BANDIRMA ONYEDİ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ 2019 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2020
İÇİNDEKİLER
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanakları
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 f. Eğitim - öğretim ve seferberliği içinde, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim hizmetini üstlenen kurumlara katkıda bulunacak önlemleri almak, g. Yörelerindeki tarım ve sanayinin gelişmesine ve ihtiyaçlarına uygun meslek elemanlarının yetişmesine ve bilgilerinin gelişmesine katkıda bulunmak, sanayi, tarım ve sağlık hizmetleri ile diğer hizmetlerde modernleşmeyi, üretimde artışı sağlayacak çalışma ve programlar yapmak, uygulamak ve yapılanlara katılmak, bununla ilgili kurumlarla işbirliği yapmak ve çevre sorunlarına çözüm getirici önerilerde bulunmak, h. Eğitim teknolojisini üretmek, geliştirmek, kullanmak, yaygınlaştırmak, ı. Yükseköğretimin uygulamalı yapılmasına ait eğitim - öğretim esaslarını geliştirmek, döner sermaye işletmelerini kurmak, verimli çalıştırmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaktır. 1.2.Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanınca, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca, müdürler ise Rektör tarafından seçilmekte ve atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik organı Senato olup Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır. Akademik yapısı Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Fakülte Dekanlıkları, Yüksekokul Müdürlükleri, Enstitü Müdürlükleri, Rektörlüğe Bağlı Bölüm Başkanlıkları ile Araştırma ve Uygulama Merkezleri olan Üniversitenin idari yapısında ise Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Etik Kurulları, Komisyonlar, Koordinatörlükler, Uygulama ve Araştırma Merkezleri, Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi, Genel Sekreter ve Genel Sekreter Yardımcısı ile bunlara bağlı 8 Daire Başkanlığı, Hukuk Müşavirliği, Spor Tesisleri İşletme Müdürlüğü, Teknoloji Transfer Ofisi Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bulunmaktadır. Üniversite halen 6 kampüste 9 fakülte, 1 yüksekokul, 8 meslek yüksekokulu ve 4 enstitü ile eğitim-öğretim hizmetlerini yürütmektedir. Üniversitenin dolu kadro sayısı 596’dır. Bu personelden 371’i akademik personel olup 6’sı yabancı uyruklu akademisyendir ve sözleşmeli personel statüsünde çalışmaktadır. Üniversitenin idari personel sayısı 134, sürekli işçi sayısı ise 91’dir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Üniversitenin bağlı, ilgili ve ilişkili olduğu kurum ve idareler değerlendirildiğinde; Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesinin ilgili yıl bütçesi hazırlanıp Anayasa’nın 130’uncu maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak işleme tabi tutulup yürürlüğe konmaktadır. Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile kurulan Yükseköğretim Kurulunun görev alanı içerisinde Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi de bulunmaktadır. Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim altında bulunduran Yükseköğretim Kuruluna bağlı Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Kamu İdaresinin faaliyetlerini denetleme yetkisine sahiptir. Akademik bir organ olan Üniversitelerarası Kurulun üyeleri her üniversiteden bir rektör ve bir profesörün katılımından oluşmaktadır. Bu Kurulun görevleri 2547 sayılı Kanun’un 11’inci maddesiyle belirlenmiştir. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi diğer üniversiteler gibi mali yönetim yapısı ve işleyişi, kamu bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, mali işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve raporlanması ve mali kontrole ilişkin olarak 5018 sayılı Kanun’un verdiği görev ve yetkiye istinaden başta Hazine ve Maliye Bakanlığı düzenlemeleri olmak üzere ilgili diğer kurumların düzenlemelerine tabidir. 1.3.Mali Yapı “Özel Bütçeli İdare” olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun, 5436 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi ile değiştirilmiş (II) sayılı cetvelinin (A) bölümünde sayılan Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve İleri Teknoloji Enstitüleri içerisinde yer alan Kamu İdaresi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve özgelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 71.579.000,00 TL ödenek tahsis edilen
