2019 - BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ.pdf

BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ 2019 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2020

İÇERİK BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 21 BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL TESİS 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 30

BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 6
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 6
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 6
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ........................................................................ 7
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 9
7. DENETİM BULGULARI ............................................................................................................................ 9
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 18

KISALTMALAR SGK : Sosyal Güvenlik Kurumu MOSİP : Merkezi Tahsilat Sistemi

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanakları

1. Kamu İdaresinin Sosyal Güvenlik Kurumuna Olan Ek Karşılık Primleri ve Faturalı Borçlarının Mali Tablolarda Yer Almaması B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
2. Üniversiteye Ait Taşınmazların Cins Tashihi İşlemlerinin Yapılmaması
3. Kamu İdaresinin Stratejik Planının Bulunmaması
4. İç Kontrol Sistemi Yapılandırma Çalışmalarının Tamamlanmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Boğaziçi Üniversitesi; 1961 Anayasasının 120’nci maddesinde yer verilen üniversitelerin ancak Devlet eliyle ve kanunla kurulacağı hükmüne istinaden 25.08.1971 tarihinde Millet Meclisi, 09.09.1971 tarihinde ise Senato tarafından kabul edilen Boğaziçi Üniversitesi Kuruluş Kanunu ile faaliyete geçmiştir. Yükseköğretim ile ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile esasları bir bütünlük içinde düzenlemek amacıyla düzenlenen 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu 1981’den beri yürürlüktedir. 2547 sayılı Kanun’un 12’nci maddesinde yükseköğretim kurumlarının görevleri sayılmakta olup bu görevler sırasıyla; a. Çağdaş uygarlık ve eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde, toplumun ihtiyaçları ve kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun ve ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim - öğretim, bilimsel araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, b. Kendi ihtisas gücü ve maddi kaynaklarını rasyonel, verimli ve ekonomik şekilde kullanarak, milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılan plan ve programlar doğrultusunda, ülkenin ihtiyacı olan dallarda ve sayıda insan gücü yetiştirmek, c. Türk toplumunun yaşam düzeyini yükseltici ve kamu oyunu aydınlatıcı bilim verilerini söz, yazı ve diğer araçlarla yaymak, d. Örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim yoluyla toplumun özellikle sanayileşme ve tarım-da modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, e. Ülkenin bilimsel, kültürel, sosyal ve ekonomik yönlerden ilerlemesini ve gelişmesini ilgilendiren sorunlarını, diğer kuruluşlarla işbirliği yaparak, kamu kuruluşlarına önerilerde bulunmak suretiyle öğretim ve araştırma konusu yapmak, sonuçlarını toplumun yararına sunmak ve kamu kuruluşlarınca istenecek inceleme ve araştırmaları sonuçlandırarak düşüncelerini ve önerilerini bildirmek,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 f. Eğitim-öğretim ve seferberliği içinde, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim hizmetini üstlenen kurumlara katkıda bulunacak önlemleri almak, g. Yörelerindeki tarım ve sanayinin gelişmesine ve ihtiyaçlarına uygun meslek elemanlarının yetişmesine ve bilgilerinin gelişmesine katkıda bulunmak, sanayi, tarım ve sağlık hizmetleri ile diğer hizmetlerde modernleşmeyi, üretimde artışı sağlayacak çalışma ve programlar yapmak, uygulamak ve yapılanlara katılmak, bununla ilgili kurumlarla işbirliği yapmak ve çevre sorunlarına çözüm getirici önerilerde bulunmak, h. Eğitim teknolojisini üretmek, geliştirmek, kullanmak, yaygınlaştırmak, ı. Yükseköğretimin uygulamalı yapılmasına ait eğitim - öğretim esaslarını geliştirmek, döner sermaye işletmelerini kurmak, verimli çalıştırmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaktır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Kamu İdaresinin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanınca, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca seçilmekte ve atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik organı Senato olup Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır. Akademik yapısı Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Fakülte Dekanlıkları, Yüksekokul Müdürlükleri, Enstitü Müdürlükleri ile Araştırma ve Uygulama Merkezleri olan Üniversitenin idari yapısında ise Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, İç Denetim Birimi, Etik Kurulları, Koordinatörlükler, Uygulama ve Araştırma Merkezleri, Bilimsel Araştırma Birimi, Genel Sekreter ve Genel Sekreter Yardımcıları ile bunlara bağlı 5 Şube Müdürlüğü, 8 Daire Başkanlığı, Hukuk Müşavirliği, Sosyal Tesis İşletmesi ve Döner Sermaye İşletmesi bulunmaktadır. Kamu İdaresi halen 6 kampüste 4 fakülte, 2 yüksekokul ve 6 enstitü ile eğitim-öğretim hizmetlerini yürütmektedir. İdarenin dolu kadro sayısı 2.195’tir. Bu personelden 881’i akademik personel olup 99’u yabancı uyruklu akademisyendir ve sözleşmeli personel statüsünde çalışmaktadır. Üniversitenin idari personel sayısı 812, sürekli işçi sayısı ise 403’tür. Üniversitenin bağlı, ilgili ve ilişkili olduğu kurum ve idareler değerlendirildiğinde; Boğaziçi Üniversitesinin ilgili yıl bütçesi hazırlanıp Anayasa’nın 130’uncu maddesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak işleme tabi tutulup yürürlüğe konmaktadır. Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile kurulan Yükseköğretim Kurulunun görev alanı içerisinde Boğaziçi Üniversitesi de bulunmaktadır. Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim altında bulunduran Yükseköğretim Kuruluna bağlı Yükseöğretim Denetleme Kurulu, Kamu İdaresinin faaliyetlerini denetleme yetkisine sahiptir. Akademik bir organ olan Üniversitelerarası Kurulun üyeleri her üniversiteden bir rektör ve bir profesörün katılımından oluşmaktadır. Bu Kurulun görevleri 2547 sayılı Kanun’un 11’inci maddesiyle belirlenmiştir ve Boğaziçi Üniversitesi de Kurulun üyesidir. Boğaziçi Üniversitesi diğer üniversiteler gibi mali yönetim yapısı ve işleyişi, kamu bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, mali işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve raporlanması ve mali kontrole ilişkin olarak 5018 sayılı Kanun’un verdiği görev ve yetkiye istinaden başta Hazine ve Maliye Bakanlığı düzenlemeleri olmak üzere ilgili diğer kurumların düzenlemelerine tabidir. 1.3. Mali Yapı “Özel Bütçeli İdare” olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun, 5436 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi ile değiştirilmiş (II) sayılı cetvelinin (A) bölümünde sayılan Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve İleri Teknoloji Enstitüleri içerisinde yer alan Kamu İdaresi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve özgelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 304.207.000 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine yıl içinde 61.093.836 TL ödenek eklenmiş ve toplam tahsis edilen ödenek 365.300.836 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin %91’i yani 334.728.393 TL’si kullanılmıştır. Dönem faaliyet geliri 384.063.284,17 TL, gelirlerden iade, indirim, iskonto tutarı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 1.143.752,13TL, faaliyet gideri ise 1.269.659.873,07 TL olan Üniversitenin, 2019 yılını 886.740.341,04 TL olumsuz faaliyet sonucu ile tamamladığı anlaşılmıştır. Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2019 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir. 2019 MALİ YILI BÜTÇE GİDERLERİ Hesap Kodu Bütçe Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcanan (TL) Gerçekleşme Oranı (%) 830.01-Personel Giderleri 192.004.000,00 192.629.000,00 181.395.976,23 94,16 830.02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 31.815.000,00 32.149.000,00 30.167.918,12 93,83 830.03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 31.618.000,00 57.660.536,00 55.461.596,14 96,18 830.05-Cari Transferler 6.129.000,00 8.291.300,00 5.835.155,48 70,37 830.06-Sermaye Giderleri 42.641.000,00 74.571.000,00 61.867.746,75 82,96 TOPLAM 304.207.000,00 365.300.836,00 334.728.393,72 91,63 Ekonomik sınıflandırmaya göre 2019 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları ise aşağıdadır. 2019 MALİ YILI BÜTÇE GELİRLERİ Hesap Kodu Bütçe Başlangıç Tahmini (TL) Gerçekleşen Tutar (TL) Gerçekleşme Oranı (%) 800.03-Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 24.008.000,00 37.001.895,75 154 800.04-Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 276.166.000,00 297.697.132,38 107 800.05-Diğer Gelirler 4.033.000,00 6.541.703,66 162 TOPLAM 304.207.000,00 341.240,732 121 Kamu İdaresi bütçesi içinde yer almayan Üniversite Döner Sermaye İşletmesi 2019 yılını 645.649,78 TL dönem karı ile kapatmışken bir diğer bütçe dışı kaynak olan Sosyal Tesis İşletmesinin 2019 yılı dönem zararı ise 419.222,52 TL’dir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kanun’un 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri.  Geçici ve kesin mizan.  Bilanço.  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Alınan çekler sayım tutanağı,  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Değerli kâğıtlar sayım tutanağı,  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli,  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu,  Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Yasa’nın 55’inci maddesinin verdiği yetkiye dayanarak Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde iç kontrolün beş bileşeni sayılmış, bu bileşenlere yönelik 18 İç Kontrol Standardı ve 79 Genel Şart belirlenmiş, kapsam dahilindeki idarelerden mevcut iç kontrol sistemlerinin Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere iç kontrol uyum eylem planı hazırlamaları istenmiştir. Mevzuat düzenlemeleri çerçevesinde Boğaziçi Üniversitesince İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı 18 kamu iç kontrol standardı ve bu standartları sağlayan 79 genel şartı içerecek şekilde 2015 yılında hazırlanmıştır. İdarenin İç Kontrol Uyum Eylem Planını uygulanmaya başladığı 2015 yılından günümüze değin yapmış olduğu çalışmalar değerlendirildiğinde; Kontrol Ortamı Standartları ve Genel Şartlarına Yönelik; -Üst yönetici ve personelin iç kontrol sistemine ilişkin farkındalıklarının kurum içi genelgeler, duyurular, eğitimler, anketler ve görsel afişlerle kısmen sağlandığı, -Etik Kurulları oluşturulmuş olduğu, kendi etik ilkelerini belirlediği ve bunları tüm personele duyurduğu, -Görev, yetki ve sorumlulukların hazırlanarak birimlerin web sayfasına konulduğu,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 -İş akış şemalarının hazırlık aşamasında olduğu, Risk Değerlendirme Standartları ve Genel Şartlarına Yönelik; -Yasal süreçleri tamamlanmış ve buna göre yayımlanmış bir stratejik planının ve dolayısıyla performans programlarının bulunmadığı, İdare bütçesinin de stratejik plan ve performans programındaki hedef ve göstergeler ve bunlara ait faaliyetler ile bu faaliyetlerin maliyetleri esas alınarak hazırlanır nitelikte olmadığı, -İdarenin amaç ve hedeflerinin gerçekleşmesini engelleyebilecek iç ve dış risklerin tanımlanmadığı ve bunlara yönelik kontrol faaliyetlerinin belirlenmediği, Kontrol Faaliyetleri Standartları ve Genel Şartlarına Yönelik; -“İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar” çerçevesinde harcama birimleri ve Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı tarafından ön mali kontrol işlemlerinin gerçekleştirildiği, Usul ve Esaslar’da belirtilen ön mali kontrole tabi işlemler ile İdarece karar verilen diğer ön mali kontrole tabi işlemlerin Ön Mali Kontrol Yönerge’si hazırlanarak duyurulduğu ve uygulandığı, Bilgi ve İletişim Standartları ve Genel Şartlarına Yönelik; -Yıllık faaliyetlere ait bilgilerin Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak İdare Faaliyet Raporu hazırlandığı ve kurum web sayfasında yayımlandığı, -Yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üretebilecek ve analiz yapma imkânı sunacak şekilde tasarlanan bir sistemin bulunmadığı, İzleme Standartları ve Genel Şartlarına Yönelik; -İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun üst yöneticinin onayı ile 2015 yılında görevlendirildiği ancak bu listenin güncellenmediği, -İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planında yer alan eylemlerin gerçekleşme sonuçlarının 2019 yılına kadar izlenmediği, dolayısıyla bir değerlendirme raporu hazırlanıp İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna da gönderilmediği ve bu nedenle Kurulca üst yöneticiye raporlanacak bir çalışma yapılamadığı, 2018 Yılı Sayıştay Denetim Raporunda iç kontrol sistemine yönelik tespit ve öneriler neticesinde eylem planı revize çalışmalarına

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 yeniden başlandığı, -Kendisine 3 adet iç denetçi kadrosu ihdas edilen İdarede, 1 İç Denetçi bulunduğu, teşkilat şemasında doğrudan üst yöneticiye bağlı olduğu, iç denetim biriminin bir bütün olarak iç kontrol sistemine yönelik denetim gerçekleştirmediği, Anlaşılmış olup sonuç olarak iç kontrol standartlarına uyum ve yapılandırma çalışmaları halen devam etmektedir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Boğaziçi Üniversitesi 2019 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Kamu İdaresinin Sosyal Güvenlik Kurumuna Olan Ek Karşılık Primleri ve Faturalı Borçlarının Mali Tablolarda Yer Almaması Üniversitenin Sosyal Güvenlik Kurumuna olan ek karşılık primleri ve faturalı borçlarının mali tablolarda yer almadığı tespit edilmiştir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 81’inci maddesinde; “4’üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılara bağlanan veya bağlanacak vazife malullük aylıkları ile bunların hak sahiplerine bağlanacak ölüm aylıklarının karşılığı olmak üzere, bu kapsamdaki sigortalılar için kamu idarelerinin bütçelerinden ayrılan sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi ödeneklerinin %20’si oranında ek karşılık primi alınacağı, ayrılan ek karşılık priminin tamamının kurum bütçelerinin yetkili makamlarca onaylanarak yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşlarından itibaren altı ay

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 içinde ve aylık eşit taksitlerle ödeneceği, genel bütçe kapsamındaki idarelerin ek karşılık primlerinin Maliye Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanacağı”, hükme bağlanmıştır. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yayımlanan 09.12.2013 tarih ve 73616264 sayılı Ek Karşılık Primi ve Faturalı Alacaklara ilişkin Genel Yazı’da; ek karşılıkların kamu idarelerinin Merkezi Tahsilat Sistemi (MOSİP) üzerinden bildirimleri üzerine tahakkuk ettirileceği, süresi içerisinde bildirilmeyen ek karşılık primleri hakkında 5510 sayılı Kanun’un 102'nci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi gereğince idari para cezası uygulanacağı, süresinde ödenmeyen ek karşılık primleri ile ilgili olarak da Kanun’un 89'uncu maddesi gereğince gecikme cezası ve gecikme zammı alınacağı belirtilmiştir. Diğer taraftan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun Geçici 4’üncü maddesinin birinci, dördüncü ve sekizinci fıkraları gereğince faturalı alacaklar olarak tabir edilen, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu’nun 89, Ek 4, Ek 68 ve Ek 71’inci maddelerinde düzenlenen emekli ikramiyesi, emekli/adi malüllük/vazife malüllüğü aylığı alanların ölümü halinde ödenen ölüm yardımı, emekli veya yetimlerine ödenen makam/temsil/görev tazminatları ve diğer ödemelerden kaynaklanan alacakların takip ve tahsil işlemleri Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından gerçekleştirilmektedir. Dolayısıyla Sosyal Güvenlik Kurumunca ödenen ve faturalı alacaklar olarak tabir edilen emekli ikramiyesi, ölüm yardımı, makam/temsil/görev tazminatları ve diğer ödemelerden kaynaklanan ve ilgili kamu idarelerine fatura edilen idare borçları söz konusudur. Boğaziçi Üniversitesinin MOSİP Bilgi Sisteminde bulunan verilere göre 2019 yılı sonu itibarıyla Sosyal Güvenlik Kurumuna bu kapsamda 2014 yılından bu yana toplam 49.421.268,96 TL'si anapara 21.736.273,17 TL'si gecikme cezası olmak üzere toplam 71.157.542,10 TL borcu bulunmaktadır. Ancak Üniversitenin ödemek zorunda olduğu bu borçlar mali tablolara yansımamıştır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde vadesi geçmiş, ertelenmiş veya taksitlendirilmiş vergi ve diğer yükümlülükler için 368 ve 438 hesapları, bu hesapların kullanılamaması halinde ise 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabının kullanılmasına izin veren hükümler bulunmakta olup Üniversitenin bu hesaplara herhangi bir kayıt yapmadığı anlaşılmıştır. Genel Yönetim Muhasebesinin, muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 kavramlara göre yürütülmesi esastır. Bu kavramlar ve ilkeler Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde yer almaktadır. Yönetmelikte sayılan kavramlardan “Tam açıklama” ve “Önemlilik” kavramları bulguda yer verilen tespitler için önemlidir. Zira Yönetmelik’te “Tam açıklama” ilkesinin mali tabloların, bu tablolardan yararlanacak olanların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır şekilde düzenlenmesi olduğu, “Önemlilik” ilkesinin bir hesap kalemi veya mali bir olayın nispî ağırlık ve değerinin, mali tablolara dayanılarak yapılacak değerlendirmeleri veya alınacak kararları etkileyebilecek düzeyde olmasını ifade ettiği belirtilmiş, dolayısıyla muhasebenin de diğer kavramların yanı sıra bu iki kavrama göre yürütülmesi gerektiği açıklanmıştır. Ayrıca önemli hesap kalemleri, mali olaylar ve diğer hususların mali tablolarda yer alması zorunlu tutulmuştur. İdarenin başka bir idareye olan 71.157.542, 10 TL tutarında borcu, ne sözel ne de kaydi olarak hiçbir yerde açıklanmamıştır. Muhasebe, idarelerin tüm yükümlülüklerinin de kayıt altına alındığı bir sistemdir. İdareye ait mevcut borç ve sorumlulukların muhasebe kayıtlarında gösterilmesi ve dolayısıyla mali tablolarda yer alması gerektiği açıktır. Diğer bir husus ise idarenin 2019 yıl sonu itibariyle ana para olan 49.421.268, 96 TL tutarındaki borçlarını zamanında yatıramamasından dolayı toplam 21.736.273, 17 TL tutarında gecikme cezası oluşmasına neden olunmaktadır. Bu gecikme cezaları ve anaparalar halen ödenemediğinden bunlar giderek artış göstermektedir. Bu konuya ilişkin olarak ödenek olmaması ve ödemelerin yapılamamış olması hem alacaklı durumdaki SGK açısından da mali yönden olumsuzluk yaratmakta hem de giderek artış gösteren bu borç tutarı nedeniyle idarenin olumsuz bir mali tabloya sahip olmasına neden olunmaktadır. 2019 yılı Üniversite bütçe gerçekleşmesinin 334.728.392,72 TL olduğu, SGK'na olan borç tutarının 71.157.542,10 TL olduğu durumda, bu borcun bütçenin yaklaşık %21' ine tekabül ettiği görülmektedir. Bütün bu nedenlerle; öncelikle 71.157.542, 10 TL tutarındaki SGK' na olan borcun muhasebe kayıtlarında ve mali tablolarda gösterilmesi gerekmektedir. 2019 yılı mali tablolarında yer almamakla birlikte 2020 yılı Mart ayı itibariyle bu borçların muhasebe kaydına alınması sonucu bu durumun 2020 yılı mali tablolarına yansıyacak şekilde düzeltildiği görülmektedir. Ayrıca yıl içinde ödenek gelmesi yönünde çalışmaların yürütülerek, SGK' na olan ek karşılık primleri ve faturalı borç asılları ve yasal faizleri ödenmek suretiyle bu borcun azaltılarak sonlandırılması sağlanmalıdır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 B. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Üniversiteye Ait Taşınmazların Cins Tashihi İşlemlerinin Yapılmaması Boğaziçi Üniversitesinin taşınmaz mal işlemlerinin incelenmesi neticesinde, kuruma ait taşınmazların bir kısmının cins tashihlerinin yapılmadığı; bu nedenle de mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtlarında görünen cinslerinin birbirine uygun olmadığı tespit edilmiştir. Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı kurum ve kuruluşların mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla 02.10.2006 tarihli ve 26307 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4'üncü maddesinde; “… b) Cins tashihi: Binalar, arazi ve arsalar ile yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda tapu kayıtlarının mevcut kullanım şekli dikkate alınarak düzeltilmesi işlemini, (…) ifade eder”, “Cins tashihlerinin yapılması” başlıklı 10'uncu maddesinde; “(1) Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır. Kamu idareleri taşınmazların cins tashihinin yapılması için gerekli işlemleri yaparlar. (2) Tahsis edilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar açısından bu yükümlülük kullanan idarenin veya gerçek veya tüzel kişilerin durumu tespit eden yazısı üzerine taşınmaz maliki idareye aittir. Ancak cins tashihine ilişkin gerekli belgeler ile buna ilişkin malî yükümlülükler kullanıcılar tarafından karşılanır.” denilmiştir. Bu hükümler ile taşınmazın maliki durumunda olan kurumlar tarafından kullanıcı konumunda olan kurumların yazısı üzerine yapılacağı; taşınmazın bizzat malik kurum

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 tarafından kullanılması durumunda ise, bu kurum tarafından tüm işlemlerin yerine getirileceği, hüküm altına alınmıştır. Aynı Yönetmelik’in “Kayıt değişikliği işlemleri” başlıklı 11’inci maddesinde ise kayıt değişikliği işlemlerinin nasıl yapılacağı maddeler halinde açıklanmıştır. Ancak konuya ilişkin olarak yapılan incelemede, tapuda kayıtlı taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile kayıtlarda belirtilen cinslerinin birbirine uygun olmadığı görülmüştür. Üniversiteye ait taşınmazların yukarıda zikredilen yönetmelik hükümlerine uygun olarak cins tashihlerinin yapılarak, taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarında belirtilen cinslerinin birbirine uygun hale getirilmesi gerekmektedir. BULGU 2: Kamu İdaresinin Stratejik Planının Bulunmaması Merkezi Yönetim kapsamındaki kamu idarelerinden olan ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 9’uncu maddesi gereğince stratejik plan ve performans esaslı bütçe hazırlama yükümlülüğü bulunan Boğaziçi Üniversitesinin, kabul edilmiş ve yayımlanmış bir stratejik planının bulunmadığı, dolayısıyla bütçesinin de performans esasına dayanmadığı tespit edilmiştir. Üniversitenin stratejik plan ve performans programı hazırlamasına esas temel mevzuat 5018 sayılı Yasa’nın ilgili hükümlerinin yanı sıra Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ile Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik’tir. Sayılan mevzuat hükümlerine göre Kamu İdaresi tarafından her beş yıl için geçerli bir stratejik plan hazırlanması, planda yer alan amaç ve hedefleri sağlamaya yönelik yürütülecek faaliyetler ile bu faaliyetlerin kaynak ihtiyacının belirlenerek performans programlarına yansıtılması, dolayısıyla bütçesinin de buna göre oluşturulması gerekmektedir. İdarece, Üniversiteler İçin Stratejik Planlama Rehberinin öngördüğü format ve süreçler çerçevesinde 2020-2024 Yılları Stratejik Plan çalışmalarının halen sürdürülmekte olduğu, Haziran 2020 döneminde Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığına uygunluk görüşü için Staratejik Planın gönderileceği ifade edilmişse de henüz yasal süreçleri tamamlanan ve yürürlüğe konulan bir Plan olmadığı görülmektedir. Boğaziçi Üniversitesinin 2016 yılından itibaren mevzuatın öngördüğü biçim ve içerikte stratejik plan hazırlamaması, dolayısıyla stratejik planında yer alan misyon, vizyon, stratejik amaç ve hedeflerle uyumlu ve performans

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 esasına dayalı olarak hazırlanmış bütçesinin bulunmayışı, yasal yükümlülüklerin yerine getirilmemesinin yanı sıra Sayıştayın performans denetimi görevini yerine getirmesine de engel teşkil etmektedir. Diğer taraftan yukarıda ifade edilen eksiklikler nedeniyle Kamu İdaresinin, iç kontrol sisteminin kurulmasına yönelik Risk Değerlendirme Standartlarından “Risklerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi” standardının genel şartlarından olan; idarelerin sistemli bir şekilde analizler yaparak amaç ve hedeflerinin gerçekleşmesini engelleyebilecek iç ve dış riskleri tanımlayarak değerlendirmesi ve alınacak önlemleri belirlemesi şartını, Bilgi ve İletişim Standartlarından olan amaçlarını, hedeflerini, stratejilerini, varlıklarını, yükümlülüklerini ve performans programlarını kamuoyuna açıklamaya yönelik raporlama standartlarını sağlayamadığı da açıktır. Kurumun Stratejik Planının 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu gereği olması zorunludur. Kurum Stratejik Planının ivedilikle hazırlanması, süreçlerin tamamlanması ve uygulamaya konulmasının gerektiği düşünülmektedir. BULGU 3: İç Kontrol Sistemi Yapılandırma Çalışmalarının Tamamlanmaması 2015 yılından itibaren yürürlükte olan Boğaziçi Üniversitesi İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planında, standartları sağlamaya yönelik gerçekleştirilmesi gereken 125 eylemden 84 tanesinin tamamlanmadığı, bu eylemlerin çoğu için çalışma yapılmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’da iç kontrolün kurulmasından ve gözetilmesinden üst yöneticilerin sorumlu oldukları ifade edilmiştir. Boğaziçi Üniversitesinde iç kontrol sisteminin kurulmasından üst yönetici olan Rektör sorumludur. Kanun’un 55’inci maddesi ile mali yönetim ve iç kontrol sistemine ilişkin standart ve yöntemlerin belirlenmesi, geliştirilmesi ve uyumlaştırılması, sistemlerin koordinasyonunun sağlanması ve kamu idarelerine rehberlik hizmeti verilmesi konularında Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkili kılınmıştır. Bu kapsamda Bakanlık tarafından hazırlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Aradan geçen zaman içerisinde uygulamada oluşan tereddütleri gidermek üzere Bakanlık tarafından genel yazılar ve genelgeler yayımlamıştır. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan 04.02.2009 tarihli ve 1205 sayılı Genel Yazı ve ekinde Kamu İç Kontrol

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi ile kamu idarelerinin iç kontrol sistemlerinin Kamu İç Kontrol Standartları ile uyumlu hale getirmek üzere yapılması gereken çalışmalar belirlenmiş ve kamu idarelerinin bu çalışmalar için eylem planı oluşturma, gerekli prosedürleri ve ilgili düzenlemeleri hazırlama çalışmalarında bu rehberden yararlanmalarına olanak sağlanmıştır. Ayrıca anılan Genel Yazıda kamu idarelerinin Kamu İç Kontrol Standartlarına uyum eylem planlarını, Kamu İç Kontrol Standartları çerçevesinde en geç 30.06.2009 tarihine kadar hazırlayarak üst yönetici onayını müteakip bir ay içinde Bakanlığa göndermeleri gerektiği belirtilmiş ve daha önce yürürlüğe konulmuş eylem planlarında, bu genel yazı ve Rehber doğrultusunda değişiklik yapılması halinde, revize edilmiş eylem planlarının da üst yönetici onayını müteakip Bakanlığa gönderileceği ifade edilmiştir. Yazıda ayrıca eylem planlarında yer alan çalışmaların en geç 30.06.2011 tarihinde tamamlanmasının öngörülmesi istenmiştir. Boğaziçi Üniversitesinin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planının yukarıda yer verilen sürelerden çok sonra, 2015 yılı Temmuz ayında hazırlandığı görülmüştür. Üst yöneticinin onayı ile uygulamaya konulan planın hazırlığında ve eylemlerden sorumlu birimler arasında üst yöneticiye bağlı olarak çalışan Döner Sermaye İşletmesi ile Sosyal Tesislerin bulunmayışı bir eksiklik olarak değerlendirilmektedir. Kamu İdaresince; Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planında yer alan 125 eyleminden tamamlanmamış maddelerin ilgili olduğu birimler uyarılarak 2020 yılı içinde gerekli revizeler yapılarak Hazine ve Maliye Bakanlığına gönderilmek üzere Üst Yönetici tarafından iç kontrol çalışmalarına danışmanlık hizmeti verilmesi İç Denetim Birimi Başkanlığının çalışma programına alındığı, fakat COVİD-19 virüs salgını nedeniyle bu çalışmaların henüz tamamlanmadığı, pandemi sonrası eylem planınında yer alan eylem ve işlemlerini tamamlamayan birimlere duyurular yapılarak revize çalışması tamamlanacağı ifade edilmiştir. Ayrıca Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü ve Sosyal Tesis İşletme Müdürlüğü'nün kurumun birimleri olarak düşünüldüğü ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununda belirtildiği üzere, bu sistemin kurulduğundan itibaren bu birimler diğer harcama birimleri gibi değerlendirildiği yapılan çalışmaların diğer birimlerle paralel gittiği ifade edilmişse de henüz bu işlemlerin tamamlanmadığı görülmektedir. İdarede; -Kontrol ortamı standartlarından olan yetki devri standardı ile misyon, organizasyon yapısı ve görevler standardına yönelik genel şartların kısmen sağlandığı,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 -Kontrol faaliyetleri standartlarından olan kontrol faaliyetleri ve stratejileri standardı ile prosedürlerin belirlenmesi ve belgelendirilmesi standardına yönelik genel şartların sağlanamadığı, -Risk Yönetimi Standartlarının genel şartlarına yönelik eylemlerin henüz başlangıç aşamasında olduğu, mevzuata göre hazırlanmış ve ilgili yerlerden onay almış bir stratejik planının ve dolayısıyla performans programları ile faaliyet raporlarının bulunmadığı, -Bilgi ve İletişim Standartlarından olan raporlama standardı ve genel şartlarının sağlanamadığı, bilgi ve iletişim standardı ve bu standarda ait genel şartların kısmen tamamlandığı, -İzleme standartlarından iç kontrol sisteminin değerlendirilmesi standardı ve bu standarda ait genel şartlara yönelik eylemlerin gerçekleşmediği, -İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planında üst yöneticiye bağlı sosyal tesisler işletmesi ile döner sermaye işletmesine planda yer verilmediği anlaşılmıştır. Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumun sağlanması yasal bir zorunluluk olup İdarenin özel bütçenin yanı sıra döner sermaye ve sosyal tesisleri kapsayacak şekilde İç Kontrol Eylem Planını gözden geçirmesi ve kurumsal olarak iç kontrol sistemi yapılandırma çalışmalarını izleyip raporlaması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 8. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Kamu İdaresinin Stratejik Planının Bulunmaması 2018 Yerine Getirilmedi 2019 yılında da bulgu konusu yapıldı. İç Kontrol Sistemi Yapılandırma Çalışmalarının Tamamlanmaması 2018 Yerine Getirilmedi 2019 yılında da bulgu konusu yapıldı. Kamu İdaresinin Sosyal Güvenlik Kurumuna Olan Borçlarının Bilançoda Gösterilmemesi 2018 Kısmen Yerine Getirildi 2019 yılında da bulgu konusu yapıldı. Maddi Duran Varlıklar ile Diğer Duran Varlıkların Amortisman Ayırma İşlemlerinde Hata Bulunması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Yapılan incelemede 2019 yılında amortisman ayırma işlemlerinin yapıldığı görülmüştür. Kamu İdaresine Tahsis Edilen Taşınmazların Envanter ve Kayda Alma İşlemlerinin Tamamlanmaması 2018 Kısmen Yerine Getirildi İdarenin bu bulgu konusuna ilişkin işlemleri büyük oranda tamamladığı ve kalanı da (Deprem

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 istasyonlarının bulunduğu taşınmazlarla ilgili) tamamlamaya çalıştığı anlaşılmıştır. Yazışmaların cevabı geldikçe tamamlandığı görülmüştür. Kamu İdaresinin Mülkiyetindeki Taşınmazların Mali Tablolarda Tam ve Doğru Olarak Yer Almaması 2018 Kısmen Yerine Getirildi Bu işlemlerin tamamlanmasına ilişkin (Deprem istasyonları yerleri için) yazışmalar yapılmış başka idarelerden cevaplar geldikçe işlem yapıldığı görülmüştür. İdarenin bu bulgu konusuna ilişkin kayıtları büyük oranda tamamladığı ve kalanı da tamamlamaya çalıştığı anlaşılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 Kamu İdaresinde Halen Kayda Alınmayan Taşınırların Yanı Sıra Tarihi ve Sanat Eseri Niteliğinde Olmayan Kayıtlı Taşınır Bulunması 2018 Kısmen Yerine Getirildi İdarenin bu bulgu konusuna ilişkin işlemleri büyük oranda tamamladığı ve kalanı da (restorayonu devam eden binadaki taşınırlar) tamamlamaya çalıştığı anlaşılmıştır. Nakden Alınan Şartlı Bağış ve Yardımların Yükümlülük Hesaplarına Alınmadan Gelirleştirilmesi ve Ertesi Yıla Devreden Yükümlülüklerin Mali Tablolarda Gösterilmemesi 2018 Kısmen Yerine Getirildi Muhasebe sisteminden kaynaklanan genel nitelikli bir işlem olduğundan bunun giderilmesine yönelik olarak Maliye ve Hazine Bakanlığı ile çalışıldığı görülmüştür. Kamu İdaresinin Hissedar Olduğu Şirketlere Ödeyeceği Sermaye Taahhütlerinin ve İdareye ait Hisse Devrinden Kaynaklı Alacakların Mali Tablolarda Yer Almaması 2018 Kısmen Yerine Getirildi Muhasebe sisteminden kaynaklanan genel nitelikli bir işlem olduğundan

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 bunun giderilmesine yönelik olarak Maliye ve Hazine Bakanlığı ile çalışıldığı görülmüştür.

BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ .................................................................................................... 21
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 23
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 24
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 24
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 24
6. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 25

BULGU LİSTESİ B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler

1. Kurum Bünyesinde Çalışan Sürekli İşçiler için Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmaması
2. Şüpheli Ticari Alacaklar Hesaplarının Kullanılmaması ve Karşılık Ayrılmaması
3. Yaşam Boyu Eğitim Merkezinde Uzaktan Eğitim Yöntemiyle Eğitim Hizmeti Sunulması
4. Döner Sermaye Ek Ödemelerinde Gerekli Kontrol Mekanizmalarının Bulunmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Boğaziçi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin 2’nci fıkrasının (a) bendi uyarınca, 5 Temmuz 1983 tarih ve 18098 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik kapsamında kurulmuştur. Döner Sermaye İşletmesinin amacı, Üniversitenin görevleri ile ilgili olarak ortaya çıkan fiyatlandırılabilir nitelikteki mal veya hizmetlerin üretim veya satışını iyi şekilde yönetebilmektir. Boğaziçi Üniversitesinin yetkin olduğu konularda öğretim üyeleri tarafından Döner Sermaye İşletmesi çerçevesinde Fakülte/Enstitü/Yüksekokul/Rektörlüğe bağlı Merkezler aracılığıyla yürütebilecekleri faaliyetler; a. Yükseköğretim Kurumları dışındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerce talep edilecek konularda bilimsel görüş vermek, proje hazırlamak, proje yürütmek, araştırma, uygulama, seminer, konferans, sempozyumlar düzenlemek, kurslar açmak ve benzeri hizmetler yapmak, b. Belirli bilimsel sonuçların uygulamasını sağlamak ve bilimsel rapor hazırlamak, c. Test ve analiz çalışmaları yürütmek, d. Her türlü baskı ve yayım hizmetlerini yerine getirmek, e. Bu amaçlardan biri veya birkaçına yönelik ve benzer çalışmalar yapmak, f. Üniversitenin bilgisayar alt yapısını kullanarak her türlü iş ve hizmetlerin üretilmesini sağlamak, g. Araştırma ve geliştirme, tasarım ve yenilik projeleri gerçekleştirmektir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Rektörlüğe bağlı bir birim olarak yapılanan Döner Sermaye İşletmesince birimlerin bütçeleme, faturalandırma, proje takibi, taşınır ve tahakkuk işlemleri, sürekli işçilerin ve vizeli personelin hizmetleri, arşiv hizmetleri, yurt içi ve yurt dışı yolluk işlemleri yürütülmekte olup, ayrıca Satın Alma Müdürlüğü birimi tarafından doğrudan temin ve ihale işlemleri

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 yapılmaktadır. İşletme bünyesinde 2019 yılında 23 birim faaliyet göstermektedir. İşletme Müdürlüğünde 6 idari personel ve Saymanlık biriminde 3 personel bulunmaktadır. Kurumun saymanlık hizmetleri, Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Boğaziçi Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. 1.3. Mali Yapı Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Dolayısıyla 5018 sayılı Kanun’un bütçe ile ilgili hükümlerine tabi olmayan işletme bütçesi, adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta olup Kamu İdaresinin üst yöneticisi olan Rektör tarafından onaylanarak yürürlüğe girmektedir. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü elde ettiği gelirlerle giderlerini finanse etmekte olup 2019 yılında özel bütçe kaynaklarından herhangi bir kaynak kullanmamıştır. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü elde ettiği gelirlerle giderlerini finanse etmekte olup 2019 yılında özel bütçe kaynaklarından herhangi bir kaynak kullanmamıştır. Döner Sermaye İşletmesinin 2019 yılı bilançosunda sermayesi 7.500,00 TL olup, toplam aktif büyüklüğü 14.272.338,05 TL’dir. Döner sermaye gelir toplamı 20.758.909,51 TL, gider toplamı 20.113.259,73 TL olup, gelir tablosunda yıl sonu itibarıyla tahakkuk eden kâr toplamı 645.649,78 TL’dir. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Boğaziçi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi muhasebe ve raporlama işlemlerini, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütmektedir. İşletme, Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esaslarını, kıyasen uygulamakta olup Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan diğer düzenlemelere de tabidir. “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Alınan çekler sayım tutanağı,  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Boğaziçi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilememiştir. B. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Kurum Bünyesinde Çalışan Sürekli İşçiler için Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmaması Boğaziçi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde kadrolu olarak istihdam edilen personel için kıdem tazminatı karşılığının ayrılmadığı tespit edilmiştir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “372 Kıdem tazminatı karşılığı hesabına ilişkin düzenlemeler getiren “Hesabın niteliği” başlıklı 311’inci maddesine göre kıdem tazminatı karşılığı hesabı, belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve bir yıl içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılır. Aynı yönetmeliğin 472 Kıdem tazminatı karşılığı hesabına ilişkin düzenlemeler getiren “Hesabın niteliği” başlıklı 354’üncü maddesine göre kıdem tazminatı karşılığı hesabı, belirlenecek esaslar dâhilinde ayrılan bir yıldan uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarının izlenmesi için kullanılır. Bu bağlamda kurum bünyesinde istihdam edilen işçiler için muhasebenin ihtiyatlılık kavramı ve dönemsellik ilkesi gereği kıdem tazminatı karşılığı ayrılmalı ve ilgili hesaplara kaydedilmiş olmalıdır. Döner Sermaye İşletmesi’nin 2019 yılı işlem ve faaliyetleri ile bunlara ilişkin muhasebe kayıtları incelendiğinde, kurumda işçi statüsünde çalışanlar için mevzuatında belirlenen esaslar çerçevesinde ayrılması ve 372 ve 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına kaydedilmesi gereken karşılıkların hiç ayrılmadığı ve dolayısıyla bu hesapların mali tablolarda yer almadığı görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 BULGU 2: Şüpheli Ticari Alacaklar Hesaplarının Kullanılmaması ve Karşılık Ayrılmaması Döner Sermaye İşletmesinin özel bir firmadan tahsil edemediği ve hukuki işlem başlattığı alacağının muhasebe kayıtlarında yer almadığı görülmüştür. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “Temel muhasebe kavramları” başlıklı 29’uncu maddesinin (h) bendinde; “İhtiyatlılık: Muhasebe uygulamasında muhtemel risklere ve olaylara karşı bu Yönetmelikte belirtilen durumlarda karşılık ayrılır. Faaliyet sonucunu değiştirmeye yönelik olarak gizli yedekler ya da gereğinden fazla karşılık ayrılamaz.” hükmü yer almaktadır. Aynı yönetmeliğin 109’uncu maddesinde; “(1) Şüpheli ticari alacaklar hesabı, işletmelerin mal ve hizmet satış faaliyetleri sonucu ortaya çıkan ve ödeme süresi geçmiş bu nedenle vadesi bir kaç defa uzatılmış veya protesto edilmiş, yazı ile birden fazla istenmiş ya da dava veya icra safhasına aktarılmış alacakların izlenmesi için kullanılır.” 129 Şüpheli ticari alacaklar karşılığı hesabı (-)’na ilişkin düzenlemeler getiren “Hesabın niteliği” başlıklı 111’inci maddesinde; “(1) Şüpheli ticari alacaklar karşılığı hesabı, şüpheli ticari alacaklar için ayrılan karşılıkların izlenmesi için kullanılır.” hükmü yer almaktadır. Boğaziçi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi ile davalı şirket arasında 19.01.2016 imzalanan sözleşme neticesinde kurum hizmeti yerine getirmesine rağmen ilgili firma sözleşme bedeli olan 26.500 TL’yi ödememiştir. Bunun üzerine gerekli hukuki işlemler başlatılmış olup icra takibi devam etmektedir. Mali tablolar ve muhasebe kayıtları üzerinde yapılan incelemeler neticesinde karşılık ayrılması yoluyla muhasebe kayıtlarında ve bilançoda yer alması gereken söz konusu alacağa ilişkin herhangi bir muhasebe kaydı bulunmamakta, alacak bilançoda da görülmemektedir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin ilgili hükümleri gereği söz konusu alacak muhasebe kayıtlarında ve mali tablolarda yer alması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 BULGU 3: Yaşam Boyu Eğitim Merkezinde Uzaktan Eğitim Yöntemiyle Eğitim Hizmeti Sunulması Döner Sermaye İşletmesinin 2019 yılı hesabının incelenmesi sonucunda; Boğzaiçi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde faaliyet gösteren Yaşam Boyu Eğitim Merkezi tarafından verilen eğitimlerden bir kısmının uzaktan eğitim yoluyla gerçekleştirildiği görülmüştür. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun “Tanımlar” başlıklı 3'üncü maddesinin (c) bendinde: “Yükseköğretim Kurumları: Üniversite ile yüksek teknoloji enstitüleri ve bunların bünyesinde yer alan fakülteler, ..., araştırma ve uygulama merkezleri ile .... meslek yüksekokullarıdır.” denilmek suretiyle araştırma ve uygulama merkezlerinin bir yükseköğretim kurumu olduğu hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanunun “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar” başlıklı 44 'üncü maddesinin (e) bendinde: “Yükseköğretim Kurulu kararı üzerine yükseköğretim kurumlarında; öğretim elemanı ve öğrencilerin aynı mekânda bulunma zorunluluğu olmaksızın, bilgi ve iletişim teknolojilerine dayalı olarak öğretim faaliyetlerinin planlandığı ve yürütüldüğü önlisans, lisans ve lisansüstü uzaktan öğretim programları açılabilir. Uzaktan öğretim programlarının açılabileceği alanlar, uzaktan öğretim yoluyla verilecek dersler ve kredi miktarları, ders materyallerinin hazırlanması, sınavlarının yapılma şekli, yükseköğretim kurumları arasında bu amaçla yapılacak protokoller ile uzaktan öğretime ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir.” hükmü yer almaktadır. Her ne kadar söz konusu işlemin mevzuata aykırılık teşkil etmediği ifade edilmişse de yukarıda bahsedilen hüküm gereğince yükseköğretim kurumlarında uzaktan öğretim programları Yükseköğretim Kurulu’ndan izin alınmak şartıyla sadece ön lisans, lisans ve lisansüstü öğretim düzeyinde açılabileceği düşünülmektedir. Boğaziçi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde bulunan Yaşam Boyu Eğitim Merkezi tarafından yürütülen “İnovasyon ve Girişimcilik Sertifika Programı” ve “İngilizce Eğiticinin Eğitimi ve Eğitim Danışmanlığı” programlarının uzaktan eğitim şeklinde yürütüldüğü tespit edilmiştir. Yukarıda bahsedilen ilgili mevzuat hükümleri gereği söz konusu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 eğitim programlarının uzaktan öğretim yoluyla yapılması mümkün gözükmemektedir. BULGU 4: Döner Sermaye Ek Ödemelerinde Gerekli Kontrol Mekanizmalarının Bulunmaması 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun, 21.01.2010 tarih ve 5947 sayılı Kanun'un 5'inci maddesiyle değişik “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesi hükümleri ve bu hükümler çerçevesinde çıkarılan “Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik” 2011 yılı Şubat ayı itibarıyla uygulanmaya başlanılmıştır. Boğaziçi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi’nin 2019 yılı hesabının incelenmesi neticesinde personele yapılan ek ödemelerin yapılmasında mevzuatın belirlediği limitlerin aşılmadığı tespit edilmiştir. Ancak yapılan ek ödemelerin detaylarına bakıldığında; ek ödeme hesaplamalarının temelini oluşturan performans veri girişlerinde beyana bağlı kalındığı, sistemin gerçek durumu yansıtıp yansıtmadığı noktasında herhangi bir kontrol mekanizmasının bulunmadığı görülmüştür. Bu nedenle döner sermaye gelirlerinden personele yapılan ek ödemelerin tamamen fiili çalışma sürelerine dayandığı hususunda tam bir güvence elde edilememiştir. Döner sermaye işletmesi giderleri içerisinde önemli bir paya sahip olan ek ödemelerin hesaplanması aşamasında kontrol mekanizması bulunmamaktadır. Bu durumun sonucu olarak fiili durumu tam olarak yansıtmaması muhtemel ve etkin bir kontrol mekanizmasına tabi olmayan beyanlar sonucu yapılacak hatalı işlemler, kamu zararı oluşturabileceği gibi bu işlemler sonucunda mali tabloların güvenirliği de etkilenecektir. Ek ödeme hesaplamalarının temelini oluşturan performans veri girişlerinde kullanılan programların geliştirilerek doğru veri akışının sağlanması ve bu hesaplamalara ilişkin iç kontrol sisteminin oluşturulması uygun olacaktır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL TESİS 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ .................................................................................................... 30
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 31
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 32
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 32
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 33

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Tesisler İşletme Müdürlüğü 2018 yılında bağlı olduğu Sağlık, Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığından Üniversite Yönetim Kurulunun kararı ile tamamen ayrılarak Genel Sekreterliğe bağlanmıştır. İşletme muhasebe kayıt ve işlemlerinde; sosyal tesislerin hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması; işlemlerinin kayıt altına alınması, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi, mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş ilkeleri çerçevesinde, yönetimin ve diğer ilgili kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde hazırlanması ve raporlanmasına ilişkin esas ve usullerin belirlenmesi amacıyla 01.01.2006 tarihinde yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usullerini uygulamaktadır. Sosyal Tesisler İşletme Müdürlüğü; hizmet bedeli olarak alınan yemek, konaklama ve diğer hizmet bedellerinin tespitinde ve elde edilen gelirlerin kullanımında Hazine ve Maliye Bakanlığınca çıkarılan Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ hükümlerine uygun hareket etmektedir. Üniversite Yönetim Kurulu'nun 04.04.2018 gün, 2018/09 sayılı toplantısında Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Tesis İşletmesi Yönergesi yürürlüğe konulmuştur. Sosyal Tesis İşletmesi misafirhane, spor ve eğitim birimleri, yemekhane ve yurt birimlerinden oluşmaktadır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Boğaziçi Üniversitesi Üst Yöneticisinin yönetim ve tasarrufu çerçevesinde faaliyet gösteren, Genel Sekreter ve İşletme Müdürüne bağlı olan Sosyal Tesis İşletme Müdürlüğünde işçi statüsü ile istihdam edilen ve giderleri sosyal tesis bütçesinden karşılanan toplam 65 kişi çalışmaktadır. 1.3. Mali Yapı Gelirleri ile giderlerini karşılayan Sosyal Tesis İşletme Müdürlüğünün 2019 yılı gelir

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 tahmini 9.452.401,14 TL, gider tahmini ise 8.843.403,91 TL iken konsolide edilmiş gerçekleşmenin 9.452.401,14 TL gelire karşılık 9.871.623,66 TL gider olduğu ve dönemin 419.222,52 TL zarar ile kapatıldığı anlaşılmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan ve yayımlanan tebliğlere göre işlemlerini kayıt altına alan, muhasebeleştiren ve mali tablolarını hazırlayıp raporlayan sosyal tesislerden kurumlar vergisi mükellefi olanlar, Esas ve Usuller’in muhasebe işlemlerinin raporlanması ve hesapların konsolidasyonuna ilişkin hükümlerine tabidir. “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Tesis İşletmesi 2019 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35