2019 - MARMARA ÜNİVERSİTESİ.pdf

MARMARA ÜNİVERSİTESİ 2019 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2020

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 6
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 7
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 7
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ........................................................................ 7
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 12
7. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 13
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 27

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: 2019 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşme Bilgileri ...................................... 4 Tablo 2 : 2019 Yılı Bütçe Gelirleri Tahmin ve Gerçekleştirme Bilgileri .................................. 5

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanakları

1. Bazı Fakültelerdeki Taşınır Mevcutları İle Taşınır Kayıtlarının Tutarlı Olmaması B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
2. Bilimsel Araştırma Projelerinde Uygulamalarda Eksiklikler Bulunması
3. Büyükşehir Belediyesi ile Yapılan Protokol Kapsamında Küçüksu Mesiresi Koruma ve Çevre Düzenlemesi Projesinin Uygulamaya Geçmemesi
4. Doğrudan Temin Usulüyle Yapılan Alımlarda Yasaklılık Teyit İşleminin Yapılmaması
5. Üniversite Bünyesinde Fiilen Aktif Olmayan Uygulama ve Araştırma Merkezlerinin Bulunması
6. Üniversitenin İç Kontrole İlişkin Faaliyetlerinde Yerine Getirilmeyen Bazı Eksikliklerin Bulunması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Marmara Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anayasa’nın 130 uncu maddesine göre çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur. Marmara Üniversitesi Anayasa’nın yukarıda yer verilen hükmüne istinaden 28.03.1983 tarih ve 2809 sayılı "Yükseköğretim Kurumları Teşkilâtı Kanunu" ile kurulmuştur. Yükseköğretim ile ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile esasları bir bütünlük içinde düzenlemek amacıyla yayımlanan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu 1981’den beri yürürlüktedir. 2547 sayılı Kanun’un 12’nci maddesinde yükseköğretim kurumlarının görevleri sayılmakta olup bu görevler sırasıyla; a. Çağdaş uygarlık ve eğitim - öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde, toplumun ihtiyaçları ve kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun ve ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim - öğretim, bilimsel araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, b. Kendi ihtisas gücü ve maddi kaynaklarını rasyonel, verimli ve ekonomik şekilde kullanarak, milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılan plan ve programlar doğrultusunda, ülkenin ihtiyacı olan dallarda ve sayıda insangücü yetiştirmek, c. Türk toplumunun yaşam düzeyini yükseltici ve kamu oyunu aydınlatıcı bilim verilerini söz, yazı ve diğer araçlarla yaymak, d. Örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim yoluyla toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, e. Ülkenin bilimsel, kültürel, sosyal ve ekonomik yönlerden ilerlemesini ve gelişmesini

T.C. Sayıştay Başkanlığı Marmara Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 ilgilendiren sorunlarını, diğer kuruluşlarla işbirliği yaparak, kamu kuruluşlarına önerilerde bulunmak suretiyle öğretim ve araştırma konusu yapmak, sonuçlarını toplumun yararına sunmak ve kamu kuruluşlarınca istenecek inceleme ve araştırmaları sonuçlandırarak düşüncelerini ve önerilerini bildirmek, f. Eğitim - öğretim ve seferberliği içinde, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim hizmetini üstlenen kurumlara katkıda bulunacak önlemleri almak, g. Yörelerindeki tarım ve sanayinin gelişmesine ve ihtiyaçlarına uygun meslek elemanlarının yetişmesine ve bilgilerinin gelişmesine katkıda bulunmak, sanayi, tarım ve sağlık hizmetleri ile diğer hizmetlerde modernleşmeyi, üretimde artışı sağlayacak çalışma ve programlar yapmak, uygulamak ve yapılanlara katılmak, bununla ilgili kurumlarla işbirliği yapmak ve çevre sorunlarına çözüm getirici önerilerde bulunmak, h. Eğitim teknolojisini üretmek, geliştirmek, kullanmak, yaygınlaştırmak, ı. Yükseköğretimin uygulamalı yapılmasına ait eğitim - öğretim esaslarını geliştirmek, döner sermaye işletmelerini kurmak, verimli çalıştırmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaktır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Kamu İdaresinin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanınca, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca seçilmekte ve atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik organı Senato olup Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır. Akademik yapısı Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Fakülte Dekanlıkları, Yüksekokullar, Enstitüler, Araştırma ve Uygulama Merkezleri ile Koordinatörlüklerden oluşmaktadır. Üniversitenin idari birimleri ise Genel Sekreter ve bağlı iki Genel Sekreter Yardımcısı bünyesinde 8 Daire Başkanlığı, 13 Koordinatörlük, Hukuk Müşavirliği ile Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, Sağlık Bakanlığı Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği ve Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi olmak üzere teşekkül etmektedir. Bunların yanında Basın Danışmanlığı, Koruma ve Güvenlik Müdürlüğü ile her kampüste ilgili kampüse ait Kampüs İdari Amirlikleri destek işlevi görmektedir. Marmara Üniversitesi bünyesinde 17 fakülte, 4 yüksekokul, 4 meslek yüksekokulu ve 12 enstitü mevcut olup, bunlara ek 2 Eğitim Merkezi ve 31 Araştırma ve Uygulama Merkezi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Marmara Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 ile eğitim vermektedir. Ayrıca, Rektörlüğe bağlı olmak üzere Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bölüm Başkanlığı ile Türk Dili Bölüm Başkanlığı zorunlu ortak derslerin verilmesini temin etmektedir. Araştırma alanında, Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu (BAPKO), bilimsel araştırmaların koordinasyonunu, Marmara Üniversitesi Hayvan Deneyleri Etik Kurulu (MÜHDEK) deneylerde hayvan kullanımı konusunda gerekli idareyi sağlamakta, 29 adet merkez ise kuruldukları konulara yönelik bilimsel çalışmaları yürütmektedir. Üniversite faaliyetlerinin yürütülmesinde 31.12.2019 tarihi itibariyle 3.022 akademik personel, 1.199 idari personel görev almaktadır. Yabancı uyruklu personel sayısı 72’dir. Diğer üniversitelerde görevlendirilen akademik personel sayısı 649 olup diğer üniversitelerden kurumda görevlendirilen akademik personel sayısı ise 590’dir. Üniversitede sürekli işçi sayısı 747 olup, engelli personel sayısı ise 39’dır. Üniversitenin bağlı, ilgili ve ilişkili olduğu kurum ve idareler değerlendirildiğinde; Marmara Üniversitesinin ilgili yıl bütçesi hazırlanıp Anayasa’nın 130 uncu maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak işleme tabi tutulup yürürlüğe konmaktadır. Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile kurulan Yükseköğretim Kurulunun görev alanı içerisinde Marmara Üniversitesi de bulunmaktadır. Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim altında bulunduran Yükseköğretim Kuruluna bağlı Yüksek Denetleme Kurulu ise Kamu İdaresinin faaliyetlerini denetleme yetkisine sahiptir. Akademik bir organ olan Üniversitelerarası Kurulun üyeleri her üniversiteden bir rektör ve bir profesörün katılımından oluşmaktadır. Bu Kurulun görevleri 2547 sayılı Kanun’un 11 inci maddesiyle belirlenmiştir ve Marmara Üniversitesi de Kurulun üyesidir. Marmara Üniversitesi diğer üniversiteler gibi mali yönetim yapısı ve işleyişi, kamu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Marmara Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, mali işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve raporlanması ve mali kontrole ilişkin olarak 5018 sayılı Kanun’un verdiği görev ve yetkiye istinaden başta Hazine ve Maliye Bakanlığı düzenlemeleri olmak üzere ilgili diğer kurumların düzenlemelerine tabidir. 1.3. Mali Yapı 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 659.974.000,00 TL ödenek tahsis edilen üniversite bütçesine, yıl içinde ödenek eklenmiş ve toplam tahsis edilen ödenek 738.275.392,42 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin %92,96 yaklaşık %93’ü yani 686.321.047,10 TL’si kullanılmıştır. Dönem faaliyet geliri 723.133.704,58 TL TL, faaliyet gideri 843.128.449,17 TL olan üniversitenin 2019 yılını 119.994.744,59 TL olumsuz faaliyet sonucu ile tamamladığı anlaşılmıştır. Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2019 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir. Tablo 1: 2019 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşme Bilgileri Hesap Kodu Bütçe Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcanan (TL) Gerçekleşme Oranı (%) 830.01-Personel Giderleri 477.391.000,00 483.816.617,34 460.345.489,23 95,15 830.02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 74.721.000,00 75.268.927,00 73.217.700,60 97,27 830.03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 40.762.000,00 67.409.564,93 50.366.899,57 74,72 830.05-Cari Transferler 16.315.000,00 19.110.828,55 17.665.132,95 92,44 830.06-Sermaye Giderleri 50.785.000,00 92.543.940,00 84.600.311,15 91,42 830.07-Sermaye Transferleri 0,00 125.517,00 125.517,60 100 TOPLAM 659.974.000,00 738.275.392,42 686.321.047,10 92,96 Ekonomik sınıflandırmaya göre 2019 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları ise aşağıdadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Marmara Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Tablo 2 : 2019 Yılı Bütçe Gelirleri Tahmin ve Gerçekleştirme Bilgileri Hesap Kodu Bütçe Başlangıç Tahmini (TL) Gerçekleşen Tutar (TL) Gerçekleşme Oranı (%) 800.03-Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 40.514.000,00 42.964.488,70 106,04 800.04-Alınan Bağış ve Yardımlar 601.958.000,00 625.411.229,60 103,89 800.05-Diğer Gelirler 800.06-Sermaye Gelirleri 17.502.000,00 19.229.623,51
215.940,00 111,10 TOPLAM 659.974.000,00 687.821.281,81 104,21 Kamu İdaresi bütçesi içinde yer almayan üniversite Döner Sermaye İşletmesi 2019 yılını 1.004.203,49 TL dönem karı ile kapatmıştır. İdareye ait bir adet konukevi ise Sosyal Tesis İşletme Müdürlüğü tarafından işletilmektedir. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kanun’un 49 uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80 inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir.
"Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar"ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8 inci maddesinde yer alan diğer

T.C. Sayıştay Başkanlığı Marmara Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri.  Geçici ve kesin mizan.  Bilanço.  Kasa sayım tutanağı.  Banka mevcudu tespit tutanağı.  Alınan çekler sayım tutanağı.  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı.  Teminat mektupları sayım tutanağı.  Değerli kâğıtlar sayım tutanağı.  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli.  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu.  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu.  Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak

T.C. Sayıştay Başkanlığı Marmara Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kanun'un 55'inci maddesinin verdiği yetkiye dayanarak Hazine ve Maliye

T.C. Sayıştay Başkanlığı Marmara Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Bakanlığı tarafından hazırlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde iç kontrolün beş bileşeni sayılmış, bu bileşenlere yönelik 18 İç Kontrol Standardı ve 79 Genel Şart belirlenmiş, kapsam dahilindeki idarelerden mevcut iç kontrol sistemlerinin Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere iç kontrol uyum eylem planı hazırlamaları istenmiştir. Mevzuat düzenlemeleri çerçevesinde Marmara Üniversitesince İç kontrol sisteminin kurulmasına ilişkin çalışmalar 27.12.2007 tarihinde Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı ve İç Denetim Birimi tarafından başlatılmıştır. İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı 18 kamu iç kontrol standardı ve bu standartları sağlayan 79 genel şartı içerecek şekilde ilk kez 2009 yılında hazırlanmıştır.
İdarenin İç Kontrol Uyum Eylem Planını uygulanmaya başladığı 2009 yılından günümüze kadar aşağıdaki işlemler gerçekleştirilmiştir;

• Üniversite Rektör Yardımcıları, Fakülte Dekanları, Yüksekokul Müdürleri, Genel Sekreter, Daire Başkanları, Hastane Başhekimi, Bilişim Merkezi Sorumlusu ve Döner Sermaye İşletmesi Müdürü olmak üzere 37 kişiden oluşan “Marmara Üniversitesi İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu” Rektörlük makamının oluruyla kurulmuştur. Marmara Üniversitesi İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu 13 kişiden oluşmak üzere 02.04.2019 tarihli Rektör oluru ile güncellenmiştir.
• Akademik ve idari birimlerce Kamu İç Kontrol Standartları uyum çalışmalarını yönlendirmek üzere "Marmara Üniversitesi Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Hazırlama Grubu"nun kurulması Rektörlük makamınca uygun görülmüştür. İç Kontrol Çalışma Grupları 02.04.2019 tarihli Rektör oluru ile güncellenmiştir.
• İlgili organlarca hazırlanan Üniversitenin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rektörlük makamınca kabul edilerek Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğüne (BÜMKO) gönderilmiş ve kurumsal internet sayfasında ilgililerle paylaşılmıştır.
• İç Kontrol Uyum ve Eylem Planı yıl bazında izlenmiş ve 15.10.2018 tarihinde güncellenmiştir.
• Standart bazında gerçekleştirilen eylemler aşağıdaki gibidir. Kontrol Ortamı Standartları ve Genel Şartlarına Yönelik; 2009 yılı içerisinde Fakültelerin yönetici ve idari personeline “5018 Sayılı Kanunun Getirdiği Yenilikler, İç Denetim ve İç Kontrol Kavramları” adlı eğitim verilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Marmara Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 25.09.2009 Mühendislik Fakültesi yönetici ve idari personeline “1 Nolu Kamu İç Kontrol Standardı: Etik Değerler ve Dürüstlük” adlı eğitim verilmiştir. Üniversite Senatosunun 26.05.2015 tarih ve 2014/325-7A oluru ile İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu Çalışma Esas ve Usulleri Hakkında Yönerge yayımlanmıştır.

• Rektörlük makamının 04.09.2015 tarih ve 1500192442 sayılı olurları ile M.Ü. İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu oluşturulmuştur. Marmara Üniversitesi İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu 02.04.2019 tarih 19000089290 sayılı Rektör oluru ile güncellenmiştir.
• İç Kontrol Çalışma Grupları kurulmuş ve 02.04.2019 tarihli Rektör oluru ile güncellenmiştir.
• 02.11.2015 tarihinde tüm birim yöneticilerine yönelik İç Kontrol Eğitimi verilmiştir. Rektörlük makamının 28.01.2011 tarih ve 120-2771 sayılı oluru Üniversite Etik Kurulu oluşturulmuştur. Rektörlük makamının 10.03.2016 tarih ve 1600065072 sayılı oluru ile Etik Mevzuat Çalışma Komisyonu oluşturulmuştur. Etik Kurul 02.04.2019 tarih 19000089290 sayılı Rektör oluru ile güncellenmiştir. Marmara Üniversitesi Etik Yönergesi Üniversite Senatosunun 2012/299-3 no.lu kararı ile kabul edilerek uygulamaya konulmuştur. Hukuk Fakültesi üyelerinden oluşan alt komisyon yeni yönerge çalışmalarına başlamıştır. Üniversite Etik Kurulu tarafından hazırlanan Etik Sözleşmesi tüm personele tebliğ edilmiş olup personele imzalattırılması sağlanmıştır. Üniversite ile ilgili web düzenlemeleri Bilişim Merkezince etkin ve güncel hale getirilmiştir. Üniversite İdare Faaliyet Raporlar yıllık olarak hazırlanıp kitap haline getirilerek Sayıştay Başkanlığına, Maliye Bakanlığına ve TBMM başkanlığına gönderilmiş, ayrıca Üniversite ve SGDB web sitesinde yayınlanarak kamuoyunun bilgisine sunulmuştur. Tüm birimlere ait bilgi ve belgelerin doğru, tam ve güvenilir olması için birimlerden yıllık faaliyet raporları alınarak güncelleme sağlanmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Marmara Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Birim ve İdare Faaliyet Raporu eki İç Kontrol Güvence Beyanı Üst Yönetici/Harcama Yetkilisi/Mali Hizmetler Birim Yöneticisi tarafından imzalanmaktadır.
Üniversitede kullanılan bilgi ve belgelerin doğruluğu ve güvenliği birim içindeki hiyerarşik kontrollerle yürütülmektedir. Üniversite İç Kontrol ve Ön Malî Kontrole Tabi Mali Karar ve İşlemlere İlişkin Usul ve Esaslar çerçevesinde mali işlemler, ön mali kontrole tabi tutularak doğruluğu ve güvenilirliği sağlanmaktadır. İdarenin faaliyetleri kanun, tüzük, yönetmelik, tebliğ ve genelgeler doğrultusunda yapılmaktadır. Üniversite Misyon ve Vizyonu Stratejik Planın yenilenmesi kapsamında tüm birimlerin katılımı ile yeniden belirlenerek tüm birimlerce benimsenmiştir. İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planının 1. Kontrol Ortamı Standardı KOS 2.4. çerçevesinde 24.10.2019 tarih ve 1900302431 yazı ile birimlerden fonksiyonel görev dağılımları ile Birim teşkilat şemalarını güncellemeleri ve birim faaliyet raporlarında yer vermeleri istenmiştir. Teşkilat Şemaları- İdare Faaliyet Raporları tamamlanmıştır. Evrak kayıt akışında EBYS uygulamasına geçilerek evrakların izlenmesi ve kayıt işlemleri sağlanmıştır.
Kurum içi eğitim programı uygulanmaktadır. 23.10.2019 tarihli yazı ile Personel Daire Başkanlığından hizmet içi eğitim faaliyetlerine ait doküman istenmiştir. Personel Daire Başkanlığı tarafından 28.11.2019 tarihli yazı ile Hizmet İçi Eğitim Takvimi gönderilmiştir. Bu kapsamda 2019 yılında Güvenlik ve Temizlik Hizmetleri, Engelli Öğrenci İşleri ve Mevzuat, Engelli Bireylerin Özel Gereksinimleri ve İletişim, Resmi Yazışmalar, Kamu personeli Özelinde İletişim ve Diyalog ile Aday Memur Eğitimleri verilmiştir. Görevde yükselme sınavları yapılarak personelin ilerlemesi sağlanmaktadır ancak sınav sonucu yapılan atamalarda yasal birtakım sorunlar olmuştur. Konu ile ilgili adli süreç devam etmektedir. İlgililere yönelik tüm işlemler Personel Daire Başkanlığı web sayfasında duyurulmaktadır. Üniversite birimlerince iş akış şemaları güncelleştirilmiş ayrıca kalite geliştirme EFQM

T.C. Sayıştay Başkanlığı Marmara Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Mükemmellik çalışmaları kapsamında fonksiyonel iş akış şemaları oluşturulmuştur. Yetkinlik Bazlı Performans Değerlendirme Yönergesi yürürlüğe konularak Kurum personelinin performansını ölçmeye ve değerlendirmeye yönelik bir yapı oluşturulmuştur. Ancak ilgili yönerge mahkemeye intikal etmiş olup yönerge uygulanamaz hale gelmiştir. Risk Değerlendirme Standartlarına ve Genel Şartlarına Yönelik; Marmara Üniversitesi 2017-2021 Stratejik Planı Üniversitenin tüm birimlerinin katılımı ile hazırlanarak Kalkınma Bakanlığına değerlendirmek üzere gönderilmiş ve anılan Bakanlıktan alınan değerlendirme raporu doğrultusunda son şekli verilerek Rektörlük makamı oluru ile uygulamaya geçilmiştir. Üniversite yıllık bütçeleri Stratejik Plan ve Performans Programına uygun olarak hazırlanmaktadır.
Üniversite Stratejik Planının uygulanması birimlerce izleme ve değerlendirme raporları doğrultusunda takip edilmektedir. Tüm birimlerce yetkin ve yetkili personelden oluşan en az üçer kişilik risk belirleme ekipleri oluşturulmuştur. Üniversite Stratejik Planı doğrultusunda Yıllık Faaliyet Raporu ve Performans Programı hazırlanarak belirlenen amaç ve hedeflere uygun olarak düzenlenmektedir. Kontrol Faaliyetleri Standartları ve Genel Şartlarına Yönelik; İç Denetim Birimi tarafından yıllık denetimler yapılmaktadır. Kalite Geliştirme çalışmaları kapsamında tüm birimlerin görev alanı tespiti yeniden yapılmaktadır. Kalite geliştirme çalışmalarının sonuçlandırılmasından sonra tüm birimlerle paylaşılmaktadır. Bilgi ve İletişim Standartları ve Genel Şartlarına Yönelik; Talepte bulunan birimlerin web sitesi alt yapısı tamamlanmış ve görevlilere eğitimler verilmiş olup devamlı güncellemeler yapılmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Marmara Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 Tüm idari birimler için web adresleri tanımlanmış, birim amirleri tarafından görevlendirilen kişilere şifreleri imza karşılığı teslim edilmiştir. Anket, e-posta sistemi, ve elektronik sistemlerde (pbys, öbys, ebys vb) duyuru ekranı vardır. Stratejik Plan çalışmaları ile ilgili son dönemde seminerler yapılmıştır. Otomasyon bilgi sisteminin tüm birimlere adaptasyonu sağlanacak ve sistem, yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üretebilecek ve analiz yapma imkânı sunacak çalışmalarda son aşamaya gelinmiştir. Üniversitenin amaçları, hedefleri, stratejileri, varlıkları, yükümlülükleri ile performans programları, stratejik plan ve faaliyet raporları ile web ortamında kamuoyuna açıklanmaya mevzuatın öngördüğü sürelerde devam edilmektedir. Üniversite bütçesinin ilk altı aylık uygulama sonuçları ve ikinci altı aya ilişkin beklentiler, hedefler ve faaliyetlere ilişkin kurumsal ve mali durum beklentiler raporu 5018 sayılı Kanun çerçevesinde hazırlanarak ve kurumun web sitesinde yayımlanarak kamuoyuna açıklanmaktadır.
Üniversite Senatosunun 28.07.2015 /337-3-c sayılı kararı ile Marmara Üniversitesi Kurumsal Belge Yönetim Yönergesi yayınlanmıştır. İzleme Standartlarına Yönelik; 8 adet iç denetçi kadrosu ihdas edilen İdarede 7 iç denetçi atanmış olup teşkilat şemasında doğrudan üst yöneticiye bağlı İç Denetim Birimi Başkanlığı yer almaktadır. İç kontrol sisteminin değerlendirilmesi İç Denetim Birimi Başkanlığı tarafından incelenmekte ve raporlanmaktadır. İç kontrol faaliyetleri Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı bünyesinde bulunan Yapım- Mal ve Hizmet Alımları İç Kontrol Birimi ve Personel Harcamaları İç Kontrol Birimi tarafından yürütülmektedir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Marmara Üniversitesinin 2019 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Marmara Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Bazı Fakültelerdeki Taşınır Mevcutları İle Taşınır Kayıtlarının Tutarlı Olmaması İletişim Fakültesi'nde taşınır işlemlerine ilişkin olarak kayıtlarda yapılan incelemeler sonucunda, İletişim Fakültesi'nin taşınır mevcutları ile taşınır kayıtlarının tutarlı olmadığı tespit edilmiştir. Üniversite, Milli Savunma Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığı arasında imzalanan 11.04.2016 tarihli Protokol kapsamında Üniversiteye ait/tahsisli Bahçelievler, Nişantaşı ve Halkalı Yerleşkelerindeki araziler Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'na devredilmiştir. Bu kapsamda; 13.09.2018 tarihli teslim tutanağında, İstanbul Şişli, Teşvikiye Mahallesi, 405/9, 405/14 ile 405/102 ada/parsel sayılı taşınmazlar ile bu taşınmazlar üzerinde bulunan binaların, Protokolde belirtilen şartlarla boş ve sorunsuz olarak tahliye edilerek Toplu Konut İdaresi Başkanlığına devir/teslimi edildiği, 15.11.2019 tarihli teslim tutanağında, İstanbul Bahçelievler, Kartaltepe Mahallesi, 442/27 ve 444/4 ada/parsel sayılı taşınmazlar ile bu taşınmazlar üzerinde bulunan binaların, Protokolde belirtilen şartlarla (2.bentte yazılı eşyalar dışında) boş ve sorunsuz olarak tahliye edilerek Toplu Konut İdaresi Başkanlığına devir/teslimi edildiği, İkinci bentte ise, teslim edilen yerde bırakılan taşınmaz eşyaların, kamu kurumu tarafından talep edilmesi üzerine Teslim Eden tarafından kuruma teslimi gerçekleştirilinceye kadar Teslim Alan yedinde, Teslim Edilen Yerde bulundurulacağa, teslim için gereken her türlü kolaylığın Teslim Alan tarafından sağlanacağının kabul edildiği,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Marmara Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 ifade edilmiştir. Yapılan incelemeler sonucu edinilen bilgilerden;

• Diş Hekimliği Fakültesinin, Eylül 2015 tarihi itibariyle Nişantaşı Yerleşkesinden Başıbüyük Yerleşkesine taşınırken bir kısım taşınırlarını İletişim Fakültesine devir ettiği,
• İşletme Fakültesinin, Eylül 2018 tarihi itibariyle Bahçelievler Yerleşkesinden Göztepe Yerleşkesine taşınırken bir kısım taşınırlarını İletişim Fakültesine devir ettiği,
• İletişim Fakültesinin, Ağustos 2018 tarihi itibariyle Nişantaşı Yerleşkesinden Bahçelievler Yerleşkesine, Eylül 2019 tarihi itibariyle Göztepe Yerleşkesine taşınırken, bir kısım taşınırların Toplu Konut İdaresi Başkanlığına devir/teslim edilen binalarda bırakıldığı,
• Rektörlük Makamının 21.05.2019 tarih ve E.1900131918 sayılı yazısı ile Hurda Komisyonu teşkil edildiği,
• 05.08.2019 tarih ve E.1900206672 sayılı yazı ile 1.838.484,74 TL tutarındaki taşınırlar için Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı düzenlendiği, ancak işlemlerin tekemmül etmediği, anlaşılmaktadır. Taşınır Mal Yönetmeliği'nin; "Sorumluluk" başlıklı 5'inci maddesinde, Harcama yetkililerinin taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının Taşınır Mal Yönetmeliği'nde belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan ve taşınır yönetim hesabını ilgili mercilere göndermekten sorumlu olduğu, "Taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri" başlıklı 6'ncı maddesinde, Taşınır kayıt yetkililerinin, harcama birimince edinilen taşınırlardan muayene ve kabulü yapılanları cins ve niteliklerine göre sayarak, tartarak, ölçerek teslim almak, doğrudan tüketilmeyen ve kullanıma verilmeyen taşınırları sorumluluğundaki ambarlarda muhafaza etmek görev ve sorumluluğu olduğu, Taşınır kontrol yetkililerinin, taşınır kayıt ve işlemleri ile ilgili olarak düzenlenen belge

T.C. Sayıştay Başkanlığı Marmara Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 ve cetvellerin mevzuata ve mali tablolara uygunluğunu kontrol etmek görev ve sorumluluğu olduğu, "Hurdaya ayırma nedeniyle çıkış" başlıklı 28 inci maddesinde, -Ekonomik ömrünü tamamlamış olan veya tamamlamadığı halde teknik ve fiziki nedenlerle kullanılmasında yarar görülmeyerek hizmet dışı bırakılması gerektiği ilgililer veya özel mevzuatı çerçevesinde oluşturulan komisyon tarafından bildirilen taşınırların, biri işin uzmanı olmak kaydıyla harcama yetkilisinin belirleyeceği en az üç kişiden oluşan komisyon tarafından değerlendirileceği, -Komisyonca yapılan değerlendirme sonucunda hurdaya ayrılması uygun görülmeyen taşınırlar hakkındaki gerekçeli kararın harcama yetkilisine bildirileceği, -Komisyonca hurdaya ayrılmasına karar verilenler için ise Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı düzenleneceği, -Hurdaya ayrılmasına karar verilen taşınırların harcama yetkilisinin onayı ile kayıtlardan çıkarılacağı, -Hurdaya ayrılan veya imha edilen taşınırların Taşınır İşlem Fişi düzenlenerek kayıtlardan çıkarılacağı, fişin ekine Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağının bir nüshasının bağlanacağı, "Sayım ve sayım sonrası yapılacak işlemler" başlıklı 32'nci maddesinde, Kamu idarelerine ait taşınırların, taşınır kayıt yetkililerinin görevlerinden ayrılmalarında, yıl sonlarında ve harcama yetkilisinin gerekli gördüğü durum ve zamanlarda sayım kurulu tarafından sayımın yapılması gerektiği, "Taşınır mal yönetim hesabı" başlıklı 34'üncü maddesinde ise, -Taşınır mal yönetim hesabının, Kanunun kaynakların kullanılması ve yönetilmesi konusunda harcama birimi ve harcama yetkililerine yüklediği sorumluluğun gereği olarak taşınır kayıt ve işlemlerinin usulüne uygun yapılıp yapılmadığının harcama yetkilisi tarafından kontrol ve denetimine esas olmak üzere taşınır kayıt yetkilisi tarafından harcama birimleri itibarıyla hazırlanacağı ve taşınır kontrol yetkilisince kayıt ve belgeler ile mali tablolara uygunluğu kontrol edilerek imzalanacağı,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Marmara Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 -Taşınır mal yönetim hesabının, Yılsonu sayımına ilişkin Sayım Tutanağı, Taşınır Sayım ve Döküm Cetveli ve Harcama Birimi Taşınır Mal Yönetim Hesabı Cetvelinden oluştuğu, ifade edilmiştir. Diğer yandan, Kurumlarda bulunan taşınırların hurdaya ayrılma işlemleri Taşınır Mal Yönetmeliğinde detaylı olarak açıklanmış olup hurdaya ayrılmalarda en genel sebep olarak gösterilen ekonomik ömrün doldurulması hususunda belirleyici süreler ise Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 29'uncu maddesine dayanılarak hazırlanan ve "Amortisman ve Tükenme Payları" ile ilgili Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No:47) ve Ek- 1’de düzenlenmiştir. Taşınırların ekonomik ömür sürelerinin belirlenmesinde ve hurdaya ayrılmalarda Tebliğ ekinde yer alan Amortisman ve Tükenme Payı Süre ve Oranları Listesinde belirlenen süreler esas alınacaktır. Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesinde taşınır işlemlerine ilişkin yapılan incelemeler neticesinde; -Taşınır mevcutları ile taşınır kayıtlarının tutarlı olmadığı, -Yıl sonu sayımlarının, protokol çerçevesinde Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'na devir/teslim edilen binalarda taşınırların bırakılması sebebiyle fiili olarak değil kaydi değerler üzerinden yapıldığı, -Bahse konu İdare nezdinde girişimlerde bulunmak suretiyle binalarda kalan taşınırların akibetinin netleştirilmesi, bu çerçevede taşınır sayım işleminin yapılarak, muhasebe kayıtları ile uyumlu hale getirilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Yukarıda belirtilen eksiklikler, Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine uyumsuzluk teşkil etmektedir. Taşınır işlemlerinde mevzuata uyumlu olmayan uygulamalar sonucunda bilançoda 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı ile 255 Demirbaşlar Hesabı bunlarla ilişkili olarak 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Hesabı doğru ve güvenilir bilgi içermemektedir. Kamu İdaresi tarafından İletişim Fakültesi envanterinde kayıtlı bulunan demirbaşlarla ilgili kurum içi ve kurum dışı devir işlemlerinin tamamlanması sonrasında detaylı bir hurdaya ayırma işlemi yapılarak taşınır kayıtlarının güncel hale getirileceği belirtilse de; 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı ile 255 Demirbaşlar Hesabı bunlarla ilişkili olarak 257 Birikmiş

T.C. Sayıştay Başkanlığı Marmara Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Hesabı doğru bilgi içermediğinden 2019 yılı mali tablolarını etkilediği değerlendirilmiştir. Bulgu konusu tespitin izleyen denetimlerde takip edilmesi gerekir. B. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Bilimsel Araştırma Projelerinde Uygulamalarda Eksiklikler Bulunması Üniversitenin Bilimsel Araştırma Projelerinin incelenmesi neticesinde aşağıda belirtilen hususlarda eksiklikler tespit edilmiştir: a) Üniversitede Bilimsel Araştırma Projelerinin bazılarında mevzuata aykırı olarak ara raporların düzenlenmediği, proje bitiş tarihinin aşıldığı ve uzatma kararlarının olmadığı görülmüştür. 04.11.1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi, 58'inci maddesinin (b) fıkrası ile Ek 28'inci maddesine dayanılarak hazırlanan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik'in; "Proje Raporları" başlıklı 8'inci maddesinde, "(1) Kabul edilen bir projenin yürütücüsü Komisyona altı ayda bir geçmiş dönemdeki çalışmalarla ilgili bilgilerin yer aldığı ara rapor sunar. Komisyon projenin türüne ve özelliğine göre ara rapor sunma sürelerini ve koşullarını değiştirebilir. Ara raporlar Komisyon tarafından incelenir. Komisyon gerekli gördüğü durumlarda konunun uzmanlarının görüşlerine de başvurarak değerlendirme sürecini tamamlayabilir. Projelerin sonraki dilimleri ile ilgili maddi desteğin devamı Komisyonun olumlu görüşüne tabidir. (2) Proje yürütücüsü, protokolde belirtilen bitiş tarihini izleyen en geç üç ay içerisinde, araştırma sonuçlarını içeren proje sonuç raporunu Komisyon tarafından belirlenen formata uygun olarak sunar. Lisansüstü tez projeleri için, ilgili birimlerce onaylanmış tezler de sonuç raporu olarak kabul edilebilir. Sonuç raporu Komisyon tarafından değerlendirilerek projenin başarılı sayılıp sayılmayacağına karar verilir. Komisyon gerekli gördüğü durumlarda konunun uzmanlarının görüşlerine de başvurarak değerlendirme sürecini tamamlayabilir."

T.C. Sayıştay Başkanlığı Marmara Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 "Proje süresi ve bütçesi" başlıklı 9'uncu maddesinde, "(1) Projelerin Komisyon tarafından onaylanan çalışma takvimine ve bütçe planına uygun olarak yürütülmesi esastır. Ancak, gerekli hallerde proje yürütücüsünün talebi, Komisyonunun kararı ile projeler için ek süre, ilave bütçe verilebilir. (2) Bilimsel araştırma projeleri ek süreler dâhil en çok otuz altı ay içerisinde tamamlanır. Tez projeleri için verilen süreler, yetkili birimler tarafından tezler için verilen yasal ek süreleri kapsayacak şekilde uzatılabilir. Ancak tez projeleri için sağlanacak mali destekler, ilgili lisansüstü eğitim ve öğretim mevzuatında belirlenen normal öğrenim süreleri ile sınırlıdır." Hükümlerini içermektedir. Üniversitede ilgili birimden alınan bilgiler incelendiğinde; Bilimsel Araştırma Projelerinin pek çoğunda ara ve nihai raporların düzenlenmediği, komisyon tarafından onaylanmış bir ek süre talebi olmadığı halde protokolde belirlenen bitiş tarihinin otuz altı ayı da geçirilerek aşıldığı, hatta çok eski yıllardan kalan raporu verilmemiş projeler olduğu, bu nedenle de mevzuata aykırı uygulamada bulunulduğu tespit edilmiştir. Belirtilen mevzuat hükümleri gereği Bilimsel Araştırma Projelerinde altı ayda bir ara raporların düzenlenmesi ve bitirilme sürelerine riayet edilmesi uygun olacaktır. b) Araştırma ve geliştirme projeleri için yapılan mal ve hizmet alım işlemleri ve demirbaş kayıtlarının, proje bitimi sonrası iç denetim birimince düzenli olarak denetlenmediği tespit edilmiştir. 16.02.2010 tarih 277-9-C sayılı Senato kararıyla yürürlüğe konulan Marmara Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Uygulama Yönergesinin Projelerin Yürütülmesi, İzlenmesi ve Sonuçlandırılması" başlıklı beşinci bölümünde; Madde 17- Proje ödenekleri; yurtiçi ve yurtdışı yolluk, hizmet alımları, tüketim malları ve malzeme alımları, demirbaş alımları ile büro makineleri alımları ve buna ilişkin diğer giderler için kullanılır. ... Madde 27- Proje kapsamında alınan teçhizatlar Taşınır Kayıt Kontrol Yetkilisi kaydını müteakip ilgili birimin Taşınır Kayıt Kontrol Yetkilisine zimmetlenir. Bilimsel araştırma projesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Marmara Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 kapsamında tahsis edilen ödenek ile satın alınan tekrar kullanılması mümkün olan mal, makine, teçhizat ve benzeri eşyanın projenin tamamlanmasından sonra, protokol ile belirlenen esaslar çerçevesinde, idareye iadesi zorunludur. İhtilaf halinde BAPKO yönetim kurulu yetkilidir. ... Madde 29- Araştırma ve geliştirme projeleri için yapılan tüm mal ve hizmet alım işlemleri ve demirbaş kayıtları, proje bitimi sonrası iç denetim birimince denetlenir. Hükümleri yer almaktadır. Söz konusu Yönerge çerçevesinde, Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü ile gerekli koordinasyonun sağlanarak, bilimsel araştırma projelerinin tamamlanmasını/durdurulmasını müteakip proje kapsamında yapılan alımların ve taşınır kayıtlarının iç denetim birimince düzenli olarak denetiminin yapılması, gerekmektedir. Kamu İdaresi bulgudaki tespitlere ilişkin olarak hassasiyet gösterildiğini belirtmekle birlikte, denetimde bazı bilimsel araştırma projelerinde ara raporların düzenlenmediği, proje bitiş tarihinin aşıldığı ve uzatma kararlarının olmadığı, mal ve hizmet alım işlemleri ve demirbaş kayıtlarının, proje bitimi sonrası iç denetim birimince düzenli olarak denetlenmediği görülmüştür. Konu izleyen yıl denetimlerinde takip edilecektir. BULGU 2: Büyükşehir Belediyesi ile Yapılan Protokol Kapsamında Küçüksu Mesiresi Koruma ve Çevre Düzenlemesi Projesinin Uygulamaya Geçmemesi İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile imzalanan Protokol kapsamında Üniversiteye gelir getirebilecek Küçüksu Mesiresi Koruma ve Çevre Düzenlemesi Projesi faaliyete geçmemiştir. 10.03.2015 tarihli ve 413 sayılı İstanbul Büyükşehir Meclis Kararı ile; Beykoz İlçesi Göksu mevkii Küçüksu Mesire Alanının bulunduğu 1 pafta, 5 ada, 3 ve 8 parsellerin mesire alanı olarak kullanılmasına dair Marmara Üniversitesi ile Belediye arasında Protokol yapılması için, 5393 sayılı Belediye Kanununun Belediye Meclisinin görev ve yetkileri başlıklı 18 inci maddesinin (e) bendi ile 38 inci maddesinin (g) bendine istinaden İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanına protokol yapma yetkisi verilmiştir. Söz konusu Meclis Kararı ekinde onaylanan 16.05.2015 tarihli Protokol;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Marmara Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 "Madde 3- Protokolün Konusu: 1730 yılından beri mesire alanı olarak kullanılan ve her dönem halkın farklı nedenlerle buluşma noktası haline gelmiş olan ve günümüzde otopark alanı ve fidanlık olarak kullanılan Küçüksu mesire alanına ilişkin meri mevzuata göre hazırlanan "Küçüksu Mesiresi Koruma ve Çevre Düzenlemesi Projesi" nin inşaatı yapılarak kamunun kullanımına açılması amacıyla Marmara Üniversitesi ile İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı arasında Küçüksu Mesiresini kapsayan alanda yapılacak Çevre Düzenlemesi inşaatına yönelik iş birliği esaslarını belirlemektir İstanbul 2 Numaralı Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu tarafından onaylanan proje doğrultusunda, düzenleme inşaatının yapılabilmesi için ihtiyaç olan, mesire alanının büyüklük olarak önemli bir kısmını oluşturan Marmara Üniversitesi mülkiyetindeki Beykoz İlçesi, 5 ada, 3-8 parsellerin kullanım hakkının, bu protokol çerçevesinde ve 10 (on) yıl süreyle Belediye’ye bırakılmasına yönelik esasları belirlemektir. (...) Madde 5- Genel Hükümler: Taraflar arasındaki yükümlülüklerin esasları aşağıda özetlendiği gibidir: a) Belediye, içinde Üniversite mülkiyetinde bulunan 5 ada, 3-8 parsellerin de yer aldığı alanda, "Küçüksu Mesiresi Koruma ve Çevre Düzenleme Projesi" nin inşaatını yapacaktır. b) Üniversite, düzenleme inşaatının yapılabilmesi için mülkiyetindeki Beykoz İlçesi, 5 ada, 3-8 parsellerin kullanım hakkını 10 (0n) yıl süreyle Belediye’ye bırakacaktır. c) Belediye, "Küçüksu Mesiresi Koruma ve Çevre Düzenleme Projesi" kapsamında yer alan ve alanda inşaatı yapılan tüm tesisler ile otoparkların işletmesini ve alanın bakımını yapacak veya yaptıracaktır. … (d) Protokol konusu alandaki tesislerin bakım, onarım ve yenilenmesi ile ilgili iş ve işlemler Belediye tarafından yapılacaktır. … Madde 6- Özel Hükümler:

T.C. Sayıştay Başkanlığı Marmara Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 a) Belediye ve Üniversite işletmeye konu alan içerisinde her türlü sosyal, kültürel, sanatsal, sportif vb. faaliyetleri gerçekleştirebilir. Bu faaliyetler için taraflar birbirilerini bilgilendirecektir. b) Belediye, mer’i mevzuat gereği düzenlenecek olan "Küçüksu Mesiresi Koruma ve Çevre Düzenleme Projesi"nde tanımlanan fonksiyonlara aykırı olmamak şartıyla, alanın Üniversite sosyal etkinlikleri için kullanılmasına olanak sağlayacaktır. … (d) Belediye ortak alandaki sosyal tesislerde Üniversite’nin Akademik ve İdari Personeline %25 indirim sağlayacaktır. İşletmeye konu olan alan içerisinde elde edilen her türlü hasılatın KDV hariç %5’i üniversiteye aktarılacaktır." hükümlerini içermektedir. Protokol kapsamında otopark olarak işletilen ve otoparkın gelirinden pay alınan yer haricinde, mesire yeri, sosyal tesis yapımı gibi Projenin diğer unsurlarının akıbeti hususunda bir gelişme olmadığı anlaşılmaktadır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile imzalanan Protokol çerçevesinde Üniversiteye ilave gelir sağlayabilecek Küçüksu Mesiresi Koruma ve Çevre Düzenlemesi Projesinin faaliyete geçirilmesi için ilgili merciler nezdinde girişimlerde bulunulması gerekmektedir. Kamu İdaresi bulgudaki tespit doğrultusunda projenin hayata geçirilmesi hususunda girişimlerde bulunacağını ifade etmekle birlikte, konu izleyen yıl denetimlerinde takip edilecektir. BULGU 3: Doğrudan Temin Usulüyle Yapılan Alımlarda Yasaklılık Teyit İşleminin Yapılmaması Üniversitenin bazı birimlerinin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 22/1-d maddesi kapsamında gerçekleştirdiği alımlarda, alım yapılacak gerçek veya tüzel kişinin yasaklı olup olmadığının teyit edilmediği görülmüştür. Kamu ihale Genel Tebliğinin Teyit İşlemleri başlıklı 30.5. maddesinin dördüncü fıkrasında; "4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesi uyarınca doğrudan temin yoluyla alım yapılması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Marmara Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 halinde alım yapılacak kişi ya da firmanın ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı teyit ettirilmeyecektir. Ancak, anılan Kanunun 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen parasal limit dahilinde yapılan alımlarda, alım yapılacak gerçek veya tüzel kişinin Kurumun internet sayfasındaki yasaklılar listesinde bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi ve yasaklı olduğunun belirlenmesi durumunda, söz konusu kişiden alım yapılmaması gerekmektedir." hükmü yer almaktadır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun Doğrudan Temin başlıklı 22'nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında ihtiyaç teminlerinde, alım yapılacak gerçek veya tüzel kişinin yasaklılık sorgulamasının yapılarak teyit belgesinin işlem dosyasına arşivlenmesi gerekmektedir. Kamu İdaresi bulgudaki tespitlere hassasiyet göstereceğini ifade etmekle birlikte, konu izleyen yıl denetimlerinde takip edilecektir. BULGU 4: Üniversite Bünyesinde Fiilen Aktif Olmayan Uygulama ve Araştırma Merkezlerinin Bulunması Marmara Üniversitesinde birçoğu fiilen aktif olmayan 31 adet Uygulama ve Araştırma Merkezi bulunmaktadır. Yükseköğretim Kurulu Uygulama ve Araştırma Merkezi Açma Esaslarına göre, Uygulama ve Araştırma Merkezi açılırken öncelikle Yükseköğretim Kurulu ölçütlerine uygun olarak Uygulama ve Araştırma Merkezi açma önerisinin hazırlanması gerekmektedir. Bu öneri taslağı hazırlandıktan sonra başvuru bir üst yazı ile Rektörlüğe sunulmakta, Rektörün önerisi ile başvuru Senatoda görüşülmekte, Senato tarafından onaylanan önerinin 2547 sayılı Kanun’un 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendine göre Yükseköğretim Kurulu tarafından onaylanmasıyla, aynı Kanun’un 14 üncü maddesine dayanılarak hazırlanan Merkeze ait Yönetmelik Resmi Gazetede yayımlanmakta ve yayınlanmasını takiben de Merkez Başkanının/Müdürünün atanarak Merkezin kuruluş süreci tamamlanmaktadır Yapılan incelemede, Üniversite bünyesinde bu süreç tamamlanarak kurulan 31 adet Uygulama ve Araştırma Merkezinin olduğu, 2018 yılı Faaliyet Raporlarına göre (denetim tarihi itibariyle 2019 yılı Faaliyet Raporları henüz düzenlenmemiş olduğundan) söz konusu merkezlerden sadece 4 tanesinin 2018 yılında bazı faaliyetlerde bulunduğu görülmüş, geri kalan merkezler ise herhangi bir faaliyet bildirmemiştir. Buradan hareketle; özellikle geçmiş yıllarda Rektörlük bünyesinde kurulmuş bulunan ancak cari yılda herhangi bir ödenek tahsis edilmeyen

T.C. Sayıştay Başkanlığı Marmara Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 Uygulama ve Araştırma Merkezlerinin 2019 yılında herhangi bir faaliyetinin bulunmadığı, dolayısıyla fiilen atıl durumda oldukları değerlendirilmiştir. Kamu İdaresi bulgudaki tespitlere ilşkin olarak Üniversite bünyesindeki tüm Uygulama ve Araştırma Merkezlerine konunun 13.05.2020 tarih ve 2000146118 sayılı yazı ile bildirildiğini ifade etmiştir. Konu izleyen yıl denetimlerinde takip edilecektir. BULGU 5: Üniversitenin İç Kontrole İlişkin Faaliyetlerinde Yerine Getirilmeyen Bazı Eksikliklerin Bulunması Üniversitenin iç kontrol sistemine ilişkin faaliyetleri incelendiğinde mevzuatta yapılması öngörülen bazı çalışmaların henüz tamamlanmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kanunun 55'inci maddesi ile mali yönetim ve iç kontrol sistemine ilişkin standart ve yöntemlerin belirlenmesi, geliştirilmesi ve uyumlaştırılması, sistemlerin koordinasyonunun sağlanması ve kamu idarelerine rehberlik hizmeti verilmesi konularında hazine ve Maliye Bakanlığı yetkili kılınmıştır. Anılan Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’da iç kontrolün kurulmasından ve gözetilmesinden üst yöneticilerin sorumlu oldukları belirtilmiştir. Ayrıca 31.12.2005 tarihli ve 26040 (3. mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan îç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 5'inci maddesinde, iç kontrol standartlarının merkezi uyumlaştırma görevi çerçevesinde Maliye Bakanlığı tarafından belirlenip yayımlanacağı ve idarelerin mali ve mali olmayan tüm işlemlerinde bu standartlara uymakla ve gereğini yerine getirmekle yükümlü oldukları ifade edilmiştir. Bu çerçevede Bakanlık tarafından hazırlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği 26.12.2007 tarihli ve 26738 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu Tebliğle, kamu idareleri tarafından iç kontrol sistemlerinin Kamu îç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere yapılması gereken çalışmaların belirlenmesi, bu çalışmalar için eylem planı oluşturulması, gerekli prosedürler ve ilgili düzenlemelerin hazırlanması çalışmalarının 31.12.2008 tarihine kadar tamamlanması, söz konusu çalışmaların etkili bir şekilde yürütülmesini sağlamak üzere idarelerin üst yöneticileri tarafından gerekli önlemlerin alınması gerektiği belirtilmiştir. Diğer yandan Bakanlık tarafından yayımlanan 04.02.2009 tarihli ve 1205 sayılı genel

T.C. Sayıştay Başkanlığı Marmara Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 yazı ve ekinde yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi ile kamu idarelerinin iç kontrol sistemlerinin Kamu İç Kontrol Standartları ile uyumlu hale getirmek üzere yapılması gereken çalışmalar belirlenmiş ve kamu idarelerinin bu çalışmalar için eylem planı oluşturma, gerekli prosedürleri ve ilgili düzenlemeleri hazırlama çalışmalarında bu rehberden yararlanmalarına olanak sağlanmıştır. Ayrıca anılan genel yazıda; kamu idarelerinin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planlarını, Kamu İç Kontrol Standartları çerçevesinde en geç 30.06.2009 tarihine kadar hazırlayarak üst yönetici onayını müteakip bir ay içinde Bakanlığa göndermeleri gerektiği belirtilmiş ve daha önce yürürlüğe konulmuş eylem planlarında, bu genel yazı ve Rehber doğrultusunda değişiklik yapılması halinde, revize edilmiş eylem planlarının da üst yönetici onayını müteakip Bakanlığa gönderileceği ifade edilmiştir. Yazıda ayrıca eylem planlarında yer alan çalışmaların en geç 30.06.2011 tarihinde tamamlanmasının öngörülmesi istenmiştir. Akabinde, uygulamalarda tespit edilen eksiklikler doğrultusunda, kamu idarelerince Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planlarının hazırlanması, uygulanması ve revize edilmesi çalışmalarında esas alınmak üzere 02.12.2013 tarih ve 10775 sayılı Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Genelgesi yayımlanmıştır Marmara Üniversitesinde iç kontrol sistemi kapsamında hazırlanan "Marmara Üniversitesi Kamu İç kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı" 24.07.2009 tarih ve 21091 sayılı Rektörlük oluru ile yürürlüğe girmiştir. Üniversitenin İç Kontrol Uyum Eylem Planı ve bu kapsamda hazırlanmış diğer dokümanların incelenmesi sonucunda; -Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik herhangi bir insan kaynakları politikasının belirlenmediği ve düzenlemenin yapılmadığı,

• Hassas görevlere ilişkin prosedürlerin belirlenmediği, -Üst yönetimin, kurumun vizyonu, misyonu, stratejik amaç ve hedeflerinin gerçekleşmesini engelleyebilecek kurumsal risklerin tanımlanıp belirlenmediği,
• Birim, faaliyet ve iş süreçleri düzeyinde idare iç kontrol risklerinin belirlenmediği, -Üniversitenin tüm birimlerinin iç kontrol sisteminin yılda en az bir kez

T.C. Sayıştay Başkanlığı Marmara Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 değerlendirilmediği ve İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlanmadığı, bu raporların değerlendirilerek üst yöneticinin onayına sunulmadığı ve dolayısıyla iç kontrol bileşenlerine ilişkin yetersizliklerin giderilmesine yönelik çalışmaların yapılmadığı, -Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberinin "Yöntem" başlığı altında 12 nci maddesinde; "Eylem Planında öngörülen faaliyet ve düzenlemelerin gerçekleşme sonuçları, idarelerin strateji geliştirme birimleri tarafından en az altı ayda bir olmak üzere düzenli olarak izlenir, değerlendirilir ve eylem planı formatında üst yöneticiye raporlanır." Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Genelgesinin 13 üncü maddesinde; "İdareler tarafından hazırlanan eylem planlarında öngörülen eylemlerin gerçekleşme sonuçları, idarelerin strateji geliştirme birimleri tarafından her yılın Haziran ve Aralık ayı sonu itibarıyla iki dönem halinde ve eylem planı formatında üst yöneticiye sunulacak ve birer nüshası bilgi için on iş günü içerisinde Bakanlığımıza gönderilecektir." ifadeleri yer almasına karşın raporlamanın düzenli yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumun sağlanması yasal bir zorunluluk olup İdarenin, özel bütçenin yanı sıra döner sermaye ve sosyal tesisleri kapsayacak şekilde İç Kontrol Uyum Eylem Planını gözden geçirmesi ve kurumsal olarak iç kontrol sistemi yapılandırma çalışmalarını izleyip düzenli raporlaması gerekmektedir. Kamu İdaresi bulgudaki tespitlere hassasiyet göstereceğini ve gerekli çalışmaların yapılacağını ifade etmekle birlikte, konu izleyen yıl denetimlerinde takip edilecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Marmara Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Marmara Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 8. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Proje Özel Hesabındaki Dövizler için Ay Sonunda Değerleme Yapılmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Sürekli Eğitim Merkezi Bünyesinde Yürütülen Eğitim Programlarının İhale Edilmeden Eğitim Faaliyetleri İzni Olmayan Bir Firmayla Yürütülmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Temel İhale Usullerinin Uygulanması Gereken Mal ve Hizmet Alımları ile Yapım İşlerinin Kısımlara Bölünerek Doğrudan Teminle Gerçekleştirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi