TalepSistemi
giriş yap

2019 - ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ.pdf

Oluşturulma tarihi: 2.09.2026 12:39    Güncellendi: 2.09.2026 12:39
Yazdır...

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ 2019 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2020

İÇERİK ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 20

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

  1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
  2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 6
  3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 6
  4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 6
  5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ........................................................................ 7
  6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 8
  7. DENETİM BULGULARI ............................................................................................................................ 8
  8. EKLER ........................................................................................................................................................ 19

BULGU LİSTESİ B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler

  1. İrtifak/Üst Hakkı Tesisi İhalelerine İlişkin Olarak Alınan İhale Kararlarının Bir Yıllık İrtifak Hakkı Bedeli Üzerinden Vergilendirilmesi
  2. Özel Bir Kooperatif Tarafından Yetkisiz Tahsilat Yapılması
  3. Üniversite ile Üniversite Vakfı Arasında Geçekleşen İşlemlerde Mevzuat Hükümlerine Uyulmaması
  4. Teknopark Anonim Şirketine Lojman Tahsis Edilmesi
  5. Yurtdışı Eğitim Masraflarına İlişkin Olarak Borç Yapılandırması İşlemlerinin Yapılmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

  1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anayasa’nın 130’uncu maddesine göre çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, 3 Temmuz 1992 tarih ve 3837 sayılı Kanun ile kurulmuştur. Yükseköğretim ile ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile esasları bir bütünlük içinde düzenlemek amacıyla yayımlanan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu 1981’den beri yürürlüktedir. 2547 sayılı Kanun’un 12’nci maddesinde yükseköğretim kurumlarının görevleri sayılmakta olup bu görevler sırasıyla; a. Çağdaş uygarlık ve eğitim - öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde, toplumun ihtiyaçları ve kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun ve ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim - öğretim, bilimsel araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, b. Kendi ihtisas gücü ve maddi kaynaklarını rasyonel, verimli ve ekonomik şekilde kullanarak, milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılan plan ve programlar doğrultusunda, ülkenin ihtiyacı olan dallarda ve sayıda insan gücü yetiştirmek, c. Türk toplumunun yaşam düzeyini yükseltici ve kamuoyunu aydınlatıcı bilim verilerini söz, yazı ve diğer araçlarla yaymak, d. Örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim yoluyla toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 e. Ülkenin bilimsel, kültürel, sosyal ve ekonomik yönlerden ilerlemesini ve gelişmesini ilgilendiren sorunlarını, diğer kuruluşlarla işbirliği yaparak, kamu kuruluşlarına önerilerde bulunmak suretiyle öğretim ve araştırma konusu yapmak, sonuçlarını toplumun yararına sunmak ve kamu kuruluşlarınca istenecek inceleme ve araştırmaları sonuçlandırarak düşüncelerini ve önerilerini bildirmek, f. Eğitim - öğretim ve seferberliği içinde, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim hizmetini üstlenen kurumlara katkıda bulunacak önlemleri almak, g. Yörelerindeki tarım ve sanayinin gelişmesine ve ihtiyaçlarına uygun meslek elemanlarının yetişmesine ve bilgilerinin gelişmesine katkıda bulunmak, sanayi, tarım ve sağlık hizmetleri ile diğer hizmetlerde modernleşmeyi, üretimde artışı sağlayacak çalışma ve programlar yapmak, uygulamak ve yapılanlara katılmak, bununla ilgili kurumlarla işbirliği yapmak ve çevre sorunlarına çözüm getirici önerilerde bulunmak, h. Eğitim teknolojisini üretmek, geliştirmek, kullanmak, yaygınlaştırmak, ı. Yükseköğretimin uygulamalı yapılmasına ait eğitim - öğretim esaslarını geliştirmek, döner sermaye işletmelerini kurmak, verimli çalıştırmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaktır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Kamu idaresinin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanınca, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca seçilmekte ve atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik organı Senato olup Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır. Akademik yapısı Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Fakülte Dekanlıkları, Yüksekokullar, Enstitüler, Araştırma ve Uygulama Merkezleri ile Koordinatörlükler olan Üniversitenin idari yapısında ise Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, İç Denetim Birimi, Etik Komisyonu, Rektör Yardımcıları, Koordinatörlükler, Uygulama ve Araştırma Merkezleri, Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, Genel Sekreterlik ile bunlara bağlı Daire Başkanlıkları ve Hukuk Müşavirliği bulunmaktadır. 2019 yılsonu itibarı ile Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi’nde; 4 enstitü, 17 fakülte, 5 yüksekokul, 13 meslek yüksekokulu ve 41 uygulama ve araştırma merkezi bulunmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 2019 yılsonu itibarı ile Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi’nde; 1782 akademik personel, 753 idari personel ve 928 işçi görev yapmaktadır. Üniversitenin bağlı, ilgili ve ilişkili olduğu kurum ve idareler değerlendirildiğinde; Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesinin ilgili yıl bütçesi hazırlanıp Anayasa’nın 130’uncu maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak işleme tabi tutulup yürürlüğe konmaktadır. Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile kurulan Yükseköğretim Kurulunun görev alanı içerisinde Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi de bulunmaktadır. Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim altında bulunduran Yükseköğretim Kuruluna bağlı Yükseköğretim Denetleme Kurulu ise kamu idaresinin faaliyetlerini denetleme yetkisine sahiptir. Akademik bir organ olan Üniversitelerarası Kurulun üyeleri her üniversiteden bir rektör ve bir profesörün katılımından oluşmaktadır. Bu Kurulun görevleri 2547 sayılı Kanun’un 11’inci maddesiyle belirlenmiştir ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi de Kurulun üyesidir. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi diğer üniversiteler gibi mali yönetim yapısı ve işleyişi, kamu bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, mali işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve raporlanması ve mali kontrole ilişkin olarak 5018 sayılı Kanun’un verdiği görev ve yetkiye istinaden başta Hazine ve Maliye Bakanlığı düzenlemeleri olmak üzere ilgili diğer kurumların düzenlemelerine tabidir. 1.3. Mali Yapı “Özel Bütçeli İdare” olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun, 5436 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi ile değiştirilmiş (II) sayılı cetvelinin (A) bölümünde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 sayılan Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve İleri Teknoloji Enstitüleri içerisinde yer alan kamu idaresi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerinden oluşan ödenekleri kullanarak giderlerini finanse etmektedir. Üniversitenin 2019 yılı toplam bütçe ödeneği 389.898.758,29 TL, 2019 yılı sonu itibariyle harcama tutarı 374.575.972,26 TL olup, gider gerçekleşme oranı %96,07’dir. Üniversitenin 2019 yılı planlanan geliri 370.643.000,00 TL, yıl sonunda gerçekleşen geliri ise 385.516.750,43 TL olup, gelir gerçekleşme oranı % 104,01’dir. Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2019 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir. KODU ÖDENEK TÜRÜ 2019 TOPLAM ÖDENEK YILSONU HARCAMA HARCAMA ORANI (%) 01 PERSONEL GİDERLERİ 264.217.590 261.492.088 98,97 02 SOSYAL GÜVENLİK KURUMLARINA DEVLET PRİMİ GİDERLERİ 41.263.020 41.070.525 99,53 03 MAL VE HİZMET ALIM GİDERLERİ 32.841.270 30.406.971 92,59 05 CARİ TRANSFERLER 12.179.441 11.171.697 91,73 06 SERMAYE GİDERLERİ 39.261.500 30.298.754 77,17 07 SERMAYE TRANSFERLERİ 135.938 135.938 100 GENEL TOPLAM 389.898.758 374.575.972 96,07 Ekonomik sınıflandırmaya göre 2019 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları ise aşağıdadır. 2019 KODU GELİR PLANLANAN GELİR (TL) GERÇEKLEŞEN GELİR (TL) 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 14.338.000,00 18.700.828,30 04 Alınan Bağış ve Yardımlar 350.463.00,00 358.157.666,58 05 Diğer Gelirler 5.842.000,00 8.658.255,55 TOPLAM 370.643.000,00 385.516.750,43

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Kamu İdaresi bütçesi içinde yer almayan Üniversite Döner Sermaye İşletmesi, 2019 yılını 47.183.978,27 TL, Üniversite Dardanos İktisadi İşletmesi ise, 2019 yılını 138.138,85 TL dönem zararı ile kapatmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kanun’un 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. kamu idaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. “Kamu idaresi Hesaplarının Sayıştay’a Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri.  Geçici ve kesin mizan.  Bilanço.  Kasa sayım tutanağı.  Banka mevcudu tespit tutanağı.  Alınan çekler sayım tutanağı.  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı.  Teminat mektupları sayım tutanağı.  Değerli kâğıtlar sayım tutanağı.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli.  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu.  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu.  Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Üniversitede genel teşkilat şeması oluşturularak tüm birimlerin ve tüm birimlerdeki personelin görev yetki ve sorumlulukları açık bir şekilde ve standart bir formda yazılı olarak oluşturulmuş ve her birimin kendi web sitesinde yayımlanmıştır. Üniversitede Elektronik Belge Yönetim sistemi ve İmza Yetkileri Yönergesi mevcut olup, daha kapsamlı olacak yetki devri yönergesi taslak çalışması yapılmış paydaşların görüşlerine sunulmuştur. 2018 yılı sonu itibariyle tüm iş ve işlemler için süreç akış şemaları oluşturulmuş/güncellenmiştir. Belirli periyotlarla da güncellenmesi gerekliliği belirtilmiştir. Üniversitenin iç kontrol standartları eylem planı kamu iç kontrol rehberi ve iç kontrol standartları tebliği rehber alınarak hazırlanmıştır. Üniversitenin personel hareketliliği norm kadro çalışmaları çerçevesinde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 yürütülmektedir. Aynı zamanda personelin alımı ve görevde yükselmesine ilişkin kriterler de belirlenmiş ve Personel Daire Başkanlığının sayfasında yayınlanmaktadır. Üniversitenin stratejik planı ve performans programları içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmakta olup, Bütçede performans hedefleri ve faaliyetler ile ilişkilendirilmektedir. Üniversitenin Risk Yönergesi taslak olarak hazırlanmış, paydaşların görüşlerine sunulmuştur ve yılsonuna kadar yürürlüğe girmesi planlanmaktadır Ön mali kontrol sistemi, iç kontrol ve ön mali kontrole ilişkin usul ve esaslara uygun olarak kurulmuştur. Üniversitede Üniversite Bilgi Yönetim Sistemi, Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi, Kamu Personel Bilgi Sistemi, e-bütçe ve benzeri programlar kullanılmaktadır. Söz konusu programlar ile yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgi ve raporlar üretilerek analiz yapma imkanı sağlanmaktadır. Üniversitenin 3 kişilik iç denetçi kadrosunun tamamı doludur ve iç denetim fonksiyonun yerine gerilmesi için yeterlidir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2019 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜNÜN DAYANAKLARI Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 B. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: İrtifak/Üst Hakkı Tesisi İhalelerine İlişkin Olarak Alınan İhale Kararlarının Bir Yıllık İrtifak Hakkı Bedeli Üzerinden Vergilendirilmesi Mülkiyeti Üniversiteye ait olan iki adet taşınmaz üzerinde tesis edilecek olan irtifak/üst hakkı ihalelerine ilişkin olarak alınan ihale kararlarının 39 yıllık irtifak/üst hakkı bedeli üzerinden vergilendirilmesi gerekirken 1 yıllık bedel üzerinden vergilendirildiği tespit edilmiştir. 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun “Kağıtların mahiyetlerinin tayini” başlıklı 4’üncü maddesinde; “Bir kağıdın tabi olacağı verginin tayini için o kağıdın mahiyetine bakılır ve buna göre tabloda yazılı vergisi bulunur. Kağıtların mahiyetlerinin tayininde, şekli kanunlarda belirtilmiş olanlarda kanunlardaki adlarına, belirtilmemiş olanlarda üzerlerindeki yazının tazammun ettiği hüküm ve manaya bakılır. Mahiyeti tayin edilmek istenen kağıt üzerinde başka bir kağıda atıf yapılmışsa, atıf yapılan kağıdın hükümlerine nazaran iktisap ettiği mahiyete göre vergi alınır”. Denilmektedir. Yukarıda yer alan mevzuat hükmünden damga vergisi uygulamasında öncelikle kağıdın mahiyetine bakılacağı, kağıtların mahiyetinin tespitinde ise kağıdın içerdiği hüküm ve mananın esas olduğu, anlaşılmaktadır. Mülkiyeti Üniversiteye ait olan Çanakkale İli, Sarıcaeli Köyü, 1030 ve 1210 Parsel numaralı iki adet taşınmaz üzerinde irtifak/üst hakkı kurulmasına yönelik olarak yapılan ihalelere ilişkin olarak iki adet ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde; 1030 ve 1210 parsel numaralı taşınmazlara ilişkin ihale onay belgeleri ve ihale teknik şartnamelerinde, söz konusu taşınmazlar üzerinde 39 yıl süreli bir irtifak/üst hakkı tesis edileceği, yıllık tahmini irtifak hakkı bedellerin 1030 parsel numaralı taşınmaz için 73.000,00 TL ve 120 parsel numaralı taşınmaz için 235.000,00 TL olduğu, ihalelere bu süre ve bedeller üzerinden çıkılacağı, şeklinde ifadeler bulunduğu,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 1030 ve 1210 parsel numaralı taşınmazlara ilişkin ihale komisyon kararlarında ise, söz konusu taşınmazlar üzerinde 39 yıl süreli bir irtifak/üst hakkı tesis edileceği hususundan bahsedilmediği, ihalelerin sanki bir yıllık bir irtifak/üst hakkı tesisi imiş gibi yanlış bir şekilde değerlendirildiği, ihale kararlarında hatalı bir şekilde bir yıllık irtifak hakkı tesissi bedellerinin yer aldığı, İhale kararlarının bir yıllık irtifak/üst hakkı tesisi bedelleri üzerinden damga vergisine tabi tutulduğu, tespit edilmiştir. İhaleye konu taşınmazlar üzerinde 39 yıllık bir irtifak/üst hakkı tesisi söz konu olduğu için, ihale kararlarının ihtiva ettiği gerçek bedellerin 39 yıl üzerinden hesaplanması gereken bedeller olduğu, dolayısı ile ihale kararlarının 39 yıllık bedeller üzerinden damga vergisine tabi tutulması gerektiği değerlendirilmektedir. 1210 numaralı parsele ilişkin olarak 39 yıllık ihale karar damga vergisi tutarı özel şirket tarafından üniversite hesabına yatırılmış olup, 1030 numaralı parsele ilişkin olarak üniversite hesabına yatırılması gereken ihale karar damga vergisinin de tahsilatı yapılmalıdır. BULGU 2: Özel Bir Kooperatif Tarafından Yetkisiz Tahsilat Yapılması Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu (BESYO) Müdürlüğüne ait bazı programlara yönelik öğrenci adayları için yapılan özel yetenek sınavlarıyla ilgili olarak, alınan “cari harcamalara katkı payı” adlı ücretin özel bir kooperatife aktarıldığı tespit edilmiştir. 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Yetkisiz tahsilat ve ödeme başlıklı” 72’nci maddesinde: “Kanunların veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin öngördüğü şekilde yetkili kılınmamış hiçbir gerçek veya tüzel kişi, kamu adına tahsilat veya ödeme yapamaz.(2) Yetkisiz tahsilat veya ödeme yapılması, kamu hizmeti karşılığında veya kamu hizmetleriyle ilişkilendirilerek bağış veya yardım toplanması veya başka adlarla tahsilat veya ödeme yapılması hallerinde; söz konusu tutarlar, yetkisiz tahsilat veya ödeme yapılanlardan alınarak, ilgisine göre bütçeye gelir kaydedilir veya ilgililerine iade edilmek üzere emanet hesaplarına kaydedilir…” denilmektedir. Yükseköğretim Kurulunun bütün devlet üniversitelerine gönderdiği 12.11.2014 tarih ve 57802651-302.01.05/66263 sayılı yazısında

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 “ Yükseköğretim kurumlarının özel yetenek sınavlarına girecek olan adaylardan ücret tahsil etmesi ile ilgili tereddütlerin iletilmesi üzerine konu 24.09.2014 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında görüşülmüş ve özel yetenek sınavlarına girecek adaylardan ücret alınması hususunun mevzuatta düzenlenmemiş olması nedeniyle uygun olmadığına karar verilmiştir….” denilmektedir. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu iş ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde; üniversite resmi internet sitesinde, Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu bünyesinde yürütülen (2019-2020 dönemine ilişkin) özel yetenek sınavları öncesinde, adayların cari harcamalara katkı payı adı altında kişi başı 80,00 TL tutarındaki bir ücreti özel bir kooperatifin banka hesabına yatırmaları gerektiği şeklinde bir ilan bulunduğu, tespit edilmiştir. Yükseköğretim Kurulunun yukarıda bahsedilen yazısında da bahsedildiği gibi, mevzuatta bir düzenleme olmaması nedeniyle özel yetenek sınavlarından ücret alınmaması gerekmektedir. Dolayısı ile üniversitenin bizzat kendisi veya mevcut olayımızda olduğu gibi dolaylı olarak özel bir kooperatifin özel yetenek sınavlarına ilişkin olarak herhangi bir ücret tahsilatında bulunması mevzuata aykırıdır.
5018 sayılı Kanun’un 72’nci maddesinden de açıkça anlaşılacağı üzere, özel yetenek sınavlarına ilişkin olarak ücret alınması durumu, kanun koyucu tarafından yetkisiz tahsilat olarak adlandırılmaktadır. Kooperatif hesabında toplanan ücretlerin tamamının (toplam 596 öğrenciden alınan 47.680,00.-TL) Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu bünyesinde yürütülen (2019-2020 dönemine ilişkin) özel yetenek sınavlarındaki zorunlu giderlere harcandığı görülmüş olsa da, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereği özel yetenek sınavlarına girecek adaylardan ücret alınması hususunun uygun olmadığı değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 BULGU 3: Üniversite ile Üniversite Vakfı Arasında Geçekleşen İşlemlerde Mevzuat Hükümlerine Uyulmaması a- Üniversite Tarafından Düzenlenen Organizasyonlara İlişkin Olarak Ortaya Çıkan Gelir-Gider İşlemlerinin Üniversite Vakfı Üzerinden Gerçekleştirilmesi Üniversite tarafından düzenlenen kongre, sempozyum gibi organizasyonlara ilişkin olarak ortaya çıkan gelir-gider işlemlerinin üniversite vakfı üzerinden gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. 5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun’un “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde: “Bu Kanun; kamu kurum ve kuruluşlarını, kamu hizmetlerini veya personelini desteklemek üzere kurulan dernekler ve Türk Medenî Kanununa göre kurulan vakıflar ile bunların kamu kurum ve kuruluşları ile ilişkilerini düzenler ve kapsar… Aynı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 2’inci maddesinde: “…b) Dernek ve vakıflar kamu kurum ve kuruluşlarının sundukları hizmetlerle ilgili olarak gerçek ve tüzel kişilerden ücret, bağış, katkı payı ve benzeri adlar altında herhangi bir karşılık alamaz…” denilmektedir. Üniversite tarafından düzenlenen kongre, sempozyum v.b organizasyonlara ilişkin olarak ortaya çıkan gelir-gider işlemlerinin nasıl gerçekleştirildiğine yönelik olarak yapılan incelemeler neticesinde; bu tip organizasyonların mali işlemlerinin 5072 sayılı Kanun kapsamında yer alan üniversite vakfı tarafından gerçekleştirildiği, tespit edilmiştir. Üniversite vakfı tarafından üniversitenin sunmuş olduğu bu tip organizasyon hizmetlerine ilişkin herhangi bir ücret veya bağış toplanması, 5072 sayılı Kanun’un 2’inci maddesinin b bendine aykırı bir durumdur. Üniversite tarafından düzenlenen kongre, sempozyum v.b organizasyonlara ilişkin olarak ortaya çıkan gelir-gider işlemlerinin, üniversite strateji geliştirme dairesi hesabı veya döner sermaye işletme müdürlüğü hesabı içerisinde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 b- Özel Bir Vakfın Üniversiteye Yapmış Olduğu Bağışların, Üniversite Vakfına Aktarılması Özel bir vakfın üniversiteye düzenli olarak yaptığı (kamu geliri niteliğindeki) bağışların, üniversite bütçesine kaydedilmek yerine üniversite vakfına aktarıldığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bağış ve yardımlar” başlıklı 40’ıncı maddesinde “…Kamu idarelerine yapılan her türlü bağış ve yardımlar gelir kaydedilir…” denilmektedir. 5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun’un “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde: “Bu Kanun; kamu kurum ve kuruluşlarını, kamu hizmetlerini veya personelini desteklemek üzere kurulan dernekler ve Türk Medenî Kanununa göre kurulan vakıflar ile bunların kamu kurum ve kuruluşları ile ilişkilerini düzenler ve kapsar…” Aynı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 2’inci maddesinde “…g) Kamu kurum ve kuruluşlarının bütçelerinden bu Kanun kapsamındaki dernek ve vakıflara ödenek, yardım veya herhangi bir kaynak aktarılamaz. …” denilmektedir. Üniversiteye düzenli olarak bağışta bulunan özel bir vakfın, yapmış olduğu bu bağışlarının üniversite tarafından ne şekilde idare edildiğine yönelik olarak yapılan incelemeler neticesinde; yapılan bağışların üniversite bütçesine gelir olarak kaydedilmek yerine üniversite vakfına aktarıldığı, bu bağışların üniversite vakfı tarafından üniversitenin çeşitli ihtiyaçlarında kullanıldığı, tespit edilmiştir. Üniversiteye yapılan bağışların, üniversite vakfına aktarılması uygulamasının, 5018 sayılı Kanun’un 40’ıncı maddesine ve 5072 sayılı Kanun’un 2’inci maddesinin g bendine aykırı bir durum olduğu, görülmektedir. Yapılan bağışların 5018 sayılı Kanun’un 40’ıncı maddesi gereğince üniversite bütçesine gelir olarak kaydedilmesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 BULGU 4: Teknopark Anonim Şirketine Lojman Tahsis Edilmesi Çanakkale Teknopark Teknoloji Geliştirme Bölgesi AŞ’ye mevzuata aykırı olarak 2 adet kamu konutu tahsis edilmiştir. Kamu Konutları Yönetmeliği’nin “Kamu Konutlarının Türleri” başlıklı 5’inci maddesinde; “Kamu Konutlarının Türleri Madde 5 – Kamu konutları tahsis esasına göre aşağıda belirtilen dört gruba ayrılır: a) Özel tahsisli konutlar; Yönetmeliğe ekli (1) sayılı cetvelde gösterilen ve temsil özelliği olan makam ve rütbe sahiplerine tahsis edilen özel nitelikteki konutlardır. b) Görev tahsisli konutlar; Yönetmeliğe ekli (2) sayılı cetvelde belirtilenlere, görevlerinin önemi ve özelliği ile yetki ve sorumlulukları gereği tahsis edilen konutlardır. c) Sıra tahsisli konutlar; Yönetmeliğe ekli (4) sayılı cetvelde gösterilen puan durumu dikkate alınarak 9 uncu maddede belirtilen usul ve esaslara göre tahsis edilen konutlardır. d) Hizmet tahsisli konutlar;

  1. Hudut karakolu, istasyon, haberleşme, gözlem, araştırma, inşaat mahalli gibi meskûn yerlerden uzak, sosyal ve ekonomik zorlukları olan, ulaşım ve iskan imkanları kısıtlı yerlerde, normal çalışma saatleriyle sınırlandırılması kabil olmadan görev başında bulundurulması gerekli olan personel,
  2. İlgili kanunlarca kendilerine zata mahsus taşıt tahsis edilen makam ve rütbe sahiplerinin makam şoförü ve koruma görevlileri,
  3. Kamu konutlarında görevli kapıcı, kaloriferci gibi personel, İçin inşa veya tefrik edilerek tahsis edilen bina, baraka, prefabrik yapı, şantiye eklentisi, tadil edilmiş veya edilmemiş karavan, kulübe ve benzeri konutlardır.” Denilmektedir. Kamu konutlarının hangi kamu görevlilerine tahsis edileceği, Kamu Konutları Yönetmeliği’nde belirtilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 Ancak üniversite kamu konutlarına ilişkin 2019 yılı işlemleri üzerinde yapılan incelemeler neticesinde; Çanakkale On sekiz Mart Üniversitesi ile Çanakkale İl Özel İdaresi arasında 23.05.2018 tarihinde Lojman İnşaatı Yapım Protokolü adlı bir sözleşme imzalandığı, Bu sözleşmeye istinaden 16.04.2019 tarihinde Çanakkale İl Özel İdaresi tarafından yapımı gerçekleştirilen lojmanların 3 tanesinin üniversiteye devredildiği, Üniversite yönetim kurulunun 01.08.2019 tarih ve 18 sayılı kararı ile İl Özel İdaresi tarafından 16.04.2019 tarihinde üniversiteye devredilen kamu konutlarından 2 tanesinin Çanakkale Teknopark Teknoloji Geliştirme Bölgesi AŞ’ye tahsis edildiği, tespit edilmiştir. Kamu konutlarının hangi kamu görevlilerine tahsis edileceği, yukarıda ilgili kısmını verdiğimiz Kamu Konutları Yönetmeliği’nde ve bu yönetmelik eki cetvellerde ayrıntılı olarak düzenlenmiş olup, Çanakkale Teknopark Teknoloji Geliştirme Bölgesi A.Ş. yönetmelik kapsamında kamu konutu tahsis edilecekler arasında sayılmamıştır. Dolayısıyla mevzuata aykırı bu tahsis işleminin iptal edilmesi ve tahsis işlemlerinin mevzuata uygun yapılması gerekmektedir. BULGU 5: Yurtdışı Eğitim Masraflarına İlişkin Olarak Borç Yapılandırması İşlemlerinin Yapılmaması 2547 sayılı Kanun’un geçici 53’üncü maddesi kapsamında yer alan bir borçluya borç yapılandırma (kısmi af) işlemlerinin uygulanmadığı, tespit edilmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Yurtdışı Eğitim Masraflarının Tahsili” başlıklı Ek 34’üncü maddesinde: “(Ek: 1/8/1996- 4160/2 md.) İlgili kanunlarına veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine göre; öğrenim yapmak, yetiştirilmek, eğitilmek, bilgilerini artırmak, staj yapmak veya benzeri bir nedenle geçici süreli görevlendirilmek suretiyle, üç ay veya daha fazla süre ile yurtdışına gönderilen kamu personeli yurtdışında bulundukları sürenin iki katı kadar mecburi hizmetle yükümlüdürler. Bu şekilde yurt dışına gönderilecek personelden, örneği Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanmış "Yüklenme Senedi ile Muteber İmzalı Müteselsil Kefalet Senedi" alınır.(2) Anılan personelin mecburi hizmet yükümlülüğünü yerine getirmeden veya tamamlamadan görevinden ayrılması, müstafi sayılması ya da bir ceza ile görevine son verilmesi halinde, kendileri için kurumlarınca fiilen döviz olarak yapılmış olan

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 her türlü masraflar aynı döviz cins ve miktarı üzerinden borçlandırılır… Borç miktarı ilgili tarafından Türk Lirası ile ödenir ve yapılan ödeme miktarı tahsil tarihindeki T.C. Merkez Bankasınca tespit ve ilan edilen efektif satış kuru üzerinden dövize çevrilerek yukarıda belirlenen şekilde hesaplanan döviz borcundan mahsup edilir…” denilmektedir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun Geçici 53’üncü maddesinde: “(Ek: 29/6/2006-5535-2 md.) 33’üncü maddeye göre lisansüstü eğitim-öğretim amacıyla yurt dışına gönderilenler… Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar; a) Lisansüstü eğitim-öğretim amacıyla yurt dışında kalmaları gereken süre içerisinde öğrenimlerini tamamlayamamaları nedeniyle kadroları ile ilişikleri kesilenlerden… Yukarıda belirtilen hükümler çerçevesinde… Bu madde kapsamına girdiği halde müracaat etmemeleri… Nedeniyle mecburi hizmet yükümlülüğünü yerine getirmeyenlerin yükümlü tutulacakları tutar, imzaladıkları yüklenme senedi ile muteber imzalı müteselsil kefalet senedi hükümleri dikkate alınmaksızın ve ilgililere ödeme yapma sonucu doğurmaksızın, kendilerine döviz olarak yapılmış olan her türlü masraflar için; a) Bunlardan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ek 34’üncü maddesinin yürürlüğe girdiği 5/8/1996 tarihinden sonra yüklenme senedi ile muteber imzalı müteselsil kefalet senedi alınanlar hakkında, anılan maddenin ikinci fıkrası hükümlerine göre bu Kanunun yayımı tarihinden önceki süreler için faiz uygulanmaksızın hesaplama yapılır. b) 5/8/1996 tarihinden önce yüklenme senedi ile muteber imzalı müteselsil kefalet senedi alınanlar hakkında, ilgili adına fiilen ödemenin yapıldığı tarihteki T.C. Merkez Bankasınca tespit ve ilân edilen efektif satış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilerek bulunacak tutar ile bu tutara sarf tarihinden bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen süre için 1/1/2006 tarihinden geçerli olmak üzere tespit ve ilân edilen kanunî faiz işletilerek hesaplama yapılır. Ancak, bu hükümlere göre hesaplama yapılması sonucunda borçlunun aleyhine bir durum ortaya çıkması halinde (a) bendi hükümleri uygulanır. Hesaplanan borç miktarı, ilgilinin durumu ve ödettirilecek meblağ dikkate alınarak azamî beş yıla kadar taksitlendirilebilir. Bunların daha önce ödemiş oldukları tutar ile mecburi hizmetlerinde değerlendirilen sürelere isabet eden tutar, anılan madde uyarınca belirlenecek tutardan düşülür…” denilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden; kamu kurumlarınca yurtdışına eğitim için gönderilen kişilerden bir kısmının çeşitli nedenler ile eğitim masraflarına karşılık olarak bir borç ödeme yükümlülüğü altına girebileceği, yükümlülük altına girecek olan kişilere ne tutarda bir borç çıkarılacağına ilişkin borç hesaplama esaslarının genel olarak 657 sayılı Kanunu’nun 1996 yılında yürürlüğe giren ek 34’üncü maddesinde hüküm altına alındığı, ancak 2547 sayılı Kanun’a 2006 yılında eklenen bir geçici 53’üncü madde ile 657/Ek madde 34 kapsamında üniversiteye borcu bulunan kişilerin mevcut borçlarının miktarına ilişkin olarak bir yapılandırma (kısmi bir af) öngörüldüğü, anlaşılmaktadır. Çanakkale On sekiz Mart Üniversitesinin 2019 yılı itibariyle mevcut olan alacaklarına ilişkin olarak hukuk müşavirliğinde takip edilen alacak dosyaları üzerinde yapılan incelemeler neticesinde; Üniversitede görevli bir araştırma görevlisinin, 1993 yılında bir yabancı ülkeye (2547 sayılı kanunun 33’üncü maddesi kapsamında) eğitime gönderildiği, bahsi geçen araştırma görevlisinin yurtdışı eğitimini zamanında tamamlayamadığı için 2000 yılında üniversite ile ilişiğinin kesildiği, üniversite ile ilişiği kesilen bu kişiye 2000 yılında 657 sayılı Kanunu’nun Ek 34’üncü maddesine istinaden borç çıkarıldığı, Denetim tarihi itibariyle bu kişinin üniversiteye halen ödenmemiş 329.312,90 TL tutarında borcu bulunduğu tespit edilmiştir. Borçlu olan bu kişi, 2547 sayılı Kanun’un geçici 53’üncü maddesinde de görülebileceği gibi kanun kapsamında yapılandırmadan (kısmi af) yararlanması gereken bir kişidir. Sonuç olarak, bahsi geçen kişiye ilişkin olarak 2000 yılında üniversite tarafından çıkarılan borç tutarının, 2006 yılında yürürlüğe giren kanun maddesi doğrultusunda yeniden hesaplanması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 8. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Taşınır İşlemlerinin Mevzuata Uygun Yapılmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Üniversiteye Ait Taşınmazların Mevzuata Aykırı Olarak Kiralanması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi İç Kontrol Sistemi Yapılandırma Çalışmalarının Tamamlanmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

  1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ .................................................................................................... 20
  2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 22
  3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 23
  4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 23
  5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 24
  6. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 24
  7. EKLER ........................................................................................................................................................ 40

BULGU LİSTESİ B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler

  1. Global Bütçe Uygulaması Nedeniyle, Sosyal Güvenlik Kurumu Tarafından Üniversiteye Ödenmeyen Tedavi Bedellerine İlişkin Olarak Yapılması Gereken İlgili Dönem Alacak Terkinlerinin Zamanında Yapılmaması
  2. Yönetici Payı Ödemesi Uygulamasının Mevzuata Uygun Olmaması
  3. Döner Sermaye Ek Ödeme Dağıtımlarına Geliri Elde Eden Birimlerin Yönetim Kurullarının Karar Vermesi
  4. Döner Sermaye Faaliyetleri Kapsamında Üretilen Hizmetlerin Fiyatlandırılmasında, Hizmet Alımı Yapan Firmaların Fiilen Belirleyici Olması
  5. Milli Eğitim Bakanlığı İzni Olmayan Bir Özel Kuruluştan Eğitim Hizmeti Satın Alınması
  6. Toplu Sözleşmede Geçen Mahsuplaşmanın Hatalı Tutarlar Üzerinden Yapılması
  7. Üniversite Tüzel Kişiliğinin Kullanılması Suretiyle Hazırlanan Plan, Proje ve Teknik Rapor Hazırlama İşlerinde % 15 Birim Payı Ayrılması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20

  1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Döner Sermaye İşletmesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, 21.11.1983 tarih ve 18228 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan 124 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları İle Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uyarınca oluşturulmuştur. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün faaliyet alanı aşağıdaki gibidir: a) Yükseköğretim kurumları dışındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerce talep edilecek konularda; bilimsel görüş vermek, proje, araştırma ve benzeri hizmetler yapmak, kurs, seminer vb. düzenlemek, b) İthalat ve ihracatta gümrük tarifelerine tabi maddelerin kimyasal tahlil ve tespit vs. gibi işlerin; plan, proje ve benzeri hizmetleri yapmak ve bunlara ilişkin kurslar açmak, danışmanlık hizmetleri yapmak, c) Faaliyet alanlarıyla sınırlı olarak iş ve hizmet üretmek, elde edilen ürünlerin Rektörlük izni alınmak şartıyla pazarlanması ve satılması için satış ve teşhir yerleri açmak, d) Ziraat Fakültesine bağlı uygulama alanlarında; hayvancılık, buğday ve yem bitkisi ekimi, bağ, zeytin ve meyve bahçesi yetiştiriciliği, çiçek serası ve kültür mantarı üretim ve işletmeciliği faaliyetlerine katılmak ve ürünlerin pazarlamasını yapmak, e) Süt ürünlerinin imalatı ve pazarlamasını yapmak, f) Her türlü baskı ve yayım hizmetlerini yerine getirmek. g) Klinikler, poliklinikler, ameliyathaneler, laboratuvar ve mahallinde yapılacak her çeşit muayene, tetkik, tahlil, tedavi, ameliyat, her türlü sağlık hizmetleri ile yataklı ve yataksız sabit ve geçici kuruluşları işletmek. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, 12.01.2003 tarih ve 24491 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan yönetmelikle, 2547 Sayılı Kanunun 58’inci maddesine göre kurulmuş olup

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 bağlı 31 birim bulunmaktadır. Döner sermaye işlemleri Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü ve Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. 18 Mart Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü ve Bağlı Birimlerde (Hastane hariç); Memur (1 Adet Bilgisayar İşletmeni), Sürekli İşçi (2 Adet) ve 4/D İşçi (5 Adet) personel çalışmaktadır. 18 Mart Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Döner Sermaye İşletmesinde; Memur 36 kişi, 4/D İşçi 370 kişi, 4/B işçi 1 kişi ve Yabancı Asistan 2 kişi görev yapmaktadır. 1.3. Mali Yapı 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesine Göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik' in 15’inci maddesine göre: Döner Sermaye İşletmelerinin saymanlık hizmetleri Hazine ve Maliye Bakanlığı'nca kurulacak Döner Sermaye Saymanlıklarınca yürütülür. Mali ve muhasebe işlemleri yine aynı Bakanlıkça yürütülür. Üniversite bütçesinin hazırlanması sırasında ödeneklerin tahsisi, sınırlandırılması ve iptal edilmesi hususunda tam yetkilidir. Bütçenin uygulanması sırasında ödeneklerin serbest bırakılması, ödenek aktarımı ve ödeneğin iptal edilmesi hususlarında kurum üzerinde etkisi bulunmaktadır. İşletmenin 2019 gelir tablosuna göre faaliyet dönemi 47.183.978,27 TL zararla tamamlanmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi muhasebe ve raporlama işlemlerini, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütmektedir. İşletme, Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esaslarını, kıyasen uygulamakta olup Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan diğer düzenlemelere de tabidir. “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5’inci maddesi gereğince hesap

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri.  Geçici ve kesin mizan.  Bilanço.  Kasa sayım tutanağı.  Banka mevcudu tespit tutanağı.  Alınan çekler sayım tutanağı.  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı.  Teminat mektupları sayım tutanağı.  Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜNÜN DAYANAKLARI Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Global Bütçe Uygulaması Nedeniyle, Sosyal Güvenlik Kurumu Tarafından Üniversiteye Ödenmeyen Tedavi Bedellerine İlişkin Olarak Yapılması Gereken İlgili Dönem Alacak Terkinlerinin Zamanında Yapılmaması Global bütçe uygulaması nedeniyle, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından üniversiteye ödenmeyen tedavi bedellerine ilişkin olarak yapılması gereken ilgili dönem alacak terkinlerinin zamanında yapılmadığı, bu durumun ise muhasebenin dönemsellik ilkesine aykırı bir durum ortaya çıkardığı, tespit edilmiştir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel muhasebe kavramları” başlıklı 29’uncu maddesinde: “Döner sermeyeli işletmelerin muhasebesi, muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan ve aşağıda belirtilen kavramlara göre yürütülür: c) Dönemsellik: İşletmelerin faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır…” denilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 Üniversite Rektörlüğü ile Sosyal Güvenlik Kurumu arasında imzalanan Götürü Bedel (Global Bütçe) Üzerinden sağlık Hizmeti Satın Alım Sözleşmesi’nin “Ödeme Tutarı ve Ödeme Şartları” başlıklı” 6’ncı maddesinde: “…Yılsonu itibariyle tahakkuk tutarlarının belirlenen götürü bedel bütçesinin üzerinde olması durumunda ise 2019 yılı için belirlenen götürü bedel bütçesi kadar ödeme yapılacaktır.” denilmektedir. Yukarıda yer alan sözleşme hükmüne göre; üniversite hastanesi tarafından yıl içinde yapılan tedavi hizmetlerine ilişkin olarak Sosyal Güvenlik Kurumuna fatura edilen toplam tedavi hizmet bedeli, eğer sözleşmede 2019 yılı için SGK tarafından üniversite hastanesine ödenecek götürü tedavi hizmet alım bedelini aşarsa, aşan kısım için SGK tarafından üniversite hastanesine herhangi bir ödeme yapılmayacaktır. Dolayısı ile SGK tarafından üniversiteye ödenmeyecek olan tedavi hizmet bedellerinden kaynaklı olan alacak tutarlarının ilgili dönem sonunda (dönemsellik ilkesi gereğince) terkin edilerek, bu terkinlere ilişkin olarak ortaya çıkan mali durumun da ilgili yıl gelir tablosu ve bilanço hesaplarında görünmesi gerekmektedir. Çanakkale Onseksiz Mart Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinin (üniversite hastanesi) 2019 yılı mali tablo ve hesaplarının incelenmesi neticesinde; Üniversitenin Sosyal Güvenlik Kurumu ile 2017, 2018 ve 2019 yıllarında Götürü Bedel (Global Bütçe) Üzerinden Sağlık Hizmeti Satın Alım Sözleşmesi imzaladığı, Global Bütçe Uygulaması nedeniyle SGK tarafından ödenmeyen, 2017 yılına ilişkin olan 1.392.201,19 TL’nin ve 2018 yılına ilişkin olan 8.693.965,21 TL’nin 31.12.2019 tarihi itibariyle 659.03 SGK Alacakları Terkini Hesabı üzerinden terkin edildiği, Global Bütçe uygulaması nedeniyle 2019 yılı faaliyet dönemine ilişkin olarak üniversite tarafından yapılması gereken terkin işlemlerinin dönem sonu itibariyle yapılmadığı, dolayısı ile 2019 yılı mali tablolarında, 2019 yılına ilişkin yapılması gereken terkin tutarlarının yer almadığı, tespit edilmiştir. Sosyal Güvenlik Kurumundan olan alacakların terkinine ilişkin olarak tespit ettiğimiz mevcut üniversite uygulamasının, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 29’uncu maddesinde bahsi geçen dönemsellik ilkesi çerçevesinde değerlendirilmesi neticesinde;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 2017-2018 faaliyet dönemlerine ilişkin olan alacakların, 2019 yılı içerisinde terkin edilmesinin dönemsellik ilkesine uygun olmadığı, söz konusu alacaklar zamanında terkin edilmediği için ilgili yıl (2017 ve 2018 yılları) mali tablolarında dönem zararlarının olması gerekenden daha az göründüğü, 2019 yılı mali tablolarında ise, 2019 faaliyet döneminde gerçekleşmemiş (2017 ve 2018 dönemine ilişkin) zararların bulunduğu, 2019 yılında mali tablolarda yer alması gereken terkin tutarlarının (terkin işlemleri yapılmadığı için) mali tablolarda yer almadığı, bu durumun gerçekte olması gereken kar/zarar durumunu etkilediği, bu şekildeki bir terkin uygulamasının dönemsellik ilkesine uygun olmadığı değerlendirilmektedir. BULGU 2: Yönetici Payı Ödemesi Uygulamasının Mevzuata Uygun Olmaması Üniversite yöneticilerine 2547 sayılı Kanun’un “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin f bendi kapsamında yapılan yönetici payı adlı ücret ödemelerinin mevzuatta yeri olmayan bir usul ile ödendiği tespit edilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin b bendinde; “b) Döner sermaye gelirlerinden tahsil edilen kısmın, Hizmeti veren yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 35'i, … Yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 30’u, diğer yükseköğretim kurumları için ise asgari yüzde 15'i, ilgili yükseköğretim kurumunun ihtiyacı olan mal ve hizmet alımları, her türlü bakım, onarım, kiralama, devam etmekte olan projelerin tamamlanmasına yönelik inşaat işleri ve diğer ihtiyaçlar ile yönetici payları için kullanılır…” Aynı maddenin f bendinde; “f) Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır…” denilmektedir. Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden; rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere yapılacak olan yönetici payı adlı ödemelerin Üniversite Yönetim Kurulunun uygun gördüğü (2547/58-b bendinde sayılan herhangi bir birimin) döner sermaye hesabından yapılmasının gerektiği, anlaşılmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 Üniversite Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü 2019 yılı denetimlerinde; 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin f bendi kapsamında ödeme yapılan (rektöre, üç rektör yardımcısına ve genel sekretere) yöneticilere yapılan ek ödemelerin Üniversite Yönetim Kurulunun uygun gördüğü (2547/58-b bendinde sayılan herhangi bir birimin) herhangi bir birimin döner sermaye hesabından yapılmadığı, Üniversitedeki 2547/58-f bendi uygulamasının, 2547/58-b bendinde yer alan her bir birimin döner sermaye hesabından her ay % 15 Döner Sermaye Payı adlı bir kesinti yapılarak toplanan paylar üzerinden (herhangi bir döner sermaye birimi ilişkilendirilmeksizin) bir yönetici payı ödemesinde bulunulması şeklinde olduğu tespit edilmiştir. Yönetici payı adlı ücret ödemelerinin yukarıda açıklanan mevzuat çerçevesinde ödenmesi gerektiği düşünülmektedir. BULGU 3: Döner Sermaye Ek Ödeme Dağıtımlarına Geliri Elde Eden Birimlerin Yönetim Kurullarının Karar Vermesi Döner sermaye ek ödemesine ilişkin kararların döner sermaye gelirini elde eden birimin yönetim kurullarınca alındığı tespit edilmiştir. 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesine göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Yönetim” başlıklı 10’uncu maddesinde: “Döner sermaye işletmesinin yönetim kurulu, üniversite yönetim kuruludur… Üniversite Yönetim Kurulu, yetkilerini uygun gördüğü ölçüde, kuracakları yürütme kuruluna devredebilir. Yürütme kurulu, Üniversite Yönetim Kurulunca seçilecek bir rektör yardımcısı, üç öğretim elemanı (dekan ve yüksekokul müdürü de olabilir) ve bir sayman olmak üzere beş kişiden oluşur…” denilmektedir. Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde: “Bu Yönetmelikte geçen; …

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 e) Dağıtılacak miktar: İlgili ödeme dönemi için yönetim kurulunun, kanuni sınırlar dâhilinde yapılacak kesintilerden sonra dağıtımına karar verdiği miktarı, … u) Yönetim Kurulu: Üniversite ve yüksek teknoloji enstitülerinin yönetim kurullarını, ifade eder.” “Genel ilkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) Döner sermaye gelirlerinden öğretim elemanları ve diğer personele dağıtılacak ek ödemeler, bu Yönetmelikte belirtilen esaslara ve oranlara uygun olarak yetkili kurullara tanınan yetki çerçevesinde birimler veya alt birimler bazında yapılır…” denilmektedir. Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden, döner sermaye ek ödemelerinde yetkili olan kurulun Üniversite Yönetim Kurulu veya Üniversite Yönetim Kurulunun yetki devri yapabileceği Döner Sermaye Yürütme Kurulu olduğu, bunu dışındaki bir kurulun döner sermaye ek ödemesi yapılması konusunda bir yetkisinin bulunmadığı, anlaşılmaktadır. Üniversite Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü iş ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde; döner sermaye ek ödemesine ilişkin bazı kararların Üniversite Yönetim Kurulu / Döner Sermaye Yürütme Kurulu tarafından alınmadığı, döner sermaye ek ödemesine ilişkin kararların döner sermaye gelirini elde eden birimin yönetim kurullarınca alındığı, tespit edilmiştir. Yetkisiz kurullarca mevzuata aykırı şekilde yapılan döner sermaye ek ödemesi uygulamalarının sonlandırılması gerekmektedir. BULGU 4: Döner Sermaye Faaliyetleri Kapsamında Üretilen Hizmetlerin Fiyatlandırılmasında, Hizmet Alımı Yapan Firmaların Fiilen Belirleyici Olması Üniversite Döner Sermaye Yönetim Kurulu kararları üzerinde yapılan incelemeler neticesinde; Çeşitli özel şirketlere öğretim elemanları tarafından 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesi kapsamında danışmanlık, rapor hazırlama, eğitim verme v.b. adlar altında döner sermaye hizmetleri sunulduğu,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 Bu döner sermaye faaliyetleri kapsamında hizmet alımında bulunan şirket ne fiyat teklif ederse, Üniversite Yönetim Kurulunun bu teklifi aynen onayladığı, Üniversite Yönetim Kurulunun herhangi bir piyasa fiyat araştırması yapmadığı, fiyat belirlemesinin fiilen hizmet alımında bulanan şirket tarafından yapıldığı, tespit edilmiştir. 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner Sermaye” başlıklı 58’inci maddesine göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Fiyatların Tespiti” başlıklı 5’inci maddesinde “Bu işletmelerde üretilen mal ve hizmetlerin fiyatlarının tespitinde piyasa fiyatları göz önünde tutulur. Ancak sosyal içerikli hizmetlerin fiyatlandırılmasında, piyasa fiyatları yanında özellikle kamu yararı dikkate alınır. Mal ve hizmetlerin fiyatları üniversite yönetim kurulunca tespit edilir. Fiyat tespitinde diğer üniversitelerde uygulanan fiyatlar ile üretim ve hizmetin niteliği ve çevre şartları da göz önünde tutularak gerekli koordinasyon Yükseköğretim Kurulu tarafından sağlanır.” denilmektedir. Döner sermaye kapsamında yürütülen hizmetlerin fiyat tespitindeki mevcut durumun nasıl bir sonuç doğurduğuna ilişkin olarak tespit edilen bir örnek aşağıdadır. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü ile bir özel şirket arasında 04.02.2019 tarihinde imzalanan “1915 Çanakkale Köprüsü’nün Lapseki’nin kalkınmasına ve sosyolojik değişimine etkisi eğitimi ve rapor hazırlanması” konulu hizmet alım protokolüne konu işin incelenmesi neticesinde; Söz konusu özel şirketin Çanakkale’deki bir başka kamu kurumundan “1915 Çanakkale Köprüsü’nün Lapseki’nin kalkınmasına ve sosyolojik değişimine etkisi eğitimi ve rapor hazırlanması” işi adlı 75.000,00 TL tutarında bir kamu ihalesi aldığı, kamu ihalesinin konusu ile özel şirketin üniversite ile imzaladığı hizmet alım protokolünün konusunun bire bir aynı olduğu, Bu özel şirketin kamu ihalesine konu işi üniversite döner sermayesi ile imzaladığı protokole istinaden üniversitede halen görev yapan iki öğretim üyesi vasıtası ile gerçekleştirdiği, özel şirketin üniversite döner sermayesine 8.000,00 TL tutarında bir hizmet bedeli yatırdığı,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 Bu özel şirketin esasında hizmeti veren üniversite ile hizmeti alan kamu kurumu arasında bir nevi aracılık yaptığı, bu aracılık hizmeti karşılığında 67.000,00 TL (75.000,00 TL – 8.000,00 TL) TL tutarında net bir kazanç elde ettiği, Üniversite tarafından fiyat tespit edilirken gerekli özen gösterilmediği için, söz konusu özel şirketin kamu kurumlarını araç olarak kullanmak suretiyle bir haksız kazanç elde ettiği, tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, Döner sermaye faaliyetleri kapsamında üretilen hizmetlerin fiyatlandırılmasında Üniversite Döner Sermaye Yürütme Kurulunun Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri çerçevesinde hareket etmesi gerekmekte olup, Üniversite Döner Sermaye Yürütme Kurulunun bu şekilde bir fiyat belirleme uygulamasına gitmesinin; 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesine göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Fiyatların Tespiti” başlıklı 5’inci maddesine uygun bir usul olmadığı, Piyasa rayicinin altında fiyat belirlenmesi durumunda üniversitenin gelir kaybına uğrayabileceği, Özel şirketlere kamuya ait işleri, başka bir kamu kurumunun personeli vasıtası ile piyasa rayicinin oldukça altında bir fiyat ile gerçekleştirme (bir nevi aracılık hizmeti karşılığında) imkanı sunabileceği, bu durumun ise özel şirketlere haksız kazanç elde etme imkanı sunabileceği, Üniversite öğretim elemanlarının döner sermaye kapsamında piyasaya sunmuş oldukları çeşitli hizmetlerde işin niteliği açısından bireysellik mevcut olsa dahi haksız kazanç ve/veya suiistimal durumunu önlemek adına üniversite öğretim elemanları tarafından döner sermaye kapsamında sunulan hizmetlerin fiyatlandırmasının, fiilen hizmetten yararlanan özel şirketlerin inisiyatifine bırakılmaması, gerekli piyasa fiyat araştırmalarının üniversite tarafından titizlikle yapılmasının gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 5: Milli Eğitim Bakanlığı İzni Olmayan Bir Özel Kuruluştan Eğitim Hizmeti Satın Alınması Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde görevli memurların mesleki eğitimine ilişkin olarak özel bir kuruluştan eğitim hizmeti satın aldığı, eğitim hizmeti satın alınan özel

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 kuruluşun Milli Eğitim Bakanlığından alınması gereken gerekli izin belgelerine sahip olmadığı tespit edilmiştir. 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nun “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde: “Bu Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler tarafından açılacak özel öğretim kurumlarına kurum açma izni verilmesi, …bu kurumların eğitim-öğretim, yönetim, denetim ve gözetimi ile… İlişkin usûl ve esasları düzenlemektir…” Aynı Kanunun “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde: “Bu Kanunda geçen; … b) Kurum: … Hizmet içi eğitim merkezleri ile benzeri özel öğretim kurumlarını, ifade eder.”, kanunun “Kurum açma izni” başlıklı 3’üncü maddesinde: “Bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınması zorunludur. İzin başvuruları ilgili millî eğitim müdürlüğüne yapılır. Valilikçe yapılan inceleme sonucunda açılması uygun görülen okullar dışındaki kurumlara kurum açma izni verilir… Gerçek ve tüzel kişiler tarafından; hizmet içi eğitim kapsamına giren faaliyetler dışında Kanun kapsamında belirtilen faaliyetler, bu kanuna göre yetkili makamlardan kurum açma izni alınmadan yapılamaz… Ek fıkra: 1/3/2014-6528/10 md.) Her ne ad altında olursa olsun, eğitim ve öğretim sunmak amacıyla yürütülen faaliyetler Bakanlığın izin ve denetimine tabidir. Bu faaliyetleri yürütenler, özel öğretim kurumları için bu Kanunda öngörülen kurallara uymakla yükümlüdür…(Ek fıkra: 2/12/2016-6764/61 md.) Bu Kanun kapsamındaki eğitim-öğretim faaliyetlerini yapan ancak bu Kanuna uygun olarak kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmeyen yerleri kuran veya işletenlere brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası uygulanır ve bu yerler valiliklerce kapatılır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir…” hükümleri getirilmiştir. Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nin (R.G. 20.03.2012/28239) “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde:

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 “(1) Bu Yönetmeliğin amacı, her derece ve türdeki özel öğretim kurumlarının açılış ve işleyişiyle ilgili usul ve esasları düzenlemektir.” Aynı yönetmeliğin “Kapsam” başlıklı 2’inci maddesinde: “(1) Bu Yönetmelik, 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nda belirtilen özel öğretim kurumlarını kapsar…”, “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde: “ (1) Bu Yönetmelikte geçen; … e) Hizmet içi eğitim merkezi: 14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanununun genel ve özel amaçlarıyla temel ilkelerine uygun olarak resmî veya özel kurum, kuruluş veya iş yeri personeline hizmet içi eğitim yoluyla eğitim veren özel öğretim kurumlarını, f) Kanun: 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununu, g) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Kurum: … Hizmet içi eğitim merkezleri, … İle benzeri özel öğretim kurumlarını, … ifade eder.” “Bakanlıkça ve valilikçe yapılacak işlemler” başlıklı 5’inci maddesinde: “(1) Kanunun 3’üncü maddesi hükmü doğrultusunda özel öğretim kurumlarına kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilir. (2) Kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının verilebilmesi için aşağıdaki belgeler istenir.” f) … Hizmet içi eğitim merkezlerinin uygulayacakları öğretim programının onaylandığı Talim ve Terbiye Kurulu kararının tarih ve sayısı…” denilmektedir. Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünün teşkilat, görev, yetki ve sorumluluklarının düzenlendiği Özel Öğretim kurumları Genel Müdürlüğü Çalışma Yönergesinin (10.12.2018 tarih ve 23788175 sayılı bakanlık oluru ile yürürlüğe girmiştir.) “Yaygın eğitim ve barınma hizmetleri daire başkanlığının görevleri” başlıklı 11’inci maddesinde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 “(1) Yaygın eğitim ve barınma hizmetleri daire başkanlığının görevleri şunlardır: a) Çeşitli kurslar, hizmet içi eğitim merkezleri, uzaktan öğretim yapan kurumlar, ... kurumların iş ve işlemlerini yürütmek. Bu kapsamda; 1) Valilikçe kurum açma izni düzenlenen özel öğretim kurumlarına iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi ve iptaline ilişkin iş ve işlemleri yürütmek, …” denilmektedir. Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ile mevcut durum birlikte değerlendirildiğinde; Resmî veya özel kurum, kuruluş veya iş yeri personeline hizmet içi eğitim yoluyla eğitim sunma hizmetinin kanun koyucu tarafından 5580 sayılı Kanun ve bu kanuna dayalı olarak çıkarılan yönetmelik kapsamında bir eğitim öğretim faaliyeti olduğu, bu tip eğitim faaliyetlerini yürüten özel kişi ve kuruluşların kanun koyucu tarafından hizmet içi eğitim merkezi olarak adlandırılan bir çeşit özel öğretim kurumu oldukları, Özel gerçek ve tüzel kişilerinin bu tip eğitim hizmeti sunumu alanında faaliyet gösterebilmeleri için valiliklerden kurum açma izin belgesi ve bu izin belgesine istinaden Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğüne bağlı Yaygın Eğitim ve Barınma Hizmetleri Daire Başkanlığından işyeri açma ve çalışma ruhsatı adlı belgelere sahip olması gerektiği, Kanun koyucu tarafından “Hizmet İçi Eğitim Merkezi” olarak adlandırılan özel öğretim kurumuna ilişkin olarak detaylı düzenlemelerin Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nde (R.G. 20.03.2012/28239) yer aldığı, 5580 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinde yer alan “…Gerçek ve tüzel kişiler tarafından; hizmet içi eğitim kapsamına giren faaliyetler dışında Kanun kapsamında belirtilen faaliyetler, bu Kanuna göre yetkili makamlardan kurum açma izni alınmadan yapılamaz…” şeklindeki hizmet içi eğitim faaliyetleri ile ilgili kanun koyucunun getirmiş olduğu istisna hükmünün gerçek ve tüzel kişilerin kendi eğitim birimleri vasıtasıyla yine kendi personellerine yönelik olarak yürüttükleri (tamamen bir iç işleyiş niteliğinde) hizmet içi eğitim faaliyetlerine yönelik olduğu, Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nin hizmet içi eğitim merkezlerine ilişkin olarak yaptığı düzenlemelere bir bütün olarak bakıldığında “Resmî veya özel kurum, kuruluş veya iş yeri personeline hizmet içi eğitim yoluyla eğitim sunma hizmeti” alanında ticari bir faaliyet gösteren özel kuruluşların, 5580 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinde yer alan “…Gerçek ve tüzel kişiler tarafından; hizmet içi eğitim kapsamına giren

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 faaliyetler dışında Kanun kapsamında belirtilen faaliyetler, bu Kanuna göre yetkili makamlardan kurum açma izni alınmadan yapılamaz…” Şeklindeki istisna hükmünün kapsamına girmediği, dolayısı ile ticari nitelikteki bu tip eğitim hizmetlerinin, valiliklerden ve milli eğitim bakanlığından izin ve ruhsat alınarak yapılabilecek nitelikte işler olduğu, tespit edilmiştir. Çanakkale On sekiz Mart Üniversitesi 2019 yılı denetimleri sonucunda; Üniversite Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde görevli iki memurun mesleki eğitim görmek amacıyla, özel bir kuruluşun 17-20 Ekim 2019 tarihinde Antalya ilinde düzenlediği eğitim programına katıldığı, söz konusu özel kuruluşun sunmuş olduğu eğitim hizmeti karşılığında üniversite bütçesinden bu özel kuruluşa eğitim hizmeti bedeli ödemesinde bulunulduğu, Eğitim hizmeti sunumu alanında faaliyet gösteren bu özel kuruluşun, ticari nitelikteki eğitim hizmetlerinin, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanun ve bu kanuna istinaden çıkarılmış olan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği kapsamında hizmet içi eğitim merkezi adlı özel öğretim kurumunun gerçekleştirilebileceği bir eğitim faaliyeti olması nedeniyle eğitim hizmeti sunumunda bulunan özel kuruluşun da bu tip eğitim faaliyetlerinin yürütülebilmesi için gerekli olan izin belgesi, işyeri açma ve çalışma ruhsatı adlı belgelere sahip olması gerektiği, ancak söz konusu özel kuruluşun bahsi geçen bu belgelere sahip olmadığı, kayıt dışı eğitim ve öğretim faaliyetinde bulunduğu, tespit edilmiştir. Milli Eğitim Bakanlığından alınması gereken izin belgelerine sahip olmayan özel bir kuruluştan Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde görevli memurların mesleki eğitimine ilişkin olarak eğitim hizmeti satın alınmasının mevzuata aykırı olduğu değerlendirilmektedir. BULGU 6: Toplu Sözleşmede Geçen Mahsuplaşmanın Hatalı Tutarlar Üzerinden Yapılması Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde (üniversite hastanesinde) görev yapan personele, 375 sayılı KHK’nın Ek 9’uncu maddesine göre yapılan ödemeler ile 2547 sayılı Kanun’un 58/c ve f bentlerine göre yapılan ödemelerin toplu sözleşme hükümleri gereğince mahsuplaşma işleminin hatalı tutarlar üzerinde yapıldığı tespit edilmiştir

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35 Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4’üncü Dönem Toplu Sözleşme’nin Üçüncü Bölüm Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme kısmının “Ek ödemenin aylıklarla birlikte ödenmesi” başlıklı 5’inci maddesinde; “4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinin (i) fıkrasının üçüncü paragrafı… Uyarınca yapılacak ek ödemeler herhangi bir katkıya bağlı olmaksızın aylıklara ilişkin hükümler uygulanmak suretiyle her ay aylıklarıyla birlikte ödenir. Bu şekilde yapılan ek ödeme tutarı, anılan maddeler uyarınca yürürlüğe konulan yönetmelik kapsamında aynı aya ilişkin yapılacak ek ödeme tutarından mahsup edilir.” denilmektedir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin i bendinin üçüncü paragrafında; “(Değişik üçüncü paragraf: 11/10/2011-KHK-666/5 md.) Üniversitelerin (c) ve (f) fıkraları kapsamındaki personeline bu madde uyarınca her ay yapılacak ek ödemenin net tutarı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9’uncu maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibarıyla belirlenmiş olan ek ödemenin net tutarından az olamaz. Bu kapsamda ek ödemeden yararlanan personele, ayrıca 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9’uncu maddesi uyarınca ödeme yapılmaz.” denilmektedir. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9’uncu maddesinin ilk iki paragrafında; “Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa göre almakta olan personele, … en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), ekli (I) sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda ek ödeme yapılır… … Bu maddeye göre yapılacak ek ödeme damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz…” denilmektedir. Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; Toplu Sözleşme ile 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin c ve f fıkraları kapsamında döner sermaye ek ödemesi alan personele her ay 375 sayılı KHK’nın ek 9’uncu maddesine göre de ek ödeme (aylıklarla birlikte ödenmesi) yapılması, daha sonra bu iki farklı ödemenin karşılıklı olarak net tutarlar üzerinden mahsup edilmesi, hüküm altına alınmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36 375 sayılı KHK’nın ek 9’uncu maddesinde belirtilen ek ödemenin net tutarı, madde metninde belirtilen şekilde hesaplanan brüt tutardan damga vergisi kesintisi yapılması sonucu bulunacak olan tutardır. Bu tip bir ödeme gelir vergisinden istisnadır. 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin c ve f fıkraları kapsamında yapılan döner sermaye ek ödemelerinde ise gelir vergisi açısından bir istisna bulunmamaktadır. Dolayısı ile bu tip bir ödemenin net tutarına ulaşmak için madde metninde belirtilen şekilde hesaplanan brüt tutardan gelir ve damga vergisi kesintisi yapılarak net ödeme tutarına ulaşılabilmektedir. Çanakkale On sekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezindeki söz konusu mahsuplaşma uygulaması üzerinde yapılan incelemeler neticesinde; 375 sayılı KHK’nın ek 9’uncu maddesindeki ödemenin net tutarının, madde metninde belirtildiği şekilde bulunacak tutardan (gelir vergisi kesilmeksizin) damga vergisi düşülerek bulunması gerekirken, üniversite uygulamasında bu ödemenin de gelir vergisine tabi bir ödemeymiş gibi değerlendirildiği, Üniversite uygulamasında, 375 sayılı KHK’nın ek 9’uncu maddesinde belirtilen şekilde hesaplanan brüt ek ödeme tutarına, ek ödemelere ilişkin hesaplamaların yapıldığı bilgisayar programı tarafından (nasıl hesaplandığı anlaşılamayan) bir tutar daha eklendiği, bulunan bu yeni tutar üzerinden gelir vergisi ve damga vergisi kesintisi yapılarak net tutara ulaşıldığı, 375 sayılı KHK’nın ek 9’uncu maddesindeki ödemenin net tutarının hesaplanmasında; mevzuata uygun bir şekilde hesaplanarak bulanan net tutar ile bilgisayar programı tarafından bulunan net tutarın da aynı olduğu, Bilgisayar programı tarafından bulunan mahsuplaşmaya esas net tutar aynı olsa da, üniversite tarafından ücret ödemeleri üzerinden hesaplanması gereken vergi miktarının olması gerekenden daha fazla gerçekleştiği, tespit edilmiştir. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde görev yapan personele, 375 sayılı KHK’nın Ek 9’uncu maddesine göre yapılan ödemeler ile 2547 sayılı Kanun’un 58/c ve f bentlerine göre yapılan ödemelerin toplu sözleşme hükümleri gereğince karşılıklı olarak yapılan mahsuplaşmanın yukarıda açıklanan hükümler doğrultusunda yapılması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 37 Bahsedilen sorunun T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğünce de kullanılan Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi (DMİS)’ndeki sabit ek ödemelerde gelir vergisi kesilmeden DMİS sistemine giriş yapılamamasından kaynaklandığı, dolayısı ile bulguda belirtilen mahsuplaşma işleminin bu yüzden doğru şekilde yapılamadığı, DMİS sisteminde gerekli düzeltmelerin yapılması sonrası doğru bir mahsuplaşma işleminin gerçekleştirilebileceği, belirtilmiş olup, konunun üniversite tarafından, DMİS sistemini yöneten T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğüne iletilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir. BULGU 7: Üniversite Tüzel Kişiliğinin Kullanılması Suretiyle Hazırlanan Plan, Proje ve Teknik Rapor Hazırlama İşlerinde %15 Birim Payı Ayrılması Üniversite tüzel kişiliği kullanılarak hazırlanan plan, proje ve teknik raporlardaki işlerde üniversite imkânlarının kullanılmadığı gerekçesi ile %15 birim payı ayrıldığı, tespit edilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin b bendinde: “Döner sermaye gelirlerinden tahsil edilen kısmın, tıp ve diş hekimliği fakülteleri sağlık uygulama ve araştırma merkezleri ile açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 35'i, ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu, sürekli eğitim merkezleri ile bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 30’u için kullanılır…” e bendinde “…öğretim elemanlarının yükseköğretim kurumlarının imkanlarını kullanmaksızın verdikleri hizmetler karşılığında elde edilen gelirlerden (b) fıkrasının birinci bendi uyarınca yapılacak kesintilerin uygulanmasında asgari yüzde 15 oranı uygulanır.” denilmektedir. Yukarıda yer alan mevzuat hükmünden, döner sermaye geliri elde eden birimlerin niteliklerine (birimin ismi, birim bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunması) göre, bu birimlerin elde ettikleri gelirin belli bir kısmının (%30-%35) bazı ihtiyaçların karşılanması için ayrılması gerektiği, ancak döner sermaye geliri elde edilen birimin imkanları kullanılmaksızın verilen hizmetler için ise daha düşük (%15) bir pay ayrılabileceği, anlaşılmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 38 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun Döner sermaye başlıklı 58’inci maddesine bir bütün olarak bakıldığında ise kurum imkânlarının kullanılmasından ne anlaşılması gerektiğine yönelik olarak kanun koyucu tarafından bir tanımlama da yapılmadığı görülmektedir. Üniversite Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün 2019 yılı iş ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde; Bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan (başta mühendislik fakültesi olmak üzere) üniversitenin çeşitli döner sermaye birimlerinde görevli öğretim elemanları tarafından özel sektör firmalarına veya diğer kamu kurumlarına sunulmak üzere çeşitli konularda planlar, projeler ve teknik raporlar hazırlandığı, Hazırlanan plan, proje ve teknik raporların kapaklarında, üniversite isminin, üniversite logosunun, raporu hazırlayan üniversite biriminin isminin (fakülte veya uygulama ve araştırma merkezi) kısaca üniversite tüzel kişiliğinin kullanıldığı, Hazırlanan plan, proje ve teknik raporların kapaklarında üniversite tüzelkişiliği kullanılmasına rağmen, söz konusu işlerde üniversite imkanı kullanılmadığı gerekçesi ile verilen bu hizmetlerin (plan, proje ve teknik rapor hazırlama) 2547/58-e bendi kapsamında değerlendirilerek % 15 birim payı ayırma yoluna gidildiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak; Üniversite (ismi ve logosu kullanılarak) üniversite tüzel kişiliğinin kullanılması suretiyle hazırlanan plan, proje ve teknik raporlarda kurum imkanlarının kullanılmadığını iddia etmenin mümkün olmadığı, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin b bendi gereğince bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan birimlerde üretilen hizmetler için yapılacak olan kesintilerde %30 birim payı ayrılması için zaten atölye ve laboratuvarların kullanılmasının da zorunlu olmadığı, Üniversite ismi ve logosu kullanılarak üniversite tüzel kişiliğinin kullanılması suretiyle hazırlanan plan, proje ve teknik rapor hazırlama işlerinde de %30 birim payı ayrılması gerektiği değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 39 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 40 7. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Kurum Mali Tablolarındaki Stok Kayıtlarının Taşınır Kayıt Sistemindeki Kayıtlarla Doğrulanamaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Döner Sermaye İşletmesinin Özel Bütçeden olan Alacaklarında Tutarsızlık Bulunması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Döner Sermaye İşletmesinde Taşınır İşlemlerinin Mevzuata Uygun Olmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Konusu Aynı Olan Bazı Mal ve Hizmet Alımı İşlerinin 4734 Sayılı Kanun'un 22-d Maddesinden Faydalanmak Amacıyla Parçalara Bölünmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Araştırma ve Uygulama Hastanesinin Mali Yapısının Sürdürülebilir Olmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Döner Sermaye İşletmelerinde Usul ve Esaslara Uygun Ön Mali Kontrol İşlemlerinin Yapılmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi

Özel Bütçeli İdareler - A
Bu sayfa için yardım al Destekleyen Isimsoftware TalepSistemi