AKSARAY ÜNİVERSİTESİ 2019 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2020
İÇERİK AKSARAY ÜNİVERSİTESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 AKSARAY ÜNİVERSİTESİ 2019 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU 19
AKSARAY ÜNİVERSİTESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanakları
T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 f. Eğitim - öğretim ve seferberliği içinde, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim hizmetini üstlenen kurumlara katkıda bulunacak önlemleri almak, g. Yörelerindeki tarım ve sanayinin gelişmesine ve ihtiyaçlarına uygun meslek elemanlarının yetişmesine ve bilgilerinin gelişmesine katkıda bulunmak, sanayi, tarım ve sağlık hizmetleri ile diğer hizmetlerde modernleşmeyi, üretimde artışı sağlayacak çalışma ve programlar yapmak, uygulamak ve yapılanlara katılmak, bununla ilgili kurumlarla işbirliği yapmak ve çevre sorunlarına çözüm getirici önerilerde bulunmak, h. Eğitim teknolojisini üretmek, geliştirmek, kullanmak, yaygınlaştırmak, ı. Yükseköğretimin uygulamalı yapılmasına ait eğitim - öğretim esaslarını geliştirmek, döner sermaye işletmelerini kurmak, verimli çalıştırmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaktır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulu tarafından seçilmekte ve atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik organı Senato olup Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır. Akademik yapısı Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Fakülte Dekanlıkları, Yüksekokul Müdürlükleri, Enstitü Müdürlükleri ile Araştırma ve Uygulama Merkezleri olan Üniversitenin idari yapısında ise Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, İç Denetim Birimi, Etik Kurulları, Koordinatörlükler, Uygulama ve Araştırma Merkezleri, Bilimsel Araştırma Koordinasyon Birimi, Genel Sekreter 8 Daire Başkanlığı, Hukuk Müşavirliği, Döner Sermaye İşletmesi bulunmaktadır. Üniversite halen 1 merkez kampüsü olmak üzere toplam 7 yerleşkede, 12 fakülte, 1yüksekokul, 6 meslek yüksekokulu ve 3 enstitü ile eğitim-öğretim hizmetlerini yürütmektedir. Üniversitenin dolu kadro sayısı 1307’dir. Bu personelden 805’i akademik personel olup bu personelden 4’ü yabancı uyruklu akademisyendir ve sözleşmeli personel statüsünde çalışmaktadır. Üniversitenin idari personel sayısı 325, sürekli işçi sayısı ise 177’dir. Üniversitenin bağlı, ilgili ve ilişkili olduğu kurum ve idareler değerlendirildiğinde; Aksaray Üniversitesi’nin ilgili yıl bütçesi hazırlanıp Anayasa’nın 130’uncu maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, Milli Eğitim
T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Bakanlığı’na sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak işleme tabi tutulup yürürlüğe konmaktadır. Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile kurulan Yükseköğretim Kurulunun görev alanı içerisinde Aksaray Üniversitesi de bulunmaktadır. Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim altında bulunduran Yükseköğretim Kuruluna bağlı Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Kamu İdaresinin faaliyetlerini denetleme yetkisine sahiptir. Akademik bir organ olan Üniversitelerarası Kurulun üyeleri her üniversiteden bir rektör ve bir profesörün katılımından oluşmaktadır. Bu Kurulun görevleri 2547 sayılı Kanun’un 11’inci maddesiyle belirlenmiştir ve Aksaray Üniversitesi de Kurulun üyesidir. Aksaray Üniversitesi diğer üniversiteler gibi mali yönetim yapısı ve işleyişi, kamu bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, mali işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve raporlanması ve mali kontrole ilişkin olarak 5018 sayılı Kanun’un verdiği görev ve yetkiye istinaden başta Hazine ve Maliye Bakanlığı düzenlemeleri olmak üzere ilgili diğer kurumların düzenlemelerine tabidir. 1.3. Mali Yapı “Özel Bütçeli İdare” olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun, 5436 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi ile değiştirilmiş (II) sayılı cetvelinin (A) bölümünde sayılan Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve İleri Teknoloji Enstitüleri içerisinde yer alan Kamu İdaresi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 158.253.000 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine yıl içinde 13.257.552 TL ödenek eklenmiş ve toplam tahsis edilen ödenek 171.510.551,75 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin % 97,86 ’sı yani 167.841.624,01 TL’si kullanılmıştır. Dönem faaliyet geliri 171.367.429,68 TL faaliyet gideri ise 172.817.729,11 TL olan Üniversitenin, 2019 yılını 1.450.299,43 TL olumsuz faaliyet sonucu ile tamamladığı anlaşılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2019 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir. 2019 MALİ YILI BÜTÇE GİDERLERİ Hesap Kodu Bütçe Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcanan (TL) Gerçekleşme Oranı (%) 830.01-Personel Giderleri 113.770.000 114.940.025,60 114.524.456,33 99,63 830.02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 15.789.000 16.305.966.35 16.200.257,19 99,35 830.03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 8.491.000 15.948.733,80 14.864.133,81 93,19 830.05-Cari Transferler 3.503.000 3.716.242,00 3.305.683.06 88,95 830.06-Sermaye Giderleri 16.700.000 20.599.584.00 18.947.093,62 91,97 TOPLAM 158.253.000 171.510.551,75 167.841.624,01 97,86 Ekonomik sınıflandırmaya göre 2019 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları ise aşağıdadır. 2019 MALİ YILI BÜTÇE GELİRLERİ Hesap Kodu Bütçe Başlangıç Tahmini (TL) Gerçekleşen Tutar (TL) Gerçekleşme Oranı (%) 800.03-Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 4.585.000,00 9.236.133,11 201 800.04-Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 151.491.000,00 156.254.842,00 103 800.05-Diğer Gelirler 2.177.000,00 2.886.287,18 132 TOPLAM 158.253.000,00 168.377.262,29 106 Kamu İdaresi bütçesi içinde yer almayan Üniversite Döner Sermaye İşletmesi 2019 yılını 307.451,73 TL dönem kârı ile kapatmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kanun’un 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin
T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştay’a Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar ’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri. Geçici ve kesin mizan. Bilanço. Kasa sayım tutanağı. Banka mevcudu tespit tutanağı. Alınan çekler sayım tutanağı. Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı. Teminat mektupları sayım tutanağı. Değerli kâğıtlar sayım tutanağı. İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli. Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu. Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu. Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün
T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Kamu İç Kontrol Standartları Tebliğine uygun olarak (18 kamu iç kontrol standardı ve bu standartları sağlayan 79 genel şartı içerecek şekilde) hazırlanmıştır. İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planında yer alan eylemlerin gerçekleşme sonuçları izlenmiş, planın revize edilmesi çalışmalarının takibi yapılmış, ancak raporlanması 2019 yılında yapılmamıştır. Aynı şekilde iç kontrol sisteminin yılda en az bir kez değerlendirilerek raporlanması 2019 yılında gerçekleşmemiştir. Üniversitenin 2015-2019 yıllarını kapsayan Stratejik Planı, 2019 yılı Performans Programı ve 2019 yılı Faaliyet Raporu kurum internet sitesinde yer almakta olup yapılan incelemelerde mevzuata uygun şekilde hazırlandığı görülmüştür. 2015-2019 Stratejik Planı ve 2019 yılı Faaliyet Raporunda, İdarenin misyonu ve vizyonu belirtilmiştir. Bu nedenle personelin tamamının idarenin misyon ve vizyonundan haberdar olduğu kanaatine varılmıştır. Üniversite Senatosu tarafından kabul edilen Risk Strateji Yönergesi 19.4.2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Risklerin tespiti yönerge doğrultusunda yapılmış olup, eylem gerektiren riskler ve takip edilmesi gereken riskler olarak gruplanmıştır. Riskler puanlanarak önem sırasına göre düzenlenmiştir. Birimlerden gelen “Birim Risk Kayıt Formu”nda Riskin Sahibi başlığı altında sorumlular ve Riskin Çözümü İçin Öneriler başlığı altında kontrol faaliyetleri belirlenmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Hassas görevlere ilişkin olarak Aksaray Üniversitesi Rektörlüğü “Hassas Görevler Broşürü” ve “Hassas Görevler Tespit Formu” detaylı bir şekilde hazırlanmış ve kurum internet sitesinde yayınlanmıştır. İç kontrol sisteminin personel tarafından sahiplenilmesi ve gerekli kabulü görmesi için üniversite bünyesinde hizmet içi eğitimler verildiği ifade edilmiştir. İç kontrol sistemi çerçevesinde riskli alanlarla ilgili gerekli çalışmalar yapılmakta ve önlemlerin alınması için harcama birimlerine gerekli bildirimler yapılmaktadır. Üniversitede; gelen ve giden her türlü evrak dâhil iş ve işlemlerin kaydedildiği, sınıflandırıldığı ve dosyalandığı Elektronik Bilgi Yönetim Sistemi kullanılmaktadır. Üniversitede, iç denetim biriminin 5018 sayılı kanun çerçevesinde kurulduğu, 2019 yılı itibariyle 3 iç denetçi kadrosu olduğu ancak 1 iç denetçinin olduğu görülmüştür. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Aksaray Üniversitesi 2019 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Mevzuatı Gereğince Tahakkuk Ettirilen Alacaklardan Takibe Alınan Tutarların Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında Muhasebeleştirilmemesi Aksaray Üniversitesi Hukuk Müşavirliği’nden alınan bilgiler ve kamu idaresi mali tablolarının incelenmesinde, İdare adına tahakkuk eden kira alacaklarından, vadesinde ödenmeyen ve takibe alınan 353.076,31 TL tutarındaki kısmının 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı'nda takip edilmesi gerekirken 140-Kişilerden Alacaklar Hesabı'nda takip edildiği görülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı” başlıklı 54’üncü maddesinde; “Gelirlerden takipli alacaklar hesabı; mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Aynı Yönetmeliğin “Hesabın İşleyişi” başlıklı 56’ncı maddesinde ise; “… a) Borç
T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 B. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Bazı Derslerin Az Sayıdaki Öğrencilerle Birden Fazla Şubede Farklı Öğretim Elemanlarınca Gördürülmesi Üniversitenin bazı eğitim birimlerinde aynı ad altındaki bazı derslerin az sayıdaki öğrencilerle birden fazla şubede farklı öğretim elemanlarınca gördürüldüğü ve her bir öğretim elemanına ek ders ücreti ve sınav ücreti ödendiği görülmüştür. 5018 Sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu başlıklı” 8’inci maddesinde, her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorunda olduğu hüküm altına alınmıştır. Ders Yükü Tespiti ve Ek Ders Ücreti Ödemelerinde Uyulacak Esaslar’ın “Ek ders ücreti” başlıklı 3 üncü maddesinin (e) bendinde “Eğitim-öğretim niteliğine göre sınıfların aşırı kalabalıklığı ve/veya fiziksel olanakların yeterli olmaması nedeniyle teori ve/veya uygulamadan oluşan bir ders, ilgili Bölüm Başkanının önerisi ve ilgili Yönetim Kurulunun kararı ile birden fazla şube halinde açılabilir. Bu takdirde, ayrı ayrı vermeleri kaydıyla, bu dersleri veren öğretim elemanlarının her birine dersin öğretim programındaki haftalık teorik ve uygulama saati ders yükü ve ek ders saati olarak aynen uygulanır.” denilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükmünden de anlaşılacağı üzere; teori ve/veya uygulamadan oluşan bir dersin ilgili birimlerce şubelere bölünebilmesi için eğitim ve öğretimin niteliğine göre sınıfların aşırı kalabalık olması veya fiziksel olanakların yetersiz olması gerekmektedir. Bu hallerden birisinin bulunması durumunda bir ders şubelere bölünebilecek ve bu dersleri veren öğretim elemanlarının her birine dersin öğretim programındaki haftalık teorik ve uygulama saati ders yükü ve ek ders saati olarak aynen uygulanabilecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Ancak yapılan incelemede, Üniversitenin bazı fakültelerinde ve birimlerinde zorunlu şartlar oluşmadığı halde, bazı derslerin az sayıda öğrencilerle şubelere bölündüğü ve bu şubelerde ders veren her bir öğretim elemanına ayrı ayrı ek ders ücreti ödendiği görülmüştür. Diğer yandan söz konusu dersler için yapılan sınavlarda da her bir öğretim elemanına sınıfındaki az sayıda öğrenci mevcuduna göre ayrı ayrı sınav ücretleri tahakkuk ettirilmiştir. Ancak dersi veren öğretim elemanlarına müfredat programlarında tek bir ders olarak yer alan ve farklı bölüm ya da sınıfların öğrencilerine ortak olarak okutulan her ders için bölüm, sınıf ve şube ayrımı yapılmadan dersin sınavına giren öğrenci sayısının toplamı üzerinden sınav ücreti ödenmesi gerekmektedir. Sonuç olarak; Üniversitede sınıfların aşırı derecede kalabalık olmamasına ve fiziksel koşullarının yeterli olmasına rağmen bazı derslerin şubelere bölünerek öğretim elemanlarına ayrı ayrı ek ders ücreti ve sınav ücreti tahakkuk ettirilmesinin Ders Yükü Tespiti ve Ek Ders Ücreti Ödemelerinde Uyulacak Esaslar ‘da ek ders ücreti ödenmesinde birden fazla şube açılması için ön şart olarak getirilen sınıfların aşırı kalabalık olması ve/veya fiziksel olanakların yeterli olmaması düzenlemesine aykırı olduğu ve kaynakların etkin kullanılmasını engelleyen bir durum olduğu değerlendirilmiştir. BULGU 2: Dış Destekli Bilimsel Araştırma Projelerindeki Taşınır İşlemlerinin Takibinin Tam Olarak Yapılmaması Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi’ndeki kayıtlar üzerinde yapılan incelemeler neticesinde dış destekli projeler (Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, Kalkınma Bakanlığı vs.) ile ilgili taşınır işlemlerinin takibinde bazı eksikliklerin olduğu tespit edilmiştir. 5018 Sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu başlıklı” 8’inci maddesinde, her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorunda olduğu hüküm altına alınmıştır. Yine aynı Kanun'un “İç kontrolün tanımı” başlıklı 55’inci ve devamındaki maddelerinde kamu kurumlarının iç kontrol sistemlerinin amacı ve işlevi düzenlenmiştir. Bu kapsamda üniversitelerin de dış destekli projelerdeki sorumlulukları nedeniyle iç kontrol işlevini yerine getirmesi gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 Taşınır Mal Yönetmeliği'nde ise, kaynağına ve edinme yöntemine bakılmaksızın kamu idarelerine ait taşınır malların kaydı, muhafazası ve kullanımı ile yönetim hesabının verilmesine ilişkin esas ve usulleri belirlenmiş ve Harcama yetkilileri, taşınır kayıt ve kontrol yetkilileri, taşınırların muhafazası ile görevli olan veya kendilerine kullanılmak üzere taşınır teslim edilen kamu görevlilerine sorumluluklar yüklenmiştir. Dış destekli projelerin hazırlanması, kabul edilmesi, yürütülmesi ve tamamlanması işlemleri tabi oldukları mevzuat hükümleri çerçevesinde gerçekleşmektedir. Bu işlemlerinin takibi ve koordinesinin ise Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Aksaray Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Yönergesinin “Tanımlar” başlıklı 4'üncü maddesine göre Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi, gerek Üniversite gerekse ulusal ve uluslararası kuruluşların desteği ile gerçekleştirilen tüm projelere ilişkin olarak izleme, teşvik ve koordine etme konusunda görevlendirilmiştir. Yapılan incelemede; Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Biriminin dış destekli projeler ile ilgili olarak proje takibi ve dosyalama işlemlerini yerine getirdiği görülmüştür. Ancak üniversitede yürütülen dış destekli projeler kapsamında alınan tüketime yönelik taşınırlar ile dayanıklı taşınırların takibinin tam olarak yapılmadığı, bu projelerden elde edilen taşınırlarının bilişim ortamında ayrıca envanterinin tutulmadığı, proje bitiminde dayanıklı taşınırların ilgili birimine devredilip edilmediğinin bilinemediği, konunun tamamen proje yürütücüsünün inisiyatifinde olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Biriminin dış destekli projeleri izleme ve koordine etme görevini sadece dosyalama olarak yerine getirdiği görülmüştür. Bu kapsamda Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Biriminin yukarıdaki mevzuat hükümlerinde ifade edilen sorumlulukları yerine getirmek üzere belirtilen eksiklikleri bir an evvel tamamlaması gerektiği değerlendirilmiştir. BULGU 3: İç Kontrol Sisteminin İşleyişinde Eksiklikler Bulunması İç Kontrol Sisteminin yılda en az bir kez değerlendirilmediği ve İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlanmadığı görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “İç kontrolün tanımı” başlıklı 55’inci maddesinde:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 “İç kontrol; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür. Görev ve yetkileri çerçevesinde, malî yönetim ve kontrol süreçlerine ilişkin standartlar ve yöntemler Hazine ve Maliye Bakanlığınca, iç denetime ilişkin standartlar ve yöntemler ise İç Denetim Koordinasyon Kurulu tarafından belirlenir, geliştirilir ve uyumlaştırılır. Bunlar ayrıca, sistemlerin koordinasyonunu sağlar ve kamu idarelerine rehberlik hizmeti verir.” Aynı Kanunun “İç kontrolün amacı” başlıklı 56’ ncı maddesinde ise: “İç kontrolün amacı; a) Kamu gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerinin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yönetilmesini, b) Kamu idarelerinin kanunlara ve diğer düzenlemelere uygun olarak faaliyet göstermesini, c) Her türlü malî karar ve işlemlerde usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesini, d) Karar oluşturmak ve izlemek için düzenli, zamanında ve güvenilir rapor ve bilgi edinilmesini, e) (Değişik: 22/12/2005-5436/10 md.) Varlıkların kötüye kullanılması ve israfını önlemek ve kayıplara karşı korunmasını, sağlamaktır.” hükümlerini getirilmiştir. Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nin “5. İZLEME STANDARTLARI” kısmında; “İzleme, iç kontrol sisteminin kalitesini değerlendirmek üzere yürütülen tüm izleme faaliyetlerini kapsar. Standart: 17. İç kontrolün değerlendirilmesi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 İdareler iç kontrol sistemini yılda en az bir kez değerlendirmelidir." denilmek suretiyle İdarelerin, iç kontrol sistemini, sürekli izlemesi ve/veya en az yılda bir kez özel bir değerlendirmeye tabi tutması, bu çalışmaya, tüm birimlerin yönetici ve çalışanlarının katılımını sağlaması, gerektiğinde iç ve dış denetim raporlarından istifade etmesi, izleme ve değerlendirme sonuçlarını, raporlanması ve buna göre bir eylem planı hazırlanması gerekmektedir. Anılan Tebliğin yukarıda öngörülen hükmüne aykırı olarak iç kontrol sisteminin değerlendirilmesi yapılmamış ve İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlanmamıştır. İç kontrol faaliyetleri ile 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 55 inci maddesinde öngörülen amaçların gerçekleştirilebilmesi çerçevesinde İç Kontrol Sisteminin yılda en az bir kez değerlendirilmesinin yapılarak İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 8. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/ Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Bir Yıldan Daha Uzun Süreli Abonelik Güvence Bedellerinin 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında Takip Edilmemesi 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi 2016 yılına devir verdiği anlaşılmıştır. Ancak aynı hesap, 2016 yılından 2017 yılına devir vermemiş, yıl sonu itibariyle kapanmayan 12126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının 2015 yılından devir vermemesi gerekirken (136.486,34 TL) 6 Teminatlar ve Depozito Hesabının borç artığı (233.242,62 TL) Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 116’ıncı Maddesi doğrultusunda 29.12.2016 tarih ve 11940,11942,11943,11944,11946,11948, 11950,11952,11955 yevmiye numaraları ile 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına aktarılmıştır. 2017, 2018, 2019 yıl sonu işlemlerinde mevzuata uygun olarak 126 Hesap, 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında takip edilmiştir. Mülkiyeti Üniversiteye Ait Arazi ve Arsaların Üzerine İdari Bina, Hizmet Binası, Spor Kompleksleri, 2016 Kısmen Yerine Getirildi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığının 12.06.2020 tarih ve 514731 sayılı yazısında: “Mülkiyeti Üniversiteye ait olmayıp, ancak tahsisli olan arazi ve arsaların üzerinde 2017 yılında rektörlük binası ile 2019 yılında kütüphane binasının tapu kayıtlarında cins
T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 Yemekhane v.s. Binalar Yapılmasına Rağmen Bunların Tapu Kayıtlarında Cins Tashihlerinin Yapılmaması tashihleri yapılmış olup, yapımı devam eden personel yemekhanesi binası tamamlanmasını müteakip gerekli cins tahsisi işlemleri yapılacaktır.” denilmektedir. Aksaray Üniversitesi Yedek Server Odasının Fiziki Şartlarının Riskli Olması 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi Bilgi İşlem Daire Başkanlığının 12.06.2020 tarih ve 514691 sayılı yazısında: “Kütüphane binasında Bilgi İşlem Daire Başkanlığı tarafından 1. katta uluslararası standartlara uygun tam donanımlı sistem odası kurulmuştur.” denilmektedir Kurumda İç Kontrol Çalışmalarının Yetersiz Olması 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi Kamu İdaresince verilen cevap aşağıda yer almaktadır:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18
19.04.2018 tarihinde Risk Strateji Yönergesi Senatoda görüşülerek kabul edilmiş ve birimlere duyurulmuştur. -03.05.2018 tarihinde Birim Risk Koordinatörlerine eğitim verilmiştir. -09.10.2018 tarih ve 328223 sayılı yazı ile kurum konsolide risk raporu Rektörlük Makamı oluruna sunulmuştur.
07.11.2019 tarih ve 254813 sayılı Rektörlük Makamı oluru ile İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu revize edilmiştir. -04.12.2019 tarihinde Risk Strateji Yönergesi Senatoda kabul edilmiştir. -19.02.2020 tarih ve 493667 sayılı yazı ile 2019 yılı İç Kontrol Eylem Planı Değerlendirme Raporu Rektörlük Makamına Sunulmuştur.
20.02.2020 tarihinde 2019 yılı İç Kontrol Eylem Planı Değerlendirme Raporu web sitemizde yayınlanmıştır.
AKSARAY ÜNİVERSİTESİ 2019 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 19
T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 20 hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilir. Bu çerçevede, Aksaray Üniversitesi'nin yayımladığı 2015-2019 dönemine ait Stratejik Plan, 2019 yılı Performans Programı ve 2019 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir. 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2019 yılı performans denetimi kapsamında Aksaray Üniversitesi’nin yayımladığı 2015- 2019 dönemine ait Stratejik Plan, 2019 yılı Performans Programı ve 2019 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 21 Aksaray Üniversitesinin 2015-2019 dönemine ait Stratejik Planı incelendiğinde; Stratejik Planın zamanında yayımlandığı, mevzuatta belirtilen şekil ve içeriğe uygun olarak hazırlandığı görülmüştür. Kurum stratejik planını hazırlarken amaçlarını üst politika belgelerine uygun şekilde belirlemiş ve hedeflerini de bu amaçları gerçekleştirecek şekilde tespit etmiştir. Aynı zamanda amaç ve hedeflerin ölçülebilir ve iyi tanımlanmış olduğu değerlendirilmiştir. 2019 yılı performans programının denetim kriterleri kapsamında mevcudiyet, zamanlılık kriterini sağladığı sunum kriteri açısından ise Performans Programı Hazırlama Rehberini içerik olarak karşıladığı görülmüştür. Hedef ve performans göstergelerin ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlama kriterlerini karşıladığı anlaşılmıştır. Faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik veri kayıt sistemlerinin ölçülmesine yönelik olarak faaliyet dönemi içerisindeki verilerin toplanması, izlenmesi amacıyla bir bilgi sisteminin mevcut olduğu tespit edilmiştir. 2019 yılı Faaliyet Raporunun incelenmesi sonucunda yasal süreleri içinde yayımlandığı ilgili mevzuat hükümlerine uygun hazırlandığı kanaatine varılmış ve üst yönetici ve mali hizmetler birim yöneticisinin iç kontrol güvence beyanını içerdiği görülmüştür. Sonuç olarak, Stratejik Planda yer verilen ve 2019 yılı ile ilişkilendirilen amaç ve hedeflerin 2019 Yılı Performans Programına alındığı; İdare Faaliyet Raporunda, 2019 yılı gerçekleşmelerine ilişkin bilgilere yer verildiği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede performans bilgisi sisteminin genel olarak güvenilir olduğu kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM BULGULARI Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 22 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr