2019 - HARRAN ÜNİVERSİTESİ.pdf

HARRAN ÜNİVERSİTESİ 2019 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2020

İÇERİK HARRAN ÜNİVERSİTESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 HARRAN ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 20 HARRAN ÜNİVERSİTESİ 2019 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU 25

HARRAN ÜNİVERSİTESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 6
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 6
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 6
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ........................................................................ 7
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 9
7. DENETİM BULGULARI ............................................................................................................................ 9
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 18

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: 2019 Yılı Bütçe Giderleri (TL) .................................................................................... 4 Tablo 2: 2019 Yılı Bütçe Gelirleri (TL) ..................................................................................... 4

BULGU LİSTESİ B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler

1. Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu Hibe Tutarının Gelir Kaydedilmeden Emanetlerde İzlenmesi
2. Geçici Kabulü Gerçekleşmemiş Yapım İşinin Bütçe Emanetlerinde Takip Edilmesi
3. Mevduat Faiz Gelirlerinin Hatalı Muhasebeştirilmesi
4. Teknokentteki Firmanın Bedelsiz Olarak Üniversite Taşınır ve Taşınmazlarından Faydalanması
5. Üniversitenin Adını Kullanan Bir Derneğin Bulunması ve Bu Derneğe Üniversite Arazinin Bedelsiz Kullandırılması
6. Yabancı Uyruklu Öğrencilerden Sınav Ücreti Alınması ve Alınan Sınav Ücretinin Özel Bütçeye Gelir Kaydedilmesi Gerekirken Döner Sermaye İşletmesi Bütçesine Gelir Kaydedilmesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Harran Üniversitesi 11.07.1992 tarih ve 21281 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 03.07.1992 tarihli ve 3837 sayılı Kanun’un 25’inci maddesiyle 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu’na eklenen Ek 6’ncı maddeyle kurulmuştur. Yükseköğretim ile ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile esasları bir bütünlük içinde düzenlemek amacıyla düzenlenen 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu 1981 yılından itibaren yürürlüktedir. 2547 sayılı Kanun’un 12’nci maddesinde Yükseköğretim Kurumlarının görevleri sayılmakta olup bu görevler sırasıyla; a. Çağdaş uygarlık ve eğitim - öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde, toplumun ihtiyaçları ve kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun ve ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim - öğretim, bilim-sel araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, b. Kendi ihtisas gücü ve maddi kaynaklarını rasyonel, verimli ve ekonomik şekilde kullanarak, milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılan plan ve programlar doğrultusunda, ülkenin ihtiyacı olan dallarda ve sayıda insan gücü yetiştirmek, c. Türk toplumunun yaşam düzeyini yükseltici ve kamu oyunu aydınlatıcı bilim verilerini söz, yazı ve diğer araçlarla yaymak, d. Örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim yoluyla toplumun özellikle sanayileşme ve tarım-da modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, e. Ülkenin bilimsel, kültürel, sosyal ve ekonomik yönlerden ilerlemesini ve gelişmesini ilgilendiren sorunlarını, diğer kuruluşlarla işbirliği yaparak, kamu kuruluşlarına önerilerde bulunmak suretiyle öğretim ve araştırma konusu yapmak, sonuçlarını toplumun yararına sunmak ve kamu kuruluşlarınca istenecek inceleme ve araştırmaları sonuçlandırarak düşüncelerini ve önerilerini bildirmek,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 f. Eğitim - öğretim ve seferberliği içinde, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim hizmetini üstlenen kurumlara katkıda bulunacak önlemleri almak, g. Yörelerindeki tarım ve sanayinin gelişmesine ve ihtiyaçlarına uygun meslek elemanlarının yetişmesine ve bilgilerinin gelişmesine katkıda bulunmak, sanayi, tarım ve sağlık hizmetleri ile diğer hizmetlerde modernleşmeyi, üretimde artışı sağlayacak çalışma ve programlar yapmak, uygulamak ve yapılanlara katılmak, bununla ilgili kurumlarla işbirliği yapmak ve çevre sorunlarına çözüm getirici önerilerde bulunmak, h. Eğitim teknolojisini üretmek, geliştirmek, kullanmak, yaygınlaştırmak, ı. Yükseköğretimin uygulamalı yapılmasına ait eğitim - öğretim esaslarını geliştirmek, döner sermaye işletmelerini kurmak, verimli çalıştırmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaktır. 1.2.Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı’nca, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulu’nca seçilmekte ve atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik organı Senato olup Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektör’e yardımcı olmaktadır. Akademik yapısı Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Fakülte Dekanlıkları, Yüksekokullar, Enstitüler, Araştırma ve Uygulama Merkezleri ile Koordinatörlükler olan Üniversite’nin idari yapısında ise Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Koordinatörlükler, Uygulama ve Araştırma Merkezi, İşletme Müdürlüğü, Avrupa Birliği Ofisi, Bilimsel Araştırma Birimi, Genel Sekreter ve Genel Sekreter Yardımcıları ile bunlara bağlı Daire Başkanlıkları ve Hukuk Müşavirliği bulunmaktadır. Üniversite bünyesinde 3 Enstitü, 14 Fakülte, 1 Devlet Konservatuvarı, 4 Yüksekokul, 14 Meslek Yüksekokulu ve 16 Uygulama ve Araştırma Merkezi faaliyet göstermektedir. Üniversitenin akademik ve idari personele ait dolu kadro sayısı 2.947’dir. Bu personelden 1172’i akademik personel olup, bununla birlikte ayrıca 6 akademik personel yabancı uyrukludur ve sözleşmeli personel statüsünde çalışmaktadır. Üniversitenin idari personel sayısı 784, 4/B Sözleşmeli Personel ve sürekli işçi sayısı ise 991’dir. Akademik personelden 4’ü diğer üniversitelerde görevlendirilmişken Harran Üniversitesinde de diğer üniversitelerin kadrosunda olan 4 akademisyen mevcuttur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Üniversitenin bağlı, ilgili ve ilişkili olduğu kurum ve idareler değerlendirildiğinde; Harran Üniversitesi’nin ilgili yıl bütçesi hazırlanıp Anayasa’nın 130’uncu maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, Milli Eğitim Bakanlığı’na sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak işleme tabi tutulup yürürlüğe konmaktadır. Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile kurulan Yükseköğretim Kurulunun görev alanı içerisinde Harran Üniversitesi de bulunmaktadır. Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim altında bulunduran Yükseköğretim Kuruluna bağlı Yükseköğretim Denetleme Kurulu ise kamu idaresinin faaliyetlerini denetleme yetkisine sahiptir. Akademik bir organ olan Üniversitelerarası Kurulun üyeleri her üniversiteden bir rektör ve bir profesörün katılımından oluşmaktadır. Bu Kurulun görevleri 2547 sayılı Kanun’un 11’inci maddesiyle belirlenmiştir ve Harran Üniversitesi de Kurulun üyesidir. 1.3.Mali Yapı “Özel Bütçeli İdare” olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun, 5436 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi ile değiştirilmiş (II) sayılı cetvelinin (A) bölümünde sayılan Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve İleri Teknoloji Enstitüleri içerisinde yer alan Harran Üniversitesi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve özgelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. Harran Üniversitesi diğer üniversiteler gibi mali yönetim yapısı ve işleyişi, kamu bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, mali işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve raporlanması ve mali kontrole ilişkin olarak 5018 sayılı Kanun’un verdiği görev ve yetkiye istinaden başta Hazine ve Maliye Bakanlığı düzenlemeleri olmak üzere ilgili diğer kurumların düzenlemelerine tabidir. 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 276.131.000,00 TL ödenek tahsis edilen

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Üniversite bütçesine, yıl içinde 23.198.364,00 TL ödenek eklenmiş ve toplam tahsis edilen ödenek 299.329.364,00 TL’ye ulaşmış olup 294.192.964,00 TL’si (ödeneğin %98’i) kullanılmıştır. Harran Üniversitesi’nin 2019 yılı tahmini bütçe geliri 276.131.000,00 TL, gerçekleşme rakamı 296.731.626,88 TL, gerçekleşme oranı % 107,46 olmuştur. Harran Üniversitesi’nin 2019 yılı bütçesi gider ve gelir dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir. Tablo 1: 2019 Yılı Bütçe Giderleri (TL) Tablo 2: 2019 Yılı Bütçe Gelirleri (TL) 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kanun’un 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye 2019 MALİ YILI BÜTÇE GİDERLERİ Bütçe Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcanan (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Personel Giderleri 203.821.000,00 204.572.167,40 201.311.770,64 98,41 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 30.918.000,00 31.504.098,60 31.298.548,50 99,35 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 15.111.000,00 33.747.431,30 32.836.335,91 97,30 Cari Transferler 7.981.000,00 9.810.667,30 9.513.680,60 96,97 Sermaye Giderleri 18.300.000,00 19.695.000,00 19.232.628,56 97,65 TOPLAM 276.131.000,00 299.329.364,00 294.192.964,21 98,28 2019 MALİ YILI BÜTÇE GELİRLERİ Bütçe Başlangıç Tahmini (TL) Gerçekleşen Tutar (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 4.911.000,00 10.869.415,41 221,32 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 263.479.000,00 273.037.800,00 103,63 Diğer Gelirler 7.741.000,00 13.324.547,40 172,13 Red ve İadeler (-) 0,00 500.135,93 TOPLAM 276.131.000,00 296.731.626,88 107,46

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Üniversite ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığı’na verdiği yetkiye istinaden Bakanlık’ın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri.  Geçici ve kesin mizan.  Bilanço.  Kasa sayım tutanağı.  Banka mevcudu tespit tutanağı.  Alınan çekler sayım tutanağı.  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı.  Teminat mektupları sayım tutanağı.  Değerli kâğıtlar sayım tutanağı.  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli.  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu.  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6  Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 2019 yılsonu itibariyle; 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda: Üniversite’nin 2019-2023 yıllarını kapsayan Stratejik Plan ve 2019 yılı Faaliyet Raporu’nda, İdarenin misyonu ve vizyonu belirtilmiştir. Bu nedenle personelin tamamının idarenin misyon ve vizyonundan haberdar olduğu kanaatine varılmıştır. Misyonun gerçekleştirilmesini sağlamak üzere idare birimleri ve alt birimlerce yürütülecek görevler yazılı olarak tanımlanmıştır. İç kontrol sistemi yönetim tarafından sahiplenilmiştir. İç kontrol sisteminin personel tarafından sahiplenilmesi ve gerekli kabulü görmesi için de üniversite bünyesinde hizmet içi eğitimler verildiği beyan edilmiştir. İç Kontrol Uyum Eylem Planı’nda iç kontrol sistemi ve işleyişinin yönetici ve personel tarafından sahiplenilmesi için eğitim ve bilgilendirme faaliyetlerine devam edileceği belirtilmiştir. Üniversitenin 2019-2023 Stratejik Planı Üniversite’nin kendi birimleri ve personelinin katkılarıyla mevzuata uygun olarak hazırlanmıştır. Üniversite organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar özellikle “Kalite Çalışmaları” kapsamında açık bir şekilde tespit edilmiştir. Yetkiler ve yetki devrinin sınırları kısmen kanunda belirtilen yetkiler çerçevesinde belirlenmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Uyum Eylem Planı hazırlandıktan sonra üst yöneticinin onayı ile İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu görevlendirilmiştir. Ancak İç Kontrol Uyum Eylem Planının uygulanması ve iç kontrol sistemine ilişkin sorumluluğun Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı’nın üzerinde bulunduğu anlaşılmaktadır. Üniversite İç Kontrol Sistemi Değerlendirme Raporu Strateji Daire Başkanlığınca hazırlanmış olup; eylem planı için öneriler kısmında İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu’nun aktif olarak toplanması gerektiği ve varsa rapora ilişkin gerekli güncellemeleri yapmaları gerektiği İç Kontrol Sistemi Değerlendirme Raporu’nda belirtilmiştir. İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı’nda yer alan eylemlerin gerçekleşme sonuçları yıllık olarak hazırlanan İç Kontrol Sistemi Değerlendirme Raporu’nda izlenmektedir. Her görev için eğitim ihtiyacı belirlenmiş, planlı bir eğitim faaliyeti yürütülmüştür. Ön Mali Kontrol Sistemi İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuş olup, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrol Alt Biriminin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönerge hazırlanmıştır. Yönerge doğrultusunda iş ve işlemler gerçekleşmektedir. İç kontrol sistemi yıllık olarak değerlendirilmektedir. Üniversite 2019 yılında planlanan hedef ve göstergelerine ulaşmak için ihtiyaç duydukları kaynakları gösteren 2019 Yılı Performans Programı’nı oluşturmuştur. Bütçelerini Stratejik Plan ve Performans Programı’na uygun olarak hazırlamışlardır. Görev ayrılığı ilkesine genel olarak uyulmuştur. Yapılan iş ve işlemler yöneticiler tarafından mevzuattaki düzenlemeler dikkate alınarak genel anlamda kontrol edilmektedir. Döner sermaye faaliyetlerinin Eylem Planı’na dahil edilmemiş olması bu manada bir eksiklik olarak değerlendirilmiştir. Gerekli hallerde usulüne uygun olarak vekil personel görevlendirilmektedir. Yöneticiler ve personel, görevlerini yerine getirebilmeleri için gerekli ve yeterli bilgiye zamanında ulaşabilmektedir. Yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üretecek ve analiz yapma imkânı sunacak bir yönetim bilgi sistemi Bilgi İşlem Daire Başkanlığı bünyesinde kurulmuştur. Ayrıca Hazine ve Maliye Bakanlığı otomasyon sistemlerinden ihtiyaç duyulduğu zaman gerekli bilgi ve raporlar alınmaktadır. İdare, Stratejik Plan ve Performans Programı’nda amaçlarını, hedeflerini, stratejilerini, varlıklarını, yükümlülüklerini ve performans programlarını kamuoyuna açıklamıştır. Faaliyet sonuçları ve değerlendirmeler İdare Faaliyet Raporu’nda gösterilmiş ve duyurulmuştur. 2019

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 yılı bütçelerinin ilk altı aylık uygulama sonuçları, ikinci altı aya ilişkin beklentiler ve hedefler kamuoyuna açıklanmıştır. Üniversite’de; gelen ve giden her türlü evrak dâhil iş ve işlemlerin kaydedildiği, sınıflandırıldığı ve dosyalandığı Elektronik Bilgi Yönetim Sistemi (EBYS) kullanılmaktadır. Üniversite tarafından her ne kadar bu yönde gerekli çaba gösterildiyse de iç denetim birimi oluşturulamamıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Harran Üniversitesi 2019 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu Hibe Tutarının Gelir Kaydedilmeden Emanetlerde İzlenmesi Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu tarafından "Suriyeli Kadın ve Kız Çocukları için Güvenilir Alanlar Projesi" hibesi olarak gönderilen tutarların gelir kaydedilmeyip 333 Emanetler Hesabında takip edildiği görülmüştür. 27.11.2007 tarih ve 26713 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Avrupa Birliği ve Uluslararası Kuruluşların Kaynaklarından Kamu İdarelerine Proje Karşılığı Aktarılan Hibe Tutarlarının Harcanması Ve Muhasebeleştirilmesine İlişkin Yönetmelik'in “Proje karşılığı hibelerin muhasebeleştirilmesi” başlıklı 8’inci maddesinde, Avrupa Birliği, uluslararası kuruluşlar veya uluslararası konsorsiyumların kaynaklarından temin edilen proje karşılığı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 hibelerin, ilgili kamu idaresi muhasebe birimlerince bankada açtırılacak döviz hesabına aktarıldığında; aktarma tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden 104 Proje Özel Hesabına borç, 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca, proje kapsamında yapılacak ödemelerin banka hesabı üzerine düzenlenecek döviz gönderme emri veya banka çekiyle yapılacağı İlgilisine ödenmek veya gönderilmek üzere döviz gönderme emri veya çek düzenlendiğinde, 630 Giderler Hesabı veya varlığa dönüştürülecek bir kullanım ise ilgili varlık hesabına borç, 106 Döviz Gönderme Emirleri Hesabına alacak; bankadan alınacak günlük hesap özet cetvelinden ilgilisine ödendiği veya gönderildiği anlaşılan tutarlar ise 106 Döviz Gönderme Emirleri Hesabına borç, 104 Proje Özel Hesabına alacak kaydedileceği de belirtilmektedir. O halde; kamu idareleri tarafından, gerek Avrupa Birliği gerekse diğer uluslararası kuruluşlar tarafından finanse edilen her bir proje için bankada özel hesap açılacak, bu hesaba gelen hibe vb tutarlar gelir kaydedip, proje giderlerini de yine söz konusu proje özel hesabından gerçekleştireceklerdir. Dolayısıyla proje gelirlerinin 333 Emanetler Hesabına alınıp giderlerinin de bu hesaptan gerçekleştirilmesi mümkün değildir. Yukarıdaki yer verilen mevzuat ve açıklamalar doğrultusunda; uluslararası kuruluş hibesinin gelir kaydedilmesi gerekirken 333 Emanetler Hesabında takip edilmesinin hatalı olduğu ve o nedenle 148.225,08 TL emanet hesabında yer alan tutarın gelir hesabına alınmasının gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 2: Geçici Kabulü Gerçekleşmemiş Yapım İşinin Bütçe Emanetlerinde Takip Edilmesi “Harran Üniversitesi Eyyübiye Kampüsündeki Süt Fabrikasının Hayvan Hastanesine Dönüştürülmesi Bakım Onarım Yapım İş”inin tamamlanmamış başka bir deyişle geçici kabulünün yapılmamış olmasına rağmen yapım bedelinin tamamının 320 Bütçe Emanetleri Hesabında izlendiği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 242’nci maddesinin birinci fıkrasında herhangi bir tutarın bütçe emanetine alınabilmesi için; hizmetin yapılmış veya malın teslim edilmiş bulunması gerektiği hüküm altına alınmıştır. Diğer taraftan yine Yönetmelik'in 243’üncü maddesinin a fıkrasının (1) nolu alt bendinde bütçe gideri olarak tahakkuk ettirilen tutarlardan herhangi bir nedenle hak sahiplerine ödenemeyenler bir taraftan 320 Bütçe Emanetleri Hesabına, kesintiler ilgili hesaplara alacak, 630 Giderler Hesabı veya varlığa

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 dönüştürülecek bir harcama unsuru ise ilgili varlık hesabına borç; diğer taraftan 835 Gider Yansıtma Hesabına alacak, 830 Bütçe Giderleri Hesabına borç kaydedileceği belirtilmektedir. O halde, bir giderin bütçe emanetine alınması için öncelikle o giderin karşılığı olan malın teslim alınmış, hizmetin tamamlanmış olması gerekmektedir. 23.10.2019 tarihli onay belgesi ile 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 19’uncu maddesine göre açık ihale usulü ile ihale edilen “Harran Üniversitesi Eyyübiye Kampüsündeki Süt Fabrikasının Hayvan Hastanesine Dönüştürülmesi Bakım Onarım Yapım İşi” için 183.300,00 TL anahtar teslimi götürü bedel üzerinden sözleşme imzalanmıştır. İşin süresinin ilgili sözleşmeye göre 25.12.2019 tarihinde dolmasına rağmen o tarihte işin geçici kabule uygun olmamasından ötürü geçici kabulü yapılmamıştır. Buna rağmen 24.12.2019 tarihi itibariyle sözleşme bedelinin tamamı giderleştirilerek müteahhide ödenecek rakam 320 Bütçe Emanetleri Hesabında takip edilmeye başlanmıştır. Yukarıdaki mevzuat hükümleri ve açıklamalar doğrultusunda; 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına borç yazılan tutarın ahizine ödenmesi gerekirken, iş yapılmuış gibi hakediş düzenlenip 320 Bütçe Emanetleri Hesabında takip edilmesinin doğru olmadığı değerlendirilmektedir. BULGU 3: Mevduat Faiz Gelirlerinin Hatalı Muhasebeştirilmesi Mevduat faiz gelirinin muhasebe kaydında faiz geliri tutarının 805 Bütçe Gelirleri Yansıtma Hesabına borç, 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydı yapılması gerekirken tam tersi kayıt yapıldığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 413’üncü maddesinde; Bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben yapılan her türlü tahsilatın bir taraftan 102 Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği belirtilmektedir. Kamu idaresinin banka mevduatı karşılığı elde ettiği 28.951,23 TL faiz gelirini, 800 Bütçe Gelirleri Hesabına borç, 805 Bütçe Gelirleri Yansıtma Hesabına alacak kaydederek muhasebeleştirdiği anlaşılmıştır. Söz konusu hesaplarda yapılan temel muhasebe hatasının tekrarlanmaması için gerekli önlemlerin alınması gerektiği değerlendirilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 BULGU 4: Teknokentteki Firmanın Bedelsiz Olarak Üniversite Taşınır ve Taşınmazlarından Faydalanması Şanlıurfa Teknokent Anonim Şirketi içerisinde yer alan bir firmanın Üniversite’nin zeytinyağı fabrikasını üniversiteye her hangi bir bedel ödemeden kullandığı ve bunun karşılığı gelir elde ettiği görülmüştür. 19.06.2007 tarih ve 26557 Resmî Gazete’de yayımlanan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik’in “Tahsisli ve kiralanmış yerlerdeki işlemler” başlıklı 70’inci maddesinde tahsisli taşınmazlar ile kamu hizmeti görülmek üzere genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerince kiralanmış olan taşınmazların ticari amaçla kullanılması mümkün olan yerler, için tasarruf eden kuruluş amirinin görüşü alınmak suretiyle, ilde defterdarın (Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü) onayının gerektiği belirtilmiştir. Diğer yandan; aynı Yönetmelik’in “Amaç” başlıklı birinci maddesinde Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazların satışı, trampası, arsa veya kat karşılığı inşaat yaptırılması, kiraya verilmesi, ön izin verilmesi ve üzerlerinde irtifak hakkı kurulmasının düzenlendiği dolayısıyla bir taşınmaz devrinin/tahsisinin ancak bedel karşılığı olabileceği anlaşılmaktadır. Yine Yönetmelik’in “İhale usulleri” başlıklı 67’nci maddesinde taşınmazların 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre ihale edileceği belirtilmektedir.
Dolayısıyla taşınmazların satışı, trampası, arsa veya kat karşılığı inşaat yaptırılması, kiraya verilmesi, ön izin verilmesi ve üzerlerinde irtifak hakkı kurulması gibi tasarruflarda 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nda belirtilen ihale usullerinin uygulanması gerekmektedir. Her ne kadar söz konu firmanın Şanlıurfa Teknokent Anonim Şirketi’ne kira ödemesinde bulunduğu söylenilse de Teknokent (üniversite yarısından fazlasına ortak) ayrı bir özel tüzel kişiliği bulunan anonim şirkettir. Sadece ilgili kanunlarında belirtilen kendilerine tahsisli araziler üzerinde hüküm ve tasarufa sahiptir. Dolayısıyla üniversitenin kullanıma tahsisli (Teknokent bölgesi ilan edilmemiş) arazilerin getirisinden Teknokent’in faydalanması söz konusu değildir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde mülkiyeti hazineye ait ve kamu idaresine tahsisli bir taşınmazın özel hukuk tüzel kişisi üçüncü kişiler lehine her hangi bir tasarrufta bulunulmasında mevzuatında belirtilen ilgili makamın onayının zorunlu olduğu; yine bu tasarrufların 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre ihale edilerek bedel karşılığı olması gerektiği değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 BULGU 5: Üniversitenin Adını Kullanan Bir Derneğin Bulunması ve Bu Derneğe Üniversite Arazinin Bedelsiz Kullandırılması “Harran Üniversitesi Araştırma Hastanesi… Derneği” adıyla başka bir deyişle kamu kurumunun adını kullanıp faaliyet gösteren derneğin mevcut olduğu ve söz konusu derneğe bedelsiz arazi tahsis edildiği tespit edilmiştir. 29.01.2004 tarih ve 25361 sayılı Resmi Gazete‘de yayımlanan Dernek Ve Vakıfların Kamu Kurum Ve Kuruluşları İle İlişkilerine Dair Kanun'un “Temel ilkeler” başlıklı 2’nci maddesinin (a) bendi ile, dernek ve vakıfların kamu kurum ve kuruluşlarının ismini alamayacağı, kurum ve kuruluşların hizmet binaları ve müştemilatı içinde faaliyet gösteremeyeceği ve bu kuruluşlara ait araç ve gereci kullanamayacağı hüküm altına alınmıştır. Ayrıca ilgili Kanun'un Geçici Madde 1’in birinci fıkrası ile Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önce kurulan dernek ve vakıfların, 31.12.2005 tarihine kadar, dernek tüzüklerini veya vakıf senetlerini bu Kanun hükümlerine uygun hale getirmeleri gerektiği belirtilmiştir. Diğer taraftan; yine 5072 sayılı Kanun'un “Temel ilkeler” başlıklı 2’nci maddesinin (g) fıkrasında kamu kurum ve kuruluşlarının bütçelerinden söz konusu Kanun kapsamındaki dernek ve vakıflara ödenek, yardım veya herhangi bir kaynak aktarılamayacağı ifade edilmiştir. Harran Üniversitesi Senatosu'nun 20.12.2017 tarih ve 2017/35 sayılı kararı doğrultusunda Üniversite ile "Harran Üniversitesi Araştırma Hastanesi… Derneği" arasında imzalanan tarihsiz protokole istinaden, Osmanbey Kampusu alanı içinde yer alan 195/1 nolu parsel üzerinde dört dönüm arazi, alt kısmı misafirhane üst kısmı ibadethane olacak şeklide yapılması amacıyla bahsi geçen derneğe bedelsiz olarak tahsis edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun “Taşınmaz tahsisi” başlıklı 47’nci maddesinde kamu idarelerinin, kanunlarında veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen kamu hizmetlerini yerine getirebilmek için mülkiyetlerindeki taşınmazları birbirlerine ve köy tüzel kişiliklerine bedelsiz olarak tahsis edebileceklerini hükme bağlanmıştır. 10.10.2006 tarih ve 26315 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis Ve Devri Hakkında Yönetmelik’in amacı kamu idarelerinin birbirleri arasında taşınmazlarının devri ve bedelsiz tahsisini düzenlemektir. Dolayısıyla özel hukuk tüzel kişisi olan dernekler kamu idaresi olmadığından derneğe tahsis edilen arazinin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre kiraya verilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla üniversiteye ait taşınmazların satışı, trampası, arsa veya kat karşılığı inşaat

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 yaptırılması, kiraya verilmesi, ön izin verilmesi ve üzerlerinde irtifak hakkı kurulması gibi tasarruflarda 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nda belirtilen ihale usullerinin uygulanması gerekmektedir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, kamu kurumlarının adını kullanarak bir dernek kurulamayacağından, Kanunun yürürlük tarihinden önce kurulan derneklerin ise Kanun'da belirtilen hükümlere uygun olarak adlarının değiştirilmesi gerektiğinden ve ayrıca bu dernek ve vakıflara kaynak aktarılamayacağından ötürü Üniversite'ce yasa hükmüne uygun olarak gerekli idari ve yasal işlemlerin başlatılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir. BULGU 6: Yabancı Uyruklu Öğrencilerden Sınav Ücreti Alınması ve Alınan Sınav Ücretinin Özel Bütçeye Gelir Kaydedilmesi Gerekirken Döner Sermaye İşletmesi Bütçesine Gelir Kaydedilmesi Harran Üniversitesi’nde yabancı uyruklu öğrenci sınavından elde edilen ücretlerin Döner Sermaye İşletmesi bütçesine gelir kaydedildiği ve bu gelirler karşılığı yurtiçi ve yurtdışı harcırah, sınav ve diğer giderlerin yapıldığı görülmüştür. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 12’nci maddesinde; çağdaş uygarlık ve eğitim

• öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde, toplumun ihtiyaçları ve kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun ve ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim - öğretim, bilimsel araştırma, yayım ve danışmanlık yapmanın, yükseköğretim kurumlarının görevlerinden olduğu belirtilmiştir. Görüldüğü üzere, çeşitli nitelikleri sağlamak kaydıyla eğitim ve öğretim yapmak, üniversitelere verilen asli bir görevdir. Eğitim ve öğretim faaliyeti bir kamu kurumu olan üniversitelerden beklenen temel kamu hizmetidir. Diğer yandan, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 3’üncü maddesinde kamu geliri “Kanunlarına dayanılarak toplanan vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay veya benzeri gelirler, faiz, zam ve ceza gelirleri, taşınır ve taşınmazlardan elde edilen her türlü gelirler ile hizmet karşılığı elde edilen... gelirler.” şeklinde tarif edilmektedir. Bu maddeye göre, varoluş amacı kamu hizmeti üretmek olan kamu kurumlarının; kanuna dayanılarak, bu hizmetleri karşılığında bir bedel alması durumunda bunun kamu geliri olacağı anlaşılmaktadır. Kamu gelirinin ise özel bütçeye kaydedilmesi gerekir. Zira bu sınav ücreti 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 55 nci maddesinde sayılan gelirlerdendir. Öte yandan, Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliğinin 2’nci

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 maddesinde Döner Sermaye İşletmesinin faaliyet alanına giren iş ve hizmetler sıralanmaktadır. Söz konusu sınav faaliyeti bu maddede sayılmamaktadır. 16.07.2014 tarihinde Yükseköğretim Yürütme Kurulunda kabul edilen “Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar”da yabancı öğrencilerin kabulüne ilişkin kurallara yer verilmiştir. Söz konusu Esaslarda üniversitelerin öğrenci kabulünde kullanılabilecek yöntemler arasında üniversitelerin kendi yaptıkları sınavlar da sayılmakla beraber sınav ücreti, başvuru ücreti gibi ücretlerin alınacağına dair hüküm bulunmamaktadır. Nitekim Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının üniversite rektörlüklerine gönderdiği 12.11.2014 tarih ve 57802651- 869/66262 sayılı yazısında başvuru ücretleri ile ilgili olarak, birden fazla üniversiteye başvuru yapıldığında ödenecek meblağın yüksek olması nedeniyle öğrencilerin mağdur oldukları belirtilmiş, Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslara atıf yapılmak suretiyle de bu Esaslarda başvuru ücretleri ile ilgili herhangi bir düzenleme olmadığından başvuru yapan adaylardan başvuru ücreti alınmamasına karar verildiği ifade edilmiştir. Bu durumda öğrencilerden sınav ücreti alınması ve alınan sınav ücretlerinin Döner Sermaye İşletmesi bütçesine kaydedilmesi mevzuata aykırıdır. Ayrıca, 18.01.2012 tarihli 2012/2723 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki “Sınav Ücretlerine İlişkin Usul Ve Esaslar” ise amaç ve kapsama ilişkin 1 inci maddesinde belirtildiği üzere; Millî Eğitim Bakanlığı ile Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığınca yapılan merkezî sınavlar, yükseköğretim kurumlarının açık öğretim sınavları ve kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişilerinin talepleri üzerine yükseköğretim kurumlarınca yurt içinde ve yurt dışında yapılan sınavları düzenlemekte olup, üniversitelerin yabancı öğrencilerin alımına yönelik yaptıkları sınavları kapsamamaktadır. Oysa yapılan incelemelerde, Harran Üniversitesi’nde, yabancı uyruklu öğrencilere yönelik ücret karşılığı sınav yapıldığı görülmüştür. Yabancı uyruklu öğrenciler için yapılan sınavla, öğrencilerin yerleştirilecekleri programla ilgili yeterlilikleri ölçülmektedir. Yapılan sınav Üniversite’nin asli görevi olan eğitim ve öğretim hizmeti verme görevinin ayrılmaz bir parçasıdır. Sınav yapmadan, hangi öğrencilerin ve bu öğrencilerin hangi program için uygun olduğunu tespit etmek mümkün değildir. Bu nedenlerle, yabancı uyruklu öğrencilere yönelik yapılan sınavın üniversitelerin görevi olan eğitim ve öğretimin faaliyetinin ayrılmaz ve vazgeçilmez birer parçası olduğu ve bu yüzden bu faaliyetlerin kamu hizmeti kapsamında değerlendirilmesi gerektiği düşünülmektedir. Sonuç olarak, yabancı uyruklu öğrencilere yönelik yapılan sınav eğitim ve öğretimin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 zorunlu ve ayrılmaz bir parçası olduğundan, bu faaliyetlerin kamu hizmeti olduğu ve bu kamu hizmetleri karşılığında kanuni bir bedel belirlenmediği için her hangi bir ücret alınamayacağı, ayrıca şu ana kadar alınan ve döner sermayeye yatırılan ücretlerin ise özel bütçeye gelir kaydedilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Döner sermaye işletmeleri genel idare esaslarına göre yürütülmesi mümkün olmayan mal ve hizmet üretimine ilişkin faaliyetler için kurulmalıdır. Yapılan sınavın üniversitenin asli görevi olan eğitim ve öğretim hizmeti verme görevinin ayrılmaz bir parçası olması nedeniyle genel idare esaslarına göre gerçekleştirilmesi gerektiği düşünülmektedir. Bu doğrultuda bulguda belirtilen sebeplerle söz konusu sınav için ücret alınmaması ve eğer alınmasına yetkili kurullar tarafından karar verilmişse ilgili gelirin özel bütçeye kaydedilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 8. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Proje Özel Hesabındaki Dövizler İçin Ay Sonunda Değerleme Yapılmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Banka Hesapları Arasındaki Para Aktarımlarında Diğer Hazır Değerler Hesabının Kullanılmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Vadeli Banka Hesabına İlişkin Olarak Elde Edilen Faiz Gelirinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Bilişim Sisteminin Değerlendirilmesi Sonucu Eksikliklerin Bulunması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması 2018 Kısmen Yerine Getirildi Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkındaki Özet Bilgilerin Duyurulmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi

HARRAN ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ .................................................................................................... 20
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 22
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 22
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 22
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 23

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Harran Üniversitesi, bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan bir yükseköğretim kurumudur. Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 58’inci maddesi ile 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci Maddesine Göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre kurulmuştur. Söz konusu Yönetmelik’e göre Döner Sermaye İşletmelerinin faaliyet alanına giren iş ve hizmetler şunlardır: a) Bilimsel görüş vermek, proje hazırlamak, araştırma, uygulama ve benzeri hizmetler yapmak, b) Belirli bilimsel sonuçların uygulamasını sağlamak, c) Üniversite ve ona bağlı kurumlarda hasta muayene ve tedavisi yapmak ve bunlarla ilgili tahlil ve araştırmaları yürütmek, d) Faaliyet alanları ile sınırlı olarak mal ve hizmet üretiminde bulunmak Yükseköğretim kurumları için temel mevzuat kuruluş kanunları ile birlikte 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunu’dur. Bunların dışında faaliyetlerini yürütürken tabi oldukları mevzuatlar ise; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu’dur. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları İşletmenin Yönetim Kurulu Üniversite Yönetim Kuruludur. Harcama yetkilisi ise Rektör olup bu yetkisini rektör yardımcılarına, dekanlara veya müdürlerine devredebilir. Döner Sermaye Saymanlığında Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli olan 4 kişi 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre çalışmaktadır. Bunun dışında maaş ve ücretlerini döner sermaye işletmesi üzerinden alan, 410 personel bulunmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 1.3. Mali Yapı Mali açıdan bakıldığında üniversite, özel bütçeli bir kamu idaresidir. İdarenin 2003 yılında çıkarılan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli (II) Sayılı Cetvel’de; özel bütçeli idareler içinde; A-) Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve İleri Teknoloji Enstitüleri başlığı altında yer aldığı görülmektedir. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün, 2019 yılı bilançosunda Döner sermaye gider toplamı 206.976.785,81 TL, gelir toplamı 212.691.355,31 TL olup, gelir tablosunda yılsonu itibariyle tahakkuk eden kar toplamı 5.714.569,50 TL'dir. Harran Üniversitesi’nin toplam 29 adet döner sermaye işletmesi olup, 2019 yılında bunların 18 adedi faal olduğu anlaşılmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Üniversite’de, Döner Sermaye muhasebe işlemleri Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne tabi olup tahakkuk esaslı muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Döner sermaye bütçesinin hesapları Döner Sermaye Saymanlığınca Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi (DMİS) üzerinden yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi ile Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 573'üncü maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup, denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Geçici ve kesin mizan.  Bilanço.  Yevmiye defteri,  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Alınan çekler sayım tutanağı,  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Değerli kâğıtlar sayım tutanağı,  Envanter defteri ve stok sayım tutanağı  Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

HARRAN ÜNİVERSİTESİ 2019 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. ÖZET ........................................................................................................................................................... 25
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 25
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 26
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 26
5. GENEL DEĞERLENDİRME ................................................................................................................... 26
6. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 27

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 25

1. ÖZET Bu rapor, Harran Üniversitesi’nin performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesi uyarınca, Sayıştay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Harran Üniversitesi’nin hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aşağıdakiler denetlenmiştir:  2019-2023 dönemine ait Stratejik Plan,  2019 yılı Performans Programı,  2019 yılı İdare Faaliyet Raporu ve  Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. Yapılan denetimler neticesinde Harran Üniversitesi’nin 2019 - 2023 dönemine ait Stratejik Planı, 2019 yılı Performans Programı, 2019 yılı Faaliyet Raporu’nun mevcut olduğu ve yasal süresi içerisinde mevzuattaki şekil şartlarına uygun şekilde hazırlanıp kamuoyuna sunulduğu görülmüştür.
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına ilişkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmış olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 26 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilir. Bu çerçevede, Harran Üniversitesi’nin yayımladığı 2019-2023 dönemine ait Stratejik Plan, 2019 yılı Performans Programı ve 2019 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir. 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2019 yılı performans denetimi kapsamında Harran Üniversitesi’nin yayımladığı 2019 – 2023 dönemine ait Stratejik Planı, 2019 yılı Performans Programı ve 2019 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. Harran Üniversitesi’nin 2019 – 2023 dönemine ait Stratejik Planı incelendiğinde; planın zamanında yayımlandığı, mevzuatta belirtilen şekil ve içeriğe uygun olarak hazırlandığı görülmüştür. Harran Üniversitesi’nin 2019 yılı Performans Programı ile 2019 yılı Faaliyet Raporunun

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 27 mevcut olduğu, yasal süreleri içinde yayımlandığı ve mevzuatta belirtilen şekil şartlarına uygun olduğu görülmüştür. Üniversitenin hazırlamış olduğu Performans Programı ve Faaliyet Raporu’ndaki performans bilgisi içeriğinin düzenlemelere uygun olduğu değerlendirilmiştir. Performans hedef veya göstergelerine ilişkin performans bilgisinin toplandığı, analiz edildiği, raporlandığı veri kayıt sisteminin kurulduğu, veri kayıt sisteminin faaliyet sonuçlarının ölçümüne ve değerlendirilmesine ilişkin unsurları önemli ölçüde kapsadığı görülmüştür. 6. DENETİM BULGULARI Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 28 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr