TalepSistemi
giriş yap

2018 - ANKARA ÜNİVERSİTESİ.pdf

Oluşturulma tarihi: 2.09.2026 12:33    Güncellendi: 2.09.2026 12:33
Yazdır...

ANKARA ÜNİVERSİTESİ 2018 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2019

İÇERİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 ANKARA ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 52 ANKARA ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU 83

ANKARA ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

  1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
  2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 8
  3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 9
  4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 9
  5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ........................................................................ 9
  6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 11
  7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ......................................................................................... 12
  8. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 14
  9. EKLER ........................................................................................................................................................ 41

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1 2018 Mali Yılı Bütçe Giderleri ..................................................................................... 5 Tablo 2 2018 Mali Yılı Bütçe Gelirleri ...................................................................................... 6

KISALTMALAR AVAM: Ankara Veteriner Anatomi Müzesi AYÖS: Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavı KBS: Kamu Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi ÖRSEM: Öğrenci Rehabilitasyon Sosyal Spor Eğitim Uygulama Mekan ve Tesisleri TKYS: Taşınır Kayıt Yönetim Sistemi YÖKDİL: Yükseköğretim Kurumları Yabancı Dil Sınavı

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanakları

  1. Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesinde Bulunan Nadir Eserler ve Diğer Kıymetli Taşınırların Kayıt Altına Alınmaması B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
  2. Kişilerden Alacaklar Hesabının Takibinin Yeterince Yapılmaması
  3. Üniversite Bünyesindeki Müzelerde Bulunan Taşınırlar İçin Mevzuat Hükümlerine Uygun İşlem Yapılmaması
  4. Rektör Yardımcılarının Mevzuatın Emrettiği Sayıdan Fazla Olması
  5. Üniversitede İdari Görevlerle İlgili Olarak Koordinatör Atanması
  6. İdarenin Aleyhine Sonuçlanan Davalarda Sorumlulara Rücu İşleminin Yapılmaması
  7. Sınav Ücretlerinin Döner Sermaye Bütçesine Gelir Kaydedilmesi
  8. Ankara Üniversitesi Taşınmazlarında Cins Tashihi Yapılmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

  1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1 Mevzuat ve Görevler Anayasa’nın 130’uncu maddesine göre çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur. Ankara Üniversitesi 13 Haziran 1946’da kabul edilen 4936 sayılı Kanun ile 18 Haziran 1946’da kurulmuş, Üniversitenin teşkilat yapısı, 2809 sayılı Kanun’un 7'inci maddesi ile tamamlanarak 21 Ekim 1946’da öğrenime açılmıştır. Yükseköğretim ile ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile esasları bir bütünlük içinde düzenlemek amacıyla yayımlanan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu 1981’den beri yürürlüktedir. 2547 sayılı Kanun’un 12’nci maddesinde yükseköğretim kurumlarının görevleri sayılmakta olup bu görevler sırasıyla; a. Çağdaş uygarlık ve eğitim - öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde, toplumun ihtiyaçları ve kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun ve ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim - öğretim, bilimsel araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, b. Kendi ihtisas gücü ve maddi kaynaklarını rasyonel, verimli ve ekonomik şekilde kullanarak, milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılan plan ve programlar doğrultusunda, ülkenin ihtiyacı olan dallarda ve sayıda insan gücü yetiştirmek,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 c. Türk toplumunun yaşam düzeyini yükseltici ve kamu oyunu aydınlatıcı bilim verilerini söz, yazı ve diğer araçlarla yaymak, d. Örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim yoluyla toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, e. Ülkenin bilimsel, kültürel, sosyal ve ekonomik yönlerden ilerlemesini ve gelişmesini ilgilendiren sorunlarını, diğer kuruluşlarla işbirliği yaparak, kamu kuruluşlarına önerilerde bulunmak suretiyle öğretim ve araştırma konusu yapmak, sonuçlarını toplumun yararına sunmak ve kamu kuruluşlarınca istenecek inceleme ve araştırmaları sonuçlandırarak düşüncelerini ve önerilerini bildirmek, f. Eğitim - öğretim ve seferberliği içinde, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim hizmetini üstlenen kurumlara katkıda bulunacak önlemleri almak, g. Yörelerindeki tarım ve sanayinin gelişmesine ve ihtiyaçlarına uygun meslek elemanlarının yetişmesine ve bilgilerinin gelişmesine katkıda bulunmak, sanayi, tarım ve sağlık hizmetleri ile diğer hizmetlerde modernleşmeyi, üretimde artışı sağlayacak çalışma ve programlar yapmak, uygulamak ve yapılanlara katılmak, bununla ilgili kurumlarla işbirliği yapmak ve çevre sorunlarına çözüm getirici önerilerde bulunmak, h. Eğitim teknolojisini üretmek, geliştirmek, kullanmak, yaygınlaştırmak, ı. Yükseköğretimin uygulamalı yapılmasına ait eğitim - öğretim esaslarını geliştirmek, döner sermaye işletmelerini kurmak, verimli çalıştırmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaktır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Kamu İdaresinin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanınca, Dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca seçilmekte ve atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik organı Senato olup Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Akademik yapısı Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Fakülteler, Yüksekokullar, Enstitüler, Devlet Konservatuarı, Hastaneler, Araştırma ve Uygulama Merkezleri ile Koordinatörlükler olan Üniversitenin idari yapısında ise Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, İç Denetim Birimi, Etik Komisyonu, Rektör Yardımcıları, Koordinatörlükler, Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, Avrupa Birliği Ofisi, Dış İlişkiler Ofisi, Bilimsel Araştırma Birimi, Genel Sekreter ve Genel Sekreter Yardımcıları ile bunlara bağlı Daire Başkanlıkları ve Hukuk Müşavirliği bulunmaktadır. Ankara Üniversitesi, Ankara ili sınırları içerisinde 31, diğer illerde 5 olmak üzere toplam 36 yerleşkeye yayılmış; 18 fakülte, 14 enstitü, 1 yüksekokul, 11 meslek yüksekokulu, 1 Devlet Konservatuvarı, 46 araştırma ve uygulama merkezi, Sürekli ve Uzaktan Eğitim Merkezleri ile eğitim-öğretim ve araştırma hizmeti vermektedir. Genel Sekreterlik, Personel Daire Başkanlığı, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı ile Hukuk Müşavirliği Rektörlük binasında, Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı, Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı, Bilgi İşlem Daire Başkanlığı, İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı ile Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı Beşevler 10. Yıl Yerleşkesinde, Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı ise Gölbaşı 50. Yıl Yerleşkesinde faaliyetlerini sürdürmektedir. İdarenin akademik ve idari personele ait dolu kadro sayısı 11.644’tür. Bu personelden 3.647’si akademik personel olup 70 yabancı uyruklu akademik personel, 2 sözleşmeli akademik personel, 107 sözleşmeli öğretici, 2547/35’inci madde ile görevlendirilen 348 akademik personel bulunmaktadır. Üniversitenin idari personel sayısı 4.691, sözleşmeli personel sayısı 540, işçi sayısı ise 2.239’dur. Üniversitenin bağlı, ilgili ve ilişkili olduğu kurum ve idareler değerlendirildiğinde; Ankara Üniversitesinin ilgili yıl bütçesi hazırlanıp Anayasa’nın 130’uncu maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak işleme tabi tutulup yürürlüğe konmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile kurulan Yükseköğretim Kurulunun görev alanı içerisinde Ankara Üniversitesi de bulunmaktadır. Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim altında bulunduran Yükseköğretim Kuruluna bağlı Yükseköğretim Denetleme Kurulu ise Kamu İdaresinin faaliyetlerini denetleme yetkisine sahiptir. Akademik bir organ olan Üniversitelerarası Kurulun üyeleri her üniversiteden bir rektör ve bir profesörün katılımından oluşmaktadır. Bu Kurulun görevleri 2547 sayılı Kanun’un 11’inci maddesiyle belirlenmiştir ve Ankara Üniversitesi de Kurulun üyesidir. Ankara Üniversitesi diğer üniversiteler gibi mali yönetim yapısı ve işleyişi, kamu bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, mali işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve raporlanması ve mali kontrole ilişkin olarak 5018 sayılı Kanun’un verdiği görev ve yetkiye istinaden başta Hazine ve Maliye Bakanlığı düzenlemeleri olmak üzere ilgili diğer kurumların düzenlemelerine tabidir. 1.3. Mali Yapı “Özel Bütçeli İdare” olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun, 5436 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi ile değiştirilmiş (II) sayılı cetvelinin (A) bölümünde sayılan Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve İleri Teknoloji Enstitüleri içerisinde yer alan Kamu İdaresi,, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve özgelirlerinden oluşan ödenekleri kullanarak giderlerini finanse etmektedir. 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 933.816.000,00 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine, yıl içinde ödenek eklenmiş ve toplam tahsis edilen ödenek 1.060.855.603,64 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin %95,50’si yani 1.013.002.415,76 TL’si kullanılmıştır. Dönem faaliyet geliri 1.097.519.700,97 TL, faaliyet gideri 1.465.813.078,86TL,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Gelirlerden İndirim, İade ve İskontolar 1.191.065,13 TL olan Üniversite 2018 yılını 369.484.443,02 TL olumsuz faaliyet sonucu ile tamamladığı anlaşılmıştır. Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2018 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir. Tablo 1 2018 Mali Yılı Bütçe Giderleri Hesap Kodu Bütçe Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcanan (TL) Gerçekleşme Oranı (%) 830.01-Personel Giderleri 559.304.000,00 595.726.041,34 591.430.644,52 99,30 830.02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 92.233.000,00 100.705.393,22 100.605.723,37 99,90 830.03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 76.202.000,00 92.725.568,92 84.078.442,08 90,70 830.05-Cari Transferler 26.050.000,00 29.278.099,33 28.670.181,74 97,90 830.06-Sermaye 179.027.000,00 242.420.500,83 208.217.424,05 85,90

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Ekonomik sınıflandırmaya göre 2018 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları ise aşağıdadır. Tablo 2 2018 Mali Yılı Bütçe Gelirleri Giderleri TOPLAM 933.816.000,00 1.060.855.603,64 1.013.002.415,76 95,49 Hesap Kodu Bütçe Başlangıç Tahmini (TL) Gerçekleşen Tutar (TL) Gerçekleşme Oranı (%) 800.03-Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 26.421.000,00 36.280.418,39 137,30 800.04-Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 884.074.000,00 877.364.961,23 99,20 800.05-Diğer Gelirler 23.321.000,00 52.526.573,87 225,20 TOPLAM 933.816.000,00 966.171.953,49 103,50

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Ankara Üniversitesi merkezi yönetim bütçesi içerisinde yer alan özel bütçeli bir kamu idaresi olmakla birlikte 5018 sayılı Yasa’da tanımlanan bütçe türleri dışında kalan döner sermaye işletmesi, iktisadi işletmesi ve sosyal tesisler bütçeleri de kaynakları arasında yer almaktadır. Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 yılında 125.090.958,02 TL dönem zararı ile faaliyetlerini tamamlamıştır. Döner Sermaye İşletmesi gelirlerinden bilimsel araştırma projeleri için özel bütçeye aktarılan kaynak 2018 yılı için 26.937.927,35 TL olmuştur. Ankara Üniversitesi Sosyal ve Ticari Tesisler İktisadi İşletmesinin 2018 yılına ait karı 523.671,55 TL, Ankara Üniversitesi Öğrenci Rehabilitasyon Sosyal Spor Eğitim Uygulama Mekan ve Tesislerinin (ÖRSEM) 2018 yılına ait karı 397.572,70 TL olarak gerçekleşmiştir. Ayrıca Üniversitenin Ankara Üniversitesi Teknokent AŞ’de %70,40 oranında hissesi bulunmakta olup hisselerin değeri 10.560.390,00 TL’dir. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kanun’un 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 aşağıda sayılmakta olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri.  Geçici ve kesin mizan.  Bilanço.  Kasa sayım tutanağı.  Banka mevcudu tespit tutanağı.  Alınan çekler sayım tutanağı.  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı.  Teminat mektupları sayım tutanağı.  Değerli kâğıtlar sayım tutanağı.  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli.  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu.  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu.  Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 55’inci maddesinin verdiği yetkiye dayanarak Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde iç kontrolün beş bileşeni sayılmış, bu bileşenlere yönelik 18 İç Kontrol

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Standardı ve 79 Genel Şart belirlenmiş, kapsam dahilindeki idarelerden mevcut iç kontrol sistemlerinin Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere iç kontrol uyum eylem planı hazırlamaları istenmiştir. Mevzuat düzenlemeleri çerçevesinde Ankara Üniversitesince İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı 18 kamu iç kontrol standardı ve bu standartları sağlayan 79 genel şartı içerecek şekilde ilk kez 2010 yılında hazırlanmış, mevcut eylem planı 2017 yılında revize edilmiş ve ayrıca İdarenin bütçe dışı kaynakları arasında yer alan Döner Sermaye İşletmesine eylem planında yer verilmiştir. İdarenin İç Kontrol Uyum Eylem Planını uygulanmaya başladığı 2010 yılından günümüze değin yapmış olduğu çalışmalar değerlendirildiğinde;  Kontrol Ortamı Standartları ve Genel Şartlarına Yönelik; -Üst yönetici ve personelin iç kontrol sistemine ilişkin farkındalıklarının kurum içi genelgeler, duyurular, eğitimler, anketler ve görsel afişlerle sağlandığı, -Tüm personelin “Etik Sözleşmesi”ni imzaladığı ve personel dosyalarına bu sözleşmelerin eklendiği, -Görev, yetki ve sorumlulukların hazırlanarak birimlerin ve kurumun web sayfasında iç kontrol sekmesine eklendiği ve burada yer alan bilgilerde revize gereken hususların bildirilmesine yönelik duyuruların gerçekleştiği, -Yetki Devri ve İmza Yetkileri Yönergesinin mevcut olduğu ve duyurulduğu, -İş akış şemalarının hazırlandığı ve güncellendiği,  Risk Değerlendirme Standartlarına ve Genel Şartlarına Yönelik; -Kurum stratejik planının katılımcı yöntemlerle hazırlandığı, planın yıllık uygulama dilimleri olan performans programlarının mevcut olduğu, İdare bütçesinin stratejik plan ve performans programındaki hedef ve göstergeler ve bunlara ait faaliyetler ile bu faaliyetlerin maliyetleri esas alınarak hazırlandığı, -İdarenin amaç ve hedeflerinin gerçekleşmesini engelleyebilecek iç ve dış risklerin tanımlandığı, kontrol faaliyetleri belirlendiği, risklerin gerçekleşip gerçekleşmediğinin ve kontrol faaliyetlerinin çalışıp çalışmadığının izlendiği,  Kontrol Faaliyetleri Standartları ve Genel Şartlarına Yönelik; -“İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar” çerçevesinde harcama birimleri ve Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı tarafından ön mali kontrol işlemlerinin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 gerçekleştirildiği, Usul ve Esaslar’da belirtilen ön mali kontrole tabi işlemler ile İdarece karar verilen diğer ön mali kontrole tabi işlemlerin Ön Mali Kontrol Yönerge’si hazırlanarak duyurulduğu ve uygulandığı,  Bilgi ve İletişim Standartları ve Genel Şartlarına Yönelik; -Yıllık faaliyetlere ait sonuçların ve değerlendirmelerin İdare Faaliyet Raporunda yer aldığı ve kurum web sayfasında yayımlandığı, -Yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üretebilecek ve analiz yapma imkanı sunacak şekilde tasarlanan tek bir sistemin bulunmadığı, farklı programlardan alınan raporlarla bu ihtiyacın giderilmeye çalışıldığı, ancak alınan bilgilerde bazen tutarsızlık yaşandığı,  İzleme Standartları ve Genel Şartlarına Yönelik; -İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun üst yöneticinin onayı ile görevlendirildiği, -İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planında yer alan eylemlerin gerçekleşme sonuçlarının izlendiği, değerlendirme raporu hazırlanıp İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna gönderildiği 2018 yılında İç Kontrol Sistemi Değerlendirme Raporu’nun hazırlandığı, -Kendisine 11 adet iç denetçi kadrosu ihdas edilen İdarede 6 iç denetçi atamasının gerçekleştiği, teşkilat şemasında doğrudan üst yöneticiye bağlı İç Denetim Birimi bulunduğu, Anlaşılmış olup sonuç olarak iç kontrol sistemi ile ilgili revizyon ve geliştirme çalışmalarının devam ettiği görülmüştür. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Ankara Üniversitesi 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesinde Bulunan Nadir Eserler ve Diğer Kıymetli Taşınırların Kayıt Altına Alınmaması Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesinde yapılan tespit ve incelemelerde Taşınır Mal Yönetmeliği ve ilgili mevzuatın uygulanmasında eksiklikler olduğu, nadir eserler ve diğer kıymetli taşınırların kayıt altına alınmadığı görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 44’üncü maddesi uyarınca hazırlanan ve 18.01.2007 tarih ve 26407 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinde, “Harcama yetkilileri taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının bu Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan sorumludur. Harcama yetkilileri taşınır kayıtlarının bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak tutulması ve taşınır mal yönetim hesabının hazırlanması sorumluluğunu taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri aracılığıyla yerine getirir.” denilmek suretiyle taşınır mal yönetiminin bütüncül bir sorumluluk anlayışı ile yürütülmesi gerektiği ifade edilmiştir. Ancak Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesindeki taşınır mal yönetiminde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir; a) Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesinde bulunan ve tarihi değeri olabilecek eserlerin taşınır kaydının olmadığı görülmüştür. Taşınırların muhasebe kayıtlarına alınmasında Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 37 ve 39’uncu maddelerine istinaden güncellenen ve Yönetmelik ekinde yer alan Taşınır Kod Listesi kullanılmaktadır. Buna göre müze, koleksiyon, ambar vb. yerlerde bulunan eserlerin 255.06 Tarihi veya Sanat Değeri Olan Demirbaşlar Grubu Hesaplarına kaydının yapılması ve takip edilmesi gerekmektedir. b) Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesinde kütüphane koleksiyonu içerisinde bulunan, büyük kısmı nadir ve tarihi eser sayılabilecek, benzersiz olan yaklaşık 15.000 yazma eserin envanter kayıtlarının oluşturulmadığı, bu nedenlerle eserlerdeki kayıp ve/veya noksanların ve bu konuda sorumluluğu bulunanların tespitinin neredeyse imkansız hale geldiği, eserlerin doğru biçimde kataloglanması ve tasnifi sağlanamadığından, araştırmacı ve ilgililerin hizmetine sunulmak üzere mikrofilm

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 ya da benzeri yöntemlerle dijitalleştirilip taranmasına dahi başlanamadığı, kütüphanenin bu fonksiyonun yerine getirilemediği görülmektedir. Konuyla ilgili yazışmalar incelendiğinde 2016 yılından beri kayıt altına alma, koruma, tasnifleme ve arşivleme çalışmalarında bir ilerleme sağlanamadığı, bu konudaki uyarı ve diğer yazıların ise gereğinin yerine getirilmediği tespit edilmiştir. Bilindiği üzere, Fakülte bünyesinde bulunan sergilenen, antika veya eski eser, nadir eser niteliği taşıyan taşınırların Kamu Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi (KBS) ve Taşınır Kayıt Yönetim Sistemi (TKYS) programına girişlerinin yapılmadığı ve söz konusu demirbaşların giriş kaydının olmaması nedeniyle Taşınır Mal Yönetmeliği kapsamında düzenlenmesi gereken taşınır belge ve cetvellerde yer almadığı, giriş kayıtlarının olmaması nedeniyle hiçbir değerleme çalışmasının da bulunmadığı, böylece söz konusu taşınırların tamamının 255.06 Tarihi veya Sanat Değeri Olan Demirbaşlar Grubu (ilgisine göre 255.07 Kütüphane Demirbaşları Grubu) hesap grubunda ilgili kodlarda uygun kayıtlarının olmadığı; Burada fiilen bulunan ya da bulunması gereken ancak zimmetindeki kişilerin tespit edilemediği taşınırların kayda alınmaması nedeniyle taşınır konsolide görevlisince düzenlenen Taşınır Hesap Cetveli (Örnek: 15), İdare Taşınır Mal Yönetimi Ayrıntılı Hesap Cetveli (Örnek: 16) ve İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetveli (Örnek: 17) ve bu arada üniversitenin taşınır mal yönetim hesabına söz konusu taşınırların fiili durumunun yansıtılamadığı; Taşınır belge, tutanak ve cetvellerde yapılacak tüm bu kayıtlar üzerine idarenin 255 no’lu Demirbaşlar Hesabında (255.06 hesap grubuna ait ayrıntı kodları ile bu hesap grubu dışındaki diğer ayrıntı kodlarda ve ilgisine göre 255.07 hesap grubunda takip edilmesi gerekenlerde) kayıtlı tutar değişeceğinden, İdarenin 255 Hesap Grubunda kayıtlı tutarların gerçeği yansıtmadığı; tespit edilmiştir. Anılan nadir eserlerin kayıt altına alınmaması sonucunda, ilerleyen tarihlerde eserlerin yok olması veya hasar görmeleri halinde, meydana gelecek kamu zararının ve bu zarardan sorumlu tutulacak ilgililerin tespitinde güçlük yaşanması riski mevcuttur. Kamu idaresi cevabında; Özetle; Tarihi değeri olabilecek eserlerden müze, koleksiyon, ambar vb. yerlerde bulunan eserlerin 255.06 Tarihi veya Sanat Değeri Olan Demirbaşlar Grubu Hesaplarına kaydının yapılması ve takip edilmesi yönünde gerekli çalışmalar yapılacağı,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 "DTCF Yazma Eserler Koleksiyonu" bölümü oluşturulması çalışmalarına başlandığı, ancak Taşınır İşlem Fişi ya da KBS'ye girişin sağlanmadığı, 2017 yılında 69 adet, 2018 yılında 119 adet ve 2019 yılı Mayıs ayı sonuna kadar 880 adet yazma eserin KBS sistemine aktarılarak Taşınır İşlem Fişlerinin alınması sağlandığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak Bulgumuzda bahsi geçen 15.000 yazma ve nadir eser ile ilgili yazışmaların 2016 yılından beri devam etmesi ve bu eserlerin %0,01'inin dahi sisteme girişinin sağlanmamış olması, eserlerin fiziki muhafazası, sayımı ve kaydıyla ilgili süreçlerin 3 yıldır gelişme göstermediğini bir başka açıdan ortaya koymaktadır. Yukarıda bahsi geçen hatalar nedeniyle, 255.06 Tarihi veya Sanat Değeri Olan Demirbaşlar Grubu Hesabının tüm yönleriyle önemli ölçüde doğru kayıtları yansıtmadığı da tespit edilmiştir. Bulgumuzdaki risk faktörlerini azaltan herhangi bir uygulamanın halen hayata geçirilmediği görülmektedir. Bu husustaki çalışmaların hızlandırılması önem arz etmektedir. Ayrıca tarihi açıdan son derece kıymetli olan mevcut eserlerde meydana gelmiş olması muhtemel kayıpların da idare tarafından tespiti gerekmektedir. 8. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Kişilerden Alacaklar Hesabının Takibinin Yeterince Yapılmaması Ankara Üniversitesinin 140 Kişilerden Alacaklar Hesabında bulunan anapara ve faiz alacaklarından bazılarının tahsil süresinin geçtiği ancak tahsil süresi geçen ve zaman aşımına uğrayan alacakların tespitinin ve sorumluluğu bulunanlar hakkında yasal işlemlerin başlatılmadığı görülmektedir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Zamanaşımı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “Kamu zararının meydana geldiği ve bu Kanunda belirtilen para cezalarının verilmesini gerektiren fiilin işlendiği yılı izleyen malî yılın başından başlamak üzere zamanaşımını kesen ve durduran genel hükümler saklı kalmak kaydıyla onuncu yılın sonuna kadar tespit ve tahsil edilemeyen kamu zararları ile para cezaları zamanaşımına uğrar,” denilmektedir. 5018 sayılı Kanunun “Zamanaşımı” başlıklı 74'üncü maddesi ile bir yandan 6098 sayılı Borçlar Kanununda öngörülen 10 yıllık zamanaşımı süresi, zamanaşımını kesen ve durduran haller benimsenirken bir yandan da 6183 sayılı Amme Alacakları Tahsili Usulü Hakkında Kanun’da öngörülen zamanaşımının başlaması ve bitmesindeki ilke ve esaslar

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 benimsenmiştir. Kişilerden alacaklar hesabında kayıtlı olup, 6098 sayılı Borçlar Kanunu’na göre tahsil edilmesi gereken alacaklar, haksız suretle mal ediniminden dolayı açılacak dava, zarar görenin verdiğini geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her halde bu hakkın doğduğu tarihten başlayarak 10 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Söz konusu Kanuna göre zamanaşımı, alacağın vadesinin geldiği tarihten itibaren başlayıp; alacağın vadesinin dolması bir bildirime bağlı ise zamanaşımı, bu bildirimin yapılabileceği günden itibaren işlemeye başlamaktadır. Yukarıda açıklanan esaslara göre vezne, mutemet, tahsildar ve ambar açıklarında açığın öğrenildiği; yersiz ödemelerde dairesinin bildirmesi üzerine muhasebe biriminin öğrendiği; öğrenim giderleri gibi sözleşmeye bağlı alacaklarda taahhüdün bozulduğu, ilama bağlı alacaklarda ilamın borçluya tebliğ edildiği; harcama yetkilisi mutemedi avanslarından doğan alacaklarda ilgili kanununda belirtilen mahsup süresinin bittiği, yolluk avanslarından doğan alacaklarda 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nda belirtilen mahsup sürelerinin dolduğu tarih, zamanaşımının başlangıcıdır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 83’üncü maddesinin 10’uncu fıkrasının a ve c bentlerinde “a)Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre belirlenen alacaklar hakkında anılan Yönetmelikte belirtilen hükümlere göre işlem yapılır. … c)11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununa göre tahsil edilmesi gereken alacaklar, haksız suretle mal ediniminden dolayı açılacak dava, zarar görenin verdiğini geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde bu hakkın doğduğu tarihten başlayarak 10 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Zamanaşımı söz konusu Kanunda belirtilen hâllerde kesilir. Zamanaşımının kesildiği durumlarda, kesilme tarihinden itibaren yeni bir zamanaşımı süresi işlemeye başlar. Ayrıca söz konusu Kanunda belirtilen hâllerde zamanaşımı durur. Bu durum ortadan kalktığında zamanaşımı, kaldığı yerden işlemeye devam eder.” denilmektedir. 140 Kişilerden Alacaklar Hesabında 2018 yılından 2019 yılına devreden toplam 1.621.913,93 TL alacağın 604.842,14 TL (anapara)’sı, Hukuk müşavirliğine intikal ettirilmiş 82 dosyanın toplam alacağıdır. Bu dosyalardan bazıları 1996 yılından itibaren devretmekte olduğundan, yaklaşık olarak 40 dosyanın zamanaşımına uğramış olduğu değerlendirilmektedir

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 ancak, bu dosyaların hangilerinin zamanaşımına uğradığı, zamanaşımına uğrayan dosyalar hakkında ne gibi işlemler yapıldığı gibi hususlarda, muhasebe birimlerinin gerekli kayıtları yapmasını sağlayacak doğru ve güvenilir bilgiye erişilememektedir. Ayrıca, 2016 yılından beri Sayıştay denetimlerinde tekrar tekrar vurgulanmış olan bu husus hakkında herhangi bir hukuki sürecin de başlatılmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında; Özetle; Hukuk Müşavirliğimiz tarafından her yıl icra dosyalarında yenileme işlemi yapılmakta, bu şekilde dosyaların zamanaşımına uğraması engellenmektedir. Örneğin, 2018 yılında, 2008, 2009 ve 2010 yılından kaynaklanan tüm dosyalarda yenileme işlemi gerçekleştirilmiş, dolayısıyla alacakların zamanaşımına uğraması engellenmiş ve zamanaşımı süresi yeniden başlatılmıştır. Aynı şekilde 2018 ve 2019 yılında sadece kişi alacağı da değil, Hukuk Müşavirliğinin görev alanına girmesi sebebiyle tüm alacaklar bakımından başlatılan birçok icra işlemi mevcuttur. Hukuk Müşavirliğine intikal eden alacak dosyalarında icra işlemleri, alacağın zamanaşımına uğraması engellenecek şekilde yürütülmektedir. 2017 yılı raporunda yer verilen kişi alacaklarının tahsiline ilişkin Sayıştay değerlendirmeleri de dikkate alınarak Hukuk Müşavirliği tarafından yürütülmesi gereken tüm işlemler gerçekleştirilmiş, alacakların zamanaşımına uğramaması için gerekli tüm işlemler yapılmıştır. Bu nedenle Sayıştay 2018 Yılı Denetim Raporunda ifade edildiğinin aksine, Sayıştay tarafından dikkat çekilen tüm hususlarda gerekli özen gösterilmiştir. Bulguda, hangi alacağın zamanaşımına uğradığının tespit edilemediği ancak, yaklaşık 40 dosyanın zamanaşımına uğradığının değerlendirildiği ifade edilmektedir. Bu ifadeden, zamanaşımına uğramaya ilişkin tespitlerin sadece 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı üzerinden yapılmaya çalışıldığı anlaşılmaktadır. İleride açıklanacağı üzere, bir alacağın sadece 140 Kişilerden Alacaklar Hesabında bulunması ve on yılı aşan süredir bu hesapta görünmesi, o alacağın doğrudan zamanaşımına uğramış olduğunun tespit edilmesi için yeterli değildir. Zira söz konusu hesapta görünen bir alacak, Hukuk Müşavirliği’ne intikal ettikten sonra icrai veya adli işlem başlatılmakta ve alacak şüpheli duruma düşmektedir. Bu nedenle söz konusu alacağın artık şüpheli alacaklar arasında yer alması gerekir. Hukuk Müşavirliğimize intikal ettirilmeyen alacaklar ise 140 Kişilerden Alacaklar Hesabında görünmeye devam eder. Bu nedenle Hukuk Müşavirliğimize bildirilmekle artık şüpheli alacak durumuna giren alacaklar bakımından halen 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı üzerinden değerlendirme yapılması mümkün değildir. Bulgu konusu zamanaşımı hususu da, bulgudan anlaşıldığı üzere, 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı üzerinden incelenmiştir. Halbuki, Hukuk Müşavirliğimize intikal eden alacaklar bakımından, adli veya icrai işleme başlatılmak suretiyle zamanaşımının kesilmesi sağlanmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 Kanımızca bu nedenle, 40 dosyanın zamanaşımına uğradığı yönünde değerlendirme yapılmış ancak, bunlardan hangilerinin zamanaşımına uğradığının tespit edilemediği bildirilmiştir. Bunun gibi, Hukuk Müşavirliğimizde bulguda söz edilen 82 dosyanın da hangi dosyalar olduğu, bunlardan hangilerinin zamanaşımına uğradığının değerlendirildiği bilgisi de bulunmamaktadır. Hukuk Müşavirliğince yapılan her icrai ve adli işlemde zamanaşımı kesilip yeniden başladığı için, 140 Kişilerden Alacaklar Hesabındaki alacağın doğduğu tarih dikkate alınarak, alacağın artık on yıl geçtiği için zamanaşımına uğradığı gibi otomatik bir sonuca varılmaması gerekir. Nitekim, daha önce de bu hususta açıklama yapıldığı üzere, bir alacağın 1996 yılında doğmuş olması, onun doğrudan zamanaşımına uğradığı anlamına gelmez. Zira 1996 yılında doğan bir kişi alacağına ilişkin olarak gerçekleştirilen her takip işlemi 10 yıllık zamanaşımının kesilmesine ve yeniden başlamasına neden olur (Türk Borçlar Kanunu md.154). Dolayısıyla bir kişi alacağının doğduğu tarih ile bugünün tarihi dikkate alınarak, doğrudan o alacağın zamanaşımına uğradığını belirtmek hukuken mümkün değildir. Bunun da ötesinde, bulguda, yaklaşık 40 dosyanın zamanaşımına uğradığının değerlendirildiği ancak, bunlardan hangilerinin zamanaşımına uğradığının tespit edilemediği belirtilmektedir. Bununla birlikte, Hukuk Müşavirliğimizce yürütülen icra işlemlerine ilişkin açıklamalarda bulunmak gerektiği açıktır. Daha önce de ifade edildiği gibi, Üniversitemizin taraf olduğu uyuşmazlıklarla ilgili mahkemelerce verilen kararlar üzerine kesinleşen alacaklar ile Üniversitemiz birimlerinden Müşavirliğimize bildirilen alacaklar ilgili kanun ve mevzuat hükümleri çerçevesinde, kişilerden alacaklar ise 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu uyarınca özenle takip edilmektedir. 6098 sayılı Kanun uyarınca haksız fiil ile sebepsiz zenginleşmeden doğan alacaklarda zamanaşımı süresi, zararının ve sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl, fiilin işlendiği tarihten itibaren ise 10 yıl iken, bu haller dışında ve sözleşmeden doğan alacaklar bakımından her halde 10 yıldır. Bunun gibi, ceza zamanaşımı süresinin daha uzun olması halinde, uzun olan ceza zamanaşımı süresinin uygulanacağı da açıktır. Bunun da ötesinde, 6098 sayılı TBK’nın 154/2. bendinde “Alacaklı, dava veya def’i yoluyla mahkemeye veya hakeme başvurmuşsa, icra takibinde bulunmuşsa ya da iflas masasına başvurmuşsa” zamanaşımının kesileceği açıkça düzenlenmiştir. Zamanaşımının kesilmesi, durmasından farklı olarak, sürenin sıfırlanarak yeniden başlamasına neden olmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 Bu itibarla Hukuk Müşavirliği tarafından icra işlemlerinin başlatılmasıyla alacak açısından zamanaşımı sıfırlanarak yeniden işlemeye başlamakta, her icra veya dava işleminde zamanaşımı kesilmekte ve yeniden başlamaktadır. Bu nedenle örneğin, 10 yıllık zamanaşımına tabi kişi alacağının 2019 yılında doğması ve bu alacağın 2028 yılında icraya konması halinde alacak 2029 yılında zamanaşımına uğramaz; aksine 2028 yılında 10 yıllık zamanaşımı yeniden işlemeye başlar. Üç yıl sonra yenileme dilekçesi verilmesiyle alacak zamanaşımı yeniden kesilir ve yeniden 10 yıllık zamanaşımı süresi işlemeye başlar. Bu itibarla, bulguda belirtildiği gibi 1996 yılında doğmuş alacakların mevcut olduğunun bilinmesiyle, doğrudan bu alacağın zamanaşımına uğradığının kabul edilmesi hukuken mümkün değildir. Bulguda da belirtildiği üzere, Hukuk Müşavirliğine intikal eden 82 dosyadan 40 dosyanın zamanaşımına uğradığının düşünüldüğü ancak, bunların da hangilerinin zamanaşımına uğradığının kayıtlardan belirlenemediği ifade edilmektedir. Bir alacağın Hukuk Müşavirliğine intikalinden 10 yıl sonra zamanaşımına uğradığı yönündeki kabul, yukarıda yer verilen TBK’nın 154/2 nci bendi uyarınca hukuka uygun değildir. Bununla birlikte, somut şekilde hangi alacağın zamanaşımına uğradığının bildirilmesi halinde, buna ilişkin detaylı bir açıklama yapılabilecektir. Bulguda yer alan hususların, 2016 yılından itibaren ifade edildiği bildirilmiş olmasına karşın, 2018 Denetim Raporu’ndan önceki süreçte, 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu’nun “Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler” başlığı altında yer alan “Kişilerden Alacaklar Hesabında Yer Alan Tutarların Takip Edilmemesi” başlıklı maddesi Hukuk Müşavirliğine 01.10.2018 tarihli Genel Sekreterlik yazısıyla gönderilmiş ve açıklayıcı bilgiler talep edilmiştir. 2017 Yılı Tespit ve Değerlendirmeleri dikkate alındığında, 140 Kişilerden Alacaklar Hesabında yer alan tutarların takibinde, hangi alacakların zamanaşımına uğradığının dahi tespit edilemediği belirtilerek, “kamu idaresi cevabında kurumun çeşitli alacaklarının takip ve tahsilatının imkânsızlaştırıldığından bahsedilmiş olsa da henüz hangi alacakların zamanaşımına uğramış olduğunun dahi tespitinin yapılamamış ve bu kapsamda muhasebe kayıtlarının sağlıklı hale getirilememiş olduğu görülmektedir” ifadelerine yer verilmiş, zamanaşımına uğratan veya tahsilatı imkansızlaştıran sorumluların tespitinin yapılması ve tahsilatın ivedilikle başlatılması gerektiği bildirilmiştir. Üniversitemiz alacakların zamanaşımına uğratılmaması amacıyla her birimiyle işbirliği içinde titizlikle çalışmaktadır. Bu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 nedenle 2017 yılındaki rapor üzerine birimler arasında gerekli çalışmalar ve yazışmalar yapılmış ancak, zamanaşımına uğratılmış alacak tespiti yapılamamıştır. Sonuç itibarıyla, bulguda değerlendirildiği şekliyle, Hukuk Müşavirliğine intikal eden alacaklar bakımından kesinlikle zamanaşımına uğramış dosya bulunmamaktadır. Zamanaşımına uğramış alacak bulunmadığından dolayı sorumlular hakkında yasal işlem başlatılması gibi bir durum da söz konusu olmamıştır. Bulgu cevabımızın tamamının değerlendirilmesi halinde mevzuata aykırı bir işlem bulunmadığı açıkça görülmektedir. Sonuç olarak Bulgumuzda vurgulanan hususlar ile kamu idaresi cevabı beraber değerlendirildiğinde, idarece muhasebe kayıtlarına temel teşkil eden yasal mevzuata uygun açıklamalar yapılmadığı görülmüştür. Öncelikle, Hukuk Müşavirliği tarafından, kendilerine intikal eden dosyaların 140 Kişilerden Alacaklar Hesabında izlenmemesi yönünde bir öngörü mevcuttur ancak bu durum muhasebe ilkeleri ile bağdaşmamaktadır. Şüpheli hale gelen alacaklar için kullanılması idarece ileri sürülen hesap ise Merkezi Yönetim Hesap Planında yer almamaktadır. Diğer taraftan 140 Kişilerden Alacaklar Hesabında yer alan alacaklar, Kamu İdaresi cevabında ileri sürüldüğünün aksine sadece Borçlar Kanunu değil, doğduğu kanunlara bağlı olarak 5 veya 10 yıllık zamanaşımına tabidir ve bu zamanaşımlarını kesen veya durduran sebebler de tabi oldukları mevzuata göre değişmektedir. Bu nedenle hangi alacak dosyasının hangi mevzuata tabi olduğu yönünde Hukuk Müşavirliği ile muhasebe biriminin koordinasyon içerisinde çalışmaları gerektiği kaçınılmazdır. Bulgumuzda vurgulanmak istenen husus tam olarak budur. Bir alacağın şüpheli veya tahsili imkansız hale gelmesi her zaman zamanaşımına uğraması ile mümkün olmaz, örneğin borçlunun acze düşmesiyle de borcun tahsili imkansız hale gelebilir ve bu alacağın artık 140 Kişilerden Alacaklar Hesabında kalması da mevzuata uygun değildir. Bulgumuzda; alacakların zamanaşımına uğraması değil, zamanaşımına uğramış alacakların tespiti ile işbirliği ve koordinasyon eksikliği nedeniyle zamanaşımına uğrama ihtimali olan alacaklardan ,aynı zamanda zamanaşımı ve diğer nedenlerle takip ve tahsil imkanı bulunmayan alacakların tespiti konusundaki eksikliklerden bahsedilmiştir. 2016 ve 2017 Sayıştay Denetim Raporlarında söz konusu husus benzer ifadelerle yer almıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 Bulgumuzda da ifade edildiği üzere, muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun şekilde yapılması ve 140 Kişilerden Alacaklar Hesabındaki her kaydın sağlıklı biçimde tutulması ve takip edilmesi için birimlerin koordinasyon içerisinde çalışması, anılan hesapta hangi alacakların hangi mevzuata tabi olduğunun tespit edilmesi ve zamanaşımının bu yönüyle değerlendirilmesi gerekmektedir. BULGU 2: Üniversite Bünyesindeki Müzelerde Bulunan Taşınırlar İçin Mevzuat Hükümlerine Uygun İşlem Yapılmaması Veterinerlik Fakültesinde özellikle tarihi nitelik taşıyan veya nadir eser sayılabilecek ve müze olarak isimlendirilen yerlerde bulunan taşınırların, mevzuata uygun biçimde kayıt ve değerleme işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür. Veterinerlik Fakültesi bünyesinde bulunan Ankara Veteriner Anatomi Müzesi (AVAM) ve Prof. Dr. Ferruh Dinçer Müzesi çerçevesinde yapılan incelemelerde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir: A) Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde; “– (1) Taşınır işlemlerinde, özelliklerine göre tutulacak defterler şunlardır. a) Tüketim Malzemeleri Defteri (Örnek: 1): Bu defter, Taşınır Kod Listesinin (A) bölümünde yer alan tüketim malzemelerinin giriş ve çıkış kayıtları için kullanılır. b) Dayanıklı Taşınırlar Defteri (Örnek: 2): Bu defter, Taşınır Kod Listesinin (B) bölümünde yer alan dayanıklı taşınırların kayıtları için kullanılır. Her bir dayanıklı taşınıra ait giriş ve çıkış kayıtları ayrı yapılır. c) Müze Defteri (Örnek: 3): Bu defter, müzelerde sergilenen veya sergilenmek üzere muhafaza altında bulundurulan taşınırlar için tutulur. Her bir taşınır için ayrı kayıt yapılır. ç) Kütüphane Defteri (Örnek: 4): Bu defter, kütüphanelerdeki yazma ve basma nadir eserler ile kitap ve kitap dışı materyal için tutulur. Her bir taşınır için ayrı kayıt yapılır.” denilmektedir. Ancak bu müzeler için Taşınır Mal Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde gerekli defterlerin tutulmadığı tespit edilmiştir. B) Taşınırların muhasebe kayıtlarına alınmasında Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 37 ve 39’uncu maddeleri çerçevesinde, Yönetmelik ekinde yer alan Taşınır Kod Listesi kullanılmaktadır. Buna göre müzelerde bulunan eserlerin yönetmelik ekindeki ayrıntı hesap

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 koduna uygun kaydının yapılması ve takip edilmesi gerekmektedir. Ancak bu müzelerde bulunan taşınırların ilgili yönetmelik eklerinde bulunan Taşınır Kod Listesi’ne uygun kayıtlarının yapılmadığı görülmüştür. Taşınırların muhasebe kayıtlarına alınmasında, Taşınır Mal Yönetmeliği’ndeki düzenleme aşağıdaki gibidir: “İç imkânlarla üretilen taşınırlar ile kazı veya müsadere yoluyla edinilen taşınırların giriş işlemleri MADDE 21 – (Değişik: 14/3/2016-2016/8646 K.) (1) Aşağıda belirtildiği şekilde edinilen taşınırlar, değer tespit komisyonu tarafından belirlenecek gerçeğe uygun değer üzerinden Taşınır İşlem Fişi düzenlenerek giriş kaydedilir: a) Kamu idarelerinin kendi kullanımları için iç imkânlarıyla üretilen taşınırlar. b) Kamu idarelerinin mülkiyetindeki arazilerde yetiştirilen ağaçlardan üretilen ekonomik değere sahip kereste, odun, meyve gibi ürünler. c) Kamu idaresince yaptırılan arkeolojik kazılarda bulunan etnografik eser veya diğer taşınırlardan ilgili mevzuatına göre müzelerde sergilenen taşınırlar.” Fakülte yetkilileri ile yapılan görüşmelerde, mevzuata uygun biçimde değerleme yapmak üzere karar alan ve değerleme işlemlerini yapan bir komisyonun bulunmadığı tespit edilmiştir. Sergilenmek üzere bulunan veya nadir eser sayılabilecek bu taşınırların değerleme işlemlerinin yapılmamış olması taşınır ve muhasebe kayıtlarının doğruluğunu etkilemekte ve aynı zamanda bu taşınırlarla ilgili saklanma, sergilenme, kaybolma gibi işlemlerde risk teşkil etmektedir. Kamu idaresi cevabında; Özetle; Veteriner Fakültemiz bünyesinde bulunan Ankara Veteriner Anatomi Müzesi (AVAM) ve Prof. Dr. Ferruh Dinçer Veteriner Hekimliği Tarihi Müzesi için Taşınır Kayıt ve Yönetim Sisteminde ilgili müzeler adına müze ambarları açılmış ve söz konusu müzeler için Taşınır Mal Yönetmeliğinin 6'ncı maddesine göre taşınır kayıt yetkilileri, görevlendirildiği, Değer Tespit Komisyonu çalışmaları yapıldığı ve müzelerin kayıtlarına başandığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak Üniversite bünyesindeki Taşınır çalışmalarının tüm birimlerde yaygınlaştırılması ve özellikle müze ve benzeri alanlardaki taşınırların kayıt ve tasniflerinin ivedilikle yapılması hususu önümüzdeki yıl denetimlerinde incelenecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 BULGU 3: Rektör Yardımcılarının Mevzuatın Emrettiği Sayıdan Fazla Olması Ankara Üniversitesinde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu hükümlerinin emrettiği sayıdan fazla rektör yardımcısının görev yaptığı tespit edilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Rektör” başlıklı 13'üncü maddesinde aynen “.... (Değişik birinci cümle: 20/8/2016-6745/14 md.) Rektör, çalışmalarında kendisine yardım etmek üzere, üniversitenin aylıklı profesörleri arasından en çok üç kişiyi kendi rektörlük görev süresiyle sınırlı olmak kaydıyla rektör yardımcısı olarak seçer. (Ek: 2 /1/1990 - KHK - 398/1 md.; Aynen Kabul: 7/3/1990 - 3614/1 md.) Ancak, merkezi açıköğretim yapmakla görevli üniversitelerde, gerekli hallerde rektör tarafından beş rektör yardımcısı seçilebilir." hükmü yer almaktadır. Yapılan incelemeler sonucunda, Ankara Üniversitesinde Rektör tarafından üç öğretim üyesinin Rektör Yardımcısı kadrolarına asaleten atandığı ve daha sonra iki öğretim üyesinin de tedviren rektör yardımcısı olarak görevlendirildiği tespit edilmiştir. Bu görevi tedviren yürüten Rektör Yardımcıları, diğer Rektör Yardımcıları gibi Üniversite yönetiminde icraatta bulunmakta ve yetkili olarak imza atmaktadırlar. Kurumun internet sayfasında da Rektör Yardımcıları beş kişi olarak gösterilmektedir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda devlet hizmetlerinin memurlar eliyle yürütülmesi gerekliliği belirtildikten sonra istihdam çeşitleri de sayılmıştır. Bunlar arasında tedviren görevlendirme yer almadığı gibi; 2547 sayılı Yükseköğrenim Kanununda da bu yönde bir hüküm ve düzenleme bulunmamaktadır. Aksine kanun koyucu rektör yardımcısı olarak atanacakların sayısını belirleyerek bu konuda kısıtlama getirmiştir. Ankara Üniversitesinin merkezi açıköğretim yapmakla görevli üniversitelerden olmaması nedeni ile görev yapan Rektör Yardımcılarının üç kişi ile sınırlı olması gerekmektedir. Bu nedenle yukarıda açıklanan kanun hükümleri çerçevesinde kadrosu olmayan bir göreve tedviren atama yapılması ve anılan rektör yardımcılarının icraatta bulunmasının

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 mevzuata aykırılık taşıdığı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; Özetle; Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından 26 Eylül 2017 tarihinde Üniversitemiz, “Araştırma Üniversitesi” statüsü alarak vizyonunu nitelikli bilimsel araştırmalar yapma ve nitelikli doktora eğitimi verme odaklı bir üniversite olarak belirlemiştir ve “Araştırma Üniversitesi” statüsü kazanan 10 üniversiteden biri olmuştur. Büyük ve nitelikli yapıyı yönetebilmek, verilen eğitim-öğretim, araştırma-geliştirme hizmetlerinin kalitesini arttırabilmek ve üniversite olarak yüklendiğimiz misyonu ve vizyonu yerine getirebilmek için gösterilmesi gereken çabanın büyük olduğu yadsınamaz bir gerçektir. Her ne kadar söz konusu bulguda bahsedildiği üzere ilgili mevzuatta Rektör Yardımcısı sayısı üç olarak sınırlandırılmış ise de, tüm bu nedenler ve Üniversitemizde işlerin yoğunluğu da göz önünde bulundurularak tedviren rektör yardımcısı görevlendirilmiştir. Rektörlüğümüzce yapılan tedviren Rektör Yardımcısı görevlendirmesi 2547 sayılı Kanun anlamında bir atama olmayıp, sadece yukarıda özetlediğimiz nedenlerle Rektör Yardımcısı olmak üzere yapılan bir idari işlemdir. Bu görevlendirme işlemi ile 2547 sayılı Kanunun Rektör Yardımcılarına sağladığı statü ve haklardan hiç biri verilmemiştir. Bu çerçevede 2914 sayılı Kanunun 13'üncü Maddesi gereğince ödenen idari görev ödeneğinden ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 9'uncu Maddesince ödenen ek ödenekten yararlanmadığı gibi 2547 sayılı Kanun’un 36'ncı Maddesinde yer alan ders yükleri bakımından muafiyet ve indirim de uygulanmamaktadır. Sonuç olarak Araştırma üniversitesi statüsünde bulunan Ankara Üniversitesi'nin yönetimsel ve bilimsel ihtiyaçlarının karşılanması açısından kamu idaresinin ileri sürdüğü hususlar tarafımızca kabul edilmiş olmakla birlikte, üniversitelerde rektör yardımcısı sayısının kanunun emredici hükümleri ile sınırlandığı aşikardır. Üniversitede kanuni sınırları aşarak yapılan bu görevlendirmeler, ileride kamu zararına da neden olabilecek ve telafisi imkansız yetki aşımını doğurmaktadır. Üniversitenin misyon ve vizyonu, değişen koşullarla beraber ele alındığında, mevzuatı aşan görevlendirmeler yapmak yerine, mevzuat hükümlerinin günümüz koşullarına uygun hale getirilmesi için çalışmaların yapılması ve teşvik edilmesi hususu 2017 yılı Raporumuzda izlenecekler başlığı altında üst yöneticiye bildirilmiş, ancak bulgu konusu tespitle ilgili olarak herhangi bir düzeltici işlem yapılmadığından, bu yıl da rapora alınması uygun görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 BULGU 4: Üniversitede İdari Görevlerle İlgili Olarak Koordinatör Atanması Ankara Üniversitesi idari teşkilat şemasında, Rektöre bağlı olarak Genel Sekreter ve Daire Başkanlıklarının üzerinde, Daire Başkanlıkları tarafından yürütülmesi esas olan idari görevleri gerçekleştirmek üzere, koordinatörlük birimlerinin oluşturulduğu ve toplam 26 öğretim üyesinin görevlendirildiği görülmüştür. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 51’inci maddesinde Üniversitenin Yönetim Örgütleri, “Madde 51 – a. Yükseköğretim üst kuruluşlarında başkana, üniversitelerde rektöre bağlı, merkez yönetim örgütünün başında bir genel sekreter ve hizmetlerin gerekli kıldığı daire başkanları, müdürler, danışmanlar, hukuk müşavirleri, uzmanlar ile büro ve iç hizmet görevlerini yapmak üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar ve diğer görevliler bulunur. Daire başkanlıkları ve müdürlükler üst kuruluşlarda kurulların, üniversitelerde yönetim kurulunun kararı ile genel hükümlere göre kurulur…..” denilmek suretiyle tanımlanmıştır. Görüleceği üzere Üniversitelerin hiyerarşik yapılanması Rektöre bağlı olmak üzere,  Genel Sekreter,  Daire Başkanlıkları,  Müdürler,  Danışmanlar,  Hukuk Müşavirleri,  Uzmanlar,  Memurlar,  Diğer Görevliler, olarak belirlenmiştir. Ayrıca, adı geçen madde hükmü uyarınca Daire Başkanlıkları ve Müdürlükler, üniversitelerde Yönetim Kurulu kararı ile genel hükümlere göre kurulabilirler. Bu hükümler

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 çerçevesinde Ankara Üniversitesinde;  Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı,  Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı,  Personel Daire Başkanlığı,  Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı,  Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı,  Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı,  Bilgi İşlem Daire Başkanlığı,  İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı,  Hukuk Müşavirliği,  Basımevi Müdürlüğü,  Döner Sermaye Müdürlüğü, olmak üzere 10 adet Daire Başkanlığı ve Döner Sermaye birimi oluşturulmuştur. Üniversitelerde Daire Başkanlıklarının oluşturulması için Yönetim Kurulu kararı alınması gerekmektedir. Ancak, Ankara Üniversitesinde daire başkanlığı gibi çalışan koordinatörlerin atamaları sadece Rektör imzası ile gerçekleştirilmiştir. Rektör’e bağlı olarak çalışan 24 koordinatör ve 2 koordinatör yardımcısının görev tanımlarına bakıldığında ise, Daire başkanlıklarının görev tanımları ile örtüştüğü ve bu kapsamda yetki kargaşası yaratma ihtimalinin büyük olduğu gözlemlenmektedir. Hukuk ve Mevzuat İşleri, Bilgi Hizmetleri, Güvenlik Hizmetleri gibi konularda görev yapmak üzere koordinatör ataması yapılmış olup, esasında anılan görevler ilgili daire başkanlıklarının görev alanına girmektedir. Ayrıca 3 öğretim üyesinin de "Genel Destek Koordinatörü" gibi yetki alanı sınırlandırılmamış bir unvan ile görevlendirildikleri tespit edilmiştir. Üniversitenin tüzel kişiliğini temsil eden Rektör’ün görev ve sorumluluklarını belirleyen 2547 sayılı Kanunun 13/b-4 maddesindeki; “…….

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 (4) Gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek,” yetkisi, ancak Kanunda belirlenen teşkilatlanma çerçevesinde kullanılması gereken bir yetki olup, bu hükme dayanılarak Koordinatörlükler kurulması, görevlendirme yapılması ve imza yetkisi verilmesi, yukarıda sözü edilen görev ve sorumlulukların aşılması olarak değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; Üniversitemiz stratejik hedefleri (eğitim-öğretim, araştırma vb.) doğrultusunda koordineli olarak çalışan Koordinatörlerimiz bulunmaktadır. Üniversitemizde toplam 28 adet koordinatör (Öğrenci ve Bilişim Koordinatörü, Hizmet İçi Eğitim Koordinatörü, Farabi Değişim, Mevlana ve Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP) Koordinatörü, Belge Yönetimi ve Arşiv Sistemi (BEYAS) Koordinatörü, Akreditasyon, Akademik Değerlendirme ve Kalite Koordinatörü, AB Eğitim Programları Kurumsal Koordinatörü, Uluslararasılaşma Koordinatörü ve Uluslararası Öğrenci Koordinatörü, Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinatörü, Engelsiz Ankara Üniversitesi Koordinatörü, İş Sağlığı ve Güvenliği Koordinatörü, Bologna Süreci Koordinatörü vb.) görevlendirmesi yapılmıştır. Üniversitemiz Koordinatörleri idari yapılanmadaki etkinliği, sürdürülebilirliğinin arttırılmasını ve kalite süreçlerinin izlenebilirliğini desteklemek amacıyla görevlendirilmiştir. Ayrıca tüm idari görevlerin yönetim yapısındaki tanımları yapılmış, hassas görevler, riskli alanlar belirlenmiştir. Koordinatör görevlendirme işlemleri, herhangi bir idari kadrodan bağımsız olarak 2547 sayılı Kanun’un 13/b-4 maddesine dayalı olarak gerçekleştirilmekte olup, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 86 ncı maddesi uyarınca vekaleten görevlendirme niteliği taşımamaktadır. Koordinatörlükler idari ve akademik birimler ile Rektör arasında koordine hizmeti vermek, 1 inci bulguda açıklanan iş yükü içinde birimlerin işleyişindeki yeknesaklığı sağlamak; bu şekilde Rektör’e danışmanlık hizmeti vermek gibi Daire Başkanlıklarından tamamen farklı fonksiyon yüklenmektedir. Söz konusu koordinatörlükler, birimler arasında eşgüdümü sağlamak amacıyla Rektöre fiilen danışmanlık hizmeti vermektedir. Daire Başkanlıkları ise kendi görev alanındaki konularda faaliyet göstermektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 Diğer taraftan, koordinatörlük görevlerinden dolayı kendilerine herhangi bir ad altında bir ödeme yapılmamaktadır. Sonuç olarak Bulgumuzda bahsi geçen koordinatörlükler, kamu idaresi cevabında belirtilen Öğrenci ve Bilişim Koordinatörü, Hizmet İçi Eğitim Koordinatörü, Farabi Değişim, Mevlana ve Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP) Koordinatörü gibi koordinatörlükler olmayıp, doğrudan Daire Başkanlıklarının yetki ve hizmet alanına giren Hukuk ve Mevzuat İşleri, Taşınmaz gibi alanlarda kurulmuş olan koordinatörlüklerdir. Bulgumuzda, kanuni bir statüsü olmayan Koordinatörlerin yalnızca maddi ve gayri maddi kazanımları değil, yetki ve sorumluluk alanlarının muğlaklığı nedeniyle idari eylem ve işlemlerde doğan sorunlar vurgulanmıştır.
Yargı kararlarıyla da belirtilmiştir ki, 2547 Sayılı Kanun'un 13/b-4 maddesi, kanuni sınırlar çerçevesinde verilen bir yetkinin kullanımıyla sınırlanmış olup, üniversitenin tüzel kişiliğini temsil eden Rektör’ün görev ve sorumluluklarını belirleyen ve ancak Kanunda belirlenen teşkilatlanma çerçevesinde kullanılması gereken bir yetkidir. Bu hükme dayanılarak Koordinatörlükler kurulması, her ne kadar koordinatörlük adı altında bir ödeme yapılmasa dahi görevlendirme yapılması ve imza yetkisi verilmesi, görev ve sorumlulukların aşılması olarak değerlendirilmektedir. BULGU 5: İdarenin Aleyhine Sonuçlanan Davalarda Sorumlulara Rücu İşleminin Yapılmaması Yanlış teşhis ile tedaviden kaynaklanan ve idare aleyhine sonuçlanan tazminat davalarında ve diğer hususlarda mağduriyeti yargı makamlarınca tespit edilmiş olan davalıların açtığı ve Üniversite aleyhine sonuçlanan davalar sonucunda idarenin mahkemece kusurlu bulunduğu, davacıya idare tarafından ödeme yapıldığı ancak idarenin sorumlulara rücu davası açılması yönünde herhangi bir girişimde bulunmadığı görülmüştür. Kamu personelinin mali sorumluluğuna ilişkin düzenlemeler öncelikle Anayasa olmak üzere ilgili kanunlarında yer almaktadır. Anayasa’nın “Temel Hak ve Hürriyetlerin Korunması” başlıklı 40’ıncı maddesinin ek fıkrası; “…Kişinin, resmi görevliler tarafından vaki haksız işlemler sonucu uğradığı zarar da, kanuna göre, Devletçe tazmin edilir. Devletin sorumlu olan ilgili görevliye rücu hakkı saklıdır.” hükmünü içermektedir. Kamu görevlilerinin görev ve sorumluluklarını düzenleyen Anayasa'nın 129’uncu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 maddesinin beşinci fıkrası da; memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davalarının, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve kanunun gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak, ancak idare aleyhine açılabildiğini ifade etmektedir. Anayasa’nın bu hükümleri ile amaçlanan, memur ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken kusurlu davrandıklarından bahisle haklı ya da haksız olarak yargı mercileri önüne çıkarılmasını önlemek, kamu hizmetinin kesintiye uğratılmadan yürütülmesini sağlamak ve aynı zamanda zarara uğrayan kişi yönünden de memur veya diğer kamu görevlisine oranla ödeme gücü daha yüksek olan devlet gibi bir sorumluyu muhatap kılarak, kamu düzenini korumaktır. 657 sayılı Kanun'da geçen “rücu hakkı saklıdır” ifadesi idarenin rücu hakkının takdire bağlı olduğu şeklinde değerlendirilse de Anayasa’nın 129/5’inci maddesinde; “kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davaları, kendilerine rücu edilmek kaydıyla idare aleyhine açılabilir.” hükmünde yer alan kendilerine rücu edilmek kaydıyla ifadesi, idarenin takdir hakkının bulunmadığı şeklinde de yorumlanabilir. Yargı kararlarında da; Anayasa’nın 129’uncu maddesinin 5’inci fıkrası uyarınca kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlar nedeniyle idare aleyhine açılan davalarda tazminata hükmedilmesi halinde idarenin ödemek zorunda kaldığı tazminatı yasal yollara başvurarak ilgili kamu görevlisinden tahsil etme zorunluluğu bulunduğu ve bu anayasal zorunluluk nedeniyle dava dilekçelerinde ayrıca rücu talebinde bulunmaya gerek olmadığına hükmedilmiştir. Yapılan inceleme ve araştırmalarda, sorumluluğun tespitinde hayatın doğal akışına uygun olmayacak biçimde hemen her dosyada kamu görevlilerinin sorumluluğunun bulunmadığı yönünde idari inceleme sonuçları eklenmiş, bu idari incelemeler sonucunda idarenin yargı organı gibi davranarak sorumluluğun tespitinin önüne geçtiği görülmüş ve bazı dosyalarda ilk mahkemenin kasıt ve kusur oranındaki belirlemeleri ve tespitlerine rağmen sorumlulara rücu yoluna gidilmediği görülmüştür. Davalıya ödenen tazminatın, devlet tarafından zarara uğrayan kişiye ödendikten sonra ilgili kamu görevlisine rücu edilmemesi, bu yükün toplum üzerine bırakılması anlamına gelecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Kişilerin uğradıkları zarar” başlıklı 13’üncü maddesinde; “Kişiler kamu hukukuna tabi görevlerle ilgili olarak uğradıkları zararlardan dolayı bu görevleri yerine getiren personel aleyhine değil, ilgili kurum aleyhine dava açarlar. Kurumun, genel hükümlere göre sorumlu personele rücu hakkı saklıdır.”, Aynı Kanun’un “Kişisel sorumluluk ve zarar” başlıklı 12’nci maddesinde de; “Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar. Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır.” denilmek suretiyle, kamu görevlilerinin kasıt, kusur, ihmal ve tedbirsizliği sonucu idarenin uğradığı zararın ilgili memur tarafından karşılanacağı hükme bağlanmıştır Anayasa’nın 129/5’inci maddesiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 13’üncü maddesi, yorum gerektirmeyecek kadar açık, net ve amirdir. Diğer yandan yasalar iptal edilmedikçe veya değiştirilmedikçe yürürlüktedir ve mevcut hükümleri ile uygulanmaları gerekir. İdare, uygulamaları ve bir kısım sosyal ihtiyaçlar nedeni ile yasaların yetersizliği veya değiştirilmesi gerektiği düşünce ve kanaatinde olsa dahi, yorum yolu ile yürürlükteki Anayasa ve yasa maddelerini uygulamayarak atıl bırakamaz. Yorum yolu ile Anayasa ve Yasalara aykırı uygulama yapamaz ve karar veremez. İhtiyaç varsa yeni yasal düzenlemeler yapılabilir. Yasal düzenleme yapma yetki ve görevi TBMM’ne aittir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu Zararı” başlıklı 71 inci maddesinde; “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır. Kamu zararının belirlenmesinde; a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması, b)Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması, c)Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması, e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması, f)(Mülga:22/12/2005-5436/10 md.) g)Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması, Esas alınır.” hükmü yer almaktadır. İlgili mevzuat hükümlerine göre kamu kurum ve kuruluşlarınca tazminat kapsamında kurum bütçesinden herhangi bir ödeme yapıldıktan sonra, kurum yöneticileri tarafından inceleme yaptırılmalı, sorumlu veya sorumlular tespit edilmeli ve ödenen tazminat sorumluların sorumluluk oranlarına göre ilgililer adına kişi borcuna alınarak takip işlemleri yapılmalıdır. Kamu idaresi cevabında; Özetle; Kamu görevlilerinin, idareler tarafından ödenen miktarlardan sorumlu tutulabilmeleri için, öncelikle kusurlu olmaları şarttır. Bu nedenle hukuk sistemimizde sorumluluğun, kusur esasına dayalı olduğu, kusursuz sorumluluğun istisna olduğu ve ancak, kanunda belirtilen hallerle sınırlı olarak uygulanabileceği kabul edilmektedir. Üniversitemiz tarafından mahkeme kararları üzerine ödenen miktarların kim veya kimlere rücu edileceğinin belirlenebilmesi için, Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 7/3 üncü fıkrasının bir gereği olarak öncelikle üst yönetici tarafından görevlendirilen komisyon oluşturulmakta, bu komisyona, ödemenin rücu edileceği kişilerin belirlenmesi görevi verilmektedir. Komisyon kararı üzerine ise rücu işlemleri başlatılmaktadır. Zira hizmet kusuru ile kişilerin şahsi kusuru birbirinden tamamen farklı kavramlardır. Komisyonun kusur bulunmadığına ilişkin raporuna rağmen rücu davası açılması, hem dava açılan kişilerin kişilik hakkını ihlal edici, dolayısıyla tazminat ödenmesine sebebiyet veren bir işlem, hem görevin kötüye kullanılması niteliği taşıdığı iddia edilebilecek bir işlem hem de kaybedilmesi halinde kamu zararına sebep olacak bir işlemdir. Bu nedenle Üniversitemizde rücu davası açılmadan önce kusurlu kişilerin bir incelemeyle belirlenmesi gerektiği yönündeki kurala riayet edilmektedir. Hatta bazı durumlarda, özellikle ödemeye sebep olan olayların karmaşık olduğu ve/veya teknik yahut tıbbi bilgi gerektirdiği hallerde, Üniversitemiz bünyesinde oluşturulan komisyon raporundan sonra bir başka üniversiteden de rapor alınması için diğer üniversitelerin rektörlüklerine yazı yazılmakta ve kusursuzluk yönündeki Üniversitemiz Komisyonu raporu bu şekilde ayrıca denetlenmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 Bununla birlikte, Üniversitemiz tarafından ödenen tazminatların tamamında rücu davası açılmadığı veya tamamında komisyon raporunun kusursuzluk yönünde olduğu sonucuna da varılmaması gerekir.
Sonuç itibarıyla, Üniversite aleyhine açılan davalar sonucunda İdarenin mahkemece kusurlu bulunarak davacılara ödenmesine hükmedilen ödenen tazminatlarla ilgili, üst yönetici tarafından komisyon görevlendirilmekte, bu komisyon ödemenin rücu edileceği şahsi kusuru bulunan kişileri, sorumluluk oranlarına göre belirlemektedir. Komisyon kararı üzerine, rücu edilmesine karar verilen tutarlar kişi borcuna alınarak takip işlemleri yapılmaktadır. Bu nedenle açıkça şahsi kusura dayalı olmayan mahkeme kararları üzerine yapılan ödemelerin rücuundan önce komisyon incelemesi yaptırılmaktadır. Bulgu cevabımızın tamamının değerlendirilmesi halinde mevzuata aykırı bir işlem bulunmadığı açıkça görülmektedir. Sonuç olarak Bulgumuzda belirttiğimiz ve kamu idaresi cevabında tam olarak karşılanmayan bir kaç hususu vurgulamak ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Şöyle ki; Bir kamu görevlisinin işlem veya eylemi sonucunda zarar görenin ya da zarar görenin yasal mirasçıları tarafından dava açması halinde muhtemel sonuçlar şöyle özetlenebilir; Mahkeme tarafından idarenin kusursuz ve sorumsuz olduğuna karar verilebilir, bu durumda ödenmesi gereken bir tazminat doğmadığından, rücu işlemi konusunda da bir gereklilik de doğmamaktadır. İkinci durumda idarenin kusursuz olduğu ancak sorumlu olduğuna karar verilebilir. Bu durumda idare, tazminat ödemekle beraber bu tazminat bir kamu zararı doğurmamaktadır. Çünkü 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinde de belirtilen ve kamu zararını doğuran nedenlerden hiçbiri meydana gelmemiştir. Nitekim bulgumuzda bu iki durumla ilgili idarenin işlem ve eylemleri eleştirilmemektedir. Mahkeme neticesinde idarenin kusurlu bulunduğu bir diğer durumda ise; yargı kararı sonucuna göre dava konusu olan olayda tamamen hizmet kusuru olduğuna karar verilir ancak idarenin kusur, kasıt ya da ihmalden dolayı rücu edebileceği bir kamu görevlisi bulunamaz. Yine aynı gerekçeler ile kamu zararı meydana gelmemekte ve rücü söz konusu olmamaktadır. Ancak, mahkeme kararlarında hizmet kusuru ile beraber kişisel kusurun da bulunduğuna hükmedilmesi kararlarında, durum farklılık arz etmektedir. Bulgu konusu yapılan davalar bu konu ile alakalı olan davalardır. Bu durumda Üniversite tarafından söz konusu sorumluluk komisyon raporları ile tamamen anonim hale getirilmekte ve idare yargı merciinin önüne

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 geçerek tazminatın sorumlulardan geri alınması yoluna gitmemektedir. Tam bu noktada, tazminat ödenen tüm davalarda kişisel sorumluluk aranması mümkün olmadığı ileri sürülebilir, ancak,İdarenin tazminat ödediği davaların hiç birinde kişisel sorumluluk tespiti yapılarak rücu işlemine gidilmemesi de mantıken mümkün görülmemektedir. Ankara Üniversitesi’nin özellikle de tıbbi uygulama alanında son 20 yıllık davalarının incelenmesi sonucunda, tek örnek; ceza davası neticesinde doktorun aile ile sulh olarak bizzat kendisinin ödediği bir tazminat söz konusudur. Burada da işlem, rücü değil doktorun rızaen ödediği paranın hükmolunan tazminattan düşülmesidir. Üniversitenin tazminatla nihayetlendirilen davaları ile ilgili olarak ( Sayıştay denetimi başladıktan sonra, sorumluların tespitiyle rücu yoluna gidilen bir diş hekimliği fakültesi dosyası dışında) yapılan yazışmalar, savunmada sözü edilen komisyonlar ve başka üniversite bilirkişilerince kişisel sorumluluğun olmadığına dair karar verilmesi, hayatın olağan akışına uymamaktadır. Nitekim ülkemizde de son yıllarda güncel mevzuatla sürekli uygulama alanı ve kapsamı genişletilmeye çalışılan "Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası"nın yürürlüğe konma nedeni, hekimlerin çalışma hayatlarında kişisel sorumluluktan doğan tazminatlarla karşı karşıya kalmalarının mümkün olmasıdır. Bu sigortanın işlerlik kazandırılması ile kendilerinin ve zarar görenlerin maddi açıdan tazminlerinin sigorta müessesesi ile güvence altına alınması amaçlanmaktadır. Özetle, bulgumuzda da vurguladığımız husus, rücu işlemleri için idarenin yargı mercilerinin kararlarını aşan ve idarenin ödediği tazminatı toplum üzerinde bırakan, süreklilik arzeden yöntemi terk etmesi ve hukuka uygun bir biçimde rücu müessesine işlerlik kazandırmasıdır. BULGU 6: Sınav Ücretlerinin Döner Sermaye Bütçesine Gelir Kaydedilmesi Ankara Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavı (AYÖS) ve Ankara Üniversitesi tarafından katkıda bulunulan Yükseköğretim Kurumları Yabancı Dil (YÖKDİL) sınavlarından elde edilen gelirin, kurum bütçesinin ilgili tertipleri yerine Döner Sermaye İşletmesi bütçesine gelir kaydedildiği görülmüştür. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 55’inci maddesinde; “Yükseköğretim kurumları ve bunlara bağlı birimlerin gelir kaynakları;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 a. Her yıl bütçeye konulacak ödenekler, b. Kurumlarca yapılacak yardımlar, c. Alınacak harç ve ücretler, d. Yayın ve satış gelirleri, e. Taşınır ve taşınmaz malların gelirleri, f. Döner sermaye işletmelerinden elde edilecek karlar, g. Bağışlar, vasiyetler ve diğer gelirlerdir.” hükmü yer almaktadır. Ayrıca, Döner Sermaye İşletmesi faaliyet alanları, 02.11.1999 tarih ve 23864 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü Yönetmeliği’nin Faaliyet Alanları başlıklı 2’inci maddesinde, “Madde 2- Döner Sermaye İşletmesinin faaliyetleri; a ) Yükseköğretim Kurumları dışındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından istenecek bilimsel görüş, proje, araştırma ve benzeri hizmetleri yapmak, kurs, seminer düzenlemek. b) Teknik, kültürel, sanatsal, tarım ile ilgili araştırma ve uygulamaları yapmak ve bunları teşvik etmek amacıyla konferans düzenlemek. c) Tahlil, uygulama, iş değerlendirmesi ve organizasyon hizmetlerini yapmak, bunlara ilişkin raporlar düzenlemek. d) Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek, faaliyet alanları ile sınırlı olarak her türlü mal ve hizmet üretiminde bulunmak, önceden Rektörün onayı alınmak suretiyle elde edilecek ürünleri pazarlamak, teşhir ve satış yerleri açmak. e) Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek ter türlü basım ve yayım hizmetlerini yerine getirmek.” şeklinde kısıtlayıcı olarak belirlemiştir. Yapılan sınav hizmetinin “ve benzeri hizmetler” kapsamında düşünülmesi kanun koyucunun iradesine aykırılık oluşturacaktır. Ankara Üniversitesi’nin merkezlerinin veya döner sermaye işletmelerinin faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin, döner sermaye işletmesine gelir kaydedilebilmesi için, yukarıda adı geçen yönetmelik kapsamında sayılan faaliyetlerden olması gereklidir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 Yapılan incelemelerde; a) Yabancı Öğrenci Sınavı hizmeti, yukarıda sayılan döner sermayenin faaliyet alanına girmediği halde bu hizmet karşılığı öğrencilerden tahsil edilen ücretin döner sermaye işletmesinin banka hesabına yatırıldığı ve 2018 yılında brüt toplam 1.030.428,63 TL’nin döner sermaye işletmesine gelir olarak kaydedildiği; b) Anadolu Üniversitesi ve Ankara Üniversitesi tarafından ortaklaşa gerçekleştirilen Yükseköğretim Kurumları Yabancı Dil sınav ücretlerinin döner sermaye işletmesine gelir olarak kaydedildiği görülmüştür. Anılan iki üniversite arasında YÖKDİL sınavının hazırlanması, uygulanması ve gelirin dağıtımı hususlarında yapılan ve rektörler tarafından imzalanarak uygulamaya konan protokolün 32’inci maddesinde ise “Sınav takvimi sonunda, sınava ilişkin yapılan toplam tahsilat üzerinden tüm kanuni ödemeler ve masraflar çıkarıldıktan sonra kalan meblağ üzerinden, Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, Anadolu Üniversitesi ve Ankara Üniversitesi muhasebe birimi hesaplarına, alınan hizmet bedeli karşılığı olarak eşit tutarlarda ödeme yapılacaktır. Bu tutarlar, söz konusu İdareler tarafından bütçelerine gelir kaydedilecektir.” ifadesi yer almaktadır. Yukarıdaki madde hükmünden de açıkça anlaşılacağı üzere, anılan hizmet karşılığı meblağın Ankara Üniversitesi hesabına yatırılması gerekmektedir. Nitekim, 2017 yılındaki protokolde yer alan benzer ifadeye istinaden sınav karşılığı tutar, özel bütçeye gelir kaydedilmiştir. Ancak 2018 yılında yapılan sınav gelirlerinden Ankara Üniversitesi payının 1.484.002,52 TL ve 1.008.810,62 TL olarak iki taksit halinde Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü’ne gelir olarak kaydedildiği görülmüştür 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun 3’üncü maddesinde kamu geliri, “Kanunlarına dayanılarak toplanan vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay veya benzeri gelirler, faiz, zam ve ceza gelirleri, taşınır ve taşınmazlardan elde edilen her türlü gelirler ile hizmet karşılığı elde edilen ... gelirler.” şeklinde tarif edilmektedir. Anılan Kanunun 71’inci maddesinde Kamu zararı; "Mevzuata aykırı karar, işlem, eylem veya ihmal sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır," şeklinde tanımlanmıştır. Üniversitenin Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliğinde faaliyet alanı olarak gösterilmeyen hizmetlerden elde edilen gelirlerin ve usulüne uygun olarak yürürlükte olan

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35 protokoller uyarınca elde edilen gelirlerin, Döner Sermaye İşletmesi yerine özel bütçeye gelir kaydedilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Özetle, 02/11/1999 tarih ve 23864 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü Yönetmeliği”nin Faaliyet Alanlarından biri olan 2’nci maddesinin (a) bendinde şöyle tanımlanmaktadır: “Madde 2- a) Yükseköğretim Kurumları dışındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından istenecek bilimsel görüş, proje, araştırma ve benzeri hizmetler yapmak, kurs, seminer düzenlemek” Sınav Hizmetleri Döner Sermaye İşletmesinin faaliyetleri arasında sayılan ve yukarıda geçen benzeri hizmetler kapsamına dahildir. Çünkü;

  1. Sınav hizmetleri, teknik bir iş değil, aksine tıpkı yukarıda sıralanan bilimsel görüş, proje, araştırma gibi akademik ve çok boyutlu bir iştir. Sınav süreci; soru hazırlama, denetleme, kurumun ihtiyaç analizini yaparak istihdam etmek istediği profile uygun eleman yeterlikleri belirlemek, ona uygun ölçme ve değerlendirme konuları araştırmak, belirlenen konuları ölçülebilir, tutarlı, geçerli ve güvenilir testlere dönüştürmek, kitapçık basımı, yayını, dağıtımı, organizasyon, görevli atama, sonuçları ilan etme ve raporlaştırma süreçlerini kapsar ve tamamen uzmanlık gerektiren bilimsel bir süreçtir. Döner sermaye faaliyet alanlarında zamanla oluşabilecek farklı ihtiyaçlara ve farklı hizmet taleplerine yasa koyucu bir sınırlama getirmemiş; aksine ve benzeri hizmetler yapmak ibaresi ile yeni faaliyet alanlarına açık kapı bırakmıştır. Bir başka deyişle “benzeri hizmetler” tabiri bir kısıtlama olmayıp eğitim hizmetlerinde oluşacak farklı gelişmelere bağlı olarak ortaya çıkabilecek uzmanlık alanlarına işaret etmektedir. Öte yandan, sınav hizmetleri, hizmeti alan kurumun, sınava katılan adayların, onların yakınlarının ve hatta sınavda görev alan personelin Üniversitemize karşı duyduğu güveni belirleyen, bu güveni artıran, her aşamasında özen ve özveri gösterilmesi gereken bir süreçtir.
  2. “Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü Yönetmeliği”nin Faaliyet Alanlarından bir diğeri ise şöyledir:

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36 “Madde 2- c) Tahlil, uygulama, iş değerlendirmesi ve organizasyon hizmetlerini yapmak, bunlara ilişkin raporlar düzenlemek.” Üniversitemiz tarafından yürütülen AYÖS, YÖKDİL ve benzeri sınavların gerektirdiği profesyonel ve akademik yaklaşım; sınav gelirleri Döner Sermaye Bütçesine kaydedilmediği takdirde gerçekleşemez. Çünkü Döner Sermaye faaliyetleri içinde yer alan yukarıdaki maddedeki faaliyetler tamamen sınav ve ölçme değerlendirme süreçlerinin olmazsa olmaz basamaklarıdır. 22.01.2015 tarih ve 3422 sayılı Senato Kararı ile yürürlüğe konulan “Ankara Üniversitesi Kurum ve Kuruluşlar İçin Sınav Uygulama Yönergesi”ne uygun şekilde gerçekleştirilen AYÖS, YÖKDİL sınavları söz konusu yönergenin mahiyetinden de anlaşılacağı üzere döner sermaye çerçevesinde gerçekleştirilen bir faaliyet olduğundan gelirlerinin de döner sermaye bütçesine gelir kaydedilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Söz konusu protokolde belirtildiği üzere, sınava giren adaylar sınav ücretlerini Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi hesabına yatırmaktadırlar. Söz konusu protokolün 28 nci maddesinde Sınav sonrasında elde edilen bedelin dağıtımında masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın hizmet bedeli karşılığı olarak Anadolu Üniversitesi ve Ankara Üniversitesine aktarılmasına ilişkin hüküm bulunmaktadır. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında belirtilen hususların açıklaması ile ilgili olarak,

  1. İdare tarafından sınav soruları hazırlama ve sınav hizmetinin yönetmelikte yer alan “ve benzeri hizmetler” kapsamında değerlendirildiği ileri sürülmekle birlikte, Sayıştay Temyiz Kurulu’nun 06.12.2017 tarih ve 43819 no’lu kararında belirtildiği üzere, 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 55’inci maddesi’nde Yükseköğretim kurumları ve bunlara bağlı birimlerin gelir kaynakları açıkça belirtilmiştir. Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği’nde belirtilen gelir kaynaklarının “ve benzeri hizmetler” gibi ifadelerle genişletilmesi mümkün olmadığı gibi, eğitim öğretim hizmetlerinin asli unsurlarından olan sınav hizmetlerinin de bu şekilde Döner Sermaye Faaliyet alanı içerisinde bulunması doğru bir yaklaşım değildir. Döner sermaye faaliyet alanının yönetmeliklerde sayma yöntemiyle belirlenmiş olması, bu faaliyetlerin sınırlandırılması ve belirtilmesi ihtiyacından kaynaklanmaktadır. Nitekim, İdarenin bulgusunda bahsetmiş olduğu Yabancı Uyruklu Öğrenci sınavı için de aynı Temyiz Kurulu kararında , bir Üniversitenin Döner Sermaye İşletme Yönetmeliğinde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 37 bizzat zikredilmeyen sınav hizmeti için,“Eğitim öğretim hizmetlerinin asli unsurlarından biri olarak yapılan yabancı uyruklu öğrenci sınavı, Döner Sermaye İşletmesinin bahsi geçen Yönetmelikte belirtilen faaliyet alanı içerisinde bulunmamaktadır.” diyerek bu yönetmeliklerdeki faaliyet alanlarının sayma yöntemiyle sınırlandırılmasını gerekliliği vurgulamıştır. İdarenin cevabında bahsi geçen Yönerge hükümlerinin Yönetmelik, Temyiz Kurulu Kararı ve Kanuna aykırı olması nedeniyle, normlar hiyerarşisi gereği, uygulanma imkanı yoktur. Gelirin Üniversitenin özel bütçesine kaydedilmesinin üniversitenin saygınlığı ya da güvenilirliğine zarar getirmesi hususu ise konu ile bağdaşmamaktadır. Kamu idaresi, yapılan sınav ücretlerinin Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğüne yatırıldığını belirtmekte ve bunun Ankara Üniversitesince de uygulandığı iddasına gelince , Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü Yönetmeliği'nin 2'nci maddesinin f fıkrasında ise, “Proje hazırlama, rapor verme, bilgisayar hizmeleri, danışmanlık, kültür, sanat, eğitim- öğretim, sertifika, test, anket, tanıtım programlarının hazırlanması, uygulanması, organizasyonu, ölçme ve değerlendirilmesi ile bunlara ilişkin işler,”hükmü yer almakta test, ölçme ve değerlendirme işlemleri bizzat sayılmaktadır. Benzer sınavları döner sermaye bünyesinde yapan diğer işletmelerin yönetmeliklerinde de bizzat sınav yapmak ifadesi yer almaktadır. 2.YÖKDİL sınavı için Anadolu Üniversitesi - YÖK ile yapılan protokolün ve ek protokolün maddelerinde, "Döner Sermaye İşletmesi Hesapları" ile ilgili bir ibare bulunmamaktadır. Hatta ek protokolde “Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Hesabı” ibaresi ve “Ankara Üniversitesi Hesabı” ibaresi ayrı ayrı kullanılmış, döner sermaye işletmesi hesabı denilmek istenen yerlerin vurgulandığı görülmüştür. Ayrıca bulgumuzda da belirttiğimiz üzere 2017 ve 2018 yıllarında yapılan protokollerde aynı ifadeler kullanılmış, ancak sözü edilen sınav ücreti, 2017 yılında kanuna uygun olarak özel bütçeye 2018 yılında ise mevzuata aykırı olarak Döner Sermaye hesaplarına gelir kaydedilmiştir. Son olarak, elde edilen gelirlerin Döner Sermaye bütçesine kaydedilmiş olması, gelirin özel bütçeye aktarılma imkanının halen mevcut olması ve henüz ek ödeme yoluyla kişilere dağıtılmaması nedeniyle bulgumuzda doğrudan kamu zararından bahsedilmemiş olsa da,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 38 mevzuat hükümlerine aykırı uygulamalarla yükseköğretim kurumunun özel bütçesinin bu gelirden mahrum bırakılmış olması ve bu uygulamanın devamında kanuna aykırılık teşkil ettiği aşikardır. Bulgunun iki maddesi, kanun hükümleri ve Sayıştay Temyiz Kurulu kararı da beraber değerlendirildiğinde her iki hizmetten de elde edilen gelirin Üniversite özel bütçesine kaydedilmesi gerektiği sonucu çıkmaktadır. BULGU 7: Ankara Üniversitesi Taşınmazlarında Cins Tashihi Yapılmaması Üniversiteye ait arazi ve arsaların üzerine yapılan binaların tapu kayıtlarında cins tashihlerinin yapılmadığı görülmüştür. “Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik”in “Cins tashihlerinin yapılması” başlıklı 10'uncu maddesinde: “(1) (Değişik: 3/6/2014-2014/6455 K.) Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır. Kamu idareleri taşınmazların cins tashihinin yapılması için gerekli işlemleri yaparlar. (2) Tahsis edilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar açısından bu yükümlülük kullanan idarenin veya gerçek veya tüzel kişilerin durumu tespit eden yazısı üzerine taşınmaz maliki idareye aittir. Ancak cins tashihine ilişkin gerekli belgeler ile buna ilişkin malî yükümlülükler kullanıcılar tarafından karşılanır.” denilmektedir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükmüne göre üniversiteye ait arazi ve arsaların üzerine yapılan binaların tapu kayıtlarında cins tashihinin yapılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Özetle; Taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtları birbirine uygun olmayanların mevcut kullanım şekline göre kayıt altına alınması en

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 39 kısa sürede sağlanacak olup, oluşacak güncel bilgiler ışığında cins tashihleri yapılarak Kurumumuz kayıtları ile tapu kayıtlarının birbirine uygun hale getirmek için gerekli çalışmalar yapılacaktır. Sonuç olarak Taşınmazların mevcut kullanım şekli ile muhasebe kayıtlarının birbirine uyumlu olması konusundaki çalışmaların ivedilikle tamamlanması hususu, önümüzdeki yıl denetimlerinde incelenecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 40 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 41 9. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ TABLOLAR ANKARA ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI BİLANÇOSU 1 DÖNEN VARLIKLAR 347.096.181,55 10 HAZIR DEĞERLER 180.299.136,61
100 KASA HESABI 2,71
102 BANKA HESABI 132.761.483,46
104 PROJE ÖZEL HESABI 1.874.514,51
105 DÖVİZ HESABI 129.505,43
108 DİĞER HAZIR DEĞERLER HESABI 45.533.630,50 12 FAALİYET ALACAKLARI 76.761.719,09
120 GELİRLERDEN ALACAKLAR HESABI 76.413.000,00
121 GELİRLERDEN TAKİPLİ ALACAKLAR HESABI 348.719,09 14 DİĞER ALACAKLAR 1.621.913,93
140 KİŞİLERDEN ALACAKLAR HESABI 1.621.913,93 15 STOKLAR 8.563.137,67
150 İLK MADDE VE MALZEME HESABI 8.563.137,67 16 ÖN ÖDEMELER 79.850.274,25
162 BÜTÇE DIŞI AVANS VE KREDİLER HESABI 27.612.282,05
164 AKREDİTİFLER HESABI 52.237.992,20 2 DURAN VARLIKLAR 1.581.572.874,01 22 FAALİYET ALACAKLARI 2.117.872,04
226 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 2.117.872.04 25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 1.579.130.441,01
250 ARAZİ VE ARSALAR HESABI 444.083.730,44
252 BİNALAR HESABI 1.257.022.942,39
253 TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR HESABI 491.071.628,03
254 TAŞITLAR HESABI 4.319.147,99
255 DEMİRBAŞLAR HESABI 216.264.867,92
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI (-) -892.018.590,43
258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABI 58.386.714,67 26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 324.560,96
260 HAKLAR HESABI 9.953.105,86
268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI (-) -9.628.544,90 29 DİĞER DURAN VARLIKLAR 0,00
294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDİ DURAN VARLIKLAR HESABI 71.431.154,97

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 42 299 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI (-) -71.431.154,97
AKTİF TOPLAMI 1.928.669.055,56 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 66.370.499,97 32 FAALİYET BORÇLARI 50.917.378,21
320 BÜTÇE EMANETLERİ HESABI 50.917.378,21 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 4.838.187,79
330 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 67.373,91
333 EMANETLER HESABI 4.770.813,88 36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 9.846.315,95
360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABI 7.689.423,64
361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ HESABI 2.064.326,50
362 FONLAR VEYA DİĞER KAMU İDARELERİ ADINA YAPILAN TAHSİLAT HESABI 92.565,81 37 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 277.983,07
372 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI HESABI 277.983.07 39 DİĞER KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR HESABI 490.634,95
397 SAYIM FAZLALARI HESABI 490.634,95 4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 27.020.204,91 43 DİĞER BORÇLAR 1.614.514,84
430 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 1.614.514,84 47 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 24.908.821,30
472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI HESABI 24.908.821,30 48 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI 496.868,77
480 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER HESABI 496.868,77 5 ÖZ KAYNAKLAR 1.835.278.350,68 50 NET DEĞER 1.951.476.639,68
500 NET DEĞER HESABI 1.951.476.639,68 51 DEĞER HAREKETLERİ 529.647,08
519 DEĞER HAREKETLERİ SONUÇ HESABI 529.647,08 57 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI 252.756.506,94
570 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI HESABI 252.756.506,94 59 DÖNEM FAALİYET SONUÇLARI -369.484.443,02
591 DÖNEM OLUMSUZ FAALİYET SONUCU HESABI (-) -369.484.443,02 PASİF TOPLAMI 1.928.669.055,56 Bilanço Dipnotları:
910 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI HESABI 31.301.821,73 911 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI EMANETLERİ HESABI
31.301.821,73

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 43 920 GİDER TAAHHÜTLERİ HESABI 69.226.021,27 921 GİDER TAAHHÜTLERİ KARŞILIĞI HESABI 69.226.021,27 948 BAŞKA BİRİMLER ADINA İZLENEN ALACAKLAR HESABI 11.490.426,96 949 BAŞKA BİRİMLER ADINA İZLENEN ALACAK EMANETLERİ HESABI
11.490.426,96 962 YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI BİLİMSEL PROJELER HESABI
38.198.856,26 963 BİLİMSEL PROJELER KARŞILIĞI HESABI 38.198.856,26 993 MADDİ DURAN VARLIKLARIN KİRA VE İRTİFAK HAKKI GEL. HESABI
14.617.553,56 998 DİĞER NAZIM HESAPLAR HESABI 9.009.667,40 999 DİĞER NAZIM HESAPLAR KARŞILIĞI HESABI 23.627.220,96 ANKARA ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU Ekonomik Kodlar GİDERİN TÜRÜ Cari Yıl (N)
630 01 01 01 01 Temel Maaşlar 44.193.589,62 630 01 01 01 02 Taban Aylığı 160.992.274,52 630 01 01 02 01 Zamlar ve Tazminatlar 176.728.732,95 630 01 01 03 01 Ödenekler 97.093.780,30 630 01 01 04 01 Sosyal Haklar 6.329.446,33 630 01 01 05 01 Ek Çalışma Karşılıkları 1.196.804,04 630 01 01 05 02 İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Görevlendirme Ücretleri 5.624,53 630 01 01 05 03 Ek Ders Ücretleri 38.813.951,86 630 01 01 06 01 Ödül ve İkramiyeler 52.483,13 630 01 01 09 01 Diğer Personel Giderleri 1.855.503,91 630 01 02 01 01 657 S.K. 4/B Sözleşmeli Personel Ücretleri 17.060.009,05 630 01 02 01 02 Kadro Karşılığı Sözleşmeli Personel Ücretleri 1.154,00 630 01 02 01 03 Akademik Sözleşmeli Personelin Ücretleri 49.418,39 630 01 02 01 04 Yabancı Uyruklu Sözleşmeli Personelin Ücretleri 3.548.696,10 630 01 02 01 90 Diğer Sözleşmeli Personel Ücretleri 1.730.093,26 630 01 02 02 01 657 S.K. 4/B Sözleşmeli Personel Zam ve Tazminatları 5.167.230,95 630 01 02 02 02 Kadro Karşılığı Sözleşmeli Personel Zam ve Tazminatları 414,68

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 44 630 01 02 03 01 657 S.K. 4/B Sözleşmeli Personel Ödenekleri 62.656,35 630 01 02 03 03 Akademik Sözleşmeli Personelin Ödenekleri 85.408,00 630 01 02 03 04 Yabancı Uyruklu Sözleşmeli Personelin Ödenekleri 2.614,59 630 01 02 04 01 657 S.K. 4/B Sözleşmeli Personel Sosyal Hakları 96.232,27 630 01 02 04 04 Yabancı Uyruklu Sözleşmeli Personelin Sosyal Hakları 265,38 630 01 03 01 01 Sürekli İşçilerin Ücretleri 6.447.758,34 630 01 03 01 03 13.913.468,09 630 01 03 02 01 Sürekli İşçilerin İhbar ve Kıdem Tazminatları 1.146.594,87 630 01 03 02 03 11.511,49 630 01 03 03 01 Sürekli İşçilerin Sosyal Hakları 1.285.623,17 630 01 03 03 03 2.285.545,33 630 01 03 03 04 5.520,00 630 01 03 04 01 Sürekli İşçilerin Fazla Mesaileri 5.090,51 630 01 03 04 03 216.274,96 630 01 03 04 04 4.337,16 630 01 03 05 01 Sürekli İşçilerin Ödül ve İkramiyeleri 1.804.330,66 630 01 03 05 03 2.355.949,35 630 01 03 05 04 164.460,59 630 01 03 09 01 Sürekli İşçilerin Diğer Ödemeleri 116.206,83 630 01 03 09 03 49.646,10 630 01 03 09 04 3.659,91 630 01 04 01 02 Aday Çırak, Çırak ve Stajyer Öğrencilerin Ücretleri 3.050,80 630 01 04 01 03 Usta Öğreticilere Yapılacak Ödemeler 371.398,50 630 01 04 01 04 657 S.K. 4/C Kaps.Çalışanlara Yapılacak Ödemeler 16.934,87 630 01 04 01 05 Kısmi Zamanlı Çalışan Öğrencilerin Ücretleri 5.555.138,38 630 01 04 01 06 Ders Ücreti Karşılığında Görevlendirilenlerin Ücretleri 397.821,69 630 01 04 01 90 Diğer Geçici Personele Yapılacak Ödemeler 1.061,46 630 01 04 03 04 657 s.K. 4/C Maddesi Kapsamında Çalışanların Sosyal Hakları 1.562,79 630 01 04 04 04 657 S. Kan. 4/c Mad. Kapsamında Çalışanların Ek Ödemeleri 789,96 630 01 05 01 04 Öğrenci Harçlıkları 2.958.907,96 630 01 05 01 05 Yurtdışı Öğrenimde Ödenen Aylıklar 124.542,95 630 01 05 01 90 Diğer Personele Yapılan Diğer Ödemeler 196.789,51 630 02 01 06 01 Sosyal Güvenlik Primi Ödemeleri 55.599.871,21

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 45 630 02 01 06 02 Sağlık Primi Ödemeleri 33.651.615,76 630 02 04 04 01 İşsizlik Sigortası Fonuna 16.264,59 630 02 02 06 01 Sosyal Güvenlik Primi Ödemeleri 4.231.261,59 630 02 02 06 02 Sağlık Primi Ödemeleri 275.678,47 630 02 03 04 01 İşsizlik Sigortası Fonuna 555.778,59 630 02 03 06 01 Sosyal Güvenlik Primi Ödemeleri 3.836.490,09 630 02 03 06 02 Sağlık Primi Ödemeleri 1.865.988,36 630 02 04 06 01 Sosyal Güvenlik Primi Ödemeleri 547.614,04 630 02 04 06 02 Sağlık Primi Ödemeleri 10.372,77 630 02 05 06 01 Sosyal Güvenlik Primi Ödemeleri 110.114,45 630 02 05 06 02 Sağlık Primi Ödemeleri 21.354,02 630 02 99 00 00 Sosyal Güvenlik Primi Ödemeleri Gecikme Cezası ve Zamları 14.779,11 630 03 01 06 01 Kimyevi Ürün Alımları 41.489,91 630 03 01 09 01 Diğer Mal ve Malzeme Alımları 3.597.658,46 630 03 02 01 01 Kırtasiye Alımları 30.111,76 630 03 02 01 02 Büro Malzemesi Alımları 40.400,00 630 03 02 01 03 Periyodik Yayın Alımları 4.070,33 630 03 02 01 04 Diğer Yayın Alımları 1.369,66 630 03 02 01 05 Baskı ve Cilt Giderleri 312.873,38 630 03 02 01 90 Diğer Kırtasiye ve Büro Malzemesi Alımları 34.755,17 630 03 02 02 01 Su Alımları 4.630.054,78 630 03 02 02 02 Temizlik Malzemesi Alımları 8.479,48 630 03 02 03 01 Yakacak Alımları 6.678.215,48 630 03 02 03 02 Akaryakıt ve Yağ Alımları 751.079,33 630 03 02 03 03 Elektrik Alımları 11.984.222,32 630 03 02 04 01 Yiyecek Alımları (Bedelen İaşe Dahil) 10.304.954,24 630 03 02 04 02 İçecek Alımları 307,35 630 03 02 04 03 Yem Alımları 0,00 630 03 02 05 01 Giyecek Alımları (Kişisel kuşam ve donanım dahil) 0,00 630 03 02 05 02 Spor Malzemeleri Alımları 944,00 630 03 02 06 01 Laboratuvar Malzemesi ile Kimyevi ve Temrinlik Malzeme Alıml 1.134.585,22 630 03 02 06 02 Tıbbi Malzeme ve İlaç Alımları 40.999,12 630 03 02 06 03 Zirai Malzeme ve İlaç Alımları 3.750,05 630 03 02 06 04 Canlı Hayvan Alım, Bakım ve Diğer Giderleri 85.797,30 630 03 02 06 90 Diğer Özel Malzeme Alımları 47.475,33 630 03 02 07 02 Güvenlik ve Savunmaya Yönelik Silah, Araç, Gereç ve Savaş T 4.130,00 630 03 02 07 11 Güvenlik ve Savunmaya Yönelik Makine- Teçhizat Alımları 0,00

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 46 630 03 02 07 12 Güvenlik ve Savunmaya Yönelik Makine- Teçhizat Büyük Onarımla 590,00 630 03 02 09 01 Bahçe Malzemesi Alımları ile Yapım ve Bakım Giderleri 86.108,74 630 03 02 09 90 Diğer Tüketim Mal ve Malzemesi Alımları 1.851.699,15 630 03 03 01 01 Yurtiçi Geçici Görev Yollukları 1.269.126,32 630 03 03 02 01 Yurtiçi Sürekli Görev Yollukları 409.698,66 630 03 03 03 01 Yurtdışı Geçici Görev Yollukları 6.379.173,56 630 03 03 04 01 Yurtdışı Süreli Görev Yollukları 2.725,37 630 03 04 02 04 Mahkeme Harç ve Giderleri 187.301,56 630 03 04 02 90 Diğer Yasal Giderler 86.848,82 630 03 04 03 01 Vergi Ödemeleri ve Benzeri Giderler 1.237.432,00 630 03 04 04 01 Arkeolojik Kazı Giderleri 129.554,16 630 03 04 04 90 Kültür Varlıklarının Korunmasına İlişkin Diğer Giderler 75.520,00 630 03 04 09 90 Diğer Görev Giderleri 220.338,36 630 03 05 01 01 Etüt-Proje Bilirkişi Ekspertiz Giderleri 49.754,15 630 03 05 01 02 Araştırma ve Geliştirme Giderleri 1.884.531,72 630 03 05 01 03 Bilgisayar Hizmeti Alımları (Yazılım ve Donanım Hariç) 111.844,74 630 03 05 01 04 Müteahhitlik Hizmetleri (Temizlik Hizmet İhaleleri Dahil) 3.498,00 630 03 05 01 06 Enformasyon ve Raporlama Giderleri 21.815,00 630 03 05 01 08 Temizlik Hizmeti Alım Giderleri 5.598.471,83 630 03 05 01 09 Özel Güvenlik Hizmeti Alım Giderleri 2.696.022,92 630 03 05 01 11 Hizmet Alımı Suretiyle Çalıştırılan Personele Yap Kıd Taz Öd 17.348,20 630 03 05 01 90 Diğer Müşavir Firma ve Kişilere Ödemeler 651.778,59 630 03 05 02 01 Posta ve Telgraf Giderleri 100.983,35 630 03 05 02 02 Telefon Abonelik ve Kullanım Ücretleri 305.938,75 630 03 05 02 03 Bilgiye Abonelik Giderleri (İnternet abonelik ücretleri dahi 162.246,68 630 03 05 02 04 Haberleşme Cihazları Ruhsat ve Kullanım Giderleri 12.228,24 630 03 05 02 05 Uydu Haberleşme Giderleri 10.049,60 630 03 05 02 06 Hat Kira Giderleri 52,78 630 03 05 02 90 Diğer Haberleşme Giderleri 8.980,43 630 03 05 03 02 Yolcu Taşıma Giderleri 114.104,74 630 03 05 03 03 Yük Taşıma Giderleri 34.929,14 630 03 05 03 90 Diğer Taşıma Giderleri 237.292,15

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 47 630 03 05 04 01 İlan Giderleri 178.198,98 630 03 05 04 02 Sigorta Giderleri 83.455,57 630 03 05 04 90 Diğer Tarifeye Bağlı Ödemeler 3.939,00 630 03 05 05 01 Dayanıklı Mal ve Malzeme Kiralaması Giderleri 1.888,00 630 03 05 05 02 Taşıt Kiralaması Giderleri 1.955.271,69 630 03 05 05 12 Personel Servisi Kiralama Giderleri 855.500,00 630 03 05 05 90 Diğer Kiralama Giderleri 146.840,38 630 03 05 07 90 Diğer Yargılama Giderleri 9.125,90 630 03 05 09 03 Kurslara Katılma Giderleri 269.252,20 630 03 05 09 11 Diğer Binaların İşletme Maliyetlerine Katılım Giderleri 2.278,50 630 03 05 09 90 Diğer Hizmet Alımları 3.820.523,96 630 03 06 01 01 Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri 64.915,98 630 03 06 02 01 Tanıtma, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri 40.764,92 630 03 07 01 01 Büro ve İşyeri Mal ve Malzeme Alımları 1.280,00 630 03 07 01 02 Büro ve İşyeri Makine ve Techizat Alımları 0,00 630 03 07 01 03 Avadanlık ve Yedek Parça Alımları (Bakım sözl.bağımsiz olara 2.655,00 630 03 07 01 90 Diğer Dayanıklı Mal ve Malzeme Alımları 1.055.232,73 630 03 07 02 01 Bilgisayar Yazılım Alımları ve Yapımları 16.874,00 630 03 07 02 02 Fikri Hak Alımları 18.402,74 630 03 07 02 90 Diğer Gayri Maddi Hak Alımları 1.838,00 630 03 07 03 01 Tefrişat Bakım ve Onarım Giderleri 10.780,30 630 03 07 03 02 Makine Teçhizat Bakım ve Onarım Giderleri 745.878,62 630 03 07 03 03 Taşıt Bakım ve Onarım Giderleri 143.001,31 630 03 07 03 04 İş Makinası Onarım Giderleri 200,60 630 03 07 03 90 Diğer Bakım ve Onarım Giderleri 185.049,93 630 03 08 01 01 Büro Bakım ve Onarımı Giderleri 1.286.329,02 630 03 08 01 02 Okul Bakım ve Onarımı Giderleri 135.717,38 630 03 08 01 03 Hastane Bakım ve Onarımı Giderleri 270.810,00 630 03 08 01 90 Diğer Hizmet Binası Bakım ve Onarım Giderleri 148.488,60 630 03 08 09 01 Diğer Taşınmaz Yapım, Bakım ve Onarım Giderleri 74.576,00 630 05 01 02 05 Sosyal Güvenlik Kurumu'na 16.153.000,00 630 05 02 09 20 Üniversite Döner Sermaye Bütçelerine 5.354.000,00

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 48 630 05 03 01 05 Memurların Öğle Yemeğine Yardım 4.500.000,00 630 05 04 01 01 Yurtiçi Burslar ve Harçlıklar 4.092.204,39 630 05 04 01 02 Yurtdışı Burslar 1.499.926,68 630 05 04 01 03 Yabancı Uyruklu Kişilere Burslar ve Harçlıklar 16.153,33 630 05 04 01 90 Diğer Transferler 838.362,05 630 05 04 09 01 Hane Halkına Yapılan Diğer Transferler 1.078.740,53 630 05 06 02 01 Uluslararası Kuruluşlara Üyelik Aidatı Ödemeleri 69.504,60 630 11 99 00 00 Diğer Değer ve Miktar Değişimleri Giderleri 996.515,68 630 12 03 01 02 Hizmet Gelirleri 401,50 630 12 03 06 01 Taşınmaz Kiraları 1.700,00 630 12 03 09 09 Diğer Gelirler 4.421,75 630 12 04 05 01 Cari 0,00 630 12 05 01 09 Diğer Faizler 0,00 630 12 05 09 01 Diğer Çeşitli Gelirler 485,78 630 13 01 01 00 Yeraltı ve Yerüstü Düzenlerinin Amortisman Giderleri 0,00 630 13 01 02 00 Binaların Amortisman Giderleri 224.255.111,51 630 13 01 03 00 Tesis, Makine ve Cihazların Amortisman Giderleri 248.877.831,97 630 13 01 04 00 Taşıtların Amortisman Giderleri 503.804,55 630 13 01 05 00 Demirbaşların Amortisman Giderleri 68.591.730,68 630 13 02 01 00 Hakların Amortisman Giderleri 2.900.591,89 630 13 03 02 00 Elden Çıkarılacak Maddi Duran Varlıkların Amortisman Giderle 34.293,71 630 14 01 00 00 Kırtasiye Malzemeleri 2.891.745,40 630 14 02 00 00 Beslenme, Gıda Amaçlı ve Mutfakta Kullanılan Tüketim Malzeme 93.741,79 630 14 03 00 00 Tıbbi ve Laboratuar Sarf Malzemeleri 4.890.139,44 630 14 04 00 00 Yakıtlar, Yakıt Katkıları ve Katkı Yağlar 833.349,35 630 14 05 00 00 Temizleme Ekipmanları 1.681.946,93 630 14 06 00 00 Giyecek, Mefruşat ve Tuhafiye Malzemeleri 1.740.885,82 630 14 07 00 00 Yiyecek 4.981,74 630 14 08 00 00 İçecek 100.498,93 630 14 09 00 00 Canlı Hayvanlar 25.844,64 630 14 10 00 00 Zirai Maddeler 81.253,64 630 14 11 00 00 Yem 527.550,79 630 14 12 00 00 Bakım Onarım ve Üretim Malzemeleri 4.292.133,44 630 14 13 00 00 Yedek Parçalar 2.559.149,28 630 14 14 00 00 Nakil Vasıtaları Lastikleri 9.811,98 630 14 15 00 00 Değişim, Bağış ve Satış Amaçlı Yayınlar 266.095,14

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 49 630 14 16 00 00 Spor Malzemeleri Grubu 325.853,11 630 14 17 00 00 Basınçlı Ekipmanlar 348,10 630 14 99 00 00 Diğer Tüketim Amaçlı Malzemeler 276.113,80 630 20 02 09 90 Fazla veya Yersiz Olarak Kaydedilen Alacaklar ve Faizleri 33.786,15 630 20 02 09 98 Mahkeme Kararı Uyarınca Silinen Alacaklar 798,68 630 20 02 09 99 Diğer Mevzuat Gereğince Silinenler 6.500,00 630 25 01 07 00 Bedelsiz Olarak Devredilen Demirbaşlar 3.838,67 630 30 06 02 01 Müşavir Firma ve Kişilere Ödemeler 9.854.994,30 630 30 06 05 01 Müşavir Firma ve Kişilere Ödemeler 2.979.120,36 630 30 06 05 09 Diğer Giderler 7.414.385,24 630 30 06 06 09 Diğer Giderler 65.106,50 630 30 06 07 01 Müşavir Firma ve Kişilere Ödemeler 63.087.541,34 630 30 06 07 09 Diğer Giderler 223.020,00 630 30 06 09 02 Yolluk Giderleri 465.972,60 630 30 06 09 09 Diğer Sermaye Giderleri 6.272.445,77 630 99 99 00 00 Yukarıda Tanımlanamayan Diğer Gideler 4.563.022,15 630 GİDERLER TOPLAMI : 1.465.813.078,86
Ekonomik Kodlar GELİRİN TÜRÜ Cari Yıl (N)
600 03 01 01 01 Şartname, Basılı Evrak, Form Satış Gelirleri 28.932,40 600 03 01 02 03 Avukatlık Vekalet Ücreti Gelirleri 40.670,54 600 03 01 02 29 Örgün ve Yaygın Öğretimden Elde Edilen Gelirler 6.046.600,61 600 03 01 02 30 Sınav, Kayıt ve Bunlara İlişkin Diğer Hizmet Gelirleri 643.906,30 600 03 01 02 31 İkinci Öğretimden Elde Edilen Gelirler 579.638,16 600 03 01 02 32 Yaz Okulu Gelirleri 391.545,31 600 03 01 02 33 Tezsiz Yüksek Lisans Gelirleri 3.968.076,96 600 03 01 02 34 Tezli Yüksek Lisans Gelirleri 1.302.133,25 600 03 01 02 35 Doktora Gelirleri 883.098,50 600 03 01 02 36 Sosyal Tesis İşletme Gelirleri 1.446.438,94 600 03 01 02 38 Yurt Yatak Ücreti Gelirleri 3.890.246,16 600 03 01 02 45 Uzaktan Öğretimden Elde Edilen Gelirler 3.961.368,59 600 03 01 02 46 Uzaktan Öğretim Materyal Gelirleri 2.800,00 600 03 01 02 98 667 S. KHK Kapsamında Tahsil Edilen Eğitim-Öğretim Ücretleri 3.468.089,65 600 03 01 02 99 Diğer hizmet gelirleri 3.049.702,67 600 03 06 01 01 Lojman Kira Gelirleri 174.167,28 600 03 06 01 02 Ecrimisil Gelirleri 486.990,61

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 50 600 03 06 01 03 Sosyal Tesis Kira Gelirleri 4.904.307,04 600 03 06 01 99 Diğer Taşınmaz Kira Gelirleri 161.394,72 600 03 09 09 99 Diğer Çeşitli Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 1.324.821,81 600 04 01 02 01 AB' den Alınan Bağış ve Yardımlar 12.141.061,03 600 04 02 01 01 Hazine yardımı 735.433.000,00 600 04 02 02 01 Hazine yardımı 180.501.000,00 600 04 03 02 03 Diğerlerinden Alınan Bağış ve Yardımlar 4.169,99 600 04 04 01 01 Kurumlardan alınan Bağış ve Yadımlar 617.647,88 600 04 04 01 02 Kişilerden alınan Bağış ve Yadımlar 240.058,66 600 04 04 01 03 Kurumlardan Alınan Şartlı Bağış ve Yardımlar 0,00 600 04 04 01 04 Kişilerden Alınan Şartlı Bağış ve Yardımlar 536,90 600 04 04 02 01 Kurumlardan alınan Bağış ve Yadımlar 6.074.531,39 600 04 04 02 02 Kişilerden alınan Bağış ve Yadımlar 1.343.549,71 600 04 05 01 10 YÖK Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı Destekleri 885.000,00 600 04 05 01 13 YÖK Burs Destekleri 3.502.824,33 600 04 05 01 14 YÖK Yurtdışı Araştırma Destekleri 158.000,00 600 05 01 09 01 Kişilerden Alacaklar Faizleri 5.169,36 600 05 01 09 03 Mevduat Faizleri 8.493.116,06 600 05 01 09 99 Diğer Faizler 4.600,95 600 05 02 06 16 Araştırma Projeleri Gelirleri Payı 89.339.712,95 600 05 02 06 99 Özel Bütçeli İdarelere Ait Diğer Paylar 12.876,30 600 05 03 02 99 Diğer İdari Para Cezaları 97.326,21 600 05 03 09 99 Yukarıda Tanımlanmayan Diğer Para Cezaları 3.356,00 600 05 09 01 01 İrat Kaydedilecek Nakdi Teminatlar 300.575,18 600 05 09 01 03 İrat Kaydedilecek Teminat Mektupları 2.035.000,00 600 05 09 01 06 Kişilerden Alacaklar 1.466.252,46 600 05 09 01 19 Öğrenci Katkı Payı Telafi Gelirleri 10.450.575,00 600 05 09 01 99 Yukarıda Tanımlanmayan Diğer Çeşitli Gelirler 7.412.709,83 600 11 01 99 00 Diğer Döviz Mevcutlarından Kaynaklananlar 34.112,67 600 11 99 00 00 Diğer Değer ve Miktar Değişimleri Gelirleri 161.387,14 600 25 01 05 00 Bedelsiz Olarak Alınan Tesis Makine Ve Cihazlar 0,00 600 25 01 07 00 Bedelsiz Olarak Alınan Demirbaşlar 0,00 600 25 02 01 00 Bedelsiz Olarak Alınan Stoklar 4.999,66 600 25 02 05 00 Bedelsiz Olarak Alınan Tesis Makine Ve Cihazlar 41.341,81

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 51 600 25 02 07 00 Bedelsiz Olarak Alınan Demirbaşlar 280,00 610 03 01 02 29 Örgün ve Yaygın Öğretimden Elde Edilen Gelirler 279.395,44 610 03 01 02 31 İkinci Öğretimden Elde Edilen Gelirler 7.345,00 610 03 01 02 32 Yaz Okulu Gelirleri 12.202,17 610 03 01 02 33 Tezsiz Yüksek Lisans Gelirleri 30.265,00 610 03 01 02 34 Tezli Yüksek Lisans Gelirleri 26.240,74 610 03 01 02 35 Doktora Gelirleri 1.268,10 610 03 01 02 36 Sosyal Tesis İşletme Gelirleri 19.543,50 610 03 01 02 38 Yurt Yatak Ücreti Gelirleri 40.910,53 610 03 01 02 45 Uzaktan Öğretimden Elde Edilen Gelirler 9.828,50 610 03 01 02 98 149.203,06 610 03 01 02 99 Diğer hizmet gelirleri 1.461,00 610 03 06 01 01 Lojman Kira Gelirleri 170,00 610 03 06 01 03 Sosyal Tesis Kira Gelirleri 180,00 610 03 09 09 99 Diğer Çeşitli Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 8.507,05 610 04 05 01 00 601.200,00 610 05 09 01 00 3.345,04
NET GELİR TOPLAMI : 1.096.328.635,84
GİDERLER TOPLAMI (A) 1.465.813.078,86
GELİR TOPLAMI (B) 1.097.519.700,97
İNDİRİM ;İADE;İSKONTO TOPLAMI (C) 1.191.065,13
FAALİYET SONUCU ( B - (C+A)) -369.484.443,02 EK 2: İZLEME

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 52 Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Kişilerden Alacaklar Hesabında Yer Alan Tutarların Takip Edilememesi 2017 Yerine Getirilmedi 2018 yılında denetim görüşünü etkilemeyen tespit ve değerlendirmeler bölümü Bulgu: 3 olarak yazıldı.)

ANKARA ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

  1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ .................................................................................................... 52
  2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 54
  3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 55
  4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 55
  5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 56
  6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ......................................................................................... 56
  7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 61
  8. EKLER ........................................................................................................................................................ 78

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1 Hastane Gelirleri (2014 - 2018) .................................................................................. 64 Tablo 2 Hastane Giderleri (2014 - 2018) ................................................................................. 65 Tablo 3 Hastane Borç Durumu (2014 - 2018) .......................................................................... 66 Tablo 4 Hastane Gelir - Gider Durumu ( 2014 - 2018) ............................................................ 67 Tablo 5 Hastane Gelir - Gider Durumu .................................................................................... 67 Tablo 6 2018 Yılı Sağlık Gelirlerinden Yapılan Kesintiler ..................................................... 69

KISALTMALAR ANKUSEM: Ankara Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi ANKUZEM: Ankara Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi SHS: Sağlık Hizmeti Sunucusu SUT: Sağlık Uygulama Tebliği SGK: Sosyal Güvenlik Kurumu

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanakları

  1. Ticari Alacakların ve Şüpheli Ticari Alacak Kayıtlarının Gerçeği Yansıtmaması
  2. Teknokent Payı İçin Hatalı Muhasebe Hesabının Kullanılması B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
  3. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün Mali Durumu ile İlgili Tespitler
  4. Hastane Tarafından Temin Edilmesi Gereken İlaçlar İçin Dış Reçete Düzenlenmesi Sonucu Kurumun Gelir Kaybına Uğraması
  5. Sertifika Eğitimlerinin Firmalar Tarafından Verilmesi ve Yetkisiz Tahsilat Yapılması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 52

  1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, döner sermaye kapsamına giren faaliyetlerini gerçekleştirmek amacıyla 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (a) bendinin birinci fıkrasına istinaden kurulmuştur. 04.11.1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 14’üncü ve 58’inci maddelerine dayanılarak Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği 02.11.1999 tarihli ve 23864 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulmuştur. Aynı Yönetmelik’in “Faaliyet alanları” başlıklı 5’inci maddesiyle, işletme faaliyet alanına giren iş ve hizmetler; (1) İşletme; çalışmaları sırasında eğitim ve öğretim ile bunlara katkıda bulunan uygulamayı ön planda tutmak ve Üniversitenin esas faaliyetlerini aksatmamak kaydıyla aşağıda belirtilen faaliyetlerde bulunur: a) Yükseköğretim kurumları dışındaki kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından istenilecek bilimsel görüş, proje, araştırma ve benzeri hizmetlerde bulunmak, kurslar ve hizmet içi eğitim programları hazırlamak ve uygulamak, seminer, konferans, sempozyum düzenlemek, b) Faaliyet alanı ile ilgili her türlü danışmanlık, analiz, sentez, bakım onarım, iş değerlendirmesi ve organizasyonu yapmak, deneyle kurumsal raporlar ve bunlarla ilgili görüş ve öneriler sunmak, işletme hesapları ve fizibilite raporları hazırlamak, c) Klinikler, poliklinikler, ameliyathaneler ve laboratuvarlarda yapılacak her çeşit tetkik, tedavi, tahlil, ameliyat, bakım ve benzeri hizmetleri yapmak, d) Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek birimlerin faaliyet alanları ile sınırlı olmak üzere iş ve hizmet üretmek, elde edilen ürünleri önceden Rektörün izni alınmak şartıyla pazarlamak ve satımı yapılmak üzere satış ve teşhir yerleri açmak, e) Çoklu ortam öğretim materyali geliştirme, eğitim yazlımı hazırlama, elektronik sınav, merkezi sınav destek hizmetleri ile elektronik içerik yayımcılığı hizmetleri sağlamak, f) Faaliyet alanı ile ilgili her türlü yayın ve basım işlerini yapmak.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 53 olarak belirlenmiştir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Döner Sermaye İşletmesinin Yönetim Kurulu, Üniversite Yönetim Kuruludur. Üst yöneticisi rektördür. Rektör bu yetkisini uygun gördüğü ölçüde yardımcılarına, Dekanlara veya enstitü, yüksekokul, araştırma ve uygulama merkezi müdürlerine devredebilir. Üniversite Yönetim Kurulu da yetkilerini uygun gördüğü ölçüde, kuracakları yürütme kuruluna devredebilir. Yürütme Kurulu, Üniversite Yönetim Kurulunca seçilecek bir rektör yardımcısı, üç öğretim elemanı ve bir sayman olmak üzere beş kişiden oluşur. İşletme yönetimi ve teşkilatı, yönetim kurulu, yürütme kurulu, üst yönetici, işletme müdürü, işletme müdür yardımcısı, harcama yetkilileri, gerçekleştirme görevlileri, veznedar, taşınır kayıt ve kontrol yetkilileri, mutemetler, memurlardan oluşmaktadır. İşletme bünyesinde 2018 yılında 34 birim faaliyet göstermektedir. İşletme Müdürlüğünde 43 idari personel ve 16 sürekli işçi kadrosunda personel bulunmaktadır. Kurumun saymanlık hizmetleri, Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlığı tarafından yürütülmektedir. İşletmenin, Milli Eğitim Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu ve Yükseköğretim Kurulu ile ilişkisi bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı İşletmenin gelir bütçesi, Mal ve Hizmet Gelirleri, Alınan Bağış ve Yardımlar ve Diğer Gelirlerden; gider bütçesi ise, Personel Giderleri, Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri, Mal ve Hizmet Alım Giderleri, Cari Transferler, Sermaye Giderleri ve Ek Ödemeden oluşmaktadır. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün, 2018 yılı bilançosunda sermayesi 255.240,75 TL olup, toplam aktif büyüklüğü 135.052.565,70 TL’dir. Döner sermaye gelir toplamı 704.832.878,80 TL, gider toplamı 828.824.451,47 TL olup, gelir tablosunda yılsonu itibariyle tahakkuk eden zarar toplamı 125.090.958,02 TL'dir. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün, hesap ve işlemlerinin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 54 muhasebeleştirilmesi Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'ne göre yapılmaktadır. İşletmenin mali rapor ve tabloları, mezkur Yönetmelik'in 565 ve 573’üncü maddelerinde düzenlenen defter, cetvel ve tablolardan oluşmaktadır. Muhasebeleştirme ve raporlama işlemleri, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. · Birleştirilmiş veriler defteri, · Geçici ve kesin mizan, · Bilanço, · Gelir tablosu, · Kasa sayım tutanağı, · Banka mevcudu tespit tutanağı, · Teminat mektupları sayım tutanağı, · İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 55 önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 56 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Ticari Alacakların ve Şüpheli Ticari Alacak Kayıtlarının Gerçeği Yansıtmaması Ankara Üniversitesi İbni Sina Hastanesi Döner Sermaye biriminde yapılan denetim ve incelemelerde, “12 Ticari Alacaklar Hesap Grubunda” yer alan alacakların tutarı ve detayı hakkında sağlıklı bilgiye ulaşılamamıştır İbni Sina Hastanesinin bilançosunun ticari alacaklar hesap grubunda yer alan “120 Alıcılar” hesabında borç kalanı 5.825.992,51 TL, “128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabı” nın borç kalanı 45.408.499,40 TL görünmektedir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde Alıcılar Hesabı, işletmenin faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmet satışlarından kaynaklanan senede bağlanmamış alacaklarının izlenmesi için; şüpheli ticari alacaklar hesabı, işletmelerin mal ve hizmet satış faaliyetleri sonucu ortaya çıkan ve ödeme süresi geçmiş bu nedenle vadesi bir kaç defa uzatılmış veya protesto edilmiş, yazı ile birden fazla istenmiş ya da dava veya icra safhasına aktarılmış alacakların izlenmesi için kullanıldığı hesap olarak ifade edilmektedir. Diğer taraftan “120 Alıcılar” hesabında yıllar içerisinde devreden alacakların olduğu görülmektedir. Bu alacakların bazılarının takip, dava ya da icra safhasına aktarılması, ilgili “128 Şüpheli Ticari Alacaklar” hesabına aktarılması, hastanenin gelir gider durumu ve finansal yapısı itibariyle doğru ve güvenilir bilgi edinilmesi için son derece önemlidir. Hastanenin mali tablolarında yer alan ve yıllar itibariyle aktarılan yüksek miktardaki şüpheli alacağın detayı hakkında sağlıklı bilgiye erişilememektedir. Konuyla ilgili yapılan denetim ve incelemelerden hiçbir netice alınamamış, sorumlular veya alacakların detayıyla ilgili güvenilir bilgiye ulaşılamamıştır. Bazı alacakların tahsil edilmiş olduğu ancak kayıtlardan uygun muhasebe kaydıyla düşülmediği sorumlular tarafından ifade edilmiştir. Bununla beraber

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 57 bazı alacakların da zaman aşımına uğramış olduğu muhtemeldir. İlgili tutarın detayının ortaya konulabilmesi için geçmişe dönük muhasebe işlem fişleri ve eki evrakların incelenmesi gerekmekte, yapılan çalışma sonrasında, tahsil edildiği tespit edilen alacakların kayıtlardan düşülmesi, kalan kurum alacağı olarak tespit edilen tutarların ise tahsiline yönelik işlemlerin ivedilikle yapılması gerekmektedir. Ticari alacaklar hesap grubunda tahsilatı yapılmadan devreden alacakların yıllar itibariyle zamanaşımına uğraması söz konusu olacağından, tahsil edilmesine yönelik işlemlerin yapılması, aksi halde kişi sorumluluğunun doğacağı Yönetmelikte belirtilmektedir. Bu yüzden, "120 Alıcılar" ve "128 Şüpheli Ticari Alacaklar" hesaplarında yıllar itibariyle devreden alacakların detaylarının tespit edilip, tahsilatında problem olan alacaklara ilişkin hukuki süreçlerin başlatılıp, bu meblağın Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabına aktarılması ve karşılık ayrılması gerekmektedir. Hukuki süreç sonunda mahkeme kararıyla, tahsilatı imkânsız hale gelen ticari alacakların kayıtlardan düşülmesi ve tahsilatın imkânsız hale gelmesinde personelin sorumluluğu varsa ilgili tutarın kişi borcuna alınması gerekir. Özetle, Ankara Üniversitesi İbni Sina Hastanesi biriminin “12 Ticari Alacaklar Hesap Grubunda” yer alan alacakların detayı hakkında sağlıklı bilgiye ulaşılamamıştır. Konu hakkında önceki dönem denetim raporlarında da bulgu yazılmış olmasına rağmen, geçmiş dönemi içeren kapsamlı bir çalışmanın hala yapılmadığı görülmektedir. Kamu idaresi cevabında; Özetle, Döner Sermaye İşletmelerinin tek çatı altında birleşmeleri gerçekleşmiş olup, Ticari Alacaklar ve Şüpheli Ticari Alacaklar hesaplarında yer alan tutarlar zamanında tahsil edilmiş ancak, 120 Alıcılar Hesabı yerine sehven 600 Yurtiçi Satışlar Hesabı veya başka hesaplar kullanıldığından İşletmenin alacakları tahsil edildiği halde kayıtlarda tahsil edilecek alacak olarak kalmıştır. Bu bağlamda Üniversitemiz Döner Sermaye İşletmesi Tıp Fakültesi Birimi Faturalandırma Servisi ile yapılan koordineli çalışmalar sonucu gerekli düzeltmelerin yapıldığı, bundan sonra da üçer aylık periyotlarla muhasebe kayıtları ile Faturalama Biriminin kayıtları eşleştirilerek hatalı kayıtların varlığının tespit edilmesi halinde gerekli düzeltmeler yapılarak muhasebe kayıtları uygun hale getirilecektir. 2018 Mali Yılı sonu 128 Şüpheli Alacaklar Hesabında yer alan 45.207.546,59 TL, 2007 yılından beri SGK ile yapılan mutabakatlar sonucu kesintiye konu edilerek yargıya taşınan tutar olup, bunun yargılanması halen devam etmektedir. Konu ile ilgili bilgileri ihtiva eden tablo ekte sunulmuştur. Geri kalanlar ise yine Hukuk Müşavirliğince takibi yapılan senetli hastalardan oluşan şüpheli alacaklar olup, gerekli tahsilatlar yapılmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 58 Sonuç olarak İdare cevabında ifade edildiği üzere, Mali tablolarda yer alan 128 Şüpheli Ticari Alacaklar ve 120 Alıcılar Hesabındaki tutarların doğruluğu konusunda henüz tatmin edici bir çalışma yapılmamış olup, alacakların tahsili konusunda olumlu bir gelişme sağlanamamıştır. Bu husus 2017 yılı Denetim Raporumuzda da benzer ifadeler ile yer almıştır. Bu yıl konu ile ilgili yapılan denetimlerde de, Hastanelerin mali tablolarında yer alan ve yıllar itibariyle aktarılan yüksek miktardaki şüpheli alacağın detayı hakkında sağlıklı bilgiye erişilememiştir. Bazı alacakların tahsil edilmiş olduğu, ancak kayıtlardan uygun muhasebe kaydıyla düşülmediği sorumlular tarafından ifade edilmiş olmakla birlikte bazı alacakların da zaman aşımına uğramış olduğu kuvvetle muhtemeldir. Bir diğer bulgumuzda belirttiğimiz ve idarenin de hemfikir olduğu üzere, özellikle Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Döner Sermayesinin gelir gider dengesizliği ve finansal kırılganlığı göz önünde bulundurulduğunda, hem harcamaların planlanması hem de gelirlerin tahsilatında titizlik gösterilmesinin verilen sağlık hizmetlerinin verimiliği açısından ne denli önemli olduğu aşikardır. Diğer taraftan mevcut alacak kayıtları içerisindeki tutarların bazılarının tarihlerinin 20 yıl ve daha eskiye dayanıyor olması nedeniyle, tahsili imkansız hale gelmiş alacakların tespiti ve bu konuda sorumluluğu olan kişilerle ilgili yasal işlemlerin başlatılması önem kazanmaktadır. BULGU 2: Teknokent Payı İçin Hatalı Muhasebe Hesabının Kullanılması Ankara Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetim Anonim Şirketi (Teknokent)ine aktarılan tutarın hatalı muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. Teknokentin 03.04.2018’de yapılan olağan Genel Kurul toplantısı neticesinde sermaye artırım kararı verilmiş ve Ankara Üniversitesinin ortak olduğu şirkette hisse payını koruması için 2.112.078,00 TL ödemesi ya da taahhüt etmesi kararı tebliğ edilmiştir. 06.07.2001 tarih ve 24454 sayılı Resmi Gazete Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu’nun Yönetici Şirket başlıklı 5’inci maddesinde; “ …………………………………. Yönetici şirket kuruluşu ve Bölgeye ait imar planlarının onaylanmak üzere Bakanlığa sunulması işlemleri Bölge kuruluş kararının Resmi Gazetede yayımı tarihinden itibaren bir yıl

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 59 içerisinde sonuçlandırılır. Bu işlemlerin bu süre içerisinde tamamlanmaması halinde, Kurucu Heyet süre uzatımı için Bakanlığa müracaat eder. Bakanlık uygun görmesi halinde bir defaya mahsus olmak üzere en fazla altı ay ek süre verebilir. Bu ek süre içerisinde gerekli düzenlemelerin yapılmaması durumunda, Bakanlar Kurulunun Bölgenin ilanına ilişkin kararı hüküm ve sonuçları ile birlikte ortadan kalkar. Yönetici şirket ortaklarından; üniversiteler, yüksek teknoloji enstitüleri ya da kamu ARGE merkez veya enstitüleri, yönetici şirkete taahhüt ettikleri sermaye payını döner sermaye gelirlerinden ödeyebilir,” denilmektedir. Mevzuat hükmü doğrultusunda Ankara Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi tarafından aktarılan 2.112.078,00 TL tutarındaki bedelin, Teknoloji Geliştirme Bölgelerine Yapılan Transferler başlığı altında kayda alınarak Teknokente ödendiği görülmüştür. Ancak döner sermaye gelirlerinden ödenen bu miktar, Döner Sermaye İşletmesini doğrudan şirket ortağı yapmaz, şirket ortağı Ankara Üniversitesidir ve ortaklık payı da özel bütçe hesaplarında görünmelidir. Yukarıda ifade edilen hususlar göz önünde bulundurulduğunda, Teknokent’e yatırılan tutarlar için Ankara Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi kayıtlarında yer alan 248 Diğer Mali Duran Varlıklar Hesabı’nın kullanılması, mali tablolarda tamlık ve doğruluk ilkelerine aykırı sonuçlar doğurduğu tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında; Özetle, Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü İşletme Müdürlüğü bütçesi üzerinden TEKNOKENT bünyesinde faaliyet gösteren Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici A.Ş. (ANKUTEK)’ye yapılan sermaye artırımı 06.07.2001 tarih ve 24454 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Teknoloji Geliştirme Kanunu’nun “Yönetici Şirket” başlığını taşıyan 5 inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan “Yönetici şirket ortaklarından; üniversiteler, yüksek teknoloji enstitüleri ya da kamu ARGE merkez veya enstitüleri, yönetici şirkete taahhüt ettikleri sermaye payını döner sermaye gelirlerinden ödeyebilir.” hükmü kapsamında ödeme yapılmaktadır. Diğer taraftan 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin” 248 diğer mali duran varlıklar hesabı ile ilgili hükmü birlikte değerlendirildiğinde döner sermayeli kuruluşların nakdi sermaye şeklindeki iştirakler gerçeğe uygun değerleri ile 248 Diğer Mali Duran Varlıklar hesabına kaydedilmesi gerektiği açıktır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 60 Ayrıca 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58'inci maddesine göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara ilişkin Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin 6 ncı fıkrasında “Üniversite özel Bütçesine Döner Sermaye Bütçesinden devredilecek değerler sayılmış ve bunlar arasında Mali Duran Varlıklar gösterilmemiştir. Bu bağlamda Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü İşletme Müdürlüğü bütçesi üzerinden TEKNOKENT bünyesinde faaliyet gösteren Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici A.Ş. (TEKNOKENT)’ye yapılan sermaye artırımı yukarıda belirtilen yönetmelik çerçevesinde işlem yapılmakta olup, mali duran varlıkların döner sermaye işletmesi hesaplarında izlenmesini üniversite tüzel kişiliğine halel getirmediği değerlendirilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında belirtilen hususlar, mali tabloların genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre hazırlanması ve sunulmasını vurgulayan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ne uygun değildir. Öncelikle, ilgili tutarın Anonim Şirket ortağı olmayan Döner Sermaye biriminin hesaplarında 248 Diğer Mali Duran Varlıklar Hesabı'nda yer alması, var olmayan bir mali varlığın bilançoda görülmesine yol açmaktadır. Diğer taraftan ilgili tutarın TEKNOKENT AŞ. hesaplarına geçmesi ile birlikte bu tutar, özel bütçe tarafından muhasebeleştirilmiştir ve Ankara Üniversitesi bilançosunda 241 nolu Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında yer almaktadır. Bu tutarın her iki bilançoda ayrı ayrı yer alması ise aynı hisse payı için biri hukuki olmayan iki ayrı ortaklık kaydı yapılması sonucunu doğurmuştur. Hem Üniversitenin özel bütçesinin hem de döner sermayesinin mali tablolarının güvenilir, tam, doğru ve güncel bilgiler içermesi zorunlu olup, TEKNOKENT AŞ.'deki sermaye payının mali tablolarda iki kez yer almaması bu açıdan önemli bir bir hata değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 61 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün Mali Durumu ile İlgili Tespitler Üniversite hastanelerinin mali durumlarını düzeltmeye yönelik olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yapılan yasal düzenlemenin, oluşmuş borç yükünün azaltılması yönünde bir katkı sağlamadığı, yılsonu itibari ile borç yükünün artarak devam ettiği tespit edilmiştir. 29.03.2018 tarihinde 7104 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 178 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un kabul edilmesiyle 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na aşağıdaki madde hükmü eklenmiştir. “Geçici Madde 75- Devlete ait üniversitelerin tıp fakültelerine bağlı sağlık uygulama ve araştırma merkezi bi- rimleri ile rektörlüklerine bağlı sağlık hizmeti sunan enstitüleri döner sermaye işletmelerinin 31/12/2017 tarihi itibarıyla muhasebe kayıtlarında yer alan ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ödenmemiş ilaç ve tıbbi malzeme alımlarına ilişkin borçları, ikinci fıkrada belirtilen şartların birlikte gerçekleşmesi halinde, Maliye Bakanlığı bütçesinden işletmeye verilen borç karşılığında ilgili döner sermaye muhasebe birimi tarafından defaten ödenir. Gerçek veya tüzel kişi alacaklıların bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren kırk beş gün içerisinde; a) Kapsama dâhil alacak tutarı yerine, vade tarihi ve alacağın türüne (ilaç, tıbbi malzeme türleri itibarıyla) göre Bakanlar Kurulunca belirlenecek olan iskonto oranlarının uygulanması sonucu hesaplanacak tutarın ödenmesini kabul ettiğine ve iskonto oranına tekabül eden tutardan feragat ettiğine, b) Kapsama giren alacakları için açmış oldukları davalar ile icra takiplerinden feragat etti- ğine,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 62 c) Kapsama dâhil alacaklardan bu madde uyarınca ödeme yapılanlarla ilgili hak ve alacak- ların hiçbir şekilde ihtilaf konusu yapılmayacağına, dair yazılı olarak ilgili işletmeye başvurması gerekmektedir. Alacaklılar ilgili işletmedeki kapsama dâhil tüm alacakları için başvuruda bulunmak zorundadır. Başvuru sırasında alacaklılar, bu fıkranın (b) bendi kapsamındaki feragat beyanını mahkemelere veya icra müdürlüklerine sunduklarına ilişkin tevsik edici belgeleri de ibraz etmek zorundadır. İşletmeler, başvuru süresinin sona ermesini müteakip bu madde kapsamında başvuruda bulunan gerçek ve tüzel kişi alacaklıların ve bu maddenin ikinci fıkrasının (a) bendi kapsamında hesaplanan alacak tutarlarına ilişkin bilgilerin yer aldığı listeyi on beş gün içinde Maliye Bakanlığına bildirir. Maliye Bakanlığı, listelerde yer alan tutarları esas alarak, döner sermaye işletmesi itibarıyla gerekli kaynağı işletmeye bir ay içerisinde aktarır. İşletme tarafından hak sahibi gerçek ve tüzel kişilere, yasal olarak yapılması gereken tüm kesintiler düşüldükten sonra kalan tutar, aktarım tarihini takip eden beş işgünü içinde ödenir. Ödenecek borçlar ile ilgili olarak ayrıca temerrüt faizi, vade farkı benzeri herhangi bir ödeme yapılmaz. Feragat suretiyle kayıtlardan çıkarılacak borç tutarları, üniversite döner sermaye işletmeleri tarafından sonuç hesaplarına aktarılır ve bu tutar üzerinden Hazine hissesi ve bilimsel araştırma projesi payı ayrıca hesaplanmaz. İlgili döner sermaye işletmesi tarafından Maliye Bakanlığına borçlanılan tutarlar, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından 2020 yılı Ocak ayından itibaren ilgili işletmeye yapılacak ödeme tutarlarından 60 ayda eşit taksitlerle faiz uygulanmaksızın kesinti yapılması suretiyle tahsil edilir. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılacak kesintiler, kesintinin yapıldığı tarihten itibaren beş işgünü içerisinde Maliye Bakanlığı Merkez Muhasebe Birimi hesaplarına aktarılır. Bu maddenin birinci fıkrası kapsamında yapılan ödemeler sonrasında, Devlete ait üniversitelerin tıp fakültelerine bağlı sağlık uygulama ve araştırma merkezi birimlerinin ve rektörlüklerine bağlı sağlık hizmeti sunan enstitülerin döner sermaye işletmeleri öncelikle 1/1/2018 tarihinden sonraki mal ve hizmet alımları ile ilgili ödemelerini yaparlar. Üçer aylık dönemler itibarıyla nakit akışlarının uygun olması halinde 31/12/2017 öncesi dönemlere ait vadesi geçmiş borçlar, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 63 …” Yukarıda yer verilen madde hükmü uyarınca ilgili şartlara haiz olan ve toplam 28.308.144,33 TL tutarındaki faiz alacağından vazgeçen 436 firmanın başvurusu değerlendirilmiş, 27.06.2018 tarihinde 207.366.912,90 TL tutarındaki meblağ, döner sermaye hesaplarına aktarılarak firmalara ödeme yapılmıştır. Hazine tarafından ödenen tutarın tahsilatı 2020 yılında başlayacak olup, 60 ay boyunca üniversitenin SGK alacaklarından kesinti suretiyle tahsil edilecektir. Ankara Üniversitesi 2016 ve 2017 denetim raporlarında da belirtildiği üzere hastanenin ödeme güçlüğünün yapısal problemlerden kaynaklandığı ve çözülemeyen bu problemlerin kümülatif olarak yıllar içerisinde mali yapıyı ve finansal bütünlüğünü bozduğu tespit edilmiştir. SUT fiyatlarının güncellenmemiş olması nedeniyle hastanenin sağlık hizmetleri için katlandığı birim maliyetlerin artmış olmasına rağmen, bu hizmetler karşılığı SGK’dan tahsil ettiği tutar oransal olarak azalmakta ve hatta global bütçeden yapılan kesintiler nedeniyle belirsiz hale gelmektedir. Kanun metninden de anlaşılacağı üzere 31.12.2017 tarihinden evvel muaccel hale gelmiş olan ancak kanun kapsamında başvurmamış veya başvurusu kabul edilememiş firmaların alacaklarının ödenmelerindeki belirsizlik ise halen devam etmektedir. Açıklanan nedenlerle Ankara Üniversitesi’nin mali yapısındaki bozulmanın yukarıda bahsi geçen kanun değişikliği ile geçici olarak çözüme kavuşturulduğu, mali yapının bozulması hususunda 2017 raporunda değinilen başlıklarda herhangi bir değişiklik olmaması nedeniyle üniversitenin borç/alacak dengesizliğindeki makasın da yeniden açılmakta olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca kurumun SGK’dan Global Bütçe kapsamındaki alacaklarında, 2020 yılında kesintilerin artmasıyla beraber mali durumda finansal kırılganlığın daha da artacağı öngörülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 64 Tablo 3 Hastane Gelirleri (2014 - 2018) Gelir Türü 2014 2015 2016 2017 2018 Sağlık Hizmeti 269.522.135,00 363.848.720,58 364.033.570,20 405.843.552,76 462.230.246,21 Eğitim ve Danışmanlık 2.069.344,41 2.693.903,98 2.762.310,35 3.587.909,39 4.927.314,35 Diğer Mal ve Hizmet Gelirleri 8.072.879,75 8.878.870,52 9.810.932,85 - - Bağlı Olunan İdareden Alınan Bağış ve Yardımlar

    • 5.149.000,00 5.504.110,12 7.598.284,22 Faiz Gelirleri 10.509.594,08 288.817,66 287.605,64 323.717,75 5.400.184,08 Para Cezaları 234.148,98 236.720.55 90.735,92 406.939,94 830.609,25 Fazla ve Yersiz
  • 237.106.67 278.444,62 3.255.895,81 1.538.787,20

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 65 Ödemelerden Kaynaklanan Gelirler Diğer Çeşitli Gelirler 38.316.615,46 48.798.015,34 68.802.558,40 25.814.453,61 93.826.775,85 TOPLAM GELİR 328.724.717,68 424.847.423,40 451.215.157,98 444.736.579,38 576.352.201,16 Tablo 4 Hastane Giderleri (2014 - 2018) Gider Türü / Yıllar 2014 2015 2016 2017 2018 Personel Giderleri 21.469.877,64 22.725.654,42 24.765.712,71 42.201.164,46 83.828.636,25 SGK Devlet Primi Giderleri 4.265.037,15 3.992.342,31 4.446.780,20 4.809.273,77 12.929.359,49 Mal ve Hizmet Alımı 218.711.825,37 210.227.687,67 249.044.555,28 318.775.747,62 334.325.754,89

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 66 Giderleri Cari Transferler 20.784.824,69 54.801.951,73 56.338.536,53 64.436.475,95 75.839.346,19 Sermaye Giderleri 9.299.557,21 3.162.928,39 988.037,76 406.447,99 108.876,22 Ek Ödeme 88.105.792,37 97.325.714,77 111.808.861,20 103.955.810,12 113.781.576,11 TOPLAM GİDER 362.636.914,43 392.236.279,29 446.404.445,92 534.584.919,91 620.813.549,15 Tablo 5 Hastane Borç Durumu (2014 - 2018)
2014 2015 2016 2017 2018 Borç Miktarı 241.527.597,18 200.760.201,67 276.137.019,17 376.931.003,90 461.908.080,36

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 67 Tablo 6 Hastane Gelir - Gider Durumu ( 2014 - 2018) Yıllar Toplam Gider Toplam Gelir 2014 362.636.914,43 328.724.717,68 2015 392.236.279,29 424.847.423,40 2016 446.404.445,92 451.215.157,98 2017 534.584.919,91 444.736.579,38 2018 620.813.549,15 576.352.201,16 Tablo 7 Hastane Gelir - Gider Durumu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 68 Yukarıdaki tablolarla da ortaya koyulduğu üzere, Üniversitenin gelir-gider kalemlerindeki son 5 yıllık değişim ve finansal kırılganlıkla beraber bu mali yapı ile sürdürülemezliğin devam ettiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; Sayıştay Denetim Raporunda üniversite hastanelerinin finansal yapısındaki bozulma nedenleri ile ilgili tespitler ve çözüm önerilerine katılmaktayız. Ancak, raporda belirtildiği üzere Döner Sermaye İşletmesinin mali durumuna ilişkin Üniversitemizin etki alanı son derece sınırlı olup, merkezi karar alıcı kurumlar belirleyici konumdadır. Döner Sermaye İşletmemiz tarafından harcama rasyonilasyonu ve gelir arttırıcı çalışmalar devam etmektedir. Sonuç olarak 2017 yılı Sayıştay denetim raporunda da belirtildiği üzere, Üniversitenin gelir-gider kalemlerindeki son 5 yıllık değişim ve finansal kırılganlıkla beraber bu mali yapı ile sürdürülemezliğin devam ettiği değerlendirilmektedir. 2018 yılında merkezi yönetim tarafından alınan önlemler ve finansal yardımların geçici olduğu ve gelir gider kalemlerindeki dengesizliğin, borcun idare tarafından ödenmeye başlayacağı dönemde daha da büyüyeceği aşikardır. BULGU 2: Hastane Tarafından Temin Edilmesi Gereken İlaçlar İçin Dış Reçete Düzenlenmesi Sonucu Kurumun Gelir Kaybına Uğraması Tıp Fakültesi Hastanelerinde yapılan denetim ve incelemelerde, sözleşmeli ecza depolarından temin edilemeyen ilaçlar nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından kesintilerin yapıldığı ve bu nedenle kurumun gelir kaybına uğradığı görülmektedir. Ankara Üniversitesi, 2018 yılında sunacağı sağlık hizmetleri için SGK ile Götürü Bedel Üzerinden Sağlık Hizmeti Alım Sözleşmesi imzalamıştır. Söz konusu Sözleşmenin “Ödeme Tutarı ve Ödeme Şartları” başlıklı 5’inci maddesinde: “Sadece Yatarak Tedavilerde Kullanımı Halinde Bedelleri Ödenecek İlaçlar Listesi (EK-4/G)”nde yer alan "kan ürünleri" ile "Hastanelerce Temini Zorunlu Kemoterapi İlaçları Listesi (EK-4/H)"nde yer alan ilaçlar için "Ecza Depoları ve Ecza Depolarında Bulundurulan Ürünler Hakkındaki Yönetmelik" kapsamında Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmış

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 69 ecza depoları ile Kurumca sözleşme yapılması halinde Sağlık Hizmeti Sunucusu (SHS) bu ürünleri ve ilaçları Kurumla sözleşmeli ecza depolarından temin etmek zorundadır. SHS tarafından kapsamdaki kişilere Kurumla sözleşmeli ecza depolarından temin edilerek bu Sözleşme döneminde kullanılan kan ürünleri ve ilaçlar karşılığında ecza depolarına ilgili mevzuat ile sözleşmelerinde belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda Kurumca yapılan ödeme miktarı SHS’ye yapılacak takip eden ilk götürü bedel ödemesinden düşülecektir.” denilmektedir. Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Hizmeti Satın Alım Sözleşmelerinin/Protokollerinin Hazırlanması ve Akdedilmesine İlişkin Yönetmeliğin “Genel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinin 19’uncu fıkrası ile Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği’nin 4.1.2’nci maddesinin 3’üncü fıkrasında da benzer düzenlemeler mevcuttur. Söz konusu düzenlemelerde SGK tarafından sunulan sağlık hizmetleri karşılığında götürü bedel sözleşme ile SHS’ye bir bedel ödendiği, bu sağlık hizmetlerinden kaynaklanan sözleşmeli eczanelerce fatura edilen herhangi bir bedelin karşılanmayacağı belirtilmektedir. Tablo 8 2018 Yılı Sağlık Gelirlerinden Yapılan Kesintiler Aylar ÖDENMESİ GEREKEN ÖDENEN KESİNTİ YATAN HASTA REÇETE GÜNÜ BİRLİK REÇETE Diğer Kesintiler Ocak 36.000.000,00 34.147.847,61 1.852.152,3 9 8.237,94 2.475,64 1.841.438,81 Şubat 36.000.000,00 34.093.041,54 1.906.958,4 6 8.154,41 20.447,9 3 1.878.356,12

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 70 Mart 36.000.000,00 33.935.344,95 2.064.655,0 5 12.538,03 7.014,37 2.045.102,65 Nisan 34.222.000,00 34.049.770,47 172.229,53 20.559,77 0,00 151.669,76 Mayıs 34.222.000,00 34.191.758,31 30.241,69 25.351,38 23,15 4.867,16 Haziran 34.222.000,00 34.207.393,63 14.606,37 6.746,52 5.012,97 2.846,88 Temmuz 34.222.000,00 34.213.463,83 8.536,17 8.467,19 20,98 48,00 Ağustos 34.222.000,00 34.188.895,64 33.104,36 4.900,65 7,01 28.196,70 Eylül 34.222.000,00 34.189.624,05 32.375,95 13.880,79 1.882,14 16.613,02 Ekim 36.222.000,00 36.129.637,61 92.362,39 6.807,93 9,83 85.544,63 Kasım 35.722.000,00 35.707.635,69 14.364,31 12.348,89 28,42 1.987,00 Aralık 35.724.000,00 35.679.360,62 44.639,38 11.178,27 0,00 33.461,11 GENEL TOPLA 421.000.000,0 0 414.733.773,9 5 6.266.226,0 5 176.094,2 1 36.922,4 4 6.053.209,40

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 71 M Tablo Dipnot 1: 2017 yılı için SGK ile imzalan ek sözleşme ve usul esasları gereği yıllık 385.181.529,54-TL olarak ödeme yapılacağı imza altına alınmıştır. Hastane tarafından Medula üzerinden ve manuel olarak 2017 yılında 380.375.308,47 TL fatura düzenlenmiştir. Aradaki fark, 2018 yılında 3 taksitle kesilmiştir, diğer kesintiler başlığı içerisindedir. Tablo Dipnot 2: Kesinti yapılırken 2017 yılında Kurumun düzenlediği faturalara yurtdışı hastalar için düzenlenen manuel faturaların eksik hesaplandığı ve diğer manuel faturaların hiç dikkate alınmadığı görülmüş ve bu durumda fazla kesinti yapıldığı anlaşılmıştır. Konu ile ilgili SGK ile yazışmalar yapılmış ve toplam 514.968,07 TL farklı tarihlerde kuruma iade edilmiştir. Bu iade edilen tutar tabloda belirtilmemiştir. Tablo Dipnot 3: Paket ilaç kesintisi, Ekim 2018 ödemesinden yapılan 81.284,63 TL’lik kesintidir, 2017 yılı ilk 6 aylık dönemdeki paket işlemlere dâhil olmasına rağmen ayrıca faturalandırılan ilaç kesintisi olarak ifade edilmiştir. Aylık düzenli bilgi olmadığı için tek kalemde belirtilmiştir. Yapılan incelemelerde, 2018 yılında yatarak tedavilerde (yatan hasta ve günübirlik tedavi, paket işlemler içerisinde) hastane tarafından temin edilmesi gereken ilaçlar için dış reçete düzenlenmesi sonucu SGK tarafından 2018 yılı sağlık gelirlerinden aşağıdaki tabloda detayı gösterilen toplam 213.016,65 TL kesinti yapıldığı, 2017 yılı sağlık gelirlerinden, paket işlemler içersindeki ilaçlar için dış reçete düzenlenmesi sonucu 2018’in ilk altı ay için 81.284,63 TL de kesildiği görülmüştür. Aynı hükümler çerçevesinde SGK tarafından yapılan ilaç kesintisi 2015 yılında 188.445,28 TL, 2016 yılında 381.409,00 TL, 2017 yılında 176.088,72 TL olarak gerçekleşmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 72 Kamu idaresi cevabında; İdaremizde yatan hastalarda kullanılan ilaçları temin etmek için 4734 sayılı Kamu İhale Kanununda öngörülen her türlü tedarik yöntemlerini kullanmasına karşın bazı spesifik ilaçlar ile majistral ilaçların temin edilmesi mümkün bulunmadığı gibi bu ilaçlar, yatan hastaların ihtiyaç duyduğu ilaçların içerisinde minimal düzeyde bulunmaktadır. Sonuç olarak Kamu idaresinin SGK ile yapmış olduğu anlaşma hükümleri uyarınca dış reçete ve benzeri uygulamaları en aza indirmesi beklenmektedir. BULGU 3: Sertifika Eğitimlerinin Firmalar Tarafından Verilmesi ve Yetkisiz Tahsilat Yapılması Ankara Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezinin (ANKUZEM) vermiş olduğu eğitimlerin değerlendirilmesi neticesinde, bu eğitimlerin Uzaktan Eğitim Merkezi ile bir firma arasında imzalanan protokollerle verilmesinde ve eğitim ücretlerinin tahsilatında mevzuata aykırılıklar olduğu tespit edilmiştir. a) Yükseköğretim kurumlarında verilecek “Uzaktan Eğitim” programlarının mahiyeti, 20.02.2014 tarihli Yükseköğretim Kurumlarında Uzaktan Öğretime İlişkin Usul ve Esaslar çerçevesinde belirlenmiştir. Nitekim Ankara Üniversitesi Uzaktan Eğitim Yönergesi de bu usul ve esaslar çerçevesinde uzaktan eğitimin verilmesini öngörecek şekilde düzenlenmiş ve yürürlüğe konulmuştur. Yönetmelik hükümlerine göre uzaktan eğitim merkezlerinde verilebilecek olan eğitimler, “…yükseköğretim kurumlarında, bilgi ve iletişim teknolojilerine dayalı ön lisans, lisans ve yüksek lisans düzeyinde uzaktan öğretim programları açılması ile birinci ve ikinci öğretimde bazı dersler…” olarak tespit edilmiştir. Oysa ANKUZEM protokolleri ile bir özel şirketin web sitesinde yayınlanmakta olan sertifika programları, “Pazarlama Eğitimi” veya “Kurumsal İletişim ve Yeni Medya Eğitimi” gibi programlardır. Bu derslerin dışında olan ve eğitimden yararlanan kimseye bir alanda beceri kazandıran “sertifika programları” ise, Üniversitelerin Sürekli Eğitim Merkezleri bünyelerinde verilen eğitim faaliyetlerinden olup, Sürekli eğitim uygulama ve araştırma merkezleri olarak tanımlanan bu merkezlerin görev alanında yer almaktadır. Ankara Üniversitesi bünyesinde bir Sürekli Eğitim Merkezi (ANKUSEM) de mevcuttur. Yukarıda ifade edilen nedenlerle Sürekli Eğitim Merkezlerinde verilmesi gereken eğitimlerin, Uzaktan Eğitim merkezinde verilmesi sonucu mevzuata aykırı bir uygulama tespit edilmiştir. b) ANKUZEM’in bir protokol ile özel şirketin web sitesinde eğitim hizmetlerini “Ankara

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 73 Üniversitesi Onaylı Sertifika” olarak sunmasına izin verdiği tespit edilmiştir. Merkez ile şirket arasında imzalanan protokolle, firmanın Ankara Üniversitesi sertifika eğitimlerini web sitelerinde yayınlayarak ücret aldığı, bu firmanın reklamlarında Ankara Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi’nin yapısı ve işleyişine ilişkin yanıltıcı bilgiler verecek görseller kullandığı ve ücret ödemelerini döner sermaye hesapları dışında özel banka hesabıyla tahsil ettiği, yani Ankara Üniversitesi adına yetkisiz tahsilat yaptığı tespit edilmiştir. Yetkililer ile yapılan görüşmeler neticesinde eğitimlerin Ankara Üniversitesi bünyesindeki eğitimcilerin video içerikleri olduğu, bu içeriklerin firma tarafından kendi web sitesinde yayınlandığı, sertifikaların ANKUZEM’e iletildiği ve belli aralıklarla Döner Sermaye İşletmesi tarafından firmanın bildirdiği miktar üzerinden, fatura kesildiği ifade edilmiştir. Özetle Merkez, eğitimlerini firmalar aracılığıyla gerçekleştirmekte ve ilgili firmalar Merkez için temin ettiği kursiyerlerden kurs ücreti olarak bir bedel tahsil etmektedir. Tahsil edilen bedelin, Merkez ile firma arasında imzalanan protokolde belirlenen kısmı, Döner Sermaye İşletmesine aktarılmaktadır. Ancak bu durum Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 17’nci maddesinde yer alan, “Kanunların öngördüğü şekilde yetkili kılınmamış hiçbir gerçek veya tüzel kişi işletme adına tahsilat ve ödeme yapamayacağı gibi muhasebe hizmeti de veremez,” hükmü ile çelişmektedir. Ayrıca bu firmanın sertifika almaya istekli olanlardan tahsil etmiş olduğu ücreti hangi bankalar aracılığı ile tahsil ettiği ve ne kadar süre sonra Döner Sermaye hesaplarına yatırdığı da belli değildir ve bu durum “Kamu Haznedarlığı Genel Tebliği” hükümlerine de aykırı bir uygulamaya işaret etmektedir. c) Diğer taraftan, Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Fiyat tespiti” başlıklı 5’inci maddesinde; “Bu işletmelerde üretilen mal ve hizmetlerin fiyatlarının tespitinde piyasa fiyatları göz önünde tutulur. Ancak sosyal içerikli hizmetlerin fiyatlandırılmasında, piyasa fiyatları yanında özellikle kamu yararı dikkate alınır. Mal ve hizmetlerin fiyatları üniversite yönetim kurulunca tespit edilir. Fiyat tespitinde diğer üniversitelerde uygulanan fiyatlar ile üretim ve hizmetin niteliği ve çevre şartları da göz önünde tutularak gerekli koordinasyon Yükseköğretim Kurulu tarafından sağlanır,” denilerek fiyat tespitinin Üniversite Yönetim Kurulunca yapılması gerektiği hükme bağlanmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 74 Dolayısıyla eğitim bedelinin tespitinde eğitime aracı olan şirketin değil, eğitim hizmetini veren kurumun belirleyici olması gerektiği de bir diğer önemli husustur. Kamu idaresi cevabında; Özetle, A) Üniversitemiz Uzaktan Eğitim Merkezin çalışma alanı ve uygulama işlemlerine yönelik olarak “Merkez; kamu, özel sektör ve ulusal, uluslararası kurum, kuruluş ve kişiler için uzaktan eğitim kapsamında kurslar, seminerler, konferanslar ve benzeri dersler ve eğitim programları planlar, düzenler, bu faaliyetlerin eşgüdümünü sağlar; uzaktan yükseköğretim kapsamında diğer yükseköğretim kurumları için dersler ve programlar planlar ve yürütür; diğer kurum, kuruluş ve yükseköğretim kurumlarından uzaktan eğitim kapsamında Ankara Üniversitesine sağlanacak kurslar, seminerler, konferanslar ve derslere ilişkin planlama, düzenleme, uygulama ve eşgüdümü yapar.” şeklinde ifade edilen ve “…kursların, seminerlerin, konferanslar ve benzerlerinin, derslerin ve programların belirlenmesi, kredilendirilmesi, sertifika, katılım belgesi ve benzerlerinin verilmesi…” şeklinde ifade edilen ilgili Yönetmelik maddeleri ile Ankara Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi’nin kamu, özel sektör ve ulusal, uluslararası kurum, kuruluş ve kişiler için uzaktan eğitim planlamaları yapabileceği açık bir şekilde ortaya konulmuştur. Sertifikalı eğitim düzenleme görev ve sorumluluğu, Ankara Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezinin (ANKUSEM) yanı sıra, Ankara Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi’nde de bulunmaktadır. Bu nedenlerle, Ankara Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi’nin verdiği, vermekte olduğu ve vereceği sertifika programlarının mevzuata aykırı olma durumu kesinlikle söz konusu değildir. Ankara Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi, 13.09.2017 tarihinde özel sektörde faaliyet gösteren bir firma ile çeşitli kamu üniversitelerinin ve özel üniversitelerin de eğitim programları/içerikleri ile katkı sağladıkları, ulusal düzeyde işbirliğine dayalı bir uzaktan eğitim platformuna dâhil olmak için protokol imzalamıştır.İlgili firmanın geliştirmiş olduğu uzaktan eğitim platformunda Ankara Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi’nin yapısına ve işleyişine ilişkin herhangi bir yanıltıcı bilgi ve/veya görsel kullanılmamıştır. Bu protokol kapsamında Ankara Üniversitesi öğretim üyeleri tarafından hazırlanmış eğitim programları/içerikleri (9 Adet), Ankara Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi’nin teknik olanakları ile düzenlenerek ve şekillendirilerek 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda belirtilen fikir ve sanat mahsullerine/eserlerine dönüştürülmüştür. Eğitimlerin uygulanması noktasında sadece işbirliği olanağı sağlayan aracı firmanın

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 75 eğitim içeriklerine, sürelerine, bedellerine ve uygulanış biçimlerine karar verme aşamalarında hiçbir zaman söz hakkı olmamıştır. Bu durum imzalanan protokol metninde de açık bir biçimde vurgulanmıştır. Özetle, Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik’in ilgili maddelerine aykırı bir davranışta bulunulmamıştır. Protokol metnindeki ilkeler kapsamında ilgili uzaktan eğitim platformu üzerinden gerçekleştirilen satış sayılarına ve gelirlerine ilişkin bilgiler ilgili firma tarafından Ankara Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi’ne sistematik bir biçimde aktarılmıştır. Elde edilen gelirler aylık periyotlar halinde Ankara Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi’nin banka hesaplarına yatırılmıştır. Ankara Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi, eğitim programlarını/içeriklerini güncelleyerek ve daha farklı bir biçimde planlayarak kendi bağımsız uzaktan eğitim sertifika sistemini geliştirecek olması nedeniyle, 30.11.2018 tarihinde ilgili firma ile imzaladığı protokolü karşılıklı olarak feshetmiş, tüm eğitim programlarını/içeriklerini ilgili uzaktan eğitim platformundan kaldırtmıştır. İlgili protokol kapsamında gerçekleştirilen işbirliği çalışması, 5017 sayılı “Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” kapsamında kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olacak bir kamu zararı oluşturmamış, aksine kamu yararına olumlu katkılar sağlamıştır. Bununla birlikte, Ankara Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ile bir firma arasında imzalanmış bulunan protokol çerçevesinde web üzerinde yayınlanan “Pazarlama Eğitimi” veya “Kurumsal İletişim ve Yeni Medya Eğitimi” 30/11/2018 tarihinde son bulmuştur. Ankara Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi, 25.03.2002 tarih ve 24706 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren ve halen yürürlükte olan “Ankara Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi Yönetmeliği”ne dayalı olarak faaliyetlerini sürdürmektedir. İlgili Yönetmeliğin 3 üncü maddesi, Ankara Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi’ne bilgi ve iletişim teknolojilerinden faydalanarak ön lisans, lisans ve yüksek lisans programlarını yürütme ve ayrıca çeşitli kursları, seminerleri ve konferansları düzenleme yetkisini ve sorumluluğunu vermektedir. B) İlgili birim, faaliyetlerinin fiyatlandırılmasını Üniversite Yönetim Kurulu (devredilen yetki ile Üniversite Yürütme Kurulu) kararlarına dayalı olarak belirlemesi hususunda uyarılmıştır. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bulgumuzla ilgili hususlar hukuki dayanaklarla karşılanamamıştır. Sonuç olarak;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 76

  1. Uzaktan eğitimin mahiyeti ve sınırları, bulgumuzda da belirtildiği üzere 20.02.2014 tarihli Yükseköğretim Kurumlarında Uzaktan Öğretime İlişkin Usul ve Esaslar çerçevesinde belirlenmiştir. Nitekim Ankara Üniversitesi Uzaktan Eğitim Yönergesi de bu usul ve esaslar çerçevesinde uzaktan eğitimin verilmesini öngörecek şekilde düzenlenmiş ve yürürlüğe konulmuştur. Bu yönetmelik hükümlerini aşacak şekilde başka kurumlar tarafından Ankara Üniversitesi adına uzaktan eğitim verilmesi hem yanıltıcı hem de mevzuata aykırıdır.
  2. Kamu idaresi cevabında, “İlgili firmanın geliştirmiş olduğu uzaktan eğitim platformunda Ankara Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi’nin yapısına ve işleyişine ilişkin herhangi bir yanıltıcı bilgi ve/veya görsel kullanılmamıştır.” denilmiştir. Ancak sertifikaların imza bölümünde ANKUZEM Müdürü ya da yöneticisi olmayan bir personelin adı-soyadı ve imzası yer almaktadır. Bu husus, yanıltıcı bir ibaredir.
  3. Kanuna aykırı bir yolla elde edilen gelirde kamu yararı görülmesi mümkün değildir. Nitekim, ilgili platformdaki fiyatlandırma hakkının idarede olmadığı hem ilgili firma tarafından kesilen faturalarda hem de kamu idaresinin cevabında b maddesinde idare tarafından bizzat zikredilmesine rağmen a maddesinde fiyatlandırma ANKUZEM tarafından yapılmıştır denilerek çelişkili bir savunma yapılmıştır. Her ne kadar kamu idaresince özel firma ile olan protokolün sona erdirildiği belirtilse de, bugüne dek firma tarafından verilen sertifikaların geçerliliği tartışmalıdır. Diğer taraftan bu hususta kanunen herhangi bir düzenleme eksiği bulunmamaktadır. İlgili idarenin ve benzer idarelerin bu uygulamalara son vermesi için Yükseköğretim Kurulu tarafından incelemelerde bulunulması uygun olacaktır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 77 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 78 8. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ TABLOLAR ANKARA ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2018 YILI KONSOLİDE BİLANÇOSU
Aktif Pasif Hesaplar Tutar Hesaplar Tutar 1 DÖNEN VARLIKLAR 127.020.466,73 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 302.412.950,74 10 HAZIR DEĞERLER 37.045.767,29 30 MALİ BORÇLAR 3.053.865,00 100 KASA HESABI 14.122,80 303 İŞLETMELER ARASI MALİ BORÇLAR HESABI 3.053.865,00 102 BANKALAR HESABI 36.948.694,49 32 TİCARİ BORÇLAR 242.175.473,01 103 VERİLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMİRLERİ HESABI (-) 0,00 320 SATICILAR HESABI 241.630.546,11 104 PROJE ÖZEL HESABI 0,00 326 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 454.031,93 105 DÖVİZ HESABI 0,00 329 DİĞER TİCARİ BORÇLAR HESABI 90.894,97 108 DİĞER HAZIR DEĞERLER HESABI 82.950,00 33 DİĞER BORÇLAR 41.475.492,02 12 TİCARİ ALACAKLAR 13.490.900,57 335 PERSONELE BORÇLAR HESABI 2.765.855,32 120 ALICILAR HESABI 10.349.088,01 336 DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR HESABI 38.709.636,70 123 BANKA KREDİ KARTLARINDAN ALACAKLAR HESABI 3.089.602,69 34 ALINAN AVANSLAR 17.000,00 126 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 52.209,87 340 ALINAN SİPARİŞ AVANLARI HESABI 0,00 128 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR HESABI 45.516.309,38 349 ALINAN DİĞER AVANLARI HESABI 17.000,00 129 SÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI HESABI (-) -45.516.309,38 36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 15.465.954,43 13 DİĞER ALACAKLAR 8.432.483,87 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABI 5.837.388,72 134 İŞLETMELER ARASI MALİ BORÇLARDAN ALACAKLAR HESABI 3.053.865,00 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ HESABI 1.920.741,90

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 79 135 PERSONELDEN ALACAKLAR HESABI 20.866,20 362 ÖDENECEK DÖNER SERMAYE YÜKÜMLÜLÜKLERİ HESABI 7.623.021,99 136 DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR HESABI 5.357.752,67 363 ÖDENECEK DÖNER SERMAYE KATKI PAYLARI HESABI 0,00 138 ŞÜPHELİ DİĞER ALACAKLAR HESABI 76.580,04 369 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER HESABI 84.801,82 139 ŞÜPHELİ DİĞER ALACAKLAR KARŞILIĞI HESABI (-) -76.580,04 37 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 225.165,72 15 STOKLAR 63.343.691,15 370 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜKLER KARŞILIKLARI HESABI 1.099.385,35 150 İLK MADDE VE MALZEME HESABI 63.343.691,15 371 DÖNEM KARININ PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜKLERİ HESABI (-) -874.219,63 151 YARI MAMÜLLER ÜRETİM HESABI 0,00 379 DİĞER BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI HESABI 0,00 153 TİCARİ MALLAR HESABI 0,00 39 DİĞER KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR HESABI 0,56 18 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI 4.535.058,52 391 HESAPLANAN KATMA DEĞER VERGİSİ 0,00 180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER HESABI 4.535.058,52 397 SAYIM VE TESELLÜM FAZLALARI HESABI 0,56 19 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR 172.565,33 399 DİĞER ÇEŞİTLİ KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR HESABI 0,00 190 DEVREDEN KATMA DEĞER VERGİSİ HESABI 45.446,39
193 PEŞİN ÖDENEN VERGİLER VE FONLAR HESABI 127.118,94 4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 229.005.665,37 195 İŞ AVANSLARI HESABI 0,00 40 MALİ BORÇLAR 205.636.192,11 196 PERSONEL AVANSLARI HESABI 0,00 404 HAZİNEYE OLAN MALİ BORÇLAR 205.636.192,11
42 TİCARİ BORÇLAR 17.687.361,73
420 SATICILAR HESABI 17.615.630,11 2 DURAN VARLIKLAR 8.032.098,99 426 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 71.731,62 22 TİCARİ ALACAKLAR 108.273,53 47 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 5.682.111,53

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 80 226 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 108.273,53 472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI HESABI 5.682.111,53 24 MALİ DURAN VARLIKLAR 6.210.078,00 5 ÖZ KAYNAKLAR -396.366.050,39 248 DİĞER MALİ DURAN VARLIKLAR HESABI 6.210.078,00 50 ÖDENMİŞ SERMAYE 255.240,75 25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 613.580,00 500 SERMAYE 255.240,75 253 TESİS MAKİNE VE CİHAZLAR HESABI 0,00 57 GEÇMİŞ YILLAR KARLARI 34.093.346,93 255 DEMİRBAŞLAR HESABI 613.580,00 570 GEÇMİŞ YILLAR KARLARI 34.093.346,93 26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 9.043,00 58 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI -305.623.680,05 260 HAKLAR HESABI 9.043,00 580 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI (-) -305.623.680,05 267 DİĞER MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR HESABI 0,00 59 DÖNEM NET KARI/ZARARI -125.090.958,02 268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI (-) 0,00 590 DÖNEM NET KARI 8.602.404,90 28 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER 0,00 591 DÖNEM NET ZARARI (-) -133.693.362,92 280 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER HESABI 0,00
29 DİĞER DURAN VARLIKLAR 1.091.124,46
295 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR HESABI 1.091.124,46
297 DİĞER ÇEŞİTLİ DURAN VARLIKLAR HESABI 0,00
Toplam 135.052.565,72 Toplam 135.052.565,72 ANKARA ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2018 YILI GELİR TABLOSU A- BRÜT SATIŞLAR 683.099.558,90 1- Yurtiçi Satışlar 539.099.979,25 2- Yurtdışı Satışlar 0 3-Dönüşüm Gelirleri 0 4- Diğer Gelirler 143.999.579,65 B- SATIŞ İNDİRİMLERİ (-) 6.172.449,27 1- Satıştan İadeler (-) 6.172.449,27 2- Satış İskontoları (-) 0 3- Diğer İndirimler (-) 0 C- NET SATIŞLAR 676.927.109,63

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 81 D- SATIŞLARIN MALİYETİ (-) 423.692.422,88 1- Satılan Mamüller Maliyeti (-) 0 2- Satılan Ticari Mallar Maliyeti (-) 0 3- Satılan Hizmet Maliyeti (-) 423.659.646,67 4- Diğer Satışların Maliyeti (-) 32.776,21 BRÜT SATIŞ KARI ve ZARARI 253.234.686,75 E- FAALİYET GİDERLERİ (-) 340.210.106,96 1- Araştırma ve Geliştirme Giderleri (-) 0 2- Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri (-) 0 3- Genel Yönetim Giderleri (-) 340.210.106,96 4-Dönüşüm Giderleri (-) 0 FAALİYET KARI VEYA ZARARI -86.975.420,21 F- DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR ve KARLAR 13.705.677,65 1- Faiz Gelirleri 902.892,86 2- Konusu Kalmayan Karşılıklar 5.409.671,34 3- Menkul Kıymet Satış Karları 0 4- Kambiyo Karları 285.929,19 5- Reeskont Faiz Gelirleri 0 6- Diğer Olağan Gelir ve Karlar 7.107.184,26 G- DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GİDER ve ZARARLAR (-) 63.905.464,35 1- Karşılık Giderleri (-) 0 2 - Menkul Kıymet Satış Zararları (-) 0 3- Kambiyo Zararları (-) 160.857,97 4- Reeskont Faiz Giderleri (-) 0 5- Diğer Olağan Gider ve Zararlar (-) 63.744.606,38 OLAĞAN KAR VEYA ZARARLAR -137.175.206,91 H- OLAĞANDIŞI GELİR ve KARLAR 14.200.091,52 1- Önceki Dönem Gelir ve Karları 0 2- Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar 14.200.091,52 I- OLAĞANDIŞI GİDER ve ZARARLAR (-) 1.016.457,28 1- Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları (-) 0 2- Önceki Dönem Gider ve Zararları (-) 607.598,04 3- Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar (-) 408.859,24 DÖNEM KARI VEYA ZARARI -123.991.572,67 J- DÖNEM KARI VERGİ ve DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI (-) 1.099.385,35 DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI -125.090.958,02

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 82 EK 2: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Tıp Fakültesi Hastanelerinin Mali Durum Analizi 2017 Kısmen Yerine Getirildi Hastane Tarafından Temin Edilmesi Gereken İlaçlar İçin Dış Reçete Düzenlenmesi Sonucu Kurumun Gelir Kaybına Neden Olunması 2017 Kısmen Yerine Getirildi Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının Yapılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurumun Alacaklarıyla İlgili Sağlıklı Veriye Ulaşılamaması 2017 Yerine Getirilmedi 2018 yılında denetim görüşünün dayanakları bölümü 2 nolu bulgu
yazıldı.

ANKARA ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

  1. ÖZET ........................................................................................................................................................... 83
  2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 83
  3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 84
  4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 84
  5. GENEL DEĞERLENDİRME ................................................................................................................... 85
  6. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 85

BULGU LİSTESİ A. Denetim Bulguları

  1. Faaliyet Raporu'nun Doğrulanabilirlik Kriterine Uygun Olmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 83

  1. ÖZET Bu rapor, Ankara Üniversitesi’nin performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36’ncı maddesi uyarınca, Sayıştay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Ankara Üniversitesi’nin hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aşağıdakiler denetlenmiştir:  2014-2018 dönemine ait Stratejik Plan,  2018 yılı Performans Programı,  2018 yılı İdare Faaliyet Raporu ve  Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. Yapılan performans denetimi sonucunda, Ankara Üniversitesinin performans yönetimi sisteminin ilgili mevzuat hükümlerine ve iç kontrol sistemi ilkelerine uygun olduğu görülmüştür. Ankara Üniversitesi tarafından 2014 – 2018 dönemine ait Stratejik plan, 2018 yılı Performans Programı ve 2018 yılı Faaliyet Raporu hazırlanmıştır. Ancak 2018 yılı Faaliyet Raporunun bazı konularda mevzuat hükümlerini tam olarak karşılamadığı tespit edilmiştir. Hesap verme sorumluluğunun sağlanması amacıyla Faaliyet Raporunun sağladığı bilgilerin doğrulanabilir olması kurumun performans yönetim sisteminin iyileştirilmesine katkı sağlayacaktır.
  2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına ilişkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmış olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından; bir bütün olarak

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 84 sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilir. Bu çerçevede, Ankara Üniversitesi'nin yayımladığı 2014 - 2018 dönemine ait Stratejik Plan, 2018 yılı Performans Programı ve 2018 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 85 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2018 yılı performans denetimi kapsamında Ankara Üniversitesinin yayımladığı 2014- 2018 dönemine ait Stratejik Plan, 2018 yılı Performans Programı ve 2018 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. Yapılan denetim sonucunda Ankara Üniversitesinin 2014-2018 dönemine ait Stratejik Planını zamanında hazırlayarak, mevzuatta yer alan sunum kriterlerine uygun olarak yayımladığı görülmüştür. Belirlenen hedeflerin amaçları gerçekleştirecek nitelikte olduğu düşünülmektedir. Amaç ve hedeflerin ölçülebilir ve iyi tanımlanmış olduğu değerlendirilmiştir. Ankara Üniversitesi 2018 yılı Performans Programı değerlendirildiğinde, programın zamanında ve mevzuat hükümlerine uygun olarak yayımlandığı görülmüştür. 2018 yılı Faaliyet Raporu değerlendirildiğinde raporun zamanında ve denetim bulgusunda yer alan hususlar dışında ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yayımlandığı görülmüştür. Bu hususta yapılan değerlendirmelere denetim bulgusunda yer verilmiştir. Yapılan performans denetimi sonucunda Ankara Üniversitesinin performans yönetimi sistemini ilgili mevzuat hükümlerine ve iç kontrol sistemine uygun şekilde oluşturduğu değerlendirilmiştir. Stratejik Plan, Performans Programı ve Faaliyet Raporu ilgili mevzuat hükümlerine uygun hazırlanmıştır. İdare Faaliyet Raporunda üst yönetici ve mali hizmetler birim yöneticisinin iç kontrol güvence beyanı bulunmaktadır. 6. DENETİM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesi Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Performans Programının Değerlendirilmesi Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 86 C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesi BULGU 1: Faaliyet Raporu'nun Doğrulanabilirlik Kriterine Uygun Olmaması Ankara Üniversitesi 2018 yılı İdare Faaliyet Raporunun incelenmesi neticesinde, kurumun kaynaklarını gösterir tabloların doğrulanabilirlik kriterine uygun hazırlanmadığı tespit edilmiştir. 17.03.2006 tarih ve 26111 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik, raporlama ilkeleri ile ilgili genel prensiplere yer vermiş ve doğruluk ve tarafsızlık ilkesi başlığı altında, “Faaliyet raporlarında yer alan bilgilerin doğru, güvenilir, önyargısız ve tarafsız olması zorunludur.” denilerek raporda yer alan bilgilerin doğruluğunun önemi vurgulanmıştır. Ankara Üniversitesi 2018 yılı İdare Faaliyet Raporunda kütüphane kaynaklarını gösterir tablolarda yer alan bilgilerin, idarenin veri kayıt sistemleri ve mali tablolarıyla doğrulanabilir olmadığı tespit edilmiştir. Faaliyet Raporundaki bilgilerin doğruluğunun yanı sıra, doğrulanabilirlik kriterine de uygun olması ve idarenin veri kayıt sistemlerindeki bilgilerle uyumlu olması da gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Özetle; İdari Faaliyet Raporunda, Üniversitemiz “Kütüphane Kaynakları” başlığı altındaki basılı kaynaklara ait veriler, kütüphane otomasyon programından sağlanmaktadır. Bu nedenle, söz konusu veriler, Taşınır Mal Yönetmeliği çerçevesinde kayda alınan taşınırlar kapsamından daha geniş bir faaliyetin verilerini de içermektedir. Kütüphane Kaynakları Raporu verileri, yukarıda bahsedilen kütüphane koleksiyonunu gösteren veri niteliğinde değerlendirilmek üzere raporlanmaktadır. Sonuç olarak Ankara Üniversitesi 2018 yılı İdare Faaliyet Raporunda kütüphane kaynaklarını gösterir tablolarda yer alan bilgilerin, idarenin veri kayıt sistemleri ve mali tablolarıyla doğrulanabilir olmadığı tespit edilmiştir. İdarenin mali tablolarına kaynaklık eden sistem, Taşınır Mal Yönetmeliği uyarınca kayıt yapılan sistemlerdir ve idare de bu sistemler dışında bir sisteme dayanarak tam ve doğru mali bilgi ürettiğini ifade edemez.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 87 D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi Ve Değerlendirilmesi Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 88 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 89

Özel Bütçeli İdareler - A
Bu sayfa için yardım al Destekleyen Isimsoftware TalepSistemi