KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ 2018 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2019
İÇERİK KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU 36
KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanakları
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun 6245 sayılı Harcırah Kanunu 6183 sayılı Amme Alacakların Tahsil Usulü Hakkında Kanun
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 TEŞKİLAT YAPISI I. İDARİ BİRİMLER Rektör Rektör Yardımcıları Genel Sekreterlik Hukuk Müşavirliği Daire Başkanlıkları Bilgi İşlem Daire Başkanlığı Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı Personel Daire Başkanlığı İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı Dış İlişkiler Birimi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü Fakülte, Yüksek Okul ve Meslek Yüksek Okul Sekreterlikleri Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi Basın-Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü Bilgi Edinme Birimi II. AKADEMİK BİRİMLER Rektör Rektör Yardımcıları Yönetim Kurulu Senato FAKÜLTELER Fen Edebiyat Fakültesi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Muallim Rıfat Eğitim Fakültesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İlahiyat Fakültesi Ziraat Fakültesi Yusuf Şerefoğlu Sağlık Bilimleri Fakültesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi ENSTİTÜLER Sağlık Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Enstitüsü Sosyal Bilimler Enstitüsü YÜKSEKOKULLAR/ KONSERVATUAR Yabancı Diller Yüksekokulu Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu MESLEK YÜKSEKOKULLARI Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Turizm ve Otelcilik Meslek Yüksekokulu Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu İNSAN KAYNAKLARI 2018 yılsonu itibariyle Kilis 7 Aralık Üniversitesi’nde, 349 akademik personel bulunmakta olup, bu personelin 14’ü profesör, 20’si doçent, 103’si doktor öğretim üyesi, 85’i öğretim görevlisi ve 121’i araştırma görevlisidir. Ayrıca 6 yabancı uyruklu öğretim elemanı görev yapmaktadır. Üniversitede bulunan 203 idari personelin; 150’si genel idari hizmetler sınıfı, 39’u teknik hizmetler sınıfı, 1’i avukatlık hizmetleri sınıfı ve 13’ü de yardımcı hizmetler sınıfında istihdam edilmektedir. Ayrıca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/B maddesine göre, kurumda 125 sürekli işçi görev yapmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Üniversitede 2017-2018 eğitim-öğretim döneminde toplam 9.171 öğrencinin 5.780'i lisans, 3.112'sı ön lisans ve 279’u lisansüstü programlarda öğrenim görmektedir. Bağlı veya İlgili Kurumla İlişki 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu’nda, Yüksek Öğretim Kurulu ile Yüksek Öğretim Denetleme Kurulunun üniversitelerle ilgili görevleri düzenlenmiştir. Ayrıca, Milli Eğitim Bakanlığının 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu uyarınca, üniversitelerin stratejik planları ile bütçelerinin hazırlanması, onaylanması ve uygulanması konularında, 2547 sayılı Kanun hükümleri gereğince üniversite içinde fakülte, bölüm açılması, birleştirilmesi vb. yanında Türk Cumhuriyetleri ve Akraba topluluklarındaki yükseköğretim kurumlarından davet alan öğretim elemanlarına izin verilmesi konularında görevleri bulunmaktadır. Diğer Kurum ve Kuruluşlarla İlişki
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Cumhurbaşkanlığı, Sayıştay ve Hazine ve Maliye Bakanlığı ile ilişkisi bulunmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 EKONOMİK SINIFLANDIRMAYA GÖRE ÖDENEK VE HARCAMA GERÇEKLEŞME TABLOSU Açıklama 2016 2017 2018 Bütçe Gider Gerçekleşmesi Bütçe Gider Gerçekleşmesi Kullanılabilir Bütçe Ödeneği Harcama Oran (%) 01- Personel Giderler 28.856.955 31.479.656 42.425.250 42.301.355 %99,7 02- Sos. Güv. Kur. Dev. Prim Gid. 3.706.753 3.945.644 5.675.600 5.641.157 %99,4 03- Mal ve Hizmet Alım Giderleri 11.346.986 15.627.332 11.073.597 10.268.652 %92,7 05- Cari Transferler 549.428 782.769 1.549.500 1.244.144 %80,3 06- Sermaye Giderleri 17.944.075 14.251.557 28.610.000 24.883.509 %87 TOPLAM 62.404.197 66.086.957 89.333.947 84.338.816 %94,4 Kilis 7 Aralık Üniversitesinin 2016-2018 yılları mali tablolarına göre gelir gerçekleşme durumu aşağıda tabloda gösterilmiştir: EKONOMİK SINIFLANDIRMAYA GÖRE GELİR TABLOSU Açıklama 2016 2017 2018 Bütçe Gelir Gerçekleşmesi Bütçe Gelir Gerçekleşmesi Planlanan Gerçekleşen Oran (%) 03- Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 3.035.917 2.761.960 2.417.000 3.090.370 127,86 04- Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 53.960.354 69.039.442 72.707.000 70.034.854 96,32 05- Diğer Gelirler 2.671.707 2.728.707 1.595.000 2.825.051 177,12 TOPLAM 59.716.937 74.530.109 76.719.000 75.950.275 98,99 Kurumun 2018 yılı gerçekleşen faaliyet gelirleri toplamı 75.950.275 TL, faaliyet
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8
giderleri toplamı 84.338.648 TL’dir.
1.4. MUHASEBE VE RAPORLAMA SİSTEMİ
Özel bütçeli bir kurum olan Kilis 7 Aralık Üniversitesinde kullanılan muhasebe sistemi,
Tahakkuk Esaslı Devlet Muhasebe Sistemidir. Muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe
Yönetmeliği hükümlerine göre yürütülmektedir. Bu bağlamda, bütçe uygulama sonuçlarını
göstermek üzere anılan Yönetmeliğin 539’uncu maddesinde sayılan mali tablolar
düzenlenmektedir.
Üniversitenin mali raporlama sürecine ilişkin hükümler 5018 sayılı Kamu Mali
Yönetimi ve Kontrol Kanununda yer almaktadır. İlgili Kanun hükümlerine göre üst yönetici ve
bütçeyle ödenek tahsisi yapılan her bir harcama birimi, hesap verme sorumlulukları
çerçevesinde her yıl faaliyet raporlarını düzenlemektedirler. Üst yönetici birimlerce hazırlanan
birim faaliyet raporları dikkate alınarak düzenlenen idare faaliyet raporunu kamuoyuna
açıklamaktadır. Bu raporların birer örneği de Sayıştay ile Hazine ve Maliye Bakanlığına
gönderilmektedir. Ayrıca, ilgili mali yılın ilk altı aylık uygulama sonuçları ve ikinci altı aya
ilişkin beklenti ve hedeflerini gösteren mali durum ve beklentiler raporu da Hazine ve Maliye
Bakanlığına gönderilmektedir.
Kurum bütçesinin hesapları, teşkilat yapısında Genel Sekreterlik Birimi başlığı altında
yer alan Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından tutulmaktadır. Kamu İdarelerinin Kesin
Hesaplarının Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca kesin
hesap cetvel ve belgeleri, strateji geliştirme birimi tarafından bütçe uygulamasına esas
muhasebe kayıtları dikkate alınarak hazırlanmaktadır. Kuruma ilişkin mali istatistikler ise, 5018
sayılı Kanun kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığına bildirilmektedir.
“Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe
Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5’inci maddesi gereğince, hesap
dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar
denetime sunulmuş olup, denetim bunlar ile Usul ve Esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer
belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.
Birleştirilmiş veriler defteri,
Geçici ve kesin mizan,
Bilanço,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kâğıtlar sayım tutanağı, İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli, Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği” nde; kamu idareleri tarafından iç kontrol sistemlerinin Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere yapılması gereken çalışmaların belirlenmesi, bu çalışmalar için Eylem Planı oluşturulması, gerekli prosedürler ve ilgili düzenlemelerin hazırlanması çalışmalarının
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 31.12.2008 tarihine kadar tamamlanması, söz konusu çalışmaların etkili bir şekilde yürütülmesini sağlamak üzere idarelerin üst yöneticileri tarafından gerekli önlemlerin alınması gerektiği belirtilmiştir. Diğer yandan yine Maliye Bakanlığı tarafından 04.02.2009 tarih ve 1205 sayılı Genel Yazı ve ekinde yayımlanan “Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi” ile kamu idarelerinin iç kontrol sistemlerini Kamu İç Kontrol Standartları ile uyumlu hale getirmek üzere yapılması gereken çalışmalar belirlenmiş ve kamu idarelerinin bu çalışmalar için eylem planı oluşturma, gerekli prosedürleri ve ilgili düzenlemeleri hazırlama çalışmalarında, bu rehberden yararlanmalarına olanak sağlanmıştır. Maliye Bakanlığınca yayımlanan 02.12.2013 tarih ve 70451396-24 sayılı “Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum” konulu Genelgede ise; Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Planlarını gönderen genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin eylem planlarının Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünce merkezi uyumlaştırma görevi çerçevesinde yürütülen izleme çalışmaları neticesinde, idarelerce yürütülmekte olan söz konusu çalışmalarla ilgili Maliye Bakanlığı ve Sayıştay tarafından tespit edilen eksiklikler belirtilerek, kamu idarelerinin eylem planlarını yapılan açıklamalar doğrultusunda gözden geçirip Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi çerçevesinde revize ederek en geç 31.12.2014 tarihine kadar üst yöneticinin onayını müteakip Maliye Bakanlığına göndermeleri ve eylem planlarında belirtilen eylemlerin ise iki yıl içinde (31.12.2016 tarihine kadar) tamamlanmasının gerektiği, ifade edilmiştir. İç kontrol sistemine ilişkin yapılan değerlendirme neticesinde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 Eylem Planı’nın revize edilmediği,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Tahsisli Kullanılan Taşınmazların Tahsise İlişkin Muhasebe Kayıtlarının Hatalı Yapılması Kamu kurumları, 02.10.2006 tarih ve 26307 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik” hükümlerine göre, kendilerine tahsis edilen taşınmazlar dahil olmak üzere kullandıkları tüm taşınmazlarını, muhasebe yönetmeliklerinde yer alan kodlara göre ilgili hesaplara kaydetmek zorundadır. Kamu idarelerine ait mali tabloların doğru ve güvenilir veri üretebilmesi amacıyla; mülkiyeti Hazineye veya diğer kamu idarelerine ait olup bir başka kamu idaresine tahsis edilen taşınmazların tahsis edildikleri kamu idarelerinin mali tablolarında gösterilmesi gerekmektedir. 27.12.2014 tarih ve 29218 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 41 Sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü (Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Detaylı Hesap Planları) Genel Tebliği’nde, yardımcı hesaplar belirlenmiş ve bu yardımcı hesaplar merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin detaylı hesap planına eklenmiştir. Kamu idarelerine ait taşınmazların hangi değerler üzerinden nasıl muhasebeleştirileceği ve mali tablolara ne şekilde yansıtılacağına ilişkin düzenlemeler, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği (GYMY) ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde (MYMY) yer almaktadır. 01.01.2015 tarihinden itibaren yürürlüğe giren GYMY ve MYMY’de; bu konuda önemli bir değişikliğe gidilerek, kapsam dâhilindeki kamu idarelerinin sadece malik oldukları taşınmazları değil, aynı zamanda kendilerine tahsis edilen taşınmazları da muhasebeleştirmeleri zorunlu hale getirilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün, taşınmaz tahsis eden ve taşınmaz tahsis edilen kurumların muhasebe kayıtları ile ilgili olarak 27.04.2015 tarih ve 4167 sayılı Genel Yazısının “1.3.Tahsis işleminin muhasebeleştirilmesi” başlıklı kısmında; “Taşınmaz maliki kamu idaresi tarafından tahsis işlemine ilişkin belgeler muhasebe birimine verildiğinde; 500-Net Değer Hesabına (11.Tahsis Edilen Taşınmazlar) borç, ilgisine göre 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252-Binalar Hesabına (02.Kamu İdaresinin Tahsis Ettiği Taşınmazlar) alacak; varsa taşınmaza ilişkin amortisman tutarları 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç, 500-Net Değer Hesabına (13.Tahsis Edilen Taşınmazlar İçin Ayrılmış Amortisman Tutarı) alacak kaydedilecektir. Bu kayıtlar taşınmazın mülkiyet kayıtlarının bulunduğu muhasebe birimlerince yapılacaktır. Taşınmazın tahsis edildiği kamu idaresi tarafından tahsis işlemine ilişkin belgeler muhasebe birimine verildiğinde; ilgisine göre 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252-Binalar Hesabına (03.Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar) borç, 500-Net Değer Hesabına (12.Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar) alacak; varsa taşınmaza ilişkin amortisman tutarları 500-Net Değer Hesabına (13.Tahsis Edilen Taşınmazlar İçin Ayrılmış Amortisman Tutarı) borç, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedilecektir. Bu kayıtlar taşınmazı tahsisli olarak kullanan idarenin taşınmaza ilişkin harcamalarını muhasebeleştiren ilgili muhasebe birimlerince yapılacaktır.” Denilmektedir. Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğünün “Tahsisli taşınmazların kayıt işlemleri” konulu 25.05.2017 tarih ve 3100-1774- 15233 sayılı yazısında; Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmeliğin geçici 1’inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan; “Yönetmeliğin 5’inci maddesine göre yapılması gereken işlemler 31.12.2017 tarihine tamamlanır.” hükmü uyarınca, adı geçen Yönetmelik kapsamında yapılması gereken giriş işlemlerinin bir an önce tamamlanması açısından, Kamu Kurumlarına tahsisli Hazine taşınmazlarının rayiç bedel girişlerinin bizzat kullanıcı kurumlar tarafından, ivedilikle ve doğru bir şekilde en geç 31.10.2017 tarihine kadar tamamlanmasının gerektiği ifade edilmiştir. Buna göre, kurumlar arasında tahsise konu taşınmazların öncelikle yukarıdaki muhasebe kayıtlarına yansıtılması gerekmektedir. Muhasebe kayıtlarına yansıtılmış olan taşınmazlarda değer artışı veya cins tashihine konu işlemler ise ayrıca muhasebe kayıtlarına
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 yansıtılarak taşınmazların mevcut hali doğrultusunda muhasebe kayıtları güncellenmelidir. 2018 yılında Üniversitede yapılan denetimlerde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 amacıyla; mülkiyeti Hazineye veya diğer kamu idarelerine ait olup bir başka kamu idaresine tahsis edilen taşınmazların tahsis edildikleri kamu idarelerinin mali tablolarında gösterilmesi gerekmektedir. Bu itibarla; ilgili envanter çalışmasının ve taşınmaz varlıkların yardımcı hesap kodları itibariyle ayrıştırılması işleminin bir an önce tamamlanarak mali tabloların duran varlık hesaplarının gerçeği yansıtır hale getirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 2: Üniversite Taşınmaz Envanter Çalışmaları Sonucunda Düzenlenmesi Gereken Form ve İcmal Cetvellerinin Tamamlanmaması Nedeniyle Taşınmaz Kayıtlarının Fiili Durumu Yansıtmaması Üniversitenin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan, eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere arazi, arsa, bina, yer altı ve yer üstü düzenlerine ilişkin işlemlerin incelenmesi sonucunda, “Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik” hükümlerinin uygulanmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kanunun 48’inci maddesi gereğince, kamu kaynaklarının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludurlar. Kamu taşınmazları, kamu kaynağı olması sebebiyle, yönetimiyle ilgili işlemlerde temel dayanak 5018 sayılı Kanundur. 5018 sayılı Kanun’un 44’üncü ve devam eden maddelerinde taşınmaz mallar düzenlenmektedir. Bu malların kaydı ile mal yönetim hesabının verilmesine ilişkin usul ve esaslar, Kanunun 44’üncü maddesine istinaden çıkartılan “Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik” ile düzenlenmiştir. Yönetmeliğin amacı; genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı ve Kanun kapsamında olan kurum ve kuruluşların mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine ilişkin hususları belirlemektir. Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte, içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 Kayıt işlemiyle kastedilen, Yönetmelik eki form ve cetvelleri kullanılarak gerçekleştirilen, muhasebeleştirme öncesi envanter işlemleridir. Mülkiyetteki taşınmazlar, tapu kayıtlarında kamu kurumunun tüzel kişiliği adına tescilli olup bu kurumların tasarrufu altındaki taşınmazlardır. Yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazlar ise, tapu kütüğünde üçüncü kişiler veya diğer kamu idareleri adına tescilli olmakla birlikte irtifak hakkı tesisi, kiralama, kullanma izni verilmesi ve tahsis gibi yollarla yönetim veya kullanım hakkı kamu idarelerine verilen taşınmazları ifade etmektedir. Söz konusu kayıt işleminin hangi değer üzerinden gerçekleştirileceği Yönetmelik’in 5’inci maddesinde ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Buna göre; (Ek 2) “Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar”; maliyet bedeli üzerinden, maliyet bedeli belirlenemeyenler rayiç değerleri üzerinden, maliyet ve rayiç bedeli belirlenemeyen taşınmazlar ise iz bedeli üzerinden, (Ek 3) “Tapuda Kayıtlı Olmayan Taşınmazlar”; sadece ekonomik olarak değerlendirmeye konu olanlar ile kamusal ihtiyaçlarda kullanılan taşınmazlar ise iz bedeli üzerinden, Kayıtlara alınır. Yönetmelik’in “Mevcut Taşınmazların Kaydına İlişkin İşlemler” başlıklı geçici 1’inci maddesinde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 doldurulması görevinin "harcama birimlerine", taşınmaz icmal cetvellerinin (Ek-7/A, B, C) hazırlanması görevinin ise "mali hizmetler birimine" ait olduğu ifade edilmiştir. Diğer taraftan, Yönetmelik’in 10’uncu maddesinin birinci fıkrasında ise; Kamu idarelerinin mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazların mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınacağı ve taşınmazların cins tashihinin yapılması için gerekli işlemlerin kamu idarelerince yerine getirileceği hüküm altına alınmıştır. Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün “Taşınmaz Envanteri” konulu 25.07.2014 tarih ve 90192509-756.03-8189 sayılı Genel Yazısında; 1- Taşınmazların fiili envanterinin kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerce mevcut kullanım şekilleri esas alınarak emlak vergi değerleri üzerinden en geç 30/09/2014 tarihine kadar tamamlanacağı ve envanteri yapılan taşınmazların Yönetmelik ekindeki formlara ve icmal cetvellerine kaydedileceği, 2- Hesaplarda kayıtlı bulunan taşınmazların muhasebe birimlerince, 01/10/2014 tarihi itibariyle “500- Net Değer Hesabı”na borç, taşınmazın kayıtlı olduğu “250-Arazi ve Arsalar Hesabı”, “251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı” veya “252-Binalar Hesabı”na alacak kaydedilmek suretiyle kayıtlardan çıkarılacağı, kayıtlardan çıkarılan taşınmazlara ilişkin amortisman tutarlarının ise “257- Birikmiş Amortismanlar Hesabı”na borç, “500- Net Değer Hesabı”na alacak kaydedilmek suretiyle kayıtlardan çıkarılacağı, 3- Emlak vergi değerleri ya da iz bedeli üzerinden fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgilerin, kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerce muhasebe kayıtları yapılmak üzere 01/10/2014 tarihi itibarıyla ilgili muhasebe birimlerine gönderilerek, muhasebe birimlerinin taşınmazları, ilgili birimlerden gelen listelere istinaden “250- Arazi ve Arsalar Hesabı”, “251- Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı” veya “252- Binalar Hesabı”na borç, “500- Net Değer Hesabı”na alacak kaydedeceği, bu şekilde kayıtlara alınan taşınmazlar için de 31/12/2014 tarihi itibarıyla amortisman işlemlerinin yapılacağı, 4- 31/12/2016 tarihine kadar maliyet bedeli veya rayiç bedeli tespit edilen taşınmazların yeni değerleriyle kayıtlı değerleri arasındaki olumlu farkın, “250-Arazi ve Arsalar Hesabı”, “251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı” veya “252-Binalar Hesabı”na borç, “600- Gelirler Hesabı”na (“11.08.02.01- Mali Olmayan Varlıkların Değer Değişiminden Kaynaklananlar” gelir yardımcı hesabı) alacak, olumsuz farkın ise “630- Giderler Hesabı”na (“11.08.02.01- Mali
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 Olmayan Varlıkların Değer Değişiminden Kaynaklananlar” gider yardımcı hesabı) borç, “250- Arazi ve Arsalar Hesabı”, “251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı” veya “252-Binalar Hesabı”na alacak kaydedilmek suretiyle muhasebeleştirileceği, İfade edilmiştir. Yönetmelik gereği taşınmazların kayıtlara alınan değerinin, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre güncellenmesi gerekmektedir. 01.01.2015 tarihinde yürürlüğe giren GYMY’de “Yeniden Değerleme Uygulaması” ndan vazgeçilerek yerine “Enflasyon Düzeltmesi” sistemi getirilmiştir. Taşınmaz icmal cetvellerine kaydedilen değerlerin güncellenmesinin de, bu sisteme göre gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Ayrıca, Yönetmelik’in “Kayıt değişikliği” başlıklı 11’inci maddesinde de; taşınmaza yapılan değer arttırıcı harcamaların, taşınmazın değerine ekleneceği, maddi duran varlıklar için yapılan her türlü normal bakım ve onarım harcamalarının ise gider olarak kaydedileceği belirtilmektedir. 47 sıra nolu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliğinin 6’ncı maddesinde; “Hesaplarda kayıtlı duran varlıklar için yapılan harcamalardan … belirtilen limitleri (34.000 TL) aşanlar değer artıcı harcama olarak kabul edilir.” denilmektedir. Buna göre, taşınmazlar için gerçekleştirilen 34.000 TL’nin üzerindeki varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini veya sağlanan faydayı arttıran harcamaların, değer artıcı harcama olarak kabul edilmesi; olağan tadilatlar, eskiyen veya kırılan yerlerin onarılması gibi bakım onarım için yapılan harcamaların ise varlığın maliyetine eklenmeksizin doğrudan giderleştirilmesi gerekmektedir. Kamu İdarelerine ait taşınmazların hangi değerler üzerinden nasıl muhasebeleştirileceği ve mali tablolara ne şekilde yansıtılacağına ilişkin düzenlemeler, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği (GYMY) ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde (MYMY) yer almaktadır. Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılan inceleme neticesinde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 Sonuç olarak kamu idaresinin cevabında, Kurum adına kayıtlı bulunan taşınmaz mallardan sorumlu birim olan Yapı İşleri Teknik Daire Başkanlığı tarafından düzenlenmesi gereken “(EK-2) Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar Formu” ile "(EK-3) Tapuda Kayıtlı Olmayan Taşınmazlar Formu"nun Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına gönderilmediği, buna bağlı olarak Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından konsolide edildikten sonra düzenlenmesi gereken “(EK-7/A) Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar için İcmal Cetveli” ile “(EK-7/B) Tapuda Kayıtlı Olmayan Taşınmazlar için İcmal Cetveli”nin düzenlenemediği ve (Ek 7/B) Tapuda Kayıtlı Olmayan Taşınmazlar için İcmal Cetvelinin “Değer” sütununun boş olması nedeninin Yapı İşleri Teknik Daire Başkanlığı tarafından hazırlanması gereken (EK-3) Tapuda Kayıtlı Olmayan Taşınmazlar Formu'nun düzenlenmemesinden kaynaklandığı, Yapı İşleri Teknik Daire Başkanlığına gerekli bilgilendirmelerin yapılmış olduğu ve taşınmazlarla ilgili bulguda bahsedilen sorunların 2019 yılı ve ilerleyen yıllarda giderilerek formların ve icmallerin düzenlenmesi hususunda gerekli özenin gösterileceği ifade edilmiştir. Bulguda da ifade edildiği gibi, üniversitenin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazlara ilişkin envanter çalışmalarının tamamlanması, tasarrufunda olduğu halde tapu kayıtlarında üniversite tüzel kişiliği adına tescil edilmemiş taşınmazların bir an evvel tapu kayıtlarının gerçekleştirilerek Yönetmelik hükümleri gereğince mevzuata uygun olarak düzenlenmesi gereken formların ve icmal cetvellerinin düzenlenmesi, mevcut kullanım şekli ile tapu kaydı birbirine uygun olmayan ve üniversitenin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların, mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınarak, cins tashihlerinin tamamlanmasının gerektiği değerlendirilmektedir. 8. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Temel İhale Usullerinin Uygulanması Gereken Mal ve Hizmet Alımları ile Yapım İşlerinin Kısımlara Bölünerek Doğrudan Teminle Gerçekleştirilmesi Üniversitenin yapmış olduğu, mal ve hizmet alımları ile yapım işi ihaleleri incelendiğinde; ihale kapsamında değerlendirilmesi gereken işlerin kısımlara bölünerek doğrudan teminle gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde; bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel usuller olduğu ve diğer ihale usullerinin Kanunda belirtilen özel hallerde
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 kullanılabileceği, hüküm altına alınmıştır. Maddenin devamında, idarelerin yapılacak ihalelerde “rekabet” ve “saydamlığın” sağlanmasından sorumlu olduğu vurgulanmış ve eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin kısımlara ayrılamayacağı belirtilmiştir. 4734 sayılı Kanunun 4’üncü maddesinde doğrudan temin; “Bu Kanunda belirtilen hallerde ihtiyaçların, idare tarafından davet edilen isteklilerle teknik şartların ve fiyatın görüşülerek doğrudan temin edilebildiği usul” şeklinde tanımlanmıştır. 4734 sayılı Kanunun 22’nci maddesinde ise; hangi hâllerde doğrudan temin yöntemi ile alım yapılabileceği tahdidi bir şekilde belirlenmiş olup, sayılan bu durumların kıyas yoluyla genişletilmesi mümkün değildir. Doğrudan teminde, 4734 sayılı Kanunun ihale usulleri için öngördüğü kuralların uygulanma zorunluluğu bulunmamakla birlikte, doğrudan teminin doğasıyla çelişmeyen genel kuralların (temel ilkeler, idarelerce uyulması gereken diğer kurallar gibi) uygulanması gerekmektedir. Kanunun 60’ıncı maddesinde ise; Kanunda belirtilen temel ilkelere aykırı olarak ihaleye çıkılmasına izin verenler ve ihale yapanlar hakkında, ilgili mevzuatları gereğince disiplin cezası uygulanacağı, fiil veya davranışlarının özelliğine göre haklarında ceza kovuşturması da yapılacağı ve hükmolunacak ceza ile birlikte sebebiyet verdikleri zararın genel hükümlere göre kendilerine tazmin ettirileceği hükme bağlanmıştır. Bu itibarla, harcama birimlerince ihtiyaçların doğru ve zamanında belirlenmesi suretiyle kırtasiye malzemeleri, toner ve kartuş vb. gibi öngörülemez nitelikte olmayan malzemeler ile yapı işlerince bakım onarım kapsamında yaptırılan aylık asansör bakımı, merkez yerleşkenin çeşitli yerlerinde yapılacak olan bakım onarım ve malzeme alımları, merkez kampüsün çeşitli yerlerinde kullanılmak için elektrik malzemesi alımı, üniversite yerleşkelerinin çeşitli yerlerinde kullanılmak üzere sıhhi tesisat malzemesi alımı gibi işlerin ve bu işlerde kullanılacak malzemelerin de çoğunlukla öngörülemez ve farklı özellik gerektiren nitelikte olmadığı ve ilgili birimlerce ihtiyacın kolaylıkla tespit edilebileceği göz önüne alındığında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkeleri olan rekabet ve saydamlığın ve aynı zamanda kamu yararının sağlanması için Yasa ile de zorunlu tutulan açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün uygulanması, pazarlık ve doğrudan temin yöntemine ise istisnai olarak başvurulmasının gerektiği değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemizde kısa süre içerisinde yapılması gereken mal alım ve hizmet alımlarında doğrudan temin yöntemiyle alımlara ağırlık verilmişse de, öncelikli neden ihale usullerine göre alım süreçlerinin 3-4 ay gibi uzun süreçler olması nedeniyle doğrudan temin yöntemiyle alıma ağırlık verilmiştir. Sayıştay denetimleri dikkate alınarak denetimin başlangıcından beri ihale usulü ile alımlara ağırlık verilmiş ve yapılmıştır. Denetimden önce 2018 yılı içerisinde ve 2017 yılı içerisinde görüldüğü gibi doğrudan temin alım usulü azalmıştır. Harcama birimleri doğrudan temin konusunda uyarılacaktır." Denilmektedir. Sonuç olarak kamu idaresinin cevabından, bulguda bahse konu edilen mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinde ihale kapsamında değerlendirilmesi gereken işlerin mevzuat hümümlerine aykırı şekilde kısımlara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilmesi hususunda, doğrudan temin yöntemi ile yapılan alımların azaltılması konusunda gerekli özenin gösterileceği ifade edilmiş olmakla birlikte, bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 2: Taşınırlar İçin Düzenlenen Malzeme Sicil Raporlarına Eksik ve Hatalı Kayıt Girilmesi Nedeniyle Taşınır Yönetim ve Kontrolünde Zafiyete Sebep Olunması Üniversitede, diğer özel bütçeli kurumlarda olduğu gibi taşınırların yönetiminde KBS- Taşınır Kayıt ve Yönetim Sistemi (TKYS) kullanılmaktadır. TKYS programı içerisinde taşınır raporları bölümünde yer alan ve üniversitede her birim için ayrıca elde edilebilen “Malzeme Sicil Raporlarının” incelenmesi neticesinde, aşağıdaki eksik ve hatalı hususlar tespit edilmiştir: 1- Malzeme Sicil Raporlarında, taşınırların çoğunun markasız olarak kaydedildiği görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 44’üncü maddesine dayanılarak hazırlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde; “Harcama yetkilileri, taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının bu Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan sorumludur.” denildikten
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 sonra, harcama yetkililerinin taşınır kayıtlarının bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak tutulması ve taşınır mal yönetim hesabının hazırlanması sorumluluğunu taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri aracılığıyla yerine getireceği belirtilmiştir. Yönetmeliğin taşınırların muhafazası ve kontrolünü düzenleyen 5’inci maddesinde; “Kamu idarelerine ait taşınırların muhafazası ile görevli olan kamu görevlileri bu taşınırları en iyi şekilde muhafaza etmek, gerekli bakım ve onarımlarını yapmak veya yaptırmak, zorundadırlar. … (5) Taşınırların muhafazasından ve yönetilmesinden sorumlu olanların, gerekli tedbirlerin alınmaması veya özenin gösterilmemesi nedeniyle taşınırın kullanılmaz hale gelmesi veya yok olması sonucunda sebep oldukları kamu zararları hakkında, 27/9/2006 tarihli ve 2006/11058 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.” Denilmektedir. Yönetmeliğin 6’ncı maddesinin (4) nolu bendinde; taşınır kayıt yetkililerinin görev ve sorumlulukları maddeler halinde sayılmış olup, taşınır kayıt yetkililerinin taşınırların ambar veya sahada muhafazası ve kontrolüne ilişkin başlıca görev ve sorumlulukları belirtilmiştir. İlgili bentte, taşınır kayıt yetkililerinin taşınırları saymak suretiyle kontrolüne ilişkin olarak; “Ambar sayımını ve stok kontrolünü yapmak, harcama yetkilisince belirlenen asgari stok seviyesinin altına düşen taşınırları harcama yetkilisine bildirmek, kullanımda bulunan dayanıklı taşınırları bulundukları yerde kontrol etmek, sayımlarını yapmak ve yaptırmak” ifadeleri yer almaktadır. Yönetmelikte, taşınırların kontrol yöntemlerinden birisi ve en etkilisi olarak fiili taşınır sayımı öngörülmüş olup, 32’nci maddede; “taşınır sayımlarının”, yılsonu, yetkilinin görev devri veya harcama yetkilisinin gerekli göreceği zamanlarda olmak üzere 3 şekilde gerçekleşeceği belirtilmiştir. Bunlardan ilk ikisinin zorunluluğundan bahsedilmekle birlikte, sonuncusunu yani harcama yetkilisinin gerekli göreceği diğer ara zamanlarda da sayım yapılmasını harcama yetkililerinin takdirine bırakmıştır. Taşınırların fiili sayımlarında kullanılabilecek en önemli veri ise, mevcut taşınırların tanımlanmasına yarayan “cins, marka, model, kapasite vb.” teknik özelliklerdir. Söz konusu
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 özelliklerin sisteme doğru olarak girilmesi, taşınırların sayımlarında mevcut kayıtlı taşınırların tam olarak belirgin olması ve böylece taşınırların bu ayırt edici özelliklerine göre sayımın gerçeğe uygun yapılmasının sağlanması gerekmektedir. Bu gereklilikler, aynı zamanda taşınırların kişi ve birimlere teslimlerinde düzenlenen “Örnek 6 ve 6/A No.lu Teslim Belgeleri” ile “Örnek-8 No.lu Dayanıklı Taşınırlar Listesi” için de geçerlidir. 2- Zimmetli (teslim belgesi düzenlenmiş) gözüken bazı taşınırların kime zimmetli olduğu bilgisinin sistemde mevcut olmadığı görülmüştür. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sayım ve sayım sonrası yapılacak işlemler” başlıklı 32’nci maddesinin 5 nolu bendinde; “Ambar sayım işlemleri tamamlandıktan sonra oda, büro, bölüm, geçit, salon, atölye, garaj ve servis gibi ortak kullanım alanlarında bulunan taşınırlar, Dayanıklı Taşınırlar Listeleri esas alınarak sayılır ve sayım sonuçları Sayım Tutanağında gösterilir. Kullanım amacıyla kamu görevlilerine taşınır teslim belgesiyle verilmiş olan taşınırlar için, sayım yapılmaksızın Sayım Tutanağının ‘Kayıtlara Göre Kişilere Verilen Miktar’ sütunundaki bilgiler dikkate alınır.” denilmektedir. Buna göre, kullanım amacıyla kamu görevlilerine taşınır teslim belgesiyle verilmiş olan taşınırlar için sayım yapılmayacak, yani söz konusu taşınırlar fiili sayımlara konu edilmeyecektir. Buradan hareketle sistemde kişilerin kullanımında gözüken taşınırların ve bu taşınırların üzerinde kayıtlı olduğu kişilerin bilgilerinin eksiksiz ve tam girilmesi gerekmektedir. Üniversitenin farklı birimlerine ait “Malzeme Sicil Raporlarının”, “fiş son durum” sütununda “Kişiye Verilmiş (2014/2015/2016/Z/…)” şeklinde zimmet kaydı/teslim kaydı bulunduğu ancak, bu taşınırların aynı rapordaki “verildiği yer birim” kısmının boş olduğu görülmüştür. İlgili taşınırların bir birime veya kişiye zimmetlenmiş (teslim belgesi düzenlenmiş) kaydı girilmesine rağmen, taşınırın zimmetli olduğu birim veya kişi adının girilmemesi/gözükmemesi neticesinde; Sistemde yer alan bilgiler esas alınarak yapılacak taşınır yönetim ve kontrollerin güçleşeceği, Geçmişe dönük evrak kontrolü yapılmasını gerektireceği için, evrakların bulunamaması halinde taşınır işlemlerinde sonuç alınamama durumlarına sebebiyet verileceği, Yönetmeliğin 32’nci maddesi çerçevesinde yapılacak taşınır sayımlarının, eksik
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 yapılmasına neden olacağı, Eksik fiili sayımlar nedeniyle, Yönetmelik kapsamında düzenlenecek tüm belge ve cetvellerde yer alan taşınırların “yer/birim/kişi üzerindeki kayıtlı sayılar” yönüyle gerçeği yansıtmayacağı, Değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; "1 Nolu madde ile ilgili olarak, harcama birimlerimize taşınır malların KBS-Taşınır Kayıt ve Yönetim Sistemi (TKYS) yeni girişleri esnasında markasız seçeneğinin kullanılmaması ile ilgili bilgilendirme yapılacak ve kayıtta gerekli özeni göstermeleri sağlanacaktır. 2 Nolu madde ile ilgili olarak, harcama birimlerimizde görevli taşınır kayıt ve taşınır kontrol yetkilileri, harcama yetkililerinin ambarlarında incelemeleri yaparak zimmetle ilgili belirsizliği ortadan kaldırmaları sağlanacaktır." Denilmektedir. Sonuç olarak kamu idaresinin cevabında, taşınır malların Taşınır Kayıt ve Yönetim Sistemine (TKYS) veri girişlerinin sağlanması aşamasında markasız seçeneğinin kullanılmaması ile ilgili harcama birimlerine bilgilendirme yapılacağı ve bundan sonra gerekli özenin gösterileceği, harcama birimlerinde görevli taşınır kayıt ve taşınır kontrol yetkililerince ambarlarda inceleme yapılarak zimmetle ilgili belirsizliğin ortadan kaldırılmasının sağlanacağı ifade edilmiştir. Bulguda da bahse konu edildiği üzere, TKYS programı içerisinde taşınır raporları bölümünde yer alan ve üniversitede her birim için ayrıca düzenlenen “Malzeme Sicil Raporlarının” incelenmesi neticesinde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 Ayrıca, ilgili taşınırların bir birime veya kişiye zimmetlenmiş (teslim belgesi düzenlenmiş) kaydı girilmesine rağmen, taşınırın zimmetli olduğu birim veya kişi adının girilmemesi/gözükmemesi neticesinde; Sistemde yer alan bilgiler esas alınarak yapılacak taşınır yönetim ve kontrollerin güçleşeceği, Geçmişe dönük evrak kontrolü yapılmasını gerektireceği için, evrakların bulunamaması halinde taşınır işlemlerinde sonuç alınamama durumlarına sebebiyet verileceği, Yönetmeliğin 32’nci maddesi çerçevesinde yapılacak taşınır sayımlarının, eksik yapılmasına neden olacağı, Eksik fiili sayımlar nedeniyle, Yönetmelik kapsamında düzenlenecek tüm belge ve cetvellerde yer alan taşınırların “yer/birim/kişi üzerindeki kayıtlı sayılar” yönüyle gerçeği yansıtmayacağı, Değerlendirilmekte olup, mevzuat hükümleri doğrultusunda Taşınır Kayıt ve Yönetim Sisteminde (TKYS) gerekli düzeltmelerin yapılarak bundan sonra sisteme yapılacak veri girişlerinde daha dikkatli davranılması ve zimmetli (teslim belgesi düzenlenmiş) gözüken bazı taşınırların kime zimmetli olduğu hususundaki belirsizliğin giderilmesi gerekmektedir. BULGU 3: İç Kontrol Sistemine İlişkin Tespitler Bilindiği üzere, 24/12/2003 tarih ve 25326 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile kamu mali yönetim sistemi, uluslararası standartlara uygun bir şekilde düzenlenmiş ve bu kapsamda kamu idareleri genelinde etkin bir iç kontrol sisteminin oluşturulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak yürürlüğe konulan mevzuat hükümleri ile iç kontrol sistemi ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. 5018 sayılı Kanunun amacı, 1’inci maddesinde; kalkınma planları ve programlarda yer alan politika ve hedefler doğrultusunda kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılmasını, hesap verebilirliği ve malî saydamlığı sağlamak üzere, kamu malî yönetiminin yapısını ve işleyişini, kamu bütçelerinin hazırlanmasını, uygulanmasını, tüm malî işlemlerin muhasebeleştirilmesini, raporlanmasını ve malî kontrolü düzenlemek, şeklinde ifade edilmiş; “iç kontrol kavramı” ise, 5018 sayılı Kanun’un 55’inci maddesinde, idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 ekonomik ve verimi bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünü, olarak tanımlanmıştır. İç kontrolün amaçları ise; Kanunun 56’ncı maddesinde, kamu gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerinin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yönetilmesini, kamu idarelerinin kanunlara ve diğer düzenlemelere uygun olarak faaliyet göstermesini, her türlü malî karar ve işlemlerde usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesini, karar oluşturmak ve izlemek için düzenli, zamanında ve güvenilir rapor ve bilgi edinilmesini, varlıkların kötüye kullanılması ve israfın önlenerek kayıplara karşı korunmasını, sağlamak olarak belirlenmiştir. Bu kapsamda, üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden sorumlu oldukları ve bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri de Kanun’un 11’inci maddesinde hükme bağlanmıştır. Buna göre, “üst yöneticilere”, iç kontrol sisteminin kurulması ve gözetilmesi, iç kontrol sisteminin bir gereği olarak yazılı prosedür ve talimatların oluşturulması gibi her türlü düzenlemelerin yapılması; “harcama yetkililerine” ise, görev ve yetki alanları çerçevesinde, idari ve malî karar ve işlemlere ilişkin olarak iç kontrolün işleyişini sağlama sorumluluğu verilmiş bulunmaktadır. 5018 sayılı Kanun’un 60, 61, 63 ve 64’üncü maddelerinde, mali hizmetler birimleri, muhasebe yetkilileri ve iç denetçilerin iç kontrol alanındaki görev ve sorumluluklarına yer verilmiştir. Buna göre, “mali hizmetler birimi”, idarenin iç kontrol sisteminin kurulması, standartlarının uygulanması ve geliştirilmesi konularında çalışmalar yapmak ve ön mali kontrol faaliyetini yürütmekten; “muhasebe yetkilisi” ödeme emri belgesi ve eklerinin kontrolünden, muhasebe işlemlerinin belirlenmiş standartlara ve usulüne uygun olarak kaydedilmesinden, raporlanmasından, muhafazasından ve denetime hazır halde bulundurulmasından, “iç denetçiler” ise idarelerin iç kontrol sistemlerinin denetlenmesinden ve geliştirilmesi yönünde önerilerde bulunulmasından sorumludur. 31.12.2005 tarih ve 26040 3.mükerrer sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe giren “İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar” ın ‘İç kontrol standartları’
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 başlıklı 5 inci maddesinde; iç kontrol standartlarının merkezi uyumlaştırma görevi çerçevesinde Maliye Bakanlığı tarafından belirlenip yayımlanacağı, kamu idarelerinin mali ve mali olmayan tüm işlemlerinde bu standartlara uymakla ve gereğini yerine getirmekle yükümlü bulunduğu, ayrıca Kanuna ve iç kontrol standartlarına aykırı olmamak koşuluyla, idarelerce görev alanları çerçevesinde her türlü yöntem, süreç ve özellikli işlemlere ilişkin standartların belirlenebileceği, ‘iç kontrole ilişkin yetki ve sorumluluklar’ başlıklı 8 inci maddesinde ise; üst yöneticilerin iç kontrol sisteminin kurulması ve gözetilmesinden, harcama yetkililerinin görev ve yetki alanları çerçevesinde idari ve malî karar ve işlemlere ilişkin olarak iç kontrolün işleyişinden, malî hizmetler biriminin ise iç kontrol sisteminin kurulması, standartların uygulanması ve geliştirilmesi konularında çalışmalar yapmaktan ve ön malî kontrol faaliyetinim yürütülmesinden sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği” nde; kamu idareleri tarafından iç kontrol sistemlerinin Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere yapılması gereken çalışmaların belirlenmesi, bu çalışmalar için Eylem Planı oluşturulması, gerekli prosedürler ve ilgili düzenlemelerin hazırlanması çalışmalarının 31.12.2008 tarihine kadar tamamlanması, söz konusu çalışmaların etkili bir şekilde yürütülmesini sağlamak üzere idarelerin üst yöneticileri tarafından gerekli önlemlerin alınması gerektiği belirtilmiştir. Diğer yandan yine Maliye Bakanlığı tarafından 04.02.2009 tarih ve 1205 sayılı Genel Yazı ve ekinde yayımlanan “Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi” ile kamu idarelerinin iç kontrol sistemlerini Kamu İç Kontrol Standartları ile uyumlu hale getirmek üzere yapılması gereken çalışmalar belirlenmiş ve kamu idarelerinin bu çalışmalar için eylem planı oluşturma, gerekli prosedürleri ve ilgili düzenlemeleri hazırlama çalışmalarında, bu rehberden yararlanmalarına olanak sağlanmıştır. Maliye Bakanlığınca yayımlanan 02.12.2013 tarih ve 70451396-24 sayılı “Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum” konulu Genelgede ise; Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Planlarını gönderen genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin eylem planlarının Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünce merkezi uyumlaştırma görevi çerçevesinde yürütülen izleme çalışmaları neticesinde, idarelerce yürütülmekte olan söz konusu çalışmalarla ilgili Maliye Bakanlığı ve Sayıştay tarafından tespit edilen eksiklikler belirtilerek, kamu idarelerinin eylem planlarını yapılan açıklamalar doğrultusunda gözden geçirip Kamu İç
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi çerçevesinde revize ederek en geç 31.12.2014 tarihine kadar üst yöneticinin onayını müteakip Maliye Bakanlığına göndermeleri ve eylem planlarında belirtilen eylemlerin ise iki yıl içinde (31.12.2016 tarihine kadar) tamamlanmasının gerektiği, ifade edilmiştir. Yukarıda yapılan açıklamalar ve mevzuat hükümleri doğrultusunda, Kurumun iç kontrol sistemine ilişkin yapılan değerlendirme neticesinde; Maliye Bakanlığı tarafından 04.02.2009 tarih ve 1205 sayılı Genel Yazı ve ekinde yayımlanan “Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi” gereğince ve iç kontrol standartlarının oluşturulabilmesi amacıyla İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu’nun kurulduğu, hazırlanan Üniversite İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı’nın 31.07.2009 tarihinde Maliye Bakanlığına gönderildiği, ancak Maliye Bakanlığının 02.12.2013 tarih ve 70451396-24 sayılı “Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum” konulu Genelgesinde; iç kontrol sistemine ilişkin Maliye Bakanlığı ve Sayıştay tarafından tespit edilen eksiklikler belirtildikten sonra, kamu idarelerinin eylem planlarını yapılan açıklamalar doğrultusunda gözden geçirip Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi çerçevesinde revize ederek en geç 31.12.2014 tarihine kadar üst yöneticinin onayını müteakip Maliye Bakanlığına göndermelerinin gerektiği ifade edildiği halde, Üniversite İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı’nın revize edilmediği, Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devrinin sınırlarının açık ve net olarak belirlenmediği, “Stratejik Planın”, idarenin kendi birimleri ve personelinin katkılarıyla mevzuata uygun olarak hazırlandığı, İdarenin yürüteceği program, faaliyet ve projeleri ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren “Performans Programı”nın hazırlanmış olduğu, İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı’nın, 18 kamu iç kontrol standardı ve bu standartları sağlayan 79 genel şartı içerecek şekilde hazırlanmış olmasına karşın, İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planında yer alan eylemlerin gerçekleşme sonuçlarının sağlıklı olarak izlenmediği, 2018 yılı içerisinde, iç kontrol sisteminin değerlendirilmesine ve değerlendirme formları ile raporların (Kamu İç Kontrol Rehberi EK 1: Örnek İç Kontrol Sistemi Soru Formu
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 EK 2: İç Kontrol Sistemi Değerlendirme Raporu EK 4: Konsolide Risk Raporu) düzenlenmesine ilişkin herhangi bir çalışma yapılmadığı, 10.12.2018 tarihinde “İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu”nun oluşturulduğu ve Kurul Başkanı olarak bir Rektör Yardımcısının görevlendirildiği, ancak 2018 yılı içerisinde iç kontrol sisteminin İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu tarafından değerlendirilerek “İç Kontrol Sistemi Değerlendirme Raporu”nun hazırlanması ve uygun görüşle üst yöneticinin onayına sunulması gerekirken, söz konusu Rapor’un hazırlanmadığı, İç kontrol sistemi ve işleyişinin üst yönetici ve personel tarafından sahiplenilmesi ve desteklenmesinin sağlanması amacıyla, 2018 yılı içerisinde eğitim faaliyetlerinin düzenlenmesi ve eylem planının revize edilmesi hususunda herhangi bir çalışmanın yapılmadığı, Sistemli bir şekilde analizler yapılarak kurum amaç ve hedeflerinin gerçekleşmesini engelleyebilecek iç ve dış risklerin tanımlanmadığı ve gerekli önlemlerin alınması konusunda Kurumsal risk yönetim çalışmalarının yapılmadığı, İç Denetim Biriminin kurulmadığı ve iç denetçi görevlendirilmediği için iç denetim faaliyetinin gerçekleştirilmediği, Tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında; "İç kontrol çalışmalarımız 03.12.2018 tarihinde, İç Kontrol Yönlendirme Kurulu oluşturmak üzere rektörlük yazısına istinaden 18.01.2019 tarihinde rektörlük onayıyla çalışmalarına başlamıştır." Denilmektedir. Sonuç olarak kamu idaresinin cevabında; İç Kontrol Yönlendirme Kurulu’nun oluşturularak 18.01.2019 tarihinde rektörlük onayıyla iç kontrol çalışmalarına başlandığı ifade edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 11'inci maddesinde; üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden sorumlu oldukları ve bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri hüküm altına alınmıştır. Bu itibarla, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, eylem planlarını Hazine ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 Maliye Bakanlığı ile Sayıştay tarafından tespit edilen eksiklikler çerçevesinde gözden geçirip Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi çerçevesinde süresinde revize ederek üst yöneticinin onayını müteakip Hazine ve Maliye Bakanlığına göndermemelerinin ve eylem planlarında belirtilen eylemlerin tamamlanmamasının açıkça mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil ettiği değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 9. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ TABLOLAR BİLANÇO
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35
FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU
Kurum Kodu: 38.76 Adı : KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ Yılı: 2018
EKONOMİK
KODLAR
GİDERİN TÜRÜ CARİ YIL (N) EKONOMİK
KODLAR
GELİRİN TÜRÜ CARİ YIL (N)
630
GİDERLER HESABI 84.065.489,56 600 GELİRLER HESABI 85.094.947,08
630 01 PERSONEL GİDERLERİ 42.294.370,88 600 03 TEŞEBBÜS VE MÜLKİYET
GELİRLERİ
3.171.663,16
630 02 SOSYAL GÜVENLİK
KURUMLARINA DEVLET PRİMİ
GİDERLERİ
5.641.157,20 600 04 ALINAN BAĞIŞ VE
YARDIMLAR İLE ÖZEL
GELİRLER
78.489.915,10
630 03 MAL VE HİZMET ALIM
GİDERLERİ
7.887.784,64 600 05 DİĞER GELİRLER 3.369.169,74
630 05 CARİ TRANSFERLER 1.478.796,86 600 11 DEĞER VE MİKTAR
DEĞİŞİMLERİ GELİRLERİ
64.199,08
630 13 AMORTİSMAN GİDERLERİ 24.693.651,15
630 14 İLK MADDE VE MALZEME
GİDERLERİ
1.983.150,61
630 15 KARŞILIK GİDERLERİ 997.397,72
630 20 SİLİNEN ALACAKLARDAN
KAYNAKLANAN GİDERLER
3.863.82
630 30 PROJE KAPSAMINDA YAPILAN
CARİ GİDERLER
78.651,85
630 99 DİĞER GİDERLER 4.062,52
GİDERLER TOPLAMI 84.065.489,56 NET GELİRLER TOPLAMI 85.094.947,08
GİDERLER TOPLAMI (A) 84.065.489,56
FAALİYET SONUCU (D-A)
971.216,04
GELİRLER TOPLAMI (B) 85.094.947,08
İNDİRİM İADE İSKONTO TOPLAMI (C) 58.241,48
NET GELİR (D=B-C) 85.036.705,60
KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR Tablo 1: Performans Denetimi Kriterleri
BULGU LİSTESİ A. Denetim Bulguları
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 36
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 37 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına ilişkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmış olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilir. Bu çerçevede, Kilis 7 Aralık Üniversitesi’nin yayımladığı 2018-2022 dönemine ait
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 38 Stratejik Plan, 2018 yılı Performans Programı ve 2018 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir. 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2018 yılı performans denetimi kapsamında, Kilis 7 Aralık Üniversitesi’nin yayımladığı 2018-2022 dönemine ait Stratejik Plan, 2018 yılı Performans Programı ve 2018 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiş olup, faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. Denetim yukarıda sayılan üç belge üzerinden kamu idaresinin raporlama gerekliliklerine uyumunun değerlendirilmesi, bu belgelerde sunulan performans bilgisinin değerlendirilmesi ve performans bilgisinin üretilmesi için kullanılan veri kayıt sistemlerinin değerlendirilmesi yoluyla gerçekleştirilmiştir. Bu değerlendirmeler için kullanılan kriterler aşağıdaki tabloda görülmektedir: Tablo 1: Performans Denetimi Kriterleri Denetim Kriteri Tanım Mevcudiyet Denetlenen idarenin, yasal düzenlemelere göre ilgili dokümanları hazırlaması Zamanlılık Performans bilgisinin yasal süre içinde raporlanması Sunum Performans bilgisinin düzenleyici esaslara uygun şekilde raporlanması İlgililik Amaç, hedef, gösterge ve faaliyetler arasında mantıksal bağlantı olması Ölçülebilirlik Hedeflerin veya göstergelerin ölçülebilir olması İyi tanımlanma Hedeflerin veya göstergelerin açık ve net bir tanımının olması Tutarlılık Hedeflerin(göstergeler dahil), denetlenen idarenin planlama ve raporlama dokümanlarında tutarlı olarak kullanılması Doğrulanabilirlik Raporlanan performans bilgisinin kaynağına kadar izlenebiliyor olması Geçerlilik/İkna edicilik Planlanan ve raporlanan performans arasındaki her tür sapmanın denetlenen idare tarafından ele alınıyor olması ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 39 sapmayı açıklayan nedenlerin inandırıcı ve ikna edici olması Güvenilirlik Veri kayıt sistemlerinin gerçekleşmeleri tam ve doğru şekilde ölçerek faaliyet raporunda güvenilir veri sunuyor olması STRATEJİK PLAN Kilis 7 Aralık Üniversitesi’nin yayımladığı 2018-2022 Stratejik Planında beş (5) adet stratejik amaç belirlenmiştir. Bu beş amaca ulaşmak için de 19 adet stratejik hedef, 14 adet performans hedefi ve bu hedeflerin ölçülebilmesi için de 65 adet performans göstergesi belirlenmiştir. 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 9’uncu maddesinde; “Stratejik plan hazırlamakla yükümlü olacak kamu idarelerinin ve stratejik planlama sürecine ilişkin takvimin tespitine, stratejik planların politikalar, kalkınma planı ve programlarla ilişkilendirilmesine yönelik usul ve esaslar Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.” denilmektedir. Bu yetki, 24.07.2018 tarihli ve 30488 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan 13 sayılı Strateji ve Bütçe Başkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 2’nci maddesiyle Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığına tevdi edilmiştir. Stratejik plan hazırlamakla yükümlü kamu idarelerinin ve stratejik planlama sürecinin temel aşamaları ile bu sürece ilişkin takvimin tespiti, stratejik planların değerlendirilmesi, kalkınma planı ve programlara uygunluğunun sağlanmasına yönelik usul ve esasların belirlenmesi amacıyla 26.02.2018 tarihli ve 30344 sayılı Resmi Gazete’de Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik yayımlanmıştır. Kilis 7 Aralık Üniversitesi Stratejik Planı 2018-2022 dönemini kapsamakta olup, hazırlandığı dönem itibariyle yetkili kurum olan Kalkınma Bakanlığının “Kamu İdareleri İçin Stratejik Planlama Kılavuzu” esas alınarak aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır. Stratejik Plan ile ilgili olarak Tablo1’deki kriterlerden mevcudiyet, zamanlılık ve sunum kriterleri açısından yapılan değerlendirmede: Mevcudiyet: 5018 sayılı Kanun’un 9’uncu maddesi hükümleri çerçevesinde Üniversitenin 2018-2022 Stratejik Planının mevcut olduğu,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 40 Zamanlılık: Üniversitenin Stratejik Planının mevzuatta öngörülen sürelerde hazırlandığı, Sunum: İlgili dönemde yetkili olarak Kalkınma Bakanlığının hazırladığı “Kamu İdareleri İçin Stratejik Planlama Kılavuzu”, stratejik planlama süreci ve stratejik planların kapsamı ve içeriğine ilişkin genel bir çerçeve sunar. Kamu idarelerinin bu Kılavuzda belirtilen genel yapı ve temel ilkelere riayet etmesi beklenir. Üniversitenin Stratejik Planı ilgili dönemde yetkili olan Kalkınma Bakanlığınca hazırlanan kılavuzda belirtilen genel yapı ve temel ilkelere uygun olduğu, İlgililik: Stratejik Planlama Kılavuzuna göre hedeflerin, amaçlar ile ilgili olması gerekmektedir. Üniversitenin Stratejik Planında yer alan stratejik hedeflerin belirlenen amaçlarla, performans göstergelerinin de belirlenen stratejik hedeflerle ilgili olduğu, Ölçülebilirlik: Üniversitenin Stratejik Planındaki 19 adet stratejik hedefin performans göstergelerinde rakamsal ifadelere yer verilerek ölçülebilirliğin sağlandığı, İyi Tanımlanma: Ölçülebilir olduğu tespit edilen performans göstergelerinin iyi tanımlandığı, Kanaatine varılmıştır. PERFORMANS PROGRAMI Üniversite 2018 Yılı Performans Programında 14 adet performans hedefi, bu hedeflere ulaşmak için de 17 adet faaliyet ve bunların değerlendirilmesi için 65 adet performans göstergesi belirlenmiştir. Performans Programı ile ilgili olarak Tablo1’deki kriterlerden mevcudiyet, zamanlılık, sunum, ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlanma kriterleri açısından yapılan değerlendirmede: Mevcudiyet: 5018 sayılı Kanun’un 9’uncu maddesi hükümleri çerçevesinde Üniversite 2018 Yılı Performans Programının mevcut olduğu, Zamanlılık: Kamu idareleri hazırladıkları performans programlarını bütçe teklifleri ile birlikte, yetkili kurumlara gönderirler ve Merkezi Yönetim Bütçe Kanunuyla belirlenen bütçe büyüklüklerine göre nihai hali verilen performans programları Ocak ayı içinde kamuoyuna açıklanır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 41
Üniversitenin 2018 Yılı Performans Programının, mevzuatta öngörüldüğü şekliyle
15.01.2018 tarihinde yayımlandığı, bu yönüyle zamanlılık kriterini sağladığı,
Sunum: Kamu idarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik
ve Performans Programı Hazırlama Rehberi, performans programlarının kapsam ve içeriğine
ilişkin genel bir çerçeve sunar.
Kamu idarelerinin bu Yönetmelik ve Rehber’de ortaya konan genel yapı, süreç ve temel
ilkelere riayet etmesi beklenir. Performans Programının kapsam ve içerik açısından sunum
kriterini sağladığı,
İlgililik:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 42 Performans programında, “adet” olarak rakamsal ifadelere yer verilen performans göstergeleri ile ölçülebilirliğin sağlandığı, ancak sübjektif ve ölçülmesi güç ölçü birimi olarak “oran” alınan performans göstergeleri ile performans hedeflerinin ölçülemeyeceği, bu nedenle performans programının kısmen ölçülebilirliği sağladığı, İyi Tanımlanma: Ölçülebilir olduğu tespit edilen performans göstergelerinin iyi tanımlandığı, Kanaatine varılmıştır. FAALİYET RAPORU Üniversite 2018 Yılı Faaliyet Raporu ile ilgili olarak Tablo1’deki kriterlerden mevcudiyet, zamanlılık, sunum, tutarlılık, doğrulanabilirlik, geçerlilik/ikna edicilik kriterleri açısından yapılan değerlendirmede:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 43 bütçe sisteminde yer alan 3’er aylık dilimler itibariyle yapıldığı,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 44 performans bilgisinin değerlendirmeye imkân verecek nitelikte bulunmadığı, yayımlanan faaliyet raporunun bu haliyle Stratejik Plan ve Yıllık Performans Programı gerçekleşmeleri ile sapmalara ilişkin yeterli açıklama ve bilgi içermediği, bundan dolayı da ilgili faaliyet raporunun içerik yönüyle Yönetmeliğin hesap verme sorumluluğuna dair “sorumluluk” ilkesini karşılamadığı değerlendirilmektedir. 6. DENETİM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesi Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Performans Programının Değerlendirilmesi Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesi BULGU 1: İdare Faaliyet Raporunun Performans Bilgileri Kısmında Eksiklikler Bulunması Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik’in Ek-1: Birim ve İdare Faaliyet Raporlarının Şekli kısmına göre “Performans Bilgileri”nin; 1- Faaliyet ve Proje Bilgileri, 2- Performans Sonuçları Tablosu, 3- Performans Sonuçlarının Değerlendirilmesi, 4- Performans Bilgi Sisteminin Değerlendirilmesi, 5- Diğer Hususlar, Başlıkları altında sıralanması ve böylece Stratejik Plan ve yıllık Performans Programı gerçekleşmeleri ile sapmalara ilişkin bilgilerin ayrıntılı olarak burada yer alması gerekmektedir. Yönetmelik’in “İdare faaliyet raporu” başlıklı 11’inci maddesinin 7 No.lu bendinde; “(7) Üst yöneticiler, idare faaliyet raporlarının içeriğinden ve raporlarda yer alan bilgilerin doğruluğundan ilgili Bakana; mahalli idarelerde ise meclislerine karşı sorumludur.”
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 45 denilmekte ve “Sorumluluk ilkesi” başlıklı 4’üncü maddesinin 1 No.lu bendinde; “faaliyet raporlarının mali saydamlık ve hesap verme sorumluluğunu sağlayacak şekilde hazırlanması gerektiği” ifade edilmektedir. Kurumun 2018 yılı Faaliyet Raporu’nun incelenmesi neticesinde; 1- Faaliyet raporunda, “Performans Sonuçları Tablosu” ve “Performans Sonuçlarının Değerlendirilmesi” başlıklı ilgili kısma yer verildiği, 2- Performans sapmalarına ilişkin olarak, teknik ve tatmin edici gerekçeler yerine çok genel ifadeler kullanıldığı, Örneğin; İdare Faaliyet Raporunda, “Değişim programlarında anlaşma ve iş birliği yapılan üniversite sayısını arttırmak” amacıyla yapılan çalışmalarda hedeflenen gösterge düzeyine önemli ölçüde ulaşıldığı değerlendirmesi yapılmasına karşın, Erasmus’a katılan öğretim elemanı ve idari personel sayısında hedeflenen gösterge düzeyinin çok altında kalınmasının gerekçesi açıklanmamıştır. Aslında burada performans hedefinin yanlış belirlendiği, yani değişim programlarında anlaşma ve iş birliği yapılan üniversite sayısını arttırmanın, değişim programlarına katılan akademik ve idari personel sayısında otomatik olarak bir artışa neden olacağı gibi bir varsayımın gerçekçi ve tutarlı olmadığı anlaşılmıştır. 3- “Kurumsallaşmayı, idari ve mali sürdürülebilirliği sağlamaya yönelik çalışmalar” kapsamında, “iç kontrol uyum eylem planının güncellenmesi” konusunda hedeflenen gösterge düzeyine ulaşıldığı değerlendirmesi yapılmasına karşın; Kurum İç Kontrol Uyum Eylem Planı’nın 2018 yılı içerisinde güncellenmediği, dolayısıyla söz konusu performans hedefinin gerçekleşme durumunun “Başarılı” olarak ifade edilmesinin gerçeği yansıtmadığı, ayrıca İç Kontrol Uyum Eylem Planı ile belirlenen 70 adet eylemden 40 tanesinin tamamlanmama gerekçesinin de açıklanmadığı tespit edilmiştir. 4- İdare Faaliyet Raporunda, “Bilgi teknolojileri altyapısını geliştirerek, modernize etmeyi” amaçlayan performans hedefine ilişkin yapılan çalışmalarda, hedeflenen gösterge düzeyine önemli ölçüde ulaşıldığı değerlendirmesi yapılmasına rağmen, yapılan mobil uygulama adedinde ve internet bant genişliğinde herhangi bir iyileşme ve artış olmadığı tespit edilmiş olup; internet sitesinin güncel olduğuna dair göstergenin, bilgi teknolojileri altyapısının geliştirildiği ve modernize edildiği gibi bir sonuca ulaşılması konusunda nasıl bir katkı sağladığı anlaşılamamıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 46 5- Faaliyet raporunda, “Performans Bilgi Sisteminin Değerlendirilmesi” ile ilgili bir bölümün yer almadığı, kurumda böyle bir bilgi sisteminin kurulmadığı yani kamu idaresinin 2018 Yılı Performans Programında yer alan performans hedeflerini ve bu hedeflere ait gerçekleşmeyi ölçen ve bunlara ilişkin performans bilgisi üreten bir veri kayıt sisteminin bulunmadığı, 6- Faaliyet Raporunda, planlanan ve gerçekleşen performans hedefi arasındaki sapmanın nedenlerinin inandırıcı ve geçerli sebeplerle izah edilmediği, mevcut haliyle kurumun faaliyet raporunun “geçerlilik/ikna edicilik” kriterini karşılamadığı, 7- Faaliyet raporunda performans bilgilerine dair eksikler nedeniyle, faaliyet raporunun performans bilgisinin düzenleyici esaslara uygun şekilde raporlanması anlamına gelen “Sunum” kriterini karşılamadığı, Tespit edilmiş olup, kurum tarafından yayımlanan faaliyet raporunun bu haliyle Stratejik Plan ve Yıllık Performans Programı gerçekleşmeleri ile sapmalara ilişkin yeterli açıklama ve bilgi içermediği, bundan dolayı da ilgili faaliyet raporunun içerik yönüyle Yönetmeliğin hesap verme sorumluluğuna dair “sorumluluk” ilkesini karşılamadığı değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; "2.Nolu madde ile ilgili olarak, veri sistemi olmaması sebebiyle bilgiler tam ve doğru olarak temin edilememektedir. Bu sebeple birimlerden gelen verilere göre yorumlar eklenmektedir. 3.Nolu madde ile ilgili olarak, İç kontrol güncelleme çalışmaları 2018 yılı sonunda başladığı için 2018 yılı kurum idare faaliyet raporunda güncelleme yapılmış olarak girilmiştir. Ayrıca 2009 yılında ilk uyum eylem planı hazırlanmıştır. Sayıştay raporunda belirtilen eksiklikler tespit edilmiş ve güncellenmesine karar verilmiştir. 4.Nolu madde ile ilgili olarak, internet bant genişliği 2017 yılında 150 megabit iken 2018 yılında 250 megabite çıkartılmış ve stratejik planda belirlenen gösterge düzeyine ulaşılmıştır. İnternet sitesinin güncelliğine dair gösterge stratejik planda belirlenmiş olup 2018 yılı performans programında kullanılmıştır. 5.Nolu madde ile ilgili olarak, performans bilgi sisteminin değerlendirilmesine yönelik veri kayıt sistemi henüz bulunmamakta oluşturulmasına yönelik çalışmalara başlanması planlanmaktadır."
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 47 Denilmektedir. Sonuç olarak kurum idare faaliyet raporunun; planlanan ve gerçekleşen performans hedefleri arasındaki sapmaların nedenlerinin inandırıcı ve geçerli sebeplerle izah edilmemesi sebebiyle “geçerlilik/ikna edicilik” kriterini, performans bilgilerine dair eksiklikler nedeniyle performans bilgisinin düzenleyici esaslara uygun şekilde raporlanmaması sebebiyle de “sunum” kriterini karşılamadığı değerlendirilmektedir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi Ve Değerlendirilmesi BULGU 2: Faaliyet Raporunda Yer Alan Performans Bilgisinin Etkin Çalışan Bir Veri Kayıt Sistemi Sonucu Üretilmemesi Kurumda yapılan denetimde; stratejik plan ile performans programlarında yer alan performans göstergelerinin, ilgili yılda hangi adet veya hangi oranda gerçekleştiğine dair verilerin sorumlu birimlerce kaydedildiği etkin çalışan bir yönetim bilgi sistemi veya veri kayıt sisteminin olmadığı, bundan dolayı idare faaliyet raporlarında performans bilgisi değerlendirilmesi kısmında yer verilen gerçekleşme sonuçlarının, stratejik plan ve performans programındaki hedef, performans hedefi ve göstergeler ile karşılaştırılması, böylece üretilen bilginin doğruluğunun araştırılması olanağını sunmaması nedeniyle, Faaliyet Raporu Performans bilgilerinin “doğrulanabilirlik” kriterini karşılamadığı değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Veri kayıt sisteminin oluşturulmasına yönelik çalışmalara başlanması planlanmaktadır.” Denilmektedir. Sonuç olarak her ne kadar kamu idaresinin cevabında veri kayıt sisteminin oluşturulmasına yönelik çalışmalara başlanmasının planlandığı ifade edilmiş ise de, 2018 yılı içerisinde yapılan denetimlerde, stratejik plan ile performans programlarında yer alan performans göstergelerinin ilgili yılda hangi adet veya hangi oranda gerçekleştiğine dair verilerin sorumlu birimlerce kaydedildiği etkin çalışan bir yönetim bilgi sistemi veya veri kayıt sisteminin bulunmadığı, bundan dolayı idare faaliyet raporunun performans bilgisi değerlendirmesi kısmında yer verilen gerçekleşme sonuçlarının, stratejik plan ve performans programındaki performans hedefi ve göstergeler ile karşılaştırılması, böylece üretilen bilginin doğruluğunun araştırılması olanağını sunmaması nedeniyle, idare faaliyet raporu performans bilgilerinin “doğrulanabilirlik” kriterini karşılamadığı değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 48 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 49