2019 - EGE ÜNİVERSİTESİ.pdf

EGE ÜNİVERSİTESİ 2019 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2020

İÇERİK EGE ÜNİVERSİTESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 EGE ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 40 EGE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL TESİS 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 62 EGE ÜNİVERSİTESİ 2019 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU 71

EGE ÜNİVERSİTESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 6
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 6
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 6
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ........................................................................ 7
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 8
7. DENETİM BULGULARI ............................................................................................................................ 8
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 34

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanakları

1. Takipteki Alacaklar İçin Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının Kullanılmaması
2. Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının Mali Tablolarda Yer Almaması B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
3. Üniversite Tarafından Kullanılmakta Olan Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması
4. Üniversite Yerleşkesinin Altyapı Planının Bulunmaması
5. Kesin Kabulü Yapılmamış Yapım ve Onarım İşlerinin Bulunması
6. Ege Üniversitesi Güçlendirme Vakfı İle Vakıf İştiraki Şirkete Yapılan Kiralamalarda Sorunlu Hususların Bulunması
7. Bilişim Sistemlerinde Bazı Eksikliklerin Bulunması
8. Üniversitenin Özel Mülkiyetinde Bulunan Bazı Taşınmazların Kiralanmasında Sorunlu Hususların Bulunması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Ege Üniversitesi, 20.05.1955 tarih ve 6595 sayılı Ege Üniversitesi Adiyle İzmir’de Bir Üniversite Kurulması Hakkında Kanun’la 1955 yılında kurulmuş ve faaliyete geçmiştir. Yükseköğretim ile ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile esasları bir bütünlük içinde düzenlemek amacıyla düzenlenen 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, 1981 yılından beri yürürlüktedir. 2547 sayılı Kanun’un 12’nci maddesinde Yükseköğretim Kurumlarının görevleri sayılmakta olup, bu görevler sırasıyla; a. Çağdaş uygarlık ve eğitim - öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde, toplumun ihtiyaçları ve kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun ve ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim - öğretim, bilimsel araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, b. Kendi ihtisas gücü ve maddi kaynaklarını rasyonel, verimli ve ekonomik şekilde kullanarak, milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılan plan ve programlar doğrultusunda, ülkenin ihtiyacı olan dallarda ve sayıda insangücü yetiştirmek, c. Türk toplumunun yaşam düzeyini yükseltici ve kamu oyunu aydınlatıcı bilim verilerini söz, yazı ve diğer araçlarla yaymak, d. Örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim yoluyla toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, e. Ülkenin bilimsel, kültürel, sosyal ve ekonomik yönlerden ilerlemesini ve gelişmesini ilgilendiren sorunlarını, diğer kuruluşlarla işbirliği yaparak, kamu kuruluşlarına önerilerde bulunmak suretiyle öğretim ve araştırma konusu yapmak, sonuçlarını toplumun yararına sunmak ve kamu kuruluşlarınca istenecek inceleme ve araştırmaları sonuçlandırarak düşüncelerini ve önerilerini bildirmek,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 f. Eğitim - öğretim ve seferberliği içinde, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim hizmetini üstlenen kurumlara katkıda bulunacak önlemleri almak, g. Yörelerindeki tarım ve sanayinin gelişmesine ve ihtiyaçlarına uygun meslek elemanlarının yetişmesine ve bilgilerinin gelişmesine katkıda bulunmak, sanayi, tarım ve sağlık hizmetleri ile diğer hizmetlerde modernleşmeyi, üretimde artışı sağlayacak çalışma ve programlar yapmak, uygulamak ve yapılanlara katılmak, bununla ilgili kurumlarla işbirliği yapmak ve çevre sorunlarına çözüm getirici önerilerde bulunmak, h. Eğitim teknolojisini üretmek, geliştirmek, kullanmak, yaygınlaştırmak, ı. Yükseköğretimin uygulamalı yapılmasına ait eğitim - öğretim esaslarını geliştirmek, döner sermaye işletmelerini kurmak, verimli çalıştırmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaktır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Kamu İdaresinin üst yöneticisi olan Rektör, Cumhurbaşkanınca, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca seçilmekte ve atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik organı Senato olup; Üniversite Yönetim Kurulu ise, idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır. Akademik yapısı Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Fakülte Dekanlıkları, Yüksekokul Müdürlükleri, Enstitü Müdürlükleri ile Araştırma ve Uygulama Merkezleri olan Üniversitenin, idari yapısında ise; Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, İç Denetim Birimi, Etik Kurulları, Koordinatörlükler, Uygulama ve Araştırma Merkezleri, Bilimsel Araştırma Birimi, Genel Sekreter ve Genel Sekreter Yardımcıları ile bunlara bağlı 6 Şube Müdürlüğü, 8 Daire Başkanlığı, Hukuk Müşavirliği ve Döner Sermaye İşletmesi bulunmaktadır. Kamu İdaresi halen 10 kampüste 17 fakülte, 5 yüksekokul, 10 meslek yüksekokulu ve 9 enstitü ile eğitim-öğretim hizmetlerini yürütmektedir. İdarenin dolu kadro sayısı 10.091’dir. Bu personelden 3.106’sı akademik personel olup, 9’u yabancı uyruklu akademisyendir ve sözleşmeli personel statüsünde çalışmaktadır. Üniversitenin idari personel sayısı 3.844, sürekli işçi sayısı 3.079 ve geçici işçi sayısı ise 62’dir. Üniversitenin bağlı, ilgili ve ilişkili olduğu kurum ve idareler değerlendirildiğinde; Üniversitenin ilgili yıl bütçesi hazırlanıp, Anayasa’nın 130’uncu maddesi uyarınca

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, T.C. Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak işleme tabi tutulup, yürürlüğe konulmaktadır. Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek, bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile kurulan Yükseköğretim Kurulunun görev alanı içerisinde Ege Üniversitesi de bulunmaktadır. Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim altında bulunduran Yükseköğretim Kuruluna bağlı Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Kamu İdaresinin faaliyetlerini denetleme yetkisine sahiptir. Akademik bir organ olan Üniversitelerarası Kurulun üyeleri, her üniversiteden bir rektör ve bir profesörün katılımından oluşmaktadır. Bu Kurulun görevleri, 2547 sayılı Kanun’un 11’inci maddesiyle belirlenmiştir ve Ege Üniversitesi de Kurulun üyesidir. Ege Üniversitesi, diğer üniversiteler gibi mali yönetim yapısı ve işleyişi, kamu bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, mali işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve raporlanması ve mali kontrole ilişkin olarak 5018 sayılı Kanun’un verdiği görev ve yetkiye istinaden başta T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı düzenlemeleri olmak üzere ilgili diğer kurumların düzenlemelerine tabidir. 1.3. Mali Yapı “Özel Bütçeli İdare” olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 5436 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi ile değiştirilmiş (II) sayılı cetvelinin (A) bölümünde sayılan Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve İleri Teknoloji Enstitüleri içerisinde yer alan Kamu İdaresi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve özgelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 878.195.000,00 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine, yıl içinde 185.409.228,88 TL ödenek eklenmiş ve toplam tahsis edilen ödenek 1.063.604.228,88 TL’ye ulaşmış olup, ödeneğin %87,49’u yani 930.497.506,09 TL’si kullanılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Dönem faaliyet geliri 1.092.817.600,38 TL, faaliyet gideri ise 972.386.931,80 TL olan Üniversitenin, 2019 yılını 120.430.668,58 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamladığı anlaşılmıştır. Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2019 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir: 2019 MALİ YILI BÜTÇE GİDERLERİ TABLOSU Hesap Kodu Bütçe Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcanan (TL) Gerçekleşme Oranı (%) 830.01-Personel Giderleri 599.632.000,00 613.157.762,09 588.745.638,83 96,02 830.02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 105.409.000,00 111.041.312,62 105.582.116,08 95,08 830.03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 45.969.000,00 75.706.990,08 70.010.149,61 92,48 830.05-Cari Transferler 28.416.000,00 35.105.783,33 34.295.073,27 97,69 830.06-Sermaye Giderleri 98.769.000,00 228.592.380,76 131.864.528,30 57,69 TOPLAM 878.195.000,00 1.063.604.228,88 930.497.506,09 87,49 Ekonomik sınıflandırmaya göre 2019 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları ise aşağıdadır: 2019 MALİ YILI BÜTÇE GELİRLERİ TABLOSU Hesap Kodu Bütçe Başlangıç Tahmini (TL) Gerçekleşen Tutar (TL) Gerçekleşme Oranı (%) 800.03-Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 36.619.000,00 52.454.096,71 143,24 800.04-Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 815.316.000,00 805.812.168,76 98,83 800.05-Diğer Gelirler 26.260.000,00 47.966.250,68 182,66 TOPLAM 878.195.000,00 906.232.516,15 103,19 Bütçe gelir ve gider gerçekleşme rakamları ile faaliyet gelir ve gider rakamları arasındaki farklılık, bazı gelir ve gider kalemlerinin, Kurum bütçesine dâhil edilememesinden kaynaklanmaktadır. Kamu İdaresi bütçesi içinde yer almayan Üniversite Döner Sermaye İşletmesi ise, 2019 yılını 271.266.180,82 TL dönem zararı ile kapatmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kanun’un 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 olarak T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; T.C. Sayıştay Başkanlığı, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla, genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları, Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Ayrıca Kamu İdaresi, adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup, bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır:  Birleştirilmiş veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Alınan çekler sayım tutanağı,  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Değerli kâğıtlar sayım tutanağı,  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli,  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu,  Faaliyet sonuçları tablosu.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Ege Üniversitesi iç kontrol eylem planı, 2009 yılında hazırlanmış, 2019 yılı Şubat ayında revize edilmiş ve T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına gönderilmiştir. Bazı birimlerde iş akış süreçlerindeki imza ve onay mercileri belirlenmiştir. Tüm birimler tarafından iş akış süreçlerinin çıkarılması, imza ve onay mercileri ile ilişkilendirilmesi, yetki ve yetki devrine ilişkin yasal düzenlemelerin yapılması hedeflenmiştir. Bu konudaki çalışmalar, devam etmektedir. Risk yönetimi çalışma grubu oluşturularak, Üniversitenin stratejik amaç ve hedefleri ile bağlantılı olarak risk başlıkları belirlenmiştir. Risk başlıkları, tüm birimler tarafından puanlandırılmış ve Üniversitenin konsolide risk raporu hazırlanarak Üst Yönetime sunulmuştur. Revize Uyum Eylem Planı gereğince Kontrol Faaliyetleri Çalışma Grubu ile Bilgi ve İletişim Çalışma Grubu oluşturulmuştur. Risk yönetimi çalışmaları sonucunda kontrol faaliyeti geliştirilmesi gereken risk başlıkları belirlenmiştir. Faaliyetler, mali karar ve işlemler ile ilgili yazılı prosedürler bulunmaktadır. Yapılan iş analizleri sonucunda idari ve akademik personel görev, yetki ve sorumluluk tanımları, hazırlanmış ve yazılı hale getirilmiştir. Bunların çalışanlara tebliğ işlemleri ise devam edilmektedir. İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunca, iç kontrol sistemi yıllık olarak değerlendirilmekte ve üst yöneticiye raporlama yapılmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Mali işlemler, ön mali kontrol usullerine göre incelemekte ve mevzuat hükümlerine göre denetlenmektedir. Kurumun, sertifikalı muhasebe yetkilisi ve biri başkan olmak üzere 5 adet iç denetçisi bulunmaktadır. İç Denetim Birim Başkanlığının işleyişi ile iç denetçilerin ve üst yöneticinin iç denetime ilişkin görev, yetki ve sorumluluklarına yönelik esas ve usulleri düzenleyen bir yönerge çıkarılmıştır. İç Denetim Birimi, yıllık denetim planlarını hazırlayıp üst yönetici onayını aldıktan sonra plan dâhilinde denetimlerini yürütmekte olup, denetim sonuçlarını üst yönetime raporlamaktadır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Ege Üniversitesinin 2019 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Takipteki Alacaklar İçin Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının Kullanılmaması Takipli alacak haline gelmiş olan taşınmaz kira bedellerinin, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına kaydedilmediği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına ilişkin düzenlemeler getiren “Hesabın niteliği” başlıklı 54’üncü maddesinde; Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının, tahakkuk ettirilen teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarlar ve bunlardan yapılan tahsilatlar için kullanılacağı belirtilmiştir. “Hesabın işleyişi” başlıklı 56’ncı maddesinde ise, takibe alınan alacakların, bu Hesaba borç, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Yapılan incelemede; İdarenin vadesinde ödenmemesi sebebiyle tahsil edilemeyen ve Hukuk Müşavirliğince takibe alınan 2.305.302,69 TL tutarındaki kira alacağının, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabından 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına aktarılmadığı, dolayısıyla 121 no’lu Hesaba kaydının yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu durumun, 2018 yılı ve sonrası için 01.01.2018 tarihi itibariyle kullanılmaya başlanan Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemindeki (BKMYBS) aksaklıklar ve eksikliklerden, 2017 yılı ve öncesi için de say2000i Otomasyon Sistemindeki aksaklıklar ve eksikliklerden kaynaklandığı anlaşılmıştır. Her ne kadar, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına yapılan bildirimler neticesinde, 2018 yılı ve sonrası için yapılan düzeltme kayıtlarının BKMBYS’ye yansıması sağlanmış; 2017 yılı ve öncesi için yapılan düzeltme kayıtlarının, say2000i Otomasyon Sistemine yansıması için de Bakanlığa gerekli bildirimler yapılmış olsa da; kısmen düzeltilen hata, halen mali tabloları etkilemektedir. Şöyle ki; kiraya verilen taşınmazlara ait tahsil edilemeyen ve icra konusu olan alacakların, BKMYBS’deki ve say2000i’deki sorunlar sebebiyle 121 no’lu Hesapta takip edilememesi, 2019 yılı mali tablolarında 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının olması gerekenden 2.305.302,69 TL fazla, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının da bu tutar kadar eksik olmasına sebep olmuştur. Bu itibarla; 2019 yılı içerisinde söz konusu alacakların, 121 No’lu Hesaba yansıtılmaması, 2019 yılı mali tablolarında 2.305.302,69 TL’lik hataya neden olmuştur. BULGU 2: Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının Mali Tablolarda Yer Almaması Üniversiteye ait kampüslerde 2019 yılsonu itibariyle çok sayıda ana arter ve iç yollar, elektrik ve telefon hatları, otoparklar, yaya yolları, peyzaj alanları, trafolar ve kanalizasyon ile doğalgaz hatları bulunmasına rağmen Kurum mali tablolarında, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının yer almadığı; diğer bir deyişle, bu yapıların, muhasebe kayıtlarına intikal ettirilmedikleri tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına yapılacak kayıtları düzenleyen “Hesabın niteliği” başlıklı 173’üncü maddesiyle; Hesabın, herhangi bir işin gerçekleşmesini sağlamak veya kolaylaştırmak için yeraltında veya yerüstünde inşa edilmiş her türlü yol, köprü, baraj, tünel, bölme, sarnıç, iskele, park ve benzeri yapılar ile bunların eklenti ve bütünleyici parçalarının ve bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Kurumda; 2012 yılında I. Etap, 2013 yılında II. Etap, 2014 yılında III. Etap, 2016 yılında IV. Etap ve 2017 yılında da V. Etap Kampüs Alt Yapı İhaleleri yapılmış; I. Etap ve II. Etap kapsamında yaklaşık 47.500 m² yol ve otoparklar, 23.000 m² yaya yolları, 150.000 m² peyzaj alanları ve 2300 metre bisiklet yolu, doğalgaz 4. etabı, trafolar ve kampüs ve hastane bölgelerindeki atıksu-kanalizasyon bağlantı işleri tamamlanmıştır. III. Etap çalışmalarında ise, 21.700 m² peyzaj alanı ve yollar, doğalgaz 5. etabı, Biyomühendislik binası için orta gerilim ve trafo sistemleri ve kampüs yeni yapıları için telefon ve network hattı çalışmaları yapılmıştır. 2016 yılı IV. Etap çalışmalarında; Biyomühendislik çevre düzenlemesi, bordür ve yol yapımı, Emel Akın Meslek Yüksekokulu arkasındaki yol yapım işleri, Eczacılık ve Edebiyat Fakültesi bahçe yol yapımı ve kilit taş döşemesi, KİTVAK-Onkoloji arası yol yapımı ve kilit taş döşemesi işleri yapılmıştır. 2017 yılı V. Etap çalışmalarında ise; 22.000 m² kampüs ve yaya yolları, MATAL yolu elektrik aydınlatması, Menemen Uygulama Çiftliği trafo merkezi, ana su deposu trafo merkezi, Kampüs 10 gigabit fiber optik altyapısı, Makine Mühendisliği trafo merkezi, Hemşirelik Fakültesi binası ile Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü binası elektrik altyapısının yapıldığı 2017 yılı İdare Faaliyet Raporu ile sabittir. Üniversite kampüslerinde yer alan ve yukarıda sadece 2012-2017 dönemine ait olanlara yer verilen yeraltı ve yerüstü yapıların, muhasebe kayıtlarına intikal ettirilmemiş olmasının, mali tablolardaki verilerin doğruluğunu ve güvenilirliğini etkilediği değerlendirilmektedir. B. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Üniversite Tarafından Kullanılmakta Olan Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması Üniversitenin 2019 yılı hesabının incelenmesi sonucunda; Kurum tarafından kullanılmakta olan taşınmazların cins tashihlerinin tamamlanmadığı, tespit edilmiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4'üncü maddesinde; “(…) b) Cins tashihi: Binalar, arazi ve arsalar ile yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda tapu kayıtlarının mevcut kullanım şekli dikkate alınarak düzeltilmesi işlemini,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 (…) ifade eder” Aynı Yönetmelik’in “Cins tashihlerinin yapılması” başlıklı 10’uncu maddesinde; “(1) (Değişik: 3/6/2014-2014/6455 K.) Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır. Kamu idareleri taşınmazların cins tashihinin yapılması için gerekli işlemleri yaparlar. (2) Tahsis edilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar açısından bu yükümlülük kullanan idarenin veya gerçek veya tüzel kişilerin durumu tespit eden yazısı üzerine taşınmaz maliki idareye aittir. Ancak cins tashihine ilişkin gerekli belgeler ile buna ilişkin malî yükümlülükler kullanıcılar tarafından karşılanır.” Denilmek suretiyle cins tashihi işlemlerinin, taşınmazın maliki durumunda olan kurumlar tarafından kullanıcı konumunda olan kurumların yazısı üzerine yapılacağı; taşınmazın bizzat malik kurum tarafından kullanılması durumunda ise, bu kurum tarafından tüm işlemlerin yerine getirileceği, hüküm altına alınmıştır. Yapılan incelemede; Üniversiteye ait ve kendisi tarafından kullanılmakta olan taşınmazlar ile Üniversitenin kullanımına tahsis edilen taşınmazların büyük bir kısmının, mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının uyumlu olmadığı görülmüştür. Konu ile ilgili çalışmalara, İdare tarafından başlanılmış; ancak bu çalışmalar, henüz tamamlanmamıştır. Bu nedenle, kullanılan taşınmazların, mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının uyumlu olmadığı; tapu kayıtları üzerinde gerekli düzeltme işlemlerinin ivedilikle yapılması, böylece taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının uyumlu hale getirilmesinin uygun olacağı, değerlendirilmektedir. BULGU 2: Üniversite Yerleşkesinin Altyapı Planının Bulunmaması Üniversitenin 2019 yılı hesabı ile ilgili olarak yapılan bir inceleme sonucunda; Üniversite Kampüsünde bulunan elektrik, su ve doğalgaz hatlarının güzergâhlarının bilinmediği ve bu güzergâhları gösteren bir altyapı planının mevcut olmadığı, görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce Uyulması Gereken Diğer Kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (c) bendinde; “Yapım işlerinde arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamaz. İhale konusu yapım işinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ön veya kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. (…)” Hükümlerine yer verilmektedir. Belirtilen mevzuat hükümlerine göre; yapım işi ihalesine çıkılmadan önce mülkiyet, imar, altyapı problemlerinin çözülmesi ve daha sonra ayrıntılı bir şekilde uygulama projesi hazırlanarak ihaleye çıkılması zorunludur. Bu şekilde Üniversitenin ve Üniversite harcama birimlerindeki sorumluların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak kullanılmasını ve kötüye kullanılmamasını sağlaması gerekmektedir. Yapılan incelemede; yapım işlerine ait kazı imalatlarına başlanılmadan önce yükleniciye verilmesi gereken kazı planlarının, Kampüse ait bir altyapı planının olmaması nedeniyle verilemediği; bu nedenle bazı kazılarda, elektrik kabloları, doğalgaz ve su borularına zarar verilmesi gibi durumlarla karşılaşıldığı ve bunun, işlerin aksamasına neden olduğu anlaşılmıştır. Ege Üniversitesi Konservatuvar Giriş Kapısı Yapım işi, bu duruma iyi bir örnek teşkil etmektedir: Sözleşme imzalandıktan sonra inşaat sahasından geçen enerji hatları nedeniyle yapım işinin sonuçlandırılmasının mümkün olmadığı ortaya çıkmış ve sözleşmenin feshi söz konusu olmuştur. Bu itibarla; hem ihale, hem de sözleşmelerin uygulanması sürecinde benzer sorunlarla karşılaşmamak için yukarıda belirtilen hususlara daha fazla dikkat edilmesi zorunlu olup; Kampüs altyapısına ait bir planın olmayışının, mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil ettiği ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 kamu kaynağının, etkili, ekonomik ve verimli olarak kullanılmasını sekteye uğrattığı, düşünülmektedir. BULGU 3: Kesin Kabulü Yapılmamış Yapım ve Onarım İşlerinin Bulunması 2010-2017 yılları arasında Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından yapılan yeni inşaatlar, mevcut binaların büyük onarımları ile çevre düzenleme işlerinden 46 adedinin, 2019 yılı sonu itibariyle kesin kabullerinin yapılmadığı, tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde; “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır” denilmektedir.
Yapım İşleri Muayene ve Kabul Yönetmeliği’nin, Muayene ve kabul komisyonlarının kuruluşu başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasıyla, yetkili makam tarafından kesin kabul komisyonlarının, biri başkan olmak üzere en az üç kişiden oluşturulacağı; “Muayene ve kabul komisyonlarının görevleri” başlıklı 4’üncü maddesinin ikinci fıkrasıyla ise, kesin kabul komisyonunun, yüklenici tarafından gerçekleştirilen işleri, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 41 ve 44’üncü maddelerine göre inceleyeceği, muayene edeceği, gerekli gördüğü kısımların işletme ve çalışma deneylerini yapacağı ve kesin kabule engel bir durum bulunmadığı takdirde işin kesin kabulünü yapacağı, hükme bağlanmıştır. Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Teminat süresi” başlıklı 42’nci maddesinin birinci fıkrasında; “(1) Geçici kabul ile kesin kabul tarihi arasında geçecek süre teminat süresidir. Yapım işlerinde teminat süresi, sözleşmesinde aksine bir hüküm yoksa on iki aydan az olamaz. Ancak sözleşme kapsamında yapım işiyle birlikte ifası istenen montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım- onarım, yedek parça gibi destek hizmetlerine ait teminat ve/veya garanti süreleri işlerin özelliğine göre arttırılabilir veya eksiltilebilir. Bu süreler sözleşme veya eklerinde belirtilir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 Aynı Şartnamenin “Kesin kabul” başlıklı 44’üncü maddesinde;
“(…) (5) (Değişik fıkra: 08.08.2019-30856 R.G./36. md.; yürürlük: 18.08.2019) İnceleme sonucunda, a) Kesin kabul sırasında tespit edilen kusur ve eksikliklerin kabul yapılmasına engel olmayacak nitelikte bulunması halinde, kesin kabul tutanağı düzenlenir. Kusur ve eksiklikler tutanakta açıkça gösterilir ve tamamlanmaları için verilen süre tutanakta belirtilir. (…) b) İşin kesin kabulüne engel herhangi bir durum görüldüğü takdirde, kabulü engelleyen kusur ve eksikler kabul komisyonu tarafından bir tutanakla tespit edilir ve kesin kabul işlemi yapılmaksızın kusur ve eksiklerin giderilmesi için bir süre belirlenerek durum idareye bildirilir. İdare bu kusur ve eksiklerin tutanakta belirlenen süre içerisinde giderilmesi hususunu yükleniciye tebliğ eder. (...) (6) (Değişik fıkra: 08.08.2019-30856 R.G./36. md., yürürlük: 18.08.2019) Kabul komisyonunun beşinci fıkranın (a) bendine göre tespit ettiği eksiklikler, belirlenen sürede yüklenici tarafından giderilmezse bu sürenin bitiminden sonra, işin beşinci fıkranın (b) bendine göre kesin kabule uygun olmadığının tespiti halinde ise tanzim edilen tutanağın yükleniciye tebliğ edildiği tarihten sonra eksikliklerin giderilmesine kadar geçecek her gün için, sözleşmesinde günlük gecikme cezası olarak yazılan tutarın %10’u oranında günlük ceza uygulanır ve beşinci fıkranın (a) bendindeki durum için kesin kabul tutanağı onay tarihi kusur ve eksikliklerin giderildiği tarihe ertelenir. Ancak gecikme otuz günü geçerse ceza uygulamasına devam edilmekle birlikte idarece kusur ve eksiklikler yüklenici nam ve hesabına giderilebilir. (7) İdare, gerek kusur ve eksikliklerin yüklenici hesabına giderilmesi bedellerini, gerekse vukuunda belirtilen bekleme cezalarını yüklenicinin varsa hakedişinden, hakedişi kalmamışsa teminatından kesmeye yetkilidir. (…)” Yine aynı Şartnamenin “Kesin teminatın iadesine ait şartlar” başlıklı 45’inci maddesinin birinci fıkrasında;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 “(1) Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesinden ve varsa işe ait eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların yarısının; kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra ise kalanının, yükleniciye iade edilebilmesi için Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksizlik belgesi getirilmesi zorunludur.” Denilmek suretiyle; kesin kabulün, teminat süresinin bitimine kadar tamamlanması; yükleniciden kaynaklı kusur ve eksikliklerden dolayı kesin kabulün tamamlanamaması halinde yüklenici hesabına kusur ve eksikliklerin giderilebilmesi ve buna ilişkin bedeller ile gecikilen süreye ait cezanın, yüklenici hakedişinden kesilmesi, yüklenicinin hakedişi kalmadığı takdirde teminatından kesinti yapılması, hüküm altına alınmıştır. Bu durumda; kamu kaynağının, etkili, ekonomik ve verimli kullanılması açısından kesin kabulün teminat süresinde yapılması, büyük önem arz etmektedir. Zira, yüklenicinin verdiği teminat/garanti, teminat süresinin dolmasıyla ortadan kalkmış olacaktır. Ayrıca, teminat mektubu olarak verilen teminatların süresi dolabilecek veya teminatlar, enflasyon nedeniyle değersiz hale gelebilecektir. Bu da, kesin kabul kusur ve eksikliklerinin giderilmesi ile kusur ve eksikliklerin giderilmesine ilişkin bedellerin ve yükleniciye uygulanacak cezaların takip ve tahsilini zorlaştıracaktır. İdarenin maddi ve manevi kayıpları söz konusu olabilecektir. Yapılan incelemede; aşağıda detayı gösterildiği üzere, teminat süreleri dolmasına rağmen halen kesin kabulü yapılmayan işlerin bulunduğu, anlaşılmıştır. Bu durumda, kesin kabul işlemlerinin yapılmaması nedeniyle kamu menfaatlerini koruyan mevzuat ve Şartname hükümlerinin uygulanamamasına sebebiyet verildiği, düşünülmektedir. KESİN KABULÜ YAPILMAYAN YAPIM İŞLERİNE İLİŞKİN TABLO S.NO İKN İŞİN ADI GEÇİCİ KABUL TARİHİ SÖZLEŞME BEDELİ(TL) 1 2010/517048 E.Ü. ECZACILIK FAK. BİNALARININ ÇATI TAD. ON. 09.12.2010 80.000,00 2 2010/525615 E.Ü. ECZACILIK YABANCI DİLLER VE MERKEZİ KÜTÜPHANE TAD. ON. 15.04.2011 624.000,00 3 2010/539530 KAMPÜS ENERJİ ALT YAPISININ İYİLEŞTİRİLMESİ 27.12.2010 102.740,00 4 2010/529793 ENFEKSİYON EĞİTİM BİR. LAB. VE FARKLI BİRİM TAD. ON. 07.03.2011 422.000,00 5 2010/556410 KAMPÜS YAPILARI TADİLAT ONARIM İŞİ 30.12.2010 1.550.000,00

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 6 2010/464494 REKTÖRLÜĞE BAĞLI ÇEŞİTLİ BİRİMLERİN TAD. ON. 05.11.2010 788.240,00 7 2010/464494 E.Ü. KAMPÜSÜ AÇIK HAVUZ ÇEVRE DÜZ. VE PEY. İŞİ 30.06.2010
8 2010/42900 E.Ü. ÖĞRENCİ KÖYÜ BİNALARININ TAD. ON. İŞİ 14.06.2010
9 2010/69415 KAMPÜS KUZEY CEPHESİ ÇEVRE DÜZ. PEYZ. İŞİ 27.09.2010 292.810,00 10 2010/77724 REKTÖRLÜĞE BAĞLI KAMPÜS EĞİTİM BİR. LAB. TAD. 08.01.2011 1.583.400,00 11 2010/12389 E.Ü. NÜKLEER TIP FAK. ABD. İKM. İNŞAATI 12.01.2011 579.000,00 12 2010/129992 E.Ü. BAĞLI BİRİMLERİN ÇEŞİTLİ ASANSÖR YAPIM TAD. VE DIŞ CEPHE ON. İŞİ 29.12.2010 695.000,00 13 2010/540046 E.Ü. NÜKLEER BİLİMLER ENSTİTÜSÜ FEN FAK. MÜH. FAK. VE BOTANİK BAHÇESİ BİRİMLERİ TAD. ON. 13.06.2011 980.000,00 14 2011/30100 E.Ü. NÜKLEER TIP ABD. TAD. ON. 27.05.2011 110.000,00 15 2011/44869 E.Ü. TIP FAK. HAST. ENERJİ TES. TAD. VE ON. İŞİ 16.05.2011 98.870,00 16 2011/82964 E.Ü. MÜH. FAK. BİNALARININ TAD. ON. İŞİ 17.11.2011 683.200,00 17 2011/130702 E.Ü. DERSLİK VE YÜKSEKOKULLAR TAD. ON. İŞİ 02.12.2011 366.400,00 18 2011/119340 E.Ü. TIP F. HASTANESİ ÇEŞİTLİ ABD. TAD. VE ON. 23.12.2011 502.212,21 19 2011/154436 E.Ü. SAĞLIK BİRİMLERİ TAD. ON. 22.11.2011 568.700,00 20 2011/188119 E.Ü. TIP FAK. HAST. ÇEŞİTLİ BİRİMLERİN TAD. ON. 02.01.2012 1.080.000,00 21 2011/170631 E.Ü. ZİRAAT TOHUMCULUK TAD. ON. 09.01.2012 99.000,00 22 2011/106446 E.Ü. HASTANESİ MİKROBİYOLOJİ VE GÖĞÜS HASTALIKLARI AD. SAĞLIK BÜYÜK ONARIMI 24.01.2012 1.881.000,00 23 2012/18688 E.Ü. MERKEZİ BİRİMLER TADİLAT VE ONARIMI 30.05.2012 949.500,00 24 2012/2813 E.Ü. ÇEŞİTLİ BİRİMLERİN TADİLAT VE ONARIMI 11.07.2012 347.000,00 25 2012/34229 E.Ü. ÇEŞİTLİ FAKÜLTELERİN LAB. TAD. VE ONARIMI 03.08.2012 938.350,00 26 2012/83719 E.Ü. EĞİTİM VE İLETİŞİM FAK. TAD. VE ON. İŞİ 18.09.2012 374.500,00 27 2012/127887 E.Ü. SU ÜRÜNLERİ FAK. TAMAMLAMA VE ÇEŞİTLİ FAK. TAD. ONARIMI 05.12.2012 1.755.000,00 28 2012/110915 E.Ü. MUHTELİF BİRİMLERİN KAZAN DAİRELERİ TAD. VE ONARIMI 21.12.2012 637.900,00 29 2012/143704 E.Ü. KAMPÜS TRAFO MERKEZLERİ VE ÇEŞİTLİ FAK. ELEKTRİK TES. ONARIM İŞİ 22.11.2012 149.800,00 30 2012/161521 E.Ü. ALİAĞA VE BERGAMA MYO ÇATILARI TAD. ON. 22.12.2012 82.000,00 31 2012/196407 KAMPÜS TRAFOLAR ARASI KABLO TAD. VE ON. 31.01.2013 85.000,00 32 2012/196627 E.Ü. KAMPÜS EĞİTİM BİRİMLERİ TAD. VE ON. 24.04.2013 530.900,00 33 2013/101419 E.Ü. ÇEŞİTLİ BİR. ANABİLİM DALLARININ TAD. ON. 01.11.2013 298.200,00 34 2014/159888 E.Ü. TIBBİ BİYOKİMYA VE EDEBİYAT FAK. TAD. ON. 29.07.2014 108.000,00 35 2015/50580 E.Ü. S.K.S. DAİRE BAŞ. VE BAĞLI BİR. TAD. ON. İŞİ 23.07.2015 446.334,00 36 2015/122019 E.Ü. SPOR KOMPLEKSLERİ TAD. VE ON. 21.12.2015 732.000,00 37 2015/149989 E.Ü. FARKLI BİRİMLERİN ÇATI TAD. VE ONARIMI 29.12.2015 155.103,16 38 2015/165679 E.Ü. ÖĞRENCİ KÖYÜ SPOR TES. TAD. ONARIMI 24.12.2015 137.000,00 39 2016/197978 E.Ü. GÖĞÜS HAS. VE PSİKİYATRİ ABD. TAD. ON. 26.09.2016 208.537,92 40 2017/8241 E.Ü. KÜTÜPHANE OKUMA SALONU EK BİNA YAPIM İŞİ 21.04.2017 180.000,00 41 2017/422912 E.Ü. GÜNEŞ ENERJİSİ ENST. VE BESTMER BİNASI DIŞ BAĞLANTI ELEMANLARI VE ÇEVRE DÜZENLEMESİ 06.11.2017 150.000,00 42 2017/432402 E.Ü. TIP F. HAST. MUHTELİF BÖL. ÇATI TAD. ON. 28.12.2017 1.150.000,00 43 2014/52261 E.Ü. DERSLİKLER VE MERKEZİ BİRİMLER İNŞAATI (HEMŞİRELİK-BİYO MÜH.-ELEKTRİK ELEKTRONİK) 04.12.2017 59.340.000,00 44 2016/424212 E.Ü. KAMPÜS TENİS KORTLARI TAD. VE ON. 12.12.2016 105.000,00

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 BULGU 4: Ege Üniversitesi Güçlendirme Vakfı İle Vakıf İştiraki Şirkete Yapılan Kiralamalarda Sorunlu Hususların Bulunması Kira konusu bazı taşınmazlarla ilgili olarak yapılan inceleme sonucunda; a) 2019 yılında dört adet taşınmazın (Tıp Fakültesi A-B Amfi Fotokopi ve Kantin, Hemşirelik Fakültesi Yeni Bina Kantini, Vakıf Merkez Binası, Tenis Kafe) kiralanmasının, 12.03.2019 ve 19.04.2019 tarihlerinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51’inci maddesinin (g) bendine göre pazarlık usulü ile yapıldığı ve ihaleyi, tek katılımcı olan Ege Üniversitesi Güçlendirme Vakfı iştiraki …. Özel Eğitim Hizmetleri Danışmanlık ve Petrol Ürünleri Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin kazandığı, görülmüştür. 2886 sayılı Kanun’un “İhalelerde Kapalı Teklif Usulünün Esas Olduğu” başlıklı 36’ncı maddesinde; “Bu Kanunun 1 inci maddesinde yazılı işlere ilişkin ihalelerde, tekliflerin gizli olarak verilmesini sağlayan kapalı teklif usulü esastır” denilmektedir. Aynı Kanun’un “Pazarlık usulüyle yapılacak işler” başlıklı 51’inci maddesinin (g) bendiyle; “Kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisinin pazarlık usulüyle yapılabileceği” hükme bağlanmıştır. 2886 sayılı Kanun’un 74’üncü maddesine istinaden çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik’te; Hazine, Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri açısından Devlet tüzel kişiliğinin adı, Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmaz, Tapuda Hazine adına tescilli taşınmazlar ve Hazine taşınmazı, Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri olarak tanımlanmıştır. Görüldüğü üzere, Devletin özel mülkiyetindeki taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler, Hazine taşınmazı olarak tanımlanmıştır. Hazine ise, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri açısından Devlet tüzel kişiliğinin adı olarak belirlendiğinden; Devlet tanımı ile kastedilen genel bütçe kapsamındaki kamu idareleridir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 5018 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesiyle genel yönetim kapsamındaki idareler ve merkezi yönetim kapsamındaki idareler kavramları yürürlüğe girmiş; bu kavramlar içerisinde üniversiteler de yer almıştır. Ancak, 2886 sayılı Kanun’un kapsamının belirtildiği 1’inci maddesindeki kamu idaresi yapılanması, genel bütçeye dâhil daireler, katma bütçeli idareler, özel idare ve belediyeler şeklindedir. Bu durumda üniversiteler, Kanun nazarında katma bütçeli bir idare vasfına sahip olduklarından, ayrı bir tüzel kişilikleri bulunduklarından, kendi nam ve hesaplarına taşınmaz mallar edinebildiklerinden, mülkiyetindeki ve hüküm ve tasarrufundaki taşınmazları, sevk ve idare edebildiklerinden ve bu nedenlerle taşınmazları, Hazine tüzel kişiliğine ait olan genel bütçeli idarelerin taşınmazlarından ayrıldığından; üniversitelerin, Devlet tanımı içinde değerlendirilme imkânı bulunmamaktadır. Ayrıca, aynı Yönetmelik hükümleri uyarınca Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerle ilgili tasarruf işlemlerini yapmakla görevli idare, Millî Emlak Genel Müdürlüğü ve bağlı birimleridir. Dolayısıyla, bu açıdan da üniversiteler, Devlet tanımı içerisine girmemektedir. Zira, taşınmazlarının tasarrufuna yönelik işlemler, kendi idareleri tarafından yapılmaktadır. Diğer taraftan yasa koyucu, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında ifadesinin, üniversiteleri içermediğini, zımni bir şekilde Kanun’da belli etmiştir. Bilindiği üzere, 2886 sayılı Kanun’un “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddesinin kapsamı “Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları” iken; özellikle belediyelerin işgal olunan taşınmazlarına ecrimisil uygulanamaması sorunu baş göstermiştir. Daha sonra madde kapsamına “özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz mallar” da eklenmiş; üniversiteler de dâhil olmak üzere, özel bütçeli idarelere, ecrimisil uygulayabilme hakkı tanınmıştır. Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında ifadesi, özel bütçeli idareleri içerseydi; yasa koyucu, böyle bir düzenleme yapma gereksinimi duymazdı. Üstelik bu düzenleme, 5018 sayılı Kanun’un yürürlükte olduğu 2018 yılında yapılmıştır.
Dolayısıyla, Üniversitenin kira konusu taşınmazlarının, Devletin özel mülkiyetindeki ya da hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlar gibi değerlendirilmesi ve 2886 sayılı Kanun’un 51’inci maddesinin (g) bendine tabi olması mümkün bulunmamaktadır. Ayrıca, Kampüs içerisindeki kiracıların, sunduğu mal ve hizmetin fiyatının ve kalitesinin uygunluğu, güvenilirliği, terör örgütleriyle ilgisinin olmaması, müşterilere karşı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 tutum ve davranışları ile kiralanan yerlerin sunduğu hizmetlerdeki aksamama hususlarında Üniversitenin sorumluluğu yadsınamaz bir gerçektir. Ancak, bu sorumluluğun yerine getirilmesi adına kanunların, uygulanmaması (Açık veya kapalı teklif usulünün seçilmemesi) ya da hukuken kabul görmeyen bir şekilde yorumlanarak uygulanması (Üniversitelerin tabi olmadığı bir madde hükmüne göre ihale yapılması), kabul edilebilir bir durum değildir. Bu çerçevede kiralamaların, süreklilik arz etmeyen bir iş gibi değerlendirilmek suretiyle 2886 sayılı Kanun’un 51’inci maddesinin (a) bendine tabi olduğunu düşünmek de söz konusu olamaz. Bu itibarla; yapılan uygulamaların, 2886 sayılı Kanun’un 51’inci maddesinin (g) bendine aykırı olduğu ve bu aykırılığın giderilmesi için gerekli işlemlerin tesis edilmesinin uygun olacağı, düşünülmektedir. b) Vakfın ve Vakıf iştiraki olan Şirketin müsteciri olduğu Üniversite taşınmazlarına ait kiraların, uzun bir süre ödenmemesine rağmen Vakıf ve Şirket ile ilgili herhangi bir işlem yapılmadığı, tespit edilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Müteahhit veya müşterinin sözleşmenin bozulmasına neden olması” başlıklı 62’nci maddesinde; “Sözleşme yapıldıktan sonra 63 üncü maddede yazılı hükümler dışında müteahhit veya müşterinin taahhüdünden vazgeçmesi veya taahhüdünü, şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi üzerine, idarenin en az 10 gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatı gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Gelir kaydedilen kesin teminat, müteahhit veya müşterinin borcuna mahsup edilemez.” Denilmektedir. Vakfa ait kira sözleşmelerinin 4 ile 9’uncu maddeleriyle, kira bedelinin uygun bir zamanda ödenmemesi veya mukavele hükümlerine uyulmaması halinde müstecirin, mukavelenin feshini, tek taraflı olarak kabul etmiş olacağı ve mukavele hükümlerine uyulmadığı takdirde, 10 gün süre ile müstecirin ihtar edileceği ve bu ihtara rağmen aynı durumun devam etmesi halinde ayrıca protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın mukavelesinin feshedileceği ve kesin teminatının hazineye gelir kaydedileceği, hüküm altına alınmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 Vakıf iştiraki Şirkete ait kira sözleşmelerinin “Fesih yetkisi” başlıklı 11’inci maddesiyle, kiracının, taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi (Kira ödemelerinin ve KDV’lerinin geciktirilmesi, elektrik, su, telefon ve ısınma bedellerinin süresinde ödenmemesi dâhil) halinde, İdarenin en az 10 gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde ayrıca protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatının gelir kaydedileceği, son bir yıl kira bedelinin, tazminat olarak tahsil edileceği ve sözleşmesinin feshedilerek hesabının genel hükümlere göre tasfiye edileceği, hükme bağlanmıştır. Ayrıca, Vakfa ait kira sözleşmelerinin 4’üncü maddesiyle, kira ödemelerinin aylık olarak yapılacağı ve ayın ilk 5 günü içerisinde ödeneceği; Şirkete ait kira sözleşmelerinin ise 3’üncü maddesiyle, kira bedelinin, üçer aylık dönemler itibariyle peşin olarak yatırılacağı, hüküm altına alınmıştır. Bu durumda İdarenin, süresinde ödenmeyen kira ve fer’i alacakları için en az 10 gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen bir ihtarı, müstecire çekmesi; ihtara rağmen aynı durumun devamı halinde kira sözleşmesini feshetmesi, kesin teminatı gelir kaydetmesi, gelir kaydedilen teminatı, müstecirin borçlarına saymaması ve anılan Şirkete yapılan kiralamalarda, son bir yıla isabet eden kira bedeli kadar tazminat alması, gerekmektedir. Yapılan incelemede; aşağıda detayı görüleceği üzere, en az altı aylık süreye tekabül eden kira ve fer’i (KDV, elektrik (iki aylık), su ve gecikme cezası) alacaklar olmak üzere toplam 3.588.466,12 TL borcunu, Vakıf ve iştiraki Şirketin zamanında ödemediği ve 2019 yılı sonu itibariyle bu durumun devam ettiği, anlaşılmıştır. Bahse konu Şirket ve Vakfa, yukarıda belirtilen mali yaptırımlar uygulanmadığı gibi daha önce ödenmeyen alacaklar için 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’na göre işletilen hukuki süreç (Alacak takip, tahsil ve tahliye davaları), hiç işletilmemiş; alacakların ödenmemesine ilişkin bilgi ve belgeler, Hukuk Müşavirliğine havale dahi edilmemiştir. Ayrıca, İdare tarafından yapılan kiralamalar, özel kanun statüsündeki 2886 sayılı Kanun’a tabi olduğundan; bu kiralamalara ait taşınmazların, alacaklarının ödenmemesi nedeniyle tahliyesi için 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümlerinin tatbik edilemediği ve 2886 sayılı Kanun’da, bununla ilgili bir yaptırım hükmünün de bulunmadığı muhakkaktır. Ancak bu durum, yukarıda yer alan mali yaptırımların uygulanmasına, akabinde 2004 sayılı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 Kanun’a göre alacakların takip ve tahsili ile taşınmazların tahliyesine engel teşkil etmemektedir. Aşağıda detayı yer alan alacaklardan bir kısmının tahsil edilmesi, durumu değiştirmemektedir. Zira, ortada hukuka aykırı bir davranış ve bu davranış için uygulanması gereken bir hukuki prosedür mevcuttur. Alacağın ödenmesi, bu prosedürün işletilmemesi anlamına gelmemektedir. Bu itibarla; İdarenin, yukarıda belirtilen Kanun ve sözleşme hükümlerine aykırı davrandığı ve kamu menfaatlerine uygun hareket etmediği, değerlendirilmektedir. 2019 YILSONU İTİBARİYLE ÖDENMEMİŞ ALACAKLARA İLİŞKİN TABLO (TL) Kiralanan Yer Alacağın Niteliği Dönemi Tutarı Otel Ege Sağlık Kira KDV Gecikme Cezası 15.11.2018-15.12.2019 150.523,08 27.094,15 36.124,52 Benzin İstasyonu Kira KDV Gecikme Cezası 16.11.2018-16.01.2020 399.389,43 71.890,10 90.528,49 Hipermarket Kira KDV Gecikme Cezası 16.11.2018-16.01.2020 912.416,67 164.235,00 205.904,93 Vakıf Merkez Büro Kira KDV Gecikme Cezası 15.07.2019-15.01.2020 20.400,00 3.672,00 2.708,10 Tıbbi Malzeme Satış Bürosu Kira KDV Gecikme Cezası 20.10.2018-20.07.2019 90.900,00 16.362,00 32.178,60 Tenis Kafe Kira KDV Gecikme Cezası 15.07.2019-15.01.2020 108.000,00 19.440,00 14.337,00 Yüzme Havuzu Satış Yeri Kira KDV Gecikme Cezası 30.11.2018-30.08.2019 11.475,00 2.065,50 3.723,64 Diş Malzeme Satış Yeri Kira KDV Gecikme Cezası 20.10.2018-20.07.2019 19.800,00 3.564,00 7.009,20 Hastane Lokomotif Büfe Kira KDV Gecikme Cezası 20.10.2018-20.07.2019 31.500,00 5.670,00 11.151,00 Tıp Anestezi Kliniği Büfe Kira KDV Gecikme Cezası 20.10.2018-20.07.2019 18.000,00 3.240,00 6.372,00 Tıp Fakültesi A-B Amfi Fotokopi-Kantin Kira KDV Gecikme Cezası 20.07.2018-20.01.2020 76.050,00 13.689,00 18.877,05 Hastane Kantinleri Kira 20.10.2018-20.07.2019 603.000,00

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 KDV Gecikme Cezası 108.540,00 213.462,00 Hemşirelik Fakültesi Yeni Bina Kantini (Konteynır kafe) Kira KDV Gecikme Cezası 30.08.2019-29.02.2020 6.600,00 1.188,00 681,45 Vakıf İştiraki Şirket Elektrik Gecikme Cezası Ekim-Kasım 2019 3.424,67 31,25
“ “ “ Su Gecikme Cezası 2019 Yılının Tamamı 46.880,83 6.367,46 Genel Toplam: 3.588.466,12 Notlar: 1-Yukarıda yer alan ilk üç sıradaki yerlerin müsteciri, Vakıf; diğerlerinin ise Vakıf iştiraki Şirkettir. 2-Yukarıda belirtilen borçların tamamının, 2019 yılında ödeme vadesi geçmiştir. 3-Bu borçlar haricinde hukuki takibe konu, 1.407.042,38 TL’lik bir borç daha bulunmaktadır. c) Vakıf iştiraki Şirkete, kira ve fer’i borçları bulunmasına rağmen ihale yasağı getirilmediği ve bu şekilde ihalelere girmesinin önlenmediği, görülmüştür. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “İhaleye katılamayacak olanlar” başlıklı 6’ncı maddesinde; “Aşağıdaki şahıslar doğrudan veya dolaylı olarak ihalelere katılamazlar: (…) 2. Bu Kanun ve diğer kanunlardaki hükümler gereğince geçici veya sürekli olarak kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanlar.” Aynı Kanun’un “İdarelerce ihalelere katılmaktan geçici yasaklama” başlıklı 84’üncü maddesinde; “(…) Üzerine ihale yapıldığı halde usulüne göre sözleşme yapmayan istekliler ile sözleşme yapıldıktan sonra taahhüdünden vazgeçen ve mücbir sebepler dışında taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen müteahhit veya müşteriler hakkında da, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili bakanlık tarafından, bir yıla kadar ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilir ve bu kararlar Resmi Gazete'de ilan ettirildiği gibi ilgililerin müteahhitlik sicillerine işlenir. (…)

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 İhaleyi yapan idareler, ihalelere katılmaktan yasaklamayı gerektirir bir durumla karşılaştıkları takdirde, gereğinin yapılması için bu durumu ilgili bakanlığa bildirmekle yükümlüdürler.” Yine aynı Kanun’un “Görevlilerin Sorumluluğu” başlıklı 86’ncı maddesinde; “İhale, muayene ve kabul komisyon veya heyetlerinin başkan ve üyeleri ile diğer ilgililer, görevlerini kanuni gereklere göre tarafsızlıkla yapmadıkları ve taraflardan birinin zararına yol açacak ihmal ve kusurlu hareketlerde bulunduklarının tespiti halinde haklarında disiplin cezası uygulanacağı gibi, fiil ve davranışlarının özelliğine göre ceza kovuşturması da yapılır. Ayrıca, tarafların bu yüzden uğradıkları zarar ve ziyan da kendilerine ödettirilir.” Denilmektedir. Buna göre; ihaleyi yapan idarelerin, mücbir sebepler dışında taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen müteahhit veya müşterileri ilgili bakanlığa bildirmesi ve ilgili bakanlık tarafından bunlar hakkında bir yıla kadar ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmesi gerekmektedir. 2886 sayılı Kanun’un 84’üncü maddesinde yasaklama kararının alınma süreci ile ilgili herhangi bir sürenin olmaması; bu maddenin, söz konusu hukuki durumla karşılaşınca uygulanmayacağı veya keyfi bir şekilde uygulanacağı anlamına gelmez. Yasaklama durumu, öncesi ve sonrasıyla, kamu idarelerince çok ciddi sıkıntılara sebebiyet veren bir durum olduğundan; yasa koyucu süre vermek suretiyle yasaklama kararının zamana yayılmasını engellemiş ve mümkün olduğunca çabuk davranılmasını istemiştir. Yapılan incelemede; (b) bendindeki tablodan görüleceği üzere, 2018 yılının Temmuz ayından (a) bendindeki ihalelerin yapıldığı 12.03.2019 ve 19.04.2019 tarihlerine kadar ödenmemiş kira ve fer’i borçları bulunan Vakıf iştiraki …. Özel Eğitim Hizmetleri Danışmanlık ve Petrol Ürünleri Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin, geçici olarak ihalelerden yasaklı olması için gerekli işlemlerin İdare tarafından yapılmadığı, böylece anılan tarihlerdeki ihalelere katılmasına cevaz verildiği ve tek teklif veren olarak ihaleleri, Şirketin kazandığı, anlaşılmıştır. Söz konusu ihaleler ve akabinde yapılan/yapılmayan işlemler, 2886 sayılı Kanun’un 51’inci maddesinin (g) bendine aykırılığın yanında; yasal olarak ihaleye girmemesi gereken bir Şirketi de, ihaleye katılabilen ve ihale kazanan bir hale getirmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 Diğer taraftan; -Vakıf başkanının, 2018 ve 2019 yıllarında bir rektör yardımcısının olması, -21.03.2019 tarihinden itibaren Vakıf yönetim kurulu üyelerinin tamamının, üniversite öğretim üyesi olması ve bunlardan biri hariç hepsinin, dekan unvanına sahip olması, -Şirkette, Vakfın %49 oranında ortaklığının bulunması ve Şirket ortaklarının ve yöneticilerinin çoğunluğunun, eski Üniversite öğretim üyeleri olması, -Vakıf iştiraki Şirketin, Vakfın önemli bir gelir kaynağı olması ve bu nedenle, Şirket faaliyetlerinin devamının ve kısıtlanmamasının büyük önem arz etmesi, Mevzu bahis olayı, daha düşündürücü hale getirmektedir. Bu itibarla; İdarenin, mütemerrid duruma düşmüş müstecirinin ihalelerden yasaklanması için gerekli işlemleri yapmamak ve bu işlemleri yapmakla mükellef olanlar hakkında cezai işlem uygulamamak suretiyle yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı davrandığı, değerlendirilmektedir. BULGU 5: Bilişim Sistemlerinde Bazı Eksikliklerin Bulunması Üniversite bilişim sistemleri ile ilgili olarak yapılan inceleme sonucunda; Üniversitenin, bilişim sistemleri ile ilgili bazı yükümlülüklerini yerine getirmediği, görülmüştür. 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’un “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde; “(1) Bu Kanunun uygulamasında; (…) m) Yer sağlayıcı: Hizmet ve içerikleri barındıran sistemleri sağlayan veya işleten gerçek veya tüzel kişileri, (…) ifade eder.” Aynı Kanun’un “Yer sağlayıcının yükümlülükleri” başlıklı 5’inci maddesinin üçüncü fıkrasında;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 “Yer sağlayıcı, yer sağladığı hizmetlere ilişkin trafik bilgilerini bir yıldan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere yönetmelikte belirlenecek süre kadar saklamakla ve bu bilgilerin doğruluğunu, bütünlüğünü ve gizliliğini sağlamakla yükümlüdür.” Elektronik Haberleşme Sektöründe Şebeke ve Bilgi Güvenliği Yönetmeliği’nin “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinde; “(1) Bu Yönetmelikte geçen; (…) c) Bilgi güvenliği yönetim sistemi (BGYS): Bilginin gizliliğini, bütünlüğünü ve erişilebilirliğini sağlamak üzere sistemli, kuralları koyulmuş, planlı, yönetilebilir, sürdürülebilir, dokümante edilmiş, işletmecinin yönetimince kabul görmüş ve uluslararası güvenlik standartlarının temel alındığı faaliyetler bütününü, (…) i) İşletmeci: Yetkilendirme çerçevesinde elektronik haberleşme hizmeti sunan ve/veya elektronik haberleşme şebekesi sağlayan ve alt yapısını işleten şirketi, (…) ifade eder.” Aynı Yönetmeliği’n “BGYS’nin kurulması, kapsamı ve yönetimi” başlıklı 6’ncı maddesinde; “(1) İşletmeci, yetkilendirmesine ilişkin tüm hizmetleri ve kritik sistemleri kapsayacak şekilde BGYS kurar. (2) İşletmeci BGYS’nin kurulması, uygulanması ve sürekliliğinin sağlanması amacıyla bir yönetim mekanizması işletir.” Hükümlerine yer verilmek suretiyle yer sağlayıcı ve işletmeci konumunda bulunan Üniversite, yer sağladığı hizmetlere ilişkin trafik bilgilerini bir yıldan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere yönetmelikte belirlenecek süre kadar saklamakla ve BGYS kurmakla yükümlü tutulmuştur. Yapılan incelemede; Üniversitede, BGYS’nin, kurulmasına rağmen kablolu ve kablosuz ağların tamamını kapsar şekilde faaliyete geçmediği ve ağ trafiğindeki kayıtların depolandığı sistemin, iki yıl süreyle kayıtları tutabilecek bir kapasiteye sahip olmadığı, anlaşılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 Bu itibarla; Üniversite bilişim sistemlerinin, bu yönüyle bilgi güvenliği zafiyeti taşıdığı düşünülmektedir.
BULGU 6: Üniversitenin Özel Mülkiyetinde Bulunan Bazı Taşınmazların Kiralanmasında Sorunlu Hususların Bulunması Üniversiteye ait hastane bölgesindeki açık alanlarda bulunan toplam 25.190,02 m² yüzölçüme sahip 5 (beş) adet otopark alanının kiralanmasına ilişkin belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; a) Bahse konu taşınmazların, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51’inci maddesinin (g) bendine göre pazarlık usulü ile ihale edildiği, görülmüştür. 2886 sayılı Kanun’un “İhalelerde Kapalı Teklif Usulünün Esas Olduğu” başlıklı 36’ncı maddesinde; “Bu Kanunun 1 inci maddesinde yazılı işlere ilişkin ihalelerde, tekliflerin gizli olarak verilmesini sağlayan kapalı teklif usulü esastır” denilmektedir. Aynı Kanun’un “Pazarlık usulüyle yapılacak işler” başlıklı 51’inci maddesinin (g) bendiyle; “Kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisinin pazarlık usulüyle yapılabileceği” hükme bağlanmıştır. 2886 sayılı Kanun’un 74’üncü maddesine istinaden çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik’te; Hazine, Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri açısından Devlet tüzel kişiliğinin adı, Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmaz, Tapuda Hazine adına tescilli taşınmazlar ve Hazine taşınmazı, Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri olarak tanımlanmıştır. Görüldüğü üzere, Devletin özel mülkiyetindeki taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler, Hazine taşınmazı olarak tanımlanmıştır. Hazine ise, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri açısından Devlet tüzel kişiliğinin adı olarak belirlendiğinden; Devlet tanımı ile kastedilen genel bütçe kapsamındaki kamu idareleridir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 5018 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesiyle genel yönetim kapsamındaki idareler ve merkezi yönetim kapsamındaki idareler kavramları yürürlüğe girmiş; bu kavramlar içerisinde üniversiteler de yer almıştır. Ancak, 2886 sayılı Kanun’un kapsamının belirtildiği 1’inci maddesindeki kamu idaresi yapılanması, genel bütçeye dâhil daireler, katma bütçeli idareler, özel idare ve belediyeler şeklindedir. Bu durumda üniversiteler, Kanun nazarında katma bütçeli bir idare vasfına sahip olduklarından, ayrı bir tüzel kişilikleri bulunduklarından, kendi nam ve hesaplarına taşınmaz mallar edinebildiklerinden, mülkiyetindeki ve hüküm ve tasarrufundaki taşınmazları, sevk ve idare edebildiklerinden ve bu nedenlerle taşınmazları, Hazine tüzel kişiliğine ait olan genel bütçeli idarelerin taşınmazlarından ayrıldığından; üniversitelerin, Devlet tanımı içinde değerlendirilme imkânı bulunmamaktadır. Ayrıca, aynı Yönetmelik hükümleri uyarınca Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerle ilgili tasarruf işlemlerini yapmakla görevli idare, Millî Emlak Genel Müdürlüğü ve bağlı birimleridir. Dolayısıyla, bu açıdan da üniversiteler, Devlet tanımı içerisine girmemektedir. Zira, taşınmazlarının tasarrufuna yönelik işlemler, kendi idareleri tarafından yapılmaktadır. Diğer taraftan yasa koyucu, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında ifadesinin, üniversiteleri içermediğini, zımni bir şekilde Kanun’da belli etmiştir. Bilindiği üzere, 2886 sayılı Kanun’un “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddesinin kapsamı “Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları” iken; özellikle belediyelerin işgal olunan taşınmazlarına ecrimisil uygulanamaması sorunu baş göstermiştir. Daha sonra madde kapsamına “özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz mallar” da eklenmiş; üniversiteler de dâhil olmak üzere, özel bütçeli idarelere, ecrimisil uygulayabilme hakkı tanınmıştır. Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında ifadesi, özel bütçeli idareleri içerseydi; yasa koyucu, böyle bir düzenleme yapma gereksinimi duymazdı. Üstelik bu düzenleme, 5018 sayılı Kanun’un yürürlükte olduğu 2018 yılında yapılmıştır.
Dolayısıyla, Üniversitenin kira konusu taşınmazlarının, Devletin özel mülkiyetindeki ya da hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlar gibi değerlendirilmesi ve 2886 sayılı Kanun’un 51’inci maddesinin (g) bendine tabi olması mümkün bulunmamaktadır. Ayrıca, Kampüs içerisindeki kiracıların, güvenilirliği, terör örgütleriyle ilgisinin olmaması, müşterilere karşı tutum ve davranışları ile kiralanan yerlerin sunduğu hizmetlerdeki

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 aksamama hususlarında Üniversitenin sorumluluğu yadsınamaz bir gerçektir. Ancak, bu sorumluluğun yerine getirilmesi adına kanunların, uygulanmaması (Açık veya kapalı teklif usulünün seçilmemesi) ya da hukuken kabul görmeyen bir şekilde yorumlanarak uygulanması (Üniversitelerin tabi olmadığı bir madde hükmüne göre ihale yapılması), kabul edilebilir bir durum değildir. Bu itibarla; yapılan uygulamaların, 2886 sayılı Kanun’un 51’inci maddesinin (g) bendine aykırı olduğu ve bu aykırılığın giderilmesi için gerekli işlemlerin tesis edilmesinin uygun olacağı, düşünülmektedir. b) Söz konusu kiralamada, kullanışının özelliği, İdareye yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen bir nitelik bulunmadığı gibi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 8’inci maddesi ile 2886 sayılı Kanun’un 2’nci maddesi hükümlerinin de gözetilmediği, görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde; “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” 2886 sayılı Kanun’un “İlkeler” başlıklı 2’nci maddesinin birinci fıkrasında; “Bu Kanunun yürütülmesinde, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması esastır.” Hükümlerine yer verilmektedir. Bu hükümlere göre İdarenin, kiralama işlemlerinde, kamu kaynaklarını, etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde etmeyi göz etmesi; bu bağlamda, ihtiyacını, en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanda karşılaması ve ihalede açıklık ve rekabeti sağlaması gerekmektedir. Yapılan incelemede;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 -İzmir’in en çok rağbet gören hastanesi olan Ege Üniversitesi Hastanesinin, müşteri sorunu bulunmayan ve son derece rantabl olan otoparklarının kiralanmasının, kapalı veya açık teklif usulü yerine 04.06.2018 tarihli onay belgesine istinaden 2886 sayılı Kanun’un 51’inci maddesinin (g) bendine istinaden pazarlıkla yapıldığı, -2886 sayılı Kanun’un 51’inci maddesinin (g) bendine girmemekle birlikte; halka açık olan ve Hastaneye gelen herkes tarafından kullanılan otoparkların, bu yöntemle ihale edilmesine gerekçe olacak kullanış özelliği, idare yararı ya da ivedilikle ilgili herhangi bir tespitin veya hususun bulunmadığı, -2016 ve 2017 yıllarında ortalama 4.350.000 TL brüt gelir ve 2.356.246,39 TL kâr elde edilen taşınmazların ihalesine, açık veya kapalı teklif yöntemi kullanılmak suretiyle birçok kişinin katılma imkânı mevcutken, dolayısıyla daha rekabetçi bir ortam sağlanabilecekken; 04.06.2018 tarihli davet yazılarıyla sadece üç firmanın ihaleye davet edildiği, -Davet edilen firmalardan biri hariç (Eski müstecir) hiçbirinin, faaliyet alanında otopark işletmeciliğinin yer almadığı ve böyle bir deneyime sahip olmadıkları, -Yıllık ortalama 4.350.000 TL brüt gelir ve 2.356.246,39 TL kâr elde edilen taşınmazların, 06.06.2018 tarihinde yıllık 1.050.000 TL kira bedeliyle ihale edildiği, Anlaşılmıştır. Burada İdare, ihalenin pazarlık usulüyle yapılmasında, kullanış özelliği veya idare yararı olarak kiracıların, huzur ve güvenliği tehlikeye düşürmesi veya terör örgütleriyle bağlantısı olması hususlarını esas almıştır. Olaya bu açıdan bakıldığında; ihaleden önce taşınmazın, uzunca bir süre müstecirinin, Ege Üniversitesi Güçlendirme Vakfı iştiraki Şirket olduğu ve İdarece bu Şirketin, diğer kiralamalarda, aynı çekinceler nedeniyle tercih edildiği, görülmektedir. Şirketle ilgili huzur ve güvenliği tehlikeye düşürdüğü veya terör örgütleriyle bağlantısı olduğu yönünde bir tespit bulunmamakta olup, ayrıca, terör örgütleri ile ilişki, iltisak ve yardım hususları ile ilgili mevzuatımızda yeterli derecede düzenleme de mevcuttur. Diğer taraftan, böyle bir durumu olan katılımcının tespiti, emniyet ve istihbarat birimlerinin çalışmasıyla, gerektiğinde yargı kararlarıyla yapılmaktadır. Huzur ve güvenliği tehlikeye düşürecek katılımcılar için de bu durum geçerlidir. Aynı şekilde tüm ihale usullerinde,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 ihale öncesinde ve sonrasında sıkıntıya sebebiyet verecek katılımcılarla ilgili gerekli işlemlerin yapılması mümkündür. Bunun için farklı bir ihale yöntemi uygulanmasına gerek yoktur. İdarenin, söz konusu ihale usulünü tercihindeki diğer etmen ivediliktir. Bu etmenin dikkate alınma nedeni de; temel ihale usullerinin uygulanması nedeniyle kiralamada oluşacak aksaklık ve otoparkın işletilememesi nedeniyle kampüste, özellikle Hastane civarında oluşacak trafik yoğunluğu ve kargaşası ve akabinde ortaya çıkacak sıkıntılardır. Ancak, kira dönemi ve sonu belli olan ve süreklilik arz eden bir otopark kiralaması için ivedilikten söz edilemez. 2886 sayılı Kanun’da ihale prosedürleri ve süreleri, açık ve net bir şekilde tayin edilmiştir. Dolayısıyla İdare, ihaleyi açık veya kapalı teklif usulüyle ihale etmek istediğinde; pekâlâ zamanlamasını yapabilmekte ve herhangi bir mağduriyetin oluşmasını, önleyebilmektedir. Ayrıca, 2886 sayılı Kanun’da yer alan temel ihale usulleri yerine mevzu bahis olayda olduğu gibi istisnai bir ihale usulünün seçilmesi durumunda; seçimin dayanağı, ciddi kriterler olmak zorundadır; bunlar, kanıtlanabilir olmalıdır ve herkesçe kabul edilebilir karinelere dayanmalıdır. Yoksa istisnai usulün, birçok kamu idaresinde olduğu gibi temel bir usul haline gelmesi ve keyfi uygulanması kaçınılmazdır. Olaya bu açıdan bakıldığında da; İdarenin, tercihini ciddi bir şekilde destekleyen ve kanıtlayan karinelerinin olmadığı görülmektedir.
Yine kullanışlarının özelliği ve idarelere yararlı olması hususu, özellikle müstecirlerde seçici olmayı gerektiren bir husustur. Bunun sonucu olarak kiralama işlerinde, 5018 sayılı Kanun ile 2886 sayılı Kanun’un hükümleri çerçevesinde hareket edilmesi zorunlu olup; İdarenin, otopark işletmeciliğinde, iş deneyimi, tecrübe, birikim ve sorunsuz bir iş idaresi yönünde tespitlerin yapıldığı firmalara yönelmesi gerekmektedir. Dolayısıyla İdarenin, uyguladığı yöntemle, 2886 sayılı Kanun’un 51’inci maddesinin (g) bendiyle getirilen hükümlere uymadığı, ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması ilkelerinin gereklerini ve kamu kaynaklarının etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde etme sorumluluğunu yerine getirmediği değerlendirilmektedir. Diğer taraftan, ihaleye davet edilen ve ticari saiklerle hareket eden bir şirketin, en azından otoparkların yıllık gelirlerine ilişkin olarak bir araştırma yaparak teklif verdiğinden hareketle; … İnşaat ve Sanayi Ticaret Limited Şirketinin, böyle getirisi yüksek bir yerin ihalesinden, en son 980.000 TL teklif vermek suretiyle çekilmesinin kabul edilebilir bir durum olamayacağı ortadadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 Yine o dönem başkanlığını bir Rektör Yardımcısının yaptığı Ege Üniversitesi Güçlendirme Vakfının, %49 oranında ortaklığı bulunan ve ortaklarının ve yöneticilerinin çoğunluğu, eski Üniversite öğretim üyeleri olan …. Özel Eğitim Hizmetleri Danışmanlık ve Petrol Ürünleri Sanayi Ticaret Anonim Şirketi, 2016 yılında 2.266.564,15 TL, 2017 yılında 2.445.928,62 TL ve 2018 yılı ilk altı ayında 1.225.843,97 TL kâr elde ettiği otoparklar için 05.06.2018 tarihli ve 12 sıra no’lu yönetim kurulu kararıyla şirket temsilcisine 1.020.000 TL’ye kadar teklif arttırma yetkisi vermiştir. Bu teklife ulaşıldığında da Şirket, ihaleden çekilmiştir. Şirket yöneticilerinin, hukuken herhangi bir kısıtlılıkları söz konusu olmadığından ve Şirket kazancı, ortaklığı bulunan Vakfın faaliyetleri için büyük önem arz ettiğinden hareketle; bu durumun, Şirketi açık bir şekilde zarara uğratacak (kârdan mahrum kalacak) nitelikte olduğu ortadadır. Her iki Şirket tarafından yapılan çekilme eylemi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “C) Tacir olmanın hükümleri” kısmının “I - Genel olarak” başlıklı 18’inci maddesi ikinci fıkrasının, “Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir” hükümlerine de uymamaktadır. Zira, yaklaşık 4,5 katı brüt gelir ve 2,5 katı kâr elde edilecek bir yerden, bu tekliflerle ihaleden çekilmek, ticari mantık ve anlayışla bağdaşmamaktadır.
Kuşkusuz İdare, firmaların, tekliflerindeki amaç ve niyetlerini bilmemektedir. Bilmek zorunda da değildir. Ama ihaleye katılan firmaların, yaklaşık 1.500.000-2.000.000 TL civarında vergi sonrası net kâr elde edeceği bir işe, söz konusu teklifleri vermeleri; davet edilen firmaların, ne kadar işin ciddiyetine vakıf olduklarını ve İdarenin de, davet ettiği firmalar da ne kadar seçici olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, Vakıf ve Vakıf iştiraki Şirketin yapılanması, Üniversiteyle ilişkisinin olmadığını gösterse de; fiiliyatta durum böyle değildir. Hem Vakfın, hem de Şirketin, Üniversitenin çok sayıda taşınmazının kiracısı olduğu; bunların birçoğunda, alacakların ödenmemesi nedeniyle alacak takip, tahsil ve tahliye davalarıyla muhatap oldukları bilinmektedir. Böyle bir durumda Şirketin ihaleye davet edilmesi, İdare yararı amaçlanan bir ihalede izahı beklenen bir durumdur. Diğer taraftan Şirket yönetiminde çoğunluk Vakıfta olmasa da; Vakıf yönetiminin, ortağı olduğu şirketin ihale için aldığı karardan bihaber olduğu düşünülemez. Dolayısıyla, Vakfın faaliyetleri için önem arz eden Şirket gelirlerini sekteye uğratan yönetim kurulu kararının neden alındığı, açıklanması gereken bir husustur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 Bu itibarla; seçilen ihale usulü ile akabinde yapılan işlemlerin, 2886 sayılı Kanun’un 2’nci maddesi ve 51’inci maddesinin (g) bendi ile 5018 sayılı Kanun’un 8’inci maddesine aykırı olduğu düşünülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 8. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama EÜ Merkezi Ameliyathane Binası Yapım İşinde Yaklaşık Maliyetin Mevzuata Uygun Olarak Belirlenmemesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi. Konu ile ilgili olarak İdare tarafından inceleme başlatılmıştır. EÜ Merkezi Ameliyathane Binası Yapım İşinde Yaklaşık Maliyetin Olması Gerekenden Yüksek Olarak Tespit Edilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi. Konu ile ilgili olarak İdare tarafından inceleme başlatılmıştır. Anahtar Teslim Götürü Bedel İhale Yönteminin Mevzuata Aykırı Olarak Amacı Dışında Kullanılması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi. Konu ile ilgili olarak İdare tarafından delil tespit davası açılmıştır. Üniversite Bünyesindeki Merkezi Ameliyathaneler Binası ile Diş Hekimliği Fakültesi Ek Binasının İnşaatı Tamamlandığı Halde İşletmeye Alınamaması 2018 Yerine Getirilmedi. Konu, 2019 yılı denetim raporunda bulgu konusu yapılmıştır. Yaklaşık Maliyet Hesap Cetvelinde Bulunan Özel Fiyat Analizlerinin Hesaplanmasına İlişkin Belgelerin İbraz Edilememesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi. Konu ile ilgili olarak İdare tarafından disiplin ve ceza soruşturması açılmıştır. EÜ Merkezi Ameliyathaneler Binası Yapım İşi'ne Ait Kesin Hesaplar Çıkarılmadan Kesin Kabullerinin Yapılması ve Yüklenicinin Teminatının İade Edilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi. Konu ile ilgili olarak İdare tarafından disiplin ve ceza soruşturması açılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35 İhale Tarihi İtibariyle Henüz Yapımına Karar Verilmemiş Binalara İlişkin İmalatların Başka Yapım İhaleleri Kapsamına Dahil Edilerek Bedellerinin Ödenmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi. Konu ile ilgili olarak İdare tarafından delil tespit davası açılmıştır. Üniversite Bünyesinde Süresi Geçtiği Halde Kesin Kabulü Yapılmamış 46 Adet Yapım/Onarım İşi Bulunması 2018 Kısmen Yerine Getirildi. İki yapım işi hariç bulgu konusu ile ilgili herhangi bir değişiklik söz konusu olmadığından; konuyla ilgili olarak tekrar bulgu düzenlenmiştir. Kesin Kabulü Yapılmamış Yapım/Onarım İşlerine Ait Kesin Teminatların İade Edilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi. Konu ile ilgili olarak İdare tarafından inceleme başlatılmıştır. Teminat Olarak Alınan Banka Teminat Mektuplarının Sürelerinin Geçici Kabul Tarihinden Önce Sona Ermesi ve Yenilenmemeleri 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi. Konu ile ilgili olarak İdare tarafından disiplin ve ceza soruşturması açılmıştır. 2012 Yılında Bitirilmesi Gereken Bir Bina Onarımı İşi’ne Ait Geçici ve Kesin Kabul İşlemlerinin Halen Yapılmamış Olması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi. Konu ile ilgili olarak İdare tarafından disiplin ve ceza soruşturması açılmıştır. EÜ Derslikler ve Merkezi Birimler (Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü- Biyomühendislik Bölümü ve Hemşirelik Fakültesi) Yapım İşinin İhaleye Hazırlık ve Sonuç Aşamalarında Eksik Belgeler Nedeniyle Çeşitli/Önemli Zafiyetler Oluşması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi. Konu ile ilgili olarak İdare tarafından disiplin ve ceza soruşturması açılmıştır. Yüksek Tutarlı Mal Alımı/Yapım İhalelerinde 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi. Konu ile ilgili olarak İdare tarafından disiplin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36 Rekabeti Engelleyici Hatalar/Unsurlar Bulunması ve ceza soruşturması açılmıştır. Yüksek Tutarlı ve Özellik Arzeden Yapım İşlerinde Mevzuata Aykırı Şekilde Kontrol Teşkilatı Üyesi Görevlendirmeleri 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi. Konu ile ilgili olarak İdare tarafından disiplin ve ceza soruşturması açılmıştır. EKAP’a Yüklenen Uygulama Projeleriyle Yaklaşık Maliyetlerin Birbirleri İle Uyumsuz Olması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi. Konu ile ilgili olarak İdare tarafından disiplin ve ceza soruşturması açılmıştır. EÜ Ege MYO Kazan Dairesi Mekanik Tesisat Tadilat ve Onarımı İşine İlişkin Olarak Çizilen Uygulama Projesi ile Yaklaşık Maliyet Hesap Cetvelinde Yer Alan İmalat Kalemlerinin Birbiri ile Uyumsuz Olması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi. Konu ile ilgili olarak İdare tarafından disiplin ve ceza soruşturması açılmıştır. Yapılması Fiilen Mümkün Olmayan İmalat Kalemlerinin Yaklaşık Maliyete Dahil Edilmesi Suretiyle İşin Yaklaşık Maliyetinin Yüksek Gösterilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi. Konu ile ilgili olarak İdare tarafından disiplin ve ceza soruşturması açılmıştır. Yapım İşlerinde Gerekli Sürenin Doğru Tespit Edilmemesi Yoluyla Rekabetin Engellenmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi. Konu ile ilgili olarak İdare tarafından disiplin ve ceza soruşturması açılmıştır. Teknik Şartnamelerde Marka- Model Belirtilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi. Konu ile ilgili olarak İdare tarafından disiplin ve ceza soruşturması açılmıştır. Ayrıca, İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı bünyesinde kurulan Bütçe ve Planlama Şube Müdürlüğü, talep edilen alımlara ilişkin teknik şartnameleri

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 37 inceleyerek; şartnamelerin, rekabeti sağlamaya yönelik düzenlenmesi yönünde çalışmalar yapmaktadır. Ege Üniversitesi Yerleşkesinin Bir Altyapı Planının Bulunmaması 2018 Yerine Getirilmedi. Konu, 2019 yılı denetim raporunda bulgu konusu yapılmıştır. Ege Üniversitesi Tarafından Kullanılmakta Olan Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması 2018 Yerine Getirilmedi. Konu, 2019 yılı denetim raporunda bulgu konusu yapılmıştır. Üniversite Bünyesindeki Bir Yüksekokulun Fiilen Atıl Durumda Olması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi. 2019-2020 Eğitim- öğretim yılında Yüksekokulun Çocuk Gelişimi Bölümü, eğitim öğretime başlamıştır. Üniversite Bünyesindeki Uygulama ve Araştırma Merkezlerinin Birçoğunun Fiilen Aktif Olmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi. Üniversitede, atıl durumda olan uygulama ve araştırma merkezi bulunmamaktadır. İç Kontrol Sisteminin Değerlendirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi. Kurumsal Risk Yönetimi ve İç Kontrol Sistemi Değerlendirme Prosedürleri neticesinde; İç Kontrol sisteminin çalışmasını aksatacak ve eksiklik olarak değerlendirilecek bir hususa rastlanılmamıştır. Bilişim Sisteminin Değerlendirilmesi 2018 Kısmen Yerine Getirildi. BGYS’nin kurulmasına rağmen kablolu ve kablosuz ağların tamamını kapsar şekilde faaliyete geçmediğinden ve ağ trafiğindeki kayıtların depolandığı sistem, iki yıl süreyle

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 38 kayıtları tutabilecek bir kapasiteye sahip olmadığından; konuyla ilgili olarak tekrar bulgu düzenlenmiştir. Takipteki Alacaklar İçin 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının Kullanılmaması 2018 Kısmen Yerine Getirildi. Gelirlerden Takipli Alacakların 2017 yılı ve öncesine ait kayıtları, sistemsel sorunlar nedeniyle yapılamadığından; 120 ve 121 no’lu hesaplardaki hatalı durum devam etmektedir. Bu nedenle konuyla ilgili olarak tekrar bulgu düzenlenmiştir. Üniversite Mülkiyetinde Olup, Diğer Kamu İdarelerine Tahsis Edilen Taşınmazların Mali Tablolarda Yer Almaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi. Konu ile ilgili muhasebe kayıtları yapılmıştır. Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının Mali Tablolarda Yer Almaması 2018 Yerine Getirilmedi. Konu, 2019 yılı denetim raporunda bulgu konusu yapılmıştır. Taşınır İşlemlerinin Mevzuata Uygun Yapılmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi. Hesapla ilgili incelemelerde; taşınırların muhafazası ve kayıtları ile ilgili azami özenin gösterildiği anlaşılmış olup, bulgu konusu oluşturacak bir hususla karşılaşılmamıştır.

EGE ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ .................................................................................................... 40
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .............................................................................................. 433
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 43
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 43
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 44
6. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 44
7. EKLER ........................................................................................................................................................ 61

BULGU LİSTESİ B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler

1. İşletmede Uzaktan Öğretim Yöntemiyle Eğitim Hizmeti Sunulması
2. İşletme Bünyesinde Faaliyet Gösteren Bazı Birimler Tarafından Özel Kişi ve Kuruluşlardan Eğitim Hizmeti Alınması
3. Müfredatta Yer Alan Bir Ders İçin Ayrıca Kurs Düzenlenmesi
4. Pedagojik Formasyon Eğitimi İçin Görevlendirilen Bazı Öğretim Elemanlarının Gerekli Şartları Taşımaması
5. Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavına Ait Mali İşlemlerin, Döner Sermaye İşletmesi Bünyesinde Gerçekleştirilmesi
6. Bazı İşletme Birimlerinin Mali Yapısının Bozulması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 40

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin (a) bendi uyarınca 18.04.1984 tarih ve 18376 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik kapsamında kurulmuştur. Daha sonra İşletme, 25.01.2000 tarih ve 23944 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği ile 2000 yılında yeniden yapılandırılmıştır. Döner Sermaye İşletmesinin amacı, Üniversitenin görevleri ile ilgili olarak ortaya çıkan fiyatlandırılabilir nitelikteki mal veya hizmetlerin üretim veya satışını iyi bir şekilde yönetebilmektir. Ege Üniversitesinin, yetkin olduğu konularda, öğretim üyeleri tarafından Döner Sermaye İşletmesi çerçevesinde Fakülte/Enstitü/Yüksekokul/Rektörlüğe bağlı Merkezler aracılığıyla yürütebileceği faaliyetler; a) Yükseköğretim kurumları dışındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerce talep edilecek bilimsel görüş, proje, araştırma ve benzeri hizmetler yapmak, seminer, konferans, panel, sempozyumlar düzenlemek, her seviyede kurslar açmak, b) Plan, fizibilite çalışması, analiz, model denemeleri, bilgi işlem hizmetleri, iş değerlendirilmesi, danışmanlık, eğitim organizasyonu ve bunlara ilişkin her türlü raporları hazırlamak, c) Belirli bilimsel sonuçların uygulanmasını sağlamak, d) Klinikler, poliklinikler, ameliyathaneler ve laboratuvarlarda yapılacak her türlü muayene, tetkik, tahlil, ameliyat, bakım ve hizmet üretimi ile ilgili iş ve benzeri hizmetleri yapmak, açılmış ve açılacak olan her türlü sağlık hizmetleriyle ilgili yataklı yataksız ve geçici kuruluşları işletmek, e) Her türlü basım ve yayım işlerini yapmak, f) Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek faaliyet alanı ile sınırlı olarak iş ve hizmet üretmek, elde edilen ürünleri önceden Rektörün izni alınmak şartıyla pazarlamak ve satmaktır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 41 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Rektörlüğe bağlı bir birim olarak yapılanan Döner Sermaye İşletmesi, İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü olarak teşkilatlandırılmıştır. İşletme Müdürlüğü bünyesinde 1 işletme müdürü, 4 işletme müdür yardımcısı, 35 idari memur ve 25 sürekli işçi hizmet vermekte olup; 16 idari memurun kadroları, özel bütçede, diğerlerinin ise İşletmededir. İşletmenin Saymanlık Müdürlüğünde, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli 1 saymanlık müdürü, 2 saymanlık müdür yardımcısı ve 11 memur bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerinin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Dolayısıyla, 5018 sayılı Kanun’un bütçe ile ilgili hükümlerine tabi olmayan İşletme bütçesi, adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta olup; Kamu İdaresinin üst yöneticisi olan Rektör tarafından onaylanarak yürürlüğe girmektedir. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, elde ettiği gelirlerle giderlerini finanse etmekte olup, 2019 yılında özel bütçe kaynaklarından herhangi bir kaynak kullanmamıştır. Başlangıç bütçesinde 853.582.587, 03 TL gelir öngörülmüş olup, gider bütçesi de aynı tutarda hazırlanmıştır.2019 yılı bütçe gerçekleşmelerine Kesin Mizan esas alınarak bakıldığında; İşletmenin bütçe giderinin 897.996.811, 64 TL, bütçe gelirinin ise 613.903.818, 20 TL olarak gerçekleştiği, yıl içerisinde ek bütçelerle bütçe tahminlerinin güncellendiği görülmüştür. Bütçe gider ve gelir gerçekleşmeleri aşağıda yer almaktadır: 2019 YILI BÜTÇE GİDER VE GELİR GERÇEKLEŞMELERİ TABLOSU BÜTÇE GİDERLERİ BÜTÇE GELİRLERİ Hesap Kodu ve Adı Tutar (TL) Hesap Kodu ve Adı Tutar (TL) 830.01-Personel Giderleri 142.443.138,65 800.03-Mal ve Hizmet Gelirleri 592.155.765,86 830.02-Sosyal Güvenlik Prim Ödemeleri 25.213.814,74 800.04-Alınan Bağış ve Yardımlar 17.459.720,98 830.03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 501.862.403,88 800.09-Diğer Gelirler 5.373.072,89 830.05-Cari Transferler 34.793.733,80 810-Red ve İadeler (-) 1.084.741,53 830.06-Sermaye Giderleri 7.940.380,81
830.10-Ek Ödeme 185.743.339,76
Toplam: 897.996.811,64 Toplam: 613.903.818,20

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 42 2019 Yılı Gelir Tablosuna göre brüt satış geliri 611.432.013, 82 TL olan İşletme, faaliyet gideri olarak 882.698.194, 64 TL gerçekleştirmek suretiyle dönemi 271.266.180, 82 TL net zararla tamamlamıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi muhasebe ve raporlama işlemlerini, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütmektedir. İşletme, Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esaslarını, kıyasen uygulamakta olup; T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan diğer düzenlemelere de tabidir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır:  Birleştirilmiş veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 43 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 44 de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin 2019 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: İşletmede Uzaktan Öğretim Yöntemiyle Eğitim Hizmeti Sunulması Kurumun 2019 yılı hesabının incelenmesi sonucunda; Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezinin, ön lisans, lisans ve lisansüstü programları dışında uzaktan öğretim yöntemi kullanmak suretiyle kurs düzenlediği ve gelir elde ettiği, tespit edilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin (c) bendinin birinci fıkrasında; “(Değişik birinci paragraf: 29/6/2001 - 4702/1 md.) Yükseköğretim Kurumları:

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 45 Üniversite ile yüksek teknoloji enstitüleri ve bunların bünyesinde yer alan fakülteler, enstitüler, yüksekokullar, konservatuvarlar, araştırma ve uygulama merkezleri ile bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı meslek yüksekokulları ile bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı olmaksızın ve kazanç amacına yönelik olmamak şartı ile vakıflar tarafından kurulan meslek yüksekokullarıdır.” Hükümlerine yer verilmek suretiyle araştırma ve uygulama merkezleri de yükseköğretim kurumu olarak kabul edilmiştir. Aynı Kanun’un “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar” başlıklı 44’üncü maddesinin (e) bendinin birinci fıkrasında; “Yükseköğretim Kurulu kararı üzerine yükseköğretim kurumlarında; öğretim elemanı ve öğrencilerin aynı mekânda bulunma zorunluluğu olmaksızın, bilgi ve iletişim teknolojilerine dayalı olarak öğretim faaliyetlerinin planlandığı ve yürütüldüğü önlisans, lisans ve lisansüstü uzaktan öğretim programları açılabilir. Uzaktan öğretim programlarının açılabileceği alanlar, uzaktan öğretim yoluyla verilecek dersler ve kredi miktarları, ders materyallerinin hazırlanması, sınavlarının yapılma şekli, yükseköğretim kurumları arasında bu amaçla yapılacak protokoller ile uzaktan öğretime ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir.” Denilmek suretiyle yükseköğretim kurumlarında, Yükseköğretim Kurulu kararıyla uzaktan öğretimin, sadece önlisans, lisans ve lisansüstü programları için yapılabileceği hükme bağlanmıştır. Yapılan incelemede; Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından 2019 yılında verilen ve gelir elde edilen İleri Excel ve Eğitimde Sosyal Medya ve Web 2.0 Araçları kurslarında, uzaktan öğretim yönteminin kullanıldığı, anlaşılmıştır. Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Yönetmeliği’nin “Faaliyet Alanı” başlıklı 2’nci maddesinin (a) bendinin, “Yükseköğretim kurumları dışındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerce talep edilecek bilimsel görüş, proje, araştırma ve benzeri hizmetler yapmak, seminer, konferans, panel, sempozyumlar düzenlemek, her seviyede kurslar açmak,” hükümleri uyarınca İşletme birimlerince kurs düzenlenebilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 46 Ancak, düzenlenecek kurslarda, uzaktan öğretim yöntemi kullanılamamaktadır. Zira, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereğince uzaktan öğretim, sadece önlisans, lisans ve lisansüstü programları için yapılabilmektedir. Bilindiği üzere, yükseköğretim kurumlarının görevleri, 2547 sayılı Kanun’un 12’nci maddesiyle tayin edilmiştir. Söz konusu madde, geneli itibariyle görevleri belirlemiş; Kanun’un diğer maddeleri ise, bu görevlerin yerine getirilmesi sırasında riayet edilecek hususları tayin etmiştir. Dolayısıyla, bir yükseköğretim kurumunda yapılacak her faaliyete, Kanun’un diğer maddelerine bakılmaksızın sadece 12’nci maddesiyle işlerlik kazandırma hukuka uyan bir durum değildir. Kanun’da yasa koyucu, gelişen teknoloji ile birlikte uzaktan eğitim hususunu, tüm yükseköğretim kurumları ve eğitim türleri açısından değerlendirmiş; sadece öğrencilere yönelik olan önlisans, lisans ve lisansüstü programlar için uygulanmasına cevaz vermiştir. Kanun’un başka bir yerinde ve sair kanunlarda uzaktan eğitime cevaz veren bir hüküm bulunmadığından; artık, öğrenci olmayanlara yönelik eğitim programlarında, söz konusu yöntemin uygulanmasından veya bunun, bir uygulama hiyerarşisi açısından kanundan sonra gelen yönetmeliklerle uygulanabilir hale getirilmesinden söz edilemez. Dolayısıyla Merkez tarafından verilecek eğitimler, önlisans, lisans ve lisansüstü programları ile sınırlı olacağından; Merkezin, kurs düzenlemesi, düzenlediği kurslardan gelir elde etmesi ve bu faaliyetleri nedeniyle İşletme birimi olması, 2547 sayılı Kanun’un 3 ve 44’üncü maddelerine aykırılık taşımaktadır. Bu itibarla; Merkezin, uzaktan öğretim yöntemiyle kurs vermesinin, bu şekilde gelir elde etmesinin ve İşletme birimi olmasının, mevzuata aykırı olduğu değerlendirilmektedir. BULGU 2: İşletme Bünyesinde Faaliyet Gösteren Bazı Birimler Tarafından Özel Kişi ve Kuruluşlardan Eğitim Hizmeti Alınması Kurumun 2019 yılı hesabının incelenmesi sonucunda; Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde faaliyet gösteren Sürekli Eğitim Merkezi ile Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü tarafından düzenlenen eğitim programlarının bir kısmında, özel kişi ve kurumlardan eğitim hizmeti alınmak suretiyle programların gerçekleştirildiği, tespit edilmiştir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “D. Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” kısmının “1. Genel ilkeler” başlıklı 128’inci maddesinin ilk fıkrasında;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 47 “Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.” Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde; “(1) Bu Yönetmeliğin amacı; genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.” Aynı Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde;
“(1) Bu Yönetmelikte geçen; (…) b) Döner Sermaye: Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine kanunlarla verilen asli ve sürekli kamu görevlerine bağlı olarak ortaya çıkan ve genel idare esaslarına göre yürütülmesi mümkün olmayan mal ve hizmet üretimine ilişkin faaliyetlerin sürdürülebilmesi için, kamu idaresine bağlı olarak kurulmuş işletmelere tahsis edilen sermayeyi, (…) ifade eder.” Hükümlerine yer verilmektedir. Buna göre; döner sermaye işletmelerinin faaliyetleri, Genel Yönetim kapsamındaki kamu idarelerine kanunlarla verilen asli ve sürekli kamu görevlerine bağlı olarak ortaya çıkması nedeniyle kamu hizmeti mahiyetini taşımaktadır. Durum böyleyken, Üniversite özel bütçesi yerine İşletme bütçesinin kullanılmasının nedeni ise; özel bütçede, gelirlerin toplanması ve giderlerin yapılmasında uygulanacak prosedürler ile muhasebe sisteminin yoğunluğunun ve karmaşıklığının, hizmetin sunulmasını veya kalitesini sekteye uğratmasıdır. Yoksa İşletmede kullanılan muhasebe sistemi ve ticari görünümlü faaliyetler, İşletmenin, ticari bir anlayışla hareket etmesi, diğer bir deyişle piyasadaki eğitim talebine karşı her hâlükârda kurs düzenlemesi ve gelir elde etmesi anlamına gelmemektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 48 İkinci olarak; önceki paragrafta izah edildiği üzere, sunulan hizmet, kamu hizmeti mahiyeti taşıdığından; bunun, memurlar ve diğer kamu görevlileri vasıtasıyla yerine getirilmesi gerekmektedir. Üçüncü olarak; İşletme faaliyetlerinin, kanunlarla verilen asli ve sürekli kamu görevlerine bağlı olarak ortaya çıkması, mevcut bir kaynağın varlığıyla söz konusu olabilmektedir. Dolayısıyla burada mevzuat koyucu, asli ve sürekli kamu görevleri için kullanılan ve zaman zaman atıl kalan ya da kamusal faydası yüksek alanlara kayması gereken kaynakları kullanmayı amaçlamaktadır. Dışarıdan eğitim hizmeti temin etmek ve temin edilen eğitim hizmetiyle eğitim programı düzenlemek, dış kaynaklı bir faaliyet olduğu için İşletme faaliyeti mahiyetini taşımamaktadır. Açıklanan nedenlerle, İşletme birimlerince dışarıdan sağlanan eğitim hizmeti ile eğitim programı düzenlenmesi, Anayasa’nın 128’inci ve Yönetmeliğin 1 ve 3’üncü maddelerine aykırı olmaktadır. Diğer taraftan; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim - öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir.” Kanun’un “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinin birinci fıkrasında; “Bu kanun; yükseköğretim üst kuruluşlarını, bütün yükseköğretim kurumlarını, bağlı birimlerini ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar.” Aynı Kanun’un “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin (c) bendinin birinci fıkrasında; “(Değişik birinci paragraf: 29/6/2001 - 4702/1 md.) Yükseköğretim Kurumları: Üniversite ile yüksek teknoloji enstitüleri ve bunların bünyesinde yer alan fakülteler, enstitüler, yüksekokullar, konservatuvarlar, araştırma ve uygulama merkezleri ile bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı meslek yüksekokulları ile bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı olmaksızın ve kazanç amacına yönelik olmamak şartı ile vakıflar tarafından kurulan meslek yüksekokullarıdır.”

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 49 Yine aynı Kanun’un “Öğretim üyelerinin görevleri” başlıklı 22’nci maddesinde; “a. Yükseköğretim kurumlarında ve bu kanundaki amaç ve ilkelere uygun biçimde önlisans, lisans ve lisansüstü düzeylerde eğitim - öğretim ve uygulamalı çalışmalar yapmak ve yap-tırmak, proje hazırlıklarını ve seminerleri yönetmek, (…) d. Yetkili organlarca verilecek görevleri yerine getirmek, e. Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.” Denilmek suretiyle enstitü ve araştırma ve uygulama merkezleri, yükseköğretim kurumu olarak kabul edilerek, 2547 sayılı Kanun’a tabi tutulmuş; ihtiyaç duydukları eğitim hizmetlerini, öğretim üyeleri marifetiyle temin etmeleri hüküm altına alınmıştır. Kanun koyucu, eğitim ve öğretimin yeterli düzeyde sağlanması adına, yükseköğretim kurumlarına ait kaynakların sınırlılığını da gözeterek, aynı Kanun’un, 30’uncu maddesi uyarınca emekli öğretim üyelerinin çalıştırılmasına, 31’inci maddesi uyarınca gerek öğretim elemanı yetersizliği nedeniyle, gerekse herhangi bir dersin özel bilgi ve uzmanlık isteyen konularıyla ilgili olarak öğretim görevlisi görevlendirilebilmesine, 34’üncü maddesi uyarınca yabancı uyruklu öğretim elemanı istihdamına, 40’ıncı maddesinin (b) bendi ile 41’inci maddesi uyarınca öğretim üyesi ihtiyacı olan yükseköğretim kurumuna, Yükseköğretim Kurulu kanalıyla görevlendirme yapılmasına cevaz vermiştir. Ancak; söz konusu Kanun’la yükseköğretim kurumlarına, özel kişi veya kurumlardan eğitim hizmeti alma yetkisini ve hakkını vermemiştir. Ayrıca Kanun’un 30 ila 41’inci maddeleriyle getirilen uygulamalar, yükseköğretim kurumunun akademik öğretim görevlerine ve öğrencilerine yönelik olup; kurs, eğitim programı gibi üçüncü kişilere yönelik öğretim hizmetlerini içermemektedir. Bahse konu birimlerce alınan eğitim hizmetleri mukabilinde düzenlenen kursların, mevzuata dayalı olmayan farklı gerekçelerle zaruriyet arz etmesi; mevzuata aykırı olan durumu ortadan kaldırmamaktadır. Zira, eğitimle ilgili ihtiyaçların, bu ihtiyaçların nasıl karşılanacağının ve bunlara ilişkin politikaların belirlenmesi, söz konusu kurumların görevi değildir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 50 Bu itibarla; gerek 2547 sayılı Kanun, gerekse diğer kanun ve ikincil mevzuatlar, yükseköğretim kurumlarına, hiçbir şekilde dışarıdan eğitim hizmeti alma yetkisini vermemiş olup; aşağıda detayı gösterildiği üzere, adı geçen birimler tarafından alınan eğitim hizmetlerinin, mevzuat hükümlerine aykırı olduğu düşünülmektedir. ÖZEL KİŞİ VE KURUMLARDAN ALINAN EĞİTİM HİZMETLERİNE İLİŞKİN TABLO Eğitimin Adı Süresi (Saat) Onay Tarihi Temin Edildiği Kişi Türkçe Eğitim Hizmeti Alımı 1.848 07.11.2019 … Tek.İnş.Tes. Yön.Gd.Tem.Pey. Bil.San.Tic.Ltd.Şti. -İngilizce Günlük ve Akademik Konuşma Eğitimi -İngilizce Çeviri Eğitimi 64+96 02.01.2019 23.09.2019 … (Gerçek Kişi) 3DS Max Eğitimi 80 13.10.2018 (Ödeme 2019 yılı) … (Gerçek Kişi) 3DS Max Eğitimi 80 20.11.2018 (Ödeme 2019 yılı) … (Gerçek Kişi) 3DS Max Eğitimi 100+104 24.12.2018 (Ödeme 2019 yılı) 15.01.2019 … (Gerçek Kişi) Çini Atölyesi Eğitimi 5 25.03.2019 … (Gerçek Kişi) Elektrik Motorları ve Sürücüleri Eğitimi 52 15.01.2019 … (Gerçek Kişi) Proje Yönetimi Eğitimi 16 10.06.2019 … (Gerçek Kişi) Not: Türkçe Eğitim Hizmeti, Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü; diğer eğitimler ise, Sürekli Eğitim Merkezi tarafından temin edilmiştir. BULGU 3: Müfredatta Yer Alan Bir Ders İçin Ayrıca Kurs Düzenlenmesi Kurumun 2019 yılı hesabının incelenmesi sonucunda; Bayındır Meslek Yüksekokulunda (MYO), eğitim programları kapsamında verilen Bilgisayar Destekli Tekstil ve Giysi Tasarımı dersi için ayrıca kurs düzenlendiği, kursa katılanların tamamının, MYO öğrencisi olduğu, düzenlenen kurstan gelir elde edildiği ve elde edilen gelirden katkı payı ödendiği, görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 51 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Amaç” başlıklı 4’üncü maddesinde; “Yükseköğretimin amacı: a) Öğrencilerini; (…) (7) İlgi ve yetenekleri yönünde yurt kalkınmasına ve ihtiyaçlarına cevap verecek, aynı zamanda kendi geçim ve mutluluğunu sağlayacak bir mesleğin bilgi, beceri, davranış ve genel kültürüne sahip, vatandaşlar olarak yetiştirmek, (…)” Aynı Kanun’un “Yükseköğretim Kurumlarının görevleri” başlıklı 12’nci maddesinde; “Bu kanundaki amaç ve ana ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumlarının görevleri; (…) b. Kendi ihtisas gücü ve maddi kaynaklarını rasyonel, verimli ve ekonomik şekilde kullanarak, milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılan plan ve programlar doğrultusunda, ülkenin ihtiyacı olan dallarda ve sayıda insangücü yetiştirmek, (…) g. Yörelerindeki tarım ve sanayinin gelişmesine ve ihtiyaçlarına uygun meslek elemanlarının yetişmesine ve bilgilerinin gelişmesine katkıda bulunmak, sanayi, tarım ve sağlık hizmetleri ile diğer hizmetlerde modernleşmeyi, üretimde artışı sağlayacak çalışma ve programlar yapmak, uygulamak ve yapılanlara katılmak, bununla ilgili kurumlarla işbirliği yapmak ve çevre sorunlarına çözüm getirici önerilerde bulunmak, (…)” Hükümlerine yer verilmektedir. Buna göre; bir yükseköğretim kurumu, kendi ihtisas gücünü ve kaynaklarını, rasyonel, verimli ve ekonomik kullanmak suretiyle öğrencilerini, ilgi ve yetenekleri yönünde yurt kalkınmasına ve ihtiyaçlarına cevap verecek, aynı zamanda kendi geçim ve mutluluğunu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 52 sağlayacak bir mesleğin bilgi, beceri, davranış ve genel kültürüne sahip olarak yetiştirmekle mükelleftir. Ayrıca, yöresindeki tarım ve sanayinin gelişmesine ve ihtiyaçlarına uygun meslek elemanlarının yetişmesine ve bu elemanların bilgilerinin gelişmesine katkıda bulunmak zorundadır. Yapılan incelemede; Bayındır MYO bünyesinde görev yapan bir öğretim görevlisi tarafından, 16.07-19.08.2019 tarihleri arasında Bilgisayar Destekli Tasarım Kursunun verildiği, bu kurs için kişi başı 250,00 TL ücret alındığı, katılımcıların tamamının, 19’u Moda Tasarımı programı öğrencisi, 1’i Giyim Üretim Teknolojisi programı öğrencisi olmak üzere MYO öğrencisi olduğu, her iki programda da Bilgisayar Destekli Giysi Tasarımı ve Bilgisayar Destekli Tekstil Tasarımı derslerinin mevcut olduğu ve toplanan ücretlerden, Kursu veren öğretim elemanına katkı payı ödendiği, tespit edilmiştir. Bu durumda MYO, bilişim ile ilgili kaynaklarını, mevcut dersi olsun olmasın rasyonel, verimli ve ekonomik bir şekilde kullanmak suretiyle hem öğrencinin mesleki bilgi ve becerisinin gelişmesini, hem de tekstil sektörünün ihtiyaçlarının karşılanmasını sağlamak için kullanması gerekirken, bu şekilde hareket etmemiş; kaynaklarını, gelir elde etmek ve kursu veren öğretim elemanına katkı payı sağlamak amacıyla kullanmıştır. Böylece MYO ve kursu veren öğretim elemanı, faaliyetlerini, 2547 sayılı Kanun’un 4 ve 12’nci maddelerine uygun bir şekilde yürütmek yerine mevzuatta yeri olmayan bir yöntemi tercih etmiş ve ders müfredatında yer alan konuları, bedel mukabili alınan bir kursa dönüştürmüştür. Söz konusu kursun detaylı bir şekilde verilebilmesi için müfredattaki ders sayısının yetersiz olması, ya müfredatta yapılacak değişiklik, ya da öğretim elemanının, ders saati dışında bazı çalışmalar yapması ile çözülebilecek bir durumdur. Mevzuat hükümleriyle verilen görev, maaş karşılığı olduğundan; İşletme kanalıyla ücretli kurs düzenleyerek sorunun çözümü mümkün bulunmamaktadır.
Sonuç olarak; yükseköğretim kurumlarının, eğitim faaliyetlerini, 2547 sayılı Kanun’un amaç ve ana ilkelerine uygun olarak yürütmesi gerekmekte olup; müfredatta yer alan bir ders için ayrıca kurs verilmesinin, mevzuata aykırı olduğu düşünülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 53 BULGU 4: Pedagojik Formasyon Eğitimi İçin Görevlendirilen Bazı Öğretim Elemanlarının Gerekli Şartları Taşımaması Kurumun 2019 yılı hesabının incelenmesi sonucunda; Eğitim Fakültesi tarafından düzenlenen Pedagojik Formasyon Eğitimlerindeki Öğretmenlik Uygulaması dersi için görevlendirilen bazı öğretim elemanlarının, mevzuatın öngördüğü şartları taşımadığı, tespit edilmiştir. Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına İlişkin Çerçeve Usul ve Esaslar’ın “Dersler ve Programın Süresi” başlıklı 7’nci maddesinin, “(1) Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programında yer alan dersler, Ek-1 ve Ek-2'de yer almaktadır. (…)” hükmü gereği Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programı zorunlu dersleri, aynı Esaslar eki EK 1’de yer almaktadır. Bu dersler arasında “Uygulamalı Ders” olarak 13 krediyle “Öğretmenlik Uygulamasına” da yer verilmektedir. Uygulama Öğrencilerinin Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Öğretim Kurumlarında Yapacakları Öğretmenlik Uygulamasına İlişkin Yönergenin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin (m) bendinde; “Uygulama öğretim elemanı: Öğretmenlik lisans programı, eğitim bilimleri ve alan eğitiminde lisansüstü derece, eğitim bilimleri ve alan eğitiminde Üniversiteler Arası Kuruldan (ÜAK) alınan doçentlik unvanından, en az birine sahip olanlardan öğretmenlik uygulamalarını, uygulama öğretmeni ile planlayan, uygulama öğrencisinin dersine fiilen katılan ve değerlendiren yükseköğretim kurumu öğretim elemanını, ifade eder” denilmektedir. Adı geçen Esaslar’ın “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesiyle Alan Eğitimcisi, doktorasını ve/veya doçentliğini, ilgili bilim alanının eğitimi ve öğretimi (fizik eğitimi, kimya eğitimi, biyoloji eğitimi, matematik eğitimi, tarih eğitimi, din eğitimi, Türkçe eğitimi vb.) üzerine almış ve/veya ilgili alanın eğitimine ilişkin tez yönetmiş, projeler yapmış ve akademik yayınlar yapmış öğretim üyesi olarak tanımlanmıştır. Aynı Esaslar’ın “Pedagojik Formasyon Birimi” başlıklı 9’uncu maddesiyle, bir dekan yardımcısı başkanlığında eğitim bilimleri bölüm başkanı, doktorası ya da doçentliği eğitim bilimleri ve öğretmen yetiştirme alanından olan bir öğretim üyesinden oluşan birime, okullara ve öğrenci gruplarına göre, danışman öğretim elemanlarını ve rehber öğretmenleri belirleme,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 54 görevi verilmiştir. Bu durumda Pedagojik Formasyon Biriminin, Öğretmenlik Uygulaması için danışman öğretim elemanı görevlendirmesi; görevlendirdiği öğretim elemanlarının da, öğretmenlik lisans programı, eğitim bilimleri ve alan eğitiminde lisansüstü derece, eğitim bilimleri ve alan eğitiminde Üniversiteler Arası Kuruldan (ÜAK) alınan doçentlik unvanından, en az birine sahip olması ve/veya ilgili alanın eğitimine ilişkin tez yönetmiş, projeler yapmış ve akademik yayınlar yapmış olması gerekmektedir. Görevlendirilecek öğretim elemanının alanının, uygulamaya katılacağı alandan olması hususunda ise herhangi bir zorunluluk bulunmamaktadır. Yapılan incelemede; görevlendirilen bazı öğretim elemanlarının, Nükleer Bilimler Enstitüsü, Spor Bilimleri Fakültesi, Fen Fakültesi, Edebiyat Fakültesi vb. yükseköğretim kurumlarında öğretim elemanı oldukları; ancak, yukarıda belirtilen danışman öğretim elemanı şartlarını taşımadıkları anlaşılmıştır. Bu uygulama, hem lisans programı öğrencileri, hem de pedagojik formasyon kursiyerleri nedeniyle oluşan talep fazlalığı nedeniyle yapılmış olsa da; bunun çözümü, yükseköğretim kurumu takdirinde olan pedagojik formasyon uygulamasına son verilmesi ya da yukarıda belirtilen şartları taşımayan öğretim elemanlarının görevlendirilebilmesi için mevzuat değişikliği yapılmasıdır. Yönerge ve Esaslara aykırı görevlendirme yapılması değildir.
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 13.08.2018 tarih ve E.62929 sayılı yazısı, Üniversite ve Fakültedeki diğer öğretim elemanlarından yararlanmaya imkân tanımakta; ancak, bu imkânın kullanılması sırasında Yönerge hükümlerine uygun olarak hareket edilmesini istemektedir. Bu haliyle yazı, uygulama öğretim elemanı şartlarını taşımayan öğretim elemanlarının görevlendirilmesine müsaade etmemektedir. Bu itibarla; Pedagojik Formasyon Birimi tarafından yapılan söz konusu görevlendirmelerin, mevzuat aykırı olduğu düşünülmektedir. BULGU 5: Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavına Ait Mali İşlemlerin, Döner Sermaye İşletmesi Bünyesinde Gerçekleştirilmesi Kurumun 2019 yılı hesabının incelenmesi sonucunda; Ölçme ve Değerlendirme Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından yapılan Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavına (YÖS) ait gelir ve giderlerin, Döner Sermaye İşletmesi vasıtasıyla gerçekleştirildiği, tespit edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 55 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Yükseköğretime giriş ve yerleştirme” başlıklı 45’inci maddesinin (f) bendinde; “Yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir. Uluslararası andlaşmalar gereği Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarında burslu olarak öğrenim görecek yabancı uyruklu öğrencilerin yerleştirme işlemleri Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılır.” Aynı Kanun’un “Gelir kaynakları” başlıklı 55’inci maddesinde; “Yükseköğretim kurumları ve bunlara bağlı birimlerin gelir kaynakları; a. Her yıl bütçeye konulacak ödenekler, b. Kurumlarca yapılacak yardımlar, c. Alınacak harç ve ücretler, d. Yayın ve satış gelirleri, e. Taşınır ve taşınmaz malların gelirleri, f. Döner sermaye işletmelerinden elde edilecek karlar, g. Bağışlar, vasiyetler ve diğer gelirlerdir.” Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde; “(1) Bu Yönetmelikte geçen; (…) b) Döner Sermaye: Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine kanunlarla verilen asli ve sürekli kamu görevlerine bağlı olarak ortaya çıkan ve genel idare esaslarına göre yürütülmesi mümkün olmayan mal ve hizmet üretimine ilişkin faaliyetlerin sürdürülebilmesi için, kamu idaresine bağlı olarak kurulmuş işletmelere tahsis edilen sermayeyi, (…) ifade eder.”

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 56 Hükümlerine yer verilmektedir. Döner sermayeli işletmeler, yukarıda yer alan tanımda da ifade edildiği üzere, Genel Yönetim kapsamındaki kamu idarelerine kanunlarla verilen asli ve sürekli kamu görevlerine bağlı olarak ortaya çıkan ve genel idare esaslarına göre yürütülmesi mümkün olmayan mal ve hizmet üretimine ilişkin faaliyetlerin sürdürülebilmesi için kurulmuştur. YÖS’e bu açıdan bakıldığında, böyle bir durum söz konusu değildir. Zira YÖS, 2547 sayılı Kanun’un 45’inci maddesinin (f) bendiyle Yükseköğretim Kuruluna verilen yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esaslarını belirleme yetkisi dâhilinde üniversitelere devredilen, söz konusu öğrencilerin seçilmesine ilişkin bir sınavdır. Dolayısıyla, Üniversitelerin asli ve sürekli kamu görevlerine bağlı olarak ortaya çıkma gibi bir durum söz konusu olmayıp; doğrudan Kanun’la verilen bir görev ve yetki ile cereyan etmiş bir uygulamadır. Bu açıdan Sınav, İşletme bütçesinde mali işlemlerinin yürütülebilmesi için gerekli ilk şartı taşımamaktadır. Bir an için asli ve sürekli kamu görevlerine bağlı olarak ortaya çıktığı varsayılsa bile Sınav, ikinci şartı da taşımamaktadır. Şöyle ki; Üniversite ve Üniversite özel bütçesi, katkı paylarından bilimsel araştırma projelerine, öğrenci sosyal ve kültürel faaliyetlerinden barınma ihtiyaçlarına, uluslararası faaliyetlerden eğitim ve öğretim hizmetlerine, uzaktan eğitim yöntemiyle lisansüstü eğitimden ikinci öğretime kadar birçok komplike mali işlemlerle karşılaşmakta ve bunları çözüme kavuşturmaktadır. Bu nedenle, yılda bir ya da iki defa yapılan ve mali süreci önceden tayin edilebilen bir sınavın mali işlemlerinin, özel bütçeden gerçekleştirilememesi, diğer bir ifadeyle genel idare esaslarına göre yürütülememesi, gerçekle bağdaşmamaktadır. Bu durumda YÖS’ün, Döner Sermaye İşletmesi birimlerince yapılabilmesi; ancak, açık bir mevzuat hükmüyle mümkün olabilmektedir. Böyle bir yetki ya da yükümlülük veren hüküm de, mevzuatımızda bulunmamaktadır. Bilâkis, 2547 sayılı Kanun’un 45 ve 55’inci maddeleriyle söz konusu hizmet, yükseköğretim kurumlarının asli vazifesi ve gelir kaynağı haline getirilmektedir. Diğer taraftan Sınav mali işlemlerinde özel bütçenin kullanılması, birtakım zorlukları beraberinde getirebilecektir. Ancak, Sınav gelirlerinin, İşletme geliri haline dönüşmesi suretiyle

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 57 kullanılmaması gereken kalemlerde kullanılma yolunun açılmasının ve bu şekilde özel bütçe gelirlerinin azaltılmasının önüne geçilmiş olacaktır.
Bu itibarla; YÖS’ün, İşletme vasıtasıyla yapılmasının ve gelir ve giderlerinin İşletme bütçesi ve hesabı üzerinden yürütülmesinin, mevzuat aykırı olduğu düşünülmektedir. BULGU 6: Bazı İşletme Birimlerinin Mali Yapısının Bozulması Döner Sermaye İşletmesi birimlerinin 2017, 2018 ve 2019 yıllarına ait Mizan Cetvelleri, Bilançoları ile Gelir Tablolarının analitik olarak incelenmesi sonucunda; a) Üniversite Hastanesinin 320 Satıcılar Hesabındaki tutarlarının, 2017, 2018 ve 2019 yıllarında sırasıyla, 446.215.249,31 TL, 362.021.145,68 TL ve 633.631.634,64 TL olduğu; bu borçları ödeyecek olan varlıkların (Kasa, Banka ve Alacak Hesapları) ise, sırasıyla 29.388.134,05 TL, 32.155.764,70 TL ve 15.600.655,36 TL olduğu ve Satıcılar Hesabı haricinde de bazı kısa vadeli yabancı kaynakların (Borçların) da bulunduğu, tespit edilmiştir. Ayrıca yapılan incelemede; Hastane, satın aldığı ilaç ve tıbbi malzemelerin ödemesini, önceki dönemlerde zamanında yapıyorken, 2017, 2018 ve 2019 yıllarında bu durumun ortadan kalktığı; borç stokunun sürekli bir şekilde artmasının sonucu olarak ödeme vadelerinin, 3 yıla kadar uzadığı, anlaşılmıştır. Diğer taraftan, 29.03.2018 tarihinde kabul edilen 7104 sayılı Kanun’un 22’nci maddesi ile üniversite hastanelerinin borçlarına karşılık olarak T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından işletmelere verilen ve 2020 yılında 60 ayda eşit taksitlerle faizsiz olarak ödenmek kaydıyla kullandırılan kredilerin, işletmelerin borç durumları üzerinde beklenen faydayı sağlamadığı da aşikârdır.
Yine Hastanenin 2017, 2018 ve 2019 yılı zararlarının, sırasıyla 114.803.674,83,18 TL, 101.135.453,74,74 TL ve 269.896.692,51 TL olduğu, görülmüştür. Bakanlık tarafından sağlanan krediler, geçici ve yüzeysel iyileştirme haricinde hem zarar, hem de borç tutarlarının, yıllar itibariyle önemli ölçüde artışına engel olamamıştır. En önemli kazancı Sosyal Güvenlik Kurumu ödemeleri olan ve başka önemli bir gelir kaynağı olmayan Hastanenin, kısa vadede gelirlerini, dolayısıyla varlıklarını, büyük oranlarla arttırma imkânı bulunmamaktadır. Artan ödeme vadesi sebebiyle mal ve malzeme fiyatlarına eklenecek vade farkı ve uzun ödeme vadeleri sebebiyle daha az sayıda firmanın ihalelere

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 58 katılması sonucu oluşacak eksik rekabet; mal ve malzeme fiyatlarını daha da arttıracak ve borçların ve zararların, her geçen gün daha büyük oranlarla artmasını kaçınılmaz kılacaktır. Ayrıca bu durum, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin (i) bendinin, “Döner sermaye işletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılması esastır. Yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesi zorunludur” hükümlerine de aykırılık teşkil etmektedir. Dolayısıyla Üniversite Hastanesinin kârlılığının temini veya zararının önlenmesi için gelir-gider dengesinin gözetilmesi gerekmektedir. Bu durum, İşletme biriminin devamlılığı açısından son derece önemlidir. Aksi halde mevcut durumun, gelecekte faaliyetlerin yürütülmesinde sıkıntılara sebep olacağı açıktır. b) İşletme faaliyetlerinin büyük bir kısmını oluşturan Üniversite Hastanesinin dışında kalan bazı İşletme birimlerinde de, mali açıdan bir bozulma sürecine girildiği, görülmüştür. Bu birimlerin mali yapılarına ilişkin bir kısım bilanço verileri, aşağıdaki gibidir: İŞLETME BİRİMLERİNİN MALİ YAPILARINA İLİŞKİN TABLO (TL) Birimler Yıllar Hazır Değerler + Ticari Alacaklar Satıcılar Dönem Net Kârı/Zararı ARGEFAR 2017 669.444,36 1.474.452,94 6.655,36 2018 420.025,73 1.690.770,63 -578.440,65 2019 555.342,08 1.859.322,02 -452.905,24 Diş Hekimliği Fakültesi 2017 2.810.875,86 1.546.605,19 -420.597,12 2018 2.929.866,12 1.284.040,61 50.580,96 2019 3.114.605,30 3.947.971,91 -2.070.945,83 Ziraat Fakültesi 2017 2.128.253,16 54.449,39 -220.461,57 2018 1.029.008,17 0,00 -1.135.654,65 2019 715.353,40 21.696,20 -771.925,71 Yukarıda verilen rakamlardan anlaşılacağı üzere, 2019 yılında meydana gelen kısmi iyileşmeler haricinde söz konusu birimler, zarar ve/veya borç yapısı açısından kötü bir sarmalın içine girmiş bulunmaktadırlar. İncelemenin perspektifinin üç yıl olması hasebiyle birimlerin, mali açıdan sıkıntılı bir sürece girebileceği söylenebilir. Ayrıca bu durum, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (i) bendi hükümleriyle de bağdaşmamaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 59 Dolayısıyla adı geçen birimlerin kârlılığının temini veya zararının önlenmesi için gelir- gider dengesinin gözetilmesi gerekmektedir. Bu husus, İşletme birimlerinin devamlılığı açısından son derece önemlidir. Aksi halde mevcut durumun, gelecekte faaliyetlerin yürütülmesinde sıkıntılara sebep olacağı açıktır. Bu haliyle mali yapısı bozulan İşletme birimlerinin, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (i) bendi gereklerini yerine getirmedikleri düşünülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 60 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 61 7. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama İşletmenin Mali Yapısının Sürdürülebilirliği 2018 Yerine Getirilmedi. Konu, 2019 yılı denetim raporunda bulgu konusu yapılmıştır. Kıdem Tazminatları ve Karşılıklarının İzlenmesi İçin Kullanılması Gereken 372 ve 472 No.lu Hesapların Mali Tablolarda Yer Almaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi. İşletmede, Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı kullanılmaktadır. Gider Taahhütleri Hesaplarında Kayıtlı Tutarların Fiili Durumu Yansıtmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi. İşletmede, Gider Taahhütleri ve Gider Taahhütleri Alacaklı Hesapları kullanılmaktadır.

EGE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL TESİS 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ .................................................................................................... 62
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 63
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 64
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 64
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ............................................................................................................................... 644
6. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 65
7. EKLER ........................................................................................................................................................ 70

BULGU LİSTESİ B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler

1. Zarar Eden Sosyal Tesisler İşletmesinin Mali Sürdürülebilirliği ile İlgili Çalışmanın Yapılmaması
2. Taşınır İşlemlerine, Taşınır Mal Yönetmeliği Hükümlerinin Uygulanmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 62

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Sosyal tesislerin bağlı olduğu Sağlık, Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığının kuruluş ve görevleri, 124 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları İle Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 32’nci maddesi ve Yükseköğretim Kurumları, Mediko-Sosyal Sağlık, Kültür ve Spor İşleri Dairesi Uygulama Yönetmeliği’nde belirtilmiştir. Anılan düzenlemeler, bu Daire Başkanlığına, yemekhane, kreş ve spor tesisleri kurma ve işletme yetkisi vermiştir. Bu kapsamda daha önceden açılmış olan yüzme havuzlarından Prof. Dr. Sermed AKGÜN Olimpik Kapalı Yüzme Havuzu 2008, Yarı Olimpik Açık Yüzme Havuzu 2015, spor tesislerinden Mazhar Zorlu Çim Saha, Büyük Spor Salonu, 50.Yıl Spor Salonu, 20 Mayıs Spor Salonu ve tenis kortları 2019, Kit-Vak Hasta ve Hasta Yakınları Konukevi 2011, Konukevi Misafirhanesi ve Restoranı 2002, Anaokulu ve Kreş 2002, Atatürk Kültür Merkezi 2004, Özdere Dinlenme Tesisleri alkollü ve alkolsüz içecek satışı 2015 yılından itibaren sosyal tesise dönüştürülmüştür. Halen bu tesisler, Sosyal Amaçlı Tesisler İşletmesi olarak hizmet vermektedirler. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Ege Üniversitesi Üst Yöneticisinin yönetim ve tasarrufu çerçevesinde faaliyet gösteren ve Genel Sekreter ve İşletme Müdürüne bağlı olan Sosyal Tesis İşletme Müdürlüğünde, işçi statüsü ile istihdam edilen ve giderleri sosyal tesis bütçesinden karşılanan toplam 101 kişi çalışmaktadır. 1.3. Mali Yapı Gelirleri ile giderlerini karşılayan Sosyal Tesis İşletme Müdürlüğünün, 2019 yılı gelir tahmini 7.935.000,00 TL, gider tahmini ise 7.935.000,00 TL iken; konsolide edilmiş gerçekleşmenin, 7.925.656,06 TL gelire karşılık 8.939.602,08 TL gider olduğu ve dönemin 1.013.946,02 TL zararla kapatıldığı, anlaşılmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller ile T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan ve yayımlanan Tebliğlere göre işlemlerini kayıt altına alan, muhasebeleştiren ve mali tablolarını hazırlayıp

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 63 raporlayan sosyal tesislerden kurumlar vergisi mükellefi olanlar, Esas ve Usuller’in muhasebe işlemlerinin raporlanmasına ve hesapların konsolidasyonuna ilişkin hükümlerine tabidir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır:  Birleştirilmiş veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 64 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Ege Üniversitesi Sosyal Amaçlı Tesisler İşletmesinin 2019 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 65 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Zarar Eden Sosyal Tesisler İşletmesinin Mali Sürdürülebilirliği ile İlgili Çalışmanın Yapılmaması İşletmenin, uzun bir süredir zarar etmesine rağmen mali sürdürülebilirliği ile ilgili bir çalışmanın yapılmadığı ve etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde işletilmesine yönelik önlemleri içeren bir eylem planının hazırlanmadığı tespit edilmiştir. İdarelere ait sosyal tesislerin, etkili, ekonomik ve verimli işletilmesine ve güçlü bir idari ve mali yapıya kavuşturulmasına yönelik tedbirlerin alınmasını sağlamak amacıyla 2017-6 sayılı Kamu Sosyal Tesislerinin İşletilmesine İlişkin Tebliğ yayımlanmıştır. Bu Tebliğ’in “Mali sürdürülebilirlik” başlıklı 7’nci maddesinde; “(1) Mali açıdan sürdürülebilir olmadığı tespit edilen sosyal tesislerin mali tabloları her yılın Şubat ayı sonuna kadar idarelerce incelenir ve Mart ayı sonuna kadar mali sürdürülemezliğin nedenlerini ve alınacak önlemleri içeren rapor üst yöneticiye sunulur. (2) İdareler, mali sürdürülebilirliği olmayan sosyal tesislere ilişkin olarak 5 inci maddede yer alan tedbirlere ilaveten, sosyal tesislerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde işletilebilmesi için gerekli her türlü tedbirleri alırlar.” Hükümlerine yer verilmektedir. Bu hükümlere göre; sosyal tesislerin mali sürdürülebilirliğinin sağlanması, bu bağlamda kârlılığın temini veya zararın önlenmesi için gelir-gider dengesinin gözetilmesi gerekmektedir. Bu durum, tesislerin devamlılığı açısından son derece önemlidir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 66 Sosyal Tesisler İşletmesinin son yıllardaki zararları ile satıcılar ve satıcılara olan borçların ödenmesinde kullanılacak olan hazır değer ve ticari alacak hesaplarının durumları aşağıdaki tablodaki gibidir: İŞLETMENİN MALİ DURUMUNA İLİŞKİN TABLO (TL) 2017 2018 2019 Dönem Zararı -252.186,71 -655.506,14 -1.013.946,02 Satıcılar 3.543.374,17 3.601.499,56 3.592.295,81 Hazır Değerler + Ticari Alacaklar 673.983,19 267.778,46 365.060,66 Yukarıdaki tablodan da anlaşılacağı üzere, İşletmenin zarar hesabında sürekli bir artış olurken, hazır değerler ve ticari alacaklar hesaplarında azalış olmuştur. Bu haliyle İdarenin, İşletme için yukarıda belirtilen Tebliğ hükümlerinin gereklerini yerine getirmediği düşünülmektedir. BULGU 2: Taşınır İşlemlerine, Taşınır Mal Yönetmeliği Hükümlerinin Uygulanmaması Sosyal Tesis İşletmesine ait taşınırların, giriş/çıkış işlemleri, hurdaya ayırma ile Taşınır Kesin Hesabının düzenlenmesi/gönderilmesi işlemlerinde; Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerinin uygulanmadığı görülmüştür. T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından çıkarılan ve 01.01.2006 tarihinde yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “Taşınır işlemleri” başlıklı 57’nci maddesinde; “Sosyal tesislerin edinmiş oldukları taşınırlar hakkında, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 44 ve 45 inci maddelerine göre taşınırlara ilişkin olarak düzenlenen yönetmelik hükümleri uygulanır” hükmü yer almaktadır. Anılan Kanun hükümlerine istinaden çıkarılan yönetmelik, Taşınır Mal Yönetmeliği olduğundan; İşletmenin de taşınır işlemlerini, bu Yönetmelik hükümlerini uygulamak suretiyle yönetmesi gerekmektedir. Yapılan incelemede;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 67

1. İşletmenin, taşınırların, giriş/çıkış işlemleri ve ambarlar arasındaki devir işlemleri ile dayanıklı taşınırların niteliklerini değiştiren esaslı onarım ve ilaveler sonucu ortaya çıkan değer artışları için Taşınır İşlem Fişi (TİF) düzenlemediği,
2. Taşınırların, kaybolma, çalınma ve fire gibi herhangi bir nedenle yok olması, yıpranma, kırılma veya bozulma gibi nedenlerle kullanılamaz hale gelmesi, hurdaya ayrılması ile canlı taşınırların ölmesi gibi nedenlerle yapılan kayıttan düşmelerde, Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağının tanzim edilmediği,
3. Taşınır Yönetim Hesabı ile Taşınır Kesin Hesabının düzenlenmediği, Anlaşılmıştır. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Kayıt zamanı, kayıt değeri ve değer tespit komisyonu” başlıklı 13’üncü maddesi uyarınca taşınırların, edinme şekline bakılmaksızın kamu idaresince kullanılmak üzere teslim alındığında giriş; tüketime verildiğinde, satıldığında, başka harcama birimlerine devredildiğinde, bağışlandığında veya yardım yapıldığında çıkış kaydedilmesi işlemlerinin, Taşınır İşlem Fişiyle yapılması, “Kullanım suretiyle çıkış” başlıklı 23’üncü maddesi uyarınca taşıt ve iş makineleri haricindeki dayanıklı taşınırların, Taşınır İstek Belgesi düzenlenmek suretiyle talep edilmesi, talep edilen dayanıklı taşınırların 6/A örnek numaralı Zimmet Fişi düzenlenerek kullanıma verilmesi, Zimmet Fişine dayanılarak Dayanıklı Taşınırlar Defterine gerekli kayıtların yapılması, fişin birinci nüshasının, dosyasında saklanması ve ikinci nüshasının, zimmetle taşınır teslim edilen görevlilere verilmesi, Oda, büro, bölüm, geçit, salon, atölye, garaj ve servis gibi ortak kullanım alanlarında kullanılmak üzere verilen taşınırlar için Dayanıklı Taşınırlar Listesi düzenlenmesi ve taşınırların, ortak kullanım alanının sorumlusuna veya yöneticisine, imzası alınarak teslim edilmesi, “Kullanılmaz hale gelme, yok olma veya sayım noksanı nedeniyle çıkış” başlıklı 27’nci maddesi ile “Hurdaya ayırma nedeniyle çıkış” başlıklı 28’inci maddesi uyarınca tüketim malzemelerinin özelliklerinde, ağırlıklarında veya miktarlarında meydana gelen değişmeler nedeniyle oluşan fireler, sayımda noksan çıkan taşınırlar, çalınma, kaybolma gibi nedenlerle yok olan taşınırlar ya da yıpranma, kırılma veya bozulma gibi nedenlerle kullanılamaz hale gelen taşınırlar ile ölen canlı taşınırlar için Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı ve Taşınır

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 68 İşlem Fişi düzenlenerek taşınırların kayıtlardan çıkarılması; (ekonomik ömrünü tamamlamış olan veya tamamlamadığı halde teknik ve fiziki nedenlerle kullanılmasında yarar görülmeyerek hizmet dışı bırakılanlar hariç olmak üzere) bu hallerde kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizlik olup olmadığının araştırılarak sonuçlarının ayrı bir tutanakta belirtilmesi,
T.C. Sayıştaya gönderilecek olan Taşınır Yönetim Hesabı ile T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı ve T.C. Sayıştaya gönderilmesi gereken Taşınır Kesin Hesabının, Yönetmeliği’n “Taşınır mal yönetim hesabı” başlıklı 34’üncü maddesi ile “İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile icmal cetveli” başlıklı 35’inci maddesi uyarınca düzenlenmesi, Gerekmektedir. Bu haliyle İşletmenin, taşınır işlemlerini, Yönetmelik hükümlerine uygun olarak idare etmemesi sebebiyle taşınırların, hem fiili ve kaydi varlığının, hem de işletme muhasebesi ile uyumluluğunun menfi yönde etkilendiği düşünülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 69 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 70 7. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Sosyal Tesisler Tarafından Yürütülen Hizmetlerden Doğan Alacaklar İçin Gecikme Zammı Tahsil Edilmemesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi. Sosyal tesis hizmetlerinden doğan alacaklardan vadesinde ödenmeyenlere, gecikme cezası uygulanmasına yönelik işlemler tesis edilmiştir. Sosyal Tesislere Ait Taşınır İşlemlerinde Taşınır Mal Yönetmeliği Hükümlerine Uyulmaması 2018 Yerine Getirilmedi. Konu, 2019 yılı denetim raporunda bulgu konusu yapılmıştır. Faturalarda Alınan Malın Mahiyetinin Açık Olarak Yazılmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi. Tesis İşletmelerine alınan mallara ilişkin faturalarda, alınan malın mahiyetinin açık bir şekilde belirtilmesi hususuna riayet edilmektedir. Bazı Mal Alımlarında Muayene Kabul İşlemlerinin Yapılmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi. Tesis İşletmelerine alınan mallarda, muayene kabul İşlemlerinin yapılması hususuna riayet edilmektedir.

EGE ÜNİVERSİTESİ 2019 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. ÖZET ........................................................................................................................................................... 71
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 72
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 72
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 72
5. GENEL DEĞERLENDİRME ................................................................................................................... 73
6. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 74

BULGU LİSTESİ B. Performans Programının Değerlendirilmesi

1. Stratejik Plan İle Performans Programındaki Bazı Göstergelerin, Hedefle İlgili Olmaması
2. Bazı Performans Hedeflerinde Faaliyet-Kaynak İlişkisinin Kurulamaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 71

1. ÖZET Bu rapor, Ege Üniversitesi performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesi uyarınca Sayıştay, “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Ege Üniversitesinin hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aşağıdakiler denetlenmiştir:  2019-2023 dönemine ait Stratejik Plan,  2019 yılı Performans Programı,  2019 yılı İdare Faaliyet Raporu,  Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. Üniversitenin 2019-2023 dönemine ait Stratejik Planı, 2019 yılı Performans Programı ve 2019 yılı İdare Faaliyet Raporu, mevcudiyet, zamanlılık ve sunum kriterlerine göre incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda; Stratejik Planın, mevcudiyet, zamanlılık ve sunum kriterlerini sağladığı, anlaşılmıştır. Performans Programının, bazı performans hedeflerinde faaliyet-kaynak ilişkisinin kurulamaması nedeniyle sunum kriterini kısmen sağladığı, diğer kriterlerin gereklerini ise yerine getirdiği görülmüştür. İdare Faaliyet Raporunun ise, zamanında hazırlanmaması nedeniyle mevcudiyet ve sunum kriterini karşılamasına rağmen zamanlılık kriterini sağlamadığı, tespit edilmiştir. Ayrıca, Stratejik Plan ve Performans Programı, performans bilgisinin içeriğine yönelik kriterlerden ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlanma yönleriyle değerlendirilmiştir. Değerlendirme neticesinde; bazı performans hedefleriyle ilgili olmayan göstergelere yer verilmesi nedeniyle ilgililik kriterini kısmen sağladıkları, diğer kriterlere ise haiz oldukları görülmüştür.
   İdare Faaliyet Raporu ise, tutarlılık, doğrulanabilirlik ve geçerlilik yönleriyle

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 72 incelenmiştir. Herhangi bir sorunla karşılaşılmamıştır. Üniversitenin veri kayıt sistemi ile ilgili olarak gerekli incelemeler yapılmıştır. Sorun teşkil edecek bir hususa rastlanılmamıştır. Bu haliyle Ege Üniversitesi performans yönetimi sisteminin, yukarıda belirtilen eksiklikler dışında iyi bir şekilde işlediği, düşünülmektedir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına ilişkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmış olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 73 performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilir. Bu çerçevede, Ege Üniversitesinin yayımladığı 2019-2023 dönemine ait Stratejik Plan, 2019 yılı Performans Programı ve 2019 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir. 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2019 yılı performans denetimi kapsamında Ege Üniversitesinin yayımladığı 2019-2023 dönemine ait Stratejik Plan, 2019 yılı Performans Programı ve 2019 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. 2019-2023 dönemine ait Stratejik Planın, Üniversiteler İçin Stratejik Planlama Rehberinde yer alan tüm başlıkları kapsadığı ve Rehberde belirtilen hususlara dikkat edilerek hazırlandığı anlaşıldığından; Planın, mevcudiyet, zamanlılık ve sunum kriterlerini sağladığı, kanaatine varılmıştır. 2019 yılı Performans Programı, yasal süresi içinde yayımlanmış olup, mevcudiyet ve zamanlılık kriterlerini sağlamaktadır. Bazı performans hedeflerinde faaliyet-kaynak ilişkisinin kurulamaması nedeniyle sunum kriterini ise, kısmen sağladığı düşünülmektedir. Ayrıca, Stratejik Plan ve Performans Programı, performans bilgisinin içeriğine yönelik kriterlerden ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlanma yönleriyle değerlendirilmiştir. Değerlendirme neticesinde; bazı performans hedefleriyle ilgili olmayan göstergelere yer verilmesi nedeniyle Stratejik Plan ve Performans Programının, ilgililik kriterini kısmen sağladıkları, diğer kriterlere ise haiz oldukları, anlaşılmıştır. 2019 yılı İdare Faaliyet Raporunun ise, zamanında hazırlanmaması nedeniyle mevcudiyet ve sunum kriterini karşılamasına rağmen zamanlılık kriterini sağlamadığı, tespit edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 74 Raporun, tutarlılık, doğrulanabilirlik ve geçerlilik yönleriyle incelenmesi sonucunda; herhangi bir sorunla karşılaşılmamıştır. Üniversitenin veri kayıt sistemi ile ilgili olarak gerekli incelemeler yapılmıştır. Sorun teşkil edecek bir hususa rastlanılmamıştır. Bu itibarla; Ege Üniversitesinde verimli, etkili ve etkin bir performans ölçümü ve yönetimi yapılabilmesi için yukarıda belirtilen eksikliklerin giderilmesinin önemli olduğu düşünülmektedir. 6. DENETİM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesi Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Performans Programının Değerlendirilmesi BULGU 1: Stratejik Plan İle Performans Programındaki Bazı Göstergelerin, Hedefle İlgili Olmaması Kurumun 2019-2023 Stratejik Planının ve 2019 yılı Performans Programının, ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlanma kriterleri açısından incelenmesi sonucunda; bazı performans göstergelerinin, hedeflerle ilgili olmadığı, görülmüştür. Üniversiteler için Stratejik Planlama Rehberinin “Strateji geliştirme: amaç, hedef ve performans göstergesi ile stratejilerin belirlenmesi” başlıklı 6’ncı kısmının “C. Performans Göstergeleri” bölümüyle performans göstergelerinin, belirlenen hedeflere ne ölçüde ulaşıldığının ortaya konulmasında kullanılacağı ve hedefin başarı düzeyini ölçebilecek sayı ve nitelikte olacağı, hükme altına alınmıştır. Yapılan incelemede; aşağıdaki tabloda detayı görüleceği üzere, bazı göstergelerin, hedefleriyle ilgili olmadığı anlaşılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 75 İLGİLİLİK KRİTERİNİ SAĞLAMAYAN PERFORMANS GÖSTERGELERİNE İLİŞKİN TABLO Stratejik Hedef Performans Hedefi Performans Göstergesi Açıklama 2.1: Eğitim programlarının niteliğinin geliştirilmesi ve niceliğinin artırılması Eğitim programlarının ulusal ve uluslararası standartlar çerçevesinde güncellenerek niteliğinin geliştirilmesi ve sürdürülmesi 2. Öğretim üyesi başına düşen öğrenci sayısı 3. Lisansüstü öğrenci sayısının lisans öğrenci sayısına oranı (%) 4. Üniversite giriş sınavlarında ilk on bine girip Ege Üniversitesi’ni tercih eden öğrenci sayısı Göstergeler, Üniversiteye olan talebin (Popülarite) artışı ile ilgilidir. Eğitim programlarının sayısının ya da niteliğinin artışına ilişkin bir bir bilgi vermemektedir. Göstergeler, hedefin gerçekleşmesini değil; gerçekleştikten sonraki durumu, diğer bir deyişle sonucunu belirlemektedir.
3.2: Uluslararası görünürlüğü desteklemek için akademik personelin yurt dışındaki uluslararası etkinliklere katılım sayısının en az %10 artırılması Uluslararası etkinliklere katılımın arttırılması

1. Üniversitede düzenlenen uluslararası etkinliklerin sayısı
2. Akademik personelin yurt dışındaki uluslararası etkinliklere katılım sayısı
3. Katılınan uluslararası tanıtım etkinlikleri sayısı
4. Tanıtım materyali gönderilen yabancı üniversite sayısı 2’nci gösterge, hedefi karşılamaktadır. Diğerlerinin de hedefle ilgisi bulunmamaktadır. Zira söz konusu hedefler, akademik personelin yurt dışındaki uluslararası etkinliklere katılım sayısına ilişkin bir oran ya da sayı vermemektedir. 3.3: Yabancı dilde eğitim veren lisansüstü program sayısının %30 artırılması

• 3. Yabancı dilde eğitim veren lisans programı sayısı Gösterge, lisans programlarına ilişkindir. Dolayısıyla, hedefle ilgisi bulunmamaktadır. 4.1: Üniversite fiziksel altyapısının güçlendirilmesi için yatırım programında yer alan binaların tamamlanma oranının en az %60 olması Büyük onarım ve altyapı için tahsis edilen ödeneklerin kullanım oranının arttırılması

2. Engelli dostu bina sayısı Hedefler, binaların niceliksel olarak arttırılmasına yöneliktir. Gösterge ise, engelli yaşamın kolaylaştırılmasına ilişkin olup; binalardaki niteliksel bir artışı ihtiva etmektedir. Dolayısıyla, göstergenin hedefle ilgili olmadığı düşünülmektedir. 4.5: Kurumsal kaynakların yönetiminde etkinliğin sağlanması için iç denetim birimi tarafından birim başına tespit edilen uyumsuzluk (bulgu) sayısının en fazla 2 olması İç Denetim Birimi tarafından tespit edilen uygunsuzlukların azaltılması
3. Bütçe ödeneklerinin kullanım oranı (%) Bütçe ödeneklerinin kullanım oranının, gerçekleştirilen mali işlemlerdeki hatalara herhangi bir etkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla, hedefle ilgili değildir. Bu haliyle yukarıda belirtilen performans göstergelerinin, hedefleriyle ilgili olmadığı ve Stratejik Planlama Rehberi hükümlerine aykırı olduğu düşünülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 76 BULGU 2: Bazı Performans Hedeflerinde Faaliyet-Kaynak İlişkisinin Kurulamaması Kurumun 2019 Yılı Performans Programının incelenmesi sonucunda; Programdaki bazı hedeflerde, faaliyet ile kaynak ilişkisinin hatalı kurulduğu, görülmüştür. Performans Programı Hazırlama Rehberinin “Performans Programı” bölümünün “Performans Programı Hazırlama” kısmının “3. Faaliyet Maliyetlerinin Belirlenmesi” başlıklı bendin ilk fıkrasında; “Faaliyet maliyeti tespit edilirken faaliyet ile doğrudan ilişkilendirilebilen maliyetler dikkate alınmalıdır. Doğrudan ilişkilendirilebilen maliyetler faaliyetin gerçekleştirilmesi halinde ortaya çıkacak maliyetlerdir. Diğer bir deyişle faaliyetten vazgeçilmesi halinde ortadan kalkacak maliyetlerdir.” Hükümleri yer almaktadır. Yapılan incelemede; bu hükümlere rağmen aşağıdaki örneklerde görüleceği üzere, bazı faaliyet maliyetlerinin hesaplanması sırasında; faaliyetin gerçekleşmemesi durumunda ortadan kalkmayacak maliyetlere yer verildiği, anlaşılmıştır. Örneğin; Performans Hedefi: 1- Ulusal ve uluslararası alanda makale, bildiri ve atıf sayısının arttırılması Faaliyet Adı: Araştırma faaliyetlerinin sonuçlarının izlenmesi ve sürdürülebilirliğinin sağlanması Ekonomik Kod Ödenek 01 Personel Giderleri 24.212.000,00 02 SGK Devlet Primi Giderleri 4.657.000,00 Performans Hedefi: 2- Akredite laboratuvar sayısının ve kütüphane olanaklarının arttırılması Faaliyet Adı: Mevcut laboratuvarların makina, cihaz ve teçhizat altyapılarının iyileştirilmesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 77 Ekonomik Kod Ödenek 01 Personel Giderleri 17.362.000,00 02 SGK Devlet Primi Giderleri 3.281.000,00 Performans Hedefi: 5- Eğitim programlarının ulusal ve uluslararası standartlar çerçevesinde güncellenerek niteliğinin geliştirilmesi ve sürdürülmesi Faaliyet Adı: Eğitim programlarının ulusal ve uluslararası standartlara uygun şekilde yürütülmesi Ekonomik Kod Ödenek 01 Personel Giderleri 392.977.000,00 02 SGK Devlet Primi Giderleri 56.550.000,00 Her bir faaliyet için ek istihdam ve faaliyet bitimiyle istihdamın sonlandırılması, kamu kurumu statüsüne haiz Üniversitelerde olağan bir durum değildir. Bu nedenle, yukarıda yer alan personel giderlerinin, maliyetine her halükârda katlanılan mevcut personele ait olduğu; dolayısıyla, Performans Programında yapılan faaliyet maliyeti hesaplamalarında, faaliyetle doğrudan ilişkilendirilemeyen maliyetlere yer verildiği, düşünülmektedir. Ayrıca, konulan hedeflerin, Üniversitenin süreklilik arz eden görev ve faaliyetleri arasında yer alması durumu değiştirmemektedir. Zira bu faaliyetler, bir performans hedefine dönüştürüldüğünde; tutturulması gereken bir oran veya sayı ortaya çıkmaktadır. Bunun sağlanması da, sabit personel giderleri dışında bir kaynak harcanmasını ve çaba gösterilmesini gerektirmektedir. Bu itibarla; Performans Programında yapılan uygulamanın, yukarıda belirtilen Rehber hükümlerine aykırı olduğu, değerlendirilmektedir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesi Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi Ve Değerlendirilmesi Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 78 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr