KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ 2019 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2020
İÇERİK KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 50 KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ 2019 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU 69
KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: 2019 yılı Bütçesi Ödeneklerinin Dağılımı ve Yılsonu Gerçekleşmeleri ..................... 4 Tablo 2: 2019 yılı Gelir Bütçesi Tahmin ve Gerçekleşmeleri ................................................... 4
KISALTMALAR A.Ş: Anonim Şirket KÜYOS: Kastamonu Üniversitesi Yabancı Öğrenci Sınavı MYO: Meslek Yüksekokulu
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanakları
Üniversiteye Devri Yapılan Binaların Kayıtlarda Yer Almaması
Yer Altı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının Gerçeği Yansıtmaması
Kamu İdaresinin Hissedar Olduğu Şirkete Ödeyeceği Sermaye Taahhüdünün Mali Tablolarda Yer Almaması
Kamu İdaresinin Sosyal Güvenlik Kurumuna Olan Ek Karşılık Prim Borçları ile Faturaya Dayalı Borçlarının Mali Tablolarda Yer Almaması
Patent, Sertifika ve Bilgisayar Yazılımı Gibi Değerlerin Haklar Hesabında İzlenmeyip Doğrudan Giderleştirilmesi B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının Gerçeği Yansıtmaması
Vadeli Mevduat Faiz Gelirlerinin Net Tutar Üzerinden Muhasebeleştirilmesi
Geçerlilik Süresi Dolan Teminat Mektuplarının İade Edilmemesi
Üniversite Konukevleri İçin Alımı Yapılıp Stoklanan Bazı Malların İlgili Varlık Hesaplarında İzlenmeden Doğrudan Giderleştirilmesi
Geçici Kabule Tabi Muhtelif İşlere Ait Ara Hakediş Ödemelerinin Doğrudan İlgili Varlık Hesabında Muhasebeleştirilmesi
Tıp Fakültesi Olarak Kullanılmak Üzere Kastamonu Üniversitesine Devredilen Binaların Atıl Durumda Olması
Morfoloji Binası İkmal İnşaatı ve Çevre Düzenlemesi Yapım İşinde Eksik ve Hatalı Uygulamaların Bulunması
İrtifak Hakkı Sözleşmesi İle Yaptırılan Yurt Binasına İlişkin Eksikliklerin Bulunması
Yabancı Uyruklu Öğrencilere Yönelik Yapılan Sınavlara İlişkin Hatalı Uygulamaların Bulunması
Taşınır Mal Yönetmeliğine Aykırı Uygulamaların Bulunması
Öğrenci Sosyal Tesisi Niteliğinde Olmayan Tesislerin Bütçe İçinde Bulunması
Üniversite Yönetim Kurulu Kararıyla Özel İlköğretim Okulu Açılması ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü Tarafından İşletilmesine Karar Verilmesi
Kampüs İçerisinde Yer Alan Çarşı Alanındaki Dükkanların Atıl Durumda Bırakılması
Bilimsel Araştırma Proje Koordinatörlüğünün Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa Uyarlı Olmaması
Bilimsel Araştırma Projeleri Kapsamında Verilmesi Gereken Ara ve Sonuç Raporlarının Zamanında Verilmemesi
Kurumsal Risk Yönetimi ve İç Kontrol Sisteminin Mevzuata Uygun Çalıştırılmaması
Kiraya Verilen veya Üzerinde İrtifak Hakkı Tesis Edilen Taşınmazların Kayıtlı Değerlerinin Nazım Hesaplarda Takibinin Yapılmaması
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 yararına sunmak ve kamu kuruluşlarınca istenecek inceleme ve araştırmaları sonuçlandırarak düşüncelerini ve önerilerini bildirmek, f. Eğitim - öğretim ve seferberliği içinde, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim hizmetini üstlenen kurumlara katkıda bulunacak önlemleri almak, g. Yörelerindeki tarım ve sanayinin gelişmesine ve ihtiyaçlarına uygun meslek elemanlarının yetişmesine ve bilgilerinin gelişmesine katkıda bulunmak, sanayi, tarım ve sağlık hizmetleri ile diğer hizmetlerde modernleşmeyi, üretimde artışı sağlayacak çalışma ve programlar yapmak, uygulamak ve yapılanlara katılmak, bununla ilgili kurumlarla işbirliği yapmak ve çevre sorunlarına çözüm getirici önerilerde bulunmak, h. Eğitim teknolojisini üretmek, geliştirmek, kullanmak, yaygınlaştırmak, ı. Yükseköğretimin uygulamalı yapılmasına ait eğitim - öğretim esaslarını geliştirmek, döner sermaye işletmelerini kurmak, verimli çalıştırmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaktır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Kamu İdaresinin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanınca, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca seçilmekte ve atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik organı Senato olup Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır. Akademik yapısı Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Fakülte Dekanlıkları, Yüksekokullar, Enstitüler, Araştırma ve Uygulama Merkezleri ile Koordinatörlükler olan Üniversitenin idari yapısında ise Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, İç Denetim Birimi, Koordinatörlükler, Uygulama ve Araştırma Merkezi, İşletme Müdürlüğü, Genel Sekreterlik, 8 Daire Başkanlığı ve Hukuk Müşavirliği ile diğer birimler bulunmaktadır. Üniversiteye bağlı 3 Enstitü, 13 Fakülte, 3 Yüksekokul, 13 Meslek Yüksekokulu, 22 Uygulama ve Araştırma Merkezi, 14 Koordinatörlük ve Rektörlüğe bağlı 3 Bölüm faaliyet göstermektedir. Üniversite bünyesinde 795 akademik personel, 21 yabancı uyruklu sözleşmeli personel, 381 idari memur ve 261 sürekli işçi olmak üzere toplam 1.458 kişi çalışmaktadır. Üniversitenin bağlı, ilgili ve ilişkili olduğu kurum ve idareler değerlendirildiğinde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Kastamonu Üniversitesi’nin ilgili yıl bütçesi hazırlanıp Anayasa’nın 130 uncu maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak işleme tabi tutulup yürürlüğe konmaktadır. Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile kurulan Yükseköğretim Kurulu’nun görev alanı içerisinde Kastamonu Üniversitesi de bulunmaktadır. Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim altında bulunduran Yükseköğretim Kuruluna bağlı Yükseköğretim Denetleme Kurulu ise Kamu İdaresinin faaliyetlerini denetleme yetkisine sahiptir. Akademik bir organ olan Üniversitelerarası Kurulun üyeleri her üniversiteden bir rektör ve bir profesörün katılımından oluşmaktadır. Bu Kurulun görevleri 2547 sayılı Kanun’un 11 inci maddesiyle belirlenmiştir ve Kastamonu Üniversitesi de Kurulun üyesidir. Kastamonu Üniversitesi diğer üniversiteler gibi mali yönetim yapısı ve işleyişi, kamu bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, mali işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve raporlanması ve mali kontrole ilişkin olarak 5018 sayılı Kanun’un verdiği görev ve yetkiye istinaden başta Hazine ve Maliye Bakanlığı düzenlemeleri olmak üzere ilgili diğer kurumların düzenlemelerine tabidir. 1.3. Mali Yapı “Özel Bütçeli İdare” olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun, 5436 sayılı Kanun’un 12nci maddesi ile değiştirilmiş (II) sayılı cetvelinin (A) bölümünde sayılan Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve Yüksek Teknoloji Enstitüleri içerisinde yer alan Kamu İdaresi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerinden oluşan ödenekleri kullanarak giderlerini finanse etmektedir. 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 175.866.000,00 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine, yıl içinde 38.886.925,19 TL ödenek eklenmiş, 20.289.836,57 TL ödenek düşülmüş ve toplam tahsis edilen ödenek 194.463.088,62 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin %94,62’si yani 183.999.625,17 TL’si kullanılmıştır. Dönem faaliyet geliri 197.007.004,99
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 TL, faaliyet gideri 319.735.218,19 TL olan Üniversitenin, 2019 yılını 122.728.213,20 TL olumsuz faaliyet sonucu ile tamamladığı anlaşılmıştır. Kastamonu Üniversitesi merkezi yönetim bütçesi içerisinde yer alan özel bütçeli bir kamu idaresi olmakla birlikte 5018 sayılı Kanun’da tanımlanan bütçe çeşitleri dışında kalan döner sermaye işletmesi ve sosyal tesisler bütçeleri de kaynakları arasında yer almaktadır. Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 yılında 2.298.954,33 TL dönem net karı ile faaliyetlerini tamamlamıştır. Döner Sermaye İşletmesi gelirlerinden bilimsel araştırma projeleri için özel bütçeye aktarılan kaynak 2019 yılı için 366.773,92 TL olmuştur. Üniversiteye ait sosyal tesisler bulunmasına rağmen, Döner Sermaye İşletmesi içerisinde herhangi bir Sosyal Tesis İşletme Müdürlüğü kurulmamıştır. Dolayısıyla 2019 yılında denetim kapsamına alınan bir Sosyal Tesis İşletme Müdürlüğü bulunmamaktadır Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2019 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir. Tablo 1: 2019 yılı Bütçesi Ödeneklerinin Dağılımı ve Yılsonu Gerçekleşmeleri Hesap Kodu Bütçe Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcama (TL) Gerçekleşme Oranı (%) 830.01- Personel Giderleri 123.746.000,00 127.840.884,13 125.911.945,58 98,49 830.02- Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 16.651.000,00 17.205.260,00 17.029.838,24 98,98 830.03-Mal ve Hizmet Alımı Giderleri 9.218.000,00 18.794.228,31 17.737.757,24 94,38 830.05- Cari Transferler 3.446.000,00 3.951.716,18 3.078.282,99 77,90 830.06- Sermaye Giderleri 22.805.000,00 26.671.000,00 20.241.801,12 75,89 TOPLAM 175.866.000,00 194.463.088,62 183.999.625,17 94,62 Ekonomik sınıflandırmaya göre 2019 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları ise aşağıdadır. Tablo 2: 2019 yılı Gelir Bütçesi Tahmin ve Gerçekleşmeleri Hesap Kodu Bütçe Başlangıç Tahmini (TL) Gerçekleşen Tutar (TL) Gerçekleşme Oranı (%) 800.03-Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 3.279.000,00 17.558.632,74 535,49 800.04- Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 169.522.000,00 175.331.987,60 103,43
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 800.05- Diğer Gelirler 3.065.000,00 5.073.891,22 165,54 Toplam 145.912.000,00 162.693.947,70 111,50 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kanun’un 49 uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştay’a Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri. Geçici ve kesin mizan. Bilanço. Kasa sayım tutanağı. Banka mevcudu tespit tutanağı. Alınan çekler sayım tutanağı. Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı. Teminat mektupları sayım tutanağı.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Değerli kâğıtlar sayım tutanağı. İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli. Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu. Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu. Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Yasa’nın 55’inci maddesinin verdiği yetkiye dayanarak Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde iç kontrolün beş bileşeni sayılmış, bu bileşenlere yönelik 18 İç Kontrol Standardı ve 79 Genel Şart belirlenmiş, kapsam dâhilindeki idarelerden mevcut iç kontrol sistemlerinin Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere iç kontrol uyum eylem planı hazırlamaları istenmiştir. Mevzuat düzenlemeleri çerçevesinde Kastamonu Üniversitesince İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı 18 kamu iç kontrol standardı ve bu standartları sağlayan 79 genel şartı içerecek şekilde ilk kez 2011 yılında hazırlamış, mevcut eylem planı henüz revize edilmemiş ve İdarenin bütçe dışı kaynakları arasında yer alan Döner Sermaye İşletmesine
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 eylem planında yer verilmemiştir. İdarenin İç Kontrol Uyum Eylem Planının uygulanmaya başladığı 2011 yılından günümüze değin yapmış olduğu çalışmalar değerlendirildiğinde; Kontrol Ortamı Standartları ve Genel Şartlarına Yönelik; İç kontrol sistemi ve işleyişinin üst yönetici ve personel tarafından sahiplenilmesi ve desteklenmesinin yeterli bir şekilde sağlanmadığı, Tüm personelin “Etik Sözleşmesi”ni imzaladığı ve personel dosyalarına bu sözleşmelerin eklendiği, Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumlulukların açık bir şekilde belirlendiği, Yetkiler ve yetki devrinin sınırları açıkça belirlendiği, Kurumun tüm birimlerinde yapılan işlerin iş tanımları yapıldığı, bu işlerin süreçleri ve/veya iş akış şemaları çıkarıldığı, Risk Değerlendirme Standartlarına ve Genel Şartlarına Yönelik; 2015-2019 yılları arasında yürütülen stratejik plan idarenin kendi birimleri ve personelinin katkılarıyla hazırlandığı, 2020-2024 yıllarında geçerli olacak stratejik plan çalışmalarının son aşamaya geldiği ve gerekli izinlerin beklendiği, Strateji Geliştirme Kurulu ve Stratejik Planlama Ekip üyelerinin henüz belirlenmediği, planın yıllık uygulama dilimleri olan performans programlarının mevcut olduğu, İdare bütçesinin stratejik plan ve performans programına uygun olarak hazırlandığı, İdarenin amaç ve hedeflerinin gerçekleşmesini engelleyebilecek iç ve dış risklerin tanımlanmadığı ve henüz önlemlerin belirlenmediği, Kontrol Faaliyetleri Standartları ve Genel Şartlarına Yönelik; “İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar” çerçevesinde harcama birimleri ve Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı tarafından ön mali kontrol işlemlerinin gerçekleştirildiği, Usul ve Esaslar’da belirtilen ön mali kontrole tabi işlemler ile İdarece karar verilen diğer ön mali kontrole tabi işlemlerin Ön Mali Kontrol Yönergesi hazırlanarak duyurulduğu ve uygulandığı, Bilgi ve İletişim Standartları ve Genel Şartlarına Yönelik;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Yıllık faaliyetlere ait sonuçların ve değerlendirmelerin İdare Faaliyet Raporunda yer aldığı ve kurum web sayfasında yayımlandığı ancak 2019 yılı faaliyet raporu ve performans programının henüz (10.03.2020 itibarıyla) kurum web sayfasında yayımlanmadığı, Yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üretebilecek ve analiz yapma imkânı sunacak yönetim bilgi sisteminin bulunmadığı, İzleme Standartları ve Genel Şartlarına Yönelik; İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun kurulması yönünde üst yöneticinin onayı alındığı fakat henüz söz konusu Kurulun kurulmadığı, İç Kontrol çalışmaları çerçevesinde oluşturulması gereken Uyum Eylem Planı hazırlanmadığı, İç Kontrol çalışmalarını değerlendirecek formların oluşturulmadığı ve buna ilişkin raporların düzenlenmediği, 3 adet iç denetçi kadrosu ihdas edilen Üniversitede 2 iç denetçi kadrosunun dolu bulunduğu, ancak bir iç denetçinin Hazine ve Maliye Bakanlığına görevlendirilmesi nedeniyle fiilen yalnızca bir iç denetçinin Üniversitede görev yaptığı, teşkilat şemasında doğrudan üst yöneticiye bağlı İç Denetim Birimi bulunduğu, anlaşılmış olup sonuç olarak Üniversitede etkin bir iç kontrol sisteminin bulunmadığı görülmüştür. İç kontrol sistemine ilişkin uyum ve yapılandırma çalışmaları ise halen devam etmektedir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Kastamonu Üniversitesi 2019 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Üniversiteye Devri Yapılan Binaların Kayıtlarda Yer Almaması Hacettepe Üniversitesinden, Kastamonu Üniversitesine devri yapılan 4 adet taşınmazın, Üniversite kayıtlarında yer almadığı görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 44’üncü maddesinde kamu idarelerinin taşınmazlarının kaydına ilişkin usul ve esasların çıkarılacak yönetmelik ile belirleneceği belirtilmiştir. Buna istinaden 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik çıkarılmıştır. Yönetmelik’in “Kayıt şekli” başlıklı 7’nci maddesinde; “(1) Kamu idareleri; a) Tapu kütüğünde adlarına tescilli olan ve Ek 1’deki Kayıt Planının “Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar ” başlığı altında yer alan taşınmazların kaydını Ek 2’deki 'Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar Formu'nda, … (2) Kamu idarelerinin taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince hazırlanan bu formlar taşınmaz icmal cetvelleri hazırlanmak üzere mali hizmetler birimine gönderilir. Mali hizmetler birimince bu formlar konsolide edilerek bu Yönetmeliğin ekinde (Ek 7) bulunan örneğe uygun şekilde taşınmaz icmal cetvelleri oluşturulur. (3) İcmal cetvellerinde, kayıt planında belirtilen unsurların her biri için bir satır ayrılır ve bu taşınmazlara ilişkin adet ve yüzölçüm toplamları belirtilir.” hükümleri yer almaktadır. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre Üniversite taşınmazlarının, söz konusu yönetmelik eki Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar Formu’nda yer alan bilgileri içerecek şekilde bilgisayarda veya deftere yazılarak kaydının tutulması ve bu form ile mevzuatta yer alan diğer formlar esas alınarak taşınmaz icmal cetvellerinin oluşturulması gerekmektedir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Maddi duran varlıkların kayıtlı değerleri” başlıklı 26’ncı maddesinde; gerek yatırım, gerekse kullanım amacıyla edinilen maddi duran
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 varlıkların maliyet bedeliyle muhasebeleştirileceği, herhangi bir maliyet yüklenilmeksizin edinilen maddi duran varlıkların ise gerçeğe uygun değeriyle muhasebeleştirileceği belirtilmiştir. Ancak varlığın gerçeğe uygun değeri bilinemiyorsa idarece tespit edilen değerin esas alınacağı ifade edilmiştir. Yapılan inceleme neticesinde, 23.07.2015 tarih ve 2015/8021 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Hacettepe Üniversitesinden, Kastamonu Üniversitesine devri yapılan 4 adet binanın (Hastane binası, morfoloji binası, ek poliklinik binası ve hemşire lojmanları) yukarıda aktarılan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik Hükümlerine göre oluşturulacak form ve cetvellere işlenmediği görülmüştür. Ayrıca söz konusu taşınmazların Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde aktarılan hükümler esas alınarak belirlenecek gerçeğe uygun değerleri ile muhasebe kayıtlarına da alınmadığı tespit edilmiştir. İdare tarafından Üniversiteye devri yapılan binaların kayıtlarının, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik Hükümlerine göre ilgili hesaplara alınarak muhasebe kayıtlarının yapılacağı belirtilmiş ise de; 2019 yılı bilançosunda, 252 Binalar Hesabının söz konusu taşınmazların toplam değeri kadar eksik göründüğü değerlendirilmektedir. BULGU 2: Yer Altı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının Gerçeği Yansıtmaması Üniversite mülkiyetinde bulunan ve ayrı bir taşınmaz niteliği taşıyan genel hizmet alanlarının (otoparklar, parklar ve yeşil alanlar, meydanlar vb.) Üniversite kayıtlarında görünmediği, bu sebeple 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının gerçeği yansıtmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdareleri Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Kayıt şekli” başlıklı 7’nci maddesinde; Yönetmelik ekinde yer alan Ek 1’deki Kayıt Planının “Genel Hizmet Alanları” başlığı altında yer alan taşınmazların kaydının Ek 5’teki ‘Genel Hizmet Alanları Formu’nda gösterileceği belirtilmiştir. Yönetmelik ekinde yer alan Ek 1 incelendiğinde ise otoparklar, parklar ve yeşil alanlar, meydanlar gibi taşınmazların yer aldığı görülmektedir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde; muhasebe kayıtlarının, gerçek durumu yansıtan ve usulüne uygun olarak
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 düzenlenmiş belgelere dayandırılacağı hüküm altına alınmıştır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına ilişkin olarak düzenlenen “Hesabın niteliği” başlıklı 173’üncü maddesi ile Üniversiteler Ortak Detaylı Hesap Planı incelendiğinde, otoparklar, parklar ve yeşil alanlar, meydanlar gibi taşınmazların 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabında muhasebeleştirileceği anlaşılmaktadır. Yapılan inceleme neticesinde, Üniversite bünyesinde yukarıda aktarılan taşınmazlar var olmasına rağmen söz konusu taşınmazları içeren Genel Hizmet Alanları Formu’nun düzenlenmediği ve söz konusu taşınmazların mali tablolarda görünmediği tespit edilmiştir. Üniversite tarafından gerekli formların düzenlenerek söz konusu taşınmazların mali tablolarda görünmesinin sağlanacağı belirtilmiştir.Ancak 2019 yılı bilançosunda,251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının söz konusu taşınmazların toplam değeri kadar eksik göründüğü değerlendirilmektedir. BULGU 3: Kamu İdaresinin Hissedar Olduğu Şirkete Ödeyeceği Sermaye Taahhüdünün Mali Tablolarda Yer Almaması Kastamonu Üniversitesinin hissedarı olduğu Kastamonu Teknokent AŞ’ye 2019 yılında ödeyeceği sermaye taahhüdünün bilançoda gösterilmediği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 159'uncu maddesinde; “Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabı; mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kâr ve zararlar, bütçeye iade olunan sermayeler ile bu kurumlara ikrazen verilen özel tertip iç borçlanma senetleri bedelinden, bu kurumların ödenmemiş sermayelerine mahsup edilenlerin izlenmesi için kullanılır”, Aynı Yönetmelik'in 165'inci maddesinde de; “Sermaye taahhütleri hesabı, kamu idarelerinin malî kuruluşlar, mal ve hizmet üreten kuruluşlar ve döner sermayeli kuruluşlarla ilgili sermaye taahhütlerinin izlenmesi için kullanılır.” Denilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13
23.12.2019 tarihinde 5.850.000 TL sermaye ile kurulan ve hissedarlarından birinin de
Üniversite olduğu Kastamonu Teknokent AŞ’ye döner sermaye kaynaklarından 25.070,52
ödenmiş ve kalan kısmı olan 3.174.929,48 TL Üniversite arazisi tahsisi yoluyla olmak üzere
toplam 3.200.000 TL taahhüt edilmiş ve bu bedel özel bütçe muhasebe sisteminde 24
Grubuna Mali Duran Varlık olarak kaydedilmemiştir. İdarenin 2019 yılından sonra ödeyeceği
ve taahhüdü olan ilgili miktar, varlık hesapları olan 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara
Yatırılan Sermayeler ve 247 Sermaye Taahhütleri Hesaplarında yer almamıştır.
Söz konusu hatalı uygulamanın düzeltileceği belirtilmiş olmasına rağmen;
Üniversitenin ortak olduğu şirkete ait sermaye taahhüdünün 2019 yılı Bilançosunda
gösterilmemesi nedeniyle; 241 ve 247 Hesaplarında 3.200.000 TL eksiklik bulunduğu
değerlendirilmektedir.
BULGU 4: Kamu İdaresinin Sosyal Güvenlik Kurumuna Olan Ek Karşılık Prim
Borçları ile Faturaya Dayalı Borçlarının Mali Tablolarda Yer Almaması
Sosyal Güvenlik Kurumunca ödenen ve faturalı alacaklar olarak tabir edilen emekli
ikramiyesi, ölüm yardımı, makam/temsil/görev tazminatları ve diğer ödemelerden
kaynaklanan ve ilgili kamu idarelerine fatura edilen idare borçları kapsamında; Üniversitenin
Sosyal Güvenlik Kurumuna olan ek karşılık prim borçları ile faturaya dayalı borçlarının mali
tablolarda yer almadığı tespit edilmiştir.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 81’inci
maddesinde; vazife malullük aylıkları ile bunların hak sahiplerine bağlanacak ölüm
aylıklarının karşılığı olmak üzere, bu kapsamdaki sigortalılar için kamu idarelerinin
bütçelerinden ayrılan sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi ödeneklerinin %20’si oranında
ek karşılık primi alınacağı, ayrılan ek karşılık priminin tamamının kurum bütçelerinin yetkili
makamlarca onaylanarak yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşlarından itibaren altı ay
içinde ve aylık eşit taksitlerle ödeneceği, genel bütçe kapsamındaki idarelerin ek karşılık
primlerinin Maliye Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanacağı hükme
bağlanmıştır.
Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yayımlanan 09.12.2013 tarih ve 73616264 sayılı
Ek Karşılık Primi ve Faturalı Alacaklara ilişkin Genel Yazı’da; ek karşılıkların kamu
idarelerinin Mali Otomasyon Sistemi Projesi (MOSİP) üzerinden bildirimleri üzerine
tahakkuk ettirileceği, süresi içerisinde bildirilmeyen ek karşılık primleri hakkında 5510 sayılı
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14
Kanun’un 102’nci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi gereğince idari para cezası
uygulanacağı, süresinde ödenmeyen ek karşılık primleri ile ilgili olarak da Kanun’un 89’uncu
maddesi gereğince gecikme cezası ve gecikme zammı alınacağı belirtilmiştir.
Diğer taraftan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun
Geçici 4’üncü maddesinin birinci, dördüncü ve sekizinci fıkraları gereğince faturalı alacaklar
olarak tabir edilen, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu’nun 89, Ek 4, Ek 68, ve Ek
71’inci maddelerinde düzenlenen emekli ikramiyesi, emekli/adi malüllük/vazife malüllüğü
aylığı alanların ölümü halinde ödenen ölüm yardımı, emekli veya yetimlerine ödenen
makam/temsil/görev tazminatları ve diğer ödemelerden kaynaklanan alacakların takip ve
tahsil işlemleri Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından gerçekleştirilmektedir. Dolayısıyla Sosyal
Güvenlik Kurumunca ödenen ve faturalı alacaklar olarak tabir edilen emekli ikramiyesi, ölüm
yardımı, makam/temsil/görev tazminatları ve diğer ödemelerden kaynaklanan ve ilgili kamu
idarelerine fatura edilen idare borçları söz konusudur. Yine Yazı’da; faturalı alacakların
Kurumca ilgilisine ödendiği tarihte ilgili kamu idarelerine borç tahakkuk ettirilerek MOSİP
Bilgi Sisteminde görüntüleneceği, kamu idarelerince her ay bir önceki aya ait borç olup
olmadığının sistem üzerinden sorgulanarak borç bulunması halinde, ödemenin yapıldığı tarihi
izleyen iki ay içerisinde anlaşmalı bankalara ödeneceği, süresinde ödenmeyen faturalı
alacaklar ile ilgili 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre gecikme faizi uygulanacağı
belirtilmiştir.
Sosyal Güvenlik Kurumu MOSİP Bilgi Sisteminde bulunan verilere göre; Kastamonu
Üniversitesi'nin 31.12.2019 tarihi itibarıyla 3.330.198,00 TL toplam borcu tahakkuk etmiş,
2.207.864,95 TL tahsilat yapılmış, 167.633,89 TL gecikme zammı tahakkuk etmiş sonuçta
1.122.333,05 TL faturalı borç kalmıştır. Kamu İdaresinin ek karşılık primlerini ve faturalı
borçlarını zamanında ödeyememesinin temel sebebi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile
İdarenin ilgili bütçe tertiplerine yeterli ödenek konmamasıdır. Dolayısıyla bütçe
uygulamalarının sonucu olarak Kamu İdaresi, ödenek verildikçe başka bir kamu idaresine
borçlarını gecikme cezasıyla birlikte ödemek durumunda kalmaktadır.
2019 yılı muhasebe kayıtlarında 630.05.01.02.05-Görev Giderleri Tertibinden (Görev
Zararları hesabından) yapılan ödemelere bakıldığında; toplam 2.731.226,55 TL ödeme
yapıldığı görülmüştür.
İdarenin, 2019 yılında ek karşılık prim ve faturalı borçlarını zamanında
yatıramamasından dolayı gecikme cezasına maruz kaldığı, ek karşılık, faturalı alacaklar,
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15
emekli ikramiyeleri ve tazminatlar prim borcu taksitlerini 2.731.226,55 TL olarak 2019
yılında ödediği, esasen bu giderin aşağıda açıklanan hesaplar kullanılmadığı için 2019 yılının
faaliyet gideri olarak kayıtlara yansıtıldığı, dolayısıyla idarenin faaliyet sonuçları tablosunda
ve bilançosunda 2019 yılına ait olmayan ilgili tutar kadar bir rakamın bulunduğu, halen
faturalı borçlara ilişkin herhangi bir ödemenin de yapılmadığı görülmüştür.
Kamu İdaresinin ödeyeceği yükümlülükleri olmasına rağmen, bu bilgilerin faaliyet
raporlarına ve mali tablolara yansımaması da diğer bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır.
İdare tarafından; Cumhurbaşkanlığı Strateji Bütçe Başkanlığından ödenek talebinde
bulunulduğu bu talebin karşılanması halinde mevcut borç bakiyesinin ödenmesinin
sağlanacağu bildirilmiştir..İdarenin ilgili mali yıla ait ve gelecek yıllarda ödemekle yükümlü
olduğu borçlarıyla ilgili bilgilerin mali tablolara yansıtılmasının, 5018 sayılı Yasa ve bu Yasa
temel alınarak yapılan tüm düzenlemelerin amacına; şeffaf ve hesap verebilir bir kamu mali
yönetim sistemi kurma ve geliştirme ilkelerine uygun düşeceği değerlendirilmektedir.
BULGU 5: Patent, Sertifika ve Bilgisayar Yazılımı Gibi Değerlerin Haklar
Hesabında İzlenmeyip Doğrudan Giderleştirilmesi
Üniversite tarafından kullanılmak üzere edinilen ve herhangi bir fiziksel varlığı
bulunmayan patent, sertifika ve bilgisayar yazılımı gibi değerlerin 260 Haklar Hesabında
izlenmeyip doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 194’üncü maddesinde;
“(1) Haklar hesabı, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda
tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer
taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.”
hükmü yanı sıra, Aynı Yönetmelik’in, “Hesabın işleyişi” başlıklı 195’inci maddesinde
ise;
“(1) Haklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 İlgili mevzuat hükümlerine göre; imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi maddi olmayan varlıkların izlenilmesi için 260 Haklar Hesabının kullanılması ve söz konusu hakların 260 Haklar Hesabının borcuna kaydedilmesi gerekmektedir. Yapılan incelemelerde, Üniversitenin bu kapsamda; toplam 299.314,13 TL tutarında alım yaptığı, Üniversite tarafından yapılan söz konusu alımların, 260 Haklar Hesabı yerine, 630 Giderler Hesabında muhasebeleştirildiği görülmüş olup 260 Haklar Hesabının bilançoda 299.314,13 TL eksik olarak yer aldığı değerlendirilmektedir. B. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının Gerçeği Yansıtmaması Kastamonu Üniversitesi tarafından, çeşitli birimler için açtırılmış bir yıldan fazla süreli elektrik, su ve doğalgaz aboneliklerine ilişkin ödenen güvence bedellerinin, 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı yerine 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında izlendiği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının niteliğini düzenleyen 142’inci maddesinde; hesabın, bir işin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleşmenin ya da diğer işlemlerin karşılığı olarak diğer kamu idareleri veya kişilere bir yıldan daha uzun süreli verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. Bu kapsamda, bir yıldan uzun vadeli olarak verilen depozito ve teminatların 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının borcunda izlenmesi gerektiği ve söz konusu tutarların vadesi bir yılın altına inmedikçe, bu tutarlar geri alınmadıkça ya da mahsup edilmedikçe bahsi geçen hesabın borç bakiyesinde görünmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Yapılan incelemede neticesinde, Üniversite tarafından 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında izlenmesi gereken; elektrik, doğalgaz ve su abonelik sözleşmelerine ilişkin ödenen toplam 9.712,79 TL güvence bedelinin 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına izlendiği görülmüştür. İdare tarafından hatalı muhasebe kaydının 2020 yılında düzeltildiği belirtilmişse de; bir yıldan uzun vadeli nitelikte verilen depozito ve teminatların ilgili hesapta
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 izlenmemesinden dolayı, 2019 yılı bilançosunda, 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının 9.712,79 TL eksik, 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının ise aynı tutarda fazla göründüğü değerlendirilmektedir. BULGU 2: Vadeli Mevduat Faiz Gelirlerinin Net Tutar Üzerinden Muhasebeleştirilmesi Kastamonu Üniversitesi tarafından 2019 yılı içerisinde vadeli mevduatlardan toplam 368.361,64 TL faiz geliri elde edildiği görülmüş; ancak bunlara ilişkin muhasebe kayıtları incelendiğinde tahakkuk eden faiz gelirinin gelir vergisi stopajı düşülerek net tutar üzerinden muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Gayri safilik ilkesi” başlıklı 39’uncu maddesinde; gelir ve giderlerin, herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça netleştirilmeden kaydedileceği ifade edilmektedir. Aynı Yönetmelik’in “Faaliyet Sonuçları Tablosu İlkesi” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; “Kamu idarelerinin faaliyetlerine ilişkin gelir ve gider işlemleri, tahakkuk esasına dayalı olarak gelir ve gider hesaplarında izlenir. Gelir ve gider hesapları, bütçe ile ilgili olsun veya olmasın, genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri gereği tahakkuk eden her türlü gelir ve giderin kaydına mahsustur.” hükmü yer almaktadır. Buna göre, tahakkuk eden faiz gelirlerinin stopaj kesintisi yapılmadan önceki brüt tutar üzerinden 600.05.01.09.03 Mevduat Faizleri Hesabında, buna ilişkin olarak stopaj yapılan vergi ve benzeri giderlerin de 630.03.04.03.01 Vergi Ödemeleri ve Benzeri Giderler Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Yapılan incelemede, Kastamonu Üniversitesinin 2019 yılı vadeli mevduat hesaplarından elde ettiği faiz gelirleri toplamının brüt olarak 423.615,89 TL (368.361,64x1,15) olduğu, ancak 600.05.01.09.03 Mevduat Faizleri Hesabının, brüt faiz gelirlerinden stopaj tutarlarının düşülmüş haliyle, 368.361,64 TL alacaklandırıldığı tespit edilmiştir. Her ne kadar muhasebe programı ve modüllerinde mevduat faiz gelirlerinin muhasebeleştirilmesi ile ilgili sorunlar olduğu anlaşılsa da söz konusu hatalı muhasebeleştirmeler sonucunda 600.05.01.09.03 Mevduat Faizleri Hesabı ve 630.03.04.03.01
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 Vergi Ödemeleri ve Benzeri Giderler Hesabının faaliyet sonuçları tablosunda 55.254,25 TL tutarında eksik yer aldığı değerlendirilmektedir. BULGU 3: Geçerlilik Süresi Dolan Teminat Mektuplarının İade Edilmemesi Teminat Mektuplarına ilişkin yapılan inceleme sonucunda, geçerlilik süresi dolan ve yükleniciye iadesi yapılmayan teminat mektuplarının bulunduğu tespit edilmiştir. 4735 sayılı Kamu İhaleleri Sözleşmeleri Kanunu’nun “Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi” başlıklı 13'üncü maddesinde aynen; “Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların; a) Yapım işlerinde; varsa eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından sonra yarısı, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesi ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra kalanı, b) Yapım işleri dışındaki işlerde Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra; alınan mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde yarısı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı, yükleniciye iade edilir. …” hükmü yer almaktadır. Aynı Kanun’un 14'üncü maddesinde, mahsup işlemi yapılmasına gerek bulunmayan hallerde; yapım işlerinde kesin hesap ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından, diğer işlerde ise işin kabul tarihinden veya varsa garanti süresinin bitim tarihinden itibaren iki yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektuplarının hükümsüz kalacağı ve bankasına iade edileceği, teminat mektubu dışındaki teminatların ise sürenin bitiminde Hazineye gelir kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 910 Alınan Teminat Mektupları Hesabına ilişkin olarak düzenlenen “Hesabın niteliği” başlıklı 457’nci maddesinde; söz konusu hesabın, muhasebe birimlerine teminat ve depozito olarak teslim edilen teminat ve garanti mektuplarıyla şahsi kefalete ilişkin belgeler ve bunlardan ilgililerine geri verilenler
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 veya paraya çevrilenlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Yapılan inceleme neticesinde üniversite tarafından mal ve hizmet ihalelerine ilişkin olarak yüklenicilerden alınan ve geçerlilik süreleri dolduğu halde yüklenicilerine iade edilmeyen toplam 656.521,00 TL tutarında teminat mektubunun bulunduğu ve söz konusu teminat mektuplarının 910 Alınan Teminat Mektupları Hesabı ve 911 Alınan Teminat Mektupları Emanetleri Hesaplarından düşülmediği tespit edilmiştir. İdare tarafından teminat mektuplarının iadesi konusunda çalışmalara başlanıldığı ancak sonuçlandırılmadığı anlaşıldığından, izleme ve bilgi verme fonksiyonu olan bilanço dip notu niteliğindeki ilgili nazım hesapların doğru tutarı göstermediği değerlendirilmektedir. BULGU 4: Üniversite Konukevleri İçin Alımı Yapılıp Stoklanan Bazı Malların İlgili Varlık Hesaplarında İzlenmeden Doğrudan Giderleştirilmesi Kastamonu Üniversitesi Mevlüt Beyribey Konukevi ve Cide Konukevi için alımı yapılan taşınır niteliğindeki gıdaların, stoklandıkları halde ilgili varlık hesaplarında izlenmeden 630 Giderler Hesabına borç kaydı yapılmak suretiyle doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına ilişkin olarak düzenlenen “Hesabın niteliği” başlıklı 87’nci maddesinde; “İlk madde ve malzeme hesabı; kamu idarelerince üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen tüketim malzemeleri ile hammadde, yardımcı madde, ambalaj malzemesi ve diğer malzemelerin izlenmesi için kullanılır.” hükmü, Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde; “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; … r) Tüketim malzemeleri: Belirli bir hizmetin üretilmesinde kullanılan, kullanımı sonucunda tükenen veya bir süre kullanıldıktan sonra ilk özelliklerini kısmen veya tamamen kaybederek bir daha kullanılamayacak duruma gelen, çeşitleri ile kod numaraları Taşınır Kod Listesinin (A) bölümü 150 hesap detayında yer alan malzemeleri, …
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 ifade eder.” hükmü yer almaktadır. Mezkûr Yönetmelik eki Taşınır Kod Listesi’nin “A-Tüketim Malzemeleri” bölümünde ise, sarf malzemesi olarak kabul edilen taşınır mallar tadadi olarak sayılmıştır. Listenin “150.07 Yiyecek Grubu” başlıklı bölümünde gıdaların, taşınır niteliğinde olduğu ifade edilmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Mali olmayan varlıklar ve sınıflandırılması” başlıklı 22’nci maddesinde ise; “… (2) Stoklar, maliyet bedeliyle ilgili stok hesaplarına kaydedilir. Maliyet bedeli, stokların depolanacağı yere kadar getirilmesi için yapılan bütün giderleri kapsar. Kullanıldıklarında veya tüketildiklerinde gider hesabına, satıldıklarında ise ilgili varlık hesaplarına kaydedilerek stok hesaplarından düşülür.” hükmü yer almaktadır. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kurumlarca tüketilmek ya da diğer faaliyetlerde kullanılmak üzere edinilen ve stoklanan gıda malzemelerinin, 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında izlenmesi gerektiği ve söz konusu malların ancak kullanıldıklarında veya tüketildiklerinde gider hesabına kaydedilerek stok hesaplarından düşülebileceği anlaşılmaktadır. Yapılan inceleme neticesinde Kastamonu Üniversitesi Mevlüt Beyribey Konukevi ile Cide Konukevi için 12 adet işlem ile alımı yapılan ve stoklanan toplam 169.588,11 TL tutarındaki gıda malzemesinin taşınır işlem fişi düzenlenmeksizin ve ilgili varlık hesaplarında izlenmeksizin anında tüketilmiş gibi 630 Giderler Hesabına borç kaydı yapılmak suretiyle giderleştirildikleri tespit edilmiştir. Sonuç olarak, söz konusu malların ancak kullanıldıklarında veya tüketildiklerinde gider hesabına kaydedilerek stok hesaplarından düşülebileceği dikkate alındığında, Üniversite mali tablolarında, yıl sonu itibariyle tüketilmeyen veya kullanılmayan malların tutarı kadar 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabının eksik, 630 Giderler Hesabının ise fazla olarak göründüğü değerlendirilmektedir.İdare tarafından da bu tür alımlarda muhasebe kayıtlarının doğru tutulması için gerekli hassasiyetin gösterileceği belirtilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 BULGU 5: Geçici Kabule Tabi Muhtelif İşlere Ait Ara Hakediş Ödemelerinin Doğrudan İlgili Varlık Hesabında Muhasebeleştirilmesi Kastamonu Üniversitesi tarafından yapılan geçici kabule tabi muhtelif işlere ait ara hakediş ödemelerinin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenmediği ve doğrudan ilgili varlık hesaplarında muhasebeleştirildiği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına ilişkin olarak düzenlenen “Hesabın niteliği” başlıklı 187’nci maddesinde; bu hesabın, yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin; geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Anılan Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 188’inci maddesinde ise; gerek yılı içerisinde gerekse yıllara sari olarak yapımı süren ve tamamlandığında ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılacak tutarların, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına borç kaydedileceği, tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarların ise bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedileceği ifade edilmiştir. Yapılan inceleme neticesinde, yıl içerisinde birden fazla hakedişle ödemesi yapılıp ardından aynı yıl içerisinde geçici kabulü yapılmış olan işlerde, geçici kabul öncesi ara hakediş ödemelerinin, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenmediği, doğrudan ilgili duran varlık hesabına borç kaydedildiği görülmüştür. Yapı İşleri Teknik Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen söz konusu işlere ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda yer almaktadır: İŞİN ADI GEÇİCİ KABUL TARİHİ 2019 Yılı 1. Etap Kastamonu Üniversitesi Külliye Alanı ile İlçelerdeki M.Y.O’ların Bakım Onarım İşi 25.07.2019 Kastamonu Üniversitesi Taşköprü M.Y.O Doğalgaz Dönüşüm İşi 09.08.2019 Gönderilen ödeme emri belgeleri üzerinden yapılan incelemede geçici kabule tabi söz konusu işlere ait ödemelerin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının borç kısmına kaydının hiç yapılmadığı, geçici kabul yapılmadan önce doğrudan ilgili varlık hesabında
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 aktifleştirildiği görülmüştür. Sonuç olarak geçici kabule tabi işlere ait ara hakediş ödemelerinin, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenmeden, işlerin geçici kabul yapılmış gibi doğrudan ilgili duran varlık hesabında muhasebeleştirilmesi nedeniyle, 2019 yılı içerisinde söz konusu hesabın 1.672.810,37 TL tutarında eksik kullanıldığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla Üniversite mizanında 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının borç ve alacak kısmının aynı tutarda eksik olarak göründüğü değerlendirilmektedir. BULGU 6: Tıp Fakültesi Olarak Kullanılmak Üzere Kastamonu Üniversitesine Devredilen Binaların Atıl Durumda Olması Hacettepe Üniversitesi tarafından Kastamonu Üniversitesi Tıp Fakültesi olarak kullanılmak üzere, içerisindeki müştemilat ile birlikte devredilen binalara, ilave hiçbir imalat yapılmadığı ve binaların atıl durumda bırakıldığı görülmüştür. Hastane binası alanı ilk olarak 1995 yılında, Kastamonu Devlet Hastanesi Ek Binası yapılması amacıyla Sağlık Bakanlığına tahsis edilmiş ve söz konusu binanın yapım işine 01.09.1995 tarihinde başlanmıştır. Söz konusu iş, 19.09.2005 tarihinde tasfiye edilerek aynı yıl içerisinde işin ikmal ihalesine çıkılmış ve 24.12.2007 tarihinde geçici kabulü yapılarak projeye uygun şekilde bitirilmiştir. Ardından 2007 yılı içerisinde alanın, Sağlık Bakanlığına olan tahsisi kaldırılarak yapılan bina ile birlikte Hacettepe Üniversitesine Tıp Fakültesi yapılması amacıyla kesin tahsisi yapılmıştır. Hacettepe Üniversitesi tarafından, binanın Tıp Fakültesi Hastanesi standartlarına uygun hale getirilebilmesi için ikmal ihalesine çıkılmıştır. Ek olarak ilave poliklinik binası yapımına başlanmış ve bu imalatlar 2013 yılına kadar devam etmiştir. Fakat yüklenicinin teminat mektubu süresini uzatmaması gerekçesiyle işin sözleşmesi söz konusu yıl içerisinde feshedilmiştir. Var olan binanın Tıp Fakültesi Hastanesine dönüştürülmesine ilişkin imalatlar ise, fakültenin 23.07.2015 tarih ve 2015/8021 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Kastamonu Üniversitesine devrine kadar devam etmiştir. Ancak geçen süre zarfında Hacettepe Üniversitesi tarafından şantiye alanında gerekli güvenlik önlemleri alınmadığından ve yüklenici tarafından iş durma noktasına getirildiğinden, fakülte alanı içerisinde hırsızlık olayları yaşanmış ve bina içerisindeki birçok imalat ve müştemilata ilişkin çalınma olayı meydana gelmiştir. Bu süre içerisinde, Hacettepe Üniversitesi tarafından Kastamonu Üniversitesine gönderilen yazılarda, şantiye alanına güvenlik tesis edilmesi gerektiğine ilişkin
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 bildirimde bulunulmuş, Kastamonu Üniversitesi tarafından gönderilen cevabi yazılarda ise mülkiyeti kendilerinde olmayan taşınmazlar için güvenlik tesis etmelerinin mümkün olmadığı belirtilmiştir. Söz konusu imalat ve müştemilata ilişkin kayıtlar tam olarak tutulmadığından, hırsızlık olaylarından dolayı oluşan zarar ziyana ilişkin tutar tespiti yapılamamaktadır. Yukarıda tarih ve sayısı verilen Bakanlar Kurulu Kararı ile fakültenin tüm imalat ve var olan müştemilatının Kastamonu Üniversitesine devri yapılmıştır. (İlave Poliklinik Binası tamamlanma oranı: %83,55, Hastane Binası tamamlanma oranı: %47,82) Bu aşamada Hastane Binası devri yapılırken, Kastamonu Üniversitesi tarafından Hacettepe Üniversitesine, işin sözleşmesinin devirden önce feshedilmesinin uygun olacağı bildirilmiştir. Gelinen noktada 2018 yılına kadar binalar için hiçbir imalat yapılmadığı gibi yapılması için de herhangi bir işlem gerçekleştirilmemiştir. 31.01.2018 tarihinde Kastamonu Üniversitesi tarafından Sağlık Bakanlığına bir yazı yazılmış ve yazı ekinde yer alan projelerin Tıp Fakültesi Hastanesi standartlarına uygun olup olmadığına ilişkin bilgi istenmiştir. Sağlık Bakanlığı tarafından gönderilen cevabi yazıda; Hastane Binası için 11 madde, Ek Poliklinik Binası için ise 7 madde eksiklik tespit edildiği belirtilmiştir. Söz konusu eksikliklerde en dikkat çekici nokta ise ameliyat salonu bitmiş kat yüksekliğinin en az 3 metre olmasına ilişkindir. Halihazırda projede yer alan ameliyat salonu bitmiş kat yüksekliği 2,70 metre iken, Kastamonu Üniversitesi tarafından yerinde yapılan incelemede, bitmiş kat yüksekliklerinin ortalama 2,30 metre olduğu tespit edilmiştir. Yapılan inceleme neticesinde, 2019 yılı sonu itibarıyla binaların tamamlanması için yapılmış yeni bir imalat bulunmadığı gibi, herhangi bir ihale de gerçekleştirilmemiştir. Binaların atıl durumda bırakıldığı görülmüştür. Gelinen son noktada Kamu İdaresi tarafından binaların İl Sağlık Müdürlüğüne tahsisinin amaçlandığı belirtilmektedir.Ancak bu tahsis henüz gerçekleşmemiştir.Dolayısıyla öncesinde yapılmış olan imalatların daha fazla zarar görmemesi ve herhangi bir kamu zararına sebebiyet verilmemesi için İdare tarafından gerekli önlemlerin alınması gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 7: Morfoloji Binası İkmal İnşaatı ve Çevre Düzenlemesi Yapım İşinde Eksik ve Hatalı Uygulamaların Bulunması “Kastamonu Üniversitesi Morfoloji Binası İkmal İnşaatı ve Çevre Yapım İşi”nde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 A) İdare tarafından işin yürütüm süresi boyunca tutulması gereken şantiye defterinin tutulmadığı görülmüştür. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Kamu Yapıları Denetim Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Düzenlenmesi Gereken Belgeler” başlıklı üçüncü bölümünde yer alan 10’uncu maddesinde; “İdare tarafından, işin niteliği ve özelliği dikkate alınarak, yaptırılmakta olan her türlü işin kayıt altına alınması için, Röleve Defteri (Ek-1), Şantiye Defteri (Ek-2), Ataşman Defteri (Ek-3), Yeşil Defter (Ek-4) ve tutanaklar tutulur. Bu belgeler, yapılan işin adı, miktarı, yeri, projenin hangi kısmına ilişkin olduğu belirtilip sayfa numarası verilmek suretiyle tanzim edilir.” hükmü yer almakta olup, anılan Yönetmelik’in “Şantiye defteri” başlıklı 12’nci maddesinde söz konusu defterin ne şekilde düzenlenmesi gerektiğine ilişkin bilgilere yer verilmiştir. Yapılan inceleme neticesinde bahsi geçen işte şantiye defterinin tutulmadığı, bu sebeple işin günlük takibinin yapılamadığı gibi işin hangi bölümlerinde çalışıldığı, ilerleyişi, gelişmesi, ortaya çıkan engeller, yapılan iş miktarı, şantiyeye giren inşaat, tesisat ve ihzarat malzemesi ile fiyat farkına tâbi günlük tüketilen malzeme çeşit ve miktarları, sözleşme gereğince yüklenicinin iş başında bulundurması şart koşulan teknik elemanların o gün iş başında bulunup bulunmadığı tam olarak tespit edilememektedir. B) İşin, yüklenici tarafından programına uygun yürütülmemesi ve işte uzun süredir teknik personel bulundurulmamasına rağmen, İdarece ihale mevzuatı ve şartname hükümlerinde yer alan yaptırımların uygulanmadığı görülmüştür. Yapılan inceleme neticesinde; söz konusu işin teknik personeli olarak İdareye bildirilen kişinin, işin yürütümü esnasında 26.04.2019 tarihinde yüklenici firmadan istifa ettiği ancak yapı denetim görevlileri (bundan sonra kontrol teşkilatı olarak anılacaktır.) tarafından gerekli kontroller yapılmadığından söz konusu işin teknik personel olmadan 27.05.2019 tarihine kadar bu şekilde devam ettiği görülmüştür. Söz konusu husus kontrol teşkilatı tarafından tespit edildiği tarihte İdare tarafından yükleniciye yeni bir teknik personel bulundurulana kadar işin durdurulması için ihtar çekildiği ve Şartname hükümlerine istinaden günlük 250 TL’den 32 günlük gecikme cezası kesildiği tespit edilmiştir. Ancak kontrol teşkilatı tarafından yapılan kontrollerde, yüklenicinin söz konusu ihtara uymadığı, işi teknik personel olmadan yürütmeye devam ettiği tespit edilmiştir. Bunun üzerine İdare tarafından 20.06.2019 tarihinde yükleniciye tekrar bir yazı yazılmış ve yazıda;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 teknik personelin halen firma tarafından temin edilmediği ve verimli çalışma ortamı sağlanamadığından dolayı iş programının hayli gerisinde kalındığı ifade edilmiştir. Geçen süre zarfında, kontrol teşkilatı tarafından gerekli denetimler yapılmadığından söz konusu iş, programın gerisinde ve teknik personel olmadan 29.07.2019 tarihine kadar devam etmiştir. Bunun üzerine İdare tarafından yükleniciye 02.08.2019 tarihinde bir yazı daha yazılmış yine aynı şekilde teknik personel bulundurulana kadar işin durdurulması talimatı verilmiştir. Çalışma koşullarının sözleşme hükümlerine göre düzenlendikten sonra, iş programının hayli gerisinde kalan işin ivedilikle, iş programına uygun hale getirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Söz konusu yazının ardından yüklenici firma tarafından yazılan, yeni bir teknik personel görevlendiğine ilişkin teknik personelin bilgilerini de içeren yazı 19.08.2019 tarihinde İdareye ulaşmıştır. Ancak 27.09.2019 tarihinde kontrol teşkilatı üyeleri tarafından yapılan denetimde, görevlendirilen yeni teknik personelin de şantiyede bulunmadığı tek taraflı olarak tutanak altına alınmıştır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yapım işleri ile hizmet alımlarının denetim ve kontrollük iş ve işlemleri” başlıklı 24’üncü maddesinde; 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilerek 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na göre sözleşmeye bağlanan yapım işlerinin, idarece görevlendirilecek Yapı Denetim Görevlisi tarafından denetleneceği hususunun Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 15’inci maddesinde hükme bağlandığı ve Yapı Denetim Görevlisinin işin idare adına denetimiyle ilgili görev ve yetkileri kapsamında yüklenici ile karşılıklı sorumluluk ve yetki münasebetlerinin bu maddede düzenlendiği ifade edilmiştir. Ayrıca Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İşlerin denetimi” başlıklı 14’üncü maddesinde; sözleşmeye bağlanan her türlü yapım işinin, İdare tarafından görevlendirilen yapı denetim görevlisinin denetimi altında, yüklenici tarafından yönetileceği ve gerçekleştirileceği düzenleme altına alınmıştır. Söz konusu düzenlemelerden, kontrol teşkilatı üyelerinin (yapı denetim görevlilerinin) işin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasına ilişkin kontrol ve denetim yetkisine sahip olduğu, dolayısıyla işin şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yapılmasından da sorumluluğunun da bulunduğu anlaşılmaktadır. İncelenen belgeler ile yukarıda aktarılan bilgiler ışığında, belirli süre aralıkları ile
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 denetim yapan kontrol teşkilatı üyelerinin tuttuğu tutanaklar ile yüklenici tarafından şantiyede bulundurulması gereken teknik personelin uzun süredir işin yürütümünde yer almadığı görülmektedir. Kontrol teşkilatı tarafından 2019 yılının Kasım ayı içerisinde yapılan tüm denetimlerde, işin başında bulunması gereken teknik personelin bulunmadığı ve şantiye sahasında da hiçbir çalışmanın yapılmadığı tespit edilmiştir. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İdarenin sözleşmeyi feshetmesi” başlıklı 20’nci maddesinde; yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların gelir kaydedileceği ve sözleşmenin feshedilerek hesabın genel hükümlere göre tasfiye edileceği belirtilmiştir. Yukarıda da aktarıldığı üzere, yüklenici 2019 yılının Nisan ayından itibaren, söz konusu işi sözleşme-şartname hükümlerine göre ve iş programına uygun olarak yerine getirmekten imtina etmektedir. Ancak tarafımızca yapılan incelemede, İdare tarafından yükleniciye uygulanan tek yaptırımın ise 26.04.2019-27.05.2019 ve 28.05.2019-02.08.2019 tarih aralıkları için teknik personel bulundurulmamasından kaynaklı kesilen toplam 108 günlük ceza olduğu görülmüştür. 2019 yılı sonu itibarıyla, söz konusu işe ilişkin imalatlar devam etmediği gibi, öncesinde yapılan imalatlarında zarar görme noktasında olduğu tespit edilmiştir.İdare tarafından eksik ve hatalı uygulamaların tamamen düzeltilmediği sadece tutulması gereken defterlerin tutulmaya başlandığı anlaşılmaktadır. Söz konusu imalatların zarar görmemesi ve herhangi bir kamu zararına sebebiyet verilmemesi için yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinin uygulanması gerektiği düşünülmektedir. BULGU 8: İrtifak Hakkı Sözleşmesi İle Yaptırılan Yurt Binasına İlişkin Eksikliklerin Bulunması Kastamonu Üniversitesi tarafından irtifak hakkı sözleşmesi ile yaptırılan yurt binasına ilişkin, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yetkili kurum ve kuruluşlara düzenlettirilmesi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 istenen deprem analiz raporlarının, 2019 yılı sonu itibarıyla Üniversite tarafından halen düzenlettirilmediği görülmüştür. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51'inci maddesinin (g) bendine göre pazarlık usulü ile ihale edilen “49.020 m2 Öğrenci Yurdu Yapımı ve İşletmesi ile 100 Adet Öğrenci Evinin Hibe Olarak Yapım İşi” için hak lehtarı ile 249 ay (20 yıl 9 ay) için irtifak hakkı sözleşmesi 01.11.2012 tarihinde imzalanmıştır. 2015 ve 2016 yıllarında Kastamonu Üniversitesi Yapı İşleri Teknik Daire Başkanlığı yurt binasında gerekli incelemeleri yapmış ve söz konusu inceleme üzerine hak lehtarı ile “eksikliklere ilişkin uygunluk raporunun sunulması ve eksikliklerin giderilmesi” hususunda gerekli yazışmaları yapmıştır. Aynı zamanda 01.01.2017 tarihinde Kastamonu Valiliğinden bir heyetin de binaların uygunluğu hakkında rapor hazırlamasını talep etmiştir. Hak lehtarına gönderilmiş olan söz konusu yazılar üzerine, hak lehtarı tarafından üniversiteye teknik raporlar sunulmuştur. Ayrıca 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapıların tespiti için Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yetki verilmiş kurumlardan olan Kırıkkale Üniversitesi tarafından 22.09.2017 tarihinde hazırlanan, binanın TDY-2007 Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre uygun olduğu ve herhangi bir güçlendirmeye ihtiyaç duymadığı kanaatini içeren rapor da hak lehtarı tarafından Üniversiteye sunulmuştur. Kastamonu Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ise söz konusu yazılara istinaden bir teknik inceleme raporu düzenlemiştir. 10.01.2018 tarihli söz konusu raporda; -Binaların proje hazırlanması aşamasında alınması gereken imar durum belgesinin 01.09.2016 tarihinde düzenlendiği (Yapı Kullanım İzin Belgesi alındıktan sonra), -Binaların inşaatına başlanmadan önce alınması gereken yapı ruhsatının onay tarihinin 15.10.2015 olduğu, binaların kullanımına başlanmadan önce alınması gereken Yapı Kullanım İzin Belgesinin onay tarihinin 16.10.2015 olduğu, -Mekanik ve Elektrik Tesisat Projelerinin Yapı İşleri Teknik Daire Başkanlığı tarafından 30.04.2013 tarih ve 350 sayı ile onaylandığı, ancak projeler üzerinde uygulamaya esas Yapı İşleri Teknik Daire Başkanlığında görevli teknik personel tarafından incelemenin yapılmadığı, projelerin onay tarihinin çizim tarihinden önce olduğu,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 Hakkındaki Yönetmelik’e göre düzenlenmiş ve İtfaiye tarafından onaylanmış olan Yangın Tahliye Projelerinin, Isı Yalıtım Projesinin, kazan dairesine ait projelerin bulunmadığı,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 Değerleri) 12.1 Maddesi Çizelge-7 gereğince, yapı kullanım amacına göre metrekare başına düşen yayılı yük miktarının hesaplamalarda kullanılacağından, kişi kapasitesi artırımı hakkında yorum yapılamayacağı,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 Milletlerarası Öğrenci Alımı ve Kayıt Yönergesinin Sınav Başlıklı 6. Maddesinin (a) bendinde “KÜYÖS yılda bir kez Sınav Hazırlık Uygulama Değerlendirme ve Yerleştirme Komisyonu tarafından belirlenen tarihlerde ve memleketlerde yapılır.” hükmüne yer verilmiştir. Sınav programının 2019 yılında ilgili komisyon yerine Uluslararası Öğrenci Koordinatörlüğünce yapıldığı tespit edilmiştir. Milletlerarası Öğrenci Alımı ve Kayıt Yönergesi’nin 6’ncı maddesine göre sınav yerlerinin ve tarihlerinin ilgili komisyonca belirlenmesi gerekmektedir. C) Yabancı Uyruklu Öğrencilere Yönelik Yapılan Sınav Değerlendirme İşlemlerinin Sınav Hazırlık Uygulama Değerlendirme ve Yerleştirme Komisyonu Tarafından Yapılmaması Milletlerarası Öğrenci Alımı ve Kayıt Yönergesi’nin Sınav Hazırlık Uygulama Değerlendirme ve Yerleştirme Komisyonu başlıklı 5’inci maddesinin (b) bendinde “Komisyon KÜYÖS hazırlık uygulama değerlendirme ve yerleştirme işlemelerini yapar” hükmü yer almaktadır. İlgili hüküm gereğince; Komisyon sınavın hazırlık sürecinden yerleştirme sürecine kadar tek yetkilisidir. 2018 ve 2019 yıllarında gerek yurt içi gerekse yurt dışında yapılan sınavların değerlendirme işlemlerinin bazılarının sınavda görevli olan kişilerce bazılarının ise Uluslararası Öğrenci Koordinatörlüğünce yapıldığı tespit edilmiştir. Bundan sonraki dönemlerde yapılacak olan sınavlara ilişkin değerlendirmelerin Sınav Hazırlık Uygulama Değerlendirme ve Yerleştirme Komisyonunca yapılması gerekmektedir. D) Yabancı Uyruklu Öğrenci Seçme Sınavlarında Tahsil Edilecek Sınav Ücretinin Üniversite Yönetim Kurulunca Belirlenmemesi Yabancı Uyruklu Öğrenci Seçme sınavlarının bazılarında sınav ücretinin, sınavlarda görev alan kişilerce, bazılarında uluslararası öğrenci koordinatörlüğünce veya sınav yapılan ülkelerdeki sınav işlemini yürüten kurumlarca belirlendiği görülmüştür. Uluslararası Öğrenci alımlarında uygulanacak ücretlere ilişkinYükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından tüm üniversitelere gönderilmiş olan 27.03.2015 tarih ve 16403 sayılı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 yazıda; “yurtdışından kabul kontenjanları dâhilinde başvuran adaylardan 24.09.2014 tarihli Yürütme Kurulu kararımızda ifade edildiği şekilde başvuru ücretinin alınmamasına ancak bu maliyetler göz önüne alınarak, sınava girecek adaylardan “sınav ücreti” alınıp alınmamasına Üniversitenin Yetkili Kurulu tarafından karar verilmesi gerektiği” belirtilmiştir. Üniversitelerde Akademik Teşkilat Yönetmeliği’nde ve 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nda bahsedildiği üzere Üniversite Yönetim Kurulunun görevleri; “(1) Yükseköğretim üst kuruluşları ile senato kararlarının uygulanmasında, belirlenen plan ve programlar doğrultusunda rektöre yardım etmek, (2) Faaliyet plan ve programlarının uygulanmasını sağlamak; üniversiteye bağlı birimlerin önerilerini dikkate alarak yatırım programını, bütçe tasarısı taslağını incelemek ve kendi önerileri ile birlikte rektörlüğe, vakıf üniversitelerinde ise mütevelli heyetine sunmak (3) Üniversite yönetimi ile ilgili rektörün getireceği konularda karar almak, (4) Fakülte, enstitü ve yüksekokul yönetim kurullarının kararlarına yapılacak itirazları inceleyerek kesin karara bağlamak, (5) Bu kanun ile verilen diğer görevleri yapmaktır.” Şeklinde sıralanmıştır. Üniversite Yönetim Kurulunun görev alanına giren bir konuda yetki devri yapacağına ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. Bu nedenle Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından 18.02.2015 tarihinde alınmış olan Yürütme Kurulu Kararlarına istinaden Üniversite Yönetim Kurulunca belirlenmesi gereken sınav ücretlerinin başka birimlerce belirlenmesi işleminin doğru olmadığı anlaşılmıştır. Bundan sonraki dönemlerde yapılacak olan sınavlarda sınav ücreti alınacaksa Yükseköğretim Kurulunun kararı doğrultusunda işlem yapılması gerekmektedir. E) Yurt Dışında Yapılan Sınavlardan Toplanan Ücretlerin Üniversite Hesaplarına Yatırılmaması Yapılan incelemeler sırasında yurt dışında yapılan sınavlarda görev alan görevlilerce sınav ücretlerinin toplandığı ancak bu ücretlerin Üniversite hesaplarına yatırılmadığı tespit
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 edilmiştir. Sayıştay Temyiz Kurulunun 11.01.2017 tarih ve 42589 sayılı kararına göre, yabancı uyruklu öğrenci sınavında alınan ücretler Döner Sermaye İşletmesinin değil Üniversitenin geliridir. 2019 yılında yurt dışında yapılan sınavlara ilişkin ücretlerin Uluslararası Öğrenci Koordinatörü olarak görev yapan öğretim üyesi tarafından toplandığı anlaşılmıştır.2019 yılında Kırgızistan, Arabistan, Azerbaycan ve Somali’de yapılan sınavlara ilişkin toplam 3170 Amerikan doları toplanmıştır. Sınav ücretlerini toplayan öğretim görevlisinin 3170 Amerikan dolarına tekabül eden toplam 19.800,00 Türk lirasını 2019 yılında Kastamonu’da yapılan sınavlardan sorumlu olan görevlilere tutanakla teslim ettiği anlaşılmıştır. İlgili sınavlarda ücret toplanmasına ilişkin Yönetim Kurulu kararı olmamakla birlikte toplanan ücretlerin yine KÜYÖS kapsamında 2019 yılında Kastamonu’da yapılan sınavlarda harcanmış olduğu sonucuna varılmıştır. Geçmiş yıllara ilişkin sınav ücretleriyle ilgili ise Üniversitenin açmış olduğu adli ve idari soruşturmalar devam etmektedir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının kullanılmasında görevli ve yetkili olanların kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak kullanılmasından sorumlu oldukları hüküm altına alınmıştır. Belirtilen hatalı uygulamaların bir önceki dönemde görevde bulunanlar tarafından yapıldığı ileri sürülmüşse de; Kamu kaynaklarının hukuka uygun olarak kullanılması sorumluluğu çerçevesinde, belirtilen hatalı uygulamaların giderilmesi ve tekrarlanmaması gerektiği düşünülmektedir.. BULGU 10: Taşınır Mal Yönetmeliğine Aykırı Uygulamaların Bulunması Üniversitenin bazı birimlerinde yapılan fiili denetimler sonucunda taşınır mal yönetimine yönelik eksiklikler tespit edilmiştir. Üniversitenin örneklem yoluyla seçilmiş bazı birimlerinde yapılmış olan incelemelerde tespit edilmiş olan hususlar şunlardır: A) Dayanıklı Taşınırların Yönetmelik Hükümlerine Uygun Bir Şekilde Numaralandırılmaması Üniversitenin bazı birimlerinde yapılan fiili denetimler sonucunda, dayanıklı taşınırların bir kısmının Yönetmelik hükümlerine uygun olarak numaralandırılmadığı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 görülmüştür. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Dayanıklı taşınırların numaralanması” başlıklı 36’ncı maddesinde; “Giriş kaydı yapılan dayanıklı taşınırlara, taşınır kayıt yetkilisi tarafından bir sicil numarası verilir. Bu numara yazma, kazıma, damga vurma veya etiket yapıştırma suretiyle taşınırın üzerinde kalıcı olacak şekilde belirtilir. Fiziki veya kullanım özellikleri nedeniyle numaralandırılması mümkün olmayan taşınırlara bu işlem uygulanmaz. (2) Sicil numarası üç grup rakamdan oluşur. Birinci grup rakam, taşınırın Dayanıklı Taşınırlar Defterinde ayrıntılı izlenmek üzere kaydedildiği taşınır kodundan; ikinci grup rakam, taşınırın giriş kaydedildiği yılın son iki rakamından; üçüncü grup rakam ise taşınıra verilen giriş sıra numarasından oluşur.” hükmü yer almaktadır. Yukarıda aktarılan mevzuat hükmünden, giriş kaydı yapılan dayanıklı taşınırlara taşınır kayıt yetkilisi tarafından bir sicil numarası verileceği ve bu numaranın yazma, kazıma, damga vurma veya etiket yapıştırma suretiyle taşınırın üzerinde kalıcı olacak şekilde belirtilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Üniversite dayanıklı taşınırlarının fiili ve fiziki denetimleri esnasında, bazı birimlerde bulunan dayanıklı taşınırlar üzerinde bahsi geçen sicil numarasını belirten etiket veya damganın bulunmadığı tespit edilmiştir. B) Harcama Birimlerine Ait Ambarların Tek Kod Altında Toplanması Yapılan incelemeler sonucu bazı harcama birimlerinin bünyelerinde birden fazla ambar bulunmasına rağmen, Taşınır Kayıt ve Yönetim Sisteminde (KBS), bu ambarların tek kod altında toplandığı görülmüştür. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Harcama birimi ve ambarların kodlanması” başlıklı 38 inci maddesinde; “(1) Kapsamdaki kamu idarelerinde harcama birimlerine ve bunlara bağlı ambarlara aşağıdaki esaslara göre birer kod numarası verilir. a) Harcama birimlerine iki grup ve onbir rakamdan oluşan kod verilir. Birinci grup (00.00.00.00) sekiz karakterden oluşur ve idarenin analitik bütçe uygulamasına ilişkin kurumsal sınıflandırmadaki düzeylerini gösterir. İkinci grup (000) üç karakterden oluşur ve o
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 ilçe, il, bölge veya merkezdeki harcama birimi sayısını gösterir. Bakanlık saymanlık otomasyon sistemini (say2000i) kullanan idarelerde Bakanlıkça verilen birim kodları kullanılır. b) Harcama birimlerinin bünyesinde bulunan ambarlara harcama yetkililerince bir düzeyli ve iki karakterden oluşan kod verilir. Bu kod aynı harcama birimine bağlı ambarların sayısını gösterir. Ambar, bağlı olduğu harcama birimi koduyla birlikte tanımlanır. (2) Bu kodlar taşınır kayıt yetkilileri ile taşınır konsolide görevlilerince yapılan taşınır işlemlerine ilişkin olarak düzenlenen belge ve cetvellerde kullanılır.” denilmiştir. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere harcama birimlerine ait birden fazla ambar bulunmakta ise, söz konusu ambarların kod verilmek suretiyle ayrıştırılması gerekmektedir. Yapılan yerinde denetimlerde, tüm depoların fiziki olarak birbirinden tamamen bağımsız olduğu, bazı depoların ise ayrı katlarda ve hatta ayrı binalarda bulunduğu ve bu depoların tek ambar kodu altında toplandığı tespit edilmiştir. İdare tarafından da hatalı uygulamaların düzeltileceği belirtilmiş olup, taşınır depo durum cetvelinin fiili durumu gösterebilmesi ve mevzuatın öngörmüş olduğu taşınır kayıt sistemi ile kontrol mekanizmasının etkin şekilde işlemesi için bağımsız olan her deponun ayrı kodlanması gerektiği düşünülmektedir. BULGU 11: Öğrenci Sosyal Tesisi Niteliğinde Olmayan Tesislerin Bütçe İçinde Bulunması Öğrenci Sosyal Tesisi niteliğinde olmayan tesislerin gelir ve giderlerine ilişkin işlemlerin, ayrı defter ve tablolar yerine, Üniversite özel bütçesi üzerinden izlendiği görülmüştür. Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in 12’nci maddesine göre; Kapsama dahil her bir sosyal tesisten yıllık gayrisafi hasılat tutarı 500.000,00 TL’yi aşanların bilanço esasına göre defter tutup, muhasebe sistemlerini bu Esas ve Usuller’de belirlenmiş ilke, kural ve standartlara göre kurmaları gerekmektedir. Gayri safi hasılatı 500.000 TL’nin altında olanların ise aynı Esas ve Usuller’in
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35 13’üncü maddesine göre işletme hesabı esasını benimseyebileceği öngörülmüştür. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Sosyal Hizmetler” başlıklı 47’nci maddesinde; “Faaliyetlerin düzenlenmesi: a. Yükseköğretim kurumları, Yükseköğretim Kurulunun yapacağı plan ve programlar uyarınca, öğrencilerin beden ve ruh sağlığının korunması, barınma, beslenme, çalışma, dinlenme ve boş zamanlarını değerlendirme gibi sosyal ihtiyaçlarını karşılamak ve bu amaçla bütçe imkanları nispetinde okuma salonları, yataklı sağlık merkezleri, mediko - sosyal merkezleri, öğrenci kantin ve lokantaları açmak, toplantı, sinema ve tiyatro salonları, spor salon ve sahaları, kamp yerleri sağlamakla ve bunlardan öğrencilerin en iyi şekilde yararlanmaları için gerekli önlemleri almakla görevlidirler. …” hükmü bulunmaktadır. Bu hükme göre Üniversiteler, öğrencilerin sosyal ihtiyaçları için okuma salonları, yataklı sağlık merkezleri, mediko - sosyal merkezleri, öğrenci kantin ve lokantaları açmak, toplantı, sinema ve tiyatro salonları, spor salon ve sahaları, kamp yerleri sağlamakla görevlidirler. Aynı Kanun’un 46’ıncı maddesinde ise; “… i. Öğrenci sosyal tesisleri ile faaliyetlerinden elde edilen gelirler, yükseköğretim kurumlarınca önceki yıllarda basılan süreli ya da süresiz yayınlar ile elektronik ortamda veya internet ortamında sunulan ders materyallerinden elde edilen gelirler, öğrenci katkı payı olarak tahsil edilen gelirler ile diğer gelirler; en geç tahsil edildiği ayın sonuna kadar ilgili yükseköğretim kurumu hesabına yatırılır. Yatırılan bu tutarlar, yükseköğretim kurumu bütçesine öz gelir olarak kaydedilir. Kaydedilen bu tutarlar karşılığı olarak ilgili yükseköğretim kurumu bütçesinde öngörülen ödenekler, gelir gerçekleşmelerine göre kullandırılır. Kaydedilen ödenekler, başta öğrencilerin beslenme, barınma, sağlık, spor, kültür ve diğer sosyal hizmet giderleri olmak üzere, kalkınma planı ve programlarına uygun olarak yükseköğretim kurumunun cari, sermaye, transfer giderleri ile öğrencilerin kısmi zamanlı olarak geçici işlerde çalıştırılmasına ilişkin giderlerinde kullanılır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36 …” Bu hükme göre; öğrenci sosyal tesisi olarak nitelendirilebilecek tesislerin gelirlerinin Üniversitenin bütçesine öz gelir olarak kaydedilmesi, giderlerinin ise yine bütçe ödeneklerinden karşılanabilmesi mümkündür. Ancak; 2547 sayılı Kanun’un 46 ve 47’nci maddesinde bahsi geçen ve öğrencilerin sosyal ihtiyaçları için kurulmamış tesislerin işlemlerinin bilanço veya işletme hesabı usullerinden birine uygun olarak ayrı tablo ve defterler üzerinden takip edilmesi gerekmektedir. Ayrıca yukarıda aktarılan Esas ve Usuller’in 15’inci maddesinde; sosyal tesislerin bütün işlemlerinin kanıtlayıcı belgelere dayandırılması zorunlu olduğu belirtilmiş, 17’inci maddesinde ise hesapların mali yıl esasına göre tutulacağı, gelir ve giderlerin de tahakkuk ettirildikleri mali yılın hesaplarında gösterileceği ifade edilmiştir. Yapılan inceleme neticesinde, Kastamonu Üniversitesi bünyesinde yer alan Mevlüt Beyribey Konukevi ile Cide Konukevi’nin giderlerinin üniversite bütçesi içerisinde ayrıntılı olarak muhasebeleştirildiği, gelirlerinin ise ayrıntılı olarak muhasebeleştirilmeden 2 ayrı banka hesabından (5317 ve 5326 numaralı hesaplar) belli zaman aralıkları ile üniversite bütçesine aktarıldığı tespit edilmiştir. Söz konusu husus, yapılan giderlere ilişkin muhasebe kayıtlarında ilgili hesaplar kullanılırken, gelirlere ilişkin muhasebe kayıtlarında kullanılması gereken hiçbir hesabın kullanılmamasına sebep olmaktadır. Yukarıdaki hükümlere göre; Kastamonu Üniversitesinde yer alan konukevleri ve onlara ait restoranların, Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in ilgili hükümlerine göre; gayrisafi hasılat tutarına göre bilanço veya işletme hesabı esasını belirleyip, buna uygun olarak defter tutmaları ve mali tablo düzenlemeleri gerektiği değerlendirilmektedir.Tesis gelirlerinin alındı makbuzlarıyla kayıt altına alınması ve ilgili banka hesaplarına yatırılmış olması yeterli olmamaktadır. BULGU 12: Üniversite Yönetim Kurulu Kararıyla Özel İlköğretim Okulu Açılması ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü Tarafından İşletilmesine Karar Verilmesi Özel Öğretim Kurumlan Kanunu’ nun 1. maddesinde gerçek kişilerin, özel hukuk tüzel kişilerinin, özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişilerin ve yabancıların özel öğretim kurumu açabileceği öngörüldüğü halde kamu tüzel kişiliğine sahip Üniversite
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 37 tarafından özel ilkokul açıldığı görülmüştür. Kastamonu Üniversitesi Özel İlkokulunun kuruluşuna ilişkin Kastamonu Üniversitesi Yönetim Kurulunca 21.08.2017 tarih ve 60 sayılı, söz konusu okulun Üniversitenin Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünce işletilmesine dair ise 07.09.2017 tarih ve 62 sayılı kararların alındığı tespit edilmiştir. Konuya ilişkin olarak 1.12.2008 tarih ve 27071 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanan Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği’nin İkinci Bölümünün 5’inci maddesinin h bendinde; “h)(Ek:RG-27/8/2012-28394) Bölgenin okul öncesi eğitim çağı çocuklarının eğitim sorunlarının tespiti ile sorunların giderilmesine yönelik yeni projeler üretmek ve bu suretle eğitim kalitesini arttırmak, okul öncesi eğitim, aile-çocuk iletişimi, çocuk sağlığı ve çocuk < psikolojisi alanlarında bilimsel araştırmalar ve çalışmalar yapmak, Eğitim Fakültesi Okul Öncesi Öğretmenliği ve Meslek Yüksekokulu Çocuk Gelişimi Bölümü öğrencilerinin uygulama ve öğretmenlik stajı yapabilmeleri için kreş ve çocuk kulübü kurmak ve işletmek.”Döner Sermaye İşletmesinin faaliyet alanları arasında sayılmış olup özel ilkokul işletilmesine yönelik bir düzenlemenin olmadığı görülmektedir. 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’ nun 1. maddesinde gerçek kişilerin, özel hukuk tüzel kişilerinin, özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişilerin ve yabancıların özel öğretim kurumu açabileceği öngörülmüştür. Gerçek kişi kavramıyla kastedilen Türk Medeni Kanunu’nun ön gördüğü biçimde haklara ve borçlara ehil olabilen kişilerdir. Bunun yanı sıra 5580 sayılı Kanun özel hukuk tüzel kişilerinin de özel öğretim kurumu açabileceğini öngörmüştür. “Tüzel kişilik, belli bir amacı gerçekleştirmek maksadıyla ve başlı başına bağımsız bir varlığa sahip olmak üzere örgütlenmiş ve hukuk düzenince kendilerine haklar ve borçlar edinebilme iktidarı tanınmış bulunan kişi ve mal topluluklarıdır.” Tüzel kişiler tabi oldukları hukuk kurallarına göre kamu hukuku tüzel kişileri ile özel hukuk tüzel kişileri olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. Özel hukuk tüzel kişileri ise, kamu hukuku tüzel kişiliği karakterine sahip bulunmayan ve özel kanunlar tarafından düzenlenen tüzel kişilerdir. 5580 sayılı Kanun her tüzel kişinin değil, özel hukuk tüzel kişilerinin özel öğretim kurumu açabileceğini öngörmektedir. Başka bir ifadeyle 5580 sayılı Kanun kamu hukuku tüzel kişilerini düzenleme dışı bırakmıştır. Buna göre, özel hukuk tüzel kişilerinin kişi topluluğu mahiyetinde olan demekler ve şirketlerin yanı sıra, kurum yani mal topluluğu
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 38 mahiyetinde olan vakıflar da özel öğretim kurumu açabilecekler arasında değerlendirilebilir. Nitekim Ortadoğu Teknik Üniversitesi ve Gazi Üniversitesi gibi özel okul açan üniversitelere bakıldığında okul açma işlemlerinin “vakıf’ üzerinden yürütüldüğü görülmektedir. Anayasamızın 130'uncu maddesinde üniversitelerin kamu tüzel kişiliğine sahip olduğu açıkça belirtilmektedir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin tanımlar başlıklı 3'üncü maddesinde de döner sermayeli işletmelerin bağlı olduğu idarenin tüzel kişiliği içinde yer aldığı bu nedenle ayrı bir tüzel kişiliklerinin olmadığı vurgusu yapılmaktadır. Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü' nün özel hukuk tüzel kişiliği olmadığından, kanunen özel ilkokul işletme ehliyeti olmayan Döner Sermaye İşletme Müdürlüğüne Yönetim Kurulu Kararı ile yersiz bir yetki verildiği düşünülmektedir. Belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde Kastamonu Üniversitesi bünyesinde Özel ilkokul açılması ve İşletilmesine ilişkin alınmış olan Yönetim Kurulu Kararlarının ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığı değerlendirilmektedir. Kastamonu İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 25.08.2015 tarihinde oluşturulan Kastamonu Üniversitesi Özel İlkokulu açma talebine ilişkin inceleme raporunda, kurucunun Kastamonu Üniversitesi gözükmesine ve Kastamonu Üniversitesi Yönetim Kurulu kararı ile Üniversite Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün özel ilkokul işletebilmesi yönündeki kararın ek olarak sunulmasına rağmen gerçekleştirilen inceleme de Döner Sermaye İşletmesinin özel ilkokul açmaya yönelik gereken ehliyete sahip olmadığı vurgusu yapılmamış ve Döner Sermaye İşletmesi adına kurucu temsilcisinin özel ilkokul açma talebi olumlu karşılanmıştır. 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu ve Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’ne göre özel öğretim kurumu açabilmek için Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişi veya özel hukuk tüzel kişisi olma zorunluluğu bulunmaktadır. Her ne kadar 26.12.2019 tarihli ve 69-2019/349 sayılı Üniversite Yönetim Kurulu Kararı ile Kastamonu Üniversitesi Özel İlkokulu’nun kapatılmasına ve Özel İlkokula ilişkin Döner Sermaye İşletmesi faaliyetinin sonlandırılmasına karar verildiği belirtilmişse de, bu uygulamanın tekrarının önlenmesi ve örnek olmaması gerektiği düşünülmektedir. Belirtilen nedenlerle; Döner Sermaye İşletmesinin özel okul işletme yönündeki
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 39 talebinin İl Milli Eğitim Müdürlüğünce uygun bulunması yönündeki karar ile Üniversite Yönetim Kurulu Kararının yerinde olmadığı, bu nedenle de özel ilkokul açmanın koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır. BULGU 13: Kampüs İçerisinde Yer Alan Çarşı Alanındaki Dükkanların Atıl Durumda Bırakılması Kastamonu Üniversitesi kampüs alanı içerisindeki çarşı alanında yer alan üniversite mülkiyetindeki 7 adet taşınmazın atıl durumda bırakılması ve alan içerisindeki diğer taşınmazların işin sözleşmesi feshedilen yüklenicisi tarafından bedelsiz kullanılması sonucunda, Üniversitenin elde etmesi gereken gelirden mahrum bırakıldığı görülmüştür. 29.08.2012 tarihinde Üniversite ile A… İnş. Tur. Ltd Şti- Ç… E.. Ltd. Şti. Adi Ortaklığı arasında akdedilen sözleşme ile 5000 m2 alan üzerinde 2.430 m2 kapalı alana sahip çarşı alışveriş merkezi binası yapımı işi; yap-işlet-devret modeli kapsamında, 115 ay süre ile yıllık 24.000 TL irtifak hakkı bedelinin Üniversiteye verilmesi kaydıyla bahsi geçen Ortaklığa verilmiştir. Kastamonu Üniversitesi tarafından ihale edilen Kampüs İçerisinde 2430 m2 Kapalı Alana Sahip Çarşı Yapım ve İşletmesi (irtifak hakkı tesisi) işine ait sözleşmenin Kurum tarafından feshedilmesine rağmen, tüm yapı ve tesisin yüklenici tarafından bedelsiz olarak işletilmeye devam edildiği hususu 2015 yılı Kastamonu Üniversitesi Sayıştay Raporu’nda bulgu konusu edilmiş ancak idare tarafından bulgu konusu edilen hususa “sözleşme feshinin geçersiz olduğu” iddia edilerek riayet edilmemiştir. Gelinen noktada yüklenici 2016 yılında da söz konusu tesisi bedelsiz olarak kullanmaya devam etmiştir. Yapılan inceleme neticesinde, yüklenicinin işi süresinde ve sözleşme hükümlerine uygun olarak bitiremediği ve kontrol teşkilatı tarafından da bu hususun tutanaklara geçirildiği görülmüştür. 24.07.2014 tarihinde Üniversite tarafından yüklenici firmaya noter vasıtası ile bir ihtarname gönderilmiş ve söz konusu ihtarnamede işin bitirilmesinin 278 gün geciktiği belirtilmiş ve 10 gün içerisinde söz konusu işin geçici kabule hazır hale getirilmesi istenilmiştir. Aksi takdirde sözleşme hükümlerinin uygulanacağı ifade edilmiştir. Ancak söz konusu ihtarnameye ilişkin yükleniciden herhangi bir geri dönüş alınamamış ve Üniversite tarafından 25.08.2014 tarihinde yükleniciye Ankara 63’üncü Noteri kanalıyla bir ihtarname yazısı daha gönderilerek, yüklenici tarafından taahhüdün zamanında
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 40 ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yapılamadığını ifade edilmiş ve yükleniciye irtifak hakkı sözleşmesinin feshedildiği bildirilmiştir. Ayrıca, sözleşme feshine istinaden Yapı İşleri Teknik Daire Başkanlığınca, yükleniciden taşınmazın 15 gün içerisinde tahliye edilmesinin istendiği görülmüştür. Yüklenicinin Kastamonu Üniversitesi Rektörlüğüne gönderdiği cevabi yazıda; işte gecikmeler olduğunu kabul ettiği görülmüş, işi sözleşmesine uygun bir şekilde yerine getirdiğini ve süre uzatımı talebinde bulunduğunu belirtmiştir. Ancak incelenen ihale evrakları içerisinde Üniversitenin yükleniciye süre uzatımı vermediği görülmüştür. Bu süre zarfında yüklenici söz konusu tesisi tahliye etmemiş ve bedelsiz olarak kullanmaya devam etmiştir. Geçen süre sonunda yüklenicinin Kastamonu Üniversitesi Rektörlüğüne 10.11.2016 tarihinde gönderdiği yazısında; yapılacak bir ek protokol ile kirası kendilerince alınan 5 adet taşınmazın (1,5,8,9 ve 11 no’lu taşınmazlar) 108 aylığına kendilerine devredilmesini, kalan 12 adet taşınmazın ise Üniversite bünyesine katılmasını teklif ettiği görülmüştür. Bu yazıya istinaden, yüklenicinin bu teklifi uygun görülmüş ve 23.01.2017’de Üniversite Rektörlüğü ile yüklenici firma arasında yapılan sözleşme ile, yapılı durumda olan 5 adet taşınmaz, içinde bulunan kiracıları ve kira gelirleri ile birlikte 108 aylığına yüklenici firmaya bırakılmıştır. Diğer taşınmazlar ise, firma tarafından gelecekte ödenecek olan irtifak hakkı bedelleri karşılığında Üniversiteye devredilmiştir. Gelinen noktada, Üniversiteye bırakılan 12 adet taşınmazdan 2017, 2018 yıllarında herhangi bir kira ya da irtifak hakkı bedeli temin edilemediği gibi, taşınmazların Üniversiteye devrinden itibaren 17.12.2018 tarihine kadar kiralanması için herhangi bir ihale de yapılmadığı görülmüştür. 2019 yılı itibarıyla; -2 ve 3 no’lu taşınmazlar ile 10 no’lu taşınmazın bölünen bir kısmının 12.09.2019 tarihinde kiraya verilebildiği, -6 no’lu taşınmazın 30.12.2019 tarihinde kiraya verilebildiği, -7 no’lu taşınmazın 20.09.2019 tarihinde kiraya verilebildiği, -16 no’lu taşınmazın ise 25.01.2019 tarihinde kiraya verilebildiği,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 41 Görülmüştür. Söz konusu tarihlerden önce bu taşınmazlardan herhangi bir kira bedeli temin edilememiştir. Geriye kalan taşınmazlardan ise 2019 yılı sonu itibarıyla herhangi bir gelir elde edilememektedir. (4,12,13,14,15,17 ve 10 no’lu taşınmazın bölünmüş diğer kısmı) Çarşı alanının bakım onarım ve tadilata girmesi, ihale işlemlerinin başlatılabilmesi için talep edilen bilgilere yaklaşık 13 ay sonra eksik olarak ulaşılması, tahliye işleminin yapılabilmesi için dükkânlarda bulunan mal ve malzemelerin kime ait olduğunun bilinmemesi, gibi unsurlar nedeniyle, ihale yapılmasında 20 aylık bir gecikme yaşandığı ileri sürülmüşse de; Üniversite tarafından irtifak hakkı sözleşmesinin tadil edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 14: Bilimsel Araştırma Proje Koordinatörlüğünün Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa Uyarlı Olmaması Bilimsel projelerde kullanılacak kaynaklar için düzenlenen ödenek gönderme belgesi 901 Kurumsal kod “Özel Kalem” adına kaydedilmekte olup, buradan ilgili harcama yetkilisinin talimatıyla proje özel hesabına tutarlar aktarılmaktadır. 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun “Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31’inci maddesinde; üniversitelerde harcama yetkililerinin ödenek gönderme belgesiyle belirleneceği, ödenek gönderme belgesi ile ödenek gönderilen birimlerin harcama birimi, kendisine ödenek gönderilen birimin en üst yöneticisinin ise harcama yetkilisi olacağı belirtilmektedir. Bilimsel Araştırma Proje (BAP) bütçeleri üniversitelerde ödenek gönderme belgesi ile 901 Özel Kalem kurumsal kodu altında ödenekleştirilmektedir. Özel kalemden proje özel hesaplarına aktarılan proje bütçesinden yapılan harcamalarda harcama yetkilisi görevini BAP Koordinatörleri yürütmektedir. Başka bir deyişle; kendisine ödenek gönderme belgesi düzenlenmeyen BAP birimi ve bunun Koordinatörü harcama yetkilisi sıfatıyla harcama belgelerini imzalamaktadır. Esas itibariyle; BAP birimine ödenek gönderme belgesinin düzenlenememesi, BAP biriminin üniversite bütçesinde kurumsal kodunun bulunmamasından kaynaklanmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 42 Üniversite bütçesi içerisinde önemli bir kaynağı kullanan proje koordinatörlüğünün üniversite teşkilat yapısı içerisinde de Kanunla oluşturulmuş bir birim olmadığı, sadece Yönetmelikle düzenlendiği dolayısıyla personel yapısının da kadroya bağlı bulunmadığı bu birimde görev yapanların ise çeşitli birimlerden görevlendirilen geçici personel olduğu anlaşılmaktadır. Her ne kadar Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik'te Proje Koordinatörünün proje biriminin harcama yetkilisi olduğu belirtilmişse de; yukarıdaki Kanun hükmü uyarınca, Proje Koordinatörlüğü birimine ödenek gönderme belgesi tanzim edilmediğinden ilgili birim Kanuna göre harcama birimi olmayıp koordinatörü de harcama yetkilisi sıfatını kazanmamaktadır. Yukarıda yer verilen açıklamalar ve mevzuat hükmü birlikte değerlendirildiğinde, üniversite bütçesinde proje koordinatörlüğü birimi adına bütçede kurumsal kod açılması, ayrıca proje koordinatörlüğünün üniversite teşkilat yapısı içerisinde kurumsal yapıya dönüştürülmesi için gerekli yasal düzenlemelerin yapılması gerektiği düşünülmektedir. BULGU 15: Bilimsel Araştırma Projeleri Kapsamında Verilmesi Gereken Ara ve Sonuç Raporlarının Zamanında Verilmemesi Bilimsel Araştırma Projelerine ilişkin olarak proje yöneticileri tarafından verilmesi gereken ara ve sonuç raporlarından bir kısmının zamanında verilmediği görülmüştür. Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik’in “Proje Raporları” başlıklı 8’inci maddesinde; “(1) Kabul edilen bir projenin yürütücüsü Komisyona altı ayda bir geçmiş dönemdeki çalışmalarla ilgili bilgilerin yer aldığı ara rapor sunar. Komisyon projenin türüne ve özelliğine göre ara rapor sunma sürelerini ve koşullarını değiştirebilir. Ara raporlar Komisyon tarafından incelenir. Komisyon gerekli gördüğü durumlarda konunun uzmanlarının görüşlerine de başvurarak değerlendirme sürecini tamamlayabilir. Projelerin sonraki dilimleri ile ilgili maddi desteğin devamı Komisyonun olumlu görüşüne tabidir. (2) Proje yürütücüsü, protokolde belirtilen bitiş tarihini izleyen en geç üç ay içerisinde, araştırma sonuçlarını içeren proje sonuç raporunu Komisyon tarafından belirlenen formata uygun olarak sunar. Lisansüstü tez projeleri için, ilgili birimlerce onaylanmış tezler de sonuç raporu olarak kabul edilebilir. Sonuç raporu Komisyon tarafından değerlendirilerek projenin başarılı sayılıp sayılmayacağına karar verilir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 43 Komisyon gerekli gördüğü durumlarda konunun uzmanlarının görüşlerine de başvurarak değerlendirme sürecini tamamlayabilir.” Hükmü yer almaktadır. Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik hükümleri gereğince, Bilimsel Araştırma Projeleri yöneticilerinin ara ve sonuç raporlarını zamanında vermeleri gerekmektedir. BULGU 16: Kurumsal Risk Yönetimi ve İç Kontrol Sisteminin Mevzuata Uygun Çalıştırılmaması Üniversitede kurumsal risk yönetimi ve iç kontrol sisteminin değerlendirilmesi kapsamında yapılan denetim çalışmaları sonucunda; Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirildiği, İş akış süreçlerinin belirlendiği, yetki devirleri ve sınırlarının yazılı olarak belirlendiği, İdarenin yaptığı görevlendirmelerde görevler ayrılığı ilkesini dikkate almakta olduğu, İdarede "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yapılmakta olduğu, Yeterlilik-performans değerlendirmesi hariç olmak üzere diğer prosedürlerin iş akış süreci ilgili kanun ve yönetmeliklere göre belirlenmiş olup personel daire başkanlığı web sayfasında yayımlandığı, Üniversitenin güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yönergesi ile gizlilik dereceli birimler ve evrakların tanımlandığı, bu tanımlamaya uygun işlem yapılmakta olduğu, ayrıca üniversite iç kontrol standartları uyum eylem planında hassas görevlerin sıralandığı, Şu an yürürlükte olan 2015-2019 Stratejik Planı dönemin mevzuatına uygun olarak hazırlandığı, 2020-2024 Stratejik Plan çalışmaları devam etmekte olup güncel mevzuata uygun hazırlanmaya çalışıldığı, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığının her yıl performans programını mevzuata uygun olarak hazırladığı, Ön mali kontrol sisteminin, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslara uygun olarak kurulmuş olduğu, İdare faaliyet raporunun içerik olarak mevzuata uygun olarak hazırlanmış olduğu, faaliyet sonuçları ile değerlendirmelerinin idare faaliyet raporunda gösterildiği,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 44 İdare faaliyet raporunun kurumun web sitesinde yayımlandığı, Üst yönetici ve harcama birimlerinin iç kontrol güvence beyanını imzaladıkları Ancak; Kamu İç Kontrol İç Standartları Uyum Eylem Planının hazırlanmış olduğu ancak güncellenmesine ihtiyaç bulunduğu, İdare kurumsal risk ve iç kontrol risklerini henüz belirlemediği, dolayısıyla; risklerin değerlendirilmesinin yapılmadığı, İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetlerinin belirlenmediği, her bir kontrol faaliyetinin uygulanması için sorumluların belirlenmediği, İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun üst yöneticinin onayı ile görevlendirilmediği, İdarenin tüm birimlerinin iç kontrol sistemini yılda en az bir kez değerlendirmediği ve İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlamadığı, dolayısıyla; İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun, bu raporları değerlendirerek üst yöneticinin onayına sunmadığı, Üst yöneticinin onayladığı değerlendirme raporunda yer alan iç kontrol bileşenlerine ilişkin tespit edilen yetersizlikleri gidermek üzere çalışma yapılmadığı, Üniversite kadrosunda iki iç denetçi bulunduğu, ancak bir iç denetçinin Hazine ve Maliye Bakanlığına görevlendirilmesi nedeniyle, 2019 yılı itibarıyla yalnızca bir iç denetçi ile iç denetimin yerine getirilmeye çalışıldığı ve bunun da yeterli olmadığı, Yukarıdaki prosedürler değerlendirildiğinde iç kontrol sistemi ve kurumsal risk yönetiminin, üst yönetim ve kurum personeli tarafından yeterince sahiplenildiğinden söz edilemeyeceği Tespit edilmiştir. BULGU 17: Kiraya Verilen veya Üzerinde İrtifak Hakkı Tesis Edilen Taşınmazların Kayıtlı Değerlerinin Nazım Hesaplarda Takibinin Yapılmaması Üniversitenin kiralamalara ilişkin kayıtları incelendiğinde kiraya verilen taşınmazlar bulunmasına rağmen; kiraya verilen ya da üzerinde irtifak hakkı tesisi edilen taşınmazların kayıtlı değerlerinin nazım hesaplarda takibinin yapılmadığı tespit edilmiştir. 27.12.2014 tarih ve 29718 mükerrer sayılı Resmi Gazete ’de yayınlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 533/B, 533/C, 533/Ç, ve 533/D maddelerinde; 990
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 45 Kiraya Verilen, İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı, 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı ve 999 Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesapları düzenlenmiştir. Belirtilen maddeler uyarınca; kiraya verilen taşınmazlar ile üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlara ilişkin belgeler muhasebe birimlerine verildiğinde, kayıtlı değerleri üzerinden 990 Kiraya Verilen, İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabının ilgili yardımcı hesabına borç, 999 Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına alacak; diğer taraftan toplam kira gelirleri (peşin tahsil edilenler hariç) tahsil edileceği yıllara göre 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabının bölümlenmiş yardımcı hesaplarına borç, 999 Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına alacak; Dönem sonlarında, 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabının bölümlenmiş yardımcı hesaplarında kayıtlı tutarların sürenin güncellenmesi amacıyla bu hesaba borç ve alacak; Kaydedileceği, Kira gelirleri tahsil edildiğinde 999 Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına borç 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabına alacak, kira sözleşmesi sona erdiğinde ise 999 Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına borç 990 Kiraya Verilen, İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabına alacak kaydedileceği; İfade edilmiştir. Üniversite tarafından kiraya verilen ya da üzerinde irtifak hakkı tesisi edilen taşınmazların kayıtlı değerlerinin nazım hesaplarda takibinin yapılması gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 46 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 47 8. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Geçerlilik Süresi Dolan Teminat Mektuplarının İade Edilmemesi 2018 Kısmen Yerine Getirildi Raporun 3 nolu bulgusunda yer almaktadır. İhale Kapsamında Alınan Nakit Teminatların İşin Sonunda İlgilisine İade veya Hazineye Gelir Aktarımı İşlemlerinin Gerçekleştirilmemesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Vadeli Banka Hesabına İlişkin Olarak Elde Edilen Faiz Gelirinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi 2018 Yerine Getirilmedi Raporun 2 numaralı bulgusunda yer almaktadır. Kiraya Verilen veya Üzerinde İrtifak Hakkı Tesis Edilen Taşınmaz İşlemlerine İlişkin Muhasebe Kayıtlarının Yapılmaması 2018 Kısmen Yerine Getirildi Raporun 17 nolu bulgusunda yer almaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 48 İrtifak Hakkı Sözleşmesi İle Yaptırılan Yurt Binasına İlişkin Eksiklerin Bulunması 2018 Yerine Getirilmedi Raporun 8 nolu bulgusunda yer almaktadır. İkili Öğretim Yapılan Bazı Birimlerde Mevzuat İle Belirlenen Sınırlamaların Aşılması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Gerçeği Yansıtmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Geçici Kabul İşlemleri Yapılan Maddi Duran Varlık Yatırımlarına İlişkin Tutarların İlgili Oldukları Varlık Hesaplarına Alınarak Mali Tablolarda Gösterilmemesi 2018 Kısmen Yerine Getirildi Raporun 1 nolu bulgusunda yer almaktadır. İade Edilen Üniversite Gelirlerinin Hesaplara Hatalı Kaydedilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Üniversite Adına Yetkisiz Birimler Tarafından Banka Hesabı Açılması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Taşınır Mal Yönetmeliği'ne Aykırı Uygulamaların Bulunması 2018 Kısmen Yerine Getirildi Raporun 10 nolu bulgusunda
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 49 yer almaktadır. Sosyal Tesislere İlişkin Hesap ve İşlemlerin Özel Bütçe Hesabı İçerisinde Takip Edilmesi 2018 Yerine Getirilmedi Raporun 4 nolu bulgusunda yer almaktadır.
KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Gider Taahhütleri ....................................................................................................... 58
KISALTMALAR DMİS: Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi KASUSEM: Kastamonu Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi TÖMER: Türkçe Öğretim Merkezi
BULGU LİSTESİ B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 50
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 51 yöneticisi rektördür. Rektör bu yetkisini uygun gördüğü ölçüde yardımcılarına, dekanlara veya enstitü, yüksekokul, araştırma ve uygulama merkezi müdürlerine devredebilir. Üniversite Yönetim Kurulu da yetkilerini uygun gördüğü ölçüde, kuracakları yürütme kuruluna devredebilir. Yürütme Kurulu, Üniversite Yönetim Kurulunca seçilecek bir Rektör yardımcısı, üç öğretim elemanı (dekan ve yüksekokul müdürü de olabilir.) ve bir sayman olmak üzere beş kişiden oluşur. İşletme yönetimi ve teşkilatı, yönetim kurulu (Üniversite Yönetim Kurulu), yürütme kurulu, üst yönetici (Rektör), işletme müdürü, işletme müdür yardımcısı, harcama yetkilileri, gerçekleştirme görevlileri, veznedar, taşınır kayıt ve kontrol yetkilileri, mutemetler, memurlardan oluşmaktadır. İşletme bünyesinde 18 birim faaliyet göstermektedir. Kurumun saymanlık hizmetleri, T. C. Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Defterdarlık Kurumlar Döner Sermaye İl Saymanlık Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde mevcut personel olarak; 1 işletme müdürü, 2 şef, 1 memur ve 1 veri hazırlama kontrol işletmeni görev yapmaktadır. İşletmenin, T. C. Milli Eğitim Bakanlığı, T. C. Hazine ve Maliye Bakanlığı, T. C. Sosyal Güvenlik Kurumu ve Yükseköğretim Kurulu ile ilişkisi bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğünde Tahakkuk Esaslı Tek Düzen Muhasebe Sistemi kullanılmaktadır. Müdürlük muhasebe işlemlerini Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğine tabi olarak yürütmektedir. Bu bağlamda ürettiği mali tablolar, adı geçen Yönetmelik’in 565’inci ve 573’üncü maddelerinde geçen defter, cetvel ve tablolardan oluşmaktadır. Döner Sermaye İşletmesi muhasebe sistemi olarak Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen DMİS sistemini kullanmaktadır. Tüm kayıtlar bu sistem üzerinden tutulmakta ve takip edilmektedir. Döner Sermaye İşletmesinin bütçe uygulama sonuçları, işletme tarafından hazırlanan kesin hesap cetvellerinde gösterilmekte ve bu cetveller, bir yıllık uygulama sonuçlarını göstermektedir. İşletmenin gelir bütçesi; satış gelirleri, diğer faaliyetlerden olağan gelir ve karlar ile olağandışı gelir ve karlardan, gider bütçesi ise; faaliyet giderleri, satışların maliyeti, diğer
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 52 faaliyetlerden olağan gider ve zararlar ile olağan dışı gider ve zararlardan oluşmaktadır. 2019 yılı bilançosunda sermayesi 100,03 Türk lirası olup, toplam aktif büyüklüğü 4.334.472,29 Türk lirasıdır. Döner sermaye gelir toplamı 7.241.532,01 Türk lirası, gider toplamı 4.942.577,68 Türk lirası olup, gelir tablosunda yılsonu itibariyle tahakkuk eden dönem net karı toplamı 2.298.954,33 Türk lirasıdır. Döner Sermaye İşletmesi gelirlerinden bilimsel araştırma projeleri için özel bütçeye aktarılan kaynak 2019 yılı için 366.773,92 TL olmuştur. Üniversiteye ait sosyal tesisler bulunmasına rağmen, Döner Sermaye İşletmesi içerisinde herhangi bir Sosyal Tesis İşletme Müdürlüğü kurulmamıştır. Dolayısıyla 2019 yılında denetim kapsamına alınan bir Sosyal Tesis İşletme Müdürlüğü bulunmamaktadır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi İşletme işlemlerinin muhasebeleştirilmesi ve bu işlemlere ilişkin mali rapor ve tabloların düzenlenmesi, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre yapılmaktadır. Muhasebeleştirme ve raporlama işlemleri, T. C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Gelir tablosu, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 53 İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 54 elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 55 B. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Bağış Yoluyla Edinilen Makinelerin Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabında İzlenmemesi Merkezi Araştırma Laboratııvarı Uygulama ve Araştırma Merkezinde bulunan ve bağış yoluyla edinildiği ifade edilen makinelerin, muhasebe kayıtlarında (253- Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabında) izlenmediği ve bu makinelerin taşıma, kurulum, montaj, demontaj, yedek parça temini donanımı için diğer birimlerin (KASUSEM’den 272.668,50.-TL, TÖMER’den 96.594,80.-TL ve Uygulama Anaokulundan 26.056,76.-TL) gelirlerinden karşılanan toplam 395.320,06.-TL tutarındaki mal ve hizmet alımlarının kısımlara ayrılarak, 4734 sayılı Kanun'un 22’nci maddesinin (d) bendine göre doğrudan temin yöntemiyle karşılandığı görülmüştür. Kastamonu Üniversitesi Hukuk Müşavirliğinin ilgili firmaya gönderdiği 23.10.2019 tarihli ihtarnameden toplam 395.320,06.-TL tutarındaki harcamalara rağmen söz konusu makinelerin henüz faaliyete geçirilmediği anlaşılmaktadır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 58’inci maddesinin (i) fıkrasında; “Döner sermaye işletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılması esastır. Yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesi zorunludur." hükmü yer almaktadır. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin; 25- Maddi Duran Yarlıklar Hesap Grubuna İlişkin İşlemleri düzenleyen 199 uncu maddesinde; “(I) Maddi duran varlıklar hakkında, Taşınır Mal Yönetmeliği hükümleri ile aşağıdaki hükümlere göre işlem yapılır: a) Maddi duran varlıkların hesaplara alınması
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 56 yapıldıktan sonra tesvit edilen değeriyle hesaplara alınır. 2) Muhasebe birimleri, maddi duran varlıkları işletmeler itibarıyla kaydeder. Dönem sonlarında yeniden değerleme ve amortismana tabi tutulan maddi duran varlıkların miktar ve değerlerinde; satılma, başka bir birime devredilme, kaybolma, çalınma, yanma, kırılma, bozulma gibi nedenlerle ortaya çıkan eksilmeler, taşınır ve taşınmaz sorumlusu ile harcama yetkilisince muhasebe birimine bildirilir. Bunun üzerine muhasebe birimlerince kayıtlar güncellenir. 3) Değeri Bakanlıkça belirlenen tutarı aşmayan alet, edevat, mefruşat ve demirbaşlar maddi duran varlık hesaplarıyla ilişkilendirilmeden doğrudan doğruya gider yazılabilir. Doğrudan gider yazılan maddi duran varlıklar ilgili nazım hesaplara alınarak bilançonun dip notlarında gösterilir.”, 253- Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabının Niteliğine ilişkin 206’ncı maddesinde; “(1) Tesis, makine ve cihazlar hesabı, faaliyetlerin yürütülmesinde kullanılan büro makine ve cihazları hariç her türlü makine, tesis ve cihazları ile bunların eklentileri ve yükleme, boşaltma, aktarma makine ve gereçlerinin izlenmesi için kullanılır.” , 253- Tesis, Makine ve. Cihazlar Hesabının İşleyişine ilişkin 207’nci maddesinde; “(J) Tesis, makine ve cihazlar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 57 Hükümlerine yer verilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 58’inci maddesinin (i) fıkrasında; “Döner sermaye işletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılması esastır. Yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesi zorunludur." hükmü yer almaktadır. Bu hükmün gereği olarak bağışlanan makinelerin İşletme Müdürlüğünce muhasebe kayıtlarında izlenmesi sağlanmalı ve 395.320,06.-TL tutarındaki mal ve hizmet alımlarına rağmen makinelerin faaliyete geçmemesi konusundaki hukuki süreç sonuçlanınca makinelerin değer artışları da muhasebe kayıtlarına alınmalıdır.İdare tarafından da taşınır kayıt işlemlerine başlanıldığı ,dava süreci tamamlandıktan sonra değer arttırıcı harcamaların da kaydının sağlanacağı belirtilmiştir. BULGU 2: Kastamonu Teknokent Anonim Şirketine Aktarılan Sermaye Payı İçin Hatalı Muhasebe Hesabı Kullanılması Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi tarafından Kastamonu Teknokent Anonim Şirketine aktarılan tutarın hatalı muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. Kastamonu Teknokent Anonim Şirketi 23.12.2019 tarih ve 9978 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlanarak kurulmuş olup Üniversite, Döner Sermaye İşletmesi kaynaklarını kullanarak 25.070,52 TL sermaye payı taahhüt etmiş ve nakden ödemiştir. 06.07.2001 tarih ve 24454 sayılı Resmi Gazete Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu’nun Yönetici Şirket başlıklı 5’inci maddesinde; “… Yönetici şirket kuruluşu ve Bölgeye ait imar planlarının onaylanmak üzere Bakanlığa sunulması işlemleri Bölge kuruluş kararının Resmi Gazetede yayımı tarihinden itibaren bir yıl içerisinde sonuçlandırılır. Bu işlemlerin bu süre içerisinde tamamlanmaması halinde, Kurucu Heyet süre uzatımı için Bakanlığa müracaat eder. Bakanlık uygun görmesi halinde bir defaya mahsus olmak üzere en fazla altı ay ek süre verebilir. Bu ek süre içerisinde gerekli düzenlemelerin yapılmaması durumunda, Bakanlar Kurulunun Bölgenin ilanına ilişkin kararı hüküm ve sonuçları ile birlikte ortadan kalkar.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 58 Yönetici şirket ortaklarından; üniversiteler, yüksek teknoloji enstitüleri ya da kamu ARGE merkez veya enstitüleri, yönetici şirkete taahhüt ettikleri sermaye payını döner sermaye gelirlerinden ödeyebilir,” denilmektedir. Mevzuat hükmü doğrultusunda; Üniversite Döner Sermaye İşletmesi tarafından aktarılan 25.070,52 TL tutarındaki bedelin, Kastamonu Teknokent Anonim Şirketine ödendiği görülmüştür. Ancak döner sermaye gelirlerinden ödenen bu miktar, Döner Sermaye İşletmesini doğrudan şirket ortağı haline getirmemekte olup, aslında şirketin sahibi Kastamonu Üniversitesi olduğundan, ortaklık payı da özel bütçe hesaplarında görünmelidir. Yukarıda ifade edilen hususlar göz önünde bulundurulduğunda; Kastamonu Teknokent Anonim Şirketi’ne yatırılan tutar için Döner Sermaye İşletmesi kayıtlarında yer alan 248 Diğer Mali Duran Varlıklar Hesabı’nın kullanılmasının, mali tablolarda tamlık ve doğruluk ilkelerine aykırı sonuçlar doğurduğu değerlendirilmektedir. BULGU 3: Taahhüt Hesaplarının Kullanılmaması Döner Sermaye İşletmesine bağlı birimler tarafından girişilen taahhütler olmasına rağmen 980- Gider Taahhütleri Hesabı ile 981- Gider Taahhütleri Alacaklı Hesabının kullanılmadığı, tespit edilmiştir. İlgili hesapların kullanılmasını gerektiren taahhütlerin bazılarına aşağıdaki tabloda yer verilmiştir. Tablo 3: Gider Taahhütleri İlgili Birim Taahhüt Tutarı (TL) Sözleşme Tarihi Özel İlkokul 500 m2 Alanın Malzemesiz Genel Temizliği (2 ay) 14.350,00 01.03.2019 Özel İlkokul Bilgisayar Yazılımı Bakım ve Onarımı (12 Ay) 14.400,00 02.01.2019 Özel İlkokul Danışmanlık Hizmeti Alımı 1. Bölüm 19.670,00 01.03.2019 Özel İlkokul Danışmanlık Hizmeti Alımı 2. Bölüm 19.670,00 01.03.2019 TÖMER Danışmanlık Hizmeti Alımı 3. Bölüm 19.670,00 01.03.2019
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 59 1 Sıra No.lu Döner Sermayeli İşletmeler Genel Tebliğinin “Yeni Açılan Nazım Hesaplar” başlıklı 5’inci maddesinde; “...b) “98” Taahhüt hesapları: Bu hesap grubu; yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi mali yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütler, mevzuatı gereğince bu tutarlara ilave edilenler ile bunlardan yerine getirilenler veya feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için kullanılır ve niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur: 980 Gider Taahhütleri Hesabı 981 Gider Taahhütleri Alacaklı Hesabı a) 980 Gider Taahhütleri Hesabı; yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi mali yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen ve mevzuatı gereğince bunlara ilave edilen cari ve sermaye nitelikli taahhüt tutarlarının izlenmesi için kullanılır. b) 981 Gider Taahhütleri Alacaklı Hesabı, “980 Gider Taahhütleri Hesabı” ile karşılıklı çalışır.” denilmektedir. Belirtilen hesapların 2020 yılından itibaren kullanılacağı ileri sürülse de; sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütlerin sağlıklı bir şekilde izlenilmesini sağlamak için, bahsedilen hesapların kullanılıp kullanılmadığının takibinin yapılması uygun olacaktır. BULGU 4: Milli Eğitim Bakanlığı İzni Olmayan Özel Bir Şirketten Eğitim Hizmeti Satın Alınması Kastamonu Üniversitesi Özel İlkokulu için Döner Sermaye İşletmesi tarafından Milli Eğitim Bakanlığı izni olmayan bir özel şirketten, doğrudan temin usulüyle eğitim danışmanlığı hizmet alımında bulunulduğu tespit edilmiştir. 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun “Kanunun Kapsamı” başlıklı 1'inci maddesinde “Bu Kanun…… Devletin eğitim ve öğretim alanındaki görev ve sorumluluğu ile ilgili temel hükümleri bir sistem bütünlüğü içinde kapsar.”, 17 'inci maddesinde ise “…..Resmi, özel ve gönüllü her kuruluşun eğitimle ilgili faaliyetleri, Milli Eğitim amaçlarına uygunluğu bakımından Milli Eğitim Bakanlığının denetimine tabidir.” denilmektedir. Aynı Kanun'un 18 'inci maddesinde de örgün eğitimin, okul öncesi eğitim ile ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim kurumlarını kapsadığı belirtilmiştir. Belirtilen Yasanın 56’ncı maddesi “Eğitim ve öğretim hizmetinin, bu kanun
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 60 hükümlerine göre Devlet adına yürütülmesinden, gözetim ve denetiminden Milli Eğitim Bakanlığı sorumludur.” hükmünü içermektedir. 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 1 'inci maddesinde “Bu Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler tarafından açılacak özel öğretim kurumlarına kurum açma izni verilmesi,……bu kurumların eğitim-öğretim, yönetim, denetim ve gözetimi ile ……ilişkin usul ve esasları düzenlemektir….” Denilmektedir. Kanun'un 3 'üncü maddesinde “Bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınması zorunludur. İzin başvuruları ilgili millî eğitim müdürlüğüne yapılır. Valilikçe yapılan inceleme sonucunda açılması uygun görülen okullar dışındaki kurumlara kurum açma izni verilir… Gerçek ve tüzel kişiler tarafından; hizmet içi eğitim kapsamına giren faaliyetler dışında Kanun kapsamında belirtilen faaliyetler, bu kanuna göre yetkili makamlardan kurum açma izni alınmadan yapılamaz Her ne ad altında olursa olsun, eğitim ve öğretim sunmak amacıyla yürütülen faaliyetler Bakanlığın izin ve denetimine tabidir. Bu faaliyetleri yürütenler, özel öğretim kurumları için bu Kanunda öngörülen kurallara uymakla yükümlüdür Bu Kanun kapsamındaki eğitim-öğretim faaliyetlerini yapan ancak bu Kanuna uygun olarak kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmeyen yerleri kuran veya işletenlere brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası uygulanır ve bu yerler valiliklerce kapatılır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir……” Hükmü yer almaktadır. Şirketin üniversite özel ilkokuluna sunmuş olduğu hizmetin 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu ve bu kanuna istinaden çıkarılmış olan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği kapsamında özel öğretim kurumunun gerçekleştirilebileceği bir eğitim faaliyeti olması nedeniyle, özel şirketin bu tip eğitim faaliyetlerinin yürütülebilmesi için gerekli olan izin belgesi, işyeri açma ve çalışma ruhsatı adlı belgelere sahip olması gerekmektedir. Ancak söz konusu şirketin bahsi geçen bu belgelere sahip olmadığı, şirketin kayıt dışı eğitim ve öğretim faaliyetinde bulunduğu, tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının kullanılmasında görevli ve yetkili olanların kaynakların etkili, ekonomik,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 61 verimli ve hukuka uygun olarak kullanılmasından sorumlu oldukları hüküm altına alınmıştır. Söz konusu özel ilkokulun 2019 yılı sonu itibariyle kapatıldığı belirtilmişse de; 2017 yılında kurulan okul için, kapatıldığı tarihe kadar Milli Eğitim Bakanlığı izni olmayan özel bir şirketten eğitim hizmeti satın alınmıştır. Kamu kaynaklarının hukuka uygun olarak kullanılması sorumluluğu çerçevesinde, firmalardan eğitim hizmetlerinin satın alınmasında, bu firmaların eğitim hizmeti sunmak için Milli Eğitim Bakanlığından izin alıp almadıkları araştırılmalı ve izni bulunmayan firmalardan alım yapılmamalıdır. BULGU 5: İşletmenin Nakit Mevcudunun Vadeli Mevduat Hesabında Değerlendirilmemesi Döner Sermaye İşletmesi hesaplarının incelenmesinde işletmenin banka hesaplarında bulunan paralarından faiz geliri elde etmediği görülmüştür. 8/3/2019 tarih ve 30708 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanan Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği’nin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinin c bendinde; kapsama dahil kurumlar arasında “Döner sermayeler ” sayılarak Yönetmelik’in döner sermayeleri de kapsadığı hükme bağlanmıştır. “Uygulama ve kullanılacak araçlar” başlıklı 5’ inci maddesinin ikinci fıkrasında; (2) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri dışındaki kurumlar kendi bütçeleri veya tasarrufları altında bulunan her türlü mali kaynaklarını kamu sermayeli bankalarda açtıracakları hesaplarda aşağıdaki araçları kullanarak değerlendirmekle yükümlüdür: a) TL cinsi vadesiz ve/veya vadeli mevduat ile özel cari hesap ve/veya katılma hesabı, (…)” denilmektedir. Aynı Yönetmelik’in Kaynakların değerlendirilmesi ve nemalandırma başlıklı 6’ncı maddesinde; “(1) Kurumların mevduat, ters repo ve katılma hesabı olarak değerlendirmeyi öngördükleri mali kaynakları için uygulanacak vadeli mevduat ve ters repo faiz oranı ile katılma hesabı beklenen/tahmini getiri oranı, Ek-1’de yer alan ve ilgili vadelere karşılık gelen oranlardan daha yüksek olamaz” 9’uncu maddesinde ise “Bu Yönetmelik kapsamında yer alan kurum yetkilileri ve muhasebe yetkilileri bu Yönetmelik hükümlerini yerine getirmekle yükümlü olup, bu Yönetmelik hükümlerine aykırılık sebebi ile ortaya çıkabilecek zararlardan şahsen ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 62 müteselsilen sorumludur.” Hükümlerine yer verilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’ inci maddesinde; “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” denilmektedir Yukarıdaki mevzuat hükümlerinde yer alan kaynakların etkili, ekonomik, verimli kullanılması ilkesi çerçevesinde bankadaki mevduata faiz yürütülmesi gerekmektedir. Ancak İşletmenin vadeli mevduat hesabı kullanmadığı dolayısıyla herhangi bir faiz geliri elde etmediği tespit edilmiştir. Döner Sermaye İşletmesine bağlı birimlere ait mali kaynakların verimli kullanılması amacıyla vadeli mevduat, repo katılma hesabı gibi araçların kullanımına başlanmasının sağlanması uygun olacaktır.İdare tarafından şubat 2020 tarihinden itibaren faiz geliri elde edilmeye başlandığı belirtilmişse de 2019 yılı ve öncesinde işletme mevduatları için faiz elde edilmemiştir. BULGU 6: Döner Sermaye Muhasebe Bilişim Sisteminde Eksiklikler Bulunması 2019 yılı denetimleri kapsamında Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin 5018 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemeler sonrasındaki durumu incelendiğinde; işletmenin “Döner Sermaye Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi” ve “Döner Sermaye Yönetim Bilgi Sistemi” açısından eksikliklerinin bulunduğu görülmüştür. Ülkemizde kamu döner sermaye işletmesi uygulaması1925 tarihinde başlamış olup; günümüzde faaliyetlerini 24/12/2003 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde sürdürmektedir. 5018 sayılı Kanun’un Geçici 11’ inci maddesinde, “Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulan döner sermaye işletmeleri ve fonların bütçeleri, ilgili idarelerin bütçeleri içinde yer alır. Bu kanun kapsamındaki kamu idarelerinde kurulmuş döner sermaye işletmeleri ile fonlar, 31/12/2007 tarihine kadar tasfiye edilir. Bu süre sonuna kadar döner sermaye işletmeleri ile fonların borç ve yükümlülüklerinin tasfiyesi için ilgili
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 63 idarelerce gerekli tedbirler alınır. Bu süre sonunda varlıkları ve kadroları ilgili kamu idaresine devredilir. Döner sermaye işletmeleri ve fonların tasfiyesine ilişkin esas ve usuller, Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir ” hükmü yer almıştır. Ancak daha sonra söz konusu maddenin 1’nci fıkrası 24.7.2008 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 5793 sayılı Kanun’un 38’nci maddesiyle mülga edilmiştir. Kanun’un geçici 11 inci maddesinin 2’nci ve 3’üncü fıkraları ise 22.12.2005 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 5436 Kanun’un10’uncu maddesi ile “Bu Kanun kapsamında kamu idarelerinde kurulmuş döner sermaye işletmeleri 31.12.2010 tarihine kadar yeniden yapılandırılır. Döner sermaye işletmeleri yeniden yapılandırılıncaya kadar bunların bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması ve muhasebesi ile kontrol ve denetimi Maliye Bakanlığınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir. Fonların muhasebesi de bu Kanunun öngördüğü muhasebe sistemine göre yürütülür.” şeklinde değiştirilerek döner sermaye işletmelerinin tasfiyesinden vazgeçilmiş ve 2010 yılı sonuna kadar yeniden yapılandırılmalarına karar verilmiştir. Aynı madde ile “Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulan döner sermaye işletmeleri ve fonların bütçeleri, ilgili idarelerin bütçeleri içinde yer alır” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır. Ancak döner sermayeli işletmelerin yeniden yapılandırma süreci henüz tamamlanmamıştır. 1.5.2007 tarih ve 26509sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 2’inci bölümünde gelirlerin tahakkuku, takibi ve tahsili, harcama yetkilisinin yetki ve sorumluluğu, gerçekleştirme görevlileri ve sorumluluğu; 3’üncü bölümünde kontrol ve denetimi; 4’üncü bölümünde ise muhasebe yetkilisinin görev, yetki ve sorumlulukları belirlenmiştir. 2012 yılı itibariyle döner sermayeli işletmelerin bütçe, muhasebe, harcama ve taşınır işlemlerini kapsayan, veriye dayalı karar verme süreçlerini destekleyen Döner Sermaye Yönetim Bilgi Sistemi kullanılmaya başlanmıştır. Sistem döner sermayeli işletmelerin kaynaklarının etkin, ekonomik ve verimli şekilde kullanılmasının sağlanması ve mali verilerinin genel yönetim verileri ile konsolide edilebilmesini hedeflemektedir. DMİS, “Döner Sermaye Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi” ve “Döner Sermaye Yönetim Bilgi Sistemi” olmak üzere iki ana bölümden oluşmaktadır. 5018 sayılı Kanun’la döner sermaye işletmeleri için getirilen sistemin temel amaçları şunlardır:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 64
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 65
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 66 Yine "2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58. Maddesine Göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik"in 2 nci maddesine göre; “Üniversite ve yüksek teknoloji enstitülerinde, ilgili yönetim kurulunun önerisi, Yükseköğretim Kurulunun onayı ve Maliye Bakanlığının olumlu görüşü ile döner sermaye işletmesi” kurulabileceği, Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği’nin 1 inci maddesinde “Bu Yönetmeliğin amacı, Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin faaliyet alanlarına, yönetim organlarına, sermaye limitine ve işleyişine ilişkin esasları düzenlemektir.”; 4. Maddesinde “(1) Bu Yönetmelikte geçen; a) İşletme: Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesini, … İfade eder.” Hükümleri yer almaktadır. Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 01.12.2008 tarih ve 27071 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik ile kurulmuş ve 02.01.2009 tarihinde Sürekli Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezi ile faaliyetine başlamış olup daha sonra diğer döner sermaye birimleri de kurulmuştur. 2019 yıl sonu itibarıyla bu birimler şunlardır; Su Ürünleri Fakültesi, Meslek Yüksekokulu, Orman Fakültesi, Eğitim Fakültesi, Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi, Su Sporları, Su ve Sualtı Uygulama ve Araştırma Merkezi, Uygulama Anaokulu, İç Su ve Deniz Balıkları Araştırma ve Üretim Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü, Kastamonu Üniversitesi Özel İlkokulu, Kastamonu Üniversitesi Personel Belgelendirme Merkezi, Toplum ve Kadın Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü, Laboratuvar Uygulama ve Araştırma Merkezi, Mantar Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğü, İktisat Fakültesi E-Dergi, Yabancı Diller Eğitim Araştırma ve Sınav Koordinatörlüğü, Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi, Çocuk Eğitimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü. Bu işletmelerin dışında ayrı bir Döner Sermaye İşletme biriminin bulunması gerektiği düşünülmektedir. Yukarıda sözü edilen mevzuat hükümlerinden Üniversite Döner Sermaye İşletmelerinin; bir Döner Sermaye İşletmesi ve buna bağlı birimler şeklinde örgütleneceği anlaşılmakta olup uygulamada işletme sermayesinin de Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde yer aldığı görülmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 67 Kastamonu Üniversitesi döner sermaye faaliyetlerinin; Sürekli Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezi yerine ayrı bir Döner Sermaye İşletme birimi bünyesinde yürütülmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 68 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 69 7. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Taahhüt Hesaplarının Kullanılmaması 2014 Yerine Getirilmedi Raporun 3 nolu bulgusunda yer almaktadır. Su Ürünleri ve Uygulamalı Anaokulu Birimlerinin Taşınır İşlemlerinin Sağlıklı Olmaması 2014 Tam Olarak Yerine Getirildi
KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ 2019 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
BULGU LİSTESİ C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 69
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 70 performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilir. Bu çerçevede, Kastamonu Üniversitesi'nin yayımladığı 2015-2019 dönemine ait Stratejik Plan, 2019 yılı Performans Programı ve 2019 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir. 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2019 yılı performans denetimi kapsamında Kastamonu Üniversitesinin yayımladığı 2015-2019 dönemine ait Stratejik Plan, 2019 yılı Performans Programı ve 2019 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 71 performans bilgisinin güvenilirliği değerlendirilmiştir. 2015-2019 dönemine ilişkin Stratejik Planın performans denetim kriterleri kapsamında değerlendirilmesi sonucunda; mevcudiyet ve zamanlılık kriterini sağladığı, sunum kriteri açısından Üniversiteler İçin Stratejik Planlama Rehberi çerçevesinde genel olarak tüm başlıkları kapsadığı düşünülmektedir. 2019 yılı Performans Programının mevcut olduğu, mevzuatta belirtilen zamanlara uyularak, mevzuatta belirtilen sunum kriterlerine uygun olarak hazırlandığı Performans Hedefi Tablolarında “Açıklamalar” kısmına yer verildiği görülmüştür. 2019 yılı Faaliyet Raporunun mevcudiyet kriterini sağladığı ancak zamanlılık kriteri çerçevesinde mevzuatta belirtilen yasal süre içerinde hazırlanarak yayımlanmadığı görülmüştür. Kastamonu Üniversitesi’nin ilgili ve ölçülebilir olduğu tespit edilen tüm performans göstergelerine ilişkin faaliyet sonuçlarını ölçmek amacıyla düzenli bir veri kayıt sistemi kurduğu görülmüştür. 6. DENETİM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesi Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Performans Programının Değerlendirilmesi Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesi BULGU 1: İdare Faaliyet Raporunun Zamanında Yayımlanmaması ve Kamuoyuna Açıklanmaması İdare Faaliyet Raporu’nun zamanında yayımlanmadığı ve izleyen mali yılın en geç Şubat ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklanmadığı tespit edilmiştir. 17.03.2006 tarih ve 26111 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik’in “İdare faaliyet
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 72 raporu başlıklı” 11’inci maddesinin 1 ve 2’nci fıkralarında: “(1) İdare faaliyet raporu, birim faaliyet raporları esas alınarak, idarenin faaliyet sonuçlarını gösterecek şekilde üst yönetici tarafından hazırlanır. (2) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, özel bütçeli idareler ile sosyal güvenlik kurumlarının ilgili mali yıla ilişkin idare faaliyet raporları üst yöneticileri tarafından izleyen mali yılın en geç (Değişik ibare: RG-22/11/2014-29183) Şubat ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklanır. Bu raporların birer örneği aynı süre içerisinde Sayıştaya ve Bakanlığa gönderilir." Denilmektedir. Bu hükme rağmen, 2019 yılı İdare Faaliyet Raporu, 2020 yılının Şubat ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklanmamış ve Sayıştaya gönderilmemiştir. Söz konusu faaliyet raporu, 2020 yılı Şubat ayı sonuna kadar Kurum web sayfasında yayımlanmamıştır. İdare faaliyet raporlarının mevzuatın öngördüğü şekilde zamanında hazırlanması, Sayıştaya gönderilmesi ve kamuoyuna açıklanması gerekmektedir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi Ve Değerlendirilmesi Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 73 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr