2019 - İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA.pdf

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ- CERRAHPAŞA 2019 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2020

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 6
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 6
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 7
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ........................................................................ 7
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 9
7. DENETİM BULGULARI ............................................................................................................................ 9

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Ekonomik Sınıflandırmaya Göre Ödenek ve Harcama Miktarları .............................. 4 Tablo 2: Bütçe Gelirleri Uygulama Sonuçları ............................................................................ 5

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanakları

1. Üniversite Taşınmaz Envanter Çalışmalarının Tamamlanmaması ve Taşınmaz Kayıtlarının Fiili Durumu Yansıtmaması B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
2. Bilimsel Araştırma Projeleri Sonuç Raporlarının Zamanında Verilmemesi ve Projelerin Sonuçlandırılmaması
3. İç Kontrol Sistemi ve İç Denetim Biriminin Oluşturulmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, özel bütçeli bir idaredir. 09.05.2018 tarih ve 7141 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un Ek 182’nci maddesiyle kurulmuştur. Bu Üniversite; a) İstanbul Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi, Orman Fakültesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Spor Bilimleri Fakültesi, Veteriner Fakültesi, Mühendislik Fakültesi ile Rektörlüğe bağlı olarak yeni kurulan Diş Hekimliği Fakültesi, İktisat Fakültesi, İşletme Fakültesi ile Eczacılık Fakültesinden, b) İstanbul Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu, Ormancılık Meslek Yüksekokulu, Veteriner Fakültesi Meslek Yüksekokulunun adı ve bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Veterinerlik Meslek Yüksekokulu, Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu ile yeni kurulan Yabancı Diller Yüksekokulundan, c) İstanbul Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Adli Tıp Enstitüsü, Kardiyoloji Enstitüsü, Nörolojik Bilimler Enstitüsü, Akciğer Hastalıkları ve Tüberküloz Enstitüsü ve Rektörlüğe bağlı olarak yeni kurulan Lisansüstü Eğitim Enstitüsünden, oluşur. Yükseköğretim kurumlarının görevleri, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 12’nci maddesinde belirtilmiştir. Buna göre; a. Çağdaş uygarlık ve eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde, toplumun ihtiyaçları ve kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun ve ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim - öğretim, bilimsel araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, b. Kendi ihtisas gücü ve maddi kaynaklarını rasyonel, verimli ve ekonomik şekilde

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 kullanarak, milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılan plan ve programlar doğrultusunda, ülkenin ihtiyacı olan dallarda ve sayıda insan gücü yetiştirmek, c. Türk toplumunun yaşam düzeyini yükseltici ve kamu oyunu aydınlatıcı bilim verilerini söz, yazı ve diğer araçlarla yaymak, d. Örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim yoluyla toplumun özellikle sanayileşme ve tarım-da modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, e. Ülkenin bilimsel, kültürel, sosyal ve ekonomik yönlerden ilerlemesini ve gelişmesini ilgilendiren sorunlarını, diğer kuruluşlarla işbirliği yaparak, kamu kuruluşlarına önerilerde bulunmak suretiyle öğretim ve araştırma konusu yapmak, sonuçlarını toplumun yararına sunmak ve kamu kuruluşlarınca istenecek inceleme ve araştırmaları sonuçlandırarak düşüncelerini ve önerilerini bildirmek, f. Eğitim-öğretim ve seferberliği içinde, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim hizmetini üstlenen kurumlara katkıda bulunacak önlemleri almak, g. Yörelerindeki tarım ve sanayinin gelişmesine ve ihtiyaçlarına uygun meslek elemanlarının yetişmesine ve bilgilerinin gelişmesine katkıda bulunmak, sanayi, tarım ve sağlık hizmetleri ile diğer hizmetlerde modernleşmeyi, üretimde artışı sağlayacak çalışma ve programlar yapmak, uygulamak ve yapılanlara katılmak, bununla ilgili kurumlarla işbirliği yapmak ve çevre sorunlarına çözüm getirici önerilerde bulunmak, h. Eğitim teknolojisini üretmek, geliştirmek, kullanmak, yaygınlaştırmak, ı. Yükseköğretimin uygulamalı yapılmasına ait eğitim - öğretim esaslarını geliştirmek, döner sermaye işletmelerini kurmak, verimli çalıştırmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaktır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Kamu İdaresinin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanınca, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca seçilmekte ve atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik organı Senato olup Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır. Akademik yapısı Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Fakülte Dekanlıkları, Yüksekokul Müdürlükleri, Enstitü Müdürlükleri ile Araştırma ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Uygulama Merkezleri olan Üniversitenin idari yapısında ise Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, İç Denetim Birimi, Etik Kurulları, Koordinatörlükler, Uygulama ve Araştırma Merkezleri, Bilimsel Araştırma Birimi, Genel Sekreter ve Genel Sekreter Yardımcıları ile bunlara bağlı 8 Daire Başkanlığı, Hukuk Müşavirliği ve Döner Sermaye İşletmesi bulunmaktadır. Üniversite halen 9 fakülte, 6 yüksekokul ve 6 enstitü ile eğitim-öğretim hizmetlerini yürütmektedir. Üniversite bünyesinde 2.093 akademik personel, 2.494 idari personel ve 1.701 sürekli işçi olmak üzere toplam 6.288 personel görev yapmaktadır. Üniversitenin bağlı, ilgili ve ilişkili olduğu kurum ve idareler değerlendirildiğinde; Üniversitenin ilgili yıl bütçesi hazırlanıp Anayasa’nın 130’uncu maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak işleme tabi tutulup yürürlüğe konmaktadır. Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile kurulan Yükseköğretim Kurulunun görev alanı içerisinde İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa da bulunmaktadır. Üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim altında bulunduran Yükseköğretim Kuruluna bağlı Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Kamu İdaresinin faaliyetlerini denetleme yetkisine sahiptir. Akademik bir organ olan Üniversitelerarası Kurulun üyeleri her üniversiteden bir rektör ve bir profesörün katılımından oluşmaktadır. Bu Kurulun görevleri 2547 sayılı Kanun’un 11’inci maddesiyle belirlenmiştir. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa diğer üniversiteler gibi mali yönetim yapısı ve işleyişi, kamu bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, mali işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve raporlanması ve mali kontrole ilişkin olarak 5018 sayılı Kanun’un verdiği görev ve yetkiye

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 istinaden başta Hazine ve Maliye Bakanlığı düzenlemeleri olmak üzere ilgili diğer kurumların düzenlemelerine tabidir. 1.3. Mali Yapı Üniversite 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli “II Sayılı Cetvel” de yer alan kamu tüzel kişiliğine sahip, Milli Eğitim Bakanlığı ile ilişkili, Yüksek Öğretim Kuruluna bağlı, bilimsel özerkliğe sahip özel bütçeli bir idaredir. Üniversitenin gelir elde ettiği ve harcama yaptığı döner sermaye işletme bütçesi bulunmaktadır. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanır. Uygulama sonuçları ve muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre yapılır. Bu bağlamda bütçe uygulama sonuçlarını göstermek üzere anılan Yönetmeliğin 539’uncu maddesinde sayılan mali tablolar düzenlenmektedir. Üniversitenin 2019 yılında bütçe ile verilen başlangıç ödenekleri toplamı 601.460.000 TL olarak bağlanmıştır. Yıl içerisinde 85.144.056,89 TL ekleme, 25.373.900.000 TL kesinti ve 5.017.952,27 TL kullanılabilir ödenek ile birlikte Toplamda bütçe ödeneği 656.212.204,62 TL olmuştur. Bu tutarın 577.583.898,27 TL si harcanmıştır. Bu durumda bütçe gerçekleşme oranı %88 dir. Tablo 1: Ekonomik Sınıflandırmaya Göre Ödenek ve Harcama Miktarları Ekonomik Sınıflandırma Kullanılabilir Ödenek Harcanan Harcama Oranı (%) Personel Giderleri 393.757.022 353.063.663 0,90 SGK Devlet Primi Gideri 74.813.867 64.577.918 0,86 Mal Ve Hizmet Alım Gideri 79.837.823 74.936.067 0,94 Cari Transferler 25.281.075 22.871.776 0,90 Sermaye Giderleri 82.522.416 62.134.472 0,75 Toplam 656.212.203 577.583.896 0,88 Bütçede 601.460.000 TL gelir tahmini yapılmıştır. Bütçe uygulama sonucunda 570.589.204 TL gelir elde edilmiştir. Gelir gerçekleşme oranı % 95 olmuştur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Tablo 2: Bütçe Gelirleri Uygulama Sonuçları Bütçe Gelirlerinin Türü Bütçe Geliri Bütçe Geliri Ret ve İade Net Bütçe Geliri Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 17.735.700 198.236 17.537.464 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 528.773.103 528.773.103 Diğer Gelirler 24.114.194 631 24.113.563 Sermaye Gelirleri 6.205 6.205 Toplam 570.629.202 198.867 570.430.335 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanmaktadır. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede tahakkuk esaslı devlet muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığının Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Üniversitenin mali raporlama sürecine ilişkin hükümler 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nda yer almaktadır. Kurum bütçesinin hesapları teşkilat yapısında Genel Sekreterlik Birimi başlığı altında yer alan Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından tutulmaktadır. Bütçe uygulama sonuçlarını göstermek üzere anılan Yönetmelik’in 539’uncu maddesinde sayılan mali tablolar düzenlenmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri  Geçici ve kesin mizan  Bilanço

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6  Kasa sayım tutanağı  Banka mevcudu tespit tutanağı  Alınan çekler sayım tutanağı  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı  Teminat mektupları sayım tutanağı  Değerli kâğıtlar sayım tutanağı  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu  Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Üst Yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesine göre; üst yöneticiler malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi ve izlenmesinden sorumludur. Bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 İç kontrol, idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanarak 26.12.2007 tarihli ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği ile kamu idarelerinde iç kontrol sisteminin oluşturulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi amacıyla 18 standart ve bu standartlar için gerekli 79 genel şart belirlenmiştir. Üniversitenin 2019 yılı denetimi çerçevesinde iç kontrol sistemine ilişkin aşağıdaki tespit ve değerlendirmeler yapılmıştır: Birim bazında amaç ve hedeflere yönelik riskler belirlenmeye başlanmıştır. Bu konuda çalışmalar devam etmektedir. Üniversitenin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üretecek ve analiz yapma imkânı sunacak sistemli bir şekilde çalışan ve veri üreten bir yönetim bilgi sistemi yoktur. Stratejik plan ve performans programı çalışmalarında risk belirleme çalışması yapılmış ancak stratejik plan ve risklere karşı eylem planı henüz hazırlanmamıştır. Her bir faaliyet ve riskler için uygun kontrol strateji ve yöntemleri belirlenmemiş, diğer bir deyişle risk analizleri yapılmamıştır. Kamu Görevlileri Etik Sözleşmesi tüm çalışanlar tarafından imzalanmamıştır. Etik kurallar ile ilgili çalışmalar halen devam etmektedir. Üniversitede var olan hassas görevler ve bu görevlere ilişkin prosedürlere ilişkin çalışmalar halen devam etmektedir. Her görev için eğitim ihtiyacı belirlenmemiş, planlı bir eğitim faaliyeti yürütülmemiştir. Personelin performansını ölçmeye yönelik olan kriterler henüz belirlenmemiştir.
Görevler ayrılığı ilkesine genel olarak uyulmuştur. Gerekli hallerde usulüne uygun olarak vekil personel görevlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Üniversitede iç denetim birimi oluşturulmamıştır. Bu haliyle değerlendirildiğinde etkin bir iç kontrol ve risk değerlendirme sisteminin varlığından söz etmek mümkün değildir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2019 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Üniversite Taşınmaz Envanter Çalışmalarının Tamamlanmaması ve Taşınmaz Kayıtlarının Fiili Durumu Yansıtmaması İstanbul Üniversitesi ile İdare arasında taşınmaz devir işlemleri sonuçlanmadığından taşınmaz envanter çalışmalarının tamamlanmaması nedeniyle mali tablolarda bulunan taşınmaz kayıtlarının fiili durumu yansıtmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 44’üncü maddesinde kamu idarelerinin taşınmazlarının kaydına ilişkin usul ve esasların çıkarılacak yönetmelik ile belirleneceği belirtilmiştir. 02.10.2006 tarih ve 26307 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Kayıt şekli” başlıklı 7’nci maddesinin 13’üncü bendinde; “Kamu idarelerinin taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince hazırlanan bu formlar taşınmaz icmal cetvelleri hazırlanmak üzere mali hizmetler birimine gönderilir. Mali hizmetler birimince bu formlar konsolide edilerek bu Yönetmeliğin ekinde (Ek 7) bulunan örneğe uygun şekilde taşınmaz icmal cetvelleri oluşturulur.” denilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Aynı Yönetmeliğin “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinde; “… (2) (Ek: 3/6/2014-2014/6455 K.) Ek 1’deki Kayıt Planının “Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar” başlığı altında yer alan taşınmazlar maliyet bedeli üzerinden, bu taşınmazlardan maliyet bedeli belirlenemeyenler ise rayiç değerleri üzerinden kayıtlara alınır. … (3) (Ek: 3/6/2014-2014/6455 K.) Taşınmazların rayiç değeri; maliki kamu idaresince, başka bir kamu idaresinin yönetiminde veya kullanımında olanlar ise bu idarelerce tespit edilir. (4) (Ek: 3/6/2014-2014/6455 K.) Taşınmazların kayıtlara alınan değeri, 3/5/2005 tarihli ve 2005/8844 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre güncellenir.”, Bahsi geçen Yönetmeliğin “Mevcut taşınmazların kaydına ilişkin işlemler” başlıklı Geçici 1’inci maddesinde; “(1) Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazlar bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden ve aşağıdaki şekilde kayıtlara alınır: a) Taşınmazların fiili envanteri emlak vergi değerleri üzerinden kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince, mevcut kullanım şekilleri esas alınarak en geç 30/9/2014 tarihine kadar tamamlanır ve bu Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine kaydedilir. b) Fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgiler muhasebe kayıtları yapılmak üzere ilgili muhasebe birimlerine verilir. Muhasebe birimleri, kayıtlı taşınmazları ilgili hesaplardan 1/10/2014 tarihi itibarıyla çıkarır ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarını yapar. (2) Yönetmeliğin 5 inci maddesine göre yapılması gereken işlemler 31/12/2017

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 tarihine kadar tamamlanır.” Hükümleri getirilmiştir. Buna göre Üniversitede görevlilerce envanteri yapılacak taşınmazların fiili kullanımlarına ve değerlerine uygun kayıt işlemleri gerçekleştirilmelidir. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa, 09.05.2018 tarih ve 7141 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un Ek 182’nci maddesiyle İstanbul Üniversitesinden ayrılmak suretiyle kurulmuştur. Bu kanunla bağlantısı değiştirilen birimler için taşınmazlar da yeni kurulan üniversiteye devredilmiş sayılmıştır. Ancak 2019 yılsonu itibariyle İstanbul Üniversitesi ile İdare arasında taşınmaz devir işlemleri sonuçlanmamıştır. Söz konusu taşınmaz devir işlemlerini müteakiben yapılacak envanter çalışmalarının ve icmallerinin tamamlanmaması nedeniyle muhasebe kayıtları ve mali tablolarda bulunan taşınmaz kayıtlarının fiili durumu yansıtmadığı değerlendirilmektedir. B. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Bilimsel Araştırma Projeleri Sonuç Raporlarının Zamanında Verilmemesi ve Projelerin Sonuçlandırılmaması Üniversitede yürütülen Bilimsel Araştırma Projelerinden süresi geçtiği halde sonuç raporları verilmeyenlerin bulunduğu, projelerin sonuçlandırılamadığı ve bu durumlar için İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinasyon Birimi Yönergesi’nde herhangi bir mali yaptırımın öngörülmediği tespit edilmiştir. 26.11.2016 tarih ve 29900 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik’in “Proje raporları” başlıklı 8’nci maddesinin ikinci fıkrasına göre, projelerin bitiş tarihinde tamamlanması ve sonuç raporlarının üç ay içinde teslim edilmesi gerekmektedir. Üniversitede 2014 yılından 2019 yılı sonuna kadar tamamlanması öngörülmüş 122 adet projeden başka, sonuç raporu hazırlanmayan da pek çok proje bulunmaktadır. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinasyon

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 Birimi Yönergesi’nde projelerin hangi durumlarda iptal edilebileceği ve iptal edilen projeler için uygulanacak mali ve idari yaptırımlara ilişkin düzenlemeler mevcuttur. Ancak bitiş tarihi geçmesine rağmen sonuç raporlarının sunulmaması durumunda, proje yürütücüsüne yeni proje desteği vermemek dışında herhangi bir mali müeyyide öngörülmemiştir. Bilimsel araştırma projelerinden süresi geçtiği halde sonuç raporu sunulmayanların mümkün olan en kısa sürede tamamlatılmasının sağlanması gerekmektedir. Proje yürütücülerinin yükümlülüklerini yerine getiremediği takdirde karşılaşacakları mali müeyyide hakkında Yönerge’de açık düzenlemeler bulunmasının Üniversitenin Bilimsel Araştırma Projelerinden elde edeceği akademik verim ile kaynakların etkin ve verimli kullanımını sağlayacağı düşünüldüğünden dayanak yönetmelik olan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik’te yaptırım hükmü getiren bir düzenleme yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir. BULGU 2: İç Kontrol Sistemi ve İç Denetim Biriminin Oluşturulmaması Üniversitede 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri ve ilgili mevzuat gereğince, iç kontrol sisteminin kurulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi aşamalarında eksikler olduğu tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Üst Yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesine göre; üst yöneticiler malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi ve izlenmesinden sorumludur. Bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler. Aynı Kanun'un “İç kontrolün tanımı” başlıklı 55’inci maddesinin ilk fıkrasında iç kontrolün tanımı yapılmış, “İç Denetim” başlıklı 63’üncü maddesinde; iç denetimin tanımı yapılmış, iç denetimin, iç denetçiler tarafından yapılacağı hükme bağlanmıştır. Bu mevzuat hükümlerine göre, iç denetim kamu idarelerinin mali yönetim ve kontrol sistemlerinin çok önemli ve tamamlayıcı bir unsurunu oluşturmakta olup, kamu idarelerinde iç denetçi çalıştırılması zorunlu tutulmuştur. 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Kontrol Ortamı Standartları:

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Kamu Görevlileri Etik Sözleşmesi tüm çalışanlar tarafından imzalanmamıştır. Etik kurallar ile ilgili çalışmalar halen devam etmektedir. Üniversitede var olan hassas görevler ve bu görevlere ilişkin prosedürlere ilişkin çalışmalar halen devam etmektedir. Her görev için eğitim ihtiyacı belirlenmemiş, planlı bir eğitim faaliyeti yürütülmemiştir. Eylem planında öngörülen ve personelin performansını ölçmeye yönelik olan kriterler henüz belirlenmemiştir.
2. Risk Değerlendirme Standartları: Birim bazında amaç ve hedeflere yönelik riskler belirlenmeye başlanmıştır. Bu konuda çalışmalar devam etmektedir. 3. Kontrol Faaliyetleri Standartları: Risklere karşı eylem planı henüz hazırlanmamıştır. Her bir faaliyet ve riskler için uygun kontrol strateji ve yöntemleri belirlenmemiş, diğer bir deyişle risk analizleri yapılmamıştır. Görevler ayrılığı ilkesine genel olarak uyulmuştur. Gerekli hallerde usulüne uygun olarak vekil personel görevlendirilmektedir. 5. İzleme Standartları: Üniversitede iç denetim birimi oluşturulmamıştır. Sonuç olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri ve ilgili mevzuat gereğince, iç kontrol sisteminin kurulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi aşamalarındaki mevcut eksiklerin giderilmesi ve iç denetim biriminin oluşturulması gerektiği değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr