ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ 2019 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2020
İÇERİK ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 17 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ 2019 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU 28
ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1 2019 Yılı Bütçe Gider Gerçekleşmeleri (TL) .............................................................. 4 Tablo 2 2019 Yılı Bütçe Gelir Gerçekleşmeleri (TL) ............................................................... 4 Tablo 3 Bütçe Giderlerinin Ekonomik Sınıflandırılması Tablosu ............................................. 4 Tablo 4 Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırılması Tablosu .............................................. 5
BULGU LİSTESİ B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Çukurova Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2
sağlık hizmetleri ile diğer hizmetlerde modernleşmeyi, üretimde artışı sağlayacak çalışma ve
programlar yapmak, uygulamak ve yapılanlara katılmak, bununla ilgili kurumlarla işbirliği
yapmak ve çevre sorunlarına çözüm getirici önerilerde bulunmak,
h-Eğitim teknolojisini üretmek, geliştirmek, kullanmak, yaygınlaştırmak,
ı-Yükseköğretimin uygulamalı yapılmasına ait eğitim - öğretim esaslarını geliştirmek,
döner sermaye işletmelerini kurmak, verimli çalıştırmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine
ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaktır.”
1.2.Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları
Çukurova Üniversitesi’nin yönetim ve organizasyonu 2547 sayılı Yasa hükümlerine
göre belirlenmiştir. Üniversitenin yönetim organları Rektör, Üniversite Senatosu ve
Üniversite Yönetim Kuruludur.
Çukurova Üniversitesi 2019 yılı itibariyle; 18 Fakülte, 4 Enstitü, 3 Yüksekokul, 12
Meslek Yüksek Okulu, 1 Devlet Konservatuarı ve 38 Araştırma ve Uygulama Merkezi ile
eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetlerini yürütmektedir. Çukurova Üniversitesi'nde 2.200
akademik, 2.904 idari personel görev yapmakta; 44.983’u lisans ve ön lisans, 5.176'sı yüksek
lisans ve doktora olmak üzere toplam 50.159 öğrenci eğitim ve öğretim görmektedir
Üniversite İdari örgütünün başında bir genel sekreter bulunmakta olup, genel
sekreterliğe bağlı daire başkanlıkları, müdürlükler, hukuk müşavirliği bulunmaktadır. Her
fakülte, yüksekokul ve enstitüde Dekan / müdüre bağlı Fakülte / Enstitü / Yüksekokul
Sekreterleri bulunur.
Anayasa’nın 130’uncu maddesine göre üniversitelerin hazırladığı bütçeler;
Yükseköğretim Kurulunca tetkik ve onaylandıktan sonra Milli Eğitim Bakanlığına
sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak işleme tabi
tutulup yürürlüğe konulmaktadır.
Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek,
denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini
yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını,
geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını
sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile
Yükseköğretim Kurulu kurulmuştur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim altında bulunduran, Yükseköğretim Kuruluna bağlı Yükseköğretim Denetleme Kurulu ise Kamu İdaresinin faaliyetlerini denetleme yetkisine sahiptir. Üniversitelerarası Kurul akademik bir organ olup yükseköğretim planlaması çerçevesinde, üniversitelerin eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerini koordine etmek, uygulamaları değerlendirmek, Yükseköğretim Kuruluna ve üniversitelere önerilerde bulunmak, teşkilat ve kadro yönünden ve Yükseköğretim Kurulu kararları doğrultusunda üniversitelerin öğretim üyesi ihtiyacını karşılayacak önlemleri teklif etmek, üniversitelerin tümünü ilgilendiren eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak veya görüş bildirmek, aynı veya benzer nitelikteki fakültelerin ya da üniversitelere veya fakültelere bağlı diğer yükseköğretim kurumlarının eğitim-öğretimine ilişkin ilkeler ve süreler arasında uyum sağlamak, doktora ile ilgili esasları tespit etmek ve yurt dışında yapılan doktoraları, doçentlik ve profesörlük unvanlarını değerlendirmek, doçentlik başvurularında ilgili bilim veya sanat alanında jüriler oluşturarak adayların yayın ve çalışmalarını Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen esas ve usuller kapsamında değerlendirip, yeterli yayın ve çalışmaya sahip olan adaylara doçentlik unvanı vermek görevlerini yürütmektedir. 1.3. Mali Yapı Çukurova Üniversitesi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli “II sayılı Cetvel” de yer alan kamu tüzel kişiliğine sahip, özel bütçeli bir kuruluştur. Özel bütçeli bir idare olan Çukurova Üniversitesinde, Tahakkuk Esaslı Devlet Muhasebe Sistemi kullanılmaktadır. Üniversite, muhasebe işlemlerini Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne tabi olarak yürütmektedir. Bu bağlamda ürettiği mali tablolar, adı geçen Yönetmeliğin 539’uncu maddesinde geçen cetvel ve tablolardan oluşmaktadır. Özel bütçe muhasebe işlemleri için Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi kullanılmaktadır. Çukurova Üniversitesinin Döner Sermaye İşletmesi ve İktisadi İşletmesi mevcuttur. Üniversitenin 2019 yılında bütçe kanunu ile verilen toplam ödeneği 609.793.000 TL dir. Yıl içerisinde 106.644.837,59 TL eklenmiş, 5.083.303,82 TL ise düşülmüştür. Neticede kullanılabilir bütçe ödeneği 711.354.533,77 TL olmuştur. Bu tutarın 650.550.122,72 TL’si
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Çukurova Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4
harcanmıştır. Bu durumda bütçe gerçekleşme oranı %91,45 dir. Başlangıç Ödeneğine göre
bütçe gerçekleşme oranı % 106,68 dir.
Bütçede 609.793.000 TL gelir tahmini yapılmıştır. Bütçe uygulama sonucunda
670.889.765,97 TL net gelir elde edilmiştir. Gelir gerçekleşme oranı %110,02 olmuştur.
Çukurova Üniversitesinin 2019 mali tablolarına göre gelir ve gider durumu aşağıda
gösterilmiştir.
Tablo 1 2019 Yılı Bütçe Gider Gerçekleşmeleri (TL)
Açıklama Başlangıç
Ödeneği
Toplam
Ödenek
Toplam
Harcanan
Bütçe
Gerçekleş
me Oranı
(%)
KBÖ ye göre
bütçe
gerçekleşme
oranı (%)
Bütçe
Giderleri
Toplamı
609.793.000 711.354.533,77 650.550.122,72 91,45 106,68
Tablo 2 2019 Yılı Bütçe Gelir Gerçekleşmeleri (TL)
Açıklama Bütçe Tahmini Gerçekleşen Gelir Toplamı
Bütçe
Gerçekleşme
Oranı (%)
Bütçe Gelirleri Toplamı 609.793.000 670.889.765,97 110,02
Kurumun 2019 yılı gerçekleşen Faaliyet Gelirleri Toplamı 661.350.976,56 TL Faaliyet
Giderleri Toplamı 915.747.256,99 TL dir.
Tablo 3 Bütçe Giderlerinin Ekonomik Sınıflandırılması Tablosu
Ekonomik
Kodlar BÜTÇE GİDERİNİN TÜRÜ Cari Yıl (TL)
830 01 Personel Giderleri 399.527.123,34
830 02 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 67.201.741,24
830 03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 47.931.511,94
830 05 Cari Transferler 22.196.169,13
830 06 Sermaye Giderleri 113.693.577,07
Bütçe Giderleri Hesabı 650.550.122,72
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Çukurova Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5
Tablo 4 Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırılması Tablosu
Ekonomik
Kodlar BÜTÇE GELİRİNİN TÜRÜ Cari Yıl (TL)
800 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 22.169.431,66
800 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 617.852.846,25
800 05 Diğer Gelirler 30.867.488,06
Bütçe Gelirleri Hesabı 670.889.765,97
1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi
5018 sayılı Kanun’un 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu
idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun
olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye
Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet
Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim
kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından
belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin
Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere
tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe
ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim
Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir.
"Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe
Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap
dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer
alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esasların 8 inci maddesinde yer
alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.
Birleştirilmiş veriler defteri.
Geçici ve kesin mizan.
Bilanço.
Kasa sayım tutanağı.
Banka mevcudu tespit tutanağı.
Alınan çekler sayım tutanağı.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı. Teminat mektupları sayım tutanağı. Değerli kâğıtlar sayım tutanağı. İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli. Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu. Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu. Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Çukurova Üniversitesinde iç kontrol sistemiyle ilgili yapılandırma çalışmalarının halen devam ettiği tespit edilmiştir Çukurova Üniversitesi 2009 yılı İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı, üst yönetici onayı ile başlamış, İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu ve Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Hazırlama Grubu’nun oluşturulması ile devam etmiştir. Üniversite İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı sürecinde yer alan eylemlerin
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 zamanında ve maksimum verimi sağlaması amacı ile 2009 yılında bütün birimlere bilgilendirme eğitimleri/seminerleri verilmiş, her birimin kendi içerisinde yapılan faaliyetleri değerlendirmesi için “İç Kontrol Grupları” kurulmuş ve bu grupların, üniversite adına kurulan İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu’nun sorumluluğunda faaliyetlerini gerçekleştirmeleri planlanmış. Rektörlük makamınca İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu’na, üniversite iç kontrol sisteminin tam anlamıyla kurulması, uygulanması, izlenmesi, devamlılığının sağlanması ve geliştirilmesi hususlarında sorumluluk verilmiştir. Hazırlık çalışmaları neticesinde 2009 yılında hazırlanan İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı üst yöneticinin onayı ile Maliye Bakanlığına gönderilmiş. Maliye Bakanlığı 02/12/2013 tarih ve 70451396-24-10775 sayılı yazısı gereği Üniversite İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı revize çalışmaları 28/02/2014 tarih ve 53493149-211 sayılı Rektörlük Oluru ile İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu oluşturularak başlamıştır. Oluşturulan komisyon tarafından çeşitli tarih ve zamanlarda gerçekleştirilen toplantılar, bilgilendirmeler ve birimlerden gelen bilgiler doğrultusunda Üniversite İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı revize edilmiştir. 28/02/2014 tarih ve 53493149-211 sayılı Rektörlük Oluru ile İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu oluşturulmuştur. Çukurova Üniversitesi İç Kontrol Eylem Planı, 09.01.2015 tarihli Rektörlük Onayı ile yürürlüğe konulmuş ve 19.01.2015 tarihli Genelge ile İç Kontrol Uyum Eylem Planının uygulama çalışmalarının başlatıldığı duyurulmuştur. Ayrıca; Harcama Yetkilileri ve Birim İç Kontrol Hazırlık Gruplarına iç kontrol sistemi hakkında eğitim verilmiştir. İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı revize çalışmaları kapsamında İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu tarafından çeşitli tarih ve zamanlarda (2015 yılı içerisinde) gerçekleştirilen toplantılar, bilgilendirmeler ve birimlerden gelen bilgiler doğrultusunda değerlendirmeler yapılmıştır. İç Kontrol sisteminin otomasyon programına (KİOS-Kamu İç Kontrol Otomasyon Sistemi) aktarılarak uygulanmasına yönelik çalışmaların devam ettiği anlaşılmaktadır. Otomasyon sistemine geçişin tamamlanmasıyla gerekli olan raporlamalar yapılacaktır. İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı kapsamında yürütülmek olan iç kontrol çalışma yıllık olarak değerlendirilmekte olup, tespit edilen aksamaları giderici önlemleri iç kontrol izleme ve yönlendirme kurulu ile birlikte alınmaktadır. Çukurova Üniversitesinde şu
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 ana kadar yapılan çalışmalar neticesinde iş akış süreçlerinin büyük bir çoğunluğunun tamamladığı görülmüştür Ancak; İş süreçleri esas alınarak her birimde odak gruplarının oluşturularak risklerin belirlenmesi, analiz edilmesi ve değerlendirilmesi çalışmalarının tamamlanmadığı, risklerin önceliklendirilmediği, göze alınan risk düzeylerinin/Risk iştahının belirlenmediği, risklerin karşılanma yönteminin belirlenmediği görülmüştür. 07/03/2017 tarih ve 34839 sayılı Rektörlük Makamı olurları ile Üniversite İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu oluşturulmuştur. İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu, 2016 yılı eylemlerinin uygulama sonuçlarını değerlendirmiş, 60 eylemden 18 eylemin tamamlandığını, 42 eylemin tamamlanamadığını tespit etmiştir. Kurul, yaptığı tespitleri de dikkate alarak 2017-2018 dönemi eylem planı revize çalışmalarına başlamış, önceki dönemde gerçekleşen bazı standartlar için eylem koymama kararı almış ve yeni dönem revize çalışmalarını 03.04.2017 tarihinde tamamlamıştır. Böylece 2017-2018 dönemi eylem planında eylem sayısı 70'e düşürülmüştür. 29/05/2017 tarih ve 74205 sayılı Rektörlük oluru ile 2017- 2018 Dönemi İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı yürürlüğe konulmuştur. 2017 yılı için İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu tarafından 36 yeni eylem belirlenmiştir. Belirlenen 36 eylemden 13'ü 2017 yılı içinde gerçekleştirilmiş, 23'ü çeşitli nedenlerden gerçekleştirilememiştir. 2017 yılı İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı gerçekleşme sonuçları 27/02/2018 tarih ve 32169 rektörlük oluru ile Üst yönetici onayını müteakip e- SGB'ye (Strateji Geliştirme Başkanlığı) kaydedilmiştir. Çukurova Üniversitesinde İç Kontrol Sisteminin kurulması yönünde olumlu çalışmalar halen devam etmektedir. Personel görev tanımlamaları ve yerine bakacak personel için yazışmalar yapılmış ve uygulamalar devam etmektedir. Yetki devirleri ile ilgili yönerge oluşturulmuştur. İç kontrol ve Ön Mali Kontrol Şube Müdürlüğünde yetkin 2 adet Mali Hizmetler Uzmanı ve Uzman Yardımcısı görev yapmaktadır. İç kontrol ile ilgili eğitim ve toplantılar düzenlenmektedir. Muhasebe Yetkililiği Görevini yürüten personelin sertifikası vardır. Çukurova Üniversitesinde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri uyarınca doğrudan Üst Yönetici olan Rektöre bağlı olarak görev yapan, ancak kurumun yönetim biriminden ayrı ve bağımsız bir yapılanmaya sahip bir İç Denetim Birim Başkanlığı bulunmaktadır. İç Denetçilerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğe ekli II Sayılı Cetvelde anılan kurumda 5 adet iç denetçi çalışması öngörülmüş olup, mevcut
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 durumda 5 adet iç denetçi bulunmaktadır. İç Denetim Koordinasyon Kurulu tarafından hazırlanan Kamu İç Denetim Birim Yönergesine uygun olarak Çukurova Üniversitesi İç Denetim Birim Yönergesi hazırlanmıştır. Söz konusu Yönergede iç denetçilere yaptırılacak danışmanlık ve benzeri görevlerin nitelikleri belirtilmiş, ancak bu görevlere ilişkin süreler açıkça ifade edilmemiştir. Çukurova Üniversitesinin işlem ve faaliyetleri İç Denetim Birimi tarafından sistematik ve sürekli bir biçimde denetim standartlarına uygun olarak iç denetime tabi tutulmaktadır. Bu bağlamda, İç Denetim Birimi kurumun çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılıp kullanılmadığını değerlendirme ve rehberlik yapma fonksiyonlarını büyük oranda yerine getirmektedir. Çukurova Üniversitesi İç Denetim Birimi Başkanlığı tarafından sistem ve uygunluk denetimi yapılmıştır. Performans denetimi yapılmamaktadır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Çukurova Üniversitesi 2019 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Hukuk Davalarından Doğan İdare Borçlarının Tahsili İçin Doğrudan İcra Müdürlüklerine Başvurulması, İcra Vekâlet Ücreti ve İcra Masraflarına Neden Olunması Yapılan incelemede Hukuk davalarında kesinleşen mahkeme ilamları ile Üniversite
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Çukurova Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11
aleyhine doğan borçların ödenmesi için, alacaklılar Üniversiteye başvuruda bulunmadan
doğrudan icra takip işlemleri başlatmak üzere icra dairelerine başvurdukları görülmüştür.
Mahkeme kararları mahkemelerde davalı ve davacının huzurunda okunmakta, ilamı
düzenlenerek taraflara tebliğ edilmektedir.
Hukuk davalarında idarenin ilamda belirtilen borçları ödeyebilmesi için ilamın idarece
tebellüğ edilmiş olması, alacaklının banka hesap numarasını idareye bildirmesi veya
alacaklının ilam sureti ve banka hesap numarası ile birlikte idareye müracaat ederek idareden
alacağını talep etmesi gerekir. Zira ilamın tebliğ yoluyla idareye ulaşmaması veya alacaklının
ilam ile idareye müracaat ederek banka hesap numarası bildirmemesi hallerinde idarenin
ilamda belirtilen borcu alacaklısına ödeme olanağı yoktur.
Bu hususta idari yargı davalarında Danıştay, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare
Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin ilamlarında idare aleyhine doğan borçların ifasında
idareye başvurulmadan İcra Dairelerine müracaat konusunda hukuki düzenleme
bulunmaktadır.2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “Kararların Sonuçları” başlıklı
28'nci maddesinin 1'nci fıkrasına göre Danıştay, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare ve Vergi
Mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre
idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir
şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez. Anılan maddenin 2'nci
fıkrasına göre ise konusu belli bir miktar paranın ödenmesini gerektiren davalarda hükmedilen
miktar ile her türlü davalarda hükmedilen vekâlet ücreti ve yargılama giderleri, davacının
veya vekilinin davalı idareye yazılı şekilde bildireceği banka hesap numarasına, bu bildirim
tarihinden itibaren, birinci fıkrada belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yatırılır. Birinci
fıkrada belirtilen süreler içinde ödeme yapılmaması halinde, genel hükümler dairesinde infaz
ve icra olunur.
Hukuk davalarında, idari yargılama davalarında olduğu gibi bir düzenlemenin
olmaması alacaklıların, ilamdan doğan alacaklarının tahsili için öncelikle Çukurova
Üniversitesine baş vurmak yerine, doğrudan avukatları aracılığıyla İcra Müdürlüklerine baş
vurmalarına neden olmakta, bu durum idarenin %12 ye varan oranda icra vekalet ücreti ve
gereksiz diğer icra masrafları ödemesine neden olmaktadır.
2004 Sayılı İcra Ve İflas Kanunu’nu 82/1'nci maddesi gereğince kamu mallarının
haczi mümkün değildir. 5018 sayılı Kanun kapsamında yer alan kamu idarelerinin icra
hukuku açısından devlet tanımının içinde yer aldığı ve bu nedenle bu idarelerin kamu
hizmetine özgülenmiş taşınır ve taşınmaz malları ile kamu geliri (vergi, harç gibi)
niteliğindeki nakit mevcutları ve alacakları devlet malı niteliğinde olduğundan bu idareler ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Çukurova Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12
mallarına karşı haciz takibi yapılamayacağı açıktır.
Haciz yolu ile tahsil olanağı bulunmayan icra takip işlemi idareyi gereksiz icra vekalet
ücreti, icra masrafı ödemesi ile karşı karşıya bırakmakta, ayrıca icra dairelerinin iş yükünü
arttırarak kesinleşmiş mahkeme ilamlarının gereklerinin yerine getirilmesini geciktirmektedir.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun, "İlamların İcrası" başlıklı ikinci babının Para ve
Teminat Verilmesi Hakkındaki İlamların İcrası bölümünde yer alan, "İcra emri ve muhtevası"
başlıklı 32. maddesine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinin 2.
fıkrasına benzer bir fıkra eklenilmeden; Danıştay, bölge idare mahkemesi, idare ve vergi
mahkemeleri dışındaki diğer mahkemeler tarafından verilen ve belli bir miktar paranın
ödenmesini gerektiren kararlar için, Üniversite aleyhine ilamlı icra takibine başlamadan önce
alacaklıların veya vekillerinin, Üniversiteye başvurmalarını sağlamanın hukuki dayanağının
olmayacağı iddia olunabilir ise de hukuk davalarından kaynaklanan idare borçları için
doğrudan idareye başvurma zorunluluğunun olmayıp, idari davalardan kaynaklanan idare
borçları için öncelikle idareye başvurulması zorunluluğunun olması idare borcunun
ödenmesinde iki farklı uygulama yapılmasına neden olmaktadır. Bu farklı uygulamanın idare
lehine giderilmesi gerekir.
Açıklanan nedenlerle Çukurova Üniversitesi aleyhine hukuk davaları sonucu
kesinleşmiş mahkeme ilamları ile Üniversite aleyhine doğan borçların, ödenmesinde İcra
Dairelerine başvurmadan önce, alacaklıların; öncelikle kuruma başvurmalarının sağlanması
gerekmektedir. Bu durumda Üniversitenin süresi içerisinde borçlarını ödemesi halinde, kurum
bütçesinden gereksiz yere icra vekâlet ücreti ve icra masrafı ödenmesine neden olunmayacağı
değerlendirilmiştir.
BULGU 2: İşçilerin Yıllık İzinlerinin Kanuna Uygun Olarak Kullandırılmaması
Çukurova Üniversitesi’nde çalışan işçi personelin yıllık ücretli izinlerinin süresinde
kullandırılmadığı, iş akitlerinin sona ermesinden sonra izin haklarının ekonomik değere
dönüştürüldüğü görülmüştür.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 50'nci maddesine göre kimse, yaşına, cinsiyetine
ve gücüne uymayan işlerde çalıştırılamaz. Dinlenmek, çalışanların hakkıdır.
4857 Sayılı İş Kanunun 53,56,57 ve 58’inci maddeleri gereğince işyerinde işe
başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan
işçilere yıllık ücretli izin verilir. Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez. Yıllık ücretli izin
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 işveren tarafından bölünemez. Bu iznin 53’üncü maddede gösterilen süreler içinde işveren tarafından sürekli bir şekilde verilmesi zorunludur. Ancak, 53’üncü maddede öngörülen izin süreleri, tarafların anlaşması ile bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere bölümler hâlinde kullanılabilir. İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin iznine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır. Yıllık ücretli iznini kullanmakta olan işçinin izin süresi içinde ücret karşılığı bir işte çalıştığı anlaşılırsa, bu izin süresi içinde kendisine ödenen ücret işveren tarafından geri alınabilir. Bu düzenlemeler ile işçinin yoğun iş temposundan uzaklaşması mutlak olarak dinlenmesi, dinlenmeden sonra işine dönerek verimli bir çalışma hayatı içerisinde olması amaçlanmıştır. İşçinin izin sürelerini biriktirerek, iş akitlerinin sona ermesinden sonra, izin haklarının ekonomik değere dönüştürmesi bu düzenlemeler karşısında mümkün değildir. Yukarıda açıklanan nedenlerle yıllık ücretli izin hakkı doğan işçinin yıllık ücretli izninin, izinin hak edildiği yılı takip eden yılda yasada belirlendiği biçimde kullandırılması, uzun yıllar biriktirilerek iş akdinin sona erdiği tarihte ekonomik hakka dönüştürülmemesi gerektiği değerlendirilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 8. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Kamu İdaresinin Sosyal Güvenlik Kurumuna Olan Ek Karşılık Prim Borçları ile Faturaya Dayalı Borçlarının Mali Tablolarda Yer Almaması ; 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi 14.05.2019 tarihinde 368 nolu hesaba alınmıştır. Tamamlanan Bilimsel Araştırma Projelerindeki Taşınırların, Proje Personelinin Üzerinde Kalması; 2018 Kısmen Yerine Getirildi Genel kullanıma yönelik taşınırların (Miroskop, Dron gibi) proje sonunda yürütücüsünden alınmasına özen gösterilmektedir. İç Kontrol Sisteminin Kurulması, Uygulanması, İzlenmesi ve Geliştirilmesi Yönünde, Yürürlükteki İç Kontrol Mevzuatı Gereklerinin Tam Olarak Yerine 2018 Kısmen Yerine Getirildi Eğitim ihtiyacı tespiti için birimlere yazı yazılmış ve cevap
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 Getirilmemesi, beklenilmektedir. 2017-2018 iç kontrol eylem planı gerçekleşme sonuçları üst yönetici onayı sonrası e SGB ye yüklenmiştir. Risk çalışmasına yılın son üç ayında başlanılacağı belirtilmiş ve denetim sırasında başlanılmadığı görüldüğünden bulgu konusu yapılmıştır. BAP Kapsamında Verilen Avansların Zamanında Kapatılmaması ; 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Sisteminin (BKMYS) kullanımına 2018 yılında başlanıldığından sistem kaynaklı kişi borcuna almada gecikme olmuştur. 2019
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 yılında avansların süresinde kapatılması, kapatılmayanların kişi borcuna alınması hususuna dikkat edilmektedir.
ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
BULGU LİSTESİ B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 ve işçilerden oluşmaktadır. İşletme bünyesinde 44 birim faaliyet göstermektedir. Kurumun saymanlık hizmetleri, T. C. Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Çukurova Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlığı tarafından yürütülmektedir. İşletme Müdürlüğünde memur statüsünde 4 kişi sağlık teknikeri, 2 kişi tekniker, 2 kişi elektrik teknisyeni, 7 kişi memur ve 8 kişi hizmetli, 4 kişi sözleşmeli personel ve 1893 kişi işçi olarak görev yapmaktadır. İşletmenin, T. C. Milli Eğitim Bakanlığı, T. C. Hazine ve Maliye Bakanlığı, T. C. Sosyal Güvenlik Kurumu ve Yükseköğretim Kurulu ile ilişkisi bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı İşletmenin gelir bütçesi, Mal ve Hizmet Gelirleri ve Diğer Gelirlerden; gider bütçesi ise, Personel Giderleri, Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri, Mal ve Hizmet Alım Giderleri, Cari Transferler, Sermaye Giderleri ve Ek Ödemeden oluşmaktadır. 2019 yılı bilançosunda İşletmenin sermayesi, 27.000,00 TL, toplam aktif büyüklüğü ise, 179.323.024,60 TL olarak yer almaktadır. Döner sermaye gelir toplamı, 426.799.974,77 TL, gider toplamı, 543.895.643,33 TL olup; 2019 yılsonu itibariyle 117.095.668,56 TL zarar gerçekleşmiştir. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi İşletme işlemlerinin muhasebeleştirilmesi ve bu işlemlere ilişkin mali rapor ve tabloların düzenlenmesi, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre yapılmaktadır. Muhasebeleştirme ve raporlama işlemleri, T. C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 Geçici ve kesin mizan. Bilanço. Kasa sayım tutanağı. Banka mevcudu tespit tutanağı. Alınan çekler sayım tutanağı. Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı. Teminat mektupları sayım tutanağı. Değerli kâğıtlar sayım tutanağı. İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli. Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Çukurova Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 yılına ilişkin yukarıda belirtilen
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 ve ekte yer alan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Alıcılar ve Alacak Senetleri Hesaplarında Kayıtlı Alacakların Düzenli Takip Edilmemesi Çukurova Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin Alıcılar Hesabı ile Alacak Senetleri bakiyelerinin uzun süredir tahsil edilmediği, eski yıllardan devir ederek 2019 yılsonu itibariyle 23.313.576,60 TL miktara ulaştığı görülmüştür. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe Ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Alacakların Takip Ve Tahsil Sorumluluğu” başlıklı 23’üncü maddesine göre alacakların takip edilerek tahsil edilebilir hâle getirilmesi idarenin görev ve sorumluluğundadır. Muhasebe yetkilisi, alacakların takibi için gerekli bilgileri ve belgeleri düzenli olarak işletmeye vermekle yükümlüdür. Muhasebe yetkilisi, idarelerce ilgili mevzuatına göre tahakkuk ettirilerek tahsil edilebilir hâle gelmiş gelir ve alacakları ilgili hesaplara kaydederek, nakden veya mahsuben tahsil edilmesinden sorumludurlar. Alıcılardan kaynaklanan alacaklar ile alacak senetlerinin tahsilat işlemlerinin devam ettiği görülmektedir. Ancak hizmet sunumu ile hizmet bedelinin tahsili arasındaki sürenin kısaltılması hastane mali dengesini olumlu yönde etkileyecektir.Bu nedenle verilen hizmetin bedelinin mümkün olduğu kadar kısa sürede tahsili gerekir. Açıklanan nedenlerle alıcılar ve alacak senetleri hesaplarındaki döner sermaye alacaklarının mevzuatına uygun olarak takip edilerek hizmet sunumundan sonra en kısa sürede tahsil edilebilir hale getirilerek tahsil edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Çukurova Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim
Raporu
22
BULGU 2: Vadesi Geçmiş Teminat Mektuplarının Muhasebe Kayıtlarında Yer
Alması
Banka teminat mektuplarının incelenmesinde geçerlilik süresi dolmuş teminat
mektuplarının saymanlık veznesinde ve kayıtlarda bekletildiği görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe Ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hüküm
Bulunmayan Haller” başlıklı 599’uncu maddesi gereğince teminat mektuplarına ilişkin kayıt
ve silme işlemlerinin Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre yürütülmesi
gerekir.
Merkezi yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 910 Teminat Mektupları Hesabını
düzenleyen 458’inci maddesinin 3’üncü bendine göre teminat ve garanti mektuplarının
muhasebe birimlerinde gereksiz yere bekletilmesini önlemek için alınan teminata ait işin
sonuçlandırılıp sonuçlandırılmadığı, mevzuatındaki sürelerde dikkate alınarak muhasebe
birimlerince takip edilmesi, her mali yılın sonunda teminat mektuplarına ilişkin ilgili idareden
bilgi alınması ve alınan bilgi doğrultusunda söz konusu mektup ve garanti belgelerinin
ilgilisine verilmesi, bankaya iade edilmesi ya da ertesi mali yıla devredilmesi
gerekmektedir.Vadesi geçmiş alınma amacı ortadan kalkmış teminat mektuplarının vezneden
ve kayıtlardan gerekli işlemler zamanında yapılmak suretiyle iade edilmesi, kayıtlardan
çıkarılması ve vezneden kaldırılması gerekir.
Açıklanan nedenlerle vadesi geçmiş teminat mektuplarının mevzuatına uygun olarak
vezneden ve kayıtlardan çıkarılması ve ilgilisine iade edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
BULGU 3: Araştırma Ve Uygulama Hastanesi Döner Sermaye İşletmesinin
Gelirlerinin Giderlerini Karşılayamaması ve Mali Yapılarının Bozulması
Araştırma Ve Uygulama Hastanesi Döner Sermaye İşletmesini gelirlerinin giderlerini
karşılayamadığı ve mali yapılarının bozulduğu görülmüştür.
Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi 2019 yılı
gideri 531.948.231,50 TL, geliri ise 382.080.346,88 TL’dir. Gelirler giderleri karşılayamamış
Giderler gelirlerden 149.867.884,62 fazla gerçekleşmiştir. Öte yandan Araştırma Uygulama
Hastanesinin 2019 yılı sonu itibariyle özel sektöre 364.152.126,58 TL, Hazine Ve Maliye
Bakanlığına 128.309.300,25 TL olmak üzere toplam 492.461.426,83 TL borcu
bulunmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 mümkün olan ve acil durumlara münhasır olmayan tıbbi sarf malzemelerinin 4734 Saylı Kamu İhale Kanunu’nun 22/f maddesi kapsamında doğrudan temin ile alındığı görülmüştür. 4734 Saylı Kamu İhale Kanunu’nun 22/f maddesine göre özelliğinden ve belli süre içinde kullanılma zorunluluğundan dolayı stoklanması ekonomik olmayan veya acil durumlarda kullanılacak olan ilaç, aşı, serum, anti-serum, kan ve kan ürünleri ile ortez, protez gibi uygulama esnasında hastaya göre belirlenebilen ve hastaya özgü tıbbî sarf malzemeleri, test ve tetkik sarf malzemeleri alımları ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin usulü ile yapılabilir. Ancak hastaneye 22’nci maddenin (f) bendi kapsamında alımı yapılan malzemelerin alım tarihlerinde stokta mevcutlarının olduğu, alınan malzemelerin aylarca stoklarda beklediği fatura ve stok kayıtlarının incelenmesinden anlaşılmaktadır. 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesine göre idareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. Bu kanuna göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel usuldür. Hastanenin içinde bulunduğu mali durum nedeniyle yapılan açık ihalelere katılım olmaması ya da yaklaşık maliyetin çok üzerinde teklif sunulması, bir sonraki yapılacak açık ihale usulü alım süreci göz önünde bulundurularak, sağlık hizmetlerinin aksatılmadan kesintisiz sürdürülebilmesi, insan sağlığı ve yaşamının ihmal edilemez oluşu nedenleriyle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/f bendi uyarınca Doğrudan Temin usulü ile alınmak zorunda kalınmış olabileceği düşünülse de ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak idarelerin sorumluluğundadır. Her ne kadar mali durum nedeniyle stoklanması mümkün olan ve acil durumlara münhasır olmayan tıbbi sarf malzemeleri doğrudan temin yönetimiyle alınmış olsa da, malzemelerin açık ihale usulü veya belli istekliler arasında ihale usulü ile daha rekabetçi bir ortam sağlanarak temin edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir. BULGU 5: İşçilerin Yıllık İzinlerinin Kanuna Uygun Olarak Kullandırılmaması Çukurova Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinde çalışan işçi personelin yıllık ücretli izinlerinin süresinde kullandırılmadığı, iş akitlerinin sona ermesinden sonra izin
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 haklarının ekonomik değere dönüştürüldüğü görülmüştür. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 50’nci maddesine göre kimse, yaşına, cinsiyetine ve gücüne uymayan işlerde çalıştırılamaz. Dinlenmek, çalışanların hakkıdır. 4857 Sayılı İş Kanunun 53,56,57 ve 58’nci maddeleri gereğince işyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir. Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez. Yıllık ücretli izin işveren tarafından bölünemez. Bu iznin 53’üncü maddede gösterilen süreler içinde işveren tarafından sürekli bir şekilde verilmesi zorunludur. Ancak, 53’üncü maddede öngörülen izin süreleri, tarafların anlaşması ile bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere bölümler hâlinde kullanılabilir. İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin iznine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır. Yıllık ücretli iznini kullanmakta olan işçinin izin süresi içinde ücret karşılığı bir işte çalıştığı anlaşılırsa, bu izin süresi içinde kendisine ödenen ücret işveren tarafından geri alınabilir. Bu düzenlemeler ile işçinin yoğun iş temposundan uzaklaşması mutlak olarak dinlenmesi, dinlenmeden sonra işine dönerek verimli bir çalışma hayatı içerisinde olması amaçlanmıştır. İşçinin izin sürelerini biriktirerek, iş akitlerinin sona ermesinden sonra, izin haklarının ekonomik değere dönüştürmesi bu düzenlemeler karşısında mümkün değildir. Yukarıda açıklanan nedenlerle yıllık ücretli izin hakkı doğan işçinin yıllık ücretli izninin, iznin hak edildiği yılı takip eden yılda yasada belirlendiği biçimde kullandırılması, uzun yıllar biriktirilerek iş akdinin sona erdiği tarihte ekonomik hakka dönüştürülmemesi gerektiği değerlendirilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 7. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Bazı İşletme Birimlerinin Mali Yapısının Bozulması 2018 Yerine Getirilmedi Konu hakkında 2019 yılında da bulgu yazılmıştır.
ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ 2019 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 28
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 29 sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilir. Bu çerçevede, Çukurova Üniversitesinin yayımladığı 2019-2023 dönemine ait Stratejik Plan, 2019 yılı Performans Programı ve 2019 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir. 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2019 yılı performans denetimi kapsamında Çukurova Üniversitesinin yayımladığı 2019-2023 dönemine ait Stratejik Plan, 2019 yılı Performans Programı ve 2019 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. Yapılan denetim sonucunda üniversitenin 2019-2023 dönemine ait Stratejik Planın mevzuattaki sürede hazırlanıp yayımlandığı görülmüştür. Kurum, misyon ve vizyonunu
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Çukurova Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 30
gerçekleştirmek üzere 5 amaç, bu amaçların altında 24 stratejik hedef ve bu hedeflere yönelik
85 adet performans göstergesi belirlemiştir. Amaçlar üst politika belgelerine uygun
belirlenmiş ve hedefler de bunu gerçekleştirecek şekilde düzenlenmiştir.
Üniversitenin 2019 yılı Performans Programı değerlendirildiğinde de; Göstergelerin
iyi tanımlandığı, yasal gerekliliklere uygun olarak hazırlanıp yayımlandığı, hedeflerin
tamamının ölçülebilir olduğu görülmüştür.
Kamu İdaresinin 2019 yılı İdari Faaliyet Raporu incelendiğinde ise raporun yasal
süresi içinde hazırlanıp yayımlandığı belirlenmiştir.
Çukurova Üniversitesi bünyesinde, veri kayıt sisteminin süreçleri ve bu süreçlere
ilişkin sorumlular her birim için ayrı ayrı belirlenmiştir. Kamu idaresi veri toplama, analiz ve
işleme süreçlerine ilişkin risk değerlendirmesi yapmıştır. Veri toplama, analiz ve işleme
süreçleri yazılı hale getirilerek personele açık ve net bir şekilde aktarılmış, veri kayıt
sisteminin hazırlanmasında yüklenicilerin istihdam edildiği bir durum söz konusu olmamıştır.
Sistem faaliyet sonuçlarının ölçümüne ilişkin tüm unsurları kapsamaktadır. Kamu idaresi, veri
işleme ve analize yönelik risklere dair kendi değerlendirmesini yapmış, veri kayıt
sistemlerinin yönetiminde ve işletilmesinde teknik uzmanlar da bulundurmuştur. Kayıt sistemi
raporlanan verilerin doğruluğunu etkileyecek düzeyde karmaşık olmamakla beraber veri kayıt
sistemi yakın bir zamanda kurulmuş ve kayıt sisteminde önemli değişiklikler yapılmıştır.
6. DENETİM BULGULARI
Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 31 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr