557_faaliyet raporları degerlendirme rehberi_v2.pdf

FAALİYET RAPORLARI DEĞERLENDİRME REHBERİ T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI ARALIK 2014 ANKARA

ARALIK 2014 ANKARA FAALİYET RAPORLARI DEĞERLENDİRME REHBERİ T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI

BELGE ADI : SDR. 5, Faaliyet Raporları Değerlendirme Rehberi VERSİYON NO : 2014/2 VERSİYON TARİHİ : Aralık 2014 Faliyet Raporları Değerlendirme Rehberinde değişiklik yapma ihtiyacı üzerine, kurulan komisyon marifetiyle hazırlanan bu rehber Denetim Planlama ve Koordinasyon Kurulunun 03.12.2014 tarih ve 2014/15 sayılı toplantısında görüşülerek kabul edilmiş ve 15.12.2014 tarihinde Sayıştay Başkanı tarafından onaylanarak yürürlüğe girmiştir.

İçindekiler SUNUŞ ..................................................................................................................................1

1. İDARE FAALİYET RAPORLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ ..................................3
2. GENEL FAALİYET RAPORUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ ......................................9
3. MAHALLİ İDARELER GENEL FAALİYET RAPORUNUN
   DEĞERLENDİRİLMESİ ................................................................................................15
4. FAALİYET GENEL DEĞERLENDİRME RAPORUNUN HAZIRLANMASI ...........17
5. EKLER .............................................................................................................................19

Faali̇yet Raporlari Değerlendi̇rme Rehberi 1 SUNUŞ 6085 sayili Sayiştay Kanunu ile kamu idareleri tarafindan gönderilen idare faaliyet raporlari, İçişleri Bakanliği tarafindan hazirlanan mahallî idareler genel faaliyet raporu ve Maliye Bakanliğinca hazirlanan genel faaliyet raporunun değerlendirilmesi görevi ile değerlendirme raporlari esas alinarak faaliyet genel değerlendirme raporu hazirlanmasi görevi Başkanliğimiza verilmiş bulunmaktadir. Bu kapsamda, denetim ve destek gruplarinda yürütülecek çalişmalar ile değerlendirme ve raporlama süreçlerini belirlemek üzere Faaliyet Raporlari Değerlendirme Rehberi hazirlanmiştir. Rehber; İdare Faaliyet Raporlarinin Değerlendirilmesi, Genel Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesi, Mahalli İdareler Genel Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesi, Faaliyet Genel Değerlendirme Raporunun Yazilmasi bölümleri ile Eklerden oluşmaktadir. • İdare Faaliyet Raporlarinin Değerlendirilmesi Bölümü; değerlendirme esaslari, genel değerlendirme, mali bilginin değerlendirilmesi, performans bilgisinin değerlendirilmesi ve rapor formatina ilişkin hususlari; • Genel Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesi Bölümü; değerlendirme esaslari, genel değerlendirme, genel faaliyet raporunda yer alan bilgilerin değerlendirilmesi ve rapor formatina ilişkin hususlari; • Mahalli İdareler Genel Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesi Bölümü; değerlendirme esaslari, genel değerlendirme, mahalli idareler genel faaliyet raporunda yer alan bilgilerin değerlendirilmesi ve rapor formatina ilişkin hususlari; • Faaliyet Genel Değerlendirme Raporunun Yazilmasi Bölümü; raporun yazilmasina ilişkin süreçleri ve rapor formatina ilişkin hususlari düzenlemektedir. • Ekler ise, değerlendirmeye ilişkin formlardan oluşmaktadir. Bu rehberin hazirlanmasinda emeği geçen mensuplarimiza teşekkür eder, rehberin kullanicilar için yol gösterici olmasini ve Türk Kamu Yönetimi için faydali olmasini dilerim. Doç. Dr. Recai AKYEL Sayıştay Başkanı

Faali̇yet Raporlari Değerlendi̇rme Rehberi 3

1. İDARE FAALİYET RAPORLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ 6085 sayili Kanunun 39 uncu maddesi kapsaminda hazirlanacak faaliyet genel değerlendirme raporunun ilk bölümü, idare faaliyet raporlarinin değerlendirilmesinden oluşacaktir. Faaliyet raporlarinin değerlendirilmesi, denetim kapsamindaki kamu idarelerinin hazirladiklari idare faaliyet raporlari üzerinden aşağida belirlenen kriterler esas alinarak gerçekleştirilecektir. 1.1 Değerlendirme Esasları Genel bütçe kapsamindaki kamu idareleri, özel bütçeli idareler, sosyal güvenlik kurumlari ile mahalli idarelerin hazirlayacaklari faaliyet raporlarina ilişkin usul ve esaslar “Kamu İdarelerince Hazirlanacak Faaliyet Raporlari Hakkinda Yönetmelik” ile belirlenmiştir. 1.1.1 Genel Değerlendirme

• Genel bütçe kapsamindaki kamu idareleri
• Özel bütçeli idareler
• Sosyal güvenlik kurumlari
• Mahalli idareler, faaliyet raporu hazirlamakla yükümlüdür. Denetim ekibi denetlediği kamu idaresinin faaliyet raporu hazirlamakla yükümlü olup olmadiğini ve yükümlü ise idare faaliyet raporunu hazirlayip hazirlamadiğini tespit etmeli ve raporlamalidir. Yine söz konusu Yönetmelik uyarinca, ilgili mali yila ilişkin idare faaliyet raporlarinin;
• Genel bütçe kapsamindaki kamu idareleri, özel bütçeli idareler ve sosyal güvenlik kurumlari için Şubat ayi sonuna,
• İl özel idareleri için Mart ayi sonuna,
• Belediyeler ve mahalli idare birlikleri için Nisan ayi sonuna, kadar kamuoyuna açiklanmasi ve Sayiştaya gönderilmesi gerekmektedir. Denetim ekibi denetlediği kamu idaresince raporlarin bu sürelere uygun şekilde sunulup sunulmadiğini değerlendirerek raporlamalidir.

Faali̇yet Raporlari Değerlendi̇rme Rehberi4 İdare Faali̇yet Raporlarinin Değerlendi̇ri̇lmesi̇ Kamu İdarelerince Hazirlanacak Faaliyet Raporlari Hakkinda Yönetmelik, bu raporlarin hazirlanmasinda izlenecek süreçleri ortaya koymaktadir. Buna göre idare faaliyet raporlarinda aşağidaki bilgilere yer verilir: a) Genel bilgiler: Bu bölümde, idarenin misyon ve vizyonuna, teşkilat yapisina ve mevzuatina ilişkin bilgilere, sunulan hizmetlere, insan kaynaklari ve fiziki kaynaklari ile ilgili bilgilere, iç ve diş denetim raporlarinda yer alan tespit ve değerlendirmelere kisaca yer verilir. b) Amaç ve hedefler: Bu bölümde, idarenin stratejik amaç ve hedeflerine, faaliyet yili önceliklerine ve izlenen temel ilke ve politikalarina yer verilir. c) Faaliyetlere ilişkin bilgi ve değerlendirmeler: Bu bölümde, mali bilgiler ile performans bilgilerine detayli olarak yer verilir.

1. Mali bilgiler başliği altinda, kullanilan kaynaklara, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmalarin nedenlerine, varlik ve yükümlülükler ile yardim yapilan birlik, kurum ve kuruluşlarin faaliyetlerine ilişkin bilgilere, temel mali tablolara ve bu tablolara ilişkin açiklamalara yer verilir. Ayrica, iç ve diş mali denetim sonuçlari hakkindaki özet bilgiler de bu başlik altinda yer alir.
2. Performans bilgileri başliği altinda, idarenin stratejik plan ve performans programi uyarinca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programinda yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmalarin nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara ilişkin değerlendirmelere yer verilir. ç) Kurumsal kabiliyet ve kapasitenin değerlendirilmesi: Bu bölümde, orta ve uzun vadeli hedeflere ulaşilabilmesi sürecinde teşkilat yapisi, organizasyon yeteneği, teknolojik kapasite gibi unsurlar açisindan içsel bir durum değerlendirmesi yapilarak idarenin üstün ve zayif yanlarina yer verilir. d) Öneri ve tedbirler: Faaliyet yili sonuçlari ile genel ekonomik koşullar, bütçe imkânlari ve beklentiler göz önüne alinarak, idarenin gelecek yillarda faaliyetlerinde yapmayi planladiği değişiklik önerilerine, hedeflerinde meydana gelecek değişiklikler ile karşilaşabileceği risklere ve bunlara yönelik alinmasi gereken tedbirlere bu bölümde yer verilir. Denetim ekibi, faaliyet raporundaki bilgilerin sunum kriterlerini ve süreç gerekliliklerini karşilayip karşilamadiğini değerlendirerek raporlamalidir.

Faali̇yet Raporlari Değerlendi̇rme Rehberi 5 İdare Faali̇yet Raporlarinin Değerlendi̇ri̇lmesi̇ 1.1.2 Mali Bilginin Değerlendirilmesi İdare faaliyet raporlarinda yer alan mali bilginin değerlendirilmesinde ilgili mali yila ilişkin yürütülen düzenlilik denetimi sonuçlarindan yararlanilir. İdarelerin faaliyet raporlarinda sunduklari mali bilginin aşağida siralanan hususlari kapsamasi gerekmektedir:

• Kullanilan kaynaklar,
• Bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmalarin nedenleri,
• Varlik ve yükümlülükler,
• Yardim yapilan birlik, kurum ve kuruluşlarin faaliyetlerine ilişkin bilgiler,
• Temel mali tablolar ve bunlara ilişkin açiklamalar,
• İç ve diş denetim sonuçlari hakkinda bilgiler. Denetim ekibi denetlediği kamu idaresinin sunduğu mali tablo ve verilerden yukarida sayilanlari düzenlilik denetimi sürecinde aşağida yer alan kriterlere göre değerlendirir. Tamlık: Mali tablolarin kapsadiği döneme ilişkin gelir ve gider işlemlerinin tamami kaydedilmeli ve ait olduğu mali tabloya yansitilmalidir. Gerçekleşme: Tüm gelir ve gider işlemleri mali tablolarin ilgili olduğu dönemde gerçekleşmiş olmali ve bunlara ilişkin kayitlar kurumun gerçek işlemlerini yansitmalidir. Dönemsellik: Kayitlarda yer alan tüm işlemler ilgili dönem içinde veya sonuçlari itibariyle o dönemle ilgili olmalidir. Sınıflandırma: Tüm gelir ve gider işlemleri doğru hesaplara kaydedilmiş olmalidir. Düzenlilik denetimi süresince yapilacak incelemelere ek olarak Form 1’de yer alan sorularin cevaplandirilmasi suretiyle mali bilginin değerlendirilmesi yapilacaktir. Bu değerlendirme sirasinda öncelikle mali tablolarda yer alan bilgilerin idare faaliyet raporuna doğru aktarilip aktarilmadiği kontrol edilmelidir. Düzenlilik denetimi sonucunda tespit edilen ve mali tablolari etkileyen bulgulara değerlendirme raporlarinda kisaca yer verilerek ayrintili açiklamanin yer aldiği mali denetim raporlarina atifta bulunulmalidir.

Faali̇yet Raporlari Değerlendi̇rme Rehberi6 İdare Faali̇yet Raporlarinin Değerlendi̇ri̇lmesi̇ 1.1.3 Performans Bilgisinin Değerlendirilmesi İdare faaliyet raporunda yer alan performans bilgisini değerlendirirken denetim ekipleri ilgili mali yila ilişkin performans denetimi yapmişsa bu denetim sonuçlarindan faydalanir. Ancak ilgili mali yila ilişkin performans denetimi yapilmamiş ise Performans Denetim Rehberinden faydalanarak performans bilgisi değerlendirilir. İdare faaliyet raporlarinda yer alan performans bilgisi tutarlilik, doğrulanabilirlik ve geçerlilik/ ikna edicilik kriterlerine göre değerlendirilir. Tutarlılık, hedeflerin denetlenen idarenin planlama ve raporlama dokümanlarinda tutarli olarak kullanilmasi anlamina gelmektedir. Tutarlilik kriteri değerlendirmesi performans programlarinda ve faaliyet raporlarinda sunulan hedef ve göstergeler arasindaki tutarliliğin gözden geçirilmesi vasitasiyla gerçekleştirilir. Kamu İdarelerince Hazirlanacak Faaliyet Raporlari Hakkinda Yönetmelikte “Faaliyet sonuçlarinin gösterilmesi ve değerlendirilmesinde ayni yöntemler kullanilir. Yöntem değişiklikleri olmasi durumunda bu değişiklikler raporda açiklanir” denilmektedir. Bilindiği üzere faaliyet raporlarinin hazirlanmasindaki amaç idarelerin stratejik planlarinda ve bu planlarin yillik izdüşümü niteliğinde olan performans programlarinda öngördükleri ve gerçekleştirmeyi planladiklari faaliyet ve hedefler hakkindaki sonuçlarin raporlanmasidir. Dolayisiyla idarelerin performans programlarinda gerçekleştirmeyi planladiklari hedeflerin gerçekleşme sonuçlarini faaliyet raporlarinda göstermesi gerekmektedir. Denetim ekibi faaliyet raporunda yer alan performans bilgisini tutarlilik kriterine göre değerlendirip raporlamalidir. Doğrulanabilirlik, faaliyet raporunda yer alan performans bilgisinin doğrulama kaynaklarindan elde edilen son verilerle uyumlu olmasini ifade eder. Bu kriteri değerlendirmek için denetim ekibi, doğrulama kaynaklarindan elde edilen son verilerin faaliyet raporuna doğru biçimde aktarilip aktarilmadiğini kontrol eder. Bu değerlendirme için bilgi sağlamak amaciyla denetim ekibi, faaliyet raporunda yer alan beyani doğrudan inceler ve bunu kamu idaresinin kullandiği veri kayit sisteminden (veya başka bir kaynaktan) aktarilan değerlerle karşilaştirir. Denetim ekibi faaliyet raporunda yer alan performans bilgisini doğrulanabilirlik kriterine göre değerlendirip raporlamalidir. Geçerlilik/İkna edicilik planlanan ve gerçekleşen performans arasindaki veya hedefe ilişkin bütçedeki1 sapmanin nedenlerinin inandirici ve geçerli olup olmadiğini değerlendirmek için kullanilir. Bütçe ve performans hedeflerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmalara ilişkin gerekçeler geçerlilik/ikna edicilik kriterine göre değerlendirilir. 1 Bütçe ifadesinden, kamu idaresinin kendi bütçesine ek olarak bütçe dişi fonlar, döner sermaye, diş kaynaklar ve buna benzer diğer kaynaklar anlaşilmalidir.

Faali̇yet Raporlari Değerlendi̇rme Rehberi 7 İdare Faali̇yet Raporlarinin Değerlendi̇ri̇lmesi̇ İdarenin hedeflere ilişkin bütçe gerçekleşmelerini takip etmesine ilişkin bir sistem yoksa veya takip etmiyorsa, bu tespit, değerlendirme raporunda belirtilir. İdarenin performans düşüklüğü ve/veya hedefe yönelik bütçede oluşan sapmalar için açiklama yaptiği durumlarda denetim ekibi, bu nedenlerin geçerliliğini değerlendirir. Bu nedenlerin geçerliliğini değerlendirmek için, kamu idaresinden destekleyici kanitlar talep edilebilir. Bütçe ve performans hedeflerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmalara ilişkin kamu idaresinin gösterdiği nedenlerin inandirici olmamasi halinde denetim ekibi, bu tespitini raporlar. İdare faaliyet raporlari değerlendirilirken Form 1’den yararlanilir ve değerlendirme raporu hazirlanir. 1.1.4 Diğer Bilgilerin Değerlendirilmesi Denetim ekipleri gerek görmeleri halinde mali bilgi veya performans bilgisi dişinda idare faaliyet raporlarinda yer alan diğer bilgilere ilişkin değerlendirmelerine bu bölümde yer verir. RAPOR FORMATI İDARE FAALİYET RAPORU DEĞERLENDİRME RAPORU A- Değerlendirmenin Dayanaği, Amaci, Yöntemi ve Kapsami B- Değerlendirme Sonucu

1. Genel Değerlendirme
2. Mali Bilginin Değerlendirilmesi
3. Performans Bilgisinin Değerlendirilmesi
4. Diğer Bilgilerin Değerlendirilmesi

Faali̇yet Raporlari Değerlendi̇rme Rehberi 9 2. GENEL FAALİYET RAPORUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ Merkezi yönetim kapsamindaki idarelerin ve sosyal güvenlik kurumlarinin bir mali yildaki faaliyet sonuçlarini gösterecek şekilde hazirlanan genel faaliyet raporu Maliye Bakanliğinin denetimini yapan denetim grup başkanliği tarafindan diğer denetim gruplarinin desteği de alinarak değerlendirilir. 2.1 Değerlendirme Esasları Maliye Bakanliği tarafindan hazirlanacak genel faaliyet raporuna ilişkin usul ve esaslar “Kamu İdarelerince Hazirlanacak Faaliyet Raporlari Hakkinda Yönetmelik” ile belirlenmiştir. 2.1.1 Genel Değerlendirme Genel faaliyet raporu, merkezi yönetim kapsamindaki idarelerin ve sosyal güvenlik kurumlarinin bir mali yildaki faaliyet sonuçlarini gösterecek şekilde Maliye Bakanliği tarafindan hazirlanir. Maliye Bakanliğinin denetimini yapan denetim grup başkanliği tarafindan genel faaliyet raporunu değerlendirmek üzere bir ekip ve bu ekip içerisinde diğer gruplarla işbirliğini yönlendirecek bir koordinatör denetçi görevlendirilir. Koordinatör denetçi diğer gruplarla ve gerektiğinde diğer kurumlarla doğrudan iletişime geçerek gerekli bilgi ve belgenin teminini sağlamakla yükümlüdür. İlgili mali yila ilişkin genel faaliyet raporunun; izleyen mali yilin Haziran ayi sonuna kadar kamuoyuna açiklanmasi ve Sayiştaya gönderilmesi gerekmektedir. Denetim ekibi genel faaliyet raporunun bu sürelere uygun şekilde sunulup sunulmadiğini değerlendirerek raporlamalidir.

Faali̇yet Raporlari Değerlendi̇rme Rehberi10 Genel Faali̇yet Raporunun Değerlendi̇ri̇lmesi̇ Kamu İdarelerince Hazirlanacak Faaliyet Raporlari Hakkinda Yönetmelik, genel faaliyet raporunun hazirlanmasinda izlenecek süreçleri ortaya koymaktadir. Buna göre genel faaliyet raporunda aşağidaki bilgiler yer almaktadir: a) Merkezi yönetim bütçesi gelir ve gider hedefleri ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmalarin nedenleri, b) Kamu borç yönetimi raporu kapsaminda borç stokundaki gelişmeler ve borçlanmaya ilişkin diğer bilgiler, c) Yil sonundaki varlik ve yükümlülüklerin durumunu gösterir cetvel ile bunlara ilişkin bilgiler, ç) Ödenek aktarmalari ve diğer ödenek işlemlerini gösteren cetvel, d) Bütçenin uygulamasina ilişkin olarak Bakanlik tarafindan yapilan faaliyetler, e) İdarelerin stratejik planlama ve performans esasli bütçeleme uygulamalari hakkinda genel değerlendirmeler, f) Mahalli idarelerin malî yapilarina ilişkin genel değerlendirmeler, g) Bütçeden yardim alan dernek, vakif, birlik, kurum, kuruluş, sandik ve benzeri teşekküllerin faaliyetlerine ilişkin değerlendirmeler, ğ) Bakanlikça gerekli görülen diğer bilgiler. 2.1.2 Genel Faaliyet Raporunda Yer Alan Bilgilerin Değerlendirilmesi Denetim ekibi, genel faaliyet raporundaki bilgilerin sunum kriterlerini ve süreç gerekliliklerini karşilayip karşilamadiğini değerlendirerek raporlamalidir. Genel faaliyet raporunda yer alan bilgilerin doğruluk ve güvenilirliğine ilişkin değerlendirme ise idare faaliyet raporlari değerlendirme raporlari ve diğer grup başkanliklarinin değerlendirmeleri ile yapilir. Genel faaliyet raporunda yer alan bilgiler değerlendirilirken aşağidaki başliklara yer verilir. Bu bağlamda söz konusu başliklarla ilgili tespit edilen hususlar raporlanir. Başliklara ilişkin olumsuz olarak tespit edilen herhangi bir husus bulunmamadiği hallerde bu durum raporda belirtilir. a) Bütçe hedef ve gerçekleşmelerinin değerlendirilmesi Genel faaliyet raporunda merkezi yönetim kapsamindaki kamu idareleri, sosyal güvenlik kurumlari ve mahalli idarelerin bütçe hedef ve gerçekleşmelerine ilişkin bilgiler ve değerlendirmelere yer verilmektedir.

Faali̇yet Raporlari Değerlendi̇rme Rehberi 11 Genel Faali̇yet Raporunun Değerlendi̇ri̇lmesi̇ Merkezi yönetim kapsamindaki kamu idarelerinin bütçe gerçekleşmeleri merkezi yönetim kesin hesabi kanun tasarisindan alinarak hazirlanmaktadir. Sayiştay tarafindan hazirlanan genel uygunluk bildiriminde kesin hesap kanun tasarisinda yer alan merkezi yönetim bütçe kanunu uygulama sonuçlari, kamu idaresi hesaplari esas alinarak saptanan sonuçlarla karşilaştirilmaktadir. Bu karşilaştirmada bunlarin uygunluk derecesiyle birlikte kamu idaresi hesaplarini oluşturan mali rapor ve tablolar ile kesin hesap kanunu tasarisi ekinde yer alan cetvel ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliği değerlendirilmektedir. Dolayisiyla bu bölümde yer alan bilgilerin değerlendirilmesi genel uygunluk bildirimi taslağini hazirlayan destek grup başkanliğindan ve mali istatistikleri değerlendiren grup başkanliğindan gelecek bilgiler araciliğiyla yapilir. Bu denetim ekipleri tarafindan rapora ilişkin değerlendirmeler yapilir ve koordinatör denetçiye bildirilir. Sosyal güvenlik kurumlarinin bütçe gerçekleşmelerine ve faaliyet bilgilerine ilişkin bilgiler sosyal güvenlik kurumlarinin denetimini yapan ve mali istatistikleri değerlendiren grup başkanliği tarafindan değerlendirilir ve rapora ilişkin tespitler koordinatör denetçiye bildirilir. Mahalli idarelerin bütçe gerçekleşmeleri ve mali yapilarina ilişkin bilgiler ise mahalli idareler genel faaliyet raporunu değerlendiren ekip tarafindan değerlendirilir ve koordinatör denetçiye bildirilir. b) Kamu borç yönetimi raporu kapsamında borç stokundaki gelişmeler ve borçlanmaya ilişkin diğer bilgilerin değerlendirilmesi Kamu borç yönetimi raporu 4749 sayili Kamu Finansmani ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkinda Kanunun 14 üncü maddesi gereği Hazine Müsteşarliği tarafindan hazirlanmaktadir. Hazine Müsteşarliği denetim ekibi tarafindan ilgili rapora ilişkin değerlendirmeler yapilir ve koordinatör denetçiye bildirilir. c) Yıl sonundaki varlık ve yükümlülüklere ilişkin bilgilerin değerlendirilmesi Yil sonundaki varlik ve yükümlülüklere ilişkin bilgilerin değerlendirilmesi, idare faaliyet raporlari değerlendirme raporlarinda yer alan tespitlerin konsolide edilmesi yoluyla yapilir. ç) Ödenek aktarmaları ve diğer ödenek işlemlerine ilişkin cetvelin değerlendirilmesi Bu bölümün değerlendirilmesi için kamu idareleri bütçeleri içinde ve idareler arasinda yapilan ödenek aktarmalari ile ödenek ekleme ve yedek ödenekten kullanima ilişkin cetvellerin mevcudiyeti tespit edilir ve buradaki bilgilerin doğruluk ve güvenilirliği incelenir.

Faali̇yet Raporlari Değerlendi̇rme Rehberi12 Genel Faali̇yet Raporunun Değerlendi̇ri̇lmesi̇ Merkezi yönetim kapsamindaki kamu idarelerinin ödenek işlemlerine ilişkin bilgiler kesin hesap kanunu ile sunulduğundan genel uygunluk bildirimi taslağini hazirlayan destek grup başkanliği tarafindan bu konu ile ilgili değerlendirmeler yapilir ve koordinatör denetçiye iletilir. Sosyal güvenlik kurumlarinin ödenek işlemlerine ilişkin değerlendirmeler ise bu kurumlarin denetiminden sorumlu denetim grup başkanliği tarafindan yapilarak koordinatör denetçiye bildirilir. d) Bütçenin uygulamasına ilişkin olarak Maliye Bakanlığı tarafından yapılan faaliyetlerin değerlendirilmesi Bu bölüm genel faaliyet raporunu değerlendirecek ekip tarafindan hazirlanir. e) İdarelerin stratejik planlama ve performans esaslı bütçeleme uygulamalarına ilişkin bilgilerin değerlendirilmesi İdarelerin stratejik planlama ve performans esasli bütçeleme uygulamalarina ilişkin bilgilerin değerlendirilmesi, idare faaliyet raporlari değerlendirme raporlarinda yer alan tespitlerin konsolide edilmesi yoluyla yapilir. f) Mahalli idarelerin mali yapılarına ilişkin genel değerlendirmelerin incelenmesi Bu bölüm mahalli idareler genel faaliyet raporunu değerlendirecek ekipten bilgi alinarak hazirlanir. g) Bütçeden yardım alan dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllerin faaliyetlerine ilişkin değerlendirmelerin incelenmesi Bütçeden yardim alan dernek, vakif, birlik, kurum, kuruluş, sandik ve benzeri teşekküllerin faaliyetlerine ilişkin değerlendirmelerin incelenmesi, idare faaliyet raporlari değerlendirme raporlarinda yer alan tespitlerin konsolide edilmesi yoluyla yapilir. ğ) Bakanlıkça gerekli görülen diğer bilgiler Bu bölümde yer alan bilgiler gerekli değerlendirmelere tabi tutulur.

Faali̇yet Raporlari Değerlendi̇rme Rehberi 13 Genel Faali̇yet Raporunun Değerlendi̇ri̇lmesi̇ Genel faaliyet raporunun değerlendirilmesi için görevlendirilen ekip, Form 2’den yararlanir ve genel faaliyet raporuna ilişkin değerlendirme raporunu hazirlar. RAPOR FORMATI GENEL FAALİYET RAPORU DEĞERLENDİRME RAPORU A- Değerlendirmenin Dayanaği, Amaci, Yöntemi ve Kapsami B- Değerlendirmenin Sonucu

1. Genel Değerlendirme
2. Bütçe hedef ve gerçekleşmelerinin değerlendirilmesi
3. Kamu borç yönetimi raporu kapsaminda borç stokundaki gelişmeler ve borçlanmaya ilişkin diğer bilgilerin değerlendirilmesi
4. Yil sonundaki varlik ve yükümlülüklere ilişkin bilgilerin değerlendirilmesi
5. Ödenek aktarmalari ve diğer ödenek işlemlerine ilişkin cetvelin değerlendirilmesi
6. Bütçenin uygulamasina ilişkin olarak Maliye Bakanliği tarafindan yapilan faaliyetlerin değerlendirilmesi
7. İdarelerin stratejik planlama ve performans esasli bütçeleme uygulamalarina ilişkin bilgilerin değerlendirilmesi
8. Mahalli idarelerin mali yapilarina ilişkin genel değerlendirmelerin incelenmesi

