2018 - ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ.pdf

ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ 2018 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2019

İÇERİK ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU 25

ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 6
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 6
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 7
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ........................................................................ 7
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 10
7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 11
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 20

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1. 2018 Mali Yılı Bütçe Giderleri .................................................................................... 4 Tablo 2. 2018 Mali Yılı Bütçe Gelirleri ..................................................................................... 4

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler

1. Üniversitenin Döner Sermaye İşletmesi Olmasına Rağmen Bunu 242 Döner Sermayeli Kuruluşlar Hesabında Takip Etmemesi
2. Anahtar Teslim Götürü Bedel Usuluyle İhalesi Yapılan İşlerin Uygulama Projelerinde Kusur ve Eksikliklerin Bulunması
3. Atatürk Üniversitesi ile Atatürk Üniversitesi Kalkındırma Vakfı Arasında Kiralama İşleminin Gerçekleşmesi
4. Üniversiteye Ait Taşınmazların Cins Tashihi İşlemlerinin Yapılmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anayasa’nın 130 uncu maddesine göre çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur. Atatürk Üniversitesi Anayasa’nın yukarıda yer verilen hükmüne istinaden 07.06.1957 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 31.05.1957 tarih ve 6990 sayılı Kanun ile kurulmuştur. Yükseköğretim ile ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile esasları bir bütünlük içinde düzenlemek amacıyla yayımlanan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu 1981’den beri yürürlüktedir. 2547 sayılı Kanun’un 12’nci maddesinde yükseköğretim kurumlarının görevleri sayılmakta olup bu görevler sırasıyla; a. Çağdaş uygarlık ve eğitim - öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde, toplumun ihtiyaçları ve kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun ve ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim - öğretim, bilim-sel araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, b. Kendi ihtisas gücü ve maddi kaynaklarını rasyonel, verimli ve ekonomik şekilde kullanarak, milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılan plan ve programlar doğrultusunda, ülkenin ihtiyacı olan dallarda ve sayıda insangücü yetiştirmek, c. Türk toplumunun yaşam düzeyini yükseltici ve kamu oyunu aydınlatıcı bilim verilerini söz, yazı ve diğer araçlarla yaymak, d. Örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim yoluyla toplumun özellikle sanayileşme ve tarım-da modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, e. Ülkenin bilimsel, kültürel, sosyal ve ekonomik yönlerden ilerlemesini ve gelişmesini ilgilendiren sorunlarını, diğer kuruluşlarla işbirliği yaparak, kamu kuruluşlarına önerilerde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 bulunmak suretiyle öğretim ve araştırma konusu yapmak, sonuçlarını toplumun yararına sunmak ve kamu kuruluşlarınca istenecek inceleme ve araştırmaları sonuçlandırarak düşüncelerini ve önerilerini bildirmek, f. Eğitim - öğretim ve seferberliği içinde, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim hizmetini üstlenen kurumlara katkıda bulunacak önlemleri almak, g. Yörelerindeki tarım ve sanayinin gelişmesine ve ihtiyaçlarına uygun meslek elemanlarının yetişmesine ve bilgilerinin gelişmesine katkıda bulunmak, sanayi, tarım ve sağlık hizmetleri ile diğer hizmetlerde modernleşmeyi, üretimde artışı sağlayacak çalışma ve programlar yapmak, uygulamak ve yapılanlara katılmak, bununla ilgili kurumlarla işbirliği yapmak ve çevre sorunlarına çözüm getirici önerilerde bulunmak, h. Eğitim teknolojisini üretmek, geliştirmek, kullanmak, yaygınlaştırmak, ı. Yükseköğretimin uygulamalı yapılmasına ait eğitim - öğretim esaslarını geliştirmek, döner sermaye işletmelerini kurmak, verimli çalıştırmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaktır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Kamu İdaresinin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanınca, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca seçilmekte ve atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik organı Senato olup Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır. Akademik yapısı Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Fakülte Dekanlıkları, Yüksekokullar, Enstitüler, Araştırma ve Uygulama Merkezleri ile Koordinatörlükler olan Üniversitenin idari yapısında ise Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, İç Denetim Birimi, Etik Komisyonu, Rektör Yardımcıları, Koordinatörlük, Uygulama ve Araştırma Merkezi, İşletme Müdürlüğü, Genel Sekreter ve Genel Sekreter Yardımcıları ile bunlara bağlı 8 Daire Başkanlığı ve Hukuk Müşavirliği bulunmaktadır. Üniversite de; 23 Fakülte, 8 Enstitü, 1 Yüksekokul, 1 Konservatuvar, 12 Meslek Yüksekokulu, 26 Uygulama ve Araştırma Merkezi ve Rektörlüğe bağlı pek çok birim faaliyet göstermektedir. İdarenin akademik ve idari personele ait dolu kadro sayısı 4.425’tir. Bu personelden 2.652’si akademik personel olup, Üniversitenin idari personel sayısı ise 1.773'tür. Üniversitenin bağlı, ilgili ve ilişkili olduğu kurum ve idareler değerlendirildiğinde;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Atatürk Üniversitesinin ilgili yıl bütçesi hazırlanıp Anayasa’nın 130 uncu maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak işleme tabi tutulup yürürlüğe konmaktadır. Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile kurulan Yükseköğretim Kurulunun görev alanı içerisinde Atatürk Üniversitesi de bulunmaktadır. Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim altında bulunduran Yükseköğretim Kuruluna bağlı Yüksek Denetleme Kurulu ise Kamu İdaresinin faaliyetlerini denetleme yetkisine sahiptir. Akademik bir organ olan Üniversitelerarası Kurulun üyeleri her üniversiteden bir rektör ve bir profesörün katılımından oluşmaktadır. Bu Kurulun görevleri 2547 sayılı Kanun’un 11 inci maddesiyle belirlenmiştir ve Atatürk Üniversitesi de Kurulun üyesidir. Atatürk Üniversitesi diğer üniversiteler gibi mali yönetim yapısı ve işleyişi, kamu bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, mali işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve raporlanması ve mali kontrole ilişkin olarak 5018 sayılı Kanun’un verdiği görev ve yetkiye istinaden başta Hazine ve Maliye Bakanlığı düzenlemeleri olmak üzere ilgili diğer kurumların düzenlemelerine tabidir. 1.3. Mali Yapı “Özel Bütçeli İdare” olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun, 5436 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi ile değiştirilmiş (II) Sayılı Cetvelinin (A) bölümünde sayılan Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve İleri Teknoloji Enstitüleri içerisinde yer alan Kamu İdaresi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve özgelirlerinden oluşan ödenekleri kullanarak giderlerini finanse etmektedir. 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 562.488.000 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine, yıl içinde ödenek eklenmiş ve toplam tahsis edilen ödenek 701.972.000 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin % 95’i yani 667.774.000 TL’si kullanılmıştır. Dönem faaliyet geliri 714.885.706,84 TL, faaliyet gideri 1.023.005.138,54 TL olan Üniversitenin 2018 yılını

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 -308.943.061,95 TL olumsuz faaliyet sonucu ile tamamladığı anlaşılmıştır. Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2018 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir. Tablo 1. 2018 Mali Yılı Bütçe Giderleri Ekonomik sınıflandırmaya göre 2018 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları ise aşağıdadır. Tablo 2. 2018 Mali Yılı Bütçe Gelirleri 2018 MALİ YILI BÜTÇE GİDERLERİ Hesap Kodu Bütçe Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcanan (TL) Gerçekleşme Oranı (%) 830.01-Personel Giderleri 357.116.000,00 399.665.000,00 400.630.000,00 100 830.02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 50.015.000,00 57.084.000,00 57.698.000,00 101 830.03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 80.156.000,00 107.045.000,00 85.624.000,00 80 830.05-Cari Transferler 15.613.000,00 21.051.000,00 19.332.000,00 92 830.06-Sermaye Giderleri 59.588.000,00 117.127.000,00 104.488.000,00 89 TOPLAM 562.488.000,00 701.972.000,00 667.774.000,00 95 2018 MALİ YILI BÜTÇE GELİRLERİ Hesap Kodu Bütçe Başlangıç Tahmini (TL) Gerçekleşen Tutar (TL) Gerçekleşme Oranı (%) 800.03-Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 22.690.000,00 45.350.694,74 199,71 800.04-Alınan Bağ.ve Yard.ile Özel Gelirler 517.474.000,00 585.936.147,84 113,03 800.05-Diğer Gelirler 22.324.000,00 42.956.044,75 192,33 GENEL TOPLAM 562.488.000,00 674.242.887,33 119,68

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Kamu İdaresi bütçesi içinde yer almayan Üniversite Döner Sermaye İşletmesi 2018 yılını 129.269.656,01 TL dönem karı ile kapatmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kanun’un 49 uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80 inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri.  Geçici ve kesin mizan.  Bilanço.  Kasa sayım tutanağı.  Banka mevcudu tespit tutanağı.  Alınan çekler sayım tutanağı.  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı.  Teminat mektupları sayım tutanağı.  Değerli kâğıtlar sayım tutanağı.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli.  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu.  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu.  Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kanun'un 55 inci maddesinin verdiği yetkiye dayanarak Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde iç kontrolün beş bileşeni sayılmış, bu bileşenlere yönelik 18 İç Kontrol Standardı ve 79 Genel Şart belirlenmiş, kapsam dahilindeki idarelerden mevcut iç kontrol sistemlerinin Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere iç kontrol uyum eylem planı hazırlamaları istenmiştir. Mevzuat düzenlemeleri çerçevesinde Atatürk Üniversitesince İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı 18 kamu iç kontrol standardı ve bu standartları sağlayan 79 genel şartı içerecek şekilde ilk kez 2009 yılında hazırlanmış, İdarenin bütçe dışı kaynakları arasında yer alan Döner Sermaye İşletmesine eylem planında yer verilmemiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 İdarenin İç Kontrol Uyum Eylem Planını uygulanmaya başladığı 2009 yılından günümüze değin yapmış olduğu çalışmalar değerlendirildiğinde; Kontrol Ortamı Standartları ve Genel Şartlarına Yönelik; -Üst yönetici ve personelin iç kontrol sistemine ilişkin farkındalıklarının kurum içi genelgeler, duyurular, eğitimler, anketler ve görsel afişlerle sağlandığı, -Tüm personelin “Etik Sözleşmesi”ni imzalamadığı, -Görev, yetki ve sorumlulukların hazırlanarak birimlerin ve kurumun web sayfasında iç kontrol sekmesine eklendiği ve burada yer alan bilgilerde revize gereken hususların bildirilmesine yönelik duyuruların gerçekleştiği, -Yetki Devri ve İmza Yetkileri Yönergesinin mevcut olduğu ve duyurulduğu, -İş akış şemalarının 2015 yılında hazırlandığı ve birimlerden belli periyotlarla güncellenmesinin istenildiği, Risk Değerlendirme Standartlarına ve Genel Şartlarına Yönelik; -Kurum stratejik planının katılımcı yöntemlerle hazırlandığı, planın yıllık uygulama dilimleri olan performans programlarının mevcut olduğu, İdare bütçesinin stratejik plan ve performans programındaki hedef ve göstergeler ve bunlara ait faaliyetler ile bu faaliyetlerin maliyetleri esas alınarak hazırlandığı, -İdarenin amaç ve hedeflerinin gerçekleşmesini engelleyebilecek iç ve dış risklerin tanımlandığı, kontrol faaliyetleri belirlendiği, risklerin gerçekleşip gerçekleşmediğinin ve kontrol faaliyetlerinin yılda bir kez birimlerden istenildiği, Kontrol Faaliyetleri Standartları ve Genel Şartlarına Yönelik; -“İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar” çerçevesinde harcama birimleri ve Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı tarafından ön mali kontrol işlemlerinin gerçekleştirildiği, Usul ve Esaslar’da belirtilen ön mali kontrole tabi işlemler ile İdarece karar verilen diğer ön mali kontrole tabi işlemlerin Ön Mali Kontrol Yönerge’si hazırlanarak duyurulduğu ve uygulandığı, Bilgi ve İletişim Standartları ve Genel Şartlarına Yönelik; -Yıllık faaliyetlere ait sonuçların ve değerlendirmelerin İdare Faaliyet Raporunda yer aldığı ve kurum web sayfasında yayımlandığı,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 -Yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üretebilecek ve analiz yapma imkânı sunacak şekilde tasarlanan bir sistemin bulunmadığı, farklı programlardan alınan raporlarla bu ihtiyacın giderilmeye çalışıldığı, ancak alınan bilgilerde bazen tutarsızlık yaşandığı, İzleme Standartları ve Genel Şartlarına Yönelik; -İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun üst yöneticinin onayı ile görevlendirildiği, -İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planında yer alan eylemlerin gerçekleşme sonuçlarının Kurul tarafından değerlendirilerek rapor haline getirildiği ve 21.06.2018 tarihinde Bakanlığa gönderildiği, -Kendisine 5 adet iç denetçi kadrosu ihdas edilen İdarede 2 iç denetçi bulunduğu, teşkilat şemasında doğrudan üst yöneticiye bağlı İç Denetim Birimi kurulduğu, belli periyotlarla iç kontrol sistemine yönelik bir denetimin gerçekleştirildiği, Anlaşılmış olup sonuç olarak iç kontrol sistemi ile ilgili uyum ve yapılandırma çalışmaları halen devam etmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Atatürk Üniversitesi 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Üniversitenin Döner Sermaye İşletmesi Olmasına Rağmen Bunu 242 Döner Sermayeli Kuruluşlar Hesabında Takip Etmemesi Üniversitenin Döner Sermaye İşletmesi olmasına rağmen, 242 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına üniversitece herhangi bir kayıt yapılmadığı görülmüştür. Kamu idarelerinin döner sermayeli kuruluşlara yatırdıkları sermayeler, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 162, 163 ve 164 üncü maddelerinde ele alınmaktadır. İlgili Yönetmeliğin 162 nci maddesinde kamu idarelerinin bütçelerine konulan ödeneklere dayanarak, döner sermayeli kuruluşlara verdikleri ayni ve nakdi sermayelerin 242 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler hesabında izlenmesi gerektiği, ayrıca ilgili Yönetmeliğin (Md.162,163,164) hükümleri gereğince; bu hesabın döner sermayeli kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması ve döner sermayeli kuruluşlara verilen sermayenin işletilmesi sonucunda ortaya çıkan ve özel kanunlarında sermayeye eklenmesine yetki verilen karların da bu hesaba kaydedilmesi gerekmektedir. Ancak 2018 yılında yapılan denetimler sırasında, Atatürk Üniversitesinin Döner Sermaye İşletmesi olmasına ve bu döner sermayeye konulmuş ve halihazırda işletilen bir sermaye miktarı olmasına rağmen, Üniversitenin 242 numaralı hesabı kullanmayarak Döner Sermaye Paylarını muhasebesi içinde takip etmediği tespit edilmiştir. Üniversitece döner sermaye işletmesine transfer edilen sermaye miktarlarının daha önce düzenlenmiş mali belgelerdeki verilerden tespit edilerek mali tablolarda yer almasının sağlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; Konu hakkında Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğüne Üniversitemizce yatırılan tutarın olup olmadığı var ise tutarın bildirilmesiyle ilgili yazı yazılmış olup; saymanlıktan alınan cevabi yazıda; “kayıtlarında yatırılan bir sermaye tutarın olmadığı belirtilmiş olup; bu sebeple herhangi bir kayıt yapılmadığı” bildirilmiştir. Sonuç olarak Bulguda yer alan hususla ilgili herhangi bir kayda rastlanmadığı belirtilmiştir. Bu konuyla ilgili olarak Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne uygun şekilde gerekli işlemler yapılmalıdır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 BULGU 2: Anahtar Teslim Götürü Bedel Usuluyle İhalesi Yapılan İşlerin Uygulama Projelerinde Kusur ve Eksikliklerin Bulunması Uygulama Projesi, belli bir yapının onaylanmış kesin projesine göre yapının her türlü ayrıntısının belirtildiği projelerdir. Uygulama projesi, inşa edilecek yapıları en ince ayrıntısına kadar görebilmek için çizilir. Tatbikat projesi olarak da ifade edilen uygulama projelerinde yapının inşasında kullanılacak bütün ölçüler, elemanlar, malzemeler, nitelikleri eksiksiz bir şekilde ve kolay anlaşılabilecek şekilde çizilerek ya da yazılarak hazırlanır. Uygulama projesi, kesin projeden sonra çizilir. Bu proje kapsamında inşaat için gerekli tüm ölçüleri tesisat planları, elemanlar, referanslar ve çizimler yer alır. Tüm bu bileşenlerin eksiksiz bir şekilde proje üzerinde belirtilmesi gerekir. Proje çizimi yapılırken, inşaat sürecinde ihtiyaç duyulacak bilgilerin detaylı ve açık bir şekilde belirtilmesi gerekir. Ayrıca inşaat malzemeleri imalatı sırasında gerekecek tüm malzeme detayları da proje kapsamında belirtilir. Uygulama projesi, bir yapının inşa edilmesi için ihtiyaç duyulan tüm bilgileri bulundurmalıdır. Ancak;  Atatürk Üniversitesi’nde devam eden inşaatların uygulama projelerinde genel olarak plan, kesit ve detaylarda noksanlar bulunduğu görülmüştür. Aynı şekilde mahal listelerinde de eksikler yer almaktadır.  Yapım işlerinde imalatlara başlanmasının ardından uygulama projelerinde sıkça değişikliklere gidildiği görülmüştür. İhale dokümanında, mahal listesinde ve uygulama projelerinde yer alan eksiklikler nedeniyle devam eden projelerin sık sık revize edildiği ve imalat değişiklikleri yapıldığı görülmüştür. Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 21. Maddesinin; “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi Madde 21 - (1) Yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan işin; a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması, b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak
mümkün olmaması, şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10’una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20’sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir. “ hükmü gereğince % 10 oran dâhilinde ilave işlerin hangi şartlar

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 altında yapılabileceği belirtilmiştir. Uygulama projelerindeki eksikliklerin “öngörülemeyen durumlar” gibi değerlendirilip iş artışlarına gidildiği ve/veya imalat değişiklikleri yapıldığı görülmüş olup bu durum yukarıda bahsedilen yasal hükümlere uygun değildir.  Üniversitede yapım işinin yapıldığı birimlerdeki ihtiyaç raporunun, işin devamı sırasında birimler tarafından değiştirilmeye çalışıldığı, devam eden imalatlarda değişiklikler talep edildiği ve bu değişiklik taleplerinin sürekli olarak dikkate alınarak uygulama projesinde değişikliğe gidildiği görülmüştür.  Fiyat farkı ödenen işlerde, sık sık revize proje yapılması nedeniyle iş artışlarının gerçekleşmesi ve bu nedenle de iş programlarının değişikliklere gidildiği bunun sonucu olarak da ödenecek fiyat farkı tutarlarında artışlar olduğu görülmüştür. Bu durum yapım işlerinde ödenecek fiyat farkı tutarlarının önceden tahmin edilebilirliğini oldukça azaltmaktadır.  Yapım işlerine ait iş programlarında ve yüklenici firmalara ödenen hakedişlerde evrak üzerinde sık sık düzeltmelere rastlanmış olup düzeltmelerin çoğunluğunun kontrol amiri (yapı denetim görevlisi) olarak görevlendirilen teknik personel tarafından yapıldığı görülmüştür. Bu durum diğer teknik personelin bu konuda gereken özeni göstermediği izlenimi doğurmuştur. Sonuç olarak; kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılması ilkesi gereği, kamu ihtiyaçlarının zamanında karşılanması için yapım işlerine ait uygulama projelerinin tam ve eksiksiz hazırlanması gerekmekte olup, ihaleye çıkılmadan önce projelerin tetkikinde azami özenin gösterilmediği görülmüştür. Uygulama projelerinin daha dikkatli ve özenli hazırlanması, yapım aşamalarında yukarıda bahsedildiği türden değişikliklere gidilmek zorunda kalınmasının önüne geçecektir. Kamu idaresi cevabında; Konu ile ilgili Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığından bilgi istenmiş olup, Başkanlıktan gelen cevabi yazıda; “Söz konusu bulguya ait cevaplarımız gerekçeleriyle birlikte aşağıda 5 madde halinde açıklanmıştır.

1. Üniversitemizin Açık Öğretim Fakültesinin kurulması ve Döner Sermayesinden gelen paylarla birlikte yıllık bütçesinde artışlar meydana gelmiş, bu duruma paralel olarak yapım işlerine yapılan yatırımlar ve ihaleli iş sayısında her yıl artışlar olmuştur. Yapım İşi sayısındaki bu artışa paralel olarak teknik personel alımı ise gerçekleştirilememiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 Üniversitemizin bu konuda kadro talebi ve teknik personel istihdam etme çalışmaları devam etmektedir. Artan yapım işlerine göre teknik personelin yetersiz olması İdaremizdeki bilimleşmeyi sekteye uğratmaktadır. Bu nedenle İdaremizde konusunda uzman personellerden oluşan bir Etüt ve Projeler Birimi bulunmamaktadır. Teknik elemanlar kendilerine verilen tekli ve / veya çoklu görevlendirmeler ile muhtelif işlerdeki görevlerini (etüt – proje, altyapı ve üstyapı kontrollük işleri – hakediş – yaklaşık maliyet, keşif vb.) yerine getirmektedirler. Bu nedenlerle işlerdeki yoğunluk ile İlimizdeki inşaat mevsiminin kısa olması dikkate alınarak yatırımların bir an önce faaliyete geçmesi için Üst Yönetim tarafından işlerin hızlı ve çabuk bir şekilde ihaleye çıkılması talepleri nedenleriyle uygulama projelerinde ve mahal listelerinde bazı noksanlıklar bulunmaktadır. İdaremiz tarafından tüm teknik personelimiz bu konuda gereken özen ve hassasiyeti göstermeleri için uyarılmış olup, bu tarihten sonraki ihalelerde bu konuya azami dikkat edilecektir. 2. Yapım İşlerinde imalatlara başlanmasından sonra Üniversitemiz yönetim birimlerinin yazılı istekleri nedeniyle zaruri olarak değişikliklere gidilmekte olup, bu doğrultuda projenin tamamlanması ve faaliyete geçirilmesi için iş artışı kapsamında imalatlar yapılmaktadır. Projedeki noksanlar veya bir başka sebeple % 10 iş artışı kullanılmadan tamamlanan yatırımlar bulunduğu gibi bazı durumlarda söz konusu nedenlerden ötürü % 10 iş artışı kullanılmaktadır. İdaremizce Sayıştay Başkanlığından alınan şifahi görüşler doğrultusunda tüm işlerin sözleşmelerine ek madde konulmuş olup, bu maddede yer alan hükümle iş kapsamındaki azalan ve artan imalatlara aynı oranda indirim yapılması sağlanmaktadır. Böylece % 10 iş artışı ve iş eksilişlerinde kamu zararı oluşmasının önüne geçilmektedir. Ayrıca eğitim - öğretim faaliyetlerinin aktif olarak devam ettiği Üniversitemize ait binalarda öğrenci sayılarındaki artış, yeni birimler oluşturulması nedeniyle birimlerin bina içerisinde yer değişikliğine gitmesi, eğitimin sürekliliğinin sağlanması vb. nedenlerle ihaleye çıkıldığı tarihteki şartlarla işin yapıldığı tarihteki şartların aynı olmaması ön görülmeyen durumları ortaya çıkarmakta, bu nedenle de proje değişikliği zorunlu hale gelmektedir. Bu konuda İdaremiz tarafından Üniversitemizin diğer birimleri uyarılmış olup, proje değişikliğinin minimize edilmesi için gerekli çalışmalara başlanmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 3. Üniversitemiz birimleriyle koordineli olarak ihtiyaç raporları hazırlanmakta ve bu raporlara göre hazırlanan uygulama projeleriyle işlerin ihaleleri yapılmaktadır. Ancak işin yapım sırasında birimlerde değişen yöneticilerin tasarrufu, ya da bir bilimsel çalışma için yapılan başvuruların olumlu sonuçlanması sonucu fazladan mahal ihtiyacının oluşması (laboratuvar, tecritli oda vb.) öğrenci sayısının ikinci yarıyılda artması nedeniyle sınıf ihtiyacı doğması gibi nedenlerle eğitim öğretimin aksamaması için proje değişikliğine gidilebilmektedir. Bu konuda İdaremiz tarafından Üniversitemizin diğer birimleri uyarılmış olup, proje değişikliğinin minimize edilmesi için gerekli çalışmalara başlanmıştır. 4. Üniversitemizde yapılan işlerde proje değişikliğinin neden kaynaklandığı 1. 2. Ve 3. Maddelerde anlatılmış olup, ayrıca yıllara sari ihale edilen işlerde projenin bir an önce faaliyete geçmesi amacıyla işlerin sözleşmelerinde de yer alan İlimizde havanın fen noktasında çalışmaya uygun olmayan dönemlerinde, İdaremiz Üniversite üst yönetiminin talepleri doğrultusunda ivedi olarak işin bitirilmesi için yüklenici firmaların gerekli önlemleri alarak bu dönemlerde çalışmasını talep etmektedir. Bu durum iş programında değişikliklere neden olmakta projenin planlanan zamandan daha erken sürede bitirilebilmesi için revize iş programları yapılmaktadır. Proje değişikliği ile ilgili hususlarda ise alınacak önlemlerle proje değişikliklerinin minimize edilmesi sağlanacak olup, ödenecek fiyat farkı tutarlarının önceden tahmin edilebilirliğini sağlanacaktır. 5. Yapım İşlerine ait iş programlarında ve yüklenici firmalara ödenen hakedişlerde evrak üzerinde sık sık yapılan düzeltmelerle ilgili olarak tüm teknik personelimiz uyarılmış olup, bu konuda gereken özen ve hassasiyeti göstermeleri için gerekenler azami ölçüde yapılacaktır. Sonuç Olarak; Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Denetim Raporu Bulgu 5’ te yer alan tespitler doğrultusunda gerekli düzenlemeler yapılacak olup, kamu ihtiyaçlarının zamanında kaynakların daha etkili, ekonomik ve verimli kullanılarak karşılanması sağlanacaktır. Sonuç olarak Bulgumuzda belirtilen ve kamu idaresi tarafından bundan sonra dikkate alınacağı bildirilen hususlar gelecek yıllardaki denetimlerimizde takip edilecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 BULGU 3: Atatürk Üniversitesi ile Atatürk Üniversitesi Kalkındırma Vakfı Arasında Kiralama İşleminin Gerçekleşmesi Atatürk Üniversitesi Kalkındırma Vakfının yerleşke içerisinde kiracı olarak üniversiteye ait taşınmazları kiraladığı görülmüştür. 29.01.2004 tarih ve 25361 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun’un “Amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Kanun; kamu kurum ve kuruluşlarını, kamu hizmetlerini veya personelini desteklemek üzere kurulan dernekler ve Türk Medenî Kanununa göre kurulan vakıflar ile bunların kamu kurum ve kuruluşları ile ilişkilerini düzenler ve kapsar. Kanunla kurulan dernek ve vakıflar, bu Kanun kapsamı dışındadır. Ancak, bu vakıfların hangi esas ve usullere göre faaliyette bulunacakları Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.” denilmekte olup “Temel ilkeler” başlıklı 2 nci maddesinde; “... ı) İhaleyi yapan kurum ve kuruluş bünyesinde bulunan veya bu kurum ve kuruluşlarla ilgili her ne amaçla kurulmuş olursa olsun vakıf ve dernekler ile bunların sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketler, bu kurum ve kuruluşların 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa göre yapacakları ihalelere katılamazlar.” hükmü yer almaktadır. 5072 sayılı Kanun dernek ve vakıfların, kuruluşların hizmet binaları ve müştemilatı içinde faaliyet gösteremeyeceğini ve bu kuruluşlara ait araç ve gereci kullanamayacağını, kurum ve kuruluş bünyesinde bulunan veya bu kurum ve kuruluşlarla ilgili her ne amaçla kurulmuş olursa olsun vakıf ve dernekler ile bunların sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketlerin, bu kurum ve kuruluşların 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre yapacakları ihalelere katılamayacağını açık şekilde belirtmekte ve bu ilkelere uymayanlar hakkında Kanun’un 3 üncü maddesinde belirtilen cezai işlemin uygulanacağını hüküm altına almaktadır. Üniversitenin taşınmaz kiralama işlemlerinin incelenmesi sonucunda, 2 taşınmazın Atatürk Üniversitesi Kalkındırma Vakfı tarafından kiralandığı anlaşılmıştır. Söz konusu vakfın kiraladığı taşınmazlara ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 Kiraya Verilen Taşınmazın Yıllık Kira Bedeli (TL) Adı Cinsi Yeni Okuma Salonu Kantini Kantin 50.000 Araştırma Hastanesi İçi Market Yeri Market 50.000 5072 sayılı Kanun, her ne amaçla kurulmuş olursa olsun üniversite ile ilgili vakıfların, üniversitenin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre yapacağı ihalelere katılamayacağını açıkça belirtmekte iken yapılan kiralama işlemlerinin mevzuata aykırı olduğu düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; Bulguya ilişkin olarak Üniversitemiz Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığından bilgi istenmiş olup; Başkanlıkça gönderilen cevabi yazıda; “Üniversitemiz Araştırma Hastanesi içerisinde bulunan market yerinin kiralaması yapılırken Üniversitemiz Hukuk Müşavirliğinden görüş istenmiş olup, yazılarının 3. Paragrafında “Mal topluluklarına tüzel kişilik tanımış olan hukuk düzenimizde vakıfların ticari işletme işletmelerine hukuken bir engel yoktur.” beyanları ile aynı yazının son paragrafında “Atatürk Üniversitesi Kalkındırma Vakfının sahip olduğu Yakutiye Eğitim Danışmanlık Hizmetleri Gıda ve Akaryakıt Ltd.Şti. Araştırma Hastanesi koridorunda bulunan işyerini market olarak çalıştırılmasında hukuken bir sakınca yoktur.” görüşü baz alınarak kiralama işlemi yapılmıştır. Ayrıca Yeni Okuma Salonu kantin yerinin kiralama işlemi yapılırken ilgili vâkıfın Üniversitemiz bünyesindeki ihtiyaç sahibi öğrencilere burs vermek ve sayıyı daha da artırmak için gelir temin etmek amacıyla işyerini kiralama isteği üzerine Genel Sekreterlik Makamından görüş istenmiş, uygundur görüşü alındıktan sonra Atatürk Üniversitesi Kalkındırma Vakfına kiralanmıştır.” denilmektedir. Söz konusu yerlerin bundan sonra yapılacak olan kiralamalarında bulguda belirtilen görüş dikkate alınarak işlem tesis edilecektir, ifadesi yer almaktadır. Sonuç olarak İdare tarafından gönderilen cevapta bulgumuzda belirtilen hususlara herhangi bir itiraz edilmemiş olup, söz konusu işlemin kurum içindeki ilgili birimlerden uygun görüş alınarak yapıldığı belirtilmiştir. Yapılan değerlendirmede, Atatürk Üniversitesi ile Atatürk Üniversitesi Kalkındırma Vakfı arasında yapılan kiralama işlemlerinin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun ilgili hükümlerine aykırı olduğu düşünülmektedir. İdare tarafından bundan sonra bulguda yer alan hususlara uygun şekilde hareket edileceği belirtilmiş olup bu husus önümüzdeki dönemde takip edilecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 BULGU 4: Üniversiteye Ait Taşınmazların Cins Tashihi İşlemlerinin Yapılmaması Atatürk Üniversitesinin taşınmaz mal işlemlerinin incelenmesi neticesinde, kuruma ait taşınmazların bir kısmının cins tashihlerinin yapılmadığı; bu nedenle de mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtlarında görünen cinslerinin birbirine uygun olmadığı tespit edilmiştir. Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı kurum ve kuruluşların mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla 02.10.2006 tarihli ve 26307 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Cins tashihlerinin yapılması ” başlıklı 10 uncu maddesinde; “(1) Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır. Kamu idareleri taşınmazların cins tashihinin yapılması için gerekli işlemleri yaparlar. (2) Tahsis edilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar açısından bu yükümlülük kullanan idarenin veya gerçek veya tüzel kişilerin durumu tespit eden yazısı üzerine taşınmaz maliki idareye aittir. Ancak cins tashihine ilişkin gerekli belgeler ile buna ilişkin malî yükümlülükler kullanıcılar tarafından karşılanır.” denilmiştir. Aynı Yönetmelik’in 11 inci maddesinde ise kayıt değişikliği işlemlerinin nasıl yapılacağı maddeler halinde açıklanmıştır. Ancak konuya ilişkin olarak yapılan incelemede, tapuda kayıtlı taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile kayıtlarda belirtilen cinslerinin birbirine uygun olmadığı görülmüştür. Üniversiteye ait taşınmazların yukarıda zikredilen yönetmelik hükümlerine uygun olarak cins tashihlerinin yapılarak, taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarında belirtilen cinslerinin birbirine uygun hale getirilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Konu ile ilgili Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığından bilgi istenmiş olup, Başkanlıktan gelen cevabi yazıda; “Üniversitemize ait taşınmazların cins tashihlerinin yapılabilmesi için yeterli ödenek olmadığı, yeterli ödeneğin temin edilmesi halinde gerekli iş ve işlemlerin yapılacağı” belirtilmiştir. Sonuç olarak Gerekli şartların oluşması halinde söz konusu işlemlerin yapılacağı belirtilmiştir. Bu husus önümüzdeki dönemde incelenecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 8. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ TABLOLAR 2018 YILI BİLANÇOSU AKTİF HESAPLAR PASİF HESAPLAR
1 DÖNEN VARLIKLAR 248.032.644,33 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 16.199.988,02 10 HAZIR DEĞERLER 117.866.519,60 32 FAALİYET BORÇLARI 2.511.522,54 100 KASA HESABI 559,56 320 BÜTÇE EMANETLERİ HESABI 2.511.522,54 102 BANKA HESABI 114.908.769,03 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 5.797.628,29 108 DİĞER HAZIR DEĞERLER HESABI 2.957.191,01 330 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 649.679,62 12 FAALİYET ALACAKLARI 35.622.558,54 333 EMANETLER HESABI 5.147.948,67 120 GELİRLERDEN ALACAKLAR HESABI 35.587.298,14 36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 6.755.142,42 121 GELİRLERDEN TAKİPLİ ALACAKLAR HESABI 1.425,00 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABI 5.061.772,99 126 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 33.835,40
361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ HESABI 1.387.189,33 14 DİĞER ALACAKLAR 4.914.646,12
362 FONLAR VEYA DİĞER KAMU İD ADINA YAPILAN TAHSİLAT HESABI 306.180,10 140 KİŞİLERDEN ALACAKLAR HESABI 4.914.646,12 37 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 1.135.694,77 15 STOKLAR 6.401.357,78 372 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI HESABI 1.135.694,77 150 İLK MADDE VE MALZEME HESABI 6.401.357,78 4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 18.877.746,74 16 ÖN ÖDEMELER 83.227.562,29 43 DİĞER BORÇLAR 97.870,32 162 BÜTÇE DIŞI AVANS VE KREDİLER HESABI 83.227.562,29 430 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 97.870,32 2 DURAN VARLIKLAR 26.368.496,81 47 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 18.779.876,42 22 FAALİYET ALACAKLARI 508.072,56 472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI HESABI 18.779.876,42 226 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 508.072,56 5 ÖZ KAYNAKLAR 239.323.406,38

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 25.860.424,25 50 NET DEĞER 187.839.385,35 250 ARAZİ VE ARSALAR HESABI 21.651,12 500 NET DEĞER HESABI 187.839.385,35 251 YERALTI VE YERÜSTÜ DÜZENLERİ HESABI 16.701.857,96 51 DEĞER HAREKETLERİ 409.121,11 252 BİNALAR HESABI 279.982.296,97 519 Değer Hareketleri Sonuç Hesabı 409.121,11 253 TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR HESABI 194.641.294,17
57 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI 357.926.779,58 254 TAŞITLAR HESABI 5.023.640,54
570 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI HESABI 357.926.779,58 255 DEMİRBAŞLAR HESABI 94.109.324,66 59 DÖNEM FAALİYET SONUÇLARI -306.851.879,66 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) -564.619.641,17
591 DÖNEM OLUMSUZ FAALİYET SONUCU HESABI (-) -306.851.879,66 26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 0,00
260 HAKLAR HESABI 11.623.237,16
268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) -11.623.237,16
29 DİĞER DURAN VARLIKLAR 0,00
294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDİ DURAN VARLIKLAR 1.149.584,52
299 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) -1.149.584,52
AKTİF TOPLAMI 274.401.141,14 PASİF TOPLAMI 274.401.141,14
Bilanço Dipnotları:
910 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI HESABI 12.791.852,00
911 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI EMANETLERİ HESABI 12.791.852,00
920 GİDER TAAHHÜTLERİ HESABI 15.993.642,37
921 GİDER TAAHÜTLERİ KARŞILIĞI HESABI 15.993.642,37
948 BAŞKA BİRİMLER ADINA İZLENEN ALACAKLAR HESABI 8.774.677,42
949 BAŞKA BİRİMLER ADINA İZLENEN ALACAKLAR EMANETLERİ HESABI 8.774.677,42
962 YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI BİLİMSEL PROJELER HESABI 2.979.439,13

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 963 BİLİMSEL PROJELER KARŞILIĞI HESABI 2.979.439,13
993 MADDİ DURAN VARLIKLARIN KİRA VE İRTİFAK HAKKI GEL HESABI 603.525,50
999 DİĞER NAZIM HESAPLAR KARŞILIĞI HESABI 603.525,50

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU GİDERLER GELİRLER Ekonomik Kodlar Giderin Türü Tutarı
Ekonomik Kodlar Giderin Türü Tutarı 630.01 Personel Giderleri 404.669.341,92 600.03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 46.985.912,86 630.02 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Prim Giderleri 57.737.065,65 600.04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 609.440.791,80 630.03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 93.910.683,94 600.05 Diğer Gelirler 58.353.257,88 630.05 Cari Transferler 20.556.053,17 600.25 Kamu İd Bedelsiz Olarak Al Mali olmayan Var El Edilen Gel. 105.744,30 630.07 SermayeTransferleri 13.325.979,23 610 İndirim, İade ve İskontolar Hesabı 823.630,25 630.12 Gelirlerin Ret ve İadesinden Kaynaklanan Giderler 251.658,38
630.13 Amortisman Giderleri 411.346.866,65
630.14 İlk Madde ve Malzeme Giderleri 13.373.193,80
630.20 Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Giderler 33.238,74
630.25 Kamu İd Bedelsiz Olarak Devr Mali olmayan Var Kay Gid. 23.128,00
630.30 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 2.359.591,50
630.99 Diğer Giderler 3.327.155,27
GİDERLER TOPLAMI (A) 1.020.913.956,25 GELİRLER TOPLAMI (B) 714.885.706,84 GİDERLER TOPLAMI (A) 1.020.913.956,25
GELİRLER TOPLAMI (B) 714.885.706,84
İNDİRİM, İADE, İSKONTO TOPLAMI ( C ) 823.630,25
NET GELİR (D) 714.062.076,59 FAALİYET SONUCU (D-A) -1.020.913.956,25

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 EK 2: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Yurt Dışından Öğrenci Kabulü Sınav Ücreti Gelirlerinin ve Sınav Harcamalarının Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Tarafından Döner Sermaye İşletmesi Bünyesinde Gerçekleştirilmesi 2017 Kısmen Yerine Getirildi Başka Hesaplarda İzlenmesi Gereken Tutarların Emanetler Hesabında İzlenmesi 2017 Kısmen Yerine Getirildi Kiraya Verilen Taşınmazlar ile Taşınmaz Kiralama Gelirlerinin Nazım Hesaplarda İzlenmemesi 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi

ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. ÖZET ........................................................................................................................................................... 25
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 25
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 26
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 26
5. GENEL DEĞERLENDİRME ................................................................................................................... 26
6. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 28

BULGU LİSTESİ A. Denetim Bulguları

1. Bütçe Hedef ve Gerçekleşmeleri Arasında Meydana Gelen Sapmaların Nedenlerine Yer Verilmemesi
2. Faaliyet Raporunda Performans Hedeflerine İlişkin Sapmaların Nedenlerinin Açıklanmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 25

1. ÖZET Bu rapor, Atatürk Üniversitesinin performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca, Sayıştay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Atatürk Üniversitesinin hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aşağıdakiler denetlenmiştir:  2014 - 2018 dönemine ait Stratejik Plan,  2018 yılı Performans Programı,  2018 yılı İdare Faaliyet Raporu ve  Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. Yapılan denetimler neticesinde Atatürk Üniversitesi’nin 2014 - 2018 dönemine ait Stratejik Planı, 2018 yılı Performans Programı, 2018 yılı Faaliyet Raporunun mevcut olduğu ve yasal süresi içerisinde mevzuattaki şekil şartlarına büyük ölçüde uygun şekilde hazırlanıp kamuoyuna sunulduğu görülmüştür.
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına ilişkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmış olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 26 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilir. Bu çerçevede, Atatürk Üniversitesi'nin yayımladığı 2014 - 2018 dönemine ait Stratejik Plan, 2018 yılı Performans Programı ve 2018 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir. 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2018 yılı performans denetimi kapsamında Atatürk Üniversitesi’nin yayımladığı 2014 – 2018 dönemine ait Stratejik Planı, 2018 yılı Performans Programı ve 2018 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 27 Atatürk Üniversitesi’nin 2014 – 2018 dönemine ait Stratejik Planı incelendiğinde; planın zamanında yayımlandığı, genel olarak mevzuatta belirtilen şekil ve içeriğe uygun olarak hazırlandığı görülmüştür. Atatürk Üniversitesi’nin 2018 yılı Performans Programı ile 2018 yılı Faaliyet Raporunun mevcut olduğu, yasal süreleri içinde yayımlandığı ve bulgu konusu yapılan hususlar dışında mevzuatta belirtilen şekil şartlarına uygun olduğu görülmüştür. Üniversitenin hazırlamış olduğu Performans Programı ve Faaliyet Raporundaki performans bilgisi içeriğinin düzenlemelere uygun olduğu değerlendirilmiştir. Performans hedef veya göstergelerine ilişkin performans bilgisinin toplandığı, analiz edildiği, raporlandığı veri kayıt sisteminin kurulduğu, veri kayıt sisteminin faaliyet sonuçlarının ölçümüne ve değerlendirilmesine ilişkin unsurları önemli ölçüde kapsadığı görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 28 6. DENETİM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesi Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Performans Programının Değerlendirilmesi Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesi BULGU 1: Bütçe Hedef ve Gerçekleşmeleri Arasında Meydana Gelen Sapmaların Nedenlerine Yer Verilmemesi Kurumun 2018 yılı Faaliyet Raporu incelendiğinde bütçe hedef ve gerçekleşmeleri arasında meydana gelen sapmaların nedenlerine, iç ve dış mali denetim sonuçlarına yer verilmediği görülmüştür. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin “Birim ve idare faaliyet raporlarının kapsamı” başlıklı 18 inci maddesinde Birim ve idare faaliyet raporlarının “Faaliyetlere ilişkin bilgi ve değerlendirmeler” bölümünde, mali bilgiler ile performans bilgilerine detaylı olarak yer verileceği ifade olunmuştur. İlgili maddede aynen: “Mali bilgiler başlığı altında, kullanılan kaynaklara, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgilere, temel mali tablolara ve bu tablolara ilişkin açıklamalara yer verilir.” ifadesi yer almaktadır. Bu itibarla anılan Yönetmelik hükmü gereği, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri arasında meydana gelen sapmaların nedenlerine kamuoyuna sunulan faaliyet raporunda yer verilmesi gereklidir. Kamu idaresi cevabında; "Atatürk Üniversitesi 2018 yılı Faaliyet Raporunda bütçe hedef ve gerçekleşmeleri arasında meydana gelen sapmaların nedenlerine, iç ve dış mali denetim sonuçlarına yer verilmediği yönündeki rapor Kurumumuzca incelenmiş olup; yeni hazırlanacak Faaliyet Raporunda bu iki hususa mutlaka yer verilecektir." denilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 29 Sonuç olarak Kamu İdaresi cevabında bulguda yer alan hususa ilişkin eksikliğin giderileceğini beyan etmiştir. Söz konusu husus önümüzdeki dönemde incelenecektir. BULGU 2: Faaliyet Raporunda Performans Hedeflerine İlişkin Sapmaların Nedenlerinin Açıklanmaması Atatürk Üniversitesi 2018 yılı Faaliyet Raporu'nda performans hedeflerine ilişkin gerçekleşme sonuçlarında meydana gelen sapmalara yönelik açıklama yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik’in 18 inci maddesinde; "Faaliyet raporlarında, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine yer verileceği" belirtilmiştir. Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Faaliyet Raporu’nda, 2018 yılı Performans Programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumunun raporlandığı görülmüştür. Hedef ve göstergelerin değerlendirilmesi sonucunda, her bir göstergeye gerçekleşme durumu oransal olarak gösterilmiş fakat gerçekleşme durumlarında meydana gelen sapmaların nedenleri hakkında faaliyet raporunda herhangi bir açıklama yapılmamıştır. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemiz 2018 yılı Faaliyet Raporunda performans hedeflerine ilişkin gerçekleşme sonuçlarında meydana gelen sapmalara yönelik açıklamalara yer verilmediği ilişkin olarak Kurumumuzca yapılan kontrol neticesinde yeni yılda hazırlanacak olan Faaliyet Raporunda sapmaların nedenlerine ait açıklamalara mutlaka yer verilecektir." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu İdaresi bulguda yer alan hususla ilgili gerekli işlemlerin yapılacağını beyan etmiştir. Söz konusu husus önümüzdeki dönemde incelenecektir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi Ve Değerlendirilmesi Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 30 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 31