2019 - İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ.pdf

İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ 2019 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2020

İÇERİK İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 14

İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ.................................................................................................. 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ............................................................................................. 6
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .......................................................................................................... 6
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 7
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ..................................................................... 7
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ............................................................................................................................. 9
7. DENETİM BULGULARI .................................................................................................................... 10
8. EKLER ................................................................................................................................................. 13

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1Bütçe giderleri gerçekleşmeleri (TL)...........................................................................4 Tablo 2Bütçe gelirleri gerçekleşmeleri (TL) ...........................................................................4

BULGU LİSTESİ B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler

1. İdari Para Cezalarının Nazım Hesaplarda İzlenmemesi
2. Üniversitenin Mülkiyetinde Bulunan Gayrimenkullerin Kiralama İhalelerinin Pazarlık Usulü İle Yapılması

T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anayasa’nın 130’uncu maddesine göre çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur. İnönü Üniversitesi Anayasa’nın yukarıda yer verilen hükmüne istinaden 03.04.1975 tarih ve 15197 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 1872 nolu İnönü Üniversitesi Kanunu ile kurulmuştur. Yükseköğretim ile ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile esasları bir bütünlük içinde düzenlemek amacıyla yayımlanan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu 1981’den beri yürürlüktedir. 2547 sayılı Kanun’un 12’nci maddesinde yükseköğretim kurumlarının görevleri sayılmakta olup bu görevler sırasıyla; a. Çağdaş uygarlık ve eğitim - öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde, toplumun ihtiyaçları ve kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun ve ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim - öğretim, bilimsel araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, b. Kendi ihtisas gücü ve maddi kaynaklarını rasyonel, verimli ve ekonomik şekilde kullanarak, milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılan plan ve programlar doğrultusunda, ülkenin ihtiyacı olan dallarda ve sayıda insan gücü yetiştirmek, c. Türk toplumunun yaşam düzeyini yükseltici ve kamu oyunu aydınlatıcı bilim verilerini söz, yazı ve diğer araçlarla yaymak, d. Örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim yoluyla toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak,

T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 e. Ülkenin bilimsel, kültürel, sosyal ve ekonomik yönlerden ilerlemesini ve gelişmesini ilgilendiren sorunlarını, diğer kuruluşlarla işbirliği yaparak, kamu kuruluşlarına önerilerde bulunmak suretiyle öğretim ve araştırma konusu yapmak, sonuçlarını toplumun yararına sunmak ve kamu kuruluşlarınca istenecek inceleme ve araştırmaları sonuçlandırarak düşüncelerini ve önerilerini bildirmek, f. Eğitim - öğretim ve seferberliği içinde, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim hizmetini üstlenen kurumlara katkıda bulunacak önlemleri almak, g. Yörelerindeki tarım ve sanayinin gelişmesine ve ihtiyaçlarına uygun meslek elemanlarının yetişmesine ve bilgilerinin gelişmesine katkıda bulunmak, sanayi, tarım ve sağlık hizmetleri ile diğer hizmetlerde modernleşmeyi, üretimde artışı sağlayacak çalışma ve programlar yapmak, uygulamak ve yapılanlara katılmak, bununla ilgili kurumlarla işbirliği yapmak ve çevre sorunlarına çözüm getirici önerilerde bulunmak, h. Eğitim teknolojisini üretmek, geliştirmek, kullanmak, yaygınlaştırmak, ı. Yükseköğretimin uygulamalı yapılmasına ait eğitim - öğretim esaslarını geliştirmek, döner sermaye işletmelerini kurmak, verimli çalıştırmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaktır. 1.2.Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Kamu İdaresinin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanınca, dekanlar ise Rektör’ün önereceği isimler arasından Yükseköğretim Kurulunca seçilmekte ve atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik organı Senato olup Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır. Akademik yapısı Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Fakülte Dekanlıkları, Araştırma ve Uygulama Merkezleri, Enstitüler, Yüksekokullar, Meslek Yüksekokulları ile Rektörlüğe bağlı Akademik Birimler ve Etik Kuruldan oluşmaktadır. Üniversitenin idari yapısında ise Rektör, Rektör Yardımcıları, Genel Sekreterlik, İç Denetim Birimi, Daire Başkanlıkları, Hukuk Müşavirliği ve Diğer Birimler bulunmaktadır. Üniversitede; 6 Enstitü, 14 Fakülte, 2 Yüksekokul, 4 Meslek Yüksekokulu, 28 Uygulama ve Araştırma Merkezi ve 1 Teknokent faaliyet göstermektedir. İnönü Üniversitesi’nde 2019 yıl sonu itibariyle 1529 akademik personel, 1714 idari

T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 personel, 1.816 geçici ve sürekli işçi, 334 sözleşmeli personel olmak üzere toplam 5.393 personel görev yapmaktadır. Üniversitenin bağlı, ilgili ve ilişkili olduğu kurum ve idareler değerlendirildiğinde; İnönü Üniversitesinin ilgili yıl bütçesi hazırlanıp Anayasa’nın 130’uncu maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak işleme tabi tutulup yürürlüğe konmaktadır. Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile kurulan Yükseköğretim Kurulunun görev alanı içerisinde İnönü Üniversitesi de bulunmaktadır. Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim altında bulunduran Yükseköğretim Kuruluna bağlı Yükseköğretim Denetleme Kurulu ise Kamu İdaresinin faaliyetlerini denetleme yetkisine sahiptir. Akademik bir organ olan Üniversitelerarası Kurulun üyeleri her üniversiteden bir rektör ve bir profesörün katılımından oluşmaktadır. Bu Kurulun görevleri 2547 sayılı Kanun’un 11’inci maddesiyle belirlenmiştir ve İnönü Üniversitesi de Kurulun üyesidir. İnönü Üniversitesi diğer üniversiteler gibi mali yönetim yapısı ve işleyişi, kamu bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, mali işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve raporlanması ve mali kontrole ilişkin olarak 5018 sayılı Kanun’un verdiği görev ve yetkiye istinaden başta Hazine ve Maliye Bakanlığı düzenlemeleri olmak üzere ilgili diğer kurumların düzenlemelerine tabidir. 1.3. Mali Yapı “Özel Bütçeli İdare” olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun, 5436 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi ile değiştirilmiş (II) sayılı cetvelinin (A) bölümünde sayılan Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve İleri Teknoloji Enstitüleri içerisinde yer alan Kamu İdaresi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerinden

T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 oluşan ödenekleri kullanarak giderlerini finanse etmektedir. 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 449.075.000 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine, yıl içinde ödenek eklenmiş ve toplam tahsis edilen ödenek 515.065.152 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin 508.567.305 TL’si kullanılmıştır. Dönem faaliyet geliri 526.692.306,45 TL, faaliyet gideri 519.550.522,75 TL olan Üniversitenin 2019 yılını 7.141.783,70 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamladığı anlaşılmıştır. Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2019 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir. Tablo 1Bütçe giderleri gerçekleşmeleri (TL) Gider Ekonomik Kod Giderin Türü Başlangıç Ödeneği Eklenen Düşülen Toplam Ödenek Harcama Gerçekleşme Oranı (%) 01 Personel Giderleri 313.892.000 14.765.690 2.712.640 325.945.050 324.116.494 99,4 02 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet P. Giderleri 48.647.000 2.684.090 930.420 50.400.670 50.239.872 99,7 03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 25.182.000 17.714.977 90.600 42.806.377 41.695.458 97,4 05 Cari Transferler 14.474.000 756.055 0 15.230.055 15.065.005 98,9 06 Sermaye Giderleri 46.880.000 33.803.000 0 80.683.000 77.450.477 96,0 TOPLAM 449.075.000 69.723.812 3.733.660 515.065.152 508.567.306 98,7 Ekonomik sınıflandırmaya göre 2019 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları ise aşağıdadır. Tablo 2Bütçe gelirleri gerçekleşmeleri (TL) 2019 MALİ YILI BÜTÇE GELİRLERİ Gelir Ekonomik Kod Gelirin türü Bütçe Başlangıç Tahmini (TL) Gerçekleşen Tutar (TL) Gerçekleşme Oranı (%) 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 13.513.000,00 20.582.810,15 152,3 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 423.752.000,00 492.581.087,00 116,2 05 Diğer Gelirler 11.810.000,00 24.055.596,88 203,7 TOPLAM 449.075.000,00 537.219.494,03 119,6 İnönü Üniversitesi merkezi yönetim bütçesi içerisinde yer alan özel bütçeli bir kamu idaresi olmakla birlikte 5018 sayılı Yasa’da tanımlanan bütçe çeşitleri dışında kalan döner sermaye işletmesi ve sosyal tesisler bütçeleri de kaynakları arasında yer almaktadır. İnönü Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 yılını 81.003.338,95 TL dönem zararı ile

T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 kapatmıştır. Döner Sermaye İşletmesi gelirlerinden bilimsel araştırma projeleri için özel bütçeye aktarılan kaynak 2019 yılı için 18.820.972,58 TL olmuştur. Sosyal Tesis İşletme Müdürlüğünün 2019 yılına ait zararı 1.355.000 TL’dir. Üniversitenin sosyal tesisleri 2019 yılında denetim kapsamına alınmamıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kanun’un 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri.  Geçici ve kesin mizan.  Bilanço.  Kasa sayım tutanağı.  Banka mevcudu tespit tutanağı.  Alınan çekler sayım tutanağı.  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6  Teminat mektupları sayım tutanağı.  Değerli kâğıtlar sayım tutanağı.  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli.  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu.  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu.  Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 55’inci maddesinin verdiği yetkiye dayanarak Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde iç kontrolün beş bileşeni sayılmış, bu bileşenlere yönelik 18 İç Kontrol Standardı ve 79 Genel Şart belirlenmiş, kapsam dahilindeki İdarelerden mevcut iç kontrol sistemlerinin Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere iç kontrol uyum eylem planı hazırlamaları istenmiştir. Mevzuat düzenlemeleri çerçevesinde İnönü Üniversitesince İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı 18 kamu iç kontrol standardı ve bu standartları sağlayan 79 genel şartı içerecek şekilde ilk kez 2009 yılında hazırlamış, mevcut eylem planı 2013 yılında revize edilmiştir. Ancak İdarenin bütçe dışı kaynakları arasında yer

T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 alan Döner Sermaye İşletmesine eylem planında yer verilmemiştir. İdarenin İç Kontrol Uyum Eylem Planını uygulanmaya başladığı 2009 yılından günümüze kadar yapmış olduğu çalışmalar değerlendirildiğinde; Kontrol ortamı standartları ve genel şartlarına yönelik; -Üst yönetici ve personelin iç kontrol sistemine ilişkin farkındalıklarının kurum içi genelgeler, duyurular, eğitimler, anketler ve görsel afişlerle sağlandığı, İç kontrol sistemi ve işleyişinin üst yönetici ve personel tarafından sahiplenilmesi ve desteklenmesi sağlandığı, -Tüm personelin “Etik Sözleşmesi’ni imzaladığı ve personel dosyalarına bu sözleşmelerin eklendiği, -Görev, yetki ve sorumlulukların hazırlanarak birimlerin ve kurumun web sayfasında iç kontrol sekmesine eklendiği ve burada yer alan bilgilerde revize gereken hususların bildirilmesine yönelik duyurular yapıldığı, -Yetki Devri ve İmza Yetkileri Yönergesi’nin mevcut olduğu ve bunun duyurulduğu,

• 2017 yılında Kalite Birimi Kurulmuş olup Komisyon çalışmalarına başlayarak Ekim 2019 ayında Üniversitenin Hastane kısmı hariç olmak üzere tüm birimlerine TSE ISO 9001:2015 Kalite Yönetim Sistemi Belgesi aldığı, TSE ISO 9001:2015 Kalite yönetim sistemi risk tabanlı olup Üniversitede yürütülen her bir faaliyete ilişkin riskler belirlendiği ve bu risklere yönelik tedbirler alındığı, Risk değerlendirme standartları ve genel şartlarına yönelik; -Kurum stratejik planının katılımcı yöntemlerle hazırlandığı, planın yıllık uygulama dilimleri olan performans programlarının mevcut olduğu, İdare bütçesinin stratejik plan ve performans programındaki hedef ve göstergeler ve bunlara ait faaliyetler ile bu faaliyetlerin maliyetleri esas alınarak hazırlandığı, -İdarenin amaç ve hedeflerinin gerçekleşmesini engelleyebilecek iç ve dış risklerin tanımlandığı, kontrol faaliyetlerinin belirlendiği, risklerin gerçekleşip gerçekleşmediğinin ve kontrol faaliyetlerinin çalışıp çalışmadığının izlendiği, Kontrol Faaliyetleri Standartları ve Genel Şartlarına Yönelik; -“İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar” çerçevesinde harcama

T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 birimleri ve Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı tarafından ön mali kontrol işlemlerinin gerçekleştirildiği, Usul ve Esaslar’da belirtilen ön mali kontrole tabi işlemler ile İdarece karar verilen diğer ön mali kontrole tabi işlemlerin Ön Mali Kontrol Yönetmeliği hazırlanarak duyurulduğu ve uygulandığı, Bilgi ve İletişim Standartları ve Genel Şartlarına Yönelik; -Yıllık faaliyetlere ait sonuçların ve değerlendirmelerin İdare Faaliyet Raporunda yer aldığı ve kurum web sayfasında yayımlandığı, -Yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üretebilecek farklı programlar bulunmakla birlikte bunları koordine edip analiz yapma imkanı sunacak şekilde tasarlanan bir sistem bulunmadığı, İzleme Standartları ve Genel Şartlarına Yönelik; -İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun üst yöneticinin onayı ile görevlendirildiği, -İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planında yer alan eylemlerin gerçekleşme sonuçlarının izlendiği, bir değerlendirme raporu hazırlanıp İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna gönderildiği ve Kurulca üst yöneticiye raporlanacak bir çalışma yapıldığı, -Kendisine 4 adet iç denetçi kadrosu ihdas edilen İdarede 3 iç denetçi atamasının gerçekleştiği, teşkilat şemasında doğrudan üst yöneticiye bağlı İç Denetim Birimi bulunduğu, iç denetçinin iç kontrol sistemine yönelik bir denetimin yapıldığı, Anlaşılmış olup sonuç olarak iç kontrol sistemi ile ilgili uyum ve yapılandırma çalışmaları halen devam etmektedir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ T.C. İnönü Üniversitesi 2019 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: İdari Para Cezalarının Nazım Hesaplarda İzlenmemesi İdarenin, kiralanan işyelerindeki bir kısım kiracıların ödemeleri aksatmaları üzerine düzenlediği idari para cezalarının nazım hesaplarda izlemediği tespit edilmiştir. Söz konusu idari para cezalarının muhasebeleştirilmesine ilişkin olarak, Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 26.02.2013 tarihli ve 2261 sayılı yazısında, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (II) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri tarafından verilen idari para cezalarının “998.51- Verilen İdari Para Cezaları” yardımcı hesaplarında izleneceği belirtilmiştir. Aynı yazıda, bahsi geçen kamu idarelerince bir idari para cezası verildiğinde, 998-Diğer Nazım Hesaplar Hesabına (998.51-Verilen İdari Para Cezaları) borç, 999-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına alacak kaydı yapılacağı; ödeme süresi içerisinde tahsil edilen tutarların 998-Diğer Nazım Hesaplar Hesabına (998.51-Verilen İdari Para Cezaları) alacak kaydedileceği belirtilmiştir. Her ne kadar 2020 yılı kayıtlarında tespitler doğrultusunda düzeltme sağlanmışsa da 2019 yılı kayıtlarında bir değişiklik olmamıştır. İnönü Üniversitesi tarafından, 2019 yılında, kiracılarla ilgili olarak toplam 33.088.72 TL tutarında 6 adet idari para cezası verildiği, tamamının tahsil edildiği ve bu tutarın nazım hesaplarda izlenmediği görülmüştür. İdari para cezalarının muhasebeleştirilmesinde 998- Diğer Nazım Hesaplar hesabının da kullanılması gerekmektedir. BULGU 2: Üniversitenin Mülkiyetinde Bulunan Gayrimenkullerin Kiralama İhalelerinin Pazarlık Usulü İle Yapılması Üniversitenin mülkiyetinde bulunan gayrimenkulun kiralama ihalelerine ilişkin liste incelendiğinde, gayrimenkullerin tamamının 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51 inci

T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 maddesinin (g) bendi uyarınca pazarlık usulü ile yapıldığı tespit edilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 2 inci maddesinde ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanmasının esas olduğu belirtilmiştir. İdare tarafından, sözkonusu listedeki bir kısım ihalenin 51 inci maddenin (g) bendine göre yapılma gerekçeleri açıklanmaya çalışılmış, bir kısım ihalenin de eski ihalelerin süre uzatımı şekinde uzatılmasından ibaret olduğunu ve bundan sonraki ihale çalışmalarında bulguda yer alan hususların dikkate alınarak çalışma yapılacağı belirtilmiştir. İnönü Üniversitesi Rektörlüğünün mülkiyetinde bulunan gayrimenkullerin kiralamalarında, ihalelerde açıklık ve rekabetin sağlanması açısından kiraya verme işlemlerinin Kanunun ana ihale usulü olarak tanımladığı “kapalı teklif” usulü ile yapılması, Kanunun 51/g ,pazarlık usulü ile kiralama yapılmamasının gerektiği değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 8. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Tüketim Malzemeleri Çıkış İşlemlerinin Muhasebe Birimine Bildirilmemesi veya Geç Bildirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Taşınmaz Kiralamalarında Sözleşmesi Devam Eden Kiracıların Kesin Teminatlarının Yıllık Bedel Üzerinden Alınması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi.

İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ................................................................................................ 14
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ........................................................................................... 16
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ........................................................................................................ 17
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ...................................................... 17
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ........................................................................................................................... 17
6. DENETİM BULGULARI .................................................................................................................... 18
7. EKLER ................................................................................................................................................. 25

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1 2016-2019 yılları İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi gelir gider karşılaştırma tablosu ............................................................................................................. 18 Tablo 2 Karaciğer nakli radyoloji anjiyo malzeme maliyetleri ve SUT fiyatları karşılaştırması 20 Tablo 3 Beyin cerrahisi malzeme maliyetleri ve SUT fiyatları karşılaştırması ....................... 20 Tablo 4 Koroner anjiyo malzeme maliyetleri ve SUT fiyatları karşılaştırması ....................... 20 Tablo 5 Karaciğer nakli medikal malzeme maliyetleri ve SUT fiyatları karşılaştırması ......... 21 Tablo 6 Muhtelif malzeme maliyetleri ve SUT fiyatları ve SUT fiyatları karşılaştırması ....... 21

KISALTMALAR KHK: Kanun Hükmünde Kararname SUT: Sağlık Uygulama Tebliği SGK: Sosyal Güvenlik Kurumu BAP: Bilimsel Araştırma Projeleri ENLIL: Hastane Bilgi Yönetim Sistemi DMİS: Döner sermaye Mali Yönetim Sistemi

BULGU LİSTESİ B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler

1. Araştırma ve Uygulama Hastanesi Döner Sermaye İşletmesinin Gelirlerinin Giderlerini Karşılayamaması ve Mali Yapısının Bozulması
2. Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi (DMİS)'de Görülen Eksiklikler

T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler İnönü Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, döner sermaye kapsamına giren faaliyetlerini gerçekleştirmek amacıyla 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (a) bendinin birinci fıkrasına istinaden kurulmuştur. İnönü Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 14’üncü ve 58’inci maddelerine dayanılarak 24.04.2000 tarih ve 24029 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulmuştur. Aynı Yönetmelik’in “Faaliyet alanları” başlıklı 2’inci maddesiyle, işletme faaliyet alanına giren iş ve hizmetler; “ a) Yükseköğretim kurumlan dışındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerce talep edilecek bilimsel görüş, proje, araştırma ve benzeri hizmetler yapmak, seminer, konferans, sempozyumlar düzenlemek kurslar açmak, b) Plan, fizibilite çalışması, analiz, model denemeleri, bilgi işlem hizmetleri, iş değerlendirilmesi ve organizasyonu, danışmanlık, eğitim organizasyonu, bakım ve onarım yapmak, bunlara ilişkin raporları hazırlamak, c) Belirli bilimsel sonuçların uygulanmasını sağlamak, d) Klinikler, poliklinikler, ameliyathaneler ve laboratuvarlarda yapılacak her türlü muayene, tetkik, tahlil, ameliyat, bakım ve hizmet üretimi ile ilgili iş ve benzeri hizmetleri yapmak, açılmış ve açılacak olan her türlü sağlık hizmetleriyle ilgili yataklı, yataksız ve geçici kuruluşları işletmek, e) Teknik, kültürel, sanatsal, tarım ile ilgili araştırma ve uygulamaları yapmak, f) Her türlü basım ve yayım işlerini yapmak, g) Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek faaliyet alanı ile sınırlı olarak iş ve hizmet üretmek, elde edilen ürünleri önceden Rektörün izni alınmak şartıyla pazarlamak ve satmak.” olarak belirlenmiştir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Döner Sermaye İşletmesinin Yönetim Kurulu, Üniversite Yönetim Kuruludur. Üst

T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 yöneticisi rektördür. Rektör bu yetkisini uygun gördüğü ölçüde yardımcılarına, dekanlara veya enstitü, yüksekokul, araştırma ve uygulama merkezi müdürlerine devredebilir. Üniversite Yönetim Kurulu da yetkilerini uygun gördüğü ölçüde, kuracakları yürütme kuruluna devredebilir. Yürütme Kurulu, Üniversite Yönetim Kurulunca seçilecek bir rektör yardımcısı ile dekanlar, yüksekokul müdürleri ve diğer öğretim üyeleri arasından seçilecek üç kişi ve bir muhasebe yetkilisi olmak üzere toplam beş kişiden oluşur. İşletme yönetimi ve teşkilatı, yönetim kurulu, üst yönetici, işletme müdürü, harcama yetkilileri, gerçekleştirme görevlileri, taşınır kayıt ve kontrol yetkilileri, mutemetler, memurlardan oluşmaktadır. İşletme bünyesinde 2019 yılında 18 birim faaliyet göstermektedir. İşletme Müdürlüğünde 4 idari personel bulunmaktadır. Kurumun saymanlık hizmetleri, İnönü Üniversitesi Saymanlık Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. İşletmenin, T.C. Milli Eğitim Bakanlığı, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı, T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu ve Yükseköğretim Kurulu ile ilişkisi bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı İşletmenin gelir bütçesi, mal ve hizmet gelirleri, alınan bağış ve yardımlar ve diğer gelirlerden; gider bütçesi ise, personel giderleri, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri, mal ve hizmet alım giderleri, cari transferler, sermaye giderleri ve ek ödemeden oluşmaktadır. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü'nün 2019 yılı bilançosunda ödenmiş sermayesi 282,16 TL olup toplam aktif büyüklüğü 52.717.553,33 TL’dir. Döner sermaye gelir toplamı 386.932.144,94 TL, gider toplamı 467.935.483,89 TL olup, gelir tablosunda yılsonu itibariyle tahakkuk eden zarar toplamı 81.003.338,95 TL'dir. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi İnönü Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi hesap ve işlemlerinin muhasebeleştirilmesi Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'ne göre yapılmaktadır. Muhasebeleştirme ve raporlama işlemleri, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay'a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime

T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri.  Geçici ve kesin mizan.  Bilanço.  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Alınan çekler sayım tutanağı,  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Değerli kâğıtlar sayım tutanağı,  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli,  Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ T.C. İnönü Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 yılına ilişkin yukarıda

T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 belirtilen ve ekte yer alan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Araştırma ve Uygulama Hastanesi Döner Sermaye İşletmesinin Gelirlerinin Giderlerini Karşılayamaması ve Mali Yapısının Bozulması İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi döner sermaye işletmesinde yürütülen faaliyetlerden elde edilen gelirler, döner sermayeden yapılan giderleri karşılamamaktadır. Bu nedenle işletmelerin malî yapılarının bozulduğu, aşağıda yer verilen tablolardan anlaşılmaktadır. Tablo 3 2016-2019 yılları İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi gelir gider karşılaştırma tablosu YIL GELİR ARTIŞ- AZALIŞ (%) GİDER ARTIŞ-AZALIŞ (%) GELİRİN GİDERİ KARŞILAMA ORANI 2016 250.500.000,00 263.526.791,00 0,95 2017 287.952.412,00 14,95 321.890.851,00 22,14 0,89 2018 295.381.481,00 2,58 443.561.321,00 37,80 0,67 2019 357.089.218,00 20,89 445.097.503,00 0,35 0,80 Yukarıda yer alan tablo incelendiğinde, sağlık hizmetlerinin maliyeti bütün gelirlerin üzerindedir. Üniversite Hastanesinin finansal açıdan zor durumda olmasının başlıca nedenleri aşağıdaki gibi sıralanabilir. 1- Döner Sermaye üzerinde büyük personel gideri yükü vardır. Özellikle son on

T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 yıldan beri hastanelerin ihtiyacı olan personeller 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/B fıkrasına göre verilmekte, bunların ücret ve sosyal güvenlik giderleri döner sermayelerden karşılanmaktadır. Çeşitli kanun ve kanun hükmünde kararnamelerle 4/A kapsamında alınmalarına rağmen bu personelin ücret yükü döner sermayelerde kalmıştır. (Personel ödemeleri toplam giderin %37’sini oluşturmaktadır.) 2- Hastaneye ait tüm personel giderleri örneğin, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun 4-A, 4-B maddelerine tabi olarak çalışan personelin giderleri ile denge tazminatları gibi ödemelerin döner sermaye bütçesinden yapılması, (2019 yılı Denge tazminatı tutarı: 32.937.933,00 TL) 3- 02.04.2018 tarihinde 696 sayılı KHK ile taşerondan daimi işçi kadrosuna geçen personellerin maaş ve diğer mali haklarının döner sermaye bütçesinden yapılması, (2019 yılı ödemesi: 66.591.355,00 TL.) 4- Katkı payı dağıtım yönetmelikleri nedeniyle ve bu mevzuata tabi personelin daha fazla katkı payı alma istekleri nedeniyle ikinci basamak hastanelerde yatış süresi fazla, işlem süresi fazla masraflı tüm hastalar herhangi bir elemeye tabi olmadan üniversite hastanelerine sevk edildiği ifade edilmektedir. Bu durum da mali yükü daha da arttırmaktadır. 5- Yabancı uyruklu hastalara yapılan sağlık hizmetinin karşılığının vaktinde alınamaması. 6- Sağlık sektöründe kullanılan hemen hemen bütün malzemeler dış kaynaklıdır. Döviz kurlarında yaşanabilecek artışlar şirketlerce bahane edilerek fiyat artışına gidilmektedir. Hastanelerin gelir kaynağı olan sağlık hizmetleri fiyatları yaklaşık 10 yıldır hemen hemen aynı kalırken giderlerde artışlar yaşanmaktadır. 7- Sağlık Uygulama Tebliği (SUT)’ un 3.2.1.A maddesi gereğince SUT eki listelerdeki malzemelerin fiyatları belirlenmiştir. SGK tarafından bu fiyatların üzerine %12 işletme gideri eklenerek ödenmektedir. Genellikle Üniversite Hastaneleri SUT fiyatlarından yada bunun üzerinde malzeme alabilmektedirler. SUT fiyatlarında malzeme alındığında dahi %2,72 zarar edildiği ifade edilmektedir. Şöyle ki bir tıbbi malzemenin SUT fiyatlarının 100,00 TL. olduğu kabul edilsin. Buna göre SGK Hastaneye 112,00-TL. ödeyecektir. KDV hariç 100,00-TL’ye alınan malzeme KDV ile 108,00 TL mal olmaktadır. 112-108=4 TL olmaktadır. Bu 4 TL’nin %5’i BAP %1’i hazine kesintisi olmaktadır. Buna göre 112X6/100=6,72 BAP ve hazine kesintisi olmakta 108 TL firmaya 6,72 devlete pay olarak ödendiğinde maliyet 114,72 TL’ye ulaşmakta ancak devletten alınan miktar 112 TL olmaktadır.
8- SUT fiyat listelerinin uzun süredir güncellenmemesi, buna karşın maliyetleri

T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 oluşturan kalemlerde artış olması, oluşan zararın en önemli sebeplerinden birini teşkil etmektedir. Aşağıdaki çizelgelerde, 2019 yılında, malzeme maliyetleri ile SUT fiyatları arasındaki fark sonucu oluşan zararlar gösterilmektedir. Tablo 4 Karaciğer nakli radyoloji anjiyo malzeme maliyetleri ve SUT fiyatları karşılaştırması Karaciğer nakil radyoloji anjio Malzeme adı Güncel tutar (TL) SUT fiyatı (TL) Yıllık tüketim miktarı Toplam tutar Toplam SUT fiyatı Zarar Mikroponksiyon set 275,00 68,00 8 2.200,00 544,00 1.656,00 Stıff exchange mıcrowıre 400,00 110,00 347 138.800,00 38.170,00 100.630,00 Mıkro klavuz tel 0,010 ınc 950,00 402,50 7 6.650,00 2.817,50 3.832,50 Mikro katater 2.8 fr 2.000,00 1.140,00 132 264.000,00 150.480,00 113.520,00 Tablo 5 Beyin cerrahisi malzeme maliyetleri ve SUT fiyatları karşılaştırması Beyin cerrahisi Malzeme adı Güncel tutar (TL) SUT fiyatı (TL) Yıllık tüketim miktarı Toplam tutar Toplam SUT fiatı Zarar Cranial acs kiti 2.850,00 Ödemesi olmayan malz. 5 14.250,00 0,00 14.250,00 İntraoperatif doppler probu 2.940,00 1.700,00 1 2.940,00 1.700,00 1.240,00 Aneverızma klıp-kalıcı (aaa50655) 1.650,00 960,00 4 6.600,00 600,00 6.000,00 Tablo 6 Koroner anjiyo malzeme maliyetleri ve SUT fiyatları karşılaştırması Koroner anjio Malzeme adı Güncel tutar (TL) SUT fiyatı (TL) Yıllık tüketim miktarı Toplam tutar Toplam SUT fiyatı Zarar Koroner kaplı stent 5.900,00 2.930,00 5 29.500,00 14.650,00 14.850,00 Judkıns sag 4cm 6f 88,00 39,00 1.680 147.840,00 65.520,00 82.320,00 Judkıns sol 4 cm 6f 88,00 39,00 1.506 132.528,00 58.734,00 73.794,00 Judkıns sol 4.5 cm 6f 88,00 39,00 60 5.280,00 2.340,00 2.940,00 Ima diyagnostik kateter 6f 100 cm 88,00 39,00 25 2.200,00 975,00 1.225,00 Koroner kalp kataterı dıagnostık pıgtaıl 6f 88,00 39,00 205 18.040,00 7.995,00 10.045,00 Sheat ıntraducer set 8f 22,00 13,00 175 3.850,00 2.275,00 1.575,00

T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 Tablo 7 Karaciğer nakli medikal malzeme maliyetleri ve SUT fiyatları karşılaştırması Karaciğer nakil medikal malzeme Malzeme adı Güncel tutar (TL) SUT fiyatı (TL) Yıllık tüketim miktarı Toplam tutar Toplam SUT fiyatı Zarar Dısposıble 20cm damar mühürleme ve kes.cıhazı 1.720,00 950,00 74 127.280,00 70.300,00 56.980,00 Eğri kısa uçlu damar mühürleme ve kesme probu 2.350,00 950,00 137 321.950,00 130.150,00 191.800,00 Tablo 8 Muhtelif malzeme maliyetleri ve SUT fiyatları ve SUT fiyatları karşılaştırması Hastane geneli muhtelif malzemeler Malzeme adı Güncel tutar (TL) SUT fiyatı (TL) Yıllık tüketim miktarı Toplam tutar Toplam SUT fiyatı Zarar Cerrahı eldıven muhtelif 4,00 0,85 228.440 913.760,00 194.174,00 719.586,00 Aspırasyon kataterı muhtelif 1,15 0,30 112.144 128.965,60 33.643,20 95.322,40 Foley sonda iki yollu lateks no:16 7,00 2,00 10.114 70.798,00 20.228,00 50.570,00 Geçici hemodializ katateri muhtelif 240,00 60,00 240 57.600,00 14.400,00 43.200,00 Set pompa standart infüzyon 44,00 10,00 18.200 800.800,00 182.000,00 618.800,00 Set pompa standart ınfüzyon(teklı) 12,40 8,82 32.875 407.650,00 289.957,50 117.692,50 Kanul ı.v. no:24 2,38 0,75 78.930 187.853,40 59.197,50 128.655,90 Kanul ı.v. nuhtelif 0,74 0,43 198.000 146.520,00 85.140,00 61.380,00 Üniversite Hastaneleri Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yayınlanan Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) ne göre 3. Basamak sağlık kuruşlarıdır. Üniversite Hastaneleri sağlık hizmetlerinin yanında eğitim fonksiyonları da olan kuruluşlardır. Hekim yetiştirme fonksiyonları ve alanlarında yetişmiş personelin bulunması nedeniyle özellikli sağlık hizmetlerinin sunulduğu yerlerdir. İnönü Üniversitesi Hastanesinin ödeme güçlüğünün yapısal problemlerden kaynaklandığı ve çözülemeyen bu problemlerin kümülatif olarak yıllar içerisinde mali yapıyı ve finansal bütünlüğünü bozduğu tespit edilmiştir. SUT fiyatlarının güncellenmemiş olması nedeniyle hastanenin sağlık hizmetleri için katlandığı birim maliyetlerin artmış olmasına rağmen, bu hizmetler karşılığı SGK’dan tahsil ettiği tutar oransal olarak azalmakta ve hatta global bütçeden yapılan kesintiler nedeniyle belirsiz hale gelmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 Kurum dışı etkenlere bağlı nedenlerle İnönü Üniversitesi Hastanesi Döner Sermayesi’nin mali yapısının bozulmasıyla ilgili olarak yukarıda değinilen hususlarda belirgin bir değişiklik olmaması, ayrıca kurumun SGK’dan Global Bütçe kapsamındaki alacaklarında, kesintilerin artmasıyla beraber mali durumda finansal kırılganlığın daha da artacağı öngörülmektedir. BULGU 2: Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi (DMİS)'de Görülen Eksiklikler Döner Sermayeli İşletmelerin kaynaklarının etkin, ekonomik ve verimli şekilde kullanılmasının sağlanması ve mali verilerinin genel yönetim verileri ile konsolide edilebilmesi hedefleyen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi (DMİS), Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünce Aralık/2012 tarihinde uygulamaya alınmıştır. DMİS sistemi muhasebe işlemlerinin kontrolünü sağlamaktadır. Genel olarak düzgün çalışmakta olan DMİS sisteminde tespit edilen bazı sorunlar kısaca aşağıda sıralanmıştır: -120 Alıcılar Hesabı, 121 Alacak Senetleri Hesabı, 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabı ve 320 Satıcılar Hesabına yapılan kısmi tahsilat ve ödemelerde kısmi tahsilat ve ödeme yapılamadığından, yeniden tahakkuk işlemi yapılması sonucu, mükerrer kayıt nedeniyle mizan kayıtlarının olması gerekenden fazla görünmesine sebep olması, -135 Personelden Alacaklar Hesabında, Personelden alacakların tahsiline ilişkin olarak DMIS sistemi tahsilat izleme dosyalarına alacak sıra numarası üretmemesi, -Firma veya şahıslara, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabından ödenen hakedişlerin (320 Satıcılar Hesabından yapılan ödemeler hariç) cari kartta görünmemesi nedeniyle mükerrer ödemeye meydan vermemek için cari karta 103 menüsünün eklenmesi, -Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünce ENLIL (Hastane Bilgi Yönetim Sistemi) kullanıldığından ve taşınırlar ENLIL’e girildiğinden (DMIS ve ENLIL entegre edilmediğinden) taşınır kayıtları DMIS sisteminde görünmemesi, -İnönü Üniversitesi ve Turgut Özal Üniversitesinin Saymanlık hizmetleri İnönü Üniversitesi Saymanlık Müdürlüğünce yürütüldüğünden, rol değiştirmek istenildiğinde her iki üniversiteye ait bütün birimler görünmesi ve seçilmek istenilen birimi bulmanın zaman kaybına sebebiyet vermesi, başlıca sorunlar olarak sıralanabilir. Her ne kadar idare tarafından Hastane Bilgi Yönetim Sisteminin (ENLIL) DMİS'e

T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 entegresi için firma ile görüşmelerin yapıldığı ve eksikliklerin giderilmesi için de girişimlere başlandığı ancak henüz sonuçlanmadığı anlaşılmıştır. İşletmenin malî tabloların muhasebenin temel ilkelerine ve devlet muhasebesi standartlarına uygun olacak şekilde hazırlanması ve mali yönetim sisteminin etkinleştirilmesi bakımından; hastane belge yönetim sisteminin entegre olmasının sağlanması ve ihtiyaçların sürekli olarak gözden geçirilmesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 7. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/ Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Uygulama ve Araştırma Hastane Döner Sermaye İşletmelerine Ait Mali Yapının Bozulmuş Olması 2016 Yerine Getirilmedi Araştırma hastanesinin gelir gider dengesizliği artarak devam etmektedir. Gelirin gideri karşılama oranı 2016 yılında %95 iken 2019 yılında %80'e gerilemiştir. Bu nedenle 2019 Raporda bulguya tekrar yer verilmiştir. Taşınır İşlemlerinin Mevzuatına Uygun Yapılmaması 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi Bulgu konusu hususun yerine getirildiği anlaşılmıştır. Personelden Alacakların Muhasebe Sistemi Üzerinden İzlenememesi 2016 Yerine Getirilmedi Geçmiş yıllar raporunda tespit edilen eksiklik giderilmediği için Bulgu 2’de tekrar değinilmiştir. Döner Sermaye İşletmesinin İç Kontrol Sistemine Dahil Edilmemesi 2016 Yerine Getirilmedi 5018 sayılı Kanun kapsamında yer almayan ve bu Kanunun iç kontrole ilişkin hükümlerine de tabi olmayan döner sermaye işletmelerinin iş ve işlemlerinin kontrol ve denetimine ilişkin düzenlemelere 5018 sayılı Kanuna dayanılarak hazırlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “Kontrol ve Denetim” başlıklı Üçüncü bölümünde yer

T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 verilmiştir. Yönetmelik uyarınca Üniversite döner sermaye birimlerinin ön mali kontrol işlemleri Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından yapılmaktadır. Ayrıca Yönetmeliğin denetimi düzenleyen 13 üncü maddesi gereği Üniversite iç denetim birimi tarafından denetlenmektedir. Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemine İlişkin Muhasebe, Kayıt ve Raporlama Sorunlarının Bulunması 2016 Kısmen Yerine Getirildi 2016 yılı Raporunda yer verilen DMİS'teki eksikliklerin bir çoğu zaman içerisinde çözüldüğünden çözülemeyen bir kısım hususlara bulgu 2'de yer verilmiştir. Şüpheli Ticari Alacaklar, İş Avansları, Personel Avansları ve Satıcılar Hesaplarının Borç ve Alacak Tutarlarının Gerçeği Yansıtmaması 2016 Yerine Getirilmedi Geçmiş yıllar raporunda tespit edilen eksiklik giderilmediği için Bulgu 2’de tekrar değinilmiştir.