2018 - ERCİYES ÜNİVERSİTESİ.pdf
ERCİYES ÜNİVERSİTESİ 2018 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2019
İÇERİK ERCİYES ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 ERCİYES ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 26 ERCİYES ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU 38
ERCİYES ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
- KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
- KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 3
- SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 4
- DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 4
- İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ........................................................................ 4
- DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 5
- DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 6
- DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 11
- EKLER ........................................................................................................................................................ 22
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Personel Durumu……………………………………………………………….1 Tablo 2: Bütçe Giderleri Hesabı Detayı……………………………………………….…2 Tablo 3: Bütçe Gelirleri Hesabı Detayı…………………………………………………..2 Tablo 4: Yerleşke Alanların Mülkiyet Durumlarına Göre Dağılımı……………………..7
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanakları
- Mali Tablolarda Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının Kullanılmaması 2.Üniversitenin Mülkiyetinde Bulunan Arazi ve Arsaların Kayıt İşlemlerinin Tamamlanmaması, Tahsisli Taşınmazların Varlık Hesaplarında Gösterilmemesi B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
- 2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu’nun Temel İlkelerine Aykırı Şekilde Pazarlık Usulü İhale Yapılması 2.Erciyes Üniversitesi Öğretim Elemanları Tarafından S.S. Erciyes Kültür ve Eğitim Kooperatifi Kurulması, Öğretim Elemanlarının Kooperatifin Yönetim, Denetim ve Disiplin Kurullarında Görev Almaları
T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
- KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Erciyes Üniversitesi 1978 yılında Kayseri Üniversitesi adı altında kurulmuş olup, 1982 yılında Erciyes Üniversitesi adını almıştır. 18.05.2018 tarih ve 30425 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla bazı fakülte ve meslek yüksekokulları Erciyes Üniversitesi bünyesinden alınarak Kayseri Üniversitesi kurulmuştur. Üniversite 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanuna ekli II sayılı Cetvelde yer alan, bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, Yükseköğretim Kuruluna bağlı özel bütçeli bir kuruluştur. Üniversitelerin görevleri 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 12’nci maddesinde belirlenmiştir. 1.2.Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Erciyes Üniversitesi bünyesinde Diş Hekimliği Fakültesi, Eczacılık Fakültesi, Edebiyat Fakültesi, Eğitim Fakültesi, Fen Fakültesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi, Hukuk Fakültesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İlahiyat Fakültesi, İletişim Fakültesi, Mimarlık Fakültesi, Mühendislik Fakültesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Seyrani Ziraat Fakültesi, Spor Bilimleri Fakültesi, Tıp Fakültesi, Turizm Fakültesi ve Veteriner Fakültesi ile Merkezde yüksekokul ve meslek yüksekokulları bulunmaktadır. Tablo 1: Personel Durumu AKADEMİK PERSONEL SAYISI Profesör 410 Doçent 242 Doktor Öğretim Üyesi 380 Öğretim görevlisi 284 Araştırma Görevlisi 879 Toplam 2195 İDARİ PERSONEL SAYISI Dolu Boş Toplam Genel İdare Hizmetleri 911 288 1199 Sağlık Hizmetleri 1020 409 1429 Teknik Hizmetler 220 55 275 Avukatlık Hizmetleri 5 2 7
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Erciyes Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2
Din Hizmetleri Sınıfı - 1 1
Yardımcı Hizmetler 312 178 490
Toplam 2468 933 3401
İŞÇİ SAYISI
Sözleşmeli (4B ve diğerleri) 346
Sürekli İşçi 1934
Toplam 2280
1.3. Mali Yapı
Üniversitenin 2018 yılı bütçe başlangıç ödeneği 465.567.000,00 TL'dir. Yıl içinde
eklemelerle bu ödenek 568.946.602,00 TL’ye çıkarılmıştır. 2018 yılı bütçe gider gerçekleşmesi
541.752.203,58 TL olmuştur. Buna göre bütçe gider gerçekleşme oranı %95,22’dir.
Bütçede 2018 yılı için 465.567.000,00 TL gelir tahmini yapılmıştır. Bütçe uygulama
sonucunda 534.426.919,06 TL gelir elde edilmiştir. 2018 yılı gelir gerçekleşme oranı %114,79
olarak gerçekleşmiştir.
Tablo 2: Bütçe Giderleri Hesabı Detayı
Personel Giderleri 313.324.823,05
Sosyal Güv. Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 50.018.075,53
Mal ve Hizmet Alım Giderleri 45.967.331,73
Cari Transferler 15.603.029,13
Sermaye Giderleri 116.838.944,14
BÜTÇE GİDERLERİ TOPLAMI 541.752.203,58
Tablo 3: Bütçe Gelirleri Hesabı Detayı
Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 32.408.849,98
Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 469.319.800,33
Diğer Gelirler 32.698.268,75
BÜTÇE GELİRLERİ TOPLAMI 534.426.919,06
Erciyes Üniversitesi Öğretim Elemanları Tarafından kurulmuş S.S. Erciyes Kültür ve
Eğitim Kooperatifi bulunmaktadır. Üniversiteye ait bazı taşınmazlar Kooperatife kiralanmıştır.
1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi
2017/7 sayılı Başbakanlık Genelgesi ile yürürlüğe giren Bütünleşik Kamu Mali
Yönetim Bilişim Sistemi Projesi kapsamında mali niteliği haiz iş ve işlemlerin
muhasebeleştirilmesi, 2018 mali yılı başından itibaren Yeni Devlet Muhasebesi Bilişim
Sistemi ile yerine getirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği uyarınca oluşturulması gereken temel mali tablolar ve diğer finansal raporlar Kamu Bilişim Sistemi (KBS) aracılığı ile yerine getirilmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kağıtlar sayım tutanağı, İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, Kurumun tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile
T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı bünyesinde yer alan İç ve Ön Mali Kontrol Şube
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Erciyes Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5
Müdürlüğü, iç kontrol faaliyetlerini yürütmektedir. Şube Müdürlüğünde değişik alanlarda
uzmanlaşmış kişiler iç kontrol ve ön mali kontrol faaliyetlerini ilgili yasal ve idari düzenlemeler
çerçevesinde gerçekleştirmektedir. Şube Müdürlüğü’nün çalışmaları ayrıca Erciyes
Üniversitesi’nin “Erciyes Üniversitesi Ön Mali Kontrol İşlemleri Yönergesi” doğrultusunda
yürütülmektedir.
2017-2018 dönemini kapsayan Erciyes Üniversitesi İç Kontrol Standartları Uyum
Eylem Planı, 2015-2016 dönemini kapsyan Uyum Eylem Planı güncellenerek hazırlanmış ve
uygulanmasına Ocak 2017 tarihinde başlanılmıştır.
Uyum Eylem Planı SGDB web sayfasında yayınlanmıştır. Birim faaliyet raporlarında
yer alan iç kontrol güvence beyanı, üst yönetici/ harcama yetkilisi/ mali hizmetler birim
yöneticisi tarafından imzalanmakta ve güvence beyanı verilmektedir. Üniversite bütçesinin ilk
altı aylık uygulama sonuçları ve ikinci altı aya ilişkin beklenti ve hedefleri ile faaliyetleri süresi
içerisinde kamuoyuna duyurulmaktadır
Üniversitede yeterli bağımsızlık düzeyine ve olanaklara sahip bir iç denetim birimi
bulunmaktadır. Dört kişiden oluşan iç denetçiler 5018 sayılı Kanun’un 65’inci maddesinde
öngörülen sertifikaya sahip olup, İç Denetim Birimi tarafından hazırlanmış olan İç Denetim
Yönergesi doğrultusunda gerçekleştirilen iç denetim raporları nitelikli bir kontrol ortamı
sağlamaktadır. İç denetim çalışmalarına döner sermaye işletmesinin dahil edildiği
görülmektedir.
Kamu İç kontrol Standartları Uyum Eylem Planı Rehberi incelendiğinde ve yetkililerle
yapılan görüşmeler neticesinde döner sermaye işletmesinin iç kontrole dahil edilmediği
görülmüştür. Ancak iç kontrolün önemli bir parçası olan iç denetime döner sermaye
faaliyetlerinin dahil edildiği görülmüştür.
6. DENETİM GÖRÜŞÜ
Erciyes Üniversitesi 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli
finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün
Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve
güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Mali Tablolarda Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının Kullanılmaması Üniversiteye ait yaklaşık 10 km uzunluğundaki enerji nakil hatları, su isale hatları, kanalizasyon hatları, 12 adet su kuyusu, harklar ile kampüs içerisindeki yaya köprüsünün 251- Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına kaydedilmediği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 173’üncü maddesinde; “251 Yeraltı ve yerüstü düzenleri hesabı Hesabın niteliği MADDE 173- (1) Yeraltı ve yerüstü düzenleri hesabı, herhangi bir işin gerçekleşmesini sağlamak veya kolaylaştırmak için, yeraltında veya yerüstünde inşa edilmiş her türlü yol, köprü, baraj, tünel, bölme, sarnıç, iskele, hark ve benzeri yapılar ile bunların eklenti ve bütünleyici parçalarının ve bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Bilançoda, 25 Maddi Duran Varlıklar ana hesap grubu altında yeraltı ve yerüstü düzenlerine ilişkin kaydın bulunması gerekirken, 2017 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda da konu edildiği halde 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı kullanılmadığından söz konusu varlıkların kayıt dışı kaldığı, buna bağlı olarak maddi duran varlık bedellerinin yararlanma süresi içinde giderleştirilmesi gerektiğinden 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Hesabı'nın (-) da kullanılmadığı, dolayısıyla mali tabloların bu haliyle eksik bilgi içerdiği anlaşılmaktadır. Kamu idaresi cevabında; "yapılan çalışmalar neticesinde Erciyes Üniversitesine ait 11 km uzunluğundaki galeri, 11 km uzunluğunda enerji hatları, 25 km uzunluğunda kanalizasyon hatları, 2 adet köprü ve 39 adet su kuyularının yaklaşık Birim maliyetleri (Çevre ve Şehirçilik Bakanlığı 2018 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri) çıkartılarak amortisman hesabıyla birlikte 15.03.2019 tarih ve E.27003 sayılı yazımız ekinde Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına gönderilmiştir." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu İdaresi cevabında; Erciyes Üniversitesi alt yapısını oluşturan, yeraltında ve yerüstünde inşa edilmiş maddi duran varlıkların 2018 yılı Yapı Yaklaşık Birim
T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Maliyetlerinin çıkartılarak amortisman hesabıyla birlikte 15.03.2019 tarih ve E.27003 sayılı yazı ile Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı'na gönderildiği belirtilmişse de, yazıda belirtilen 29.689.277,67 TL tutarında varlığın muhasebe kaydı 2018 yılında tamamlanmamış olduğundan 2018 Yılı Mali Tablolarında; 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı görünmemiş, buna bağlı olarak 257 Birikmiş Amortisman ve Değer Düşüklüğü Hesabı da 28.396.875,14 TL noksan olduğundan (toplam 58.086.152,81 TL) Mali Tablolar gerçek ve doğru bilgi içermemektedir. BULGU 2: Üniversitenin Mülkiyetinde Bulunan Arazi ve Arsaların Kayıt İşlemlerinin Tamamlanmaması, Tahsisli Taşınmazların Varlık Hesaplarında Gösterilmemesi Üniversitenin arazi ve arsalarının kayıt işlemlerinin; Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik'in Geçici 1'inci Maddesinde belirtilen 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanmadığı görülmüştür. Kayseri il merkezinde Üniversitenin mülkiyetindeki arsalar 3.103.830,78 m2, tahsisli arsalar 985.829,92 m2, İlçeler toplamında mülkiyetindeki arsa ve araziler 217.694,44 m2, tahsisli olanlar 4.318.708,28 m2, başka kurumlara tahsis edilenler ise 393.718,24 m2 olmak üzere toplam 8.626.063,42 m2 olarak Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı kayıtlarında görünmektedir. Tablo 4: Yerleşke Alanların Mülkiyet Durumlarına Göre Dağılımı Erciyes Üniversitesi Mülkiyetindeki Arsalar Kayseri ili Merkez 3.121.497,09 m2 Erciyes Üniversitesine Tahsisli Arsalar Kayseri ili Merkezde 1.037.348,27 m2 Erciyes Üniversitesi Mülkiyetindeki Arsalar (İlçeler) 223.567,44 m2 Erciyes Üniversitesine Tahsisli Arsalar (İlçeler) 4.292.134,19 m2 Başka Kurumlara Tahsis Edilen Arsalar Kayseri ili Merkezde (-) 393.718,24 m2 Mülkiyet + Üniversiteye Tahsis Edilen Arsalar Toplam 8.674.546,99 m2 dir. Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı kayıtları ile muhasebe kayıtları arasında 48.483,57 m2'lik şuyulandırma, kamulaştırma ya da mükerrer kayıttan kaynaklanan fark bulunmaktadır. Yönetmelik’in Geçici 1'inci maddesi hükmünde; “b) Fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgiler muhasebe kayıtları yapılmak üzere
T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 ilgili muhasebe birimlerine verilir. Muhasebe birimleri, kayıtlı taşınmazları ilgili hesaplardan 1/10/2014 tarihi itibarıyla çıkarır ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarını yapar. (2) Yönetmeliğin 5 inci maddesine göre yapılması gereken işlemler 31/12/2017 tarihine kadar tamamlanır.” denilerek kayıt ve değerleme işlemlerinin tamamlanması için 31.12.2017 tarihine kadar süre verilmiştir. Söz konusu kayıt ve değerleme işlemleri Yönetmelikte belirtilen bu tarihe kadar tamamlanamamış olduğundan 250 Arazi ve Arsalar Hesabı Erciyes Üniversitesinin 2017 yılı Denetim Raporunda da Denetim Görüşü dışında tutulmuştur. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik'in 3’üncü maddesi birinci fıkrasının (ğ) bendine göre tahsis; mülkiyeti kendilerinde kalması koşuluyla kamu idarelerince, kanunlarında belirtilen kamu hizmetlerinin yerine getirilebilmesi amacıyla mülkiyetlerindeki taşınmazların, birbirlerine veya köy tüzel kişiliklerine; Hazineye ait taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin ise, Maliye Bakanlığınca hizmetin devamı süresince kamu idarelerinin veya köy tüzel kişiliklerinin bedelsiz olarak kullanımına bırakılmasını ifade etmektedir. Üniversite tarafından taşınmaz kayıtlarının takibine ilişkin yazılım programı alım işlemi; 2018 yılında gerçekleşmiş olmakla birlikte, kurulumu yapılamadığı gibi arazi ve arsaların envanter kayıtları, cins tahsisi ve bedel tespit işlemlerinin de tamamlanmadığı anlaşılmıştır. Dolaysıyla, Üniversite’nin 2018 yılı sonu itibariyle Mali Tablolarında 250 Arazi ve Arsalar Hesabı doğru bilgi içermemekte, kayda alınan arazi ve arsaların tamamının mülkiyeti Üniversiteye aitmiş gibi kaydedildiğinden alt hesap kodlarında tahsisli arazi ve arsaların kayıtları görünmemektedir. Ayrıca 18 Mayıs 2018 tarih ve 30425 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve yayımı tarihinde yürürlüğe giren 7141 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 7nci maddesi ile 2809 sayılı Kanun’a eklenen Ek 189 ‘uncu madde ile Kayseri’de kurulan Kayseri Üniversitesi’ne; Erciyes Üniversitesi’nden 1 yüksekokul ve 8 meslek yüksekokulu devredilmiş olmakla birlikte 2018 yılı sonu itibariyle bu toplamların Erciyes Üniversitesi Mali Tablolarında her iki Üniversitenin arazi ve arsalarını kapsadığı görülmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Erciyes Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9
Erciyes Üniversitesi mülkiyetindeki alanlar ile Üniversiteye tahsisli taşınmazların cins
tashihi ve değerleme işlemleri tamamlanmamış olduğundan 250 Arazi ve Arsalar Hesabı
dolayısıyla maddi duran varlık bedellerinin yararlanma süresi içinde giderleştirilmesi ve
hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılan 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer
Düşüklüğü Karşılığı Hesabı mali tablolarda doğru ve gerçek durumu yansıtmamaktadır.
Kamu idaresi cevabında; ekinde gönderilen Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı
yazısında özetle; hazırlanan taşınmaz listelerinin bir kısmının 2014 yılında bir kısmının ise
31.12.2017 yılı sonuna kadar Strateji Geliştirme Daire Başkanlığınca muhasebe kayıtlarına
alındığı, fakat Daire Başkanlığı kayıtları ile muhasebe kayıtları arasında fark çıktığı, söz konusu
farkın parselasyon ve imar işlemleri sonucu bazı taşınmazların alanlarının değişmesi, 2014
yılından sonra edinilen tahsisli ve mülkiyetli taşınmazların olması ve sehven yapılan
matematiksel hatalardan kaynaklandığının tespit edildiği ve bu hatalar düzeltilerek Taşınmaz
kayıt formu ve icmalleri düzenlenerek ekte sunulduğu belirtilmiştir.
"Taşınmaz Kayıtları aşağıdaki tabloda olduğu gibi tespit edilmiştir. Muhasebe
kayıtlarınında buna göre düzeltilmesi gerekmektedir ." denilmiştir.
Erciyes Üniversitesi Mülkiyetindeki Taşınmazlar (Arsalar) 2.643.981,75 m2
Erciyes Üniversitesi Mülkiyetindeki Taşınmazlar (Tarlalar) 695.863,86 m2
TOPLAM 3.339.845,61 m2
Erciyes Üniversitesi Tahsisli Taşınmazlar (Arsalar) 1.002.431,93 m2
Erciyes Üniversitesi Mülkiyetindeki Taşınmazlar (Tarlalar) 4.336.386,38 m2
TOPLAM 5.338.818,31 m2
GENEL TOPLAM 8.678.663,92 m2
7141 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 7. Maddesi ile 2809 sayılı Kanuna
eklenen Ek 189. Madde ile Kayseri’de kurulan Kayseri Üniversitesi’ mülkiyetine ve tahsisine
geçen arazi ve arsaların Taşınmaz Kayıt Formları ve Taşınmaz İcmal Cetvellerinin de
düzenlenerek cevap ekinde sunulduğu, Erciyes Üniversitesi muhasebe kayıtlarından düşülmek
üzere Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına da gönderildiğini yazmışlardır.
Ayrıca, 250 Arazi ve Arsalar Hesabı dolayısıyla 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer
Düşüklüğü Karşılığı hesabının mali tablolarda gerçek durumu yansıtmamış olmasının Merkez
T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 kampüsü içerisinde bulunan parsellerde kamulaştırmanın tamamlanmaması sonucu çok sayıda şahıs hissesi bulunmasına cins tashihi ve değerleme işlemlerinin de bu nedenle yapılamamış olmasına vurgu yapılmıştır. Sonuç olarak Kamu İdaresi cevabı ekinde gönderilen Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı, yazısında; Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı kayıtları ile muhasebe kayıtları arasındaki mevcut 48.483,57 m2'lik fark ile ilgili hatalar düzeltilirken yapılan çalışmalar sonucu, kayıtlarının mülkiyetlerindeki ve Üniversite'ye tahsisli arazi ve arsaların toplam 8.674.546,99 m2 yerine toplam 8.678.663, 92 m2 olarak tespit edildiğini, muhasebe kayıtlarınında buna göre düzeltilmesi gerektiği, Yeni kurulan Kayseri Üniversitesinin mülkiyeti ve tahsisine geçen arazi ve arsaların Taşınmaz İcmal Cetvelleri düzenlenerek Erciyes Üniversitesi muhasebe kayıtlarından düşülmesi için 20.05.2019 tarihinde Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı'na yazı yazıldığı, Merkez kampüs içerisinde bulunan parsellerde kamulaştırma işlemi sonlandırılamadığından cins tashihi ve değerleme işlemlerinin tamamlanamadığı buna bağlı olarak 257 Birikmiş Amortismanlar hesabının kullanılamadığı, belirtilmiştir. Kamu İdaresinin cevabında ayrıntılı açıklandığı üzere,
- Arsa ve arazilerin envanter işlemleri 2019 yılında net sayıya ulaştığından,
- Yeni kurulan Kayseri Üniversitesi mülkiyetine verilen tapuda kayıtlı (2019 yılı emlak rayiç değeri ) 217.664,84 m2 için 2.926.418,14 TL ile tahsis edilen 696.425,28 TL'lık arsa arazilerin Taşınmaz Kayıt Formları 20.05.2019 tarihi itibariyle düzenlenip, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı'na gönderildiğinden 2018 yılında halen Erciyes Üniversitesi kayıtlarında görünmektedir. Bu nedenle, Erciyes Üniversitesi 2018 yılı Mali Tablolarında 250 Arazi ve Arsalar Hesabı ile 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı gerçek ve doğru bilgi içermemektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Erciyes Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11
8. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE
DEĞERLENDİRMELER
BULGU 1: 2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu’nun Temel İlkelerine Aykırı Şekilde
Pazarlık Usulü İhale Yapılması
Erciyes Üniversitesi merkez kampüsü Mimarlık Fakültesi bahçesindeki 273 m2 kapalı,
89 m2 açık alan olmak üzere kantin kafeterya yapımı ve kiralanması 20.06.2018 tarihinde 2886
sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51/g maddesi uyarınca pazarlık usulü ihale edilmiştir.
İhaleye tek gerçek istekli davet edilmiştir. Davet yazısında ihaleye katılacaklardan
istenen belgeler arasında “kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odasından ya da ilgili meslek
odasından ilk ilan veya ihale tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış odaya kayıtlı olduğunu
gösterir belge” de bulunmaktadır. Ancak davet edilen tek isteklinin, istenilen bu belgeyi
idareye sunmadığı anlaşılmıştır.
Buna göre tek isteklinin, eksik belgeyle ihaleye verdiği teklifin kabul edilmesinin, 2886
sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 2’nci maddesindeki “Bu Kanunun
yürütülmesinde, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve
ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması esastır.” hükmüne aykırılık teşkil ettiği
değerlendirilmektedir.
Kamu idaresi cevabında; İsteklinin odaya kayıtlı olduğunu gösterir belgenin sehven
gözden kaçırıldığı, istekli tarafından Kayseri Lokantacılar ve Pastacılar Esnaf Odası tarafından
2018 yılında düzenlenen oda kayıt belgesinin sunulduğu ve kiralama işlem dosyasına eklendiği
ifade edilmiştir.
Sonuç olarak İdare cevabında bahsedilen oda kayıt belgesinde oda kayıt tarihinin
11.12.2018 olduğu görülmektedir. Buradan da anlaşılacağı üzere ihale tarihi itibariyle isteklinin
oda kaydı bulunmamaktadır. İhaleye tek istekli davet edilmiş olup, bu istekli de ihalede aranan
şartları ihale tarihi itibari ile taşımamaktadır. Bu nedenle istekli ile yapılan sözleşmenin
feshedilmesi gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Erciyes Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12
BULGU 2: Erciyes Üniversitesi Öğretim Elemanları Tarafından S.S. Erciyes
Kültür ve Eğitim Kooperatifi Kurulması, Öğretim Elemanlarının Kooperatifin Yönetim,
Denetim ve Disiplin Kurullarında Görev Almaları
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun değişik 1’inci maddesindeki Kooperatif
tanımında;
“Tüzel kişiliği haiz olmak üzere ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle
meslek ve geçimlerine ait ihtiyaçlarını işgücü ve parasal katkılarıyla karşılıklı yardım,
dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından
kurulan, değişir ortaklı ve değişir sermayeli ortaklıklara kooperatif denir.”
denilmektedir.
Ana Sözleşmesi, Kayseri 4. Noteri tarafından 14 Şubat 2011 tarih ve 2655 No ile tasdik
olunan, 7 ortaklı, ortaklarının Erciyes Üniversitesi öğretim elemanı olduğu, 700,00 TL
sermayeli, süresiz, Sınırlı Sorumlu Erciyes Kültür ve Eğitim Kooperatifi kurulmuştur.
Ana Sözleşme’nin 6’ncı maddesinde Kooperatif’in amacı;
“Erciyes Üniversitesi mensupları ile diğer özel ve tüzel kişilerin eğitim-öğretim ve
araştırma gereksinimlerini karşılamak için özel eğitim yasalarına uygun olarak her derecede
ve türde eğitim kurumları açmak, işletmek, araştırma ve incelemelere imkan sağlamaktır.”
Olarak tanımlanmış,
“Kooperatif bu amaçla:
3-) Amaçları doğrultusunda gelir temin etmek maksadıyla öğrencilere, ortaklara ve
diğer kişilere ucuz ve kaliteli mal ve hizmet temin etmek için kantin işletmeleri, lokal, sosyal
tesis, kafeterya, otopark, spor ve gençlik merkezleri ve benzeri tesisleri inşa eder ettirir, kiralar,
kiraya verir, satın alır, satar, işlettirir ve var olanlara ortak olur,
12-) Bayilik, distribütörlük, mümessillik alabilir, verebilir, patent anlaşmaları
yapabilir, istikraz alabilir, her türlü menkul kıymetleri aracılık yapmamak şartı ile alıp
satabilir.
13-) Amacı ile ilgili kurulmuş veya kurulacak ulusal ve/veya uluslararası şirketlere
ortak olabilir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 …” denilerek Kooperatif’in sayılan faaliyetleri gerçekleştireceği beyan edilmiştir. Kooperatif’in vergi levhasında ana faaliyet adı “Üyelik Gerektiren Kültür Dayanışma ve Eğlence Dernek ve Birliklerinin Faaliyeti” olarak gruplanmıştır. Kısaca Kooperatif’in, ana sözleşmesinde belirtildiği üzere gerek mesleki gerekse genel konularda, ulusal ve uluslararası olmak üzere geniş bir iştigal alanı bulunmaktadır. Bununla birlikte Sınırlı Sorumlu Erciyes Kültür ve Eğitim Kooperatifi yalnızca Erciyes Üniversitesi kampüs alanı içerisinde taşınmaz kiralayarak ticari faaliyet yürütmektedir. 2018 yılı faaliyet döneminde mizan toplamı 42.731.762,55 TL dir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 3’üncü maddesinde öğretim elemanları; Yükseköğretim kurumlarında görevli öğretim üyeleri, öğretim görevlileri, okutmanlar ile öğretim yardımcıları olarak tanımlanmıştır. Tanımı yapılan öğretim elemanlarının özlük haklarını düzenleyen 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun “Uygulanacak diğer kanun hükümleri” başlıklı 20’nci maddesinde; “Madde 20 – Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uygulanır.” hükmü getirilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nda öğretim elemanlarının kadro ve çalışma esasları, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nda özlük hakları ve ödenekleri düzenlenmiş olup, adı geçen kanunlar; öğretim elemanlarının mesleği ile ilgili üniversite, döner sermaye, geçici başka kurumda görevlendirme vb. faaliyetleri ile bu çalışmalara yapılacak ödemeleri ve sınırlamaları içerdiğinden bunlar dışında kalan faaliyet yasağı ile ilgili (bu konuda hüküm bulunmadığı için) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 28’inci madde hükmü geçerli olmaktadır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 28’inci maddesinde ise; Ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunma yasağı: Madde 28 – (Değişik: 30/5/1974 - KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 - 1897/1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 md.) … (Değişik ikinci fıkra: 8/8/2011 - KHK-650/38 md.; İptal ikinci fıkra: Anayasa Mahkemesinin 18/7/2012 tarihli ve E.: 2011/113 K.: 2012/108 sayılı Kararı ile.(1) Yeniden düzenleme: 2/1/2014 - 6514/9 md.) Memurların üyesi oldukları yapı, kalkınma ve tüketim kooperatifleri, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve kanunla kurulmuş yardım sandıklarının yönetim, denetim ve disiplin kurulları üyelikleri ile özel kanunlarda belirtilen görevler bu yasaklamanın dışındadır. Eşleri, reşit olmayan veya mahcur olan çocukları, yasaklanan faaliyetlerde bulunan memurlar bu durumu 15 gün içinde bağlı oldukları kuruma bildirmekle yükümlüdürler,” denilmektedir. Öğretim elemanları her ne kadar huzur ücreti ve/veya kar dağıtımı yapılmadığı belirtilse de bu madde hükmü gereğince ancak yapı, kalkınma ve tüketim kooperatiflerinin yönetim, denetim ve disiplin kurulları üyeliklerinde görev alabilecekler, bunun dışında ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunamayacaklardır. 18 Mayıs 2018 tarih ve 30425 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe giren Yükseköğretim Kanunu İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 7141 sayılı Kanun’un 7nci maddesi ile 2809 sayılı Kanun’a ek yapılan Ek Madde 189 ile Kayseri’de Kayseri Üniversitesi adıyla yeni kurulan Üniversite’ye Erciyes Üniversitesinden fakülteye dönüşen 1 Yüksekokulla birlikte 8 Meslek Yüksekokulu devredilmiş olduğundan Kooperatif üyeleri değişmiş ancak Kooperatifin yapısal varlığı aynı şekilde korunmuştur. Sonuç olarak, Erciyes Üniversitesi personeli olan öğretim elemanları ile idari personelin (bir üye) kuruluş aşamasında yedi üye şu an ise on altı üye olarak kooperatif üyelerinin tamamını oluşturduğu, tek faaliyet alanı Üniversitenin taşınmazlarını (otopark, kantin, çayocağı, restoran, telefon şarj cihaz yeri, otomat noktaları, diş malzemelerinin satıldığı –dental market-) kiralayarak işletmek olan S.S. Kültür ve Eğitim Kooperatifinde yönetim kurulu, denetim kurulu ve disiplin kurulu başkan ya da üyesi olmaları 2017 yılı Sayıştay Denetim Raporunda da Bulgu konusu yapıldığı üzere 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu
T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle; 1- 657 sayılı Kanun'daki kısıtlamanın herhangi bir kooperatif, dernek gibi üyeliklerle ilgili değil; kişinin ek gelir getirici faaliyetleri yapamama ile ilgili bir kısıtlama olduğu, burada konu edilen kooperatif faaliyetlerinin hiçbir kısmında kişiye ait ek gelir maaş ve benzeri ödeme olmadığının çok açık olduğu, dolayısıyla 657 sayılı Kanun'la yapılan kısıtlamanın “üye olma” ile ilgili olmadığı belirtilirken, 2- "657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 28’inci maddesi gereğince öğretim elemanlarının ancak yapı, kalkınma ve tüketim kooperatiflerine üye olabilecekleri belirtilmiştir. Oysa sözü edilen Kanun’un 28’inci maddesinin 2’nci fıkrası memurların üyesi oldukları kooperatiflerin yönetim, denetim ve disiplin kurullarında üye olabileceklerini belirtmiştir. Buna göre memur ve öğretim elemanlarının kooperatife üye olmalarına engel bir durum bulunmamaktadır. Diğer taraftan, gerek Kooperatifler Kanununda gerekse diğer mevzuatta kooperatiflerin türlerini gösteren, sınırlayan bir hüküm olmadığından esasen yapı, kalkınma ve tüketim dışındaki kooperatiflerin yönetim, denetim ve disiplin kurullarında üye olmalarına dair hukuki bir engel bulunmadığı değerlendirilmektedir. Aksine bir yargı kararı da bulunmamaktadır. Hangi tür olursa olsun kooperatiflerin kar dağıtma amacı bulunmamaktadır. Kaldı ki, Üniversitemiz personelinin çoğunluğu oluşturduğu S.S. Erciyes Kültür ve Eğitim Kooperatifi, faaliyetleri itibariyle Üniversiteyi desteklemekte, gelirlerini tamamen Üniversitenin eğitim ve araştırma faaliyetlerin yürütülmesine ve akademik personelinin bilimsel etkinliklerinin desteklenmesine sarfetmektedir. Bu yönüyle Devlet Memurları Kanununun 28’inci maddesinde belirtilen yapı, kalkınma ve tüketim kooperatiflerinden daha ideal ( ortaklarından ziyade kamuya katkıyı önceleyen ) amaçlı olduğu ve kamuya daha fazla katkı sağladığı şüphesizdir.”denilmiştir. 3-Kooperatifler Kanunu'nun 21.04.2004 tarihinde değiştirilen 9’uncu maddesinde, kamu ve özel hukuk tüzel kişilerinin amaçları bakımından ilgilendikleri kooperatiflerin kuruluşlarına yardımcı olabileceği, önderlik edebileceği ve ortak olabileceği açıkça hükme bağlanmıştır, denilerek bu hükmün bir tamamlayıcısı olarak, Kooperatifler Kanunu'na (Ek 20/02/2014-6525/9 md) eklenen “Üniversitelerin yönetim kurulunda üye bulundurma hakkı" başlıklı Ek Madde 4 hükmüne yer verilerek, "Üniversiteler dışardan üye ithal edemeyeceklerine göre elbette bu üyeler üniversitelerin kendi akademik veya idari personeli
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Erciyes Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16
arasından belirlenecektir. Bu hükümde üniversite personelinin kooperatiflerin yönetiminde yer
almasının hukuken mümkün olduğunu göstermektedir. Bu çerçevede Üniversitemiz
personelinin (akademik ve idari) kooperatifte ortak olmalarına ve yönetimde bulunmalarına
engel bir durum bulunmadığı değerlendirilmektedir." denilmektedir.
4-Bir diğer husus olarak Y.15.H.D. 09.10.2018/1936 E.2018/3665 K. sayılı ilamı,
23.H.D. 27.09.2018 tarih 2016/2998 E. 2018/4347 K. sayılı ilamı dayanak gösterilerek
kooperatiflerin tacir olarak nitelendirilip nitelendirilmemesi konusunda Yargıtay kararlarında
kooperatiflerin tacir ,faaliyetlerinin de ticari faaliyet olarak görülmediği vurgulanmaktadır.
5- Sonuç olarak; "Yukarıdaki düzenlemeler ışığında üniversite öğretim üyelerinin her
türlü kooperatife üye olabilecekleri ve hatta üniversitenin kooperatiflere ortak olabileceği ve
ortaklığa istinaden kendi personelinden üye bulundurabileceği açıktır.
Devlet memurları kanununda öğretim üyeleri kooperatife üye olamaz diye bir hüküm
yoktur. Hatta yönetim ve denetim kurullarında görev alabilecekleri ile ilgili hükümler de vardır.
Kurumumuzun tüm bu bulgular belgeler ve gerçek yaşamda görülen birçok örneği de göz önüne
aldığında kendi personeline kooperatif üyeliğini yasaklaması kanuni görünmemektedir."
denilmiştir.
Sonuç olarak
1-Kamu İdaresi cevabında; 657 sayılı Kanun'daki kısıtlamanın herhangi bir kooperatif,
dernek gibi üyeliklerle ilgili değil; kişinin ek gelir getirici faaliyetleri yapamama ile ilgili bir
kısıtlama olduğu, burada konu edilen kooperatif faaliyetlerinin hiçbir kısmında kişiye ait ek
gelir maaş ve benzeri ödeme olmadığının çok açık olduğu, dolayısıyla 657 sayılı Kanun'la
yapılan kısıtlamanın “üye olma” ile ilgili olmadığı belirtilmiştir.
Bulgumuzda kısaca; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nda öğretim elemanlarının
kadro ve çalışma esaslarının, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nda özlük hakları
ve ödeneklerinin düzenlenmiş olduğu, söz konusu kanunların; öğretim elemanlarının mesleği
ile ilgili üniversite, döner sermaye, geçici başka kurumda görevlendirme vb. faaliyetleri ile bu
çalışmalara yapılacak ödemeleri ve sınırlamaları içerdiği, bunlar dışında kalan faaliyet yasağı
ile ilgili (bu konuda hüküm bulunmadığı için) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 28’inci
madde hükmünün geçerli olduğundan bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun
28’inci maddesine yer verilmiştir. Madde hükmünde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 Ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunma yasağı: Madde 28 – (Değişik: 30/5/1974 - KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 - 1897/1 md.) … (Değişik ikinci fıkra: 8/8/2011 - KHK-650/38 md.; İptal ikinci fıkra: Anayasa Mahkemesinin 18/7/2012 tarihli ve E.: 2011/113 K.: 2012/108 sayılı Kararı ile.(1) Yeniden düzenleme: 2/1/2014 - 6514/9 md.) Memurların üyesi oldukları yapı, kalkınma ve tüketim kooperatifleri, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve kanunla kurulmuş yardım sandıklarının yönetim, denetim ve disiplin kurulları üyelikleri ile özel kanunlarda belirtilen görevler bu yasaklamanın dışındadır. denilmektedir. S.S. Erciyes Kültür ve Eğitim Kooperatifi; Erciyes Üniversitesi'nin onaltı öğretim elemanı tarafından kurulmuş ve bu üyeler Kooperatifin yönetim, denetim ve disiplin kurullarında görev almışlardır. Bulgu başlığında vurgulandığı üzere bu nedenle 657 sayılı Kanun'un 28 maddesi 2'nci fıkrası hükmü dayanak gösterilmiştir. Yine Bulgu'muzda 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun değişik 1’inci maddesindeki Kooperatif tanımına yer verilmiş, “Tüzel kişiliği haiz olmak üzere ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek ve geçimlerine ait ihtiyaçlarını işgücü ve parasal katkılarıyla karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan, değişir ortaklı ve değişir sermayeli ortaklıklara kooperatif denir.” denilmiştir. Dolayısıyla kooperatif tanımında; ortakların " belirli ekonomik faaliyetlerini korumak"," ihtiyaçlarının işgücü ve parasal katkılarıyla sağlanması" gibi maddi kriter içermektedir. Ve nitekim sözkonusu Kooperatif'in Ana Sözleşmesinde ; Amaçları doğrultusunda gelir temin etmek maksadıyla öğrencilere, ortaklara ve diğer kişilere ucuz ve kaliteli mal ve hizmet temin etmek için kantin işletmeleri, lokal, sosyal tesis, kafeterya, otopark, spor ve gençlik merkezleri ve benzeri tesisleri inşa eder ettirir, kiralar, kiraya verir, satın alır, satar, işlettirir ve var olanlara ortak olur, ..." denilmektedir. Ve tek iştigal alanı Erciyes Üniversitesi yerleşkesinde gelir getirici taşınmazların kiralanmasıdır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 Cevapta, "burada konu edilen kooperatif faaliyetlerinin hiçbir kısmında kişiye ait ek gelir maaş ve benzeri ödeme olmadığının çok açık olduğu" belirtilmektedir. Erciyes Üniversitesi Özel Bütçesi ve Döner Sermaye İşletmesi ile sınırlı olan denetimimiz sırasında bu husus tarafımızdan tespit edilmemiştir. 2- Kamu İdaresi cevabında; "657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 28. maddesi gereğince öğretim elemanlarının ancak yapı, kalkınma ve tüketim kooperatiflerine üye olabilecekleri belirtilmiştir. Oysa sözü edilen Kanunun 28. maddesinin 2. fıkrası memurların üyesi oldukları kooperatiflerin yönetim, denetim ve disiplin kurullarında üye olabileceklerini belirtmiştir. Buna göre memur ve öğretim elemanlarının kooperatife üye olmalarına engel bir durum bulunmamaktadır." denilmektedir. Bulgu başlığında da görüleceği üzere öğretim elemanlarının kooperatif üyelikleri konu edilmeyip, madde hükmü doğrultusunda yapı, kalkınma ve tüketim kooperatifleri dışında bir kooperatifin yönetim, denetim ve disiplin kurullarında görev almaları konu edilmiştir. Bu da Kanun maddesi kapsamı dışındadır. "Diğer taraftan, gerek Kooperatifler Kanununda gerekse diğer mevzuatta kooperatiflerin türlerini gösteren, sınırlayan bir hüküm olmadığından esasen yapı, kalkınma ve tüketim dışındaki kooperatiflerin yönetim, denetim ve disiplin kurullarında üye olmalarına dair hukuki bir engel bulunmadığı değerlendirilmektedir. Aksine bir yargı kararı da bulunmamaktadır." denilmektedir. Sınırlama olarak kastedilen kooperatifin türü; Bulgu'da söz edildiği üzere 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun “Uygulanacak diğer kanun hükümleri” başlıklı 20’nci maddesindeki; “Madde 20 – Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uygulanır.” hükmü ile atıf yapıldığı için dayanak olarak alınmıştır. Kooperatifler Kanununa atıf yapılmış olsaydı konu o açıdan değerlendirilmiş olacaktı. Ayrıca Kanun hükmü karşısında "Aksine bir yargı kararı da bulunmaması" dayanak olarak düşünülemez. Erciyes Üniversitesi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu kapsamındadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Erciyes Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19
Kanun'un 12'nci maddesinde; bütçe türleri ve kapsamları sayılırken "kamu idarelerince
bunlar dışında herhangi bir ad altında bütçe oluşturulamaz" denilmiş, Üniversiteler Merkezi
yönetim bütçesi içinde (II) sayılı Cetvelde Özel Bütçeli İdareler olarak yer almış,
"Özel bütçe, bir bakanlığa bağlı veya ilgili olarak belirli bir kamu hizmetini yürütmek
üzere kurulan , gelir tahsis edilen , bu gelirden harcama yapma yetkisi verilen , kuruluş ve
çalışma esasları özel kanunla düzenlenen ve bu Kanuna ekli (II) sayılı cetvelde yer alan her bir
kamu idaresinin bütçesidir." hükmü ile tanımlanmıştır.
Bu nedenle Kamu idaresi cevabında yazıldığı gibi; "S.S. Erciyes Kültür ve Eğitim
Kooperatifi, faaliyetleri itibariyle Üniversiteyi desteklemekte, gelirlerini tamamen
Üniversitenin eğitim ve araştırma faaliyetlerin yürütülmesine ve akademik personelinin
bilimsel etkinliklerinin desteklenmesine sarfetmektedir." denmesinin, Üniversite'ye gelir/gider
sağlanmasının, Üniversite bütçesine alternatif oluşturmasının yasal dayanağı bulunmamaktadır.
5018 sayılı Kanun'da mali saydamlık ve hesap verme sorumluluğu getirilmiştir.
3- Kamu İdaresi cevabında; Kooperatifler Kanununa eklenen “Üniversitelerin yönetim
kurulunda üye bulundurma hakkı" başlıklı ek Madde 4 yer verilmiş, "hükmünün uygulanması
için; üniversiteler dışardan üye ithal edemeyeceklerine göre elbette bu üyeler üniversitelerin
kendi akademik veya idari personeli arasından belirlenecektir. Bu hükümde üniversite
personelinin kooperatiflerin yönetiminde yer almasının hukuken mümkün olduğunu
göstermektedir. Bu çerçevede Üniversitemiz personelinin (akademik ve idari) kooperatifte
ortak olmalarına ve yönetimde bulunmalarına engel bir durum bulunmadığı
değerlendirilmektedir." denilmektedir.
Bu madde tüzel kişilik olarak Üniversitelerin ortak olduğu kooperatiflerle ilgili
düzenleme yapmaktadır. Üniversitenin akademik personeli Üniversite adına
görevlendirilmektedir.Bu hükümden üniversite personelinin kooperatiflerin yönetiminde yer
almasının hukuken mümkün olduğu sonucunun kıyasen yorumlanmasının yasal dayanağı
bulunmamaktadır.
4- Kamu İdaresi cevabında;Yargıtay kararlarında kooperatiflerin tacir ,faaliyetlerinin
de ticari faaliyet olarak görülmediği vurgulanmaktadır. Tarih ve sayısı verilen Karar'larda "
kooperatiflerin tacir olup olmadıkları tartışmalı ise de Dairemiz yerleşik uygulamaları ile
kooperatiflerin tacir olmadığı.." denilmektedir. Bu nedenle kooperatifin tacir , faaliyetlerinin
ticari faaliyet olmadığı yazılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 Bulgumuzun dayanağı olan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 28 inci maddesinin başlığı "Ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunma yasağı:" dır. Ticari kazanç ile birlikte diğer kazanç getirici faaliyette bulunmakta Madde hükmü kapsamındadır. Elde ettiği gelir nedeniyle vergi mükellefi olan Kooperatif’in vergi levhasında ana faaliyet adı “Üyelik Gerektiren Kültür Dayanışma ve Eğlence Dernek ve Birliklerinin Faaliyeti” olarak gruplanmıştır. ve 2018 yılı faaliyet döneminde mizan toplamı 42.731.762,55 TL dir. 5- Sonuç olarak Erciyes Üniversitesi öğretim elemanları, memurları kooperatiflere ve meslek odalarına ... üye olabilirler. Ancak açıklanan nedenlerle yapı, kalkınma ve tüketim kooperatifleri dışında bir kooperatifin yönetim, denetim ve disiplin kurullarında görev alamazlar.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 9. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ TABLOLAR TABLO 1.1 BİLANÇO
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Erciyes Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23
TABLO 1.2 FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU
Ekonomik
Kod
Giderin Türü Cari Yıl Ekonomik
Kod
Gelirin Türü Cari Yıl
630 GİDERLER HS. 1.343.943.964,3
5
600 GELİRLER HS. 581.386.144,62
630 01 Personel Giderlerİ 314.969.556,70 600 03 Teşebbüs ve Mülkiyet
Gelirleri
39.474.167,75
630 02 Sosyal Güv. Kur.
Devlet Primi Gid.
50.020.186,22 600 04 Alınan Bağış ve
Yardımlar ile Özel Gel.
469.975.435,56
630 03 Mal ve Hizmet Alım
Giderleri
40.389.094,08 600 05 Diğer Gelirler 71.852.999,96
630 05 Cari Transferler 17.414.776,34 600 25 Kamu İd. Bedelsiz
Olarak Al. Mali Ol.
Var. El. Edilen Gel.
83.541,35
630 12 Gelirlerin Ret ve
İadesinden
Kaynaklanan Gid.
114.895,74 610 İNDİRİM, İADE VE
ISKONT. HS.
302.018,23
630 13 Amortisman Gid. 866.008.306,36 610 03 Teşebbüs ve Mülkiyet
Gelirleri
299.913,23
630 14 İlk Madde ve
Malzeme Giderleri
13.579.351,84 610 05 Diğer Gelirler 2.105,00
630 15 Karşılık Giderleri 46.889,77
630 20 Silinen Alacaklardan
Kaynaklanan Gid.
532.748,67
630 25 Kamu İd. Bedelsiz
Olarak Devr. Mali
Olm. Var. Kay. Gid.
6.605.685,95
630 30 Proje Kapsamında
Yapılan Cari Gid.
33.415.977,24
630 99 Diğer Giderler 846.495,44
GİDER TOPLAMI 1.343.943.964,3
5
NET GELİR TOPLAMI 581.084.126,39
FAALİYET SONUCU
T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 EK 2: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Erciyes Üniversitesi Öğretim Elemanları Tarafından S.S. Erciyes Kültür ve Eğitim Kooperatifi Kurulması 2017 Yerine Getirilmedi Yerine getirilmediğinden 2018 yılında da bulgu konusu yapıldı. (Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bulgu 4) Üniversiteye Ait Gelir Getirici Taşınmazların S.S. Erciyes Kültür ve Eğitim Kooperatifine Pazarlık Usulü ile Kiralanması 2017 Kısmen Yerine Getirildi Kira tutarları yükseltildi. Ancak Erciyes Üniversitesi öğretim elemanları tarafından kurulan Erciyes Üniversitesi Eğitim ve Kültür Kooperatifine kira getirici taşınmazların kiraya verilmesi uygulamasına
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Erciyes Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25
devam edildi.
2018 yılında
tekrar bulgu
yazıldı.(Denetim
Görüşünü
Etkilemeyen
Tespit ve
Değerlendirmeler
Bulgu 3)
S.S. Erciyes Kültür ve Eğitim Kooperatifinin
Diş Malzemesi Satışından Sağladığı
Gelirlerle Diş Hekimliği Fakültesi Öğretim
Elemanlarına Maddi Destekte Bulunması
2017 Tam Olarak
Yerine
Getirildi
Gelir Getirici Taşınmazlardan Bazılarının
Fakülte ve Yüksek Okullar Tarafından Kiraya
Verilmesi
2017 Tam Olarak
Yerine
Getirildi
Mali Tablolarda Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri
Hesabının Kullanılmaması
2017 Yerine
Getirilmedi
Yerine
getirilmediğinden
2018 yılında da
bulgu yazıldı.
(Denetim
Görüşünün
Dayanakları
bölümü Bulgu 1)
Üniversitenin Mülkiyetinde Bulunan Arsa ve
Arazilerin Kayıt İşlemlerinin
Tamamlanmaması, Tahsisli Taşınmazların
Varlık Hesaplarında Gösterilmemesi
2017 Yerine
Getirilmedi
Yerine
getirilmediğinden
2018 yılında da
bulgu yazıldı.
(Denetim
Görüşünün
T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 Dayanakları bölümü Bulgu 2)
ERCİYES ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
- KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ .................................................................................................... 26
- KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 28
- SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 28
- DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 29
- DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 29
- DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 29
- EKLER ........................................................................................................................................................ 33
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
- Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarının Çalıştırılmaması
T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26
- KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ
1.1. Mevzuat ve Görevler
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nda döner sermaye işletmelerinin
yeniden yapılandırılıncaya kadar bunların bütçelerinin hazırlanması, uygulanması,
sonuçlandırılması ve muhasebesi ile kontrol ve denetiminin Maliye Bakanlığınca yürürlüğe
konulacak yönetmelikle belirleneceği hüküm altına alınmıştır. Bu nedenle Erciyes Üniversitesi
Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü muhasebe, hesap ve işlemleri Döner Sermayeli İşletmeler
Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir. Ayrıca Erciyes
Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği 06.02.2003 tarihli Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
1.2.Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları
Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi birimleri Develi Seyrani Ziraat Fakültesi,
Diş Hekimliği Fakültesi, Eğitim Fakültesi, ERSEM Sürekli Eğitim Merkezi, Fen Fakültesi,
Genom ve Kök Hücre Merkezi, Hakan Çetinsaya İyi Klinik Uygulama ve Araştırma Merkezi,
Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi, Hukuk Fakültesi, İletişim Fakültesi, Klinik
Mühendisliği Araştırma ve Uygulama Merkezi, Mühendislik Fakültesi, Nanoteknoloji
Uygulama ve Araştırma Merkezi, Rektörlük, Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi,
Teknoloji Araştırma Uygulama Merkezi, Tıp Fakültesi, Turizm Fakültesi ve Veterinerlik
Fakültesi döner sermaye işletme birimlerinden oluşmaktadır. Döner sermayede görev yapan
personel sayısı şu şekildedir:
AKADEMİK PERSONEL SAYISI
KADRO UNVAN Akademik Personel Sayısı Profesör 166 Doçent 44 Doktor Öğretim Üyesi 51 Öğretim Görevlisi 12 Araştırma Görevlisi 553 Toplam 826 İDARİ PERSONEL SAYISI Sınıflara Göre
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim
Raporu
27
Genel İdare Hizmetleri 383
Sağlık Hizmetleri 981
Teknik Hizmetleri 40
Avukatlık Hizmetleri 1
Din Hizmetleri 1
Yardımcı Hizmetler 117
Toplam 1523
İŞÇİ SAYISI
Kadro Toplam
Sözleşmeli (4B ve Diğerleri) 402
Sürekli İşçi 1249
Toplam 1651
1.3. Mali Yapı
Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü muhasebe, hesap ve işlemleri
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde
yürütülmektedir. Bu bağlamda döner sermeye işlemlerinin sonuçlarını göstermek üzere anılan
Yönetmeliğin 565 ve 573’üncü maddelerinde sayılan mali tablolar düzenlenmektedir.
Döner sermayenin muhasebe kayıt işlemleri, Maliye Bakanlığına bağlı muhasebe
yetkilisince Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir.
Döner sermaye işletmesinin 2018 yılı bilançosunda sermayesi 228.522,10 TL olup,
toplam aktif büyüklüğü 105.687.935,20 TL’dir. Döner sermaye gelir toplamı 394.450.538,26
TL, gider toplamı 481.037.300,01 TL olup, gelir tablosunda yıl sonu itibariyle tahakkuk eden
zarar toplamı 86.586.761,75 TL olarak gerçekleşmiştir.
1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi
Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe
Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi
sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar
denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer
belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 Birleştirilmiş veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kağıtlar sayım tutanağı, İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Gelir tablosu. Denetim görüşü, Kurumun tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan Bilanço ve Gelir Tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki
T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarının Çalıştırılmaması Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğine aykırı olarak 372 ve 472
T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 kodlu Kıdem Tazminatı Karşılığı hesaplarının kullanılmadığı görülmüştür. Yönetmelik’te bu hesaplara ilişkin olarak, “372 Kıdem tazminatı karşılığı hesabı Hesabın niteliği MADDE 311 - (1) Kıdem tazminatı karşılığı hesabı, belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve bir yıl içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılır.”, “472 Kıdem tazminatı karşılığı hesabı Hesabın niteliği MADDE 354 - (1) Kıdem tazminatı karşılığı hesabı, belirlenecek esaslar dâhilinde ayrılan bir yıldan uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarının izlenmesi için kullanılır.” düzenlemeleri yer almaktadır. DMİS’de sürekli, geçici ve taşeron işçiler için alt hesap kodları açılmıştır. Sistem üzerinden yapılan duyuruda da, geçmiş yıllara ilişkin tahakkuk işlemleri ile 2016 yılı ve sonrasında yapılacak tahakkuk işlemleri açıklanmış; sisteme girişlerin de en geç 31.07.2016 tarihi itibariyle gerçekleştirileceği belirtilmiştir. Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin 2018 yılı mali tablolarında söz konusu hesaplar yer almamaktadır. Bu durum 2017 yılı denetiminde de bulgu konusu yapılmış ve idare cevabında 01 Temmuz 2018 tarihi itibarı ile hesapların çalıştırılacağı belirtilmiş, bunun üzerine bulgu izlenecek hususlar kısmına alınmıştır. Sonuç olarak söz konusu hesapların kullanılmaması bilanço ve gelir tablosunun hatalı sonuç üretmesine sebep olmaktadır. Kamu idaresi cevabında; 01.04.2018 tarihine kadar sürekli işçi kadrosunda 3 adet işçi çalışması nedeniyle ilgili hesaplara bütçe ödeneği ayrılması yapılmamıştır. 01.04.2018 tarihinde 696 KHK ile Sürekli işçi kadrosuna geçirilen işçilerin sayısının artması nedeniyle 2019 yılından itibaren 375 S.KHK Kapsamımda Sürekli işçi olarak çalışan personelin kıdem tazminatı karşılığı, 2019 yılı bütçesi hazırlanırken ( 09.04.01.03.02.03)
T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 tertibine ödenek ayrılmıştır. Sonuç olarak Bulgunun bütçe ödeneği ile bir bağlantısı yoktur. Muhasebe kayıtlarında kurumun yükümlülüğünü görmek amacıyla söz konusu hesapların çalıştırılması gerekmekte olup, bulgu da bu amaçla yazılmıştır. Bütçe ödeneğine bakılmaksızın bu hesapların çalıştırılması Yönetmelik gereğidir. Önümüzdeki yılda bulgu konusu hususun takip edilmesi uygundur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33
7. EKLER
EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ TABLOLAR
ERCİYES ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2018 YILI BİLANÇOSU
AKTİF PASİF TUTARLAR
1- DÖNEN VARLIKLAR 95.183.140,02 3- KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 190.490.067,82
10-HAZIR DEĞERLER 20.989.596,59 30- MALİ BORÇLAR 250.000,00
100 Kasa 618,10 303 İşletmeler Arası Mali Borçlar 250.000,00
102 Bankalar 21.169.529,23 32-TİCARİ BORÇLAR 180.557.153,03
103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri(-) -180.550,74 320 Satıcılar 180.161.970,11
12-TİCARİ ALACAKLAR 12.841.874,16 326 Alınan Depozito ve Teminatlar 395.182,92
120 Alıcılar 8.444.909,21 33-DİĞER BORÇLAR 1.528.279,30
121 Alacak Senetleri 118.399,13 335 Personele Borçlar 23.237,12
123 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar 2.627.274,72 336 Diğer Çeşitli Borçlar 1.505.042,18
128 Şüpheli Ticari Alacaklar 1.651.291,10 36-ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 7.771.797,96
13-DİĞER ALACAKLAR 1.821.919,52 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar 4.326.583,41
134 İşletmeler Arası Mali Borçlardan Alacaklar 250.000,00 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri 249.643,55
135 Personelden Alacaklar 1.004.060,48 362 Ödenecek Döner Sermaye Yükümlülükleri 2.314.673,75
136 Diğer Çeşitli Alacaklar 567.859,04 363 Ödenecek Döner Sermaye Katkı Payları 13.172,19
15-STOKLAR 55.404.490,13 369 Ödenecek Diğer Yükümlülükler 867.725,06
150 İlk Madde ve Malzeme 55.404.490,13 37-BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 382.837,53
18-GELECEK AYLARA AİT GİDERLER VE
GELİR TAHAKKUKLARI 3.470.238,01 370 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları 411.650,86
180 Gelecek Aylara Ait Giderler 3.470.238,01 371 Dönem Kârının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri (-) -28.813,33
19-DİĞER DÖNEN VARLIKLAR 655.021,61 4- UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 41.188.422,49
190 Devreden KDV 654.140,35 40- MALİ BORÇLAR 41.188.422,49
193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar 881,26 404 Hazineye Olan Mali Borçlar 41.188.422,49
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34
2- DURAN VARLIKLAR 10.504.795,27 5- ÖZKAYNAKLAR -125.990.555,02
25- MADDİ DURAN VARLIKLAR 10.453.728,27 50-ÖDENMİŞ SERMAYE 228.522,10
252 Binalar 35.000,00 500 Sermaye 228.522,10
253 Tesis, Makine ve Cihazlar 20.995.896,98 57-GEÇMİŞ YILLAR KARLARI 113.490.517,66
254 Taşıtlar 75.856,92 570 Geçmiş Yıllar Karları 113.490.517,66
255 Demirbaşlar 16.697.986,98 58-GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI -153.104.035,86
257 Birikmiş Amortismanlar(-) -27.351.012,61 580 Geçmiş Yıllar Zararları (-) -153.104.035,86
26- MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 51.067,00 59-DÖNEM NET KARI/ZARARI -86.605.558,92
260 Haklar 890,00 590 Dönem Net Karı 3.033.295,27
267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar 191.777,00 591 Dönem Net Zararı (-) -89.638.854,19
268 Birikmiş Amortismanlar(-) -141.600,00
AKTİF TOPLAMI 105.687.935,29 PASİF TOPLAMI 105.687.935,29
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35
ERCİYES ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2018 YILI GELİR TABLOSU
A- BRÜT SATIŞLAR 394.397.538,68
1 Yurt İçi Satışlar 384.092.951,05
4 Diğer Gelirler 10.304.587,63
B- SATIŞ İNDİRİMLERİ (-) 1.002.140,63
1 Satıştan İadeler (-) 1.002.140,63
C- NET SATIŞLAR 393.395.398,05
D- SATIŞLARIN MALİYETİ (-) 309.499.983,69
3 Satılan Hizmet Maliyeti (-) 309.499.983,69
BRÜT SATIŞ KARI VEYA ZARARI 83.895.414,36
E- FAALİYET GİDERLERİ 171.109.542,59
3 Genel Yönetim Giderleri (-) 171.109.542,59
FAALİYET KARI VEYA ZARARI -87.214.128,23
F- DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR VE KARLAR 1.032.035,66
1 Faiz Gelirleri 257.508,68
6 Diğer Olağan Gelir ve Karlar 774.526,98
OLAĞAN KAR VEYA ZARAR -86.182.092,57
H- OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR 23.104,55
2 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar 23.104,55
I- OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR (-) 427.773,73
3 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar (-) 427.773,73
DÖNEM KARI VEYA ZARARI -86.586.761,75
J- Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları (-) 18.797,17
DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI -86.605.558,92
ERCİYES ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
- ÖZET ........................................................................................................................................................... 38
- KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 38
- SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 38
- DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 39
- GENEL DEĞERLENDİRME ................................................................................................................... 39
- DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 39
T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 38
- ÖZET Bu rapor, Erciyes Üniversitesinin performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca, Sayıştay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Erciyes Üniversitesi’nin hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aşağıdakiler denetlenmiştir: 2017-2021 dönemine ait Stratejik Plan, 2018 yılı Performans Programı, 2018 yılı İdare Faaliyet Raporu ve Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. Erciyes Üniversitesinin Stratejik Planının mevcut olduğu ve mevzuatta belirtilen zamanlarda hazırlanarak yayımlandığı görülmüştür.
- KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına ilişkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmış olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
- SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu
T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 39 tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilir. Bu çerçevede, Erciyes Üniversitesi’nin yayımladığı 2017-2021 dönemine ait Stratejik Plan, 2018 yılı Performans Programı ve 2018 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir. 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2018 yılı performans denetimi kapsamında Erciyes Üniversitesi’nin yayımladığı 2017- 2021 dönemine ait Stratejik Plan, 2018 yılı Performans Programı ve 2018 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirmede denetimimize esas teşkil eden Stratejik Planın mevcut olduğu ve mevzuatta belirtilen zamanlarda hazırlanarak yayımlandığı görülmüştür. Stratejik planda belirlenen amaç ve hedeflerin genel anlamda iyi ve ölçülebilir nitelikte olduğu değerlendirilmiştir. 6. DENETİM BULGULARI Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 40 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 41