Faali̇yet Raporlari Değerlendi̇rme Rehberi 15 3. MAHALLİ İDARELER GENEL FAALİYET RAPORUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ Mahalli idarelerin idare faaliyet raporlari esas alinarak İçişleri Bakanliği tarafindan hazirlanan mahalli idareler genel faaliyet raporu İçişleri Bakanliğinin denetimini yapan denetim grup başkanliği tarafindan diğer denetim gruplarinin da desteği alinarak aşağidaki esaslar dikkate alinarak değerlendirilir. 3.1 Değerlendirme Esasları İçişleri Bakanliği tarafindan hazirlanacak mahalli idareler genel faaliyet raporuna ilişkin usul ve esaslar “Kamu İdarelerince Hazirlanacak Faaliyet Raporlari Hakkinda Yönetmelik” ile belirlenmiştir. 3.1.1 Genel Değerlendirme Mahalli idareler genel faaliyet raporu, mahalli idarelerin genel durumunu ortaya koymak üzere mahalli idarelerin idare faaliyet raporlari esas alinarak İçişleri Bakanliği tarafindan hazirlanir. İçişleri Bakanliği denetim ekibi içinden görevlendirilecek bir koordinatör denetçi diğer gruplarla doğrudan iletişime geçerek gerekli bilgi ve belgenin teminini sağlar. İlgili mali yila ilişkin mahalli idareler genel faaliyet raporunun; izleyen mali yilin Haziran ayinin onbeşine kadar kamuoyuna açiklanmasi ve Sayiştaya gönderilmesi gerekmektedir. Denetim ekibi mahalli idareler genel faaliyet raporunun bu sürelere uygun şekilde sunulup sunulmadiğini değerlendirerek raporlamalidir. Kamu İdarelerince Hazirlanacak Faaliyet Raporlari Hakkinda Yönetmelik, mahalli idareler genel faaliyet raporunun hazirlanmasinda izlenecek süreçleri ortaya koymaktadir. Buna göre mahalli idareler genel faaliyet raporunda aşağidaki bilgiler yer almaktadir: a) Mahalli idare bütçeleri gelir ve gider hedefleri ile gerçekleşmelerine ilişkin bilgi ve değerlendirmeler, b) Mahalli idareler, mahalli idarelere bağli kuruluş ve işletmeler ile belediye ortakliklarinin iç ve diş borçlarina ilişkin bilgi ve değerlendirmeler, c) Mahalli idarelerin insan kaynaklari ile fiziki kaynaklarina ilişkin bilgi ve değerlendirmeler, ç) Mahalli idare bütçelerinden yapilan yardimlar ile sosyal hizmet harcamalarina ilişkin bilgi ve değerlendirmeler, d) Mahalli idarelerin stratejik planlama ve performans esasli bütçeleme uygulamalari hakkinda genel değerlendirmeler, e) Mahalli idarelere ilişkin iç denetim sonuçlari hakkinda bilgi ve değerlendirmeler, f) Mahalli idarelere ilişkin olarak İçişleri Bakanliğinca yürütülen denetim ve gözetim faaliyetleri hakkinda özet bilgiler, g) Mahalli idarelerin yil içinde yapmiş olduğu yatirimlar ile gelecek yillara yaygin yüklenmelerine ilişkin bilgiler.

Faali̇yet Raporlari Değerlendi̇rme Rehberi16 Mahalli̇ İdareler Genel Faali̇yet Raporunun Değerlendi̇ri̇lmesi İlgili ekip, mahalli idareler genel faaliyet raporundaki bilgilerin sunum kriterlerini ve süreç gerekliliklerini karşilayip karşilamadiğini değerlendirerek raporlamalidir. Mahalli idareler genel faaliyet raporunda yer alan bilgilerin doğruluk ve güvenirliğine ilişkin değerlendirme ise ancak diğer grup başkanliklarinin değerlendirmeleri ile yapilabilecektir. 3.1.2 Mahalli İdareler Genel Faaliyet Raporunda Yer Alan Bilgilerin Değerlendirilmesi Mahalli idareler genel faaliyet raporunda yer alan bilgilerin değerlendirilmesi, mahalli idarelerin idare faaliyet raporlari değerlendirme raporlarinda yer alan tespitlerin konsolide edilmesi yoluyla yapilir. Diş borçlara ilişkin bilgiler ise Hazine Müsteşarliği denetim ekibi tarafindan değerlendirilir ve bu konuya ilişkin tespitler İçişleri Bakanliği denetim ekibine bildirilir. Mahalli idareler genel faaliyet raporunun değerlendirilmesi için görevlendirilen ekip, Form 3’ten yararlanir ve değerlendirme raporunu hazirlar. RAPOR FORMATI MAHALLİ İDARELER GENEL FAALİYET RAPORU DEĞERLENDİRME RAPORU A- Değerlendirmenin Dayanaği, Amaci, Yöntemi ve Kapsami B- Değerlendirmenin Sonucu

1. Genel Değerlendirme
2. Mahalli idareler Genel Faaliyet Raporunda Yer Alan Bilgilerin Değerlendirilmesi

Faali̇yet Raporlari Değerlendi̇rme Rehberi 17 4. FAALİYET GENEL DEĞERLENDİRME RAPORUNUN HAZIRLANMASI 6085 sayili Kanunun faaliyet genel değerlendirme raporu başlikli 39 uncu maddesinde, “Kamu idareleri tarafindan gönderilen idare faaliyet raporlari, İçişleri Bakanliği tarafindan hazirlanan mahallî idareler genel faaliyet raporu ve Maliye Bakanliğinca hazirlanan genel faaliyet raporu denetim grup başkanliklarinca denetim sonuçlari da dikkate alinarak değerlendirilir. Denetim grup başkanliklarinca bu konuda hazirlanan değerlendirme raporlari esas alinarak hazirlanan faaliyet genel değerlendirme raporu, Rapor Değerlendirme Kurulunun görüşü alindiktan sonra Sayiştay Başkani tarafindan mahalli idarelere ait olan olanlar hariç olmak üzere idare faaliyet raporlari, genel faaliyet raporu ve mahalli idareler genel faaliyet raporu ile birlikte Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur.” denilmektedir. Sayiştay Denetim Yönetmeliğinin 37 nci maddesinde ise; “Kamu idareleri tarafindan gönderilen idare faaliyet raporlari, denetim grup başkanliklarinca denetim sonuçlari da dikkate alinarak değerlendirilir. İçişleri Bakanliği tarafindan hazirlanan mahallî idareler genel faaliyet raporu ve Maliye Bakanliğinca hazirlanan genel faaliyet raporu bu kamu idarelerinin denetimini yapan denetim grup başkanliklarinca, diğer denetim gruplarinin desteği de alinarak değerlendirilir. Denetim grup başkanliklarinca hazirlanan faaliyet değerlendirme raporlari Başkanliğa gönderilir. Faaliyet değerlendirme raporlari esas alinarak ilgili destek grubu tarafindan hazirlanan faaliyet genel değerlendirme raporu, Rapor Değerlendirme Kurulunun görüşüne sunulur.” hükmü yer almaktadir. Söz konusu Kanun ve Yönetmelik hükümleri gereği faaliyet genel değerlendirme raporunun yazimi için izlenmesi gereken süreçler aşağida gösterilmektedir: Yapılacak iş Sorumlu Birim Bitirme Tarihi İdare faaliyet raporlarinin değerlendirilmesi Denetim ekipleri 15 Haziran Genel faaliyet raporunun değerlendirilmesi Maliye Bakanliği denetim grubu 15 Ağustos Mahalli idareler genel faaliyet raporunun değerlendirilmesi İçişleri Bakanliği denetim grubu 15 Ağustos Faaliyet genel değerlendirme raporunun hazirlanmasi İlgili destek grubu 31 Ağustos

Faali̇yet Raporlari Değerlendi̇rme Rehberi18 Faali̇yet Genel Değerlendi̇rme Raporunun Hazirlanmasi İlgili destek grubu idare faaliyet raporu değerlendirme raporlarini, genel faaliyet raporu değerlendirme raporunu ve mahalli idareler genel faaliyet raporu değerlendirme raporunu konsolide ederek faaliyet genel değerlendirme raporunu hazirlar. Faaliyet genel değerlendirme raporu kapsam dâhilindeki tüm kamu idarelerinin idare faaliyet raporlari hakkinda genel bir değerlendirme içerir. Bu kapsamda öncelikle hangi kurumlarin idare faaliyet raporunun değerlendirildiği ile bu raporlarin sunum kriterlerini ve süreç gerekliliklerini karşilayip karşilamadiği açiklanir. İdare faaliyet raporlarinin değerlendirilmesi sürecinde tespit edilen bulgulara ayri ayri yer verilmez. Ancak önemli veya genellik arz eden hususlara bu tespitlerin yapildiği idare faaliyet değerlendirme raporlarina atifta bulunularak yer verilir. İdare faaliyet raporlarinda tespit edilen eksiklikler ve geliştirilmesi gereken hususlar ayrica açiklanir. İncelenen idare faaliyet raporlarinin listesi ise rapor ekinde gösterilir. İlgili destek grubu tarafindan aşağida yer alan rapor formatina uygun olarak hazirlanan faaliyet genel değerlendirme raporu, Rapor Değerlendirme Kurulunun görüşü alindiktan sonra Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur. RAPOR FORMATI FAALİYET GENEL DEĞERLENDİRME RAPORU A- Değerlendirmenin Dayanaği, Amaci, Yöntemi ve Kapsami B- İdare Faaliyet Raporlarinin Değerlendirilmesi

1. Genel Bütçe Kapsamindaki Kamu İdareleri, Özel Bütçeli İdareler ile Sosyal Güvenlik Kurumlarinin İdare Faaliyet Raporlarinin Değerlendirilmesi
2. Mahalli İdarelerin Faaliyet Raporlarinin Değerlendirilmesi C- Genel Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesi D- Mahalli İdareler Genel Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesi

Faali̇yet Raporlari Değerlendi̇rme Rehberi 19 5. EKLER FORM 1 İDARE FAALİYET RAPORLARI DEĞERLENDİRME FORMU Bu form tüm denetim ekipleri tarafindan doldurulacaktir. Kamu idaresinin adı: Formun doldurulduğu tarih: Soru Değerlendirme 1 Kamu idaresi idare faaliyet raporunu hazirlamiş ve yayimlamiş mi? 2 İdare faaliyet raporunun yayimlanma tarihi mevzuat gerekliliklerine uygun mu? 3 İdare faaliyet raporu ilgili Yönetmelikte belirlenen sunum kriterlerini (başliklar ve içerikleri) ve süreç gerekliliklerini karşiliyor mu? 4 İdare faaliyet raporunda sunulan mali bilgi tamlik kriterini karşiliyor mu? 5 İdare faaliyet raporunda sunulan mali bilgi gerçekleşme kriterini karşiliyor mu? 6 İdare faaliyet raporunda sunulan mali bilgi dönemsellik kriterini karşiliyor mu? 7 İdare faaliyet raporunda sunulan mali bilgi siniflandirma kriterini karşiliyor mu? 8 İdare faaliyet raporunda kullanilan kaynaklar hakkinda bilgi verilmiş mi? 9 Bütçe ile tahsis edilen ödeneklerin yaninda özel ödenek, diş proje kredisi veya bağiş ve yardim suretiyle idarenin kullanimina tahsis edilen kaynak varsa idare faaliyet raporunda raporlanmiş mi? 10 Bütçe ödenekleri başlangiç ve yilsonu ödenekleri olarak ayri ayri gösterilmiş mi? 11 Bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmalarin nedenleri idare faaliyet raporunda açiklanmiş mi? 12 Bütçe hedefleri doğru gösterilmiş mi? (Ödenek cetvelleri ile karşilaştirma yapilmak suretiyle tespit edilecektir) 13 Yilsonu ödenekleri doğru kaydedilmiş mi? Ödenek artiş, eksiliş ve aktarmalari mevzuata uygun olarak yapilmiş mi? 14 Bütçe gerçekleşmelerinde sapmalarin nedenleri açiklanirken başlangiç ödenekleri dikkate alinarak açiklama yapilmiş mi? 15 Bütçe gerçekleşmeleri mali denetim sonuçlari itibariyle kontrol edildiğinde gerçeği yansitiyor mu?

Faali̇yet Raporlari Değerlendi̇rme Rehberi20 Ekler Kamu idaresinin adı: Formun doldurulduğu tarih: Soru Değerlendirme 16 Kamu idaresi tüm varlik ve yükümlülüklerini (mali- mali olmayan) idare faaliyet raporunda açiklamiş mi? 17 Yardim yapilan birlik, kurum ve kuruluşlar var mi, varsa bunlara ilişkin bilgiler idare faaliyet raporunda yer almiş mi? 18 Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde sayilan temel mali tablolara idare faaliyet raporunda yer verilmiş mi? 19 İdare faaliyet raporunda yer alan temel mali tablolar ve bunlara ilişkin açiklamalar Yönetmelikte belirtilen şekle uygun mu? 20 İdare faaliyet raporunda iç ve diş mali denetim raporlarinda yer alan tespit değerlendirmeler ile iç ve diş mali denetim sonuçlari hakkindaki özet bilgilere yer verilmiş mi? 21 İdare faaliyet raporunda performans programinda belirlenen hedef ve göstergelere ilişkin gerçekleşme raporlanmiş mi? 22 Gerçekleşmelere ilişkin olarak idare faaliyet raporunda sunulan bilgi kurumun yaptiği ölçümlerle doğrulanabiliyor mu? 23 İdare faaliyet raporunda hedef ve göstergelere ilişkin sapma nedenleri açiklanmiş mi? Gerekli görülen diğer soru ve değerlendirmeler

Faali̇yet Raporlari Değerlendi̇rme Rehberi 21 Ekler FORM 2 GENEL FAALİYET RAPORU DEĞERLENDİRME FORMU Bu form yalnizca Genel Faaliyet Raporunun değerlendirilmesi için görevlendirilen ekip tarafindan doldurulacaktir. Formun doldurulduğu tarih: Soru Değerlendirme 1 Maliye Bakanliği genel faaliyet raporunu hazirlamiş ve yayimlamiş mi? 2 Genel faaliyet raporunun yayimlanma tarihi mevzuat gerekliliklerine uygun mu? 3 Genel faaliyet raporu ilgili Yönetmelikte belirlenen sunum kriterlerini ve süreç gerekliliklerini karşiliyor mu? 4 Genel faaliyet raporunda merkezi yönetim kapsamindaki kamu idareleri, sosyal güvenlik kurumlari ve mahalli idarelerin bütçe hedef ve gerçekleşmelerine yer verilmiş mi? 5 Bütçe ödenekleri başlangiç ve yilsonu ödenekleri olarak ayri ayri gösterilmiş mi? 6 Bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmalarin nedenleri genel faaliyet raporunda açiklanmiş mi? 7 Bütçe hedefleri doğru gösterilmiş mi? 8 Yilsonu ödenekleri doğru kaydedilmiş mi? Ödenek artiş, eksiliş ve aktarmalari mevzuata uygun olarak yapilmiş mi? 9 Bütçe gerçekleşmelerinde sapmalarin nedenleri açiklanirken başlangiç ödenekleri dikkate alinarak açiklama yapilmiş mi? 10 Bütçe gerçekleşmeleri mali denetim sonuçlari itibariyle kontrol edildiğinde gerçeği yansitiyor mu? 11 Borç stokundaki gelişmeler ve borçlanmaya ilişkin diğer bilgiler mali denetim sonuçlari itibariyle kontrol edildiğinde gerçeği yansitiyor mu? 12 Genel faaliyet raporunda varlik ve yükümlülükler (mali-mali olmayan) açiklanmiş mi? 13 Ödenek aktarmalari ve diğer ödenek işlemleri tam olarak açiklanmiş mi? 14 Yedek ödenekten yapilan aktarmalar yilsonu ödenek miktari itibariyle açiklanmiş mi? 15 Bütçeden yardim alan dernek, vakif, birlik, kurum, kuruluş, sandik ve benzeri teşekküllerin faaliyetlerine ilişkin değerlendirmelere yer verilmiş mi? Gerekli görülen diğer soru ve değerlendirmeler

Faali̇yet Raporlari Değerlendi̇rme Rehberi22 Ekler FORM 3 MAHALLİ İDARELER GENEL FAALİYET RAPORU DEĞERLENDİRME FORMU Bu form İçişleri Bakanliğinin denetimini yapan denetim grup başkanliği tarafindan doldurulacaktir. Formun doldurulduğu tarih: Soru Değerlendirme 1 İçişleri Bakanliği mahalli idareler genel faaliyet raporunu hazirlamiş ve yayimlamiş mi? 2 Mahalli idareler genel faaliyet raporunun yayimlanma tarihi mevzuat gerekliliklerine uygun mu? 3 Mahalli idareler genel faaliyet raporu ilgili Yönetmelikte belirlenen sunum kriterlerini ve süreç gerekliliklerini karşiliyor mu? 4 Mahalli idareler genel faaliyet raporunda bütçe gelir ve gider hedefleri ile gerçekleşmelerine ilişkin bilgi ve değerlendirmelere yer verilmiş mi? 5 Bütçe gelir ve gider hedefleri ile gerçekleşmeleri gerçeği yansitiyor mu? 6 Bütçe gerçekleşmeleri mali denetim sonuçlari itibariyle kontrol edildiğinde gerçeği yansitiyor mu? 7 Mahalli idarelerin iç ve diş borç borçlarina ilişkin değerlendirmelerde mahalli idarelere bağli kuruluş ve işletmeler ile belediye ortakliklarinin borçlarina da yer verilmiş mi? 8 Mahalli idareler genel faaliyet raporunda mahalli idarelerin insan kaynaklari ile fiziki kaynaklarina ilişkin bilgi ve değerlendirmelere yer verilmiş mi? 9 Mahalli idareler genel faaliyet raporunda mahalli idare bütçelerinden yapilan yardimlar ile sosyal hizmet harcamalarina ilişkin bilgi ve değerlendirmelere yer verilmiş mi? 10 Mahalli idareler genel faaliyet raporunda mahalli idarelerin stratejik planlama ve performans esasli bütçeleme uygulamalari hakkinda genel değerlendirmelere yer verilmiş mi? 11 Mahalli idareler genel faaliyet raporunda mahalli idarelere ilişkin iç denetim sonuçlari hakkinda bilgi ve değerlendirmelere yer verilmiş mi? 12 Mahalli idareler genel faaliyet raporunda mahalli idarelere ilişkin olarak İçişleri Bakanliğinca yürütülen denetim ve gözetim faaliyetleri hakkinda özet bilgilere yer verilmiş mi? 13 Mahalli idareler genel faaliyet raporunda mahalli idarelerin yil içinde yapmiş olduğu yatirimlar ile gelecek yillara yaygin yüklenmelerine ilişkin bilgilere yer verilmiş mi? Gerekli görülen diğer soru ve değerlendirmeler