İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ 2018 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2019
İÇERİK İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU 20
İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1. Bütçe Giderleri Gerçekleşmeleri (TL) ......................................................................... 4 Tablo 2. Bütçe Gelirleri Gerçekleşmeleri (TL) .......................................................................... 4
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 e. Ülkenin bilimsel, kültürel, sosyal ve ekonomik yönlerden ilerlemesini ve gelişmesini ilgilendiren sorunlarını, diğer kuruluşlarla işbirliği yaparak, kamu kuruluşlarına önerilerde bulunmak suretiyle öğretim ve araştırma konusu yapmak, sonuçlarını toplumun yararına sunmak ve kamu kuruluşlarınca istenecek inceleme ve araştırmaları sonuçlandırarak düşüncelerini ve önerilerini bildirmek, f. Eğitim - öğretim ve seferberliği içinde, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim hizmetini üstlenen kurumlara katkıda bulunacak önlemleri almak, g. Yörelerindeki tarım ve sanayinin gelişmesine ve ihtiyaçlarına uygun meslek elemanlarının yetişmesine ve bilgilerinin gelişmesine katkıda bulunmak, sanayi, tarım ve sağlık hizmetleri ile diğer hizmetlerde modernleşmeyi, üretimde artışı sağlayacak çalışma ve programlar yapmak, uygulamak ve yapılanlara katılmak, bununla ilgili kurumlarla işbirliği yapmak ve çevre sorunlarına çözüm getirici önerilerde bulunmak, h. Eğitim teknolojisini üretmek, geliştirmek, kullanmak, yaygınlaştırmak, ı. Yükseköğretimin uygulamalı yapılmasına ait eğitim - öğretim esaslarını geliştirmek, döner sermaye işletmelerini kurmak, verimli çalıştırmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaktır. 1.2.Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Kamu İdaresinin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanınca, dekanlar ise Rektör’ün önereceği isimler arasından Yükseköğretim Kurulunca seçilmekte ve atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik organı Senato olup Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır. Akademik yapısı Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Fakülte Dekanlıkları, Araştırma ve Uygulama Merkezleri, Enstitüler, Yüksekokullar, Meslek Yüksekokulları ile Rektörlüğe bağlı Akademik Birimler ve Etik Kuruldan oluşmaktadır. Üniversitenin idari yapısında ise Rektör, Rektör Yardımcıları, Genel Sekreterlik, İç Denetim Birimi, Daire Başkanlıkları, Hukuk Müşavirliği ve Diğer Birimler bulunmaktadır. Üniversitede; 6 Enstitü, 14 Fakülte, 2 Yüksekokul, 4 Meslek Yüksekokulu, 27 Uygulama ve Araştırma Merkezi ve 1 Teknokent faaliyet göstermektedir. İnönü Üniversitesi’nde 2018 yılsonu itibariyle 1554 akademik personel, 1742 idari
T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 personel, 1935 geçici ve sürekli işçi, 293 sözleşmeli personel olmak üzere toplam 5.524 personel görev yapmaktadır. Üniversitenin bağlı, ilgili ve ilişkili olduğu kurum ve idareler değerlendirildiğinde; İnönü Üniversitesinin ilgili yıl bütçesi hazırlanıp Anayasa’nın 130’uncu maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak işleme tabi tutulup yürürlüğe konmaktadır. Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile kurulan Yükseköğretim Kurulunun görev alanı içerisinde İnönü Üniversitesi de bulunmaktadır. Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim altında bulunduran Yükseköğretim Kuruluna bağlı Yüksek Denetleme Kurulu ise Kamu İdaresinin faaliyetlerini denetleme yetkisine sahiptir. Akademik bir organ olan Üniversitelerarası Kurulun üyeleri her üniversiteden bir rektör ve bir profesörün katılımından oluşmaktadır. Bu Kurulun görevleri 2547 sayılı Kanun’un 11’inci maddesiyle belirlenmiştir ve İnönü Üniversitesi de Kurulun üyesidir. İnönü Üniversitesi diğer üniversiteler gibi mali yönetim yapısı ve işleyişi, kamu bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, mali işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve raporlanması ve mali kontrole ilişkin olarak 5018 sayılı Kanun’un verdiği görev ve yetkiye istinaden başta Hazine ve Maliye Bakanlığı düzenlemeleri olmak üzere ilgili diğer kurumların düzenlemelerine tabidir. 1.3. Mali Yapı “Özel Bütçeli İdare” olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun, 5436 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi ile değiştirilmiş (II) sayılı cetvelinin (A) bölümünde sayılan Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve İleri Teknoloji Enstitüleri içerisinde yer alan Kamu İdaresi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerinden oluşan ödenekleri kullanarak giderlerini finanse etmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 395.479.000,00 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine, yıl içinde ödenek eklenmiş ve toplam tahsis edilen ödenek 470.372.195,00 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin 449.849.919,55 TL’si kullanılmıştır. Dönem faaliyet geliri 463.098.106,03 TL, faaliyet gideri 485.689.238,36 TL olan Üniversitenin 2018 yılını 22.591.132,33TL olumsuz faaliyet sonucu ile tamamladığı anlaşılmıştır. Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2018 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir. Tablo 1. Bütçe Giderleri Gerçekleşmeleri (TL) Ekonomik sınıflandırmaya göre 2018 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları ise aşağıdadır. Tablo 2. Bütçe Gelirleri Gerçekleşmeleri (TL) Kamu İdaresi bütçesi içinde yer almayan Üniversite Döner Sermaye İşletmesi 2018 yılını 146.913.660,24 TL dönem zararı ile kapatmıştır. Aynı şekilde kurum bütçesinde yer almayan İktisadi İşletme de 2018 yılını 103.863,14 TL dönem karı ile kapatmıştır. 2018 MALİ YILI BÜTÇE GİDERLERİ Hesap Kodu Bütçe Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcanan (TL) Gerçekleşme Oranı (%) 830.01-Personel Giderleri 240.529.000,00 270.652.947,00 269.966.138,26 99,75 830.02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 36.143.000,00 41.160.379,00 41.142.862,82 99,95 830.03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 42.206.000,00 40.397.569,42 38.309.381,15 94,83 830.05-Cari Transferler 11.391.000,00 11.692.800,00 11.630.722,94 99,46 830.06-Sermaye Giderleri 65.210.000,00 105.525.000,00 88.800.814,38 84,15 TOPLAM 395.479.000,00 469.428.695,42 449.849.919,55 95,82 2018 MALİ YILI BÜTÇE GELİRLERİ Hesap Kodu Bütçe Başlangıç Tahmini (TL) Gerçekleşen Tutar (TL) Gerçekleşme Oranı (%) 800.03-Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 12.392.000,00 20.608.049,69 166,30 800.04-Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 369.228.000,00 391.300.134,16 105,97 800.05-Diğer Gelirler 13.859.000,00 27.851.996,64 200,96 TOPLAM 395.479.000,00 439.760.180,49 111,20
T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kanun’un 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri. Geçici ve kesin mizan. Bilanço. Kasa sayım tutanağı. Banka mevcudu tespit tutanağı. Alınan çekler sayım tutanağı. Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı. Teminat mektupları sayım tutanağı. Değerli kâğıtlar sayım tutanağı. İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli. Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu.
T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu. Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu,
T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 55’inci maddesinin verdiği yetkiye dayanarak Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde iç kontrolün beş bileşeni sayılmış, bu bileşenlere yönelik 18 İç Kontrol Standardı ve 79 Genel Şart belirlenmiş, kapsam dahilindeki İdarelerden mevcut iç kontrol sistemlerinin Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere iç kontrol uyum eylem planı hazırlamaları istenmiştir. Mevzuat düzenlemeleri çerçevesinde İnönü Üniversitesince İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı 18 kamu iç kontrol standardı ve bu standartları sağlayan 79 genel şartı içerecek şekilde ilk kez 2009 yılında hazırlamış, mevcut eylem planı 2016 yılında revize edilmiştir. Ancak İdarenin bütçe dışı kaynakları arasında yer alan Döner Sermaye İşletmesine eylem planında yer verilmemiştir. İdarenin İç Kontrol Uyum Eylem Planını uygulanmaya başladığı 2009 yılından günümüze kadar yapmış olduğu çalışmalar değerlendirildiğinde; Kontrol Ortamı Standartları ve Genel Şartlarına Yönelik; -Üst yönetici ve personelin iç kontrol sistemine ilişkin farkındalıklarının kurum içi genelgeler, duyurular, eğitimler, anketler ve görsel afişlerle sağlandığı, İç kontrol sistemi ve işleyişinin üst yönetici ve personel tarafından sahiplenilmesi ve desteklenmesi sağlandığı, -Tüm personelin “Etik Sözleşmesi”ni imzalamadığı ve personel dosyalarına bu sözleşmelerin eklenmediği, -Görev, yetki ve sorumlulukların hazırlanarak birimlerin ve kurumun web sayfasında iç
T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 kontrol sekmesine eklendiği ve burada yer alan bilgilerde revize gereken hususların bildirilmesine yönelik duyurular yapıldığı, -Yetki Devri ve İmza Yetkileri Yönergesi’nin mevcut olduğu ve bunun duyurulduğu, -İş akış şemaları hazırlanmış olup Üniversitenin TSE EN ISO 9001:2015 Belgelendirme çalışmaları kapsamında daha önceden iç kontrol sisteminde hazırlanmış olan görev, yetki ve sorumluluklar son değişiklikler göz önünde bulundurularak revize edilmiş 100’e yakın iş akış şeması güncellenerek Aralık-2018 tarihinde İnönü Üniversitesi internet sayfasından ve Kalite birimi web sayfasından birimlerin hizmetine sunulduğu, Risk Değerlendirme Standartları ve Genel Şartlarına Yönelik; -Kurum stratejik planının katılımcı yöntemlerle hazırlandığı, planın yıllık uygulama dilimleri olan performans programlarının mevcut olduğu, İdare bütçesinin stratejik plan ve performans programındaki hedef ve göstergeler ve bunlara ait faaliyetler ile bu faaliyetlerin maliyetleri esas alınarak hazırlandığı, -İdarenin amaç ve hedeflerinin gerçekleşmesini engelleyebilecek iç ve dış risklerin tanımlanmadığı, kontrol faaliyetlerinin belirlenmediği, risklerin gerçekleşip gerçekleşmediğinin ve kontrol faaliyetlerinin çalışıp çalışmadığının izlenemediği, Kontrol Faaliyetleri Standartları ve Genel Şartlarına Yönelik; -“İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar” çerçevesinde harcama birimleri ve Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı tarafından ön mali kontrol işlemlerinin gerçekleştirildiği, Usul ve Esaslar’da belirtilen ön mali kontrole tabi işlemler ile İdarece karar verilen diğer ön mali kontrole tabi işlemlerin Ön Mali Kontrol Yönetmeliği hazırlanarak duyurulduğu ve uygulandığı, Bilgi ve İletişim Standartları ve Genel Şartlarına Yönelik; -Yıllık faaliyetlere ait sonuçların ve değerlendirmelerin İdare Faaliyet Raporunda yer aldığı ve kurum web sayfasında yayımlandığı, -Yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üretebilecek ve analiz yapma imkanı sunacak şekilde tasarlanan bir sistem bulunmadığı, İzleme Standartları ve Genel Şartlarına Yönelik;
T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 -İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun üst yöneticinin onayı ile görevlendirildiği, -İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planında yer alan eylemlerin gerçekleşme sonuçlarının izlendiği, bir değerlendirme raporu hazırlanıp İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna gönderilmediği ve Kurulca üst yöneticiye raporlanacak bir çalışma yapılmadığı, -Kendisine 4 adet iç denetçi kadrosu ihdas edilen İdarede 4 iç denetçi atamasının gerçekleştiği, teşkilat şemasında doğrudan üst yöneticiye bağlı İç Denetim Birimi bulunduğu, iç denetçinin iç kontrol sistemine yönelik bir denetimin yapılmadığı Anlaşılmış olup sonuç olarak iç kontrol sistemi ile ilgili uyum ve yapılandırma çalışmaları halen devam etmektedir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ İnönü Üniversitesi’nin 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Tüketim Malzemeleri Çıkış İşlemlerinin Muhasebe Birimine Bildirilmemesi veya Geç Bildirilmesi Tüketim malzemelerine yönelik olarak yapılan incelemelerde Üniversite bünyesindeki birçok birimin 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında izlenen tüketim malzemelerinin çıkış işlemlerini muhasebe birimine süresinde bildirmediği tespit edilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliğinin “Taşınır giriş ve çıkış işlemlerinin muhasebe birimine bildirilmesi” başlıklı 30’uncu maddesi uyarınca taşınır kayıt yetkilileri genel bütçeli idareler dışında kalan idarelerde üç ayı geçmemek üzere üst yöneticiler tarafından belirlenen sürede kullanılmış tüketim malzemelerini taşınır II nci düzey detay kodu bazında düzenlenen onaylı bir listesini, en geç ilgili dönemin son iş günü mesai bitimine kadar muhasebe birimine göndermekle yükümlü olduğu belirtilmiştir. İlgili mevzuat hükmünden anlaşılacağı üzere harcama birimlerinin tüketim
T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 malzemelerinden yapılan çıkış işlemleri için muhasebe birimine en geç üç ayda bir bildirimde bulunması gerekirken, tüketim malzemelerinin topluca çıkış yapıldığı ve bildirim süresine uyulmadığı görülmüştür. Muhasebe kayıtlarının anlık verilerinin farklı olmasına sebep olan hatalı uygulamanın mevzuata uygun hale getirilmesinin gerekli olduğu düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Taşınır Mal Yönetmeliğinin 30. Maddesinde; Muhasebe kayıtlarında 150-İlk Madde ve Malzemeler Hesabında izlenen tüketim malzemelerinin çıkışları için düzenlenen Taşınır İşlem Fişleri muhasebe birimine gönderilmez. Bunların yerine, genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinde üç aylık dönemler itibarıyla, diğer idarelerde ise üç ayı geçmemek üzere üst yöneticiler tarafından belirlenen sürede kullanılmış tüketim malzemelerinin taşınır II nci düzey detay kodu bazında düzenlenen onaylı bir listesi, en geç ilgili dönemin son iş günü mesai bitimine kadar muhasebe birimine gönderilir.” Hükmü yer almaktadır. Üniversitemizde Üst Yönetici tarafından belirlenmiş bir süre olmamakla birlikte Taşınır Kayıt Yetkilileri tarafından tüketim malzemesi çıkışları üçer aylık dönemler itibari ile muhasebe birimimize bildirilmektedir. Harcama birimleri ve taşınır kayıt yetkilileri 2019 yılında da tüketim malzemesi çıkış raporlarının üçer aylık dönemler halinde muhasebe birimimize bildirilmesi ve fiili durum ile muhasebe kayıtlarının dönemsel olarak uygunluğunun sağlanması hususuna dikkat etmeye devam edeceklerdir” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu İdaresi cevabında özetle, tüketim malzemesi çıkışlarının üçer aylık dönemler itibariyle gerçekleştirildiği belirtilmişse de yerinde yapılan denetimlerde harcama birimlerine ait tüketim malzemeleri dönem çıkış raporlarının incelenmesi sonucu raporların üçer aylık aralıklarla üretilmediği hatta bazı harcama birimlerinde yılda bir defa rapor çıkarıldığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi, 5018 sayılı Kanun ve Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine uymak ve gereğini yerine getirmekle yükümlü olup, harcama birimleri mevzuat hükümlerine göre hareket etmelidir. BULGU 2: Taşınmaz Kiralamalarında Sözleşmesi Devam Eden Kiracıların Kesin Teminatlarının Yıllık Bedel Üzerinden Alınması Taşınmaz kiralamalarına ilişkin yapılan incelemelerde kiracılardan alınan kesin
T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 teminatların yıllık kira bedeli üzerinden hesaplandığı ve 2017 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda bu konuya değinilmesine rağmen sözleşmesi devam eden mevcut kiracılara yönelik bu yönde bir çalışma yapılmadığı görülmüştür. 10/09/1983 tarih ve 18161 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde: “Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür.” “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde; “Bu kanunun uygulanmasında: … Kira: Taşınır ve taşınmaz malların ve hakların kiralanmasını veya kiraya verilmesini, …” “İhale usullerinin neler olduğu” başlıklı 35’inci maddesinde: “Bu Kanunun 1 inci maddesinde yazılı işlerin ihalelerinde aşağıdaki usuller uygulanır: a) Kapalı teklif usulü, b) Belli istekliler arasında kapalı teklif usulü, c) Açık teklif usulü, d) Pazarlık usulü, e) Yarışma usulü. İşin gereğine göre bu usullerden hangisinin uygulanacağı, bu Kanun hükümlerine uyularak idarelerince tespit edilir.” “Kesin teminat” başlıklı 54’üncü maddesinde ise: “Taahhüdün, sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşme yapılmasından önce müteahhit veya müşteriden ihale bedeli
T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 üzerinden hesaplanmak suretiyle % 6 oranında kesin teminat alınır.(Ek cümle:17/9/2004- 5234/9 md.) Tasfiye idaresince yapılan taşınır mal satışlarında kesin teminat, ihale bedelinin % 6'sından az olamaz. Müteahhit veya müşterinin bu zorunluluğa uymaması halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale bozulur ve varsa geçici teminatı gelir kaydedilir.” Denilmektedir. İlgili mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere özel bütçeli idare olan Üniversite, taşınmazlarını ihale yoluyla kiralaması durumunda sözleşme bedeli üzerinden hesaplanmak üzere %6 oranında kesin teminat alması gerekmektedir. Ancak yapılan denetimlerde sözleşmesi devam eden kiracıların kesin teminatlarının sözleşme bedelinin altında bir yıllık kira bedeli üzerinden alındığı görülmüştür. Uzun süreli sözleşmesi bulunan kiracıların ve taşınmaz kiralamalarına yönelik çok sayıda icra takibinin olması göz önünde bulundurulduğunda idarenin ilerleyen süreçte kamu zararına uğramaması adına mevcut kiracıların teminatlarına yönelik gerekli düzeltmeler yapılmalı ve yeni kiralamalarda sözleşme bedeli üzerinden kesin teminat alınması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz tarafından 2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında yapılan taşınmaz kiralamalarına ilişkin ihalelerde Kanunun Kesin teminat başlıklı 54’üncü maddesinde “ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle % 6 oranında kesin teminat alınır” hükmü gereğince ihale bedeli üzerinden alınmakta iken, 300 sıra no’lu Milli Emlak Genel Tebliğin 12. maddesinde “bir yıllık kira bedeli üzerinden %6 oranında kesin teminat alınır” hükmü olduğu ve Milli Emlak Genel Müdürlüğü uygulamasının bu şekilde olduğunun teyit edilmesi üzerine 2016-2017 yıllarında yapılan ihalelerde bir yıllık kira bedeli üzerinden %6 oranında kesin teminat alınmıştır. 2018 yılı başından itibaren düzeltici işlem yapılarak bu kapsamda yapılan ihalelerde tekrar ihale bedeli üzerinden kesin teminat bedelleri alınmakta olup, uygulamaya bu şekilde devam edilecektir” denilmektedir. Sonuç olarak Kanun maddesinde kesin teminat bedelinin ihale bedeli üzerinden alınacağı açıkça hüküm altına alınmışken ikincil mevzuatın kanuna aykırı olamayacağı bilinen bir husustur. Uzun süreli sözleşmesi bulunan kiracıların ve taşınmaz kiralamalarına yönelik çok
T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 sayıda icra takibinin olması göz önünde bulundurulduğunda idarenin ilerleyen süreçte kamu zararına uğramaması adına mevcut kiracıların teminatlarına yönelik gerekli düzeltmeler yapılmalı ve yeni kiralamalarda sözleşme bedeli üzerinden kesin teminat alınması gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı
İnönü Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15
8. EKLER
EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ
TABLOLAR
İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI BİLANÇOSU
AKTİFHESAPLAR
1 DÖNEN VARLIKLAR 116.029.620,48
10 HAZIR DEĞERLER 15.659.358,11
102 BANKA HESABI 14.603.271,42
104 PROJE ÖZEL HESABI 1.279.388,91
12 FAALİYET ALACAKLARI 87.066.884,05
120 GELİRLERDEN ALACAKLAR HESABI 85.312.460,59
121 GELİRLERDEN TAKİPLİ ALACAKLAR HESABI 282.926,71
126 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 1.471.496,75
14 DİĞER ALACAKLAR 537.718,91
140 KİŞİLERDEN ALACAKLAR HESABI 537.718,91
15 STOKLAR 1.998.303,07
150 İLK MADDE VE MALZEME HESABI 1.998.303,07
16 ÖN ÖDEMELER 10.767.356,34
162 BÜTÇE DIŞI AVANS VE KREDİLER HESABI 10.767.356,34
2 DURAN VARLIKLAR 1.006.235.799,72
22 FAALİYET ALACAKLARI 6.002.777,32
220 GELİRLERDEN ALACAKLAR HESABI 5.803.702,87
226 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 199.074,45
24 MALİ DURAN VARLILAR 2.685.282,16
241 MAL VE HİZMET ÜRETEN KURULUŞLARA YATIRILAN
SERMAYELER HESABI 2.685.000,00
242 DÖNER SERMAYELİ KURULUŞLARA YATIRILAN SERMAYELER
HESABI 282,16
25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 997.547.740,24
250 ARAZİ VE ARSALAR HESABI 62.054.911,80
251 YERALTI VE YERÜSTÜ DÜZENLERİ HESABI 2.678.000,00
252 BİNALAR HESABI 950.460.191,55
253 TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR HESABI 192.737.789,24
254 TAŞITLAR HESABI 2.477.303,12
255 DEMİRBAŞLAR HESABI 71.540.792,15
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) -345.269.272,87
258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABI 60.868.025,25
26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 0,00
260 HAKLAR HESABI 12.430.824,36
268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) -12.430.824,36
29 DİĞER DURAN VARLIKLAR 0,00
294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDİ DURAN VARLIKLAR
HESABI 2.120.123,78
PASİF HESAPLAR 2.120.123,78
3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 28.904.187,84
T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 32 FAALİYET BORÇLARI 12.779.883,22 320 BÜTÇE EMANETLERİ HESABI 12.779.883,22 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 10.017.883,08 330 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 710.319,87 333 EMANETLER HESABI 9.307.563,21 36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 4.709.281.58 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABI 4.054.772,08 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ HESABI 628.725,03 362 FONLAR VEYA DİĞER KAMU İDARELERİ ADINA YAPILAN TAHSİLAT HES 25.784,47 37 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 1.333.117,72 372 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI HESABI 1.333.117,72 38 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI 64.022,24 380 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER HESABI 64.022,24 4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 7.742.178,32 43 DİĞER BORÇLAR 29.679,00 430 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 29.679,00 47 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 7.593.061,63 472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI HESABI 7.593.061,63 5 ÖZ KAYNAKLAR 1.085.619.054,04 50 NET DEĞER HESABI 1.042.439.356,05 500 NET DEĞER HESABI 1.042.439.356,05 57 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI HESABI -4.071,00 570 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI HESABI -4.071,00 58 GEÇMİŞ YILLAR OLUMSUZ FAALİYET SONUÇLARI 101.495.858,63 580 GEÇMİŞ YILLAR OLUMSUZ FAALİYET SONUÇLARI HESABI 101.495.858,63 59 DÖNEM FAALİYET SONUÇLARI -22.591.132,33 590 DÖNEM OLUMLU FAALİYET SONUCU HESABI -22.591.132,33 BİLANÇO DİP NOTLARI:
T.C. Sayıştay Başkanlığı
İnönü Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17
İnönü Üniversitesi Faaliyet Sonuçları Tablosu (2018)
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GİDERİN TÜRÜ
N-2 YILI N-1 YILI CARİ YIL (N)
Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr
630 01 Personel Giderleri 203.375.285 54 221.141.577 20 270.452.970 65
630 02 Sos. Güv. Kurumlarına Devlet
Primi Gid. 30.702.166 84 32.941.737 40 41.169.196 61
630 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 41.131.860 47 46.247.016 11 33.578.532 05
630 05 Cari Transferler 9.398.798 99 10.018.499 58 13.411.738 09
630 07 Sermaye Transferleri 0 00 0 00 0 00
630 11 Değer Ve Miktar Değişimleri
Giderleri 15.611 69 1.407.733 31 0 00
630 12 Gelirlerin Ret ve İadesinden
Kaynaklanan Giderler 341.654 69 287.305 15 54.796 97
630 13 Amortisman Giderleri 53.568.170 77 53.521.456 69 97.244.874 20
630 14 İlk Madde ve Malzeme Giderleri 9.133.947 62 11.434.648 90 13.510.320 44
630 20 Silinen Alacaklardan Kaynaklanan
Giderler 0 00 7.539 39 14.995 68
630 25
Kamu İd. Bedelsiz Olarak Devr.
Mali Olmayan Var. Kaynaklanan
Giderler
0 00 0 00 1.046.073 60
630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari
Giderler 10.779.407 84 13.965.306 16 15.198.282 74
630 99 Diğer Giderler 0 48 0 02 7.457 33
GİDERLER TOPLAMI (A) 357.446.904 93 390.972.819 91 485.689.238 36
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GELİRİN TÜRÜ
N-2 YILI N-1 YILI CARİ YIL (N)
Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr
910 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI HESABI 12.793.720,33
911 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI EMANETLERİ HESABI 12.793.720,33
920 GİDER TAAHHÜTLERİ HESABI 137.084.096,88
921 GİDER TAAHHÜTLERİ KARŞILIĞI HESABI 137.084.096,88
948 BAŞKA BİRİMLER ADINA İZLENEN ALACAKLAR HESABI 10.181.687,28
949 BAŞKA BİRİMLER ADINA İZLENEN ALACAK EMANETLERİ HESABI 10.181.687,28
962 BİLİMSEL PROJELER HESABI 18.059.220,43
963 BİLİMSEL PROJELER KARŞILIĞI HESABI 18.059.220,43
990 KİRAYA VER. İRTİFAK HAKKI TES. ED. MAD. DUR. VAR. KAY. DEĞ. HES. 9.224.036,31
993 MADDİ DURAN VARLIKLARIN KİRA VE İRTİFAK HAKKI GELİRLERİ 34.146.993,62
999 DİĞER NAZIM HESAPLARI KARŞILIĞI HESABI 43.371.029,93
T.C. Sayıştay Başkanlığı
İnönü Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18
600 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 18.938.945 91 22.678.394 35 23.960.367 29
600 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel
Gel. 315.394.454 13 342.124.176 60 411.418.643 61
600 05 Diğer Gelirler 36.880.330 97 40.155.844 44 28.126.742 19
600 11 Değer ve Miktar Değişimleri
Gelirleri 45.116 70 125.382 11 0 00
600 25 Kamu İd. Bedelsiz Olarak Al. Mali
Olm. Var. El. Edilen Gel. 53.319 68 93.419 26 0 00
610 (İndirim,İade,İskonto Toplamı) 113.228 83 116.101 17 407.647 06
GELİRLER TOPLAMI (B) 371.198.938 56 405.061.115 59 463.098.106 03
FAALİYET SONUCU [B-A)] (+ / -) 13.752.033 63 14.088.295 68 -22.591.132 33
EK 2: İZLEME
Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu
Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare
Tarafından
Yapılan
İşlem
Açıklama
Taşınmazlar İçin Yapılan Değer Artırıcı
Harcamaların Varlık Hesaplarına
Yansıtılmaması
2017 Tam Olarak
Yerine
Getirildi
Kurum
tarafından
düzeltici işlem
tesis edildi.
Tübitak Projelerinde Gerçekleştirme
Görevlisi ile Bursiyerin Aynı Kişi Olması
2017 Tam Olarak
Yerine
Getirildi
Kurum
tarafından
düzeltici işlem
tesis edildi.
T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 Bilimsel Araştırma Projelerinde Ara Raporların Süresinde Verilmemesi 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Taşınmaz Kiralamalarında Kesin Teminatların Yıllık Bedel Üzerinden Alınması 2017 Kısmen Yerine Getirildi Geriye dönük olarak yerine getirilmemiş olup 2018 yılı Düzenlilik Denetimi, Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler kısmı 2 numaralı bulguda konu tekrar yazılmıştır Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Olmadan Kamu İhale Kanununda Belirtilen Limitlerin Üzerinde Alım Yapılması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Yıl Sonunda Haklar Hesabının Tamamına Amortisman Uygulanmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi.
İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
BULGU LİSTESİ A. Denetim Bulguları
T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 20
T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 21 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına ilişkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmış olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilir. Bu çerçevede, İnönü Üniversitesi’nin yayımladığı 2017-2021 dönemine ait Stratejik Plan, 2018 yılı Performans Programı ve 2018 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 22 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2018 yılı performans denetimi kapsamında İnönü Üniversitesi’nin yayımladığı 2017- 2021 dönemine ait Stratejik Plan, 2018 yılı Performans Programı ve 2018 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. 2017-2021 dönemine ilişkin Stratejik Planın performans denetim kriterleri kapsamında değerlendirilmesi sonucunda; mevcudiyet kriterini sağladığı ancak zamanlılık kriteri çerçevesinde mevzuatta belirtilen yasal süre içerinde hazırlanarak yayımlanmadığı, sunum kriteri açısından Rehber çerçevesinde genel olarak tüm başlıkları kapsadığı düşünülmektedir. Planda belirlenen amaç ve hedeflerin ilgililik kriteri kapsamında değerlendirilmiş amaç ve hedeflerin ilgili olduğu, hedef ve göstergelerin ölçülebilirliği sağladığı ve iyi tanımlandığı görülmüştür. 2018 yılı Performans Programının denetim kriterleri kapsamında mevcudiyet kriterini karşıladığı zamanlılık kriterini sağlamadığı sunum kriteri açısından ise Performans Programı Hazırlama Rehberini tam anlamıyla karşılamadığı görülmüştür. Hedef ve performans göstergelerin ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlama kriterlerini karşıladığı görülmüştür. Faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik veri kayıt sistemlerinin ölçülmesine yönelik olarak faaliyet dönemi içerisindeki verilerin toplanması, izlenmesi ve analizine yönelik riskleri tespit edecek, yıl içindeki değişiklikleri takip ederek kontrolünü sağlayacak belgelenmiş prosedürleri olan sorumluların ve sorumluluklarının belirlendiği üst yönetim tarafından onaylanmış performans bilgisi sistemi kurulmamıştır. 2018 yılı Faaliyet Raporunun yasal süre içerisinde yayımlanmadığı görülmüştür. 6. DENETİM BULGULARI A. Performans Programının Değerlendirilmesi BULGU 1: Performans Hedefi Tablosunda Açıklamalar Kısmına Yer Verilmemesi İnönü Üniversitesi tarafından hazırlanan 2018 yılı Performans Programında Performans Hedefi Tablosunda açıklamalar kısmına yer verilmediği görülmüştür. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan Performans Programı Hazırlama Rehberinin ekinde hangi tabloların hazırlanacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda hazırlanacak
T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 23 tablolardan birisi de Performans Hedefi Tablosudur. Performans Hedefi Tablosu her bir performans hedefi için ayrı ayrı doldurulur. Amaç ve hedef bölümlerinde performans hedefinin ilgili olduğu stratejik amaç ve hedefe yer verilir. Performans hedefi bölümünde ilgili performans hedefine yer verilecektir. Açıklamalar kısmında söz konusu hedeflerin belirlenme amaçlarına ve performans hedefinin gerekçelerine kısaca değinilecektir. Daha kapsamlı açıklamalara ise performans programının metin kısmında yer verilecektir. Performans göstergelerine ilişkin kısımda söz konusu performans hedefini ölçmek için belirlenen göstergelere yer verilir. Bir önceki yıl gerçekleşme verileri (t-1), içinde bulunulan yıla ilişkin tahmin verileri (t) ve program dönemine ilişkin tahmin verileri (t+1) sütunlarında gösterilir. Açıklamalar kısmında ise performans göstergelerinin belirlenme amaçlarına ve gerek görülen diğer hususlara yer verilecektir. Faaliyetlere ilişkin bölümde, ilgili performans hedefine ulaşmak için öngörülen faaliyetlere ve bu faaliyetlerin hangi kaynaklardan ve hangi miktarlarda karşılanmasının planlandığına ilişkin bilgilere yer verilir. Performans Programında yer alan performans hedefi tablosunda rehbere uygun olarak açıklamalar kısmına yer verilmemiştir. Kamu idaresi cevabında; “Performans programı içerisinde yer alan tabloların tamamı şuan Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı bünyesinde olan e-bütçe programı tarafından oluşturulmakta olup, ilgili programda performans hedefi tablosunda yer alan hedeflerin belirlenme amaçları ve gerekçelerinin açıklamalar kısmına giriş imkanı verilmemektedir. Geçmiş yıllarda da aynı sorunla karşılaşılmış ve sistemde yapılacak olan düzenlemeler beklenmiştir. Sistemde gerekli düzenlemeler yapılmadığından dolayı 2019 yılında itibaren sistemden alınan tabloların Excel formatına çevrilerek manuel müdahale edilmek suretiyle açıklamalar kısmının yapılmasına başlanmıştır” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından verilen cevapta Performans programı içerisinde yer alan tabloların tamamı şuan Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı bünyesinde olan e-bütçe programı tarafından oluşturulduğu, ilgili programda performans hedefi tablosunda yer alan hedeflerin belirlenme amaçları ve gerekçelerinin açıklamalar kısmına giriş imkanı verilmediği belirtilerek 2019 yılında itibaren sistemden alınan tabloların Excel formatına çevrilerek manuel müdahale edilmek suretiyle açıklamalar kısmının yapılmasına başlandığı belirtilmiştir. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 24 BULGU 2: Performans Programında Faaliyet Maliyetleri Tablosunda Açıklamalar Kısmına Yer Verilmemesi Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan Performans Programı Hazırlama Rehberinin ekinde hangi tabloların hazırlanacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda hazırlanacak tablolardan birisi de faaliyet maliyetleri tablosudur. Faaliyet maliyetleri tablosu performans programı hazırlık çalışmalarında üst yönetici ve harcama yetkilileri tarafından belirlenen her bir faaliyet için sorumlu birimler tarafından ayrı ayrı doldurulacaktır. Aynı faaliyetten sorumlu birden fazla harcama birimi olması halinde her harcama birimince bu tablo ayrı ayrı doldurulacak olup mali hizmetler birimlerince bu tablolar konsolide edilerek tek bir tablo haline getirilecektir. Açıklamalar bölümünde ilgili faaliyetin kapsamı, gerekçesi ve önemine ilişkin bilgiler ile faaliyet maliyetinin hesaplanmasına ilişkin hususlara yer verilecektir. Performans Programında yer alan faaliyet maliyetleri tablosunun altında Rehbere uygun olarak açıklamalar kısmına yer verilmemiştir. Kamu idaresi cevabında; “Performans programı içerisinde yer alan tabloların tamamı şuan Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı bünyesinde olan e-bütçe programı tarafından oluşturulmakta olup, ilgili programda faaliyet maliyetleri tablosunda yer alan faaliyetlerin amaç, gerekçe ve önemlerine ilişkin bilgilerin açıklamalar kısmına giriş imkanı verilmemektedir. Geçmiş yıllarda da aynı sorunla karşılaşılmış ve sistemde yapılacak olan düzenlemeler beklenmiştir. Sistemde gerekli düzenlemeler yapılmadığından dolayı 2019 yılında itibaren sistemden alınan tabloların Excel formatına çevrilerek manuel müdahale edilmek suretiyle açıklamalar kısmına gerekli bilgilerin girilmesine başlanmıştır” denilmektedir. Sonuç olarak “Kamu idaresi tarafından verilen cevapta Performans programı içerisinde yer alan tabloların tamamı şuan Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı bünyesinde olan e-bütçe programı tarafından oluşturulduğu, ilgili programda performans hedefi tablosunda yer alan hedeflerin belirlenme amaçları ve gerekçelerinin açıklamalar kısmına giriş imkanı verilmediği belirtilerek 2019 yılında itibaren sistemden alınan tabloların Excel formatına çevrilerek manuel müdahale edilmek suretiyle açıklamalar kısmının yapılmasına başlandığı belirtilmiştir. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 25 BULGU 3: Performans Programında Temel Politika ve Öncelikler Belirlenirken Hükümet Programları, Kalkınma Plan ve Programlarına Yer Verilmemesi İnönü Üniversitesi tarafından 2018 yılına ilişkin hazırlanan performans programında temel politika ve öncelikler belirlenirken hükümet programları, kalkınma planları ile programlara değinilmemiştir. Performans Programı Hazırlama Rehberinin “Ek-1 Performans Programının Şekli” başlıklı tablosunun II- Performans bilgileri başlığının, “A- Temel Politika ve Öncelikler” alt başlığında hükümet programında kalkınma planında ve stratejik planda yer alan, idare ile ilgili temel politika ve önceliklere kısaca yer verilir denilmiştir. Ayrıca 05.07.2008 tarih ve 26927 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan “ Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik” in 4’üncü maddesinin üçüncü bendinde; kamu idarelerinin performans programı hazırlıklarında Kalkınma Planı, Hükümet Programı, Orta Vadeli Program, Orta Vadeli Mali Plan, Yıllık Program ile stratejik planlarını esas almaları gerektiği hükmü yer almaktadır. Üniversite tarafından hazırlanan performans programının incelenmesi sonucunda; temel politika ve önceliklerin belirlendiği ancak hükümet programı ile kalkınma planında yer alan idare ile ilgili temel politika ve önceliklere yer verilmediği görülmüştür. Kurumun ulusal politika ve planlarda doğrudan kurumla ilişkilendirilen amaç ve hedeflerin performans programında yer vermediği üst politika belgelerine değinmediği görülmektedir. Amaç ve hedeflerin üst politika ve plan belgeleriyle uyumlu olması gereğinin amacı, ulusal politika ve önceliklerin kurumsal politika ve stratejik planlara yansıtılması ve bu çerçevede kurumsal stratejilerin ulusal politika ve hedeflerin gerçekleştirilmesine odaklanmasıdır. Belirlenen amaç ve hedeflerin ulusal politika belgelerinde yer alan amaç ve hedeflerle ilişkili olması kadar, bu üst düzey politika belgelerinde yer alan bütün gerekliliklerin kurumsal stratejilerde yer bulması da önemlidir. Kamu idaresi cevabında; “Stratejik Planınımızda yer alan amaç ve hedeflerimizden o yıl içerisinde gerçekleştirilecek olan hedefler belirlenirken hükümet programları, kalkınma plan ve programları dikkate alınmış olup, Üniversitemiz tarafından hazırlanan Performans Programında sehven hükümet programları, kalkınma plan ve programları ile ilgili bilgilere yer verilmemiştir. Gelecek yıllarda hazırlanacak olan programlarda konu hakkında detaylı bilgilere yer verilmesine dikkat edilecektir” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından verilen cevapta Performans Programında sehven hükümet programları, kalkınma plan ve programları ile ilgili bilgilere yer verilmediği, gelecek
T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 26 yıllarda hazırlanacak olan programlarda konu hakkında detaylı bilgilere yer verilmesine dikkat edileceği belirtilmiştir. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. B. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesi BULGU 4: Faaliyet Raporunun Süresinde Hazırlanmaması Üst yöneticinin sorumluluğunda olan idare faaliyet raporunun süresinde hazırlanmadığı görülmüştür. 17.03.2006 tarih ve 26111 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik’in “Birim Faaliyet Raporu” başlıklı 10’uncu maddesinin ikinci fıkrasında özel bütçeli idarelerin ilgili mali yıla ilişkin birim faaliyet raporlarının harcama yetkilileri tarafından izleyen mali yılın en geç Ocak ayı sonuna kadar üst yöneticiye sunulacağı, anılan Yönetmeliğin “İdare Faaliyet Raporu” başlıklı 11’inci maddesinde de özel bütçeli idarelerin ilgili mali yıla ilişkin idare faaliyet raporlarının üst yöneticileri tarafından izleyen mali yılın en geç Şubat ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklanacağı ve bu raporların birer örneğinin aynı süre içerisinde Sayıştay’a ve Maliye Bakanlığına gönderilmesi gerektiği belirtilmiştir. Yapılan incelemede 2018 yılı faaliyet raporunun süresinde hazırlanmadığı görülmüştür. Faaliyet raporlarının süresinde hazırlanmamasının, bu raporları hazırlamanın temel amaçlarından olan mali saydamlık ve hesap verme sorumluluğunun sağlanmasını engellediği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “İnönü Üniversitesi 2018 Yılı Faaliyet Raporu diğer yıllara göre daha kapsamlı bir şekilde hazırlanarak yasal süresi içerisinde Üniversitemiz web sayfasından yayımlanmıştır” denilmektedir. Sonuç olarak Yapılan düzenlilik denetimlerinde, kurumların mali tablo verilerinin süresinde sonuçlanmadığı ve bu nedenle faaliyet raporunun yasal süresi olan Şubat ayı sonuna kadar yayımlanmadığı bilinmektedir. İdarenin mevzuata uygun olarak yasal sürelere riayet etmesi gerekmektedir. C. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi Ve Değerlendirilmesi BULGU 5: Veri Kayıt Sisteminin Mevcut Olmaması Veri kayıt sistemi, bir performans hedefi veya göstergesine yönelik tüm performans
T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 27 bilgisinin toplandığı, analiz edildiği, üretildiği, performans yönetim sistemi uygulamasının sistematik olarak takip edildiği ve raporlandığı sürecin tamamını ifade eder. Veri kaynağı ise veri kayıt sistemine bilgi sağlayan unsurları içerir. Herhangi bir performans hedefi veya göstergesine ilişkin gerçekleşmenin ölçülebilmesi ve raporlanabilmesi için bu ölçümün ne şekilde yapılacağının belirlenmiş olması gerekir. Veri kayıt sistemi performansın ölçümüne yönelik belirlenmiş bir yazışma süreci olabileceği gibi, ilgili göstergeye yönelik gerçekleşme sonuçlarını gösteren detaylı bir bilişim programı da olabilir. Veri kayıt sistemi; kamu idaresi tarafından yılı performans programında belirlenen hedef ve göstergelerdeki ilerlemeyi izlemek ve gerçekleşmeleri ölçmek için kullanılan veri kaynakları arasında iyi bir uyum olacak şekilde tasarlanmalı, kurulmalı ve kullanılmalıdır. Veri kayıt sisteminin işleyişine yönelik görev ve sorumluluklar belirlenmiş olmalı ve veri güvenilirliğini sağlamak üzere riskleri azaltıcı kontrolleri kapsamalıdır. Ayrıca veri kayıt sisteminin işleyiş, izleme ve kontrol fonksiyonlarının birbirinden ayrılması gereklidir. İnönü Üniversitesi 2018 yılı denetimleri sırasında İdare tarafından performans programına yönelik bir veri kayıt sistemi mevcut değildir. Birimler kanalıyla bilgilerin aktarıldığı söz konusu verilerin kaynağının ne kadar güvenilir olduğu, ölçümlerin ne şekilde yapıldığı belirsizdir. Bu kapsamda söz konusu veri kayıt sisteminin mevcut olmaması nedeniyle değerlendirme yapılamamıştır. Performans bilgisinin raporlanmasında kullanılan sistemlerin değerlendirmesinde bu sistemlerin tam ve doğru veri üretip üretmediği, veri sistemlerinin güvenilirliği, veri sistemleri üzerinde etkin ve risklere uygun iç kontroller oluşturup oluşturmadığı denetlenememiştir. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemizce, performans ölçümüne yönelik gerçekleşme sonuçlarını gösteren herhangi bir veri kayıt programı bulunmamakta olup, konuyla ilgili mevcut bir yazılım bulunması halinde satın alma yolu ile temin edilecek veya konuya ilişkin yeni bir yazılım yaptırılacaktır” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususa ilişkin olarak gerekli işlemlerin yapılacağı belirtilmiştir. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 28 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı İnönü Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 29