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Üniversite bütçesine yıl içinde 31.767.854,65 TL ödenek eklenmiş ve toplam tahsis edilen ödenek 103.346.854,65 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin %91,59’u yani 94.653.451,23 TL’si kullanılmıştır. Dönem faaliyet geliri 99.705.689,02 TL faaliyet gideri ise 86.386.487,28 TL olan Üniversitenin, 2019 yılını 13.319.201,74 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamladığı anlaşılmıştır. Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2019 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir. 2019 MALİ YILI BÜTÇE GİDERLERİ Hesap Kodu Bütçe Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcanan (TL) Gerçekleşme Oranı (%) 830.01-Personel Giderleri 35.659.000,00 43.679.111,33 43.560.470,95 99,73% 830.02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 4.949.000,00 6.134.002,00 6.126.120,17 99,87% 830.03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 8.460.000,00 11.983.021,32 11.145.777,88 93,01% 830.05-Cari Transferler 1.111.000,00 1.363.000,00 1.249.497,25 91,67% 830.06-Sermaye Giderleri 21.400.000,00 40.187.720,00 32.571.584,98 81,05% TOPLAM 71.579.000,00 103.346.854,65 94.653.451,23 91,59% Ekonomik sınıflandırmaya göre 2019 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları ise aşağıdadır. 2019 MALİ YILI BÜTÇE GELİRLERİ Hesap Kodu Bütçe Başlangıç Tahmini (TL) Gerçekleşen Tutar (TL) Gerçekleşme Oranı (%) 800.03-Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 1.548.000,00 5.223.857,08 337,46% 800.04-Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 68.817.000,00 90.757.000,00 131,88% 800.05-Diğer Gelirler 1.214.000,00 1.324.367,44 109,09% TOPLAM 71.579.000,00 97.305.224,52 135,94% Kamu İdaresi bütçesi içinde yer almayan Üniversite Döner Sermaye İşletmesi 2019 yılını 189.349,83 TL. dönem karı ile kapatmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 5018 sayılı Kanun’un 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri. Geçici ve kesin mizan. Bilanço. Kasa sayım tutanağı. Banka mevcudu tespit tutanağı. Alınan çekler sayım tutanağı. Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı. Teminat mektupları sayım tutanağı. Değerli kâğıtlar sayım tutanağı. İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli. Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu. Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Üniversitenin 2015 yılında kurulmuş olması, personel yetersizliği, süre kısıtı ve yatırımlarda öngörülmeyen piyasa şartlarının oluşması nedenleriyle Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı'nın 21.09.2018 tarih ve 10488 sayılı yazısı ile kuruma 2019-2023 yerine 2020-2024 dönemini kapsayacak stratejik planın hazırlanması için 1 yıl erteleme izni verilmiştir. Stratejik plan çalışmaları halen sürmektedir. Kamu İç Kontrol Standartlarına uyum çalışmaları çerçevesinde henüz bir eylem planı hazırlanmamış olup İç Kontrol Standartlarının belirlenmesi çalışmaları devam etmektedir. Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları çerçevesinde Etik Sözleşmesi tüm personele imzalatılarak özlük dosyalarına konulmuştur. Yapılan görevlendirmelerde görevler ayrılığı ilkesinin dikkate alındığı gözlenmiştir. Rektörlük tarafından harcama yetkisi devri yapılmış ve Rektör Yardımcılarının görev ve yetkileri yazılı olarak belirlenmiştir. Veri kayıt sistemi kapsamında Elektronik Belge Yönetim Sistemi bulunmaktadır. Yönetim bilgi sistemi kapsamında; Bütçe için e-bütçe sistemi, muhasebe için Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi, öğrenci ve personel verileri için ve kütüphane kaynaklarını izlemek için de ayrı bir sistem bulunmaktadır. Bilgi İşlem Daire Başkanlığınca Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi (BGYS) belgesi alınmış olup, tüm bilgi yönetim sistemleri buna göre dizayn edilmiş ve işletilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 2019 yılı idare faaliyet raporu ve bazı birimlerin faaliyet raporları kurum web sitesinde yer almakta olup üst yönetici ve mali hizmetler birim yöneticisinin iç kontrol güvence beyanını imzaladığı görülmüş olup yapılan incelemelerde mevzuata uygun şekilde hazırlandığı kanaatine varılmıştır. Kuruma İç Denetçi kadrosu verilmediğinden, İç Denetim birimi mevcut değildir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi 2019 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Mevzuatı Gereğince Tahakkuk Ettirilen Alacaklardan Takibe Alınan Tutarların Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında Muhasebeleştirilmemesi Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Hukuk Müşavirliği’nden alınan bilgiler ve kamu idaresi mali tablolarının incelenmesinde, İdare adına tahakkuk eden kira alacaklarından, vadesinde ödenmeyen ve takibe alınan 125.167,01 TL tutarındaki kısmının 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında takip edilmesi gerekirken 140-Kişilerden Alacaklar Hesabında takip edildiği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı” başlıklı 54’üncü maddesinde; “Gelirlerden takipli alacaklar hesabı; mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Aynı Yönetmelik’in “Hesabın İşleyişi” başlıklı 56’ncı maddesinde ise; “… a) Borç
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Yukarıda belirtilen mevzuat hükmüne aykırı olarak Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisine aktarılan 200.000 TL tutarındaki başlangıç sermayesinin doğrudan giderleştirilmeyip, 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Teknoloji Transfer Ofisine aktarılan sermaye tutarlarının doğrudan giderleştirilmesinin mali tablolarda hataya neden olacağı düşünülmektedir. Her ne kadar bulgu konusu bu husus 2020 yılında düzeltilmiş olsa da, Teknoloji Transfer Ofisine aktarılan sözkonusu sermaye tutarlarının 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına kaydedilmesi gerekirken bu hesaba kaydedilmemesi sonucunda 2019 yılı mali tablolarında toplam 200.000,00 TL tutarında hataya neden olunmuştur. B. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Taşınır İşlemlerinde Bazı Eksikliklerin Bulunması Üniversite bünyesinde yer alan ve pilot olarak seçilen birimlerde (Erdek Meslek Yüksek Okulu, Mühendislik Fakültesi, Denizcilik Fakültesi, Kütüphane Daire Başkanlığı, İdari Mali İşler Daire Başkanlığı) ve bu birimlere ait ambarlarda yapılan denetim sonucunda; taşınırlar işlemleri ile ilgili olarak mevzuata aykırı bazı hususların yer aldığı görülmüştür. 5018 Sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu başlıklı” 8’inci maddesinde, her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorunda olduğu hüküm altına alınmıştır. Taşınır Mal Yönetmeliği'nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde "Harcama yetkilileri taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının bu Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan sorumludur." denildikten sonra harcama yetkililerinin taşınır kayıtlarının bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 tutulması ve taşınır mal yönetim hesabının hazırlanması sorumluluğunu taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri aracılığıyla yerine getireceği belirtilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği'nin aynı maddesinin taşınırların muhafazası ve kontrolüne ilişkin 3 no’lu bendinde “Kamu idarelerine ait taşınırların muhafazası ile görevli olan kamu görevlileri bu taşınırları en iyi şekilde muhafaza etmek, gerekli bakım ve onarımlarını yapmak veya yaptırmak,…zorundadırlar”, hükmü ile yine aynı maddenin (5) no’lu bendinde; “Taşınırların muhafazasından ve yönetilmesinden sorumlu olanların, gerekli tedbirlerin alınmaması veya özenin gösterilmemesi nedeniyle taşınırın kullanılmaz hale gelmesi veya yok olması sonucunda sebep oldukları kamu zararları hakkında, 27/9/2006 tarihli ve 2006/11058 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.” hükmü yer almaktadır. Yönetmelik'in “Taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri” başlıklı 6'ncı maddesinin 4'üncü bendinde, taşınır kayıt yetkililerinin taşınırların ambar veya sahada muhafazası ve kontrolüne ilişkin başlıca görev ve sorumlulukları sayılmıştır. Yapılan incelemede; -Kullanıma verilen bazı taşınırlarla ilgili taşınır zimmet belgelerinin düzenlenmediği ve bu taşınırların taşınır sistem kayıtlarında ambarda göründüğü, -Taşınırların giriş kaydı yapıldığı zaman sistemden otomatik olarak verilmesi gereken sicil numaralarını gösteren barkodların bazı taşınırların üzerine yapıştırılmadığı ve dolayısıyla sicil numarası verilmeyen bazı taşınırların bulunduğu -Bazı taşınırlar üzerinde halen daha önce bağlı bulunulan Balıkesir Üniversitesinin vermiş olduğu barkodların bulunduğu, -Taşınır ambarlarının bazılarında Taşınır Kayıt sisteminde kayıtlı miktarlardan daha fazla miktarda taşınır mevcut olduğu, -Dayanıklı Taşınırlar listelerinin bir kısmının odalarda asılı olmadığı,
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12
-Taşınır kayıt ve kontrol yetkililerinin bazı birimlerde personel eksikliği nedeniyle sık
aralıklarla değiştiği,
-Ambarlarda mevcut olmayan taşınırların bir kısmının kullanımda olduğu ancak
kullanıma verilmelerine ilişkin ilgili belgelerinin düzenlenmediği,
-Bazı birimlerde yılsonunda ve yılın belli dönemlerinde fiili sayım yapılmadığı
-Taşınır kayıt yetkilileri arasındaki ambar devir işlemlerinde, fiili sayım yapılmadan
Ambar Devir ve Teslim Tutanağı düzenlendiği, dolayısıyla taşınır mevzuatına uygun bir devir
işlemi gerçekleştirilmediği,
tespit edilmiştir.
Belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde taşınırların mevcut durumunun (kullanımda,
ambarda vs.) kayıtlarda anlık görünmesinin sağlanması, dayanıklı taşınır sicil numarası verme
işlemlerinin tamamlanması, taşınır kayıt sistemleri ile ambardaki mevcutlar arasındaki miktar
farklılıklarına yönelik tespitlerin net olarak ortaya konulması ve kurum genelinde gerek belli
dönemlerde gerekse ambar devir işlemlerinde fiili sayım işlemlerinin yerine getirilmesi
zorunludur.
Yukarıda ifade edilen sorumlulukların gereği olarak ve ileride ortaya çıkabilecek
zararları engellemek açısından; taşınırların kullanımı, kontrolü, korunması ve sağlıklı bir
şekilde takibinin yapılabilmesi için taşınırların muhafazasından ve yönetilmesinden sorumlu
olanların gerekli hassasiyeti göstermeleri ve tespit edilen hususları düzeltici çalışmaların
yapılmasını temin etmeleri gerektiği değerlendirilmiştir.
BULGU 2: İç Kontrol Sisteminin İşleyişinde Eksiklikler Bulunması
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesinin 2019 Yılına ilişkin mali denetiminde;
Stratejik Plan ile Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planının hazırlanmadığı,
İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun Oluşturulmadığı, İç Kontrol Sisteminin Yılda En
Az Bir Kez Değerlendirilmediği ve Kurumsal Risklerin Belirlenmediği, görülmüştür.
a) Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesinin stratejik plan çalışmalarının
tamamlanmadığı, dolayısıyla 2020-2024 dönemine ilişkin Stratejik Planın yürürlüğe girmediği
görülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin (n) bendinde, stratejik plan, kamu idarelerinin orta ve uzun vadeli amaçlarını, temel ilke ve politikalarını, hedef ve önceliklerini, performans ölçütlerini, bunlara ulaşmak için izlenecek yöntemler ile kaynak dağılımlarını içeren plan olarak ifade edilmektedir. Aynı Kanun’un “Stratejik planlama ve performans esaslı bütçeleme” başlıklı 9’uncu maddesinde; “Kamu idareleri; kalkınma planları, Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen politikalar, programlar, ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde geleceğe ilişkin misyon ve vizyonlarını oluşturmak, stratejik amaçlar ve ölçülebilir hedefler saptamak, performanslarını önceden belirlenmiş olan göstergeler doğrultusunda ölçmek ve bu sürecin izleme ve değerlendirmesini yapmak amacıyla katılımcı yöntemlerle stratejik plan hazırlarlar. Kamu idareleri, kamu hizmetlerinin istenilen düzeyde ve kalitede sunulabilmesi için bütçeleri ile program ve proje bazında kaynak tahsislerini; stratejik planlarına, yıllık amaç ve hedefleri ile performans göstergelerine dayandırmak zorundadırlar. Stratejik plan hazırlamakla yükümlü olacak kamu idarelerinin ve stratejik planlama sürecine ilişkin takvimin tespitine, stratejik planların politikalar, kalkınma planı ve programlarla ilişkilendirilmesine yönelik usul ve esaslar Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir. Kamu idareleri, yürütecekleri faaliyet ve projeler ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programı hazırlar. Kamu idareleri bütçelerini, stratejik planlarında yer alan misyon, vizyon, stratejik amaç ve hedeflerle uyumlu ve performans esasına dayalı olarak hazırlarlar. Kamu idarelerinin bütçelerinin stratejik planlarda belirlenen performans göstergelerine uygunluğu ve idarelerin bu çerçevede yürütecekleri faaliyetler ile performans esaslı bütçelemeye ilişkin diğer hususlar Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir. Cumhurbaşkanı tarafından ilgili kamu idaresi için uygun görülen performans göstergeleri, kuruluşların bütçelerinde yer alır. Performans denetimleri bu göstergeler çerçevesinde gerçekleştirilir.” hükmü yer almaktadır. Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Stratejik planların hazırlanması” başlıklı 8’inci maddesinin 7’nci fıkrasında “Stratejik planlarını bu Yönetmelikte belirlenen takvime uygun olarak süresinde hazırlamayan kamu idareleri, Sayıştaya ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonuna bildirilir.”
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 Aynı yönetmeliğin “Stratejik planların Bakanlıkça değerlendirilmesi” başlıklı 12’nci maddesinin 1’inci fıkrasında; “Mahallî idareler dışındaki kamu idareleri, stratejik planlarını değerlendirilmek üzere stratejik planın kapsadığı dönemin ilk yılından önceki yılın Nisan ayı sonuna kadar Bakanlığa elektronik nüshasıyla birlikte gönderir.” denilmektedir. Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri çerçevesinde Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesinin 07.09.2018 tarihli uygun görüş talebi üzerine Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığınca plan döneminin 2020-2024 dönemi olarak belirlenerek stratejik plan taslağının 30.04.2019 tarihine kadar ilgili kuruma gönderilmesi öngörülmüş olmasına rağmen stratejik plan çalışmalarının tamamlanmadığı, dolayısıyla 2020-2024 dönemine ilişkin Stratejik Planın yürürlüğe girmediği görülmüştür. İdarenin, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri gereğince stratejik plan hazırlaması gerekmektedir. b) Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planının hazırlanmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde, üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden sorumlu oldukları ve bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri hükme bağlanmıştır. Buna göre üst yöneticilere, iç kontrol sisteminin kurulması ve gözetilmesi, iç kontrol sisteminin bir gereği olarak yazılı prosedür ve talimatların oluşturulması gibi her türlü düzenlemelerin yapılması, harcama yetkililerine ise görev ve yetki alanları çerçevesinde, idari ve malî karar ve işlemlere ilişkin olarak iç kontrolün işleyişini sağlama sorumluluğu verilmiş bulunmaktadır. İç kontrol sisteminin oluşturulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi sorumluluğu esas olarak üst yöneticilere ait olup, bu çerçevede, Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlık çalışmalarının üst yönetici onayıyla başlatılması gerekmektedir. Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği hükümlerine göre idarelerin iç kontrol sistemlerinin Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere bir eylem planı oluşturması öngörülmüştür. Maliye Bakanlığı BÜMKO Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Genelgesinin 7’nci maddesine göre bu
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 eylem planları, iki yılı geçmeyecek şekilde idareler tarafından belirlenen dönemler itibariyle hazırlanmalıdır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde İdarenin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlaması gerekmektedir. c) İdarenin İç Kontrol İzleme Ve Yönlendirme Kurulunu oluşturmadığı görülmüştür. Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberinin “II- Yöntem” başlıklı bölümünün 4’üncü maddesinde kamu idarelerinin, üst yönetici onayı ile “İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu” oluşturmaları öngörülmüştür. İdarenin anılan hüküm çerçevesinde “İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu” oluşturması gerekmektedir. d) İç Kontrol Sisteminin Yılda En Az Bir Kez Değerlendirilmediği görülmüştür. Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nin “5. İZLEME STANDARTLARI” kısmında; “İzleme, iç kontrol sisteminin kalitesini değerlendirmek üzere yürütülen tüm izleme faaliyetlerini kapsar. Standart: 17. İç kontrolün değerlendirilmesi İdareler iç kontrol sistemini yılda en az bir kez değerlendirmelidir.” denilmek suretiyle İdarelerin, iç kontrol sistemini, sürekli izlemesi ve/veya en az yılda bir kez özel bir değerlendirmeye tabi tutması, bu çalışmaya, tüm birimlerin yönetici ve çalışanlarının katılımını sağlaması, gerektiğinde iç ve dış denetim raporlarından istifade etmesi, izleme ve değerlendirme sonuçlarını, raporlanması ve buna göre bir eylem planı hazırlanması gerekmektedir. İdarenin anılan tebliğin yukarıda belirtilen hükmü doğrultusunda iç kontrol sistemini değerlendirmesi uygun olacaktır. e) Kurumsal riskler ve iç kontrol risklerinin belirlenmediği tespit edilmiştir. Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nin “2. RİSK DEĞERLENDİRME STANDARTLARI” bölümünde “Risk değerlendirme, idarenin hedeflerinin gerçekleşmesini
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 engelleyecek risklerin tanımlanması, analiz edilmesi ve gerekli önlemlerin belirlenmesi sürecidir. Standart: 6. Risklerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi İdareler, sistemli bir şekilde analizler yaparak amaç ve hedeflerinin gerçekleşmesini engelleyebilecek iç ve dış riskleri tanımlayarak değerlendirmeli ve alınacak önlemleri belirlemelidir. Bu standart için gerekli genel şartlar: 6.1. İdareler, her yıl sistemli bir şekilde amaç ve hedeflerine yönelik riskleri belirlemelidir. 6.2. Risklerin gerçekleşme olasılığı ve muhtemel etkileri yılda en az bir kez analiz edilmelidir. 6.3. Risklere karşı alınacak önlemler belirlenerek eylem planları oluşturulmalıdır.” denilmektedir. Kamu İç Kontrol Rehberinin “Risk Yönetimi” başlıklı 2’nci Bölümünün “Risk Yönetimi Süreci” başlıklı 7’nci kısmında ise tespit edilen risklerin ilgili rehber ekinde yer alan“Risk Kayıt Formu” ve “Konsolide Risk Raporları” düzenlenmek suretiyle kayıt altına alınması öngörülmüştür. Anılan hükümler çerçevesinde idarelerin hedeflerine ulaşmasını engelleyen veya zorlaştıran riskleri, önceden tanımlanmış yöntemlerle belirlemesi, gruplandırması ve güncellemesi, kayıt altına alması ve bu risklere karşı alınacak önlemleri belirleyerek eylem planları oluşturulmaları gerekmektedir. Bu kapsamda Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesinin riskleri belirlemesi ve Kamu İç Kontrol Rehberi ekinde yer alan “Risk Kayıt Formu” ve “Konsolide Risk Raporları” nı düzenlemek suretiyle kayıt altına alması gerektiği değerlendirilmiştir. BULGU 3: Bazı Bilimsel Araştırma Projelerinde Ara Rapor Sunulmaması Üniversitenin bilimsel araştırma projelerinin incelenmesi neticesinde, bazı projelerde ara raporların sunulmadığı görülmüştür. Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmeliğin “Proje Raporları” başlıklı 8'inci maddesinin 1'inci fıkrasında;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 “Kabul edilen bir projenin yürütücüsü Komisyona altı ayda bir geçmiş dönemdeki çalışmalarla ilgili bilgilerin yer aldığı ara rapor sunar. Komisyon projenin türüne ve özelliğine göre ara rapor sunma sürelerini ve koşullarını değiştirebilir. Ara raporlar Komisyon tarafından incelenir. Komisyon gerekli gördüğü durumlarda konunun uzmanlarının görüşlerine de başvurarak değerlendirme sürecini tamamlayabilir. Projelerin sonraki dilimleri ile ilgili maddi desteğin devamı Komisyonun olumlu görüşüne tabidir.” denilmektedir. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Yönergesinin “Gelişme raporları” başlıklı 14'üncü maddesinde; “(1) Proje yürütücüleri, proje kapsamında yapılan çalışmaları ve gelişmeleri içeren gelişme raporlarını, sözleşme tarihinden itibaren altı aylık dönemlerde, belirlenen formata uygun olarak BAP Koordinasyon Birimine sunmakla yükümlüdür. Gelişme raporları sözleşmede belirtilen tarihten en erken 1(bir) ay önce verilebilir. Alt Komisyon gerekli gördüğü durumlarda konunun uzmanlarının görüşlerine de başvurarak değerlendirme isteyebilir. Gelişme raporları Alt Komisyon değerlendirmesi dikkate alınarak komisyon tarafından karara bağlanır. Projelerin sonraki dilimleri ile ilgili maddi desteğin devamı komisyonun olumlu görüşüne tabidir. (2) Proje gelişme raporunun, Komisyonca kabul edilen bir mazeret gösterilmeden 1(bir) aydan fazla geciktirilmesi durumunda, rapor teslim edilinceye kadar proje yürütücülerinin yürütmekte olduğu tüm projelere ait işlemler durdurulur. Yapılan uyarıya rağmen 15 gün içerisinde gelişme raporunun verilmemesi durumunda ise Madde 26’da belirtilen yaptırımlar uygulanır. (3) Revize edilen Gelişme Raporları en geç 1(bir) ay içerisinde BAP Koordinasyon Birimine teslim edilmelidir. Gelişme raporunu geciktiren yürütücüler projenin sonuçlandırılmasını takip eden 6(altı) ay içerisinde yeni bir proje başvurusu yapamaz. Birden fazla gelişme raporunun geciktirilmesi durumunda her bir gelişme raporu için 6(altı) ay proje başvurusu yapamaz. (4) Alt Yapı Projeleri, Yurtdışı Bilimsel Yayın Destek Projeleri, Bilimsel Toplantılara Destek Projeleri ve Bilimsel Etkinlik Düzenleme Projelerinde gelişme raporu istenmez.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 (5) Çalışması normal seyrinde giden ve tez çalışması dönemlerinde danışman, tez izleme komitesi veya ilgili akademik kurullar tarafından başarılı bulunan Lisansüstü Tez Projeleri için gelişme raporu istenmez. (6) Komisyon projenin türüne ve özelliğine göre gelişme raporu sunma sürelerini ve koşullarını değiştirebilir.” ifadelerine yer verilmiştir. Buna göre; bir projenin yürütücüsü geçmiş dönemdeki çalışmalarla ilgili bilgilerin yer aldığı ara raporunu (gelişme raporu) altı ayda bir Komisyona sunmak durumundadır. Yapılan incelemede; proje yürütücülerinin az sayıdaki kapsamlı araştırma projeleri ve hızlı destek projelerinde üniversitenin Bilimsel Araştırma Projeleri Yönergesine göre 6 ayda bir ara rapor sundukları, ancak Bilimsel araştırma projelerinin çoğunluğunu oluşturan bilimsel toplantılara destek projelerinde ve lisansüstü tez projelerinde (yüksek lisans projelerinde) hiç ara rapor alınmadığı görülmüştür. Dolayısıyla; yukarıdaki mevzuat hükümlerinde belirlendiği üzere, proje yürütücülerinin, proje kapsamında yapılan çalışmaları ve gelişmeleri içeren ara/gelişme raporlarını, sözleşme tarihinden itibaren altı aylık dönemlerde, belirlenen formata uygun olarak Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimine sunmakla yükümlü oldukları, aksi halde yönergede ifade edilen yaptırımların uygulanması gerektiği değerlendirilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 8. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Milli Eğitim Bakanlığı İzni Olmayan Bir Özel Şirketten Eğitim Hizmeti Satın Alınması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporunun Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler başlıklı 7. Maddesinin Milli Eğitim Bakanlığı İzni Olmayan Bir Özel Şirketten Eğitim Hizmeti Satın Alınması konulu 1 no. lu bulgu gereğince; 17/10/2019 tarih ve E.2911 sayılı yazı ile Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bildirim yapılmıştır.