BARTIN ÜNİVERSİTESİ 2018 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2019
İÇERİK BARTIN ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 BARTIN ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 20
BARTIN ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1Bartın Üniversitesi 2018 Mali Yılı Bütçe Giderleri ....................................................... 4 Tablo 2Bartın Üniversitesi 2018 Mali Yılı Bütçe Gelirleri ........................................................ 4
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim yoluyla toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, Ülkenin bilimsel, kültürel, sosyal ve ekonomik yönlerden ilerlemesini ve gelişmesini ilgilendiren sorunlarını, diğer kuruluşlarla işbirliği yaparak, kamu kuruluşlarına önerilerde bulunmak suretiyle öğretim ve araştırma konusu yapmak, sonuçlarını toplumun yararına sunmak ve kamu kuruluşlarınca istenecek inceleme ve araştırmaları sonuçlandırarak düşüncelerini ve önerilerini bildirmek, Eğitim-öğretim seferberliği içinde, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim hizmetini üstlenen kurumlara katkıda bulunacak önlemleri almak, Yörelerindeki tarım ve sanayinin gelişmesine ve ihtiyaçlarına uygun meslek elemanlarının yetişmesine ve bilgilerinin gelişmesine katkıda bulunmak, sanayi, tarım ve sağlık hizmetleri ile diğer hizmetlerde modernleşmeyi, üretimde artışı sağlayacak çalışma ve programlar yapmak, uygulamak ve yapılanlara katılmak, bununla ilgili kurumlarla işbirliği yapmak ve çevre sorunlarına çözüm getirici önerilerde bulunmak, Eğitim teknolojisini üretmek, geliştirmek, kullanmak, yaygınlaştırmak, Yükseköğretimin uygulamalı yapılmasına ait eğitim - öğretim esaslarını geliştirmek, döner sermaye işletmelerini kurmak, verimli çalıştırmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaktır. Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminden önce Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünce gerçekleştirilen bütçe iş ve işlemleri, Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçilmesiyle Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı Bütçe Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilmeye başlanmıştır. Daha önce Kalkınma Bakanlığınca vize edilen ve izleme değerlendirilmesi yapılan yatırım programı Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı Sektörler ve Kamu Yatırımları Genel Müdürlüğünce vize edilerek izlenme değerlendirilmeye başlanmıştır. Önceden temsil ve ağırlama giderleri için Başbakanlık Ekonomik, Sosyal ve Kültürel İşler Başkanlığından alınan ödenek kullanım izinleri Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürlüğünden alınmaya başlanmıştır. Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçilmesi sonucunda, “Rektör Adayı Olmak İsteyenlerin Başvurusuna İlişkin Usul ve Esaslar” yayımlanarak kriterler yeniden belirlenmiş, “Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği” yeniden düzenlenmiş ve 02 Kasım 2018 tarih ve 30583 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Devlet Yükseköğretim
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Kurumlarında Öğretim Elemanı Norm Kadrolarının Belirlenmesine ve Kullanılmasına İlişkin Yönetmelik” uygulanmaya başlanmıştır. 1.2.Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Üniversitelerin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanınca, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca seçilmekte ve atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik organı Senato olup Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır. Bartın Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Eğitim Fakültesi, Fen Fakültesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İslami İlimler Fakültesi, Mühendislik Fakültesi, Orman Fakültesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu, Yabancı Diller Yüksekokulu, Meslek Yüksekokulu, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu ile Ulus Meslek Yüksekokulu olmak üzere toplam 8 Fakülte, 3 Enstitü, 2 Yüksekokul, 3 Meslek Yüksekokulu ile 12 Uygulama ve Araştırma Merkezinden oluşmakta ve eğitim faaliyetini sürdürmektedir. 2018 yıl sonu itibariyle akademik, idari ve sürekli işçi toplamı 968 personelle hizmet vermektedir. Akademik personel olarak 31 profesör,45 doçent, 183 doktor unvanlı öğretim görevlisi, 135 öğretim görevlisi, 177 araştırma görevlisi,7 sözleşmeli yabancı uyruklu öğretim görevlisi görev yapmaktadır. 2547 sayılı Kanun’un 40/b maddesine göre 3 dekan ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Rektör ataması yapılmıştır. 257 idari personel,129 sürekli işçi bulunmaktadır. Üniversitenin bağlı, ilgili ve ilişkili olduğu kurum ve idareler değerlendirildiğinde; Bartın Üniversitesinin ilgili yıl bütçesi Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak işleme tabi tutulup yürürlüğe konmaktadır. Mali yönetim yapısı ve işleyişi, kamu bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, mali işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve raporlanması ve mali kontrole ilişkin olarak 5018 sayılı Kanun’un verdiği görev ve yetkiye istinaden başta Hazine ve Maliye Bakanlığı düzenlemeleri olmak üzere ilgili diğer kurumların düzenlemelerine tabidir. Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim altında bulunduran Yükseköğretim Kuruluna bağlı Yükseköğretim Denetleme Kurulu ise Kamu İdaresinin faaliyetlerini denetleme yetkisine sahiptir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 1.3.Mali Yapı Bartın Üniversitesi, bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, özel bütçeli bir kuruluştur. Kurumun bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanmaktadır. Uygulama sonuçları ve muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre yapılmaktadır. Gelir kaynakları Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerinden oluşmaktadır. Bu kapsamda belirlenen ödenekleri kullanarak giderlerini finanse etmektedir. Bartın Üniversitesinin 2018 yılında bütçe ile verilen toplam ödeneği 99.031.000 TL'dir. Yıl içerisindeki aktarma ve düşmeler neticesinde kullanılabilir bütçe ödeneği 132.014.668 TL olmuştur. 2018 yılında bu tutarın 128.835.359 TL'si harcanmıştır. Bütçe gerçekleşme oranı % 97,59'dur. Bütçede 99.031.000 TL gelir tahmini yapılmıştır. Bütçe uygulama sonucunda 130.200.263 TL gelir elde edilmiştir. Gelir gerçekleşme oranı % 131,47 olmuştur. Kurumun 2018 yılı net faaliyet sonucu 16.075.348,65TL’dir. Bartın Üniversitesinin 2018 yılı bütçesinde Ekonomik sınıflandırmaya göre yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir. Tablo 1Bartın Üniversitesi 2018 Mali Yılı Bütçe Giderleri Ekonomik sınıflandırmaya göre 2018 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları ise aşağıdadır. Tablo 2Bartın Üniversitesi 2018 Mali Yılı Bütçe Gelirleri Hesap Kodu /Adı Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcama(TL) Gerçekleşme Oranı (%) 830.01 Personel Giderleri 63.624.974 63.097.082 99,17 830.02 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 8.078.288 8.034.576 99,45 830.03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 12.824.998 11.556.691 90,11 830.05 Cari Transferler 1.777.075 1.444.912 81,30 830.06 Sermaye Giderleri 45.709.333 44.702.098 97,79 TOPLAM 132.014.668 128.835.359 97,59 Hesap Kodu/Adı Bütçe Başlangıç Tahmini (TL) Gerçekleşen Tutar (TL) Gerçekleşme Oranı (%) 800.03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 2.380.000,00 6.573.251,00 276,18 800.04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 95.183.000,00 120.888.075,00 127,00 800.05 Diğer Gelirler 1.468.000,00 2.738.937,00 186,57 TOPLAM 99.031.000,00 130.200.263,00 131,47
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Bartın Üniversitesi merkezi yönetim bütçesi içerisinde yer alan özel bütçeli bir kamu idaresi olmakla birlikte 5018 sayılı Yasa’da tanımlanan bütçe türleri dışında kalan döner sermaye işletmesi bütçesi de kaynakları arasında yer almaktadır. Bartın Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesin 2018 yılı faaliyetlerini 249.675,86 TL dönem kârı ile tamamlamıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kanun’un 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim bunlar ile Usul ve Esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı. Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı Teminat mektupları sayım tutanağı Değerli kâğıtlar sayım tutanağı İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 hesabı icmal cetveli Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Bartın Üniversitesinde iç kontrole ilişkin olarak sınırlı bir gelişme görülmektedir Üniversite Etik Komisyonu oluşturulmuş ve Etik İlkeler Yönergesi hazırlanarak yürürlüğe girmiştir. Üniversite İmza Yetkileri Yönergesi hazırlanmış, bu yönerge ile imza ve onay mercileri Üniversitenin tüm birimleri itibarıyla belirlenerek tüm personele duyurulmuştur. Üniversite birimlerinin iş süreçleri, süreç akış şemaları ile birimlerde çalışan personellerin iş ve görev tanımları yapılmış, ayrıca göreve yeni başlayan personellerin de iş ve görev tanımları düzenlenerek güncelleştirmeler yapılmıştır. Üniversite birimlerinin Kamu Hizmet Envanteri Formları ve Kamu Hizmet Standartları Tabloları düzenlenerek web sayfasında yayınlanmıştır. Üniversitece ön mali kontrole tabi mali karar ve işlemler tür, tutar ve konu itibariyle 30.06.2009 tarih ve B.30.2.BRT.0.65.00.00/1713 sayılı Rektörlük Makamının Olurları ile
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 yürürlüğe giren Bartın Üniversitesi Ön Mali Kontrol İşlemleri Yönergesi ile belirlenmiştir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Bartın Üniversitesinin 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Vadeli Banka Hesabına Tahakkuk Eden Faiz Gelirlerinden Banka Tarafından Kesilen Tevkifat Tutarlarının Muhasebe Kayıtlarına Alınmaması Üniversitenin vadeli banka hesabına tahakkuk eden faiz gelirlerinden banka tarafından yapılan tevkifat tutarlarının muhasebe kayıtlarına yansıtılmadığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 102-Banka hesabının işleyişini açıklayan 19’uncu maddesinde; “Muhasebe birimlerinin hesaplarının bulunduğu bankalarca tahakkuk ettirilerek banka hesabına aktarılan faiz tutarları bu hesaba, tevkifat tutarları 630- Giderler Hesabına borç, faiz tutarının içinde bulunulan aya ait kısmı 600- Gelirler Hesabına, geçmiş aylara ait kısmı 181- Gelir Tahakkukları Hesabına alacak kaydedilir. Banka hesabına aktarılan tutarın tamamı aynı zamanda 805- Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800- Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.” Denilmektedir. Söz konusu yönetmelik hükmüne göre, banka tarafından faiz gelirleri üzerinden yapılacak tevkifat tutarlarının 630-Giderler Hesabına borç kaydedileceği açıkça görülmektedir. Ancak üniversite tarafından faiz gelirlerinden yapılan tevkifat tutarları 630- Giderler Hesabına kaydedilmemiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği gereğince, üniversitenin vadeli banka hesabına tahakkuk eden faiz gelirlerinden banka tarafından yapılan 16.880,34 TL tevkifat tutarının 630 Giderler Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Bartın Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9
Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz vadeli banka hesaplarına tahakkuk eden faiz
gelirlerine ait olan ve banka tarafından kesilen tevkifat tutarları;
630.03.04.03.01 – Vergi Ödemeleri Benzeri Giderler Hesabına borç,
600.05.01.09.03–Mevduat Faizleri Hesabına alacak kaydedilerek üniversitemiz
hesaplarına alınmaktadır.
BKMYBS’nde faiz gelirleri Tahsilat İşlemleri menüsü üzerinden kayıtlarımıza
alınmakta olup faiz giderleri için bu modül kullanılamamakta, Muhasebe İşlemleri modülü
kullanılmaktadır. Faiz gelirleri ve faiz giderleri kayıtlarımıza ayrı yevmiyeler üzerinden
alınmaktadır.” denilmiştir.
Sonuç olarak Üniversite tarafından gönderilen cevaptan, BKMYBS’de faiz
gelirlerinin Tahsilat İşlemleri menüsü üzerinden kayıtlara alındığı, ancak, faiz giderleri için
sistemin bu modülün kullanılmasına izin vermemesi sebebiyle manüel olarak Muhasebe
İşlemleri modülünün kullanıldığı, bu durumun da muhasebe sisteminin işleyişine aykırı
olduğu görülmektedir.
Üniversitenin vadeli banka hesabına tahakkuk eden faiz gelirlerinden banka tarafından
yapılan tevkifat tutarlarının muhasebe kayıtlarının Merkezi Yönetim Muhasebe
Yönetmeliği’ne ve muhasebe sisteminin işleyişine uygun olması gerekmektedir.
BULGU 2: Doğrudan Teminle Gerçekleştirilen Süreli İşler için Sözleşme
Yapılmaması
Doğrudan teminle gerçekleştirilen ve belli bir süreç gerektiren işler için sözleşme
yapılmadığı tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53'üncü maddesine dayanılarak hazırlanan Kamu
İhale Genel Tebliğinin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22’nci maddesinde;
“Bu madde kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin
belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir
defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması idarelerin takdirindedir. Buna karşılık, 22’nci
maddenin (c) bendi kapsamında yapılan alımlarda ise madde metninde belirtildiği üzere
sözleşme yapılması zorunludur.”
Denilmektedir.
Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine göre, doğrudan temin yöntemi ile yapılan ve
belirli bir süreyi gerektiren işler için sözleşme yapılması gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Bartın Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10
Kamu idaresi cevabında; "4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesine
dayanılarak hazırlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar’’
başlıklı 22’nci maddesinde; “Alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin
belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir
defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması idarelerin takdirindedir. Buna karşılık, 22’nci
maddesinin (c) bendi kapsamında yapılan alımlarda ise madde metninde belirtildiği üzere
sözleşme yapılması zorunludur.” hükmü bütün birimlerimize yazı ile bildirilerek dikkat
edilmesi istenmiştir." denilmiştir.
Sonuç olarak Kamu idaresi bütün birimlere bulgu konusuyla ilgili yazı yazıldığını
belirtmiş olup, bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde
izlenecektir.
BULGU 3: Stratejik Planın Hazırlanmaması
Üniversitenin 2018 yılı stratejik planının bulunmadığı görülmüştür.5018 sayılı Kamu
Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin (n) bendinde,
stratejik plan, kamu idarelerinin orta ve uzun vadeli amaçlarını, temel ilke ve politikalarını,
hedef ve önceliklerini, performans ölçütlerini, bunlara ulaşmak için izlenecek yöntemler ile
kaynak dağılımlarını içeren plan olarak ifade edilmektedir.
Aynı Kanun’un “Stratejik planlama ve performans esaslı bütçeleme” başlıklı 9’uncu
maddesinin, stratejik planın hazırlanması gereken dönemdeki metninde; “Kamu idareleri;
kalkınma planları, programlar, ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde
geleceğe ilişkin misyon ve vizyonlarını oluşturmak, stratejik amaçlar ve ölçülebilir hedefler
saptamak, performanslarını önceden belirlenmiş olan göstergeler doğrultusunda ölçmek ve
bu sürecin izleme ve değerlendirmesini yapmak amacıyla katılımcı yöntemlerle stratejik plan
hazırlarlar. Kamu idareleri, kamu hizmetlerinin istenilen düzeyde ve kalitede sunulabilmesi
için bütçeleri ile program ve proje bazında kaynak tahsislerini; stratejik planlarına, yıllık
amaç ve hedefleri ile performans göstergelerine dayandırmak zorundadırlar.
Stratejik plan hazırlamakla yükümlü olacak kamu idarelerinin ve stratejik planlama
sürecine ilişkin takvimin tespitine, stratejik planların kalkınma planı ve programlarla
ilişkilendirilmesine yönelik usul ve esasların belirlenmesine Devlet Planlama Teşkilatı
Müsteşarlığı yetkilidir. Kamu idareleri, yürütecekleri faaliyet ve projeler ile bunların kaynak
ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programı hazırlar.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Kamu idareleri bütçelerini, stratejik planlarında yer alan misyon, vizyon, stratejik amaç ve hedeflerle uyumlu ve performans esasına dayalı olarak hazırlarlar. Kamu idarelerinin bütçelerinin stratejik planlarda belirlenen performans göstergelerine uygunluğu ve idarelerin bu çerçevede yürütecekleri faaliyetler ile performans esaslı bütçelemeye ilişkin diğer hususları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir. Maliye Bakanlığı, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ve ilgili kamu idaresi tarafından birlikte tespit edilecek olan performans göstergeleri, kuruluşların bütçelerinde yer alır. Performans denetimleri bu göstergeler çerçevesinde gerçekleştirilir.” denilmektedir. Kurumun, 2018 yılını kapsayan stratejik plan hazırlamaması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddelerine aykırılık teşkil etmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemizde Rektör adayı belirleme seçiminin “Rektör Adaylarının Seçimle Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar” uyarınca 26 Temmuz 2016 Salı günü gerçekleştirilmesi planlanmıştır. Ancak, 15 Temmuz 2016 tarihindeki darbe kalkışması sonucu rektör adayı belirleme seçimi iptal edilmiştir. 29 Ekim 2016 tarihli ve 29872 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile 2547 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinin a bendinin birinci fıkrası; “Devlet Üniversitelerinde Rektör Yükseköğretim Kurulu tarafından önerilecek, profesör olarak en az üç yıl görev yapmış üç aday arasından Cumhurbaşkanınca atanır.” şeklinde değiştirilmiştir. 2018-2022 Dönemi Stratejik Planı amaç ve hedeflerinin yeni atanacak rektör tarafından belirlenmesinin uygun olacağı değerlendirildiğinden planın hazırlıklarına başlanılmamıştır. Rektör atamasının geç yapılması sonucu da 2018-2022 Dönemi Stratejik Planı süresinde Kalkınma Bakanlığına gönderilememiştir. 19.04.2017 tarihli ve 30043 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2017/27 sayılı Cumhurbaşkanlığı Atama Kararı ile yeni rektör ataması yapılarak 24.04.2017 tarihinde görevine başlamıştır. Rektörlük görev değişiminin hemen ardından 23.05.2017 tarihli ve 1700027374 sayılı Genelge ile 2018-2022 Dönemi Stratejik Planının hazırlıklarına hızlı bir şekilde başlanılmıştır. 2018-2022 Dönemi Stratejik Plan hazırlık sürecine ait iş takviminin 2018 yılı
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Bartın Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12
başında sonlanması öngörülmüş ve bitirilerek Kalkınma Bakanlığının uygun görüşüne
sunulmuştur.
Kalkınma Bakanlığının 01.06.2018 tarihli 2332 sayılı yazısı ile 2018-2022 Dönemi
Stratejik Planın, kapsadığı dönemin ilk yılından önceki yılın (2017) Nisan ayı sonuna kadar
gönderilmesi gerektiği belirtilmiş ve planın 2019-2023 olarak revize edilmesi, 31 Temmuz
2018 tarihine kadar değerlendirilmek üzere Bakanlığa gönderilmesi istenmiştir.
Bu çerçevede Bakanlık görüşü doğrultusunda 2019-2023 Dönemi Stratejik Planı
olarak revize edilmiş olup 12.06.2018 tarihli ve 1800036501 sayılı yazımız ile tekrar
Kalkınma Bakanlığının değerlendirmesine sunulmuştur.
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının 27.08.2018 tarihli ve 10230 sayılı
değerlendirme yazısı sonucu 2019-2023 Dönemi Stratejik Planına nihai hali verilmiştir."
denilmiştir.
Sonuç olarak Üniversite tarafından gönderilen cevaptan, üniversitenin 2018 yılını
kapsayan stratejik planının bulunmaması sebebinin rektör adayı belirleme seçiminin uzaması
sebebiyle stratejik planlama sürecinin geç başlaması olduğu anlaşılmış olup, bundan sonraki
stratejik planlama süreçlerinin zamanında yapılmasına dikkat edilmesi gerekmektedir.
BULGU 4: Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Kapsamında Verilmesi Gereken
Ara ve Sonuç Raporlarının Zamanında Verilmemesi
Bilimsel Araştırma Projelerine ilişkin olarak proje yöneticileri tarafından verilmesi
gereken ara ve sonuç raporlarından bir kısmının zamanında verilmediği görülmüştür.
Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik’in
“Proje Raporları” başlıklı 8’inci maddesinde;
" (1) Kabul edilen bir projenin yürütücüsü Komisyona altı ayda bir geçmiş dönemdeki
çalışmalarla ilgili bilgilerin yer aldığı ara rapor sunar. Komisyon projenin türüne ve
özelliğine göre ara rapor sunma sürelerini ve koşullarını değiştirebilir. Ara raporlar
Komisyon tarafından incelenir. Komisyon gerekli gördüğü durumlarda konunun uzmanlarının
görüşlerine de başvurarak değerlendirme sürecini tamamlayabilir. Projelerin sonraki
dilimleri ile ilgili maddi desteğin devamı Komisyonun olumlu görüşüne tabidir.
(2) Proje yürütücüsü, protokolde belirtilen bitiş tarihini izleyen en geç üç ay
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 içerisinde, araştırma sonuçlarını içeren proje sonuç raporunu Komisyon tarafından belirlenen formata uygun olarak sunar. Lisansüstü tez projeleri için, ilgili birimlerce onaylanmış tezler de sonuç raporu olarak kabul edilebilir. Sonuç raporu Komisyon tarafından değerlendirilerek projenin başarılı sayılıp sayılmayacağına karar verilir. Komisyon gerekli gördüğü durumlarda konunun uzmanlarının görüşlerine de başvurarak değerlendirme sürecini tamamlayabilir." Hükmü yer almaktadır. Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik hükümleri gereğince, Bilimsel Araştırma Projeleri yöneticilerinin ara ve sonuç raporlarını zamanında vermeleri gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmeliğe göre hazırlanan ve Bartın Üniversitesi Senatosunun 27.02.2019 tarihli 2019.03.04 sayılı kararı ile kabul edilen Bartın Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Yönergesinin 12. maddesinde “Kabul edilen araştırma projesinin yürütücüsü, Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimine altı ayda bir geçmiş dönemdeki çalışmalarla ilgili bilgilerin yer aldığı gelişme raporu sunar.” hükmü yer almaktadır. Projelerin izlenmesine dair hususlar yönergenin 12’nci maddesinin 1,2 ve 3. bendleri ile hükme bağlanmış olup raporlamaların zamanında yapılması sağlanmıştır." denilmiştir. Sonuç olarak Üniversite tarafından gönderilen cevapta raporların zamanında sunulmasının sağlandığı belirtilmesine rağmen, denetimler esnasında ara ve sonuç raporlarından bir kısmının zamanında verilmediği görülmüş olup, Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik hükümleri gereğince, bilimsel araştırma projeleri yöneticilerinin ara ve sonuç raporlarını zamanında vermeleri gerekmektedir. BULGU 5: Üniversiteye Ait Taşınmazların Tapu Kayıtlarında Cins Tashihlerinin Yapılmaması Üniversiteye ait taşınmazların tapu kayıtlarında cins tashihlerinin yapılmadığı görülmüştür. “Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik”in “Cins tashihlerinin yapılması” başlıklı 10'uncu maddesinde: “(1) (Değişik: 3/6/2014-2014/6455 K.) Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır. Kamu idareleri taşınmazların cins tashihinin yapılması için gerekli işlemleri yaparlar. (2) Tahsis edilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar açısından bu yükümlülük kullanan idarenin veya gerçek veya tüzel kişilerin durumu tespit eden yazısı üzerine taşınmaz maliki idareye aittir. Ancak cins tashihine ilişkin gerekli belgeler ile buna ilişkin malî yükümlülükler kullanıcılar tarafından karşılanır.” Denilmektedir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükmüne göre üniversiteye ait taşınmazların tapu kayıtlarında cins tashihinin yapılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemiz mülkiyetinde bulunan ve üniversitemize tahsisli olarak kullanılan taşınmazlarımızdan 103 ada 7 parseldeki Mühendislik Fakültesi idari binası, Edebiyat Fakültesi idari binası ve yemekhane binası bitirilmiş olup, cins tashihleri tamamlanmıştır. İnşaatı bitme aşamasındaki binalarımızda dahil edilerek çalışmalarımız devam etmektedir. Çalışmalarımız tamamlandığında tapu kayıtları ile uyumlu olacaktır." denilmiştir. Sonuç olarak Kamu idaresi bulgu konusuyla ilgili çalışmaların devam ettiğini belirtmiş olup, bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 8. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ TABLOLAR
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 EK 2: İZLEME
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Üniversiteye Ait Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmamış Olması 2017 Kısmen Yerine Getirildi Üniversiteye ait taşınmazların cins tashihlerinin yapılmadığı görülmüş olup, izleyen yıl denetiminde bununla ilgili işlemlere başlanılmakla birlikte, işlemlerin henüz tamamlanmadığı görülmüştür. Proje Özel Hesabına Kayıtlı Tutar ile Yılsonu Banka Bakiyesinin Eşit Olmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Proje özel hesabına kayıtlı tutar ile yılsonu banka bakiyesinin eşit olmadığı görülmüş olup, söz konusu hususun izleyen yıl denetiminde düzeltildiği
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 görülmüştür. Üniversitenin Döner Sermaye İşletmesi Olmasına Rağmen Mali Tablolarında, Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Bulunmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Üniversitenin döner sermaye işletmesi olmasına rağmen mali tablolarında, döner sermayeli kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabının bulunmadığı görülmüş olup, izleyen yıl denetiminde gerekli kaydın yapıldığı görülmüştür.
BARTIN ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1Bartın Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Gelir Gerçekleşmeleri ......... 22 Tablo 2Bartın Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2028 Yılı Gider Gerçekleşmeleri ........ 22
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 Tarım ve sanayi kuruluşlarınca üretilen çeşitli mal ve hizmetlerin standartlara uygunluğu konusunda ilgili mevzuat hükümlerine göre raporlar düzenlemek, analiz ve ölçümler yapmak, projeler hazırlamak veya uygulamak, Pedagojik formasyon, yabancı dil, bilgi işlem yazılım donanım konusunda eğitim hizmetleri faaliyetlerinde bulunmak, Bireylerin bilgi toplumuna uyum sağlamaları ve bu toplumda yaşamlarını daha iyi kontrol edebilmeleri için ekonomik ve sosyal hayatın tüm evrelerine aktif bir şekilde katılımlarına imkân vermek amacıyla, ihtiyaç duyulacak alanlarda kurslar düzenlemek, ihtiyaç halinde ulusal ve uluslararası kuruluşlarla işbirliği içinde projeler hazırlamak ve uygulamak, Turizm ve Otelcilik ile ilgili eğitim programları yapmak ve bu amaçla ilgili tesisler işletmek, Güzel sanatlarla ilgili senaryo, prodüksiyon, tiyatro, film, slayt, video, fotoğraf, reklam, ilan, yayın, rölöve, sergi, fuar, ve restorasyon faaliyetlerinde bulunmak, eğitim ve benzeri programları yapmak ve bunlarla ilgili rapor düzenlemektir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Bartın Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde; Rektörlük ve bağlı birimler (mobilya ve dekorasyon atölyesi), Mühendislik Fakültesi proje tahlil analiz ve danışmanlık işleri, Orman Fakültesi proje tahlil analiz ve danışmanlık işleri, Meslek Yüksekokulu grafik-tasarım işleri, Sürekli Eğitim Uygulama Ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü, 3d max, ingilizce, auto cad, web tasarım, çeviri kursları, Eğitim Fakültesi pedagojik formasyon eğitimi, Spor Eğitimi Uygulama Ve Araştırma Merkezi parkur kursları, Merkezi Araştırma Laboratuvarı Uygulama Ve Araştırma Merkezi proje tahlil analiz ve danışmanlık işleri, Bartın Üniversitesi Dil Eğitim-Öğretim Uygulama Ve Araştırma Merkezi dil kursları olmak üzere dokuz birim faaliyet göstermektedir. 2018 yılı sonu itibariyle İdari Büroda 1 işletme müdür vekili, 1 bilgisayar işletmeni,1 memur olmak üzere toplam 3 personel; rektörlüğe bağlı birim olarak çalışan Mobilya ve Dekorasyon Atölyesinde proje yürütücüsü olarak 1 öğretim görevlisi, 1 tekniker, 2 teknisyen
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 olmak üzere toplam 7 personel hizmet vermektedir. 1.3. Mali Yapı Bartın Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 yılı bütçesinde 6.890.000,00 TL gelir ve gider tahmini yapılmış olup yılsonu itibariye gerçekleşen gelir ve giderler aşağıdaki tablolarda gösterilmiştir. Tablo 3Bartın Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Gelir Gerçekleşmeleri Orman Gelirleri 267.340,57 Proje, Araştırma ve Geliştirme Gelirleri 12.000,00 Eğitim ve Danışmanlık Gelirleri 1.385.696,44 Muayene, Ölçüm, Kontrol ve Denetim Gelirleri 73.129,68 Faiz Gelirleri 208.773,73 TOPLAM GELİR 1.946.940,42TL Tablo 4Bartın Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2028 Yılı Gider Gerçekleşmeleri Personel Giderleri 207.942,80 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 157.823,36 Cari Transferler 184.116,59 Sermaye Giderleri 50.730,00 Ek Ödeme 1.042.267,40 TOPLAM GİDER 1.642.880,15 TL Bartın Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin mali tablolarına göre 2018 yılı net dönem kârı 249.675,86TL’dir. 1.4. Raporlama Sistemi Bartın Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün, hesap ve işlemlerinin muhasebeleştirilmesi ile mali rapor ve tabloları, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 565 ve 573’üncü maddelerinde düzenlenen defter, cetvel ve tablolardan oluşmaktadır. Saymanlığın muhasebe kayıt işlemleri, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 yönetilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, mali işlemlerini Maliye Bakanlığı Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden gerçekleştirmektedir. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü Sayıştay ve Maliye Bakanlığının denetimine tabidir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılacaktır. Geçici ve kesin mizan. Bilanço. Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço, gelir tablosu ve nakit akış tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Bartın Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Bartın Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim
Raporu
25
ve ekte yer alan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının
tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE
DEĞERLENDİRMELER
BULGU 1: Geçmiş Yıllar Kârları Hesabının Hatalı Kullanımı
Bartın Üniversitesi Döner Sermayesi İşletmesi 2018 Yılı Bilançosunun öz kaynaklara
ilişkin kayıtlarında 580-Geçmiş yıllar zararları hesabının, 570-Geçmiş yıllar kârları
hesabından mahsup edilmeksizin yıllar bazında yer aldığı görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 580 Geçmiş yıllar
zararları hesabı bölümünün “Hesabın İşleyişi” başlıklı 380' inci maddesinin son bendinde;
“1) İzleyen hesap dönemlerinde net kârdan mahsup edilen geçmiş yıllar zararları bu
hesaba alacak, 570 Geçmiş Yıllar Kârları Hesabına borç kaydedilir.” Denilmektedir.
Yukarıdaki mevzuat hükmüne göre döner sermayeli işletmelerde ilgili yıllara ilişkin
geçmiş yıllar zararları yıllar itibariyle kârlardan mahsup edilerek Geçmiş Yıllar kârları Hesabı
borç ve Geçmiş Yıllar Zararları Hesabı alacak olarak muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Hal böyleyken İşletmenin bilançosunda 580-Geçmiş Yıllar Zararları hesabında
26.674,34 TL ve 570- Geçmiş Yıllar kârları hesabında 1.422.514,38 TL 'nın yer aldığı ve
bunların birbirlerinden mahsup edilmediği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında; Bulguya ilişkin bir cevap yer almamıştır.
Sonuç olarak Döner sermayeli işletmelerde ilgili yıllara ilişkin geçmiş yıllar zararları
yıllar itibariyle kârlardan mahsup edilerek Geçmiş Yıllar kârları Hesabı borç ve Geçmiş Yıllar
Zararları Hesabı alacak olarak muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
BULGU 2: İç Kontrol ve İç Denetim Yapılanmasının Sağlanmaması ve Döner
Sermaye Muhasebe Bilişim Sisteminde Eksiklikler Bulunması
Bartın Üniversitesi 2018 yılı denetimleri kapsamında Bartın Üniversitesi Döner
Sermaye İşletmesinin 5018 Sayılı Kanun ile getirilen düzenlemeler sonrasındaki durumu
incelendiğinde; işletmenin kanunun getirdiği hükümlerin bir kısmına uygun olarak
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 yapılanmadığı, iç kontrol ve “Döner Sermaye Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi” ve “Döner Sermaye Yönetim Bilgi Sistemi” açısından eksikliklerin bulunduğu görülmüştür. Ülkemizde Kamu döner sermaye işletmesi uygulaması 1925 yılında başlamış olup; günümüzde faaliyetlerini 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde sürdürmektedir. 5018 sayılı Kanun’un Geçici 11’ inci maddesinde, “Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulan döner sermaye işletmeleri ve fonların bütçeleri, ilgili idarelerin bütçeleri içinde yer alır. Bu kanun kapsamındaki kamu idarelerinde kurulmuş döner sermaye işletmeleri ile fonlar, 31/12/2007 tarihine kadar tasfiye edilir. Bu süre sonuna kadar döner sermaye işletmeleri ile fonların borç ve yükümlülüklerinin tasfiyesi için ilgili idarelerce gerekli tedbirler alınır. Bu süre sonunda varlıkları ve kadroları ilgili kamu idaresine devredilir. Döner sermaye işletmeleri ve fonların tasfiyesine ilişkin esas ve usuller, Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir” hükmü yer almıştır. Bu hüküm ile 31.12.2007 tarihine kadar tasfiyelerine karar verilmiştir. Ancak daha sonra söz konusu maddenin 1’nci fıkrası 24.7.2008 tarihli Resmi Gazete ’de yayınlanan 5793 sayılı Kanunun 38’nci maddesiyle mülga edilmiştir. Kanunun geçici 11 inci maddesinin 2’nci ve 3’üncü fıkraları ise 22.12.2005 tarihli Resmi Gazete ‘de yayınlanan 5436 yasanın 10’uncu maddesinde yer alan “Bu Kanun kapsamında kamu idarelerinde kurulmuş döner sermaye işletmeleri 31.12.2010 tarihine kadar yeniden yapılandırılır. Döner sermaye işletmeleri yeniden yapılandırılıncaya kadar bunların bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması ve muhasebesi ile kontrol ve denetimi Maliye Bakanlığınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir. Fonların muhasebesi de bu Kanunun öngördüğü muhasebe sistemine göre yürütülür.” hükmü ile döner sermaye işletmelerinin tasfiyesinden vazgeçilerek 2010 yılı sonuna kadar yeniden yapılandırılmalarına karar verilmiştir. Daha sonra yürürlüğe giren 24/07/2008 tarihli ve 5793 sayılı Kanun’un 38’inci maddesiyle 5018 sayılı Kanun’un Geçici 11’inci maddesinde yer alan ‘31/12/2007’ ibaresi ‘31/12/2010’ olarak değiştirilmiş; ‘Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulan döner sermaye işletmeleri ve fonların bütçeleri, ilgili idarelerin bütçeleri içinde yer alır’ hükmü ise yürürlükten kaldırılmıştır. Fakat döner sermayeli işletmelerin yeniden
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 yapılandırma süreci henüz tamamlanmamıştır. Bartın Üniversitesi Döner Sermaye işletmesi 24.11.2009 tarih ve 27416 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik ile kurulmuş ve 04.01.2010 tarihi itibariyle faaliyetine başlamıştır. Müdürlüğe bağlı faaliyet yürüten birimler aşağıda listelenmiştir. Mobilya ve Dekorasyon Atölyesi (Mühendislik Fakültesi Proje Tahlil Analiz ve Danışmanlık İşleri) Eğitim Fakültesi (Pedagojik Formasyon Eğitimi) Sürekli Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi (3D Max, İngilizce, Auto CAD, Web Tasarım, Çeviri Kursları) Orman Fakültesi (Proje Tahlil Analiz ve Danışmanlık İşleri) Mühendislik Fakültesi Merkezi Araştırma Laboratuvarı Uygulama ve Araştırma Merkezi (Proje Tahlil Analiz ve Danışmanlık) Spor Eğitimi Uygulama ve Araştırma Merkezi (Parkur Kursları) Meslek Yüksekokulu (Grafik-Tasarım İşleri) 1.5.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe Ve Muhasebe Yönetmeliğinin 2’nci bölümünde gelirlerin tahakkuku, takibi ve tahsili, harcama yetkilisinin yetki ve sorumluluğu, gerçekleştirme görevlileri ve sorumluluğu; 3’üncü bölümünde kontrol ve denetimi; 4’üncü bölümünde ise muhasebe Yetkilisinin Görev, Yetki ve Sorumlulukları belirlenmiştir. Ancak Bartın Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğünde bir işletme müdürü ve iki bilgisayar işletmeninin fiilen görev yaptığı görülmektedir. 2012 itibariyle döner sermayeli işletmelerin bütçe, muhasebe, harcama ve taşınır işlemlerini kapsayan, veriye dayalı karar verme süreçlerini destekleyen Döner Sermaye Yönetim Bilgi Sistemi kullanılmaya başlanmıştır. Sistem döner sermayeli işletmelerin kaynaklarının etkin, ekonomik ve verimli şekilde kullanılmasının sağlanması ve mali
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 verilerinin genel yönetim verileri ile konsolide edilebilmesini hedeflemektedir. Döner Sermaye Yönetim Bilgi Sistemi, “Döner Sermaye Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi” ve “Döner Sermaye Yönetim Bilgi Sistemi” olmak üzere iki ana bölümden oluşmaktadır. 5018 sayılı Kanun’la döner sermaye işletmeleri için getirilen sistemin temel amaçları şunlardır: Şeffaflığın ve Hesap Verebilirliğin Güçlendirilmesi , Bütçe kapsamının genişletilmesi ve bütçe hakkının güçlendirilmesi, Döner sermayelerin sayısının azaltılması, Muhasebe ve hesap ve raporlama sisteminin geliştirilmesi, Kamuoyunun gerektiği şekilde ve zamanında bilgilendirilmesi, Yetki, rol ve sorumlulukların netleştirilmesidir. Bartın Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin hesap ve işlemlerinin incelenmesinde kurumun muhasebe işlemlerini Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürüttüğü görülmüştür. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından döner sermaye işletmelerinin kullanımı için hazırlanan Döner Sermaye Yönetim Bilgi Sisteminin, değişen mevzuat ve gelişen teknoloji doğrultusunda kamu idarelerinin ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde güncellenmesi gerektiği halde bunun yapılamadığı ve bu nedenle başta iç kontrol sisteminin etkin olarak çalışamaması, yapılan işlemlerin çalışan bireylerin bilgi ve donanımına bağlı hale gelmesi ve çalışanların değişmesi veya donanımında eksiklik bulunması halinde mali işlemlerde hata yapılması gibi sorunlara neden olunduğu tespit edilmiştir. Döner Sermaye Yönetim Bilgi Sisteminin üniversite döner sermaye işletmelerinin ihtiyaçlarını karşılamada yetersiz kaldığını gösteren ve sistemde güncelleme yapılmasını gerektiren başlıca nedenler; Aynı işveren sayılmakla birlikte, birikmiş gelir vergisi matrahının özel bütçe ile otomatik olarak birleşmesinin sağlanamaması, Konsolide mali tablo ve rapor üretilmesinin sağlanamaması,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 Alt hesapların görünmemesi, Kişi borcu, icra ve temlik işlemlerinde zorluklar yaşanması, Muhasebe yetkililerinin devir işlemlerinin sistem dışında gerçekleştirilmesi, Programın yavaş çalışması ve sık sık donmalar yaşanması, Yönetici ve personel rol tanımlama işlemlerinin işlevsel olmaması, Merkezden silme işlemlerinin yapılabilmesi, Sistemin Katma değer Vergisi tutarını bütçe giderine dâhil etmeden işlem yapması, Maaş hesaplama modülünün tamamen sistem dışında çalışmasından dolayı terfi tarihleri, unvan değişiklikleri gibi personel hareketlerinde otomatik takip yapılamaması ve TC Kimlik No, Vergi Kimlik No ve Iban Numarası gibi belirli bir karakter sayısına sahip tanımlamalarda gerekli karakter kontrollerinin yapılamaması. Olarak sıralanabilir. Bartın Üniversitesi’nde döner sermaye işletmesi, yeterli eleman bulunmaması, iç kontrol sisteminin etkin bir şekilde çalışmaması ve kullanılan bilgi sistemindeki yetersizlikler nedeniyle sağlıklı mali veriler üretilememesine; raporlara ve karşılaştırmalı sonuçlara zamanında ulaşılamamasına neden olmaktadır. Kamu idaresi cevabında; Döner Sermaye İşletme Müdürlüğümüz muhasebe hesap ve işlemlerini Maliye Bakanlığına ait Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütmektedir. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından Döner Sermaye İşletmelerinin kullanımı için hazırlanan sistem değişen mevzuat ve gelişen teknoloji doğrultusunda İşletme Müdürlüğümüzün ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde güncellenmesi gerektiği halde bunun yapılamadığı ve bu nedenle başta sağlıklı mali veriler üretilip, raporlara ve karşılaştırmalı sonuçlara zamanında ulaşılamamaktadır. Üniversitemizde halen 9 Fakülte, 3 Enstitü, 1 Yüksekokul, 3 Meslek Yüksekokulu, 12 Uygulama ve Araştırma Merkezi bulunmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 Üniversitemizdeki kayıtlı öğrenci sayısı 01 Ocak 2014 tarihinde 9 bin civarında iken 01 Ocak 2018 tarihinde %70’i aşan bir artışla 16.500’e yükselmiştir. Aynı dönemin başlangıcında 245 idari personel sayısı ise geçen dört yılın sonunda 241’e düşmüştür. Özetlemek gerekirse, öğrenci sayısı %70’i aşan bir oranda artmışken, idari personel sayısı düşmüş olup istenen artış sağlanamamıştır. Bu nedenle, diğer tüm birimlerimizde olduğu gibi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bünyesinde de idari insan kaynağı ihtiyacı had safhadadır. Üniversitemiz idari insan kaynağı açısından güçlendikçe tespit edilen husus doğrultusunda Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün iç kontrol sisteminin kurulması ve daha fonksiyonel çalışmasının sağlanması hedeflenmektedir." denilmiştir. Sonuç olarak Kamu idaresi, üniversite idari insan kaynağı açısından güçlendikçe tespit edilen husus doğrultusunda Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün iç kontrol sisteminin kurulmasının ve daha fonksiyonel çalışmasının sağlanmasının hedeflendiğini belirtmiş olup, bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 7. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ TABLOLAR
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bartın Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 EK 2: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama İç Kontrol ve İç Denetim yapılanmasının Sağlanmaması ve Döner Sermaye Muhasebe Bilişim Sistemide Eksiklikler Bulunması 2017 Yerine Getirilmedi İç kontrol ve iç denetim yapılanmasının sağlanmadığı ve döner sermaye muhasebe bilişim sisteminde eksiklikler bulunduğu görülmüş olup, iç denetim/kontrol ve bilişim sistemi eksiklerinin izleyen yıl denetiminde de devam ettiği görülmüştür.