2019 - AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ.pdf

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ 2019 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2020

İÇERİK AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 14

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ.................................................................................................. 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ............................................................................................. 5
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .......................................................................................................... 6
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 6
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ..................................................................... 7
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ............................................................................................................................. 8
7. DENETİM BULGULARI ...................................................................................................................... 8
8. EKLER ................................................................................................................................................. 14

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: 2019 yılı Bütçe geliri (TL) ........................................................................................3 Tablo 2: 2019 yılı Bütçe gideri (TL) .......................................................................................3 Tablo 3: Sosyal Tesisler Gelir ve Giderleri (TL) .....................................................................4

KISALTMALAR BKMYBS: Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi DMİS: Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanakları

1. Akdeniz Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi A.Ş.'ye Yatırılan Sermayenin İlgili Hesaplarda Takip Edilmemesi
2. Döner Sermaye İşletmesine Yatırılan Sermaye Tutarının Üniversite Bilançosunda Yer Almaması B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
3. İdari Para Cezalarının Nazım Hesaplarda İzlenmemesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Akdeniz Üniversitesi, 20.07.1982 tarih ve 17780 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 41 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Antalya ilinde kurulmuş bir devlet üniversitesidir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Yükseköğretim kurumlarının görevleri” başlıklı 12 nci maddesinde, yükseköğretim kurumlarının, dolayısıyla Akdeniz Üniversitesinin, faaliyet alanı ve görevleri belirlenmiştir. Bu görevler ilgili Kanunda şu şekilde sıralanmaktadır: a) Çağdaş uygarlık ve eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde, toplumun ihtiyaçları ve kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun ve ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, b) Kendi ihtisas gücü ve maddi kaynaklarını rasyonel, verimli ve ekonomik şekilde kullanarak, milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılan plan ve programlar doğrultusunda, ülkenin ihtiyacı olan dallarda ve sayıda insan gücü yetiştirmek, c) Türk toplumunun yaşam düzeyini yükseltici ve kamuoyunu aydınlatıcı bilim verilerini söz, yazı ve diğer araçlarla yaymak, d) Örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim yoluyla toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, e) Ülkenin bilimsel, kültürel, sosyal ve ekonomik yönlerde ilerlemesini ve gelişmesini ilgilendiren sorunlarını, diğer kuruluşlarla işbirliği yaparak, kamu kuruluşlarına önerilerde bulunmak suretiyle öğretim ve araştırma konusu yapmak, sonuçlarını toplumun yararına sunmak ve kamu kuruluşlarınca istenecek inceleme ve araştırmaları sonuçlandırarak düşüncelerini ve önerilerini bildirmek, f) Eğitim-öğretim seferberliği için de örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim hizmetini üstlenen kurumlara katkıda bulunacak önlemleri almak, g) Yörelerindeki tarım ve sanayinin gelişmesine ve ihtiyaçlarına uygun meslek elemanlarının yetişmesine ve bilgilerinin gelişmesine katkıda bulunmak, sanayi, tarım ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 sağlık hizmetleri ile diğer hizmetleri ile hizmetlerde modernleşmeyi, üretimde artışı sağlayacak çalışma ve programlar yapmak, uygulamak ve yapılanlara katılmak, bununla ilgili kurumlarla işbirliği yapmak ve çevre sorunlarına çözüm getirici önerilerde bulunmak, h) Eğitim teknolojisini üretmek, geliştirmek, kullanmak, yaygınlaştırmak, ı) Yükseköğretimin uygulamalı yapılmasına ait eğitim-öğretim esaslarını geliştirmek, döner sermaye işletmelerini kurmak, verimli çalıştırmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak. Yükseköğretim kurumları için temel mevzuat kuruluş Kanunları ile birlikte 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunudur. Bunların dışında faaliyetlerini yürütürken tabi oldukları mevzuatlar ise; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 6245 sayılı Harcırah Kanunudur. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Yüksek Öğretim Kurumu olan üniversiteler bilimsel özerkliğe sahip hizmet yönünden yerinden yönetim kuruluşlarıdır. Üniversitelerin üst yöneticisi Rektör olup Cumhurbaşkanlığınca atanmaktadır. Akdeniz Üniversitesi bünyesinde şehir merkezi ve dışındaki farklı yerleşkelerde 25 fakülte, 7 enstitü, 2 yüksekokul, 12 meslek yüksekokulu ve 59 araştırma uygulama merkezi bulunmaktadır. 2019 yılı sonu itibariyle toplam 69.408 öğrenci bulunan Üniversitede; 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunu’na göre istihdam edilen, 516 profesör, 294 doçent, 507 doktor öğretim üyesi, 670 öğretim görevlisi, 763 araştırma görevlisi, 31 yabancı uyruklu sözleşmeli öğretim görevlisi olmak üzere toplam 2.781 akademik personel, 657 sayılı Devlet Memurları Kanuna göre istihdam edilen 1.748 idari personel, 363 sözleşmeli personel ve 4857 sayılı İş Kanuna göre istihdam edilen 2.302 işçi çalışmaktadır. 1.3. Mali Yapı Akdeniz Üniversitesi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanuna tabi olup, Kanuna ekli “II Sayılı Cetvel (Özel Bütçeli İdareler)” bölümünde yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Üniversitenin mali yapısı özel bütçe ve döner sermaye bütçesi olmak üzere iki yapıdan oluşmaktadır. Özel bütçe işlemleri Strateji Geliştire Daire Başkanlığı, döner sermaye işlemleri ise Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü ve Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. Kamu tüzel kişiliğine sahip üniversitenin bütçesi Milli Eğitim Bakanlığı Bütçesi içerisinde görüşülerek onaylanmaktadır. 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 581.826.000 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine, yıl içinde ödenek eklenmiş ve toplam tahsis edilen ödenek 697.340.593 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin % 92’si yani 640.817.253 TL’si kullanılmıştır. Dönem faaliyet geliri 683.417.893,35 TL, gelirlerden iadeler 2.014.216,18 TL, faaliyet gideri 679.930.063,39 TL olan Üniversitenin 2019 yılını 1.473.613,78 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamladığı anlaşılmıştır. Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2019 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir. Tablo 1: 2019 yılı Bütçe geliri (TL) Gelir Ekonomik Kod Gelirin Türü Bütçe Tahmini Gerçekleşen Gerçekleşme Oranı % 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 13.220.000 34.633.509,19 262,0 04 Alınan Bağış ve Yardımlar İle Özel Gelirler 552.030.000 602.256.539,37 109,1 05 Diğer Gelirler 16.576.000 27.972.352,94 168,8 Toplam 581.826.000 664.862.401,50 114,3 Tablo 2: 2019 yılı Bütçe gideri (TL) Gider ekonomik kod Giderin Türü Başlangıç Ödeneği Eklenen Düşülen Toplam Ödenek Harcama Gerçekleşme Oranı % 01 Personel giderleri 408.205.000 23.846.887 8.700.777 423.351.110 420.508.146 99,3 02 Sosyal Güvenlik Kurumların a Devlet P. Giderleri 66.265.000 6.480.099 3.593.350 69.151.749 69.044.017 99,8 03 Mal ve hizmet alım giderleri 29.417.000 57.319.902 227.349 86.509.553 53.650.825 62,0 05 Cari Transferler 19.449.000 2.944.666 22.393.666 21.191.154 94,6 06 Sermaye Giderleri 58.490.000 42.163.610 4.719.095 95.934.515 76.423.111 79,7 TOPLAM 581.826.000 132.755.164 17.240.571 697.340.593 640.817.253 91,9 Döner sermaye faaliyetlerinden toplam 357.850.446,70 TL gelir elde eden üniversite bu kapsamda 523.803.989,05 TL gider gerçekleştirmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Üniversitenin 6 adet iktisadi işletmesi bulunmaktadır. Bunların 2019 yılı gelir ve gider rakamları aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo 3: Sosyal Tesisler Gelir ve Giderleri (TL) Adı Geliri Gideri Akdeniz Üniversitesi Eğitim ve Sosyal Tesisler Müdürlüğü 3.755.852,36 TL 3.937.370,16 TL Akdeniz Üniversitesi Kantin Tesisleri Müdürlüğü 5.241.025,06 TL 4.870.727,04 TL Akdeniz Üniversitesi Merkezi Yemekhane Müdürlüğü 15.146.692,80 TL 15.330.970,93 TL Akdeniz Üniversitesi Spor Tesisleri Müdürlüğü 2.977.351,35 TL 2.451.847,75 TL Akdeniz Üniversitesi 75. Yıl Kreş ve Gündüz Bakımevi Müdürlüğü 1.559.716,49 TL 1.484.936,83 TL Akdeniz Üniversitesi Avrupa Akdeniz Gençlik ve Dilenme Tesisleri İşl. 2.957.565,60 TL 2.774.119,83 TL
2019 yılında üniversitece; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu destekli 12.484.290,47 TL, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü destekli 161.296,84 TL, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı destekli 58.937,61 TL, Mevlana Değişim Programı kapsamında 1.281.583,22 TL, Farabi Değişim Programı kapsamında 86.970 TL ve Avrupa Birliği (Erasmus, Erasmus Gençlik Programları, Developing Erasmus, Emwofa KA2, Neo Erasmus, Uppscience KA, Ride Erasmus ve Erasmus KA 202) kapsamında 5.773.828,83 TL bütçe dışı kaynak kullanılmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Akdeniz Üniversitesinde, özel bütçe muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine, Döner Sermaye muhasebe işlemleri ise Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğine tabi olup tahakkuk esaslı muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Özel Bütçenin hesapları Strateji Geliştirme Daire Başkanlığınca Hazine ve Maliye Bakanlığı Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi (BKMYBS), Döner sermaye bütçesinin hesapları ise Döner Sermaye Saymanlığınca Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi (DMİS) üzerinden yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Taşınır kesin hesap cetveli Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı Alınan çekler sayım tutanağı Değerli kağıtlar sayım tutanağı Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu, Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Akdeniz Üniversitesinde iç kontrol sisteminin etkin bir şekilde kurulması ve uygulanmasının sağlanması amacıyla 2014 yılında Akdeniz Üniversitesi Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı ve Raporu yayımlanmıştır.
Kurum yönetimi ve çalışanlarının iç kontrollerle ilgili bilgi sahibi olmasına yönelik olarak, iç kontrol sistemi konusunda hazırlanan İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hakkında üst yönetimin çalışanlara bilgi verilerek duyuru yapıldığı, iç kontrol sistemi, işleyişi ve iç kontrolle ilgili her türlü düzenleyici işlemler hakkında bilgilendirme faaliyetlerinde bulunulduğu anlaşılmıştır. Eylem planında merkez taşra ayrımı yapılmamış ancak, akademik ve idari birimler olarak eylemler belirlendiğinden taşra (ilçelerdeki okullar) birimlerini de kapsamaktadır. Fakat döner sermayeli işletmeler için eylemler belirlenmemiştir. İdarenin misyonu, vizyonu, stratejik amaç ve hedefleri, stratejik planda yazılı olarak belirlenmiş, birim yöneticileri ve personeline duyuru yapılmış olup, üniversite web sayfasında yayınlanmaktadır. Üniversitenin “İmza Yönergesi” Haziran 2010’da hazırlanarak, imza ve onay mercileri tüm birimleri kapsayacak şekilde belirlenmiş ve personele duyurulmuştur. İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planında yer alan eylemlerin gerçekleşme sonuçları izlenmesi, planın revize edilmesi çalışmalarının takibi ve raporlanması ile ilgili uygulamalar mevcut olmakla birlikte yeterince etkin değildir. Birim faaliyet raporlarında yer alan iç kontrol güvence beyanı, üst yönetici/ harcama yetkilisi/ mali hizmetler birim yöneticisi tarafından imzalanmakta ve güvence beyanı verilmektedir. Ancak İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu tarafından altı aylık periyotlarla eylem planında her hangi bir değerlendirme yapılmadığı ve üst yöneticiye rapor halinde sunulmadığı yapılan incelemelerden tespit edilmiştir. Üniversitede, performans programı ve bütçenin uygulanması ile kaynak kullanımına ilişkin bilgilere, görevli personel e-bütçe ortamında zamanında ulaşabilmektedir. Üniversite bütçesinin ilk altı aylık uygulama sonuçları ve ikinci altı aya ilişkin beklenti ve hedefleri ile faaliyetleri süresi içerisinde kamuoyuna duyurulmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Akdeniz Üniversitesi 2019 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Akdeniz Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi A.Ş.'ye Yatırılan Sermayenin İlgili Hesaplarda Takip Edilmemesi Üniversite mali tablolarının incelenmesinde, Akdeniz Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi A.Ş.'ye yatırılan nakdi nitelikteki sermayenin 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ve 500 Net Değer Hesabına kaydedilmediği görülmüştür. 27.12.2014 tarih ve 29218 sayılı sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı” başlıklı 159 uncu maddesinde; “Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabı; mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kâr ve zararlar, bütçeye iade olunan sermayeler ile bu kurumlara ikrazen verilen özel tertip iç borçlanma senetleri bedelinden, bu kurumların ödenmemiş sermayelerine mahsup edilenlerin izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Mezkûr yönetmeliğin “Hesaba İlişkin İşlemler” başlıklı 160 ıncı maddesinde; “Mal ve hizmet üreten kuruluşlara gerek nakdi sermaye ve gerekse ayni sermaye şeklindeki iştirakler gerçeğe uygun değerleri ile bu hesaba kaydedilir. Sermayesine iştirak edilen mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımlardan bu hesapta kayıtlı tutarların, kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması gerekir…” “Hesabın İşleyişi” başlıklı 161 inci maddesinde;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 " a) Borç … 3) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce mevcut olup, hesaplarda yer almayan mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayelerden envanteri yapılanlar, tespit edilen değerleri üzerinden bu hesaba borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedilir. …” hükümleri yer almaktadır. 07.12.2017 tarih ve 30263 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Yükseköğretim Kurumları Teknoloji Transfer Ofisi Yönetmeliği”nin Teknoloji Transfer Ofisinin teşkili ile ilgili 4 üncü maddesinde Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından faaliyet izni verilmesi halinde ilgili yükseköğretim kurumu yönetim kurulu tarafından TTO kurulabileceği, kuruluş sermayesinin, bilimsel araştırma projesi kaynaklarından veya döner sermaye gelirlerinden karşılanabileceği ifade edilmiştir. Bu kapsamda Akdeniz Üniversitesi’nin talebine 12.09.2018 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında izin verilmiş ve Üniversite Senatosu’nun 08.05.2019 tarih ve 10/07 sayılı kararı ile TTO Yönetim Kurulu oluşturulmuştur. Akdeniz Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi A.Ş. 09.07.2019 tarihinde, 300.000 TL sermaye ile kurulmuştur. Mevzuat hükmü doğrultusunda sermayenin ¼ oranındaki 75.000 TL’nin ödemesi, Akdeniz Üniversitesi Teknoloji Transferi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü tarafından 26.09.2019 tarihinde yapılmıştır. Söz konusu tutar Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü kayıtlarına 20.05.2020 tarihli ve 123 yevmiye numaralı Muhasebe İşlem Fişi ile “248.01-Diğer Mali Duran Varlıklar Hesabı”na borç, “570.01-N-1 Yılına Ait Karlar Hesabı”na alacak kaydedilmek suretiyle kurum mali tablolarında yer alması sağlanmıştır. Ancak döner sermaye gelirlerinden ödenen bu miktar, Döner Sermaye İşletmesini doğrudan şirket ortağı yapmaz. Yukarıdaki görüldüğü üzere TTO üniversite tüzel kişiliği tarafından kurulmuş ve ofisin ticaret sicil kaydında temsilci olarak “Akdeniz Üniversitesi” yer almaktadır. Diğer taraftan döner sermaye işletmesinin tüzel kişiliği bulunmadığından sermaye şirketi ortağı olması mümkün bulunmamaktadır. Dolayısıyla şirket ortağı Akdeniz Üniversitesidir. Öte yandan Maliye Bakanlığı tarafından 29 Eylül 2010 tarihli ve 27714 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Genel Tebliği’nde mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayelerin kaydedileceği bir hesaba yer verilmemiş, işletmelerin uzun vadeli amaçlarla edindiği malî duran varlıkların kaydedilebileceği “248.01-Diğer Mali Duran

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Varlıklar Hesabı” yer almıştır. Dolayısıyla ortaklık payı da özel bütçe hesaplarında görünmelidir. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde Akdeniz Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi A.Ş.’ye yapılan 75.000 TL tutarındaki nakdi sermaye ödemesinin Döner Sermaye İşletmesi muhasebe kayıtlarına alınması ve Üniversitenin kayıtlarında, 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ve 500 Net Değer Hesabına kaydedilmemesi sonucu kurum mali tablolarında bu tutarda hata oluşmuştur. BULGU 2: Döner Sermaye İşletmesine Yatırılan Sermaye Tutarının Üniversite Bilançosunda Yer Almaması Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi’nin 2019 yılı bilançosunda 500 sermaye hesabında yer alan 14.206.272,96 TL sermaye tutarının, Üniversite bilançosundaki 242 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında yer almadığı görülmüştür. Yapılan incelemede 02.09.1999 tarih ve 23804 sayılı resmi gazetede yayımlanan Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Yönetmeliği’nin 4 üncü maddesinde döner sermaye işletmesinin sermaye limitinin 15.043,50 TL olarak belirlendiği, 31.10.2008 tarih ve 12082 sayılı muhasebe kaydıyla 14.199.216,21 TL geçmiş yıllar kârının sermayeye eklenerek toplam sermayenin 14.214.259,71 TL’ye ulaştığı, bilahare Alanya Alâeddin Keykubat Üniversitesine bağlanan üniversite birimlerinin sermaye aktarımları nedeniyle İşletme sermayesinin 14.206.272,96 TL olarak döner sermaye işletmesinin kayıtlarında mevcut olduğu anlaşılmıştır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 242 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı bölümünün “Hesabın işleyişi” başlıklı 164 üncü maddesinde; “… a) Borç 1) Döner sermayeli kuruluşlara taahhüt edilen sermaye tutarları bu hesaba borç, 247- Sermaye Taahhütleri Hesabına alacak kaydedilir…” denilmektedir. Anılan Yönetmelik hükümleri gereğince üniversitenin döner sermayeli kuruluşuna taahhüt ettiği sermaye tutarını, 242 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ile 247 Sermaye Taahhütleri Hesabında izlenmesi ve taahhüt edilen söz konusu tutarın da işletmenin öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarla eşit olması gerekmektedir. Aynı maddenin 3 üncü bendinde, yürürlük tarihinden önce mevcut olup, hesaplarda yer almayan döner sermayeli kuruluşlara yatırılan sermayelerden envanteri yapılanların, tespit

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 edilen değerleri üzerinden 242 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. Her ne kadar yukarıda bahsedilen mevzuat hükümleri açık olmasına rağmen idare bu konuda Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın görüşüne başvurulacağını ve gelecek cevaba göre işlem yapılacağını ifade etmektedir. Söz konusu sermaye taahhüdünün ilgili hesaplar ile aktifleştirilmemesi sonucunda 2019 yılı Bilançosunun Mali Duran Varlıklar hesap grubu itibariyle gerçeği yansıtmamasına neden olunmuştur. Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi’ne yatırılan 14.206.272,96 TL tutarındaki sermayenin 242 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ve 500 Net Değer Hesabında takip edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. B. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: İdari Para Cezalarının Nazım Hesaplarda İzlenmemesi İdarenin uyguladığı idari para cezalarının; kira sözleşmeleri kapsamında süresinde yatırılmayan kira bedellerini nedeniyle uygulanan cezalar olduğu ve nazım hesaplarda izlenmediği anlaşılmıştır.. Söz konusu idari para cezalarının muhasebeleştirilmesine ilişkin olarak, Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 26.02.2013 tarihli ve 2261 sayılı yazısında, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (II) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri tarafından verilen idari para cezalarının “998.51- Verilen İdari Para Cezaları” yardımcı hesaplarında izleneceği belirtilmiştir. Aynı yazıda, bahsi geçen kamu idarelerince bir idari para cezası verildiğinde, 998-Diğer Nazım Hesaplar Hesabına (998.51-Verilen İdari Para Cezaları) borç, 999-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına alacak kaydı yapılacağı; ödeme süresi içerisinde tahsil edilen tutarların 998-Diğer Nazım Hesaplar Hesabına (998.51-Verilen İdari Para Cezaları) alacak kaydedileceği belirtilmiştir. İdare, yeni dönemde Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yazısı doğrultusunda idari para cezalarının nazım hesaplarda takibine başlanacağını ifade etmiş olmakla beraber bulguda ifade edilen husus 2019 yılı kayıtları ile ilgilidir. Akdeniz Üniversitesi tarafından, 2019 yılında, kiracılarla ilgili olarak 19 adet idari para cezası verildiği, toplam tutarının 59.522,83 TL olduğu ve bu tutarın nazım hesaplarda yer

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 almadığı görülmüştür. İdari para cezalarına ilişkin muhasebeleştirlmesinde, mevzuat gereği, 998- Diğer Nazım Hesaplar hesabının da kullanılması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 8. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Binaların İyileştirilmesi, Ömrünün Uzatılması veya Veriminin Artırılması Amacıyla Yapılan Giderlerin Muhasebe Kayıtlarının Hatalı Yapılması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi İdare tarafından düzeltici işlem tesis edilmiştir. Bilgisayar Yazılım Alımlarının 260-Haklar Hesabında İzlenmemesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi İdare tarafından düzeltici işlem tesis edilmiştir.

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ................................................................................................ 14
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ........................................................................................... 16
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ........................................................................................................ 16
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ...................................................... 16
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ........................................................................................................................... 17
6. DENETİM BULGULARI .................................................................................................................... 17
7. EKLER ................................................................................................................................................. 21

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Akdeniz Üniversitesi Hastanesinin son 3 yıla ait bazı gelir tablosu rakamları ve temel göstergeleri ........................................................................................................................... 18

KISALTMALAR DMİS : Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi HBYS : Hastane Bilgi Yönetim Sistemi SGK : Sosyal Güvenlik Kurumu SUT : Sağlık Uygulama Tebliği KHK : Kanun hükmünde Kararname DMK : Devlet Memurları Kanunu

BULGU LİSTESİ B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler

1. Araştırma ve Uygulama Hastanesi Döner Sermaye İşletmesinin Gelirlerinin Giderleri Karşılayamaması ve Mali Yapısının Bozulması
2. Döner Sermaye Muhasebe Sisteminde Yaşanan Sorunlar ve Eksikliklerin Giderilmesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 04.11.1981 tarihli ve 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci Maddesine Göre hazırlanan Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik’e göre kurulmuştur. Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği, 2547 sayılı Kanunu’nun 14 üncü ve 58 inci maddelerine dayanılarak 02.09.1999 tarih ve 23804 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulmuştur. Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği’ne göre Döner Sermaye İşletmesinin faaliyet alanına giren iş ve hizmetler şunlardır. a) Yükseköğretim Kurumları dışındaki Kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından istenilecek bilimsel görüş, proje, araştırma ve benzeri hizmetlerde bulunmak, kurslar ve hizmet içi eğitim programları hazırlamak ve uygulamak. b) Her türlü danışmanlık, analiz, sentez, bakım onarım, iş değerlendirilmesi ve organizasyonu yapmak, deneyle kuramsal raporlar ve bunlarla ilgili görüş ve öneriler sunmak, işletme hesapları ve fizibilite raporları hazırlamak, c) Klinikler, poliklinikler, ameliyathaneler ve laboratuvarlarda yapılacak her çeşit tetkik, tedavi, tahlil, ameliyat, bakım ve benzeri hizmetler yapmak, d) Faaliyet alanları ile sınırlı olmak üzere mal ve hizmet üretiminde bulunmak, Elde edilen ürünlerin değerlendirilmesi, tanıtılması ve pazarlamasını yapmak, Yükseköğretim kurumları için temel mevzuat, kuruluş kanunları ile birlikte 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunu’dur. Bunların dışında faaliyetlerini yürütürken tabi oldukları mevzuatlar ise; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 6245 sayılı Harcırah Kanunudur. 1.2.Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Döner Sermaye İşletmesinin Yönetim Kurulu, Üniversite Yönetim Kuruludur. Üst yöneticisi Rektördür. Rektör bu yetkisini uygun gördüğü ölçüde yardımcılarına, dekanlara

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 veya enstitü, yüksekokul, araştırma ve uygulama merkezi müdürlerine devredebilir. İşletme bünyesinde 2019 yılında 74 birim faaliyet göstermektedir. İşletme Müdürlüğünde 3 idari personel bulunmaktadır. Kurumun saymanlık hizmetleri, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. İşletmenin, T.C. Milli Eğitim Bakanlığı, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı, T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu ve Yükseköğretim Kurulu ile ilişkisi bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı İşletmenin gelir bütçesi, mal ve hizmet gelirleri, alınan bağış ve yardımlar ve diğer gelirlerden; gider bütçesi ise, personel giderleri, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri, mal ve hizmet alım giderleri, cari transferler, sermaye giderleri ve ek ödemeden oluşmaktadır. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü’nün, 2019 yılı bilançosunda ödenmiş sermayesi 14.206.272,96 TL olup toplam aktif büyüklüğü 67.173.595,11 TL’dir. Döner sermaye gelir toplamı 357.850.446,70 TL, gider toplamı 523.803.989,05 TL olup gelir tablosunda yılsonu itibariyle tahakkuk eden zarar toplamı 165.953.542,35 TL'dir. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Üniversitede, özel bütçe muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine, Döner Sermaye muhasebe işlemleri ise Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğine tabi olup tahakkuk esaslı muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Döner sermaye bütçesinin hesapları Döner Sermaye Saymanlığınca Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi (DMİS) üzerinden yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5’inci maddesi ile Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 573'üncü maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup, denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Yevmiye defteri,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Envanter Defteri,  Gelir tablosu, Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi’nin 2019 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 BULGU 1: Araştırma ve Uygulama Hastanesi Döner Sermaye İşletmesinin Gelirlerinin Giderleri Karşılayamaması ve Mali Yapısının Bozulması Akdeniz Üniversite Hastanesinin gelir gider dengesizliğinin uzun yıllardan beri devam ettiği anlaşılmış olup son 3 yıla ilişkin gelir tablosu rakamları ve temel göstergeler aşağıda gösterilmiştir. Tablo 4: Akdeniz Üniversitesi Hastanesinin son 3 yıla ait bazı gelir tablosu rakamları ve temel göstergeleri Gelir Tablosu 2017 2018 2019 Hasılat 307.075.090,79 325.422.146,46 321.742.260,49 Sağlık Hizmet Maliyetleri 337.292.843,99 352.170.709,79 334.815.221,89 Brüt Katma Değer -30.217.753,20 -26.748.563,33 -13.072.961,40 Faaliyet Giderleri 58.172.304,00 112.156.709,42 161.025.699,36 Faaliyet Kar / Zarar -88.390.057,20 -138.905.272,75 -174.098.660,76 Diğer Gelirler 2.311.461,11 1.574.998,14 1.121.902,75 Diğer Giderler 6.341.423,13 6.559.400,99 1.175,84 Kambiyo ve diğer giderler 6.341.423,13 6.559.400,99 1.175,84 Olağan Kar Zarar 383.601,53 1.757.527,26 1.175,84 Olağandışı Gider ve Zarar 383.601,53
Olağan Gelir ve Karlar 1.757.527,26 1.175,84 Dönem Net Kar Zarar -92.420.019,22 -143.889.675,60 -172.977.933,85 Oranlar
Sağlık giderleri/Gelir Oranı(%) 109,8 108,2 104,1 Sağlık Hizmetleri Katma Değeri -9,8 -8,2 -4,1 Yönetim Giderleri/Gelir Oranı(%) 18,9 34,5 50,0 Faaliyet karlılığı -28,8 -42,7 -54,1 Net karlılık -30,1 -44,0 -53,8 Yukarıda yer alan tablo incelendiğinde, sağlık hizmetlerinin maliyeti bütün gelirlerin üzerindedir. Ayrıca personel, elektrik, doğal gaz gibi giderlerden oluşan yönetim giderlerinin gelire oranı 2019 yılında yüzde 19 seviyesinden yüzde 50’ye yükselmiştir. Sağlık hizmetleri maliyetleri toplam gelirlerin üzerinde olduğundan yönetim giderlerini dahi karşılayamamaktadır. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Döner Sermaye İşletmesi’nin mali yapısının

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 bozulmasıyla ilgili olarak, yukarıda değinilen hususlarda belirgin bir değişiklik olmaması sonucu mali durumda finansal kırılganlığın daha da artabileceği öngörüldüğünden, bu durumun önüne geçmek için gelirleri arttırıcı, giderleri azaltıcı bir örgütlenmeye gidilmesi gerekmektedir. BULGU 2: Döner Sermaye Muhasebe Sisteminde Yaşanan Sorunlar ve Eksikliklerin Giderilmesi Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi (DMİS), Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünce uygulamaya alınmış genel olarak düzgün çalışmaktadır. DMİS sistemi muhasebe işlemlerinin kontrolünü sağlamaktadır. DMİS sisteminde tespit edilen sorunlar kısaca aşağıda sıralanmıştır: a) HBYS sisteminde verilerin anlık olarak DMİS sistemine aktarılmadığı için üç aya kadar gecikmeli verilmesi nedeniyle işlemlerin kontrolü sağlanamamaktadır. b) 700’lü gider hesapları ile gelirlerin gider yerlerine/gelir birimlerine göre ayrımı yapılamadığı için maliyet kontrolü muhasebe sistemi üzerinden kontrol edilememektedir. c) DMİS sisteminin kontrolü ve kayıt işlemleri Saymanlık üzerinden yapılmakta bu nedenle HBYS sistemine kayıtlarda muhasebe işlemlerinin takibi imkansız olarak devam etmektedir d) 120, 121, 128 ve 320 nolu hesaplarda yapılan kısmi tahsilat ve ödemelerde kısmi tahsilat ve ödeme yapılamadığından, yeniden tahakkuk işlemi yapılması sonucu, mizan kayıtlarının olması gerekenden fazla görünmesine sebep olmaktadır. Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi (DMİS) üzerinden 20.02.2020 tarihinde yapılan duyuruya istinaden, Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Sistemine geçiş için çalışmalar başlatıldığı belirtilmiş, çalışmalar tamamlandığında eksikliklerin giderileceği ifade edilmekle birlikte hali hazırda eksiklikler devam etmekte ve bu çalışmaların ne zaman biteceği belirsiz bulunmaktadır. İşletmenin malî tabloların muhasebenin temel ilkelerine ve devlet muhasebesi standartlarına uygun olacak şekilde hazırlanması ve mali yönetim sisteminin etkinleştirilmesi bakımından; hastane belge yönetim sisteminin entegre olmasının sağlanması, DMİS sistemine maliyet muhasebesine uygun kodlamanın yapılması ve ihtiyaçların sürekli olarak gözden geçirilmesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 7. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Diş Hekimliği Fakültesi İmplant ve Tıbbi Sarf Malzemesi Alım İşinin Doğrudan Temin Usulü ile Gerçekleştirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Bulgu konusu hususla ilgili olarak 2019 yılında herhangi bir uygulama bulunmadığından bulgu konusu yapılmamıştır.