2018 - ANADOLU ÜNİVERSİTESİ.pdf

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ 2018 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2019

İÇERİK ANADOLU ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 ANADOLU ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 53 ANADOLU ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU 70

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ .......................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ...................................................................... 5
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ................................................................................... 5
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .............................. 5
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ............................................ 6
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ....................................................................................................... 8
7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ............................................................... 8
8. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER .......... 16
9. EKLER ............................................................................................................................. 32

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1 Akademik Personel Kadro Sayısı ve Unvanlarına Göre Dağılımı ................................ 2 Tablo 2 Üniversitenin Kadro Durumu ....................................................................................... 2 Tablo 3 2018 Yılı Bütçe Gideri Ödenek - Harcama Tablosu ..................................................... 3 Tablo 4 2018 Yılı Bütçe Geliri Tahmin ve Gerçekleşme Tablosu ............................................. 3 Tablo 5 Ekonomik Sınıflandırmaya Göre Ödenek ve Harcama Miktarı.................................... 4

KISALTMALAR AÜ : Anadolu Üniversitesi BAP : Bilimsel Araştırma Projesi BKMYS : Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilgi Sistemi EBYS : Elektronik Bilgi Yönetim Sistemi KDV : Katma Değer Vergisi TBMM : Türkiye Büyük Millet Meclisi TÜBİTAK :Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanakları

1. Kamu İdaresi Adına Açılmış Bazı Banka Hesaplarının Muhasebe Sistemi Dışında Yer Alması
2. Diğer Çeşitli Emanetler Hesabının Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine Aykırı Olarak Kullanılması
3. Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıkların Hatalı Muhasebeleştirilmesi
4. Üniversite Tarafından Kiraya Verilen Taşınmazların Kira gelirleri Muhasebeleştirilmesinde Çeşitli Hatalar Bulunması
5. Döner Sermaye İşletmesinin Ödenmiş Sermaye Tutarının 242 Döner Sermayeli Kuruluşlar Hesabında Takip Edilmemesi B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
6. Üniversite Bütçesi İçerisinde Yeralan Sosyal Tesislerin Kar veya Zarar Durumlarının Gerçeği Yansıtmaması
7. Üniversitenin Kullanımı İçin Alınan Bilgisayar Yazılımlarının Haklar Hesabına Kaydedilmeden Doğrudan Gider Hesabına Kaydedilmesi
8. Bilimsel Projeler Hesabı ve Bilimsel Projeler Karşılığı Hesaplarının Kullanılmaması
9. Üniversite Mülkiyetinde olan Dükkânların 2886 Sayılı Kanun kapsamında Kiralanması Yerine Ecrimisil Alınarak Kullandırılması
10. Bazı Mal ve Hizmet Alımlarında, Alıma İlişkin Faturanın Düzenlenme Tarihinin, Alıma İlişkin Doğrudan Temin Onay Belgesinin Onay Tarihinden Daha Önceki Bir Tarihi Taşıması
11. Taşınır İşlemlerinin Mevzuata Uygun Yapılmaması
12. Üniversite Mülkiyetindeki Taşınmazların Bir Kısmının Mevzuata Aykırı Olarak Pazarlık Usulü İle Bazı Yerlerin İse Rektörlük Oluru İle Kiraya Verilmesi
13. İç Kontrol Sistemi Yapılandırma Çalışmalarının Tamamlanmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anadolu Üniversitesinin temelini, 1958’de kurulan Eskişehir İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi oluşturur. 1982’de Anadolu Üniversitesine dönüşen kurumun idari teşkilatlanması 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, 21.11.1983 tarih ve 18228 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 124 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları İle Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uyarınca oluşturulmuştur. Anadolu Üniversitesi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli “II sayılı Cetvel” de yer alan bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, Yüksek Öğretim Kuruluna bağlı özel bütçeli bir kuruluştur. 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu’nun 12’inci maddesinde yer alan Üniversitelerin görevlerini yapmaktan sorumludur. 1.2.Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları 2018 yılı itibariyle Eskişehir’in merkezinde yer alan 3 adet kampüste 3'ü açık ve uzaktan öğretim veren 17 Fakülte 1’i Devlet Konservatuvarı olmak üzere 3 Yüksekokul, 4 Meslek Yüksekokulu 9 Enstitü ve 30 Araştırma Merkezine ev sahipliği yapmakta iken 7141 sayılı Kanun ile 5 Fakülte, 2 Meslek Yüksekokulu ve 3 Enstitü yeni kurulan Eskişehir Teknik Üniversitesine bağlanmıştır. Üniversitenin Rektörlük idari yapısında ise, 1 Hukuk Müşavirliği, 8 Daire Başkanlığı ve Üniversite Genel Sekreterliği bünyesinde ise 4 adet Koordinatörlük bulunmaktadır. 2018 yıl sonu itibariyle toplam öğrenci sayısı 1.143.560’dır. Toplam 1.143.560 öğrencinin 1.120.876 tanesi Açıköğretim, 22.617 tanesi I. Öğretim, 67 tanesi de II. Öğretimde okumaktadır. Tablo 1’de akademik personele ait bilgiler yer almaktadır. Buna göre toplam 2.132 kadronun 1.515’i dolu 617’ü boştur. Tahsis edilen kadronun %71,06 ‘sı kullanılmıştır. 2018 yılında toplam 1.515 akademik personelin % 15,12’si profesör, % 12,61’i doçent, % 19,27’si ise doktora öğretim üyesi kadrolarında yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Tablo 1 Akademik Personel Kadro Sayısı ve Unvanlarına Göre Dağılımı Unvan Kadroların Durumu Dolu Boş Toplam Profesör 229 77 306 Doçent 191 110 301 Dr. Öğretim Üyesi 292 176 468 Öğretim Görevlisi 558 133 691 Araştırma Görevlisi 235 121 356 Sanatçı Öğretim Elemanı 10 – 10 TOPLAM 1.515 617 2.132 Tablo 2 de Üniversitenin kadro durumuna ait bilgiler yer almaktadır. 2018 yılı sonu itibarıyla Üniversiteye tahsis edilmiş 7.403 kadrodan 5.869 adeti dolu, 1.534 adeti boştur. Tahsis edilen kadronun %79,27’si kullanılmıştır, 2017 yılı sonu itibarıyla 6.478 kadronun, 4.208’i dolu, 2.270’i ise boş ve bu kadronun %65,96’sı kullanılmıştır. Bu bağlamda 2017 ve 2018 yılları baz alındığında Üniversitenin personel durumu 2018 yılında artan bir seyir izlemiştir.
Tablo 2 Üniversitenin Kadro Durumu Statü Dolu Kadro Boş Kadro Toplam Doluluk Oranı Akademik Personel 1.505 617 2.122 70,92% 657 4/A (Memur) 1.461 912 2.373 61,56% 657 4/D (Sürekli İşçi) 2.691 – 2.691 100% Yabancı Uyruklu Söz. Öğr. El. 17 – 17 100% T. C. Uyruklu Söz. Öğr. El. 10 – 10 100% 657 4/B (Sözleşmeli Personel) 8 – 8 100% 657 4/C (Geçici Personel) 5 5 10 50% Geçici İşçi (Öz Gelir İşçisi) 172 – 172 100% TOPLAM 5.869 1.534 7.403 79,27% 1.3. Mali Yapı Üniversitenin mali yapısı özel bütçe, döner sermaye bütçesi, yemekhane yürütme kurulu bütçesi ve Seramik Araştırma Merkezi Anonim Şirketi bütçesi olmak üzere, 4 ayrı yapıdan oluşmaktadır. Özel Bütçe işlemleri Strateji Daire Başkanlığı tarafından yürütülmekte, Döner sermaye

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 işlemleri Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü ve Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğü tarafından yürütülmekte, Yemekhane yürütme kurulu bütçesi ise Rektör tarafından görevlendirilen kişilerce yürütülmektedir. Seramik Araştırma Merkezi Anonim Şirketi: Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu uyarınca üniversite sektör işbirliğinin geliştirilmesi amacıyla kurulmuş olan bir şirket olup üniversitenin hisse oranı %50’dir. Şirket ilgili Kanun kapsamında onaylanan projeleri kapsamında yaptığı bilimsel araştırmalarda üniversiteye ait mühendislik mimarlık fakültesi malzeme bilimi ve mühendisliği bölümü, laboratuvar, atölye, stüdyo ve bu gibi imkânlarından ve iletişim alt yapısından eğitim ve öğretimi aksatmayacak şekilde yararlanmaktadır. Şirket bu yararlanma karşılığı olarak her takvim yılı sonunda yıl içindeki toplam cirosunun (KDV hariç) %10’unu üniversite işletme müdürlüğüne yatırmaktadır. Bu bağlamda Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 538 ve 539'uncu maddelerinde sayılan ve üniversite tarafından düzenlenen mali tablolardan; 2018 yılı bütçe uygulama sonuçları ilişkin özet bilgiler aşağıda gösterilmiştir. Tablo 3 2018 Yılı Bütçe Gideri Ödenek - Harcama Tablosu EKONOMİK DÜZEYDE 2018 ÖDENEK KULLANIM DURUMU Başlangıç Ödeneği Toplam Ödenek Gider Toplamı Gerçek. Oranı (g/t.ö)% Bütçe Giderleri Toplamı 565.364.000,00 664.309.785,48 585.438.244,65 %88,13 Tablo 4 2018 Yılı Bütçe Geliri Tahmin ve Gerçekleşme Tablosu
2018 Bütçe Tahmini 2018 Gerçekleşme Gerçekleşme Oranı Bütçe Gelirleri Toplamı 565.364.000,00 591.922.217,25 % 104,70 Üniversitenin 2018 yılında bütçe ile verilen toplam ödeneği 565.364.000,00 TL’dir. Yıl içerisinde 98.945.785,48 TL ekleme yapılmıştır. Neticede kullanılabilir bütçe ödeneği 664.309.785,48 TL olmuştur. Bu tutarın 585.438.244,65 TL si harcanmıştır. Kullanılabilir ödeneğe göre bütçe gerçekleşme oranı % 88,13 olmuştur. Bütçede 565.364.000,00 TL gelir tahmini yapılmıştır. Bütçe uygulama sonucunda 591.922.217,25 TL gelir elde edilmiştir. Bütçe gelir tahminine göre gelir gerçekleşme oranı % 104,70 olmuştur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Tablo 5 Ekonomik Sınıflandırmaya Göre Ödenek ve Harcama Miktarı Ekonomik Sınıflandırma 31.12.2018 Tarihi İtibariyle Kullanılabilir Ödenek Harcanan Harcama Oranı % Personel Giderleri 349.997.931,00 340.486.700,62 97,28 Sgk Devlet Primi Gid. 58.275.412,00 57.311.100,68 98,35 Mal ve Hiz.Alım Gid. 92.057.701,30 82.448.561,71 89,56 Cari Transferler 12.987.785,35 12.603.847,80 97,04 Sermaye Giderleri 150.990.955,83 92.588.033,84 61,32 Sermaye Transferleri 0 0 -- TOPLAM 664.309.785,48 585.438.244,65 88,13 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Kurum tarafından bütçe uygulama sonuçlarını göstermek üzere Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 539’uncu maddesinde sayılan mali tablolar düzenlenmektedir. Muhasebe hizmetleri Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından oluşturulmuş olan Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilgi Sistemi (BKMYS) üzerinden yürütülmektedir. Anadolu Üniversitesi bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanmaktadır. Uygulama sonuçları ve muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre yapılmaktadır. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Alınan çekler sayım tutanağı,  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Değerli kağıtlar sayım tutanağı,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu,  Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Eskişehir Anadolu Üniversitesi Strateji Geliştirme Daire Başkanlığında İç Kontrol Birimi kurulmuş olup 1 Mali hizmetler uzmanı iç kontrol ve ön mali kontrol görevini yürütmektedir. Anadolu Üniversitesinde iç kontrol sisteminin ilgili mevzuat çerçevesinde etkin bir şekilde kurulması, içselleştirilmesi ve uygulanmasının sağlanması, kurumsal politikaların yakın takibi ve gerekli düzeltmelerin hızla yapılabilmesi amacıyla “İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu”, “Risk Üst Kurulu” güncellenmiş ve “Birim Risk Yönetim Grupları” üniversitenin tüm birimlerinde oluşturulmuştur. Geliştirilen bu mekanizmalar ile İç Kontrol Çalışmaları kurumun sadece yönetsel kademelerinin değil internet sayfasında tüm paydaşların erişebileceği şekilde düzenlenmiştir. Kamu İç Kontrol Rehberinin bir birleşeni olan ve idarelerin amaç ve hedeflerine ulaşabilmelerine katkı sağlayan Risk Değerlendirme birleşeninin uygulanmasına yönelik olmak üzere “Birim Risk Yönetimi Çalışma Esaslarına İlişkin Rehber” ve “Anadolu Üniversitesi Risk Strateji Belgesi” çerçevesinde; karşılaşılabilecek olan riskler belirlenerek değerlendirilmiş, bunlara karşı alınacak önlemler tespit edilerek risk önleme eylem planı hazırlanmıştır. Risk Üst Kurulu üyeleri ve Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı İç Kontrol Birimi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Koordinatörlüğünde ve her birimde risklerin yönetim sürecinden sorumlu “Birim Risk Yönetim Grupları” ile koordinasyon sağlanarak gerekli izleme ve yönlendirme çalışmaları devam etmektedir. Bu doğrultuda Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı İç Kontrol Birimince bilgilendirme toplantılarına devam edilerek, söz konusu toplantılar sonucunda; İç kontrol sisteminin uygulanması ve “Kurumsal Risk Yönetimi” çalışmalarına ivme kazandırılmaktadır. Kurumun misyonu, vizyonu, stratejik amaç ve hedefleri bir kitapçık haline getirilerek bütün personele dağıtılmıştır. Evrakları ve önemli belgeleri imzalamaya ve onaylamaya yetkili kişiler üst yönetici tarafından belirlenerek ilgililere duyurulmuştur. Personel Daire Başkanlığınca bazı görevler için hizmet içi eğitim faaliyetleri düzenlenmektedir. Tüm harcama birimleri tarafından birim faaliyet raporları düzenlenmekte, harcama yetkilileri tarafından güvence beyanı verilmektedir. Ön mali kontrole tabi tüm taahhüt ve sözleşme tasarıları ön mali kontrole tabi tutulmaktadır. Kurumun internet sitesinde, Kurumun sağladığı hizmetlerden yararlananların şikayet ve önerilerinin alınıp değerlendirildiği bir sistem kurulmuştur. Görevden ayrılan personel yaptığı iş ve işlemlerin durumunu gösterir bir rapor hazırlamamaktadır, ancak EBYS sisteminde görevinden ayrılan personelin yaptığı tüm iş ve işlemler yeni görev verilen personele aktarılmaktadır. Kurumun stratejik amaç ve hedeflerine yönelik riskleri yıllık olarak belirlenmekte, bu risklerin gerçekleşme olasılığı ve muhtemel etkileri analiz edilmekte ve bu risklere karşı eylem planı hazırlanmaktadır. Harcama birimi yetkilileri kendi birimlerine ilişkin stratejik plan ve performans planında yer alan faaliyetleri personeline duyurmakta personelde kendilerine düşen görevleri yerine getirebilmek için bilgiye zamanında erişebilmektedir. İdare, bütçenin ilk altı ay uygulama sonuçlarını bir kitapçık haline getirilerek süresi içerisinde kamuoyuna duyurmaktadır. Kurum personelinin hata, usulsüzlük ve yolsuzlukları rahatça bildirebileceği mekanizmalar kurulmuştur. Mali işlemlerle ilgili görev tanımları ve süreç akış şeması hazırlanmıştır. Mali olmayan ve akademik görev tanımı ve iş akış şemalarının çalışmaları devam etmektedir. Kamu görevlileri etik sözleşmesi tüm çalışanlar tarafından imzalanmamıştır. Birim yöneticilerinin verdikleri görevlerin takip edildiği bir yönetim bilgi sistemi yoktur. Eskişehir Anadolu Üniversitesi Özel Bütçe kapsamında yaptığı işlemlerle ilgili olarak iç kontrol sistemini Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen standartlara yakın bir şekilde kurmuş iken, Döner Sermaye kapsamında yaptığı işlemler ile ilgili iç kontrol sistemini henüz kurmamıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Anadolu Üniversitesi 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Kamu İdaresi Adına Açılmış Bazı Banka Hesaplarının Muhasebe Sistemi Dışında Yer Alması Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından açılması ve muhasebe sistemi içinde yer alması gereken banka hesapları dışında, üniversitenin muhtelif birimleri tarafından açılmış ve muhasebe sistemi içinde yer almayan banka hesaplarının mevcut olduğu tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “102 Banka hesabı” başlıklı 17'inci maddesinde; “Banka hesabı, muhasebe birimleri adına bankaya yatırılan paralar ve bankaya tahsil için verilen çeklerden tahsil işlemi tamamlananlar ile muhasebe birimlerince düzenlenen çek ve gönderme emirlerinden ödendiği veya gönderildiği bildirilen çek ve gönderme emri tutarlarının izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Bu hüküm uyarınca kamu idareleri adına bankalarda açılan bütün hesapların kurumun 102 Banka Hesabında gösterilmesi gerekmesine rağmen yapılan incelemelerde Üniversite adına muhtelif bankalar nezdinde açılan bazı hesapların muhasebe kayıtlarında yer almadığı belirlenmiştir. Konu ile ilgili olarak öncelikle Eskişehir’de bulunan banka şubelerine hitaben birer yazı yazılarak yazı ekinde belirtilen üniversite birimleri adına açılmış vadeli, vadesiz, yatırım vb herhangi bir hesabın bulunup bulunmadığı sorulmuştur. Aynı zamanda Strateji Geliştirme Daire Başkanlığından Harcama Birimleri itibariyle banka hesapları ve hesap bakiyelerini gösterir liste alınmıştır. Daha sonra Strateji Geliştirme Daire Başkanlığından alınan hesap listeleri ile bankalardan alınan listelerin karşılaştırılması yapılmıştır. Yapılan inceleme ve karşılaştırmalarda; Halkbank Eskişehir Şubesi tarafında gönderilen yazıda muhtelif tarihlerde Üniversite adına açılmış 2 adet hesap kaydı bunulmaktadır. Ancak bu hesaplardan bir tanesi bakiyesi 13.253,04TL olup Üniversite muhasebe kayıtlarında yer almamaktadır. Vakıfbank Eskişehir Şubesi tarafından gönderilen yazıda ise Anadolu Üniversitesi Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı adına açılmış 141 adet hesap kaydı bulunmaktadır. Bu hesaplardan 137 tanesinin bakiyeleri sıfırdır. Açık bulunan 4

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 hesaptan 00158007287431213 nolu hesabın bakiyesi 5.100,87 TL, 00158007290140154 nolu hesabın bakiyesi: 30,38 TL, 00158007293618811 nolu hesabın bakiyesi 1.080,38 TL ve 00158048012148128 nolu hesabın bakiyesi ise 3.493,28 TL dir. Ayrıca Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü adına açılmış, 99 adet banka hesabı bulunmaktadır. Bu hesaplardan 70 adedinin hesap bakiyesi sıfırdır ve bakiye bulunan hesaplarda dahil olmak üzere söz konusu hesapların hiçbirisi Üniversite kayıtlarında yer bulunmamaktadır. Ziraat Bankası Eskişehir Şubesinden alınan yazıda, yer alan banka hesapları incelendiğinde, sıfır bakiye veren 40013070-5384, 40013068-5038, ve 63438722-5001 nolu hesapların muhasebe kayıtlarında yer almadığı diğer hesapların ve bakiyelerinin üniversitenin 31.12.2018 tarihli mali tabloları ile uyumlu olduğu görülmüştür. Yapılan incelemede; bankalarda önceki yıllarda açılmış ancak bakiyesi sıfır olduğu ve uzun süreden beri işlem görmediği halde kapatılmayan hesapların bulunduğu görülmüştür. Bankalarda önceki yıllarda açılmış olup da bakiyesi sıfır olan ancak kapatılmayan hesapların kapatılması gerekir. Yukarıda belirtilen bankalarda muhtelif tarihlerde ve üniversitenin muhtelif birimleri adına açılmış olan ancak üniversitenin muhasebe sistemi içinde ve kayıtlarında yer almayan ayrıca tam olarak kaynağı da belirlenemeyen bu hesaplarda bulunan paraların öncelikle mahiyetlerinin belirlenmesi ve mahiyetleri belirlendikten sonra da Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığınca üniversitenin muhasebe sistemi içine dahil edilerek kayıtlara alınması sağlanmalıdır. Kamu idaresi cevabında; özetle "Halkbank Eskişehir Şubesi , Vakıfbank Eskişehir Şubesi ve Ziraat Bankası Eskişehir Şubesine resmi yazı yazılmak suretiyle denetim raporunda tespit edilmiş olan banka hesaplarına ait detaylı bilgiler talep edilmiştir. İlgili banka şubelerinden alınan cevaplara istinaden açık bulunan banka hesapları ile ilgili olarak;

• Banka hesaplarından 2 adedinin Üniversitemiz Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından açıldığı tespit edilmiş olup, ilgili hesaplarda gerekli düzeltme işlemlerinin yapılmıştır.
• Banka hesaplarından 3 adedinin Üniversitemiz Yemek Servisi Kurulu tarafından açıldığı tespit edilmiş olup, ilgili hesaplarda gerekli düzeltme işlemlerinin yapılması sağlanacaktır.
• Niteliği belirlenemeyen banka hesaplarında bulunan bakiyelerin Üniversitemiz Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına ait TR590001001900400130705004 IBAN numaralı hesaba aktarılması ve ilgili banka hesaplarının kapatılması sağlanacaktır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10

• Ayrıca ilgili banka şubelerinde muhtelif tarihlerde açılmış olan ve bakiyesi sıfır olan banka hesaplarının kapatılması işlemleri başlatılmıştır.” demektedir. Sonuç olarak Üniversite yönetimi tarafından bulgu konusu tespit ile ilgili olarak bir kısmı için düzeltme kayıtlarının yapıldığı, kalan hesaplarla ilgili olarak ise düzeltmenin yapılabilmesi için bankalardan bilgi alındığı ve gerekli işlemlerin yapılacağı belirtilmiştir. Bulgu konusu tespite ilişkin herhangi bir işlem tesis edilip edilmediği, edildi ise tesis edilen eylem ve işlemler takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 2: Diğer Çeşitli Emanetler Hesabının Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine Aykırı Olarak Kullanılması Üniversitenin banka hesapları arasındaki aktarmaların öncelikle 333.99.99. Diğer Çeşitli Emanetler Hesabına kaydedildiği, daha sonra Emanetler hesabından 108.09 nolu Diğer Çeşitli Hazır Değerler Hesabına aktarılıp, 102 Bankalar hesabına aktarıldığı ilgili hesapların borç ve alacaklarının gereksiz yere arttığı, ayrıca ilgili olmayan bazı tutarların Diğer Çeşitli Emanetler Hesabında izlendiği görülmüştür. Muhasebe birimi banka hesaplarına; idarenin eğitim-öğretim geliri, vadeli mevduat hesabından aktarılan tutarlar, taşınmaz kira geliri, lojman kira geliri veya bir alacağın tahsilatı olarak gelen paraların 102 Hesabına borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilmesi gerekmekte olup 333 Emanetler Hesabının kullanımı ancak, emanet olarak alınan yabancı kaynakların izlenmesi için, yani mahiyeti belli olmayan tutarlar için mümkündür. Ancak kamu İdaresi muhasebe birimi tarafından, banka hesapları arası aktarmalarda 333 nolu hesap kullanılmıştır. Bu uygulama ile asıl işlemlere ait kayıt ve belgelere ulaşmak zorlaştırıldığı gibi bazen imkânsızlıklar da oluşabilmekte, dolayısıyla muhasebenin temel kavramlarından olan muhasebe kayıtlarının gerçek durumu yansıtan ve usulüne uygun olarak düzenlenmiş belgelere dayandırılması esası ihlal edilmektedir. 31.12.2018 tarihi itibariyle 924.138.699,80 TL tutarında geçmiş yıllardan gelen devirlerle birlikte diğer çeşitli emanetler hesabına giriş mevcut olup bu tutardan 921.460.470,08 TL’si kapanmıştır. 2.678.229,72 TL tutarındaki emanet ise ertesi mali yıla devrolmuştur. Aslında bu yüksek miktardaki tutarın büyük bir kısmı banka hesapları arasındaki aktarmalardan dolayı oluşmuştur. Ayrıca, 2019 yılına devreden tutarlardan örneğin Aralık ayına ilişkin kayıtlara bakıldığında; 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar, 600 Harç Gelirleri, 600 Diğer Gelirler, 600 Diğer Taşınmaz Kira Gelirleri hesaplarını ilgilendiren tahsilatlar olduğu halde Diğer Çeşitli Emanetler Hesabında kayıtların kaldığı görülmektedir. Yine 2013 yılından 175.924,96 TL, 2014 yılından 675.603,84 TL,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 2015 yılından 107.126,43 TL, 2016 yılından 445.733,06 TL, 2017 yılından 260.373,89 TL’nin 2019 yılına devrettiği izlenmektedir. Diğer Çeşitli Emanetler Hesabına özellikle faaliyet gelirlerini ve bütçe gelirlerini ilgilendiren pek çok kaydın yapılması, Kamu İdaresinin bir yıllık mali işlemlerinin yansıması olan faaliyet sonuçları tablosu ile bilançosunun doğru bilgi sunmasını engellediği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle "Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sisteminde (BKMYS), Say2000i sisteminde basit bir şekilde gerçekleştirilebilmekte olan bir çok işlem gerçekleştirilemez duruma gelmiştir. Bu işlemlerden; banka hesapları arası aktarma işlemleri sırasında yapılması gereken tahsilat kaydı olan 102 Banka Hesabı borç – 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı alacak muhasebe kaydı Yeni Devlet Muhasebesi Bilişim Sisteminde yer alan Tahsilat işlemleri menüsü üzerinde gerçekleştirilememiştir. Bu nedenle açık durumda kalan 108 Diğer hazır Değerler Hesabının kapatılması amacıyla ilk olarak 102 Banka Hesabı borç – 333.99.99 Diğer Çeşitli Emanetler Hesabı alacak şeklinde tahsilat kaydı oluşturulmuş ve müteakiben 333.99.99 Diğer Çeşitli Emanetler Hesabı borç – 108.09 Diğer Hazır Değerler Hesabı alacak muhasebe kaydı oluşturulmak suretiyle işlem gerçekleştirilmiştir. Ayrıca 333.99.99 Diğer Çeşitli Emanetler Hesabı; gün sonu tahsilat işlemleri sırasında niteliği belirlenemeyen tahsilat tutarlarının kaydedilmesi, yine tahsilat işlemleri menüsü üzerinden gerçekleştirilemeyen 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı bakiyesinin mahsup edilmesi işlemlerinde kullanılmak zorunda kalınmaktadır. Denetim raporu doğrultusunda; Diğer Çeşitli Emanetler Hesabının kullanımı yeni muhasebe sisteminin daha verimli şekilde kullanıldığı ölçüde kademeli olarak sonlandırılacaktır. Üniversitemiz 333.99.99 Diğer Çeşitli Emanetler Hesabında 31 Aralık 2018 tarihi itibarıyla kayıtlı bulunan toplam 1.195.606,13 TL bakiyenin detayları araştırılmış ve ilgili faaliyet hesaplarına aktarma çalışmaları başlatılmıştır.” demektedir. Sonuç olarak Üniversite yönetimi tarafından bulgu konusu tespit ile ilgili olarak yeni muhasebe sisteminden kaynaklı olarak ilgili muhasebe kayıtlarının yapıldığını, ayrıca Diğer Emanetler hesabında kayıtlı tutarların ilgili hesaplara aktarılacağı belirtilmiştir. Bankalar arası aktarma işlemlerinde, 108.09 Diğer Hazır Değerler hesabı kullanılmadan 102 Bankalar yada 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar hesabının ilgili bankaya ait alt kodlarıyla direk çalışma imkanı bulunmaktadır. Böylece söz konusu tutarlar 333.99.99 Diğer Çeşitli Emanetler Hesabına alınmadan muhasebe kaydı yapılabilecektir. Diğer Çeşitli Emanetler Hesabına başka hesapları ilgilendiren pek çok kaydın yapılması, faaliyet sonuçları tablosu ile bilançosunun doğru bilgi sunmasını engellediğinden

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 faaliyet hesaplarına aktarma çalışmalarının da bir an önce bitirilmesi gerekmekte olup, bulgu konusu tespite ilişkin herhangi bir işlem tesis edilip edilmediği, edildi ise tesis edilen eylem ve işlemler takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 3: Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıkların Hatalı Muhasebeleştirilmesi Çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılan 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı için yılsonunda herhangi bir satış yada elden çıkarma olmadan kapatıldığı ayrıca eksik yıpranma payı ayrıldığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 214.maddesine göre Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabı, çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren gelecek yıllar ihtiyacı stoklar ve maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılır. Yönetmelik hükmü gereği, kullanılma olanağını yitiren maddi duran varlıklar kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak; ayrılmış olan amortisman tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına borç, 299- Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedilir. Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabında kayıtlı stok ve varlıklardan satılmak suretiyle elden çıkarılanların, bir taraftan kayıtlı değeri bu hesaba, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu fark 600-Gelirler Hesabına alacak, satış bedeli 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara, ayrılmış olan amortisman tutarları 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumsuz fark 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 219’uncu maddesine göre; elden çıkarılacak amortismana tabi duran varlıkların kayıtlı değeri ile ayrılmış amortisman tutarı arasındaki fark, bu hesap grubuna aktarma işleminin yapıldığı dönem sonunda bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedilir. İlgili hükme göre, dönem sonunda 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı arasındaki fark giderilecek şekilde amortisman ayrılması dolayısıyla bu hesapların eşitlenmesi gerekmektedir. Kurumun muhasebe kayıtları incelendiğinde; 294 nolu hesap ve 299 nolu hesap düzeltme kaydı açıklamasıyla karşılıklı olarak kapatılmıştır. Aradaki farklar ise faaliyet geliri veya faaliyet gideri olarak hesaplara alınmıştır. Ancak herhangi bir hurda satışı olmamış dolayısıyla gerçekte ne kadar gelir getireceği de bilinmediğinden kurum faaliyet hesaplarında

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 ve 294 nolu hesap bakiyesinde hataya neden olunmuştur. Hali hazırda kurum hurda deposunda malzemeler olmasına rağmen mali tablolara bakıldığında söz konusu malzemeler bulunmamaktadır. Bu durum ise söz konusu malzemelerin takibini imkansızlaştırmaktadır. Ayrıca 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının borç bakiyesi 1.876.021,66 TL iken, buna denk olması gereken 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabının alacak bakiyesi ise 1.633.178,47 TL olarak görülmektedir. Yukarıda yapılan açıklamalara göre hatalı yapılan işlemler sonucunda; fiilen kurum hurda ambarında yer alan malzemelerin mali tablolarda görünmemesine, diğer taraftan yılsonunda hesaplar kapatıldığında faaliyet geliri yada faaliyet gideri yapılacağından faaliyet sonuçları tablosunda da bu tutarlar kadar olması gerekenden fazla gösterilmesine neden olunmuştur. Kamu idaresi cevabında; özetle "HURDASAN A.Ş. tarafından alınan hurda bedelleri Üniversitemiz banka hesabına yatırıldığında satış bedeli üzerinden 102 Banka Hesabı borç, 600 Gelirler Hesabı alacak, diğer taraftan 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800 Bütçe Gelirleri Hesabı alacak kaydedilmek suretiyle muhasebe kayıtlarına alınmak suretiyle satış tutarlarının Üniversitemiz gelir ve faaliyet hesaplarına kaydı sağlanmaktadır. Ayrıca yıl sonu itibarıyla veya herhangi bir tarih itibarıyla Üniversitemiz hurdalık alanında bulunan hurda malzemelerin kayıtlı değerinin tespit edilme imkanı bulunmaması nedeniyle, hesap dönemi sonu itibarıyla 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ve 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı karşılıklı olarak çalıştırılmakta ve kapatılması sağlanmaktadır. Denetim raporunda 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ve 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı arasında tespit edilmiş olan 242.843,19 TL na ait olarak yapılan inceleme sonucunda muhtelif yevmiye kayıtlarında yer alan muhasebe kayıt hatalarından kaynaklandığı tespit edilmiştir. Denetim raporu doğrultusunda, Üniversitemiz bünyesinde gerçekleştirilen hurda işlemleri sırasında kullanılmakta olan 294- Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine uygun şekilde yürütülmesi konusunda gerekli hassasiyet gösterilecektir.”denilmektedir Sonuç olarak Üniversite yönetimi tarafından bulgu konusu tespit ile ilgili olarak hurdalık alanda bulunan hurda malzemelerin kayıtlı değerinin tespit edilme imkanı bulunmaması nedeniyle, hesap dönemi sonu itibarıyla 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ve 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı karşılıklı olarak

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 çalıştırılmakta ve kapatılmakta olduğu belirtilmiştir. Ayrıca 242.843,19 TL farkın muhasebe kayıtlarındaki hatalardan kaynaklandığını belirtmişlerdir. Ancak bu durum fiilen kurum hurda ambarında yer alan malzemelerin mali tablolarda görünmemesine, diğer taraftan yılsonunda hesaplar kapatıldığında faaliyet geliri ya da faaliyet gideri yapılacağından faaliyet sonuçları tablosunda da bu tutarlar kadar olması gerekenden fazla gösterilmesine neden olmaktadır. Bulgu konusu tespite ilişkin herhangi bir işlem tesis edilip edilmediği, edildi ise tesis edilen eylem ve işlemler takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 4: Üniversite Tarafından Kiraya Verilen Taşınmazların Kira gelirleri Muhasebeleştirilmesinde Çeşitli Hatalar Bulunması 1-Üniversitesinin 2018 yılı muhasebe işlemlerinin incelenmesi neticesinde, üniversite tarafından kiraya verilen bazı taşınmazlara ilişkin kira ödemelerinin yıllık ve peşin olarak tahsil edildiği görülmüştür. Ancak yapılan bu ödemelere ilişkin muhasebe kayıtlarında 380- Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı kullanılmamaktadır. 27.12.2014 tarihli ve 29218 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 296’ncı maddesinde 380- Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı’nın niteliği; “(1) Gelecek aylara ait gelirler hesabı, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak, gelecek aylara ait olan peşin tahsil edilmiş gelirler ile uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubundaki gelecek yıllara ait gelirler hesabında kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalan peşin tahsil edilmiş gelirlerin izlenmesi için kullanılır.” şeklinde belirtilmiştir. Yönetmeliğin 297’nci ve 298’inci maddelerinde ise hesaba ilişkin işlemler ile hesabın işleyişi konuları düzenlenmiştir. Dolayısıyla gelecek aylara ait olan peşin tahsil edilen gelirlerin muhasebe kayıtlarına alınmasında 380- Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı’nın kullanılmaması Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne aykırılık teşkil etmektedir. Ayrıca bu durum muhasebenin temel kavramlarından olan “dönemsellik” kavramıyla da çelişmekte olup; söz konusu hesabın ilgili muhasebe işlemlerinde kullanılması gerekmektedir. 2-Kiraya verilen taşınmazlara ait elektrik, su ve doğalgaz gibi ortak giderlerin takibinin muhasebe sisteminde yapılmadığı tespit edilmiştir. Üniversiteye ait kiralanan taşınmazlara ait elektrik ve su gibi giderler aylık olarak ölçülerek hesaplanmakta ancak tahsil edildikleri takdirde muhasebe kayıtlarına alınmaktadır. Dolayısıyla söz konusu harcamalar tahsil edilmediği takdirde muhasebe sistemi üzerinden izlenememekte ve herhangi bir tahakkuk kaydı yapılamamaktadır. Bu durum ise hem

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 üniversitenin alacaklarının mali tablolardan izlenmesini engellemekte hem de söz konusu alacaklarının takibini zorlaştırmaktadır. Söz konusu kullanımların tespit edildiği ayda ilgili firma adına alacak tahakkuk kayıtlarının yapılmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle "Denetim raporu doğrultusunda kiraya verilen taşınmazlardan peşin tahsil edilen tahsilat tutarları ile ilgili olarak 380 – Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabının kullanılması sağlanacaktır. Denetim raporu doğrultusunda; Üniversitemiz tarafından kiraya verilen taşınmazlara ait elektrik, su ve doğalgaz gibi giderler Başkanlığımıza bildirildiğinde ilgili firmalar adına tahakkuk kayıtlarına alınmak suretiyle ilgili alacak tutarlarının muhasebe sistemi üzerinden takip edilmesi sağlanacaktır." demektedir. Sonuç olarak Üniversite yönetimi tarafından bulgu konusu tespit ile ilgili olarak mutabık kalınmış olup, bundan sonra 380 – Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabının kullanılmasının sağlanacağı ve ortak giderlerin tahakkuk kayırlarının yapılacağı belirtilmiştir. Bulgu konusu tespite ilişkin herhangi bir işlem tesis edilip edilmediği, edildi ise tesis edilen eylem ve işlemler takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 5: Döner Sermaye İşletmesinin Ödenmiş Sermaye Tutarının 242 Döner Sermayeli Kuruluşlar Hesabında Takip Edilmemesi Üniversitenin Döner Sermaye İşletmesinin sermayesi olmasına rağmen, 242 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına herhangi bir kayıt yapılmadığı görülmüştür. Kamu idarelerinin döner sermayeli kuruluşlara yatırdıkları sermayeler, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 162, 163 ve 164 üncü maddelerinde ele alınmaktadır. İlgili Yönetmeliğin 162 nci maddesinde kamu idarelerinin bütçelerine konulan ödeneklere dayanarak, döner sermayeli kuruluşlara verdikleri ayni ve nakdi sermayelerin 242 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler hesabında izlenmesi gerektiği, ayrıca ilgili Yönetmeliğin (Md.162, 163,164) hükümleri gereğince; bu hesabın döner sermayeli kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması ve döner sermayeli kuruluşlara verilen sermayenin işletilmesi sonucunda ortaya çıkan ve özel kanunlarında sermayeye eklenmesine yetki verilen kârların da bu hesaba kaydedilmesi gerekmektedir. Ancak 2018 yılında yapılan denetimler sırasında, Anadolu Üniversitesinin Döner Sermaye işletmesinin mali tablolarında ödenmiş işletilen bir sermaye miktarı olmasına

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 rağmen, Üniversitenin 242 numaralı hesabı kullanmayarak Döner Sermaye Paylarını muhasebesi içinde takip etmediği tespit edilmiştir. Üniversitece döner sermaye işletmesine transfer edilen sermaye miktarlarının daha önce düzenlenmiş mali belgelerdeki verilerden tespit edilerek mali tablolarda yer almasının sağlanmasının uygun olacağı değerlendirilmiştir. Kamu idaresi cevabında; "Denetim raporu doğrultusunda Üniversitemiz tarafından Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü ‘ne yatırılmış olan sermaye tutarının bildirilmesi EK- 8 te yer alan yazı ile talep edilmiş ve alınan yer alan cevabi yazı EK- 9 doğrultusunda ödenmiş sermaye tutarı bildirilen 1.000.000,00 TL; muhasebe kayıtlarına alınmıştır. EK- 10"demektedir. Sonuç olarak Üniversite yönetimi tarafından bulgu konusu tespit ile ilgili olarak mutabık kalınmış olup, ödenmiş sermaye tutarı bildirilen 1.000.000,00 TL nin muhasebe kayıtlarına alındığı belirtilmiştir. Ancak söz konusu düzeltme kaydı 2019 yılında gerçekleştirildiğinden 2018 yılı mali tablolarında hata meydana gelmiştir. Bulgu konusu tespite ilişkin herhangi bir işlem tesis edilip edilmediği, edildi ise tesis edilen eylem ve işlemler takip eden denetimlerde izlenecektir. 8. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Üniversite Bütçesi İçerisinde Yer alan Sosyal Tesislerin Kar veya Zarar Durumlarının Gerçeği Yansıtmaması Üniversite sosyal tesislerinin elektrik, su doğalgaz ve personel gibi temel giderleri dikkate alınmadan gelir gider cetvelleri hazırlanmakta olduğu dolayısıyla kar zarar durumlarının gerçeği yansıtmadığı görülmüştür. Dolayısıyla Sosyal tesislerden yararlanmak için belirlenecek ücretlerde doğru bir hesaplamaya dayanmamakta olup kar ettiği düşünülen birçok tesis aslında zarar etmektedir. Özel bütçe içerisinde faaliyetlerini sürdüren sosyal tesisler ayrı bir muhasebesi bulunmadığı gibi giderlerinin bir kısmını özel bütçe giderleri içinde yer almakta, gelirleri ise özel ödenek kaydedilmektedir. Gelirlerin giderlerini karşılayıp karşılamadığı, özel bütçeden kaynak aktarılıp aktarılmadığını tespit etmek için özel olarak ayrıştırma, ölçme vb. karmaşık ve detaylı hesaplamalar yapılmasına ihtiyaç bulunmaktadır. Bunun nedeni özel bütçe içerisinde sosyal tesisler için bütçede kurumsal kodun dolayısı ile buna bağlı alt kodların bulunmamasıdır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 Örneğin, Eğitim Öğretim Danışmanlık Konukevinin Ocak 2018 geliri 4.900,00 TL olarak gösterilmiş gideri ise 0 TL dir. Söz konusu konukevinde 36 adet 1+1 oda bulunmakta ve temizlik, kahvaltı hazırlanması, güvenlik işlerinde görevli 12 personel çalışmaktadır. 12 ay toplamına bakıldığında, 49.763,00 TL geliri olduğu 32.784,34 TL gideri olduğu görülmektedir. Ancak bu gider içerisinde elektrik, doğalgaz, personel ve demirbaş gibi giderleri bulunmamaktadır. Söz konusu açıklamalar çerçevesinde, bütçe içerisinde yer alan işletmelerin gelir gider durumlarının gerçeği yansıtır hale getirilmesi, aksi halde bütçe dışında sosyal tesis kurularak takibinin buradan yapılması gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle "Tesislerimizin tamamında kar amacı güdülmeden maliyete dayalı bütçe imkânları nispetinde hizmet verilmektedir. Sosyal tesislerimiz iktisadi işletme niteliğinde olmayıp, Gelirleri ve Giderleri Bütçe içerisinden yürütülmektedir. Tesis fiyatları, her yıl Kamu Sosyal Tesislerine ilişkin Tebliğde ilan edilen usul ve esaslara göre fiyat belirleme komisyonu marifeti ile belirlenmektedir. Üniversitemizde mevcut tesislerimizdeki hizmet anlayışımız tamamen öğrencilerimizin ve personelimizin sosyal ihtiyaçları karşılanması üzerinedir. Üniversitemiz sosyal tesisleri kampüs alanımız içerisinde olması nedeniyle elektrik, su, doğalgaz tüketimlerinde tek bir sayaç üzerinden ödemeler yapılmakta olup, tesisler için ayrı bir sayaç sistemine gidilmemiştir. Farklı illerde bulunan Ankara konukevi ve Aksaray konukevinin kampüs alanı dışında olması nedeniyle elektrik, su, doğalgaz giderlerinin tamamı tesislerin genel giderler içerisinde yer almaktadır. Gelirler ve ödemeler üniversitemiz bütçesi içerisinden yapılmaktadır.
Personel görevlendirmeleri Üniversitemiz tarafından yapılmaktadır. Giderler içerisinde yer almamaktadır. Ancak Kamu Sosyal Tesislerinin İşletilmesine İlişkin Tebliğ uyarınca sosyal tesislerde görevlendirilen personel sayısı asgari seviyede tutulmuş ve Üniversitemiz bütçesinden ücret ödenmek üzere ilk defa yeni personel istihdamı yapılmamıştır. Halen mevcut personel ile hizmetler yürütülmektedir. Bununla birlikte sayaç ayrıştırılma işlemleri ile ilgili teknik yönden araştırmaları yapılacaktır." demektedir. Sonuç olarak Üniversite yönetimi tarafından bulgu konusu tespit ile ilgili olarak sosyal tesislerden öğrenci ve personelin yararlandığı ve herhangi bir kar amacı güdülmediği belirtilmiştir. Ancak bütçe içerisinde yer alan işletmelerin gelir gider durumlarının gerçeği yansıtır hale getirilmesi ve ihtiyaç planlaması ile fiyatlamaya esas verilerin doğru bir şekilde sağlanması gerekmektedir. Bulgu konusu tespite ilişkin herhangi bir işlem tesis edilip edilmediği, edildi ise tesis edilen eylem ve işlemler takip eden denetimlerde izlenecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 BULGU 2: Üniversitenin Kullanımı İçin Alınan Bilgisayar Yazılımlarının Haklar Hesabına Kaydedilmeden Doğrudan Gider Hesabına Kaydedilmesi Üniversitesi kullanımı için alınan bazı bilgisayar yazılımlarının 260 Haklar Hesabında takip edilmesi gerekirken 630 nolu Giderler Hesabı kullanılarak doğrudan gider olarak kaydedildiği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 Haklar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 194’üncü maddesinde Haklar hesabının, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Mezkûr Yönetmeliğin “Hesabın işleyişi” başlıklı 195’inci maddesinde ise hakların, maliyet bedeli ile 260 Haklar Hesabına borç, ilgili hesaplara alacak kaydedileceği, Satılan hakların, ise bir taraftan kayıtlı değeri bu hesaba, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu fark 600- Gelirler Hesabına alacak, satış bedeli 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara, ayrılmış olan amortisman tutarları 268-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumsuz fark 630- Giderler Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805- Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. Yapılan incelemede; Üniversite bilgi işlem merkezine 9.875,42 TL bedelle alınan 2 yıllık program lisansının doğrudan gider yapıldığı, yine alan adı yenilemesi yapıldığı 1.391,80 TL ödendiği ancak bu tutarında doğrudan gider yapıldığı, ayrıca Atölyeler Müdürlüğü için 350,00 TL bedelli cari yıl açılış hizmet paketi programı yenilendiği ancak Haklar hesabına kaydedilmeden giderleştirildiği görülmüştür. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, İdarece alınan bilgisayar yazılımlarının 260 Haklar hesabı ve 268 Birikmiş amortismanlar hesabı kullanılarak aktifleştirilerek amortisman ayrılması gerekirken, 630 Giderler Hesabı kullanılarak doğrudan giderleştirilmiştir. Dolayısıyla bilgisayar yazılımlarının dönem sonu bilançosunda takip edilmediği, bu şekilde yapılan kayıt sonucunda ilgili hesaplara ilişkin olarak 2018 yılı dönem sonu mali tablolarında hata meydana geldiği görülmüştür. Kamu idaresi cevabında; "Denetim raporu doğrultusunda Üniversitemiz harcama birimleri tarafından satın alma işlemi yapılan Gayri Maddi Hak Alımlarına ilişkin olarak düzenlenen ödeme emri belgelerinin 260- Haklar Hesabına alınması sağlanacaktır. Bu sayede Üniversitemizce yapılan Gayri Maddi Hak Alımlarının 260 Haklar Hesabı ve 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına kaydedilmesi temin edilecektir." demektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 Sonuç olarak Üniversite yönetimi tarafından bulgu konusu tespit ile ilgili olarak mutabık kalınmış olup, gerekli düzeltme kayıtlarının yapılacağı belirtilmiştir. Ancak söz konusu kayıtlar yapılmadığı için bulgu da belirtilen tutar kadar mali tablolarında hata meydana gelmiştir. Bulgu konusu tespite ilişkin herhangi bir işlem tesis edilip edilmediği, edildi ise tesis edilen eylem ve işlemler takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 3: Bilimsel Projeler Hesabı ve Bilimsel Projeler Karşılığı Hesaplarının Kullanılmaması Üniversite tarafından desteklenen bilimsel araştırma projelerinin izlenmesinde 962 Bilimsel Projeler Hesabı ve 963 Bilimsel Projeler Karşılığı hesaplarının kullanılmadığı görülmüştür. 2547 sayılı yasanın 58’inci maddesine göre, Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 30.11.2006 tarih ve 20017 sayılı yazısı ile uygun görüş alınarak çıkarılan Yükseköğretim Kurumları Muhasebe Yönergesi’nin “Hesap planı” başlıklı 7’nci maddesinde Yükseköğretim Kurumlarına ait hesap planı Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 44’üncü maddesinde ana hesap grupları, hesap grupları ve hesaplar itibariyle belirlenmiş çerçeve hesap planında yer alan aşağıdaki hesaplardan oluşur hükmü gereğince “Diğer Nazım Hesaplar” başlığı altında “962 Bilimsel Projeler Hesabı” ile “963 Bilimsel Projeler Karşılığı” hesapları düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere uygun olarak, üniversitelerde araştırma projelerinden desteklenen projeler için ayrılan ödenek tutarlarının birim bazında açılan alt hesaplarda, desteklenen proje bütçesi ve ilgili kurullardan verilen ek ödeneklerin “962 Bilimsel Projeler Hesabı” ile “963 Bilimsel Projeler Karşılığı” hesaplarında izlenmesi gerekmektedir. Araştırma projelerinden desteklenmesine karar verilen projeler için ayrılan ödenek tutarları ve bu projelere verilen ek ödenekler 962 Bilimsel Projeler Hesabına borç, 963 Bilimsel Projeler Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir. Kaydedilen tutarlardan yapılacak cari harcamalar/makine teçhizat alımları bir taraftan 630 Giderler Hesabına ya da varlık alımlarına ilişkin olanlar ilgili varlık hesabına borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilirken, söz konusu tutarlar aynı zamanda 962 nolu hesaba alacak, 963 nolu hesaba borç kaydedilir. Aynı şekilde Üniversitenin ilgili kurulları tarafından desteklenmesi iptal edilen bilimsel araştırma projelerinin bütçelerinde kalan tutarlar 962 nolu hesaba alacak, 963 nolu hesaba borç kaydedilir. Kurum kayıtlarının incelenmesinde önceki yıllardan devirlerle birlikte 2018 yılındaki BAP hesabı büyüklüğünün 358.694.164,33 TL, 2018 yılı BAP harcama tutarının ise

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 17.042.475,54 TL olduğu görülmektedir. Dolayısıyla yukarıda belirtilen kayıtların yapılarak kurumun mali tablolarında yer alması, böylece üniversitenin bilimsel araştırma projeleri kapsamındaki faaliyetleri hakkında bilgi vermesinin sağlanması gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemiz tarafından desteklenmesine karar verilen araştırma projelerin tutarları EK-6 yer alan Muhasebe İşlem Fişi ile 962 Bilimsel Projeler Hesabı alt hesaplarına kaydedilmiştir. 01 Ocak 2019 tarihinden bugüne kadar yapılan harcama tutarları ise EK- 7 yer alan Muhasebe İşlem Fişi ile 962 Bilimsel Projeler Hesabı alt hesaplarından mahsup edilmiştir. Denetim raporu doğrultusunda; Üniversitemiz tarafından desteklenen bilimsel araştırma projelerinin muhasebeleştirilmesinde 962 Bilimsel Projeler Hesabı ve 963 Bilimsel Projeler Karşılığı Hesabı takip eden iş ve işlemlerde kullanılacaktır." demektedir. Sonuç olarak Üniversite yönetimi tarafından bulgu konusu tespit ile ilgili olarak bir kısmı için düzeltme kayıtlarının yapıldığı belirtilmiştir. Bulgu konusu tespite ilişkin herhangi bir işlem tesis edilip edilmediği, edildi ise tesis edilen eylem ve işlemler takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 4: Üniversite Mülkiyetinde olan Dükkânların 2886 Sayılı Kanun kapsamında Kiralanması Yerine Ecrimisil Alınarak Kullandırılması Üniversiteye ait taşınmazlar incelendiğinde, çarşı merkezinde bulunan 24 adet dükkânın ihale edilmeden çeşitli kişi ve firmalar tarafından ecrimisil bedeli alınarak kullandırıldığı görülmüştür. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde, genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütüleceği, 36’ncı maddesinde ise, bu Kanunun 1’inci maddesinde yazılı işlere ilişkin ihalelerde, tekliflerin gizli olarak verilmesini sağlayan kapalı teklif usulünün esas olduğu, ancak 44’üncü maddede gösterilen işlerin belli istekliler arasında kapalı teklif usulüyle, 45’inci maddede gösterilen işlerin açık teklif usulüyle, 51’inci maddede sayılan işlerin pazarlık, 52’nci maddede gösterilen işlerin de yarışma usulüyle yaptırılabileceği hüküm altına alınmıştır. 24 adet dükkânın büyük bir kısmı 1994 yılında Anadolu Üniversitesi mülkiyetine girmiş olup o yıldan buyana çeşitli nedenlerle kiralama yoluna gidilmeden ecrimisil bedeli hesaplanarak kullandırılmıştır. 6 aylık dönemlerde ecrimisil bedelleri yeniden hesaplanmış ve izleyen dönemde tahsili yoluna gidilmiştir. Dolayıyla örneğin 2018 yılı ikinci altı aylık bedel

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 yılı geçtikten sonra belirlenip tahsil edilmekte ve muhasebe kayıtlarında tahakkuk kaydı da bulunmamaktadır. Söz konusu işyerlerinin konumuna göre ecrimisil miktarı da piyasa rayiçlerinin altında kalmakta ve haksız rekabete yol açmaktadır. Sonuç olarak söz konusu dükkânların 2886 sayılı Kanun kapsamında ihale edilerek kiraya verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle "Bulguya konu taşınmazlar Üniversite Yönetim Kurulunun 24.02.1986 tarih ve 15 sayılı kararı ile (Ek-11) Tıp Fakültesi Hidroterapi Merkezi olarak kullanılmak üzere kamulaştırılmıştır. Tezyidi bedel ve kamulaştırılan taşınmazların idare adına tescil davası süreçleri uzun zaman alınmış bu süreç içinde taşınmaz malikleri tarafından taşınmazlar kullanılmaya devam etmiştir. Taşınmaz maliklerinden de kullanımlarının karşılığı olarak altı aylık dönemler halinde ecri misil tahsilatı yapılmıştır. Bulguya konu taşınmazların kamulaştırma amacı dışında taşınmazların kullanımı 2942 Sayılı Kanun uyarınca hukuken mümkün değildir.. Üniversitemiz bünyesinde Tıp Fakültesi bulunmadığından ilgili taşınmazların kamulaştırma amacı doğrultusunda kullanımı mümkün olmamıştır. Üniversite Yönetim Kurulunun 26.01.2016 tarih ve 4/29 sayılı kararıyla (Ek-12) Eskişehir Osmangazi Üniversitesine devrine karar verilmiştir. Karar Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Rektörlüğüne bildirilmiş süreç Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Rektörlüğü tarafından takip edilmiştir. Sürecin uzaması sebebiyle yine Üniversite Yönetim Kurulunun 18.09.2018 tarih ve 16/26 sayılı kararı (Ek-13) ile Üniversite Yönetim Kurulunca alınmış bulunan 26.01.2016 tarih ve 4/29 sayılı kararının iptaline karar verilmiştir. Eylül 2018 tarihinde Üniversite üst yönetiminde değişiklik meydana gelmiş ve mevcut taşınmazların durumu da incelemeye alınmıştır. Bu kapsamda bulguya konu dükkânların 2886 Sayılı Kanun kapsamında kiraya verilmesi ile ilgili süreç başlatılacaktır. "demektedir. Sonuç olarak Üniversite yönetimi tarafından bulgu konusu tespit ile ilgili olarak mutabık kalınmış olup, çeşitli nedenlerle gecikmeler yaşandığı ve bulguya konu dükkânların 2886 Sayılı Kanun kapsamında kiraya verilmesi ile ilgili sürecin başlatılacağı belirtilmiştir. Bulgu konusu tespite ilişkin herhangi bir işlem tesis edilip edilmediği, edildi ise tesis edilen eylem ve işlemler takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 5: Bazı Mal ve Hizmet Alımlarında, Alıma İlişkin Faturanın Düzenlenme Tarihinin, Alıma İlişkin Doğrudan Temin Onay Belgesinin Onay Tarihinden Daha Önceki Bir Tarihi Taşıması Anadolu Üniversitesi özel bütçesinin 2018 yılı hesaplarının incelenmesi sırasında;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 Anadolu Üniversitesinin muhtelif birimleri tarafından gerçekleştirilen bazı mal ve hizmet alımlarında, alıma ilişkin faturanın düzenlenme tarihinin, alıma ilişkin onay belgesinin (Harcama Talimatı) onay tarihinden daha önceki bir tarihi taşıdığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 32.nci maddesinde; “Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır. Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” Hükmü yer almaktadır. Bu hüküm uyarınca bir kurum veya kuruluş tarafından bir mal veya hizmet alımı gerçekleştirmek amacıyla bütçelerden bir harcama yapılabilmesi için öncelikle harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesi gerekmektedir. Söz konusu alıma ilişkin harcama yetkilisi tarafından verilecek harcama talimatlarında; hizmetin gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, söz konusu alımın gerçekleştirme usulü ile alımı gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgilere yer verilecektir. Bu durumda olması gereken önce alıma ilişkin harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesi ve verilecek harcama talimatlarında; hizmetin gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, söz konusu alımın gerçekleştirme usulü ile alımı gerçekleştirmeyle görevli olanların belirlenmesidir. Harcama yetkilisi tarafından verilecek bu harcama talimatı üzerine talimatta alımı gerçekleştirmeyle görevli olanların yine talimatta belirtilen alım usulü ile söz konusu alımı gerçekleştirmeleri gerekmektedir.
Ancak Anadolu Üniversitesinin muhtelif birimleri tarafından gerçekleştirilen bazı mal ve hizmet alımlarına ilişkin uygulamada, alıma ilişkin faturanın düzenlenme tarihinin, alıma ilişkin onay belgesinin (Harcama talimatı) onay tarihinden daha önceki bir tarihi taşıdığı görülmektedir. Bu durum, önce alımın onay belgesi olmaksızın yapıldığı, daha sonra onay belgesinin (Harcama Talimatı) düzenlendiği izlenimini doğurmaktadır. Örneğin, Rektörlük Özel Kalem biriminin 02.05.2018 / 10387 tarih ve nolu ödeme emri belgesi ile yaptığı alımda, fatura düzenlenme tarihi 05.04.2018 olmasına rağmen, harcama talimatı onay tarihi 09.04.2018’dir

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 Söz konusu uygulama hem yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine açıkça aykırılık teşkil etmekte hem de onay belgesi olmadan yapılan alım için önceden düzenlenen belgelerin mahiyeti itibariyle doğru olmadığına karine oluşturmaktadır. Anadolu Üniversitesinin muhtelif birimleri tarafından gerçekleştirilen bazı mal ve hizmet alımlarında, önce alıma ilişkin harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesi ve verilecek harcama talimatlarında; hizmetin gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, söz konusu alımın gerçekleştirme usulü ile alımı gerçekleştirmeyle görevli olanların belirlenmesi, daha sonra harcama talimatında alımı gerçekleştirmeyle görevlendirilenler tarafından talimatta belirtilen alım usulü ile söz konusu alımın gerçekleştirmesi sağlanmalıdır. Harcama talimatından önce fatura düzenlenmesi uygulamasından vazgeçilmelidir. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemiz harcama birimleri tarafından gerçekleştirilen mal ve hizmet alımlarına ilişkin olarak bütçelerinden yapılan harcama işlemleri genel olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi Kontrol Kanununun 32.nci maddesi hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilmektedir. Ancak, ilgili denetim raporu bulgusunda sözü edildiği üzere Üniversitemiz bazı harcama birimleri tarafından gerçekleştirilmiş olan harcama işlemleri konusunda tüm harcama birimleri bilgilendirme ve uyarı yazılı olarak yapılmıştır. (Ek- 14)"demektedir. Sonuç olarak Üniversite yönetimi tarafından bulgu konusu tespit ile ilgili olarak mutabık kalınmış olup, harcama işlemleri konusunda tüm harcama birimleri bilgilendirme ve uyarı yazılı olarak yapıldığı belirtilmiştir. Bulgu konusu tespite ilişkin herhangi bir işlem tesis edilip edilmediği, edildi ise tesis edilen eylem ve işlemler takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 6: Taşınır İşlemlerinin Mevzuata Uygun Yapılmaması Taşınır işlemlerine ilişkin olarak kayıtlar, harcama birimleri ve bazı ambarlarda yapılan incelemeler sonucunda Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine aykırı uygulamaların yapıldığı tespit edilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde; harcama yetkililerinin taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının Taşınır Mal Yönetmeliği’nde belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan ve taşınır yönetim hesabını ilgili mercilere göndermekten sorumlu olduğu ifade edilmiştir. Ayrıca 5.madde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 (3)’üncü fıkrasına göre; “Kamu idarelerine ait taşınırların muhafazası ile görevli olan veya kendilerine kullanılmak üzere taşınır teslim edilen kamu görevlileri bu taşınırları en iyi şekilde muhafaza etmek, gerekli bakım ve onarımlarını yapmak veya yaptırmak, veriliş amacına uygun bir şekilde kullanmak ve görevin sona ermesi veya görevden ayrılma halinde iade etmek zorundadırlar.” Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri” başlıklı 6’ncı maddesinde de taşınır kayıt ve kontrol yetkililerinin görev ve sorumlulukları ayrıntılı şekilde izah edilmiştir. Yukarıda belirtildiği üzere harcama yetkilileri, taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri taşınır işlemlerinin gerçekleştirilmesi ve yürütülmesinde ortak sorumludurlar. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 36’ncı maddesinde giriş kaydı yapılan dayanıklı taşınırlara, taşınır kayıt yetkilisi tarafından bir sicil numarası verilmesi gerektiği, Yönetmeliğin 30’uncu maddesinde kullanılan tüketim malzemesi çıkışlarının en geç üç ay içinde yapılması gerektiği, 32’nci maddesinde ise kamu idarelerine ait taşınırların, taşınır kayıt yetkililerinin görevlerinden ayrılmalarında, yılsonlarında ve harcama yetkilisinin gerekli gördüğü durum ve zamanlarda sayım kurulu tarafından sayımın yapılması gerektiği açıkça izah edilmiştir. Taşınır işlemlerine ait kayıtlar, harcama birimleri ve ambarlarda yapılan incelemelerde;  Taşınır sisteminde ambarda gözüken tüketim malzemelerinin fiilen ambarda olmadığı, özellikle tüketim malzemelerinin sistemden çıkışı yapılmadan verildiği, daha sonra toplu olarak çıkış yapıldığı,  Ambarlarda taşınır sisteminde kayıtlı olmayan taşınırların bulunduğu,  Dayanıklı taşınırların numaralandırma işleminin tamamlanmadığı, Taşınır kayıt yetkilisi değişikliğinde sayım yapılmadan devir yapıldığı yılsonu sayımlarının fiili olarak değil kaydi değerler üzerinden yapıldığı,  Aynı türden pek çok taşınırın aynı kişinin kullanımında gözüktüğü, görülmüştür. Örneğin Döner Sermaye İşletme Müdürü adına 860 adet kayıt bulunduğu, kişinin zimmetinde birçok bilgisayar, fotokopi makinesi dolap ve çeşitli demirbaşın olduğu çok sayıda kayıt ve görüntüleme cihazının kişinin kullanımında gözüktüğü, bunun dışında diğer birimler de ortak kullanım listesinde veya ambarda olması gereken taşınırların kişinin kullanımında gösterildiği, gibi birçok örnek bulunmakta olup fiili durumun kayıtlara yansıtılması, gerçekte malzemeyi kullanan kişilere zimmet ile teslim yapılması ve kişilerin kullanımında olmayan taşınırlarda sorumluluklarının da olmayacağından hareketle belgelerin yeniden düzenlenmesi için çalışma yapılması gerekmektedir

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 Yukarıda belirtilen eksiklikler, Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Kurumda ilgili taşınır mevzuat hükümlerinin tam olarak uygulanmaması taşınırların takibi ve muhafazasını engellemektedir. Taşınır işlemlerinde mevzuata aykırı uygulamalar sonucunda bilançodaki 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabının, 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı ile 255 Demirbaşlar Hesabının doğru ve güvenilir bilgi sunmadığı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Taşınır işlemlerine ait kayıtlar, harcama birimleri ve ambarda yapılan incelemelerde; a) Yıl içinde ambardan verilen tüm tüketim malzemeleri verildiği gün akabinde Taşınır Kayıt Yönetim Sisteminden Tüketim Malzemesi Çıkış Fişi oluşturularak kayıtlardan çıkarılmaktadır. Ancak denetim yapıldığı günlerde 2018 yılsonu işlemleri tamamlanamadığından, 2019 yılı işlemleri başlatılamamış acil ihtiyaç olarak birimlere verilen malzemeler 2019 yılı için sistem açıldığından çıkış işlemleri gerçekleştirilmiştir. Şu anda ambardan malzeme verilmesi ve TKYS’ den tüketim malzemesi çıkış fişi ya da devretme fişi oluşturularak kayıtlardan çıkış işlemi birebir yürütülmektedir. Fiili ambar miktarı ile sistemde görünen mevcut kayıtlar arasında fark bulunmamaktadır. b) Ambarlarda taşınır sisteminde kayıtlı olmayan taşınırların bulunduğu belirtilmiştir. Söz konusu taşınırlar hurda işlemi yapılarak kayıtlardan çıkarılmış olmakla birlikte Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu ile ilgili yazışmalar yapılarak kuruma teslim edilmek üzere ambarda bekletilmektedir. c) Dayanıklı taşınırların numaralandırma işleminin tamamlanmadığı belirtilmiştir. 18 Mayıs 2018 tarih ve 7141 sayılı kanunla Üniversitemizden ayrılarak Eskişehir Teknik Üniversitesine bağlanan birimlerimiz nedeniyle çok fazla personel değişimi ve zimmet transferi olduğundan 2019 yılı içinde barkod basımı ile ilgili işlemlerde aksamalar yaşanmıştır. Konu ile ilgili tüm birimlere yazı yazılmış, konunun önemi hakkında uyarılar yapılmış olup, zimmet değişikliğinden dolayı güncel olmayan barkodlar ve yeni girişi yapılan taşınırların barkod basımı devam etmekte ve ilgili birimlere teslimi yapılmaktadır. d) Taşınır Kayıt Yetkilisi değişikliğinde tüm stok Ambarlar için taşınır çıkış işlemleri tamamlandıktan sonra ambar sayım listeleri alınarak fiili olarak sayım yapılmış ve fiili sayımla sistemdeki değerlerle fark olmadığından ambar devir teslim tutanağı sayım sonuçlarına göre hazırlanıp devir işlemi gerçekleşmiştir. Yılsonu sayımlarında ambarlardaki tüm giriş-çıkış işlemleri tamamlandıktan sonra fiili olarak yapılmış, bulunan değerler ambar sayım listelerine yazılmıştır. Tüketim ve demirbaş

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 malzemelerde sistemde görünen mevcut miktarla fiili miktar arasında fark olmadığından sayım fazlası ya da sayım noksanı işlemi yapılmasına gerek kalmamıştır. e) Dayanıklı taşınırların teslim işlemlerinde bazı birimlerde personel hareketlerinden ya da yetersiz sayıda kamu personelinin görevli olmasından dolayı sadece birim yöneticisi adına taşınır teslim belgesi düzenlendiği durumlar olmuştur. Bu konuyla ilgili çalışmalar yapılmış tüm birimlere personelin kişisel kullanımında olan demirbaşların kendilerine odada bulunan diğer demirbaşların ortak kullanım alanlarına taşınır teslim belgesi düzenlenmesi ile ilgili yazılar yazılmıştır. Şu anda zimmet transfer işlemleri devam etmekte ve yeni kayıtlar, taşınırı kullanacak personele ya da ortak kullanıma yapılmaktadır." demektedir. Sonuç olarak Üniversite fiilen ambarda olmayan malzemeler için cevaben; denetim yapıldığı günlerde 2018 yılsonu işlemleri tamamlanamadığından, 2019 yılı işlemleri başlatılamamış acil ihtiyaç olarak birimlere verilen malzemeler 2019 yılı için sistem açıldığından çıkış işlemleri gerçekleştirilmiştir. Ancak Taşınır Mal Yönetmeliği gereği çıkışı yapılan malzemelerin aynı gün Tüketim Malzemesi Çıkış Fişi oluşturularak kayıtlardan çıkarılması gerekmektedir. Yine hurda işlemi yapılarak kayıtlardan çıkarılan ve Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu ile ilgili yazışmalar yapılarak kuruma teslim edilmek üzere ambarda bekletilen malzemeler olduğu ifade edilmiştir. Ancak yapılan denetimlerde hurda ambarı dışında ana depoda hurdaya çıkarılarak kayıtlardan düşülmüş ve tarihi değeri olabilecek daktilo, telefon gibi birçok eski malzemelerin yıllardır durduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Üniversiteye hediye olarak gelen bazı malzemelerin ise taşınır sistemine kaydedilmediği tespit edilmiştir. Dayanıklı taşınırların numaralandırma işleminin tamamlanmasına ilişkin olarak konu ile ilgili tüm birimlere yazı yazılmış, konunun önemi hakkında uyarılar yapıldığı ve zimmet değişikliğinden dolayı güncel olmayan barkodlar ve yeni girişi yapılan taşınırların barkod basımı devam etmekte olduğu ifade edilmiştir. Taşınır Kayıt Yetkilisi değişikliğinde ise görüşme yapılan taşınır kayıt yetkilileri fiilen sayım yapmadan ambarları teslim aldıklarını şifahi olarak tarafımıza iletmiştir. Bir kişi üzerinde bütün birimin taşınırlarının kayıtlı olmasıyla ilgili olarak gerekli çalışmaların yapıldığı, tüm birimlere personelin kişisel kullanımında olan demirbaşların kendilerine odada bulunan diğer demirbaşların ortak kullanım alanlarına taşınır teslim belgesi düzenlenmesi ile ilgili yazıların yazıldığı belirtilmiştir. Bulgu konusu tespitlere ilişkin herhangi bir işlem tesis edilip edilmediği, edildi ise tesis edilen eylem ve işlemler takip eden denetimlerde izlenecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 BULGU 7: Üniversite Mülkiyetindeki Taşınmazların Bir Kısmının Mevzuata Aykırı Olarak Pazarlık Usulü İle Bazı Yerlerin İse Rektörlük Oluru İle Kiraya Verilmesi Anadolu Üniversitesi merkez kampüsü ve çeşitli yerleşkelerinde bulunan muhtelif büyüklüklerdeki çay ocağı, kafeterya, kantin, büro, ATM, gibi 27 adet kiralanabilir ünitelerin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile kiraya verildiği ayrıca 18 yerin ise ihale yapılmadan rektörlük oluru ile kiraya verildiği tespit edilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde, genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütüleceği, 36’ncı maddesinde ise, bu Kanunun 1’inci maddesinde yazılı işlere ilişkin ihalelerde, tekliflerin gizli olarak verilmesini sağlayan kapalı teklif usulünün esas olduğu, ancak 44’üncü maddede gösterilen işlerin belli istekliler arasında kapalı teklif usulüyle, 45’inci maddede gösterilen işlerin açık teklif usulüyle, 51’inci maddede sayılan işlerin pazarlık, 52’nci maddede gösterilen işlerin de yarışma usulüyle yaptırılabileceği hüküm altına alınmıştır. Kanun’un “Pazarlık usulüyle yapılacak işler” başlıklı mezkur 51 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde hangi işlerin bu kapsamda ihale edilebileceği şu şekilde belirlenmiştir; “g) Kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi,” 85 Madde hükmünde belirtildiği üzere taşınmazların kiralanması hususunda bu fıkra kapsamında pazarlık usulünün uygulanabilmesi için şu iki şartın birlikte mevcudiyeti gerekmektedir; 1- Taşınmazın, Devletin özel mülkiyetindeki veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan olması, 2- İşin özelliği, idareye yararlı olması veya ivediliği gereği kapalı yada açık teklif yöntemlerinin kullanılamıyor olması. Dolayısıyla 51/g yöntemine göre pazarlık usulünün; Devlete ait taşınmazlar kavramının karşılığı olan, genel bütçeli kuruluşlara ait taşınmazlar yani tapuda Maliye Hazinesi adına kayıtlı taşınmazlar dışında uygulanması mümkün değildir. Nitekim bu durum belediyeye ait bir taşınmaza (Hazine taşınmazı olmayan) yönelik olarak Antalya 2. İdare Mahkemesince verilen 31.10.2006 tarih ve 2006/1861 sayılı Kararı onayan Danıştay 13. Dairesinin vermiş olduğu 21.10.2008 tarih ve 2008/6874 sayılı Kararda

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 da şu şekilde açıkça ifade edilmiştir: “Mülkiyeti belediyelere ait taşınmazların "Devletin özel mülkü" ve "Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler”den (kayalar, tepeler, dağlar, kaynaklar, sahipsiz şeyler, akarsular, kıyılar vb.) olmadığının tartışmasız olduğu, bu nedenle belediyelere ait taşınmazların 2886 sayılı Yasa'nın 51. maddesinin (g) bendi kapsamında kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi yoluyla devrinin olanaklı olmadığına (…) oy çokluğuyla karar verildi.” Yukarıda ayrıntılı olarak açıklanan gerekçelerle; üniversitelerin mülkiyetlerinde bulunan taşınmazların kiralama işlemlerinin, 2886 sayılı Kanun’un 51/g bendine göre ihale edilmesi ya da rektörlük oluru ile ihale yapılmadan kiraya verilmesi mümkün olmayıp, tahmin edilen bedelin dikkate alınması kaydıyla kapalı veya açık ihale yöntemine göre sonuçlandırılması gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle " Üniversitemiz tarafından kiraya verilen kiralanabilir üniteler incelendiğinde ihale yapılmadan Rektörlük oluru ile kiraya verilen ünitelerin bankalar ile bankalara ait ATM ler olduğu görülecektir. Personel maaşlarının ödendiği, öğrenci harçlarının tahsil edildiği bankalar ve şube açmak için talepte bulunan bankalar ile Rektörlük oluruyla kira sözleşmesi imzalanmıştır. Kampüs alanında mevcut diğer kiralanabilir üniteler 2886 Sayılı Kanunun 51/g maddesine göre ihale edilmiştir. Üniversitemiz mallarının devlet malı niteliğinde olduğu bu sebeple haczedilemeyeceği kesinleşen yargı kararları (Ek-21) ile teyit edilmiştir. İlgili mevzuat uyarınca Üniversite taşınmazları devlet malı niteliğinde kabul edildiğinden
kiralanmalarında 2886 Sayılı Kanunun 51/g maddesi uygulanmasında hukuki uygunluk bulunduğu düşünülmektedir.
2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu 51/g maddesinde kullanışlarının özelliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemiyle ihalesi uygun görülmeyen denmektedir. Kampüs alanında yer alan kiralanabilir üniteler de kullanışlarının özelliği gereği kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmemektedir. Şöyle ki kiralanabilir üniteler Kampüs yerleşkesi içinde bulunup öğrencilere hizmet vermektedir. Kampüs yerleşkesinde lisans ve lisansüstü öğrenim gören öğrenciler yanında ilk ve orta öğretim öğrencileri de bulunmaktadır. Bu sebeple Kampüs yerleşkesinde yer alan tüm ünitelerde ve işletmecilerinde belli vasıfların bulunması zorunludur. Hem öğrencilerin ihtiyaçlarının karşılanması hem de öğrencilerin her boyutuyla korunması amaçlandığında Kampüs yerleşkesinde yer alan ünitelerin kiralanmasında 2886 Sayılı Kanunun 51/g maddesi uygulanması zorunluluk arz etmektedir. "demektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 Sonuç olarak Üniversite yönetimi tarafından bulgu konusu tespit ile ilgili olarak rektörlük oluru ile kiralanan yerlerin banka şubesi ve ATM ler olduğunu ifade etmiştir. Ancak Rektörlük oluru ile kiralanan yerlere bakıldığında Banka şubeleri ve ATM ler dışında, merkez kütüphane fotokopi hizmetleri, Yüksek Okul Fotokopi hizmetleri, 2 adet Dükkan ve pano kiralamasının da Rektörlük oluru ile yapıldığı görülmektedir. Pazarlık usulü ile kiralanan yerler için ise Üniversite mallarının devlet malı sayıldığı ve özellikleri gereği pazarlık usulü ile kiralanmasının uygun olduğunu belirtmişlerdir. Ancak üniversitelerin mülkiyetlerinde bulunan taşınmazların kiralama işlemlerinin, 2886 sayılı Kanun'a göre tahmin edilen bedelin dikkate alınması kaydıyla kapalı veya açık ihale yöntemine göre sonuçlandırılması gerektiği değerlendirilmektedir. Bulgu konusu tespite ilişkin herhangi bir işlem tesis edilip edilmediği, edildi ise tesis edilen eylem ve işlemler takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 8: İç Kontrol Sistemi Yapılandırma Çalışmalarının Tamamlanmaması Anadolu Üniversitesinde iç kontrol sistemiyle ilgili yapılandırma çalışmalarının halen devam ettiği ancak eksikliklerin olduğu tespit edilmiştir Kurumda iç kontrol sistemi yapılandırma çalışmaları sonucunda; Rektör Yardımcısı Başkanlığında İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu Oluşturulduğu, İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu tarafından Revize edilen Anadolu Üniversitesi İç Kontrol Uyum Eylem Planı, 01.01.2018 tarihinden itibaren yürürlüğe konulduğu, Strateji Daire Başkanlığı tarafından Anadolu Üniversitesi Organizasyon Şeması oluşturulduğu, Her personel için kadro ve görev unvanı tanımlandığı, İş akış süreçleri taslak listesi güncellenerek sisteme girildiği, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından yılda bir kez olmak üzere ‘‘Eylem Planı Gerçekleşme Raporu’’ hazırlandığı ve Maliye Bakanlığına gönderildiği, 2018-2019 dönemi için İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı revize çalışmaları İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu Komisyonu tarafından yeni dönem için tamamlandığı ve Rektörlük Onayı ile yürürlüğe konulduğu, görülmüş olup iç kontrol sisteminin yapılandırılmasına ilişkin temel çalışmalar genel olarak tamamlanmıştır. Ancak Kontrol Ortamı Standartları Kamu Görevlileri Etik Sözleşmesi tüm çalışanlara tebliğ edilmemiştir. Mali işlemlerle ilgili görev tanımları ve süreç akış şeması hazırlanmıştır. Mali olmayan ve akademik görev tanımı ve iş akış şemalarının çalışmaları henüz hazırlanmamıştır. Ayrıca, birim yöneticilerinin verdikleri görevlerin takip edildiği bir yönetim bilgi sistemi yoktur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlanmış olmakla birlikte, planda öngörülen eylemlerin bir kısmı gerçekleştirilememiştir. Diğer taraftan, Üniversite üst yöneticisine bağlı olan Döner Sermaye İşletmesi, Üniversitede oluşturulan iç kontrol sisteminin dışında bırakılmış, Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde iç kontrol sistemi kurulmamıştır. Ayrıca Uyum Eylem Planı kapsamında Döner Sermaye İşletmesinde iç kontrol sisteminin yapılandırılmasına yönelik herhangi bir eyleme de yer verilmemiştir. 5018 sayılı Kanunun “iç kontrolün amacı” başlıklı 56 ncı maddesinde; “a) Kamu gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerinin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yönetilmesini, b) Kamu idarelerinin kanunlara ve diğer düzenlemelere uygun olarak faaliyet göstermesini, c) Her türlü malî karar ve işlemlerde usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesini, d) Karar oluşturmak ve izlemek için düzenli, zamanında ve güvenilir rapor ve bilgi edinilmesini, e) (Değişik: 22/12/2005-5436/10 md.) Varlıkların kötüye kullanılması ve israfını önlemek ve kayıplara karşı korunmasını, sağlamaktır. ” denilmektedir. 5018 sayılı Kanunun 11 inci maddesinde, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmeliğin 8 inci maddesinde ve Kamu İç Kontrol Standartları Tebliğinde belirtildiği gibi; "Üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin kurulması, işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden sorumlu oldukları ve bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri " hükme bağlanmıştır. Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklamalar doğrultusunda Üniversitesinin Kamu İç Kontrol sistemindeki aksaklık ve eksikliklerin giderilmesi çalışmalarını yürütmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle "Anadolu Üniversitesinde İç kontrol sistemi, kontrol ortamı ile başlatılmış ve izleme ile güncelleme ve geliştirme çalışmaları devam etmektedir. İç Kontrol Sistemi dinamik bir süreç olduğundan iç kontrolün 5 unsurunun her biri de, yıl içinde yeniden değerlendirilerek sürekli revize edilmektedir. Gerekli çalışmalar planlanmakta ve gerçekleştirilmektedir." demektedir. Sonuç olarak Üniversite yönetimi tarafından bulgu konusu tespit ile ilgili olarak gerekli çalışmaların ve revize işlemlerinin yapıldığı ayrıntılı olarak belirtilmiştir. Bulgu konusu tespite ilişkin herhangi bir işlem tesis edilip edilmediği, edildi ise tesis edilen eylem ve işlemler takip eden denetimlerde izlenecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 9. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ TABLOLAR

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 37

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 38

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 39

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 40

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 41

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 42

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 43

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 44

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 45

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 46

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 47

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 48

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 49 EK 2: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Binalar İçin Yapılan Harcamaların 252-Binalar Hesabına Kaydedilmemesi. 2017 Kısmen Yerine Getirildi İhale Kapsamında Alınan Nakit Teminatların İşin Sonunda İlgilisine İade veya Hazineye Gelir Aktarımı İşlemlerinin Gerçekleştirilmemesi. 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ..................................................................................... 53
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................ 56
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................. 56
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ......................................... 57
5. DENETİM GÖRÜŞÜ .................................................................................................................. 57
6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI .......................................................................... 58
7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER .......... 61
8. EKLER ......................................................................................................................................... 65

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1 Çalıştıkları Pozisyona Göre İşçilerin Dağılımı (31.12.2018) ..................................... 54 Tablo 2 2018 Yılı Bütçe Gideri Ödenek - Harcama Tablosu ................................................... 55 Tablo 3 2018 Yılı Bütçe Geliri Tahmin ve Gerçekleşme Tablosu ........................................... 55

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanakları

1. Kamu İdaresi Adına Açılmış Bazı Banka Hesaplarının Muhasebe Sistemi Dışında Yer Alması
2. Yıl İçerisinde Alımı Yapılan Bilgisayar Yazılımlarının 260 Haklar Hesabına Alınıp Yıl sonunda Gider Yapılması B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
3. Döner Sermaye İşletmesinde Ön Mali Kontrol İşlemlerinin Yapılmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 53

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 07.07.1999 tarih ve 23748 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelikle, 2547 Sayılı Kanun'un 58. maddesine göre kurulmuştur. Fakülte, yüksekokul, enstitü ve bağlı birimlerde daha önce kurulu bulunan döner sermaye işletmeleri de 01 Ağustos 1999 tarihinden itibaren faaliyetlerini rektörlüğe bağlı olarak kurulan bu yeni döner sermaye işletmesine devretmiştir. Fakülte, yüksekokul, enstitü, merkez ve bağlı birimlerin kuruluş amaçlarına uygun olarak, bilimsel görüş vermek, proje hazırlamak, araştırma-uygulama vb. hizmetlerde bulunmak, bilimsel sonuçların uygulanmasını sağlamak, bunlarla ilgili tahlil ve araştırmaları yürütmek, mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek, faaliyet alanı ile sınırlı olarak mal ve hizmet üretmek işletmenin faaliyet alanlarıdır. İşletme Müdürlüğü, satın alma işlemleri ve tahakkuk işlemlerine ait servislerden oluşmaktadır. Anadolu Üniversitesi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na ekli “II sayılı Cetvel” de yer alan bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, Yüksek Öğretim Kuruluna bağlı özel bütçeli bir kuruluştur. 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 12’inci maddesinde yer alan Üniversitelerin görevlerini yapmaktan sorumludur. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğüne bağlı birimler aşağıda yer almaktadır. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün faaliyet alanı aşağıdaki gibidir; a) Yükseköğretim kurumları dışındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerce talep edilecek bilimsel görüş, proje, araştırma ve benzeri hizmetler, b) Tasarım, plan ,proje, harita, fotoğraf, model deneyleri, bakım, onarım, röleve, restarasyon, peyzaj, deney, analiz, tetkik ve diğer mal ve hizmet üretimleri ile bunlara ilişkin işler, c) Turizm sektöründeki mevcut işgücü ve sektöre yeni girecek iş gücünün, uygulama ve becerilerini geliştirmeye yönelik kurulacak konaklama, yiyecek, içecek tesislerinde mal ve hizmet üretimi ile bunlara ilişkin işler, d) Yurt içi ve yurt dışındaki uzaktan öğretim, örgün ve yaygın eğitim-öğretim hizmetlerinin gerektirdiği her türlü basılı malzeme, görsel-işitsel eğitim materyalleri, bilgisayar ve televizyon-radyo programları, yardımcı ders ve test malzemeleri, deney ve uygulamaya ilişkin her türlü eğitici, öğretici, tanıtıcı malzeme ile kitlerin üretilmesi, çoğaltılması, dağıtılması, satılması, kiralanması,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 54 uygulanması ile bunlara ilişkin işler. e) Proje hazırlama, rapor verme, bilgisayar hizmetleri, danışmanlık, kültür, sanat, eğitim-öğretim, sertifika, test, anket, tanıtım programlarının hazırlanması, uygulanması, organizasyonu, ölçme ve değerlendirilmesi ile bunlara ilişkin işler, f) Kongre, konferans, sempozyum, seminer, panel ve benzeri bilimsel etkinliklerin gerektirdiği her türlü hizmetler, önceden Rektör’ün izni alınmak koşuluyla faaliyet alanına giren iş ve hizmetlerin satılması ve/veya pazarlanması yapılabilir. g) Açıköğretim İktisat ve İşletme Fakültelerinin yaygın eğitim – öğretim hizmetlerinin yurtiçi ve yurtdışı sınavlarının hazırlanması ve değerlendirilmesi işi, faaliyet alanlarıdır. 1.2.Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları 2018 yılı itibariyle 2 Enstitü, 10 Fakülte, 1 Yüksekokul, 1 Meslek Yüksekokulu, 11 Araştırma Merkezi, 4 Bağlı Birim ile beraber Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü toplam 29 eğitim birimine ulaşmıştır. Tablo 1’de Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde istihdam edilen personelin dağılımı görülmektedir. Tablo 6 Çalıştıkları Pozisyona Göre İşçilerin Dağılımı (31.12.2018)
Dolu Boş Toplam Memur 84 0 84 Sürekli İşçiler 1324 38 1362 Vizeli Geçici İşçiler (adam/ay) 1342 0 1342 Toplam 2750 38 2788 1.3. Mali Yapı Üniversitenin mali yapısı; özel bütçe, döner sermaye bütçesi ve sosyal tesislerden oluşmaktadır. Özel Bütçe işlemleri Strateji Daire Başkanlığı tarafından yürütülmekte, Döner sermaye işlemleri Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü ve Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. Bütçede 2018 yılı için 924.000.000,00 TL gelir tahmini yapılmıştır. Bütçe uygulama sonucunda 2018 yılında 574.605.068,81 TL gelir elde edilerek bütçe ile tahmin edilen tutarın altında kalınmıştır. 2018 yılı gelir gerçekleşme oranı %61 olmuştur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 55 Bu bağlamda Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 538 ve 539'uncu maddelerinde sayılan ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından düzenlenen mali tablolardan; 2018 yılı bütçe uygulama sonuçları ilişkin özet bilgiler aşağıda gösterilmiştir. Tablo 7 2018 Yılı Bütçe Gideri Ödenek - Harcama Tablosu Ekonomik Düzeyde 2018 Ödenek Kullanım Durumu Başlangiç Ödeneği Toplam Ödenek Gider Toplamı Gerçek. Oranı Bütçe Giderleri Toplami 924.000.000,00 924.000.000,00 552.825.310,86 %59 Tablo 8 2018 Yılı Bütçe Geliri Tahmin ve Gerçekleşme Tablosu
2018 Bütçe Tahmini 2018 Gerçekleşme Gerçek. Oranı Bütçe Gelirleri Toplamı 940.000.000,00 574.605.068,81 %61 Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün 2018 yılı bütçe başlangıç ödeneği 924.000.000,00 TL'dir. Yıl içinde ekleme yapılmamıştır. 2018 yılı bütçe gider gerçekleşmesi 552.825.310,86 TL olmuştur. Bu durumda 2018 bütçe gider gerçekleşme oranı %59 olmuştur. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü 2018 yılı muhasebe, hesap ve işlemleri Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir. Bu bağlamda döner sermeye işlemlerinin sonuçlarını göstermek üzere anılan Yönetmeliğin 565 ve 573’üncü maddelerinde sayılan mali tablolar düzenlenmektedir. Döner sermayenin muhasebe kayıt işlemleri, Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı muhasebe yetkilisince Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 56  Yevmiye defteri  Geçici ve kesin mizan  Bilanço  Gelir tablosu  Kasa Sayım Tutanağı,  Banka Mevcudu Tespit Tutanağı,  Teminat Mektupları Sayım Tutanağı. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 57 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 58 6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Kamu İdaresi Adına Açılmış Bazı Banka Hesaplarının Muhasebe Sistemi Dışında Yer Alması Eskişehir'de bulunan banka şubeleri ile yapılan yazışmalar sonucunda, Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü muhasebe sistemi içinde yer almayan banka hesaplarının mevcut olduğu tespit edilmiştir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin “102 Banka hesabı” başlıklı 72'nci maddesinde; “Bankalar hesabı, muhasebe birimleri adına bankaya yatırılan paralar ve bankaya tahsil için verilen çeklerden tahsil işlemi tamamlananlar ile muhasebe birimlerince düzenlenen çek ve gönderme emirlerinden ödendiği veya gönderildiği bildirilen çek ve gönderme emri tutarlarının izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Bu hüküm uyarınca kamu idareleri adına bankalarda açılan bütün hesapların kurumun 102 Banka Hesabında gösterilmesi gerekmesine rağmen yapılan incelemelerde Döner Sermaye İşletmesi adına muhtelif bankalar nezdinde açılan bazı hesapların muhasebe kayıtlarında yer almadığı belirlenmiştir. Konu ile ilgili olarak öncelikle Eskişehir’de bulunan banka şubelerine hitaben birer yazı yazılarak yazı ekinde belirtilen üniversite birimleri adına açılmış vadeli, vadesiz, yatırım vb herhangi bir hesabın bulunup bulunmadığı sorulmuştur. Aynı zamanda Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünden banka hesapları ve hesap bakiyelerini gösterir liste alınmıştır. Daha sonra Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünden alınan hesap listeleri ile bankalardan alınan listelerin karşılaştırılması yapılmıştır. Yapılan inceleme ve karşılaştırmalarda; Halkbank Eskişehir Şubesi tarafında gönderilen yazıda Üniversite Döner Sermaye İşletmesi adına açılmış 0 TL bakiyesi olan 1 adet hesap kaydı bunulmakta olup Döner Sermaye İşletmesi muhasebe kayıtlarında yer almamaktadır. Vakıfbank Eskişehir Şubesi tarafından gönderilen yazıda ise Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü adına açılmış 59 adet hesap kaydı bulunmaktadır. Bu hesaplardan 58 tanesinin bakiyeleri sıfırdır ve işletme müdürlüğü muhasebe sisteminde yer almamaktadır, kalan bir hesabın bakiyesi muhasebe kayıtları ile uyumludur. Ziraat Bankası Eskişehir Şubesinden alınan yazıda yer alan Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü adına açılmış hesaplardan 40013071-5084 nolu hesabın 31.12.2018 tarihi itibariyle 282.915,16 TL bakiye verdiği ancak muhasebe sisteminde yer almadığı tespit edilmiştir. Konu sorumlular ile görüşüldüğünde, söz konusu hesabın sınav ödemeleri için

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 59 toplu para yatırıldığı ve buradan kişilere dağıtıldığı tarafımıza şifahi olarak ifade edilmiştir. Ancak ödeme yapılan kişilerin takibi ve kalan bakiyenin kullanılabilmesi için söz konusu hesabın da muhasebe sistemine alınması gerekmektedir. Yapılan incelemede; bankalarda önceki yıllarda açılmış ancak bakiyesi sıfır olduğu ve uzun süreden beri işlem görmediği halde kapatılmayan hesapların bulunduğu görülmüştür. Bankalarda önceki yıllarda açılmış olup da bakiyesi sıfır olan ancak kapatılmayan hesapların kapatılması gerekir. Yukarıda belirtilen bankalarda muhtelif tarihlerde üniversite Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü adına açılmış olan ancak üniversitenin muhasebe sistemi içinde ve kayıtlarında yer almayan bu hesaplarda bulunan paraların öncelikle mahiyetlerinin belirlenmesi ve mahiyetleri belirlendikten sonra da Döner Sermaye İşletmesi Saymanlık Müdürlüğü tarafından üniversitenin muhasebe sistemi içine dahil edilerek kayıtlara alınması sağlanmalıdır. Kamu idaresi cevabında; "İşletme Müdürlüğümüz tarafından bulguda belirtilen Türkiye Halk Bankası A.Ş. Eskişehir Şubesine 13/05/2019 tarih ve E.40056 sayılı yazımız ile sıfır bakiyeli hesapların kapatılması için yazı (Ek-1) yazılmış ve 15/05/2019 tarih ve MÇ555 sayılı yazı (Ek-2) ile İşletmemiz adına banka nezdinde açık hesap bulunmadığı bildirilmiştir. Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. Anadolu Üniversite Şubesine 13/05/2019 tarih ve E.40055 sayılı yazımız (Ek-3) ile sıfır bakiyeli hesapların kapatılması için yazı yazılmış Vakıflar Bankasından 16/05/2019 tarih ve 130 sayılı yazı (Ek-4) ile sıfır bakiyeli açık hesaplarımızın bulunmadığı bildirilmiştir. Açık olduğu bildirilen ödeme hesaplarında bakiye tutarları oluşması halinde Hazine ve Maliye Bakanlığının Hesaba Aktarma Suretiyle Ödeme Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğe (Sıra no:61) göre işlem yapılacaktır. Ziraat Bankasında bulunan 40013071-5084 nolu hesabın muhasebe kayıtlarına alınması için 13/05/2019 tarih ve E.40030 sayılı yazı (Ek-5) yazılmış, Saymanlık Müdürlüğünün 15/05/2019 tarih ve 218 nolu cevap yazısı (Ek-6) ekte sunulmuş olup, Hazine ve Maliye Bakanlığının Hesaba Aktarma Suretiyle Ödeme Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğe (Sıra no:61) göre işlem yapıldığı bildirilmiştir." demektedir. Sonuç olarak Üniversite yönetimi tarafından bulgu konusu tespit ile ilgili olarak bankalara yazı yazılarak düzeltme kayıtlarının yapıldığı ifade edilmiştir. Ziraat Bankasında yer alan tutarla ilgili olarak Saymanlık Müdürlüğünün vermiş olduğu yazıda, toplu sınav ödemelerinin bu hesaba aktarıldığı ve yapılmayan sınav ödemelerinden kaynaklı artık bakiyelerin bundan sonra Saymanlık Müdürlüğü hesaplarına iade olarak muhasebe kayıtlarına

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 60 alındığını belirtmiştir. Bulgu konusu tespite ilişkin herhangi bir işlem tesis edilip edilmediği, edildi ise tesis edilen eylem ve işlemler takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 2: Yıl İçerisinde Alımı Yapılan Bilgisayar Yazılımlarının 260 Haklar Hesabına Alınıp Yıl sonunda Gider Yapılması 2018 yılı içerisinde alımı yapılan bilgisayar yazılımlarının 260 Haklar Hesabına kaydedildiği ancak, yıl sonunda herhangi bir amortisman ayrılmadan 740 nolu hesaba kaydedilerek doğrudan gider yapıldığı görülmüştür. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin Hesabın Niteliği başlıklı 222’nci maddesinde; “ Haklar hesabı, bedeli karşılığı edinilen imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.” Denilmiştir. Hesabın İşleyişi başlıklı 223’ncü maddesinde ise; “(1) Haklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç 1) Haklar, maliyet bedeli ile bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir. b) Alacak 1) Yararlanma süresi belli olanlar sürenin bitiminde, yararlanma süresi belli olmayanlar 5 inci yılın sonunda bu hesaba alacak, 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir. 2) Yararlanma hakkı devredildiğinde kayıtlı değeri ile bu hesaba alacak, birikmiş amortismanları 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına, devir bedeli tahsilatın şekline göre ilgili hesaplara borç kaydedilmekle birlikte; bu işlemden doğan kârlar 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar Hesabına alacak, bu işlemden doğan zararlar 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar Hesabına borç kaydedilir.” denilmektedir. Ancak muhasebe kayıtları incelendiğinde 2018 yılında alımı yapılan 5.326.172,40 TL tutarındaki lisans ve yazılımın 260 Haklar hesabına kaydedildiği, ancak söz konusu tutar için amortisman kaydı yapılmadığı ayrıca 31.12.2018 tarihinde tamamının 740 nolu hesaba alınarak gider yapıldığı dolayısıyla yıl sonu mali tablolarda kurumun sahip olduğu hakların izlenemediği görülmüştür. Yukarıdaki mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından yazılım, patent, lisans alımlarının 260 Haklar Hesabına alınarak takibinin yapılması, söz konusu haklar için 268 nolu hesap üzerinden amortisman ayrılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Belirtilen bulgu çerçevesinde bundan sonra yapılacak alımlarda Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğine göre bilgisayar yazılımlarının 260 Haklar Hesabına kaydı yapılırken , 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 61 üzerinden amortisman ayrılması işlemleri yapılacak ve 740 nolu hesaba gider kaydı oluşturulmayacaktır."demektedir. Sonuç olarak Üniversite yönetimi tarafından bulgu konusu tespit ile ilgili olarak mutabık kalınmış olup izleyen dönemde buna göre işlem yapacaklarını belirtmişlerdir. Ancak bulgu konusu muhasebe hatası düzeltilmediği için 2018 mali tablolarında bulguda belirtilen miktar kadar hata meydana gelmiştir. Bulgu konusu tespite ilişkin herhangi bir işlem tesis edilip edilmediği, edildi ise tesis edilen eylem ve işlemler takip eden denetimlerde izlenecektir. 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Döner Sermaye İşletmesinde Ön Mali Kontrol İşlemlerinin Yapılmaması Üniversite Döner Sermaye İşletmesinde; herhangi bir iç kontrol biriminin olmadığı, ,harcama öncesi ön mali kontrolün yapılması için mali hizmetler biriminin kurulmadığı ve ön mali kontrole tabi tutulması gereken ihale dokümanlarının ön mali kontrole tabi tutulmadığı tespit edilmiştir. 10.12.2003 tarih ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 55, 56, 57 ve 58’inci maddelerine dayanılarak hazırlanan İç Kontrol ve Ön Malî Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’da; Ön Malî Kontrol “İdarelerin gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerine ilişkin malî karar ve işlemlerinin; idarenin bütçesi, bütçe tertibi, kullanılabilir ödenek tutarı, harcama programı, finansman programı, merkezi yönetim bütçe kanunu ve diğer malî mevzuat hükümlerine uygunluğu ve kaynakların etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılması yönlerinden yapılan kontrolünü ifade eder” şeklinde tanımlanmış olup, Esaslar’ın “Amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci Maddesinde; “Bu Usul ve Esasların amacı, düzenleyici ve denetleyici kurumlar hariç olmak üzere, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde iç kontrol ve ön malî kontrol faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin ilke, iş, işlem ve süreçleri belirlemektir.” denilmektedir. Kapsam maddesinden de anlaşılacağı üzere genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinden olan Döner Sermaye İşletmeleri de ön mali kontrol yapacak kurumlar arasında kabul edilmektedir. Esaslarda Malî Hizmetler birimi “Kamu idarelerinde 5018 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinde belirtilen görevleri yürüten birimi ifade eder” denilmektedir. İç kontrole ilişkin yetki ve sorumlulukların belirlendiği Esasların 8 inci Maddesinde; “Üst yöneticiler, iç

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 62 kontrol sisteminin kurulması ve gözetilmesinden, harcama yetkilileri ise görev ve yetki alanları çerçevesinde, idari ve malî karar ve işlemlere ilişkin olarak iç kontrolün işleyişinden sorumludur. İdarelerin malî hizmetler birimi, iç kontrol sisteminin kurulması, standartlarının uygulanması ve geliştirilmesi konularında çalışmalar yapar ve ön malî kontrol faaliyetini yürütür…” ifadesi yer almaktadır. Esasların “Ön malî kontrolün kapsamı” başlıklı 10 uncu maddesinde; “Ön malî kontrol görevi, idarelerin yönetim sorumluluğu çerçevesinde, harcama birimleri ve malî hizmetler birimi tarafından yerine getirilir. Ön malî kontrol, harcama birimleri tarafından yapılan kontroller ile malî hizmetler birimi tarafından yapılan kontrollerden oluşur. Malî hizmetler birimi tarafından yapılacak ön malî kontrol, Usul ve Esaslarda belirtilen kontroller ile idarelerce yapılacak düzenlemeler çerçevesinde bu birim tarafından yapılması öngörülen kontrollerden meydana gelir. Gelir, gider, varlık ve yükümlülüklere ilişkin malî karar ve işlemler, harcama birimleri ve malî hizmetler birimi tarafından idarenin bütçesi, bütçe tertibi, kullanılabilir ödenek tutarı, ayrıntılı harcama veya finansman programları, merkezi yönetim bütçe kanunu ve diğer malî mevzuat hükümlerine uygunluk yönlerinden kontrol edilir. Malî karar ve işlemler harcama birimleri tarafından kaynakların etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılması açısından da kontrol edilir.” denilmektedir. Konuyla ilgili 2018 yılı denetimlerimizde Döner Sermaye İşletmesinde; herhangi bir iç kontrol biriminin kurulu olmadığı, harcama öncesi ön mali kontrolün yapılması için mali hizmetler biriminin oluşturulmadığı, ön mali kontrole tabi tutulması gereken İhale dokümanlarının ön mali kontrole tabi tutulmadığı için dosyalarda ön mali kontrole ilişkin herhangi bir görüş yazısının yer almadığı, tespitleri yapılmış olup söz konusu uygulama 5018 Sayılı Kanun’un “ Ön malî kontrol” başlıklı 58 inci maddesi, Kanun’un 60’ıncı maddesi (l) bendi ile 5018 sayılı Kanun’un 55, 56, 57 ve 58 inci maddelerine dayanılarak Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan İç Kontrol Ve Ön Malî Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın 3, 13, 17, 26, 28’ inci maddelerine aykırılık teşkil etmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle "Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin yeniden yapılandırılacağı bütçesinin özel bütçe içinde yer alacağı yasal düzenleme yapılıncaya kadar belirtilen mevzuat hükümlerine göre gerçekleştirme görevlileri tarafından ön mali kontrol işlemleri yürütülecek olup, eksik olan “kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi ödeme emri belgelerinin üzerine düşülerek imzalanacaktır."demektedir. Sonuç olarak Üniversite yönetimi tarafından bulgu konusu tespit ile ilgili olarak mutabık kalınmış olup izleyen dönemde buna göre işlem yapacaklarını belirtmişlerdir. Bulgu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 63 konusu tespite ilişkin herhangi bir işlem tesis edilip edilmediği, edildi ise tesis edilen eylem ve işlemler takip eden denetimlerde izlenecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 64 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 65

1. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ TABLOLAR

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. ÖZET ............................................................................................................................... 70
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................... 70
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ................................................................................. 71
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ............................ 71
5. GENEL DEĞERLENDİRME ....................................................................................... 71
6. DENETİM BULGULARI .............................................................................................. 72

BULGU LİSTESİ A. Denetim Bulguları

1. Faaliyet Raporunun Yasal Süresi İçerisinde Hazırlanarak Kamuoyuna Duyurulmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 70

1. ÖZET Bu rapor, Anadolu Üniversitesi’nin performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca, Sayıştay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Anadolu Üniversitesi’nin hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aşağıdakiler denetlenmiştir:  2014- 2018 dönemine ait Stratejik Plan,  2018 yılı Performans Programı,  2018 yılı İdare Faaliyet Raporu ve  Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. Anadolu Üniversitesinin 2018 yılı performans denetimi kapsamında yapılan denetimler sonucunda; 2014-2018 Stratejik Planın mevcut olduğu ancak mevzuatta belirlenen yasal süre içerisinde hazırlanıp yayımlanmadığı, Stratejik planın Rehberde belirlenen tüm başlıkları genel olarak taşıdığı, 2018 yılı performans programının mevcut olduğu ve gereken şartları taşıdığı, 2018 yılı idare faaliyet raporunun Şubat sonu itibariyle hazırlanıp yayımlanması gerekirken zamanlılık kriterine aykırı olarak süresi içerisinde kamuoyuna duyurulmadığı görülmüştür.
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına ilişkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmış olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 71 bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilir. Bu çerçevede, Anadolu Üniversitesi’nin yayımladığı 2014-2018 dönemine ait Stratejik Plan, 2018 yılı Performans Programı ve 2018 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir. 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2018 yılı performans denetimi kapsamında Anadolu Üniversitesi’nin yayımladığı 2014-2018 dönemine ait Stratejik Plan, 2018 yılı Performans Programı ve 2018 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. 2014-2018 dönemine ilişkin Stratejik Planın performans denetim kriterleri kapsamında değerlendirilmesi sonucunda; mevcudiyet ve zamanlılık kriterini sağladığı, sunum kriteri açısından Rehber çerçevesinde genel olarak tüm başlıkları kapsadığı düşünülmektedir. Planda çok sayıda amacın belirlenmesi, amaçların gerçekleştirilmesine yönelik gerçekçi, spesifik,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 72 ulaşılabilir hedefler belirlenmesi, söz konusu hedeflerin birçoğunun gerçekleştirilmesi ve çıktıların ölçülebildiği görülmüştür. 2018 yılı performans programının denetim kriterleri kapsamında mevcudiyet, zamanlılık kriterini sağladığı sunum kriteri açısından ise Performans Programı Hazırlama Rehberini içerik olarak karşıladığı görülmüştür. Hedef ve performans göstergelerin ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlama kriterlerini karşıladığı anlaşılmıştır. Faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik veri kayıt sistemlerinin ölçülmesine yönelik olarak faaliyet dönemi içerisindeki verilerin toplanması, izlenmesi amacıyla bir bilgi sistemi oluşturulmuş ancak 2018 yılı faaliyet raporunun zamanlılık kriterine aykırı olarak yasal süre içerisinde hazırlanarak kamuoyuna duyurulmadığı görülmüştür. 6. DENETİM BULGULARI Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesi BULGU 1: Faaliyet Raporunun Yasal Süresi İçerisinde Hazırlanarak Kamuoyuna Duyurulmaması Anadolu Üniversitesi 2018 yılı Faaliyet Raporunun yasal süresi içerisinde hazırlanarak kamuoyuna duyurulmadığı ve denetime sunulmadığı görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun Faaliyet Raporlarını düzenleyen 41’ inci maddesinde; “Üst yöneticiler ve bütçeyle ödenek tahsis edilen harcama yetkililerince, hesap verme sorumluluğu çerçevesinde, her yıl faaliyet raporu hazırlanır. Üst yönetici, harcama yetkilileri tarafından hazırlanan birim faaliyet raporlarını esas alarak, idaresinin faaliyet sonuçlarını gösteren idare faaliyet raporunu düzenleyerek kamuoyuna açıklar. Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri ve sosyal güvenlik kurumları, idare faaliyet raporlarının birer örneğini Sayıştay'a ve Maliye Bakanlığına gönderir.” denilmektedir. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 11’ inci maddesine göre genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, özel bütçeli idareler ile sosyal güvenlik kurumlarını ilgili mali yıla ilişkin faaliyet raporları üst yöneticileri tarafından izleyen mali yılın en geç Şubat ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklanır. Bu raporların birer örneği de aynı süre içerisinde Sayıştay’a ve Bakanlığa gönderilir denilmiştir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre Kurum Faaliyet Raporunun en geç Şubat ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklanması ve bir örneğinin de Sayıştaya gönderilmesi gerekmektedir. Ancak tarafımıza sunulmadığı için performans denetimi kapsamında

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 73 denetlenememiştir. Sonuç olarak Anadolu Üniversitesi 2018 yılı Faaliyet Raporu mevcudiyet ve zamanlılık kriterine aykırı olarak yasal süresi içerisinde hazırlanarak kamuoyuna duyurulmamış ve performans denetimi kapsamında denetimi yapılamamıştır. Kamu idaresi cevabında; "7141 sayılı Kanun’un 7 nci maddesiyle 2809 sayılı “Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu”na ek maddeler eklenerek yeni ü niversiteler kurulmuş ve bu kanunla bazı fakü lte, enstitü ve yü ksekokullar Üniversitemizden ayrılarak yeni kurulan Eskişehir Teknik Üniversitesine devredilmiştir. Yeni kurulan bu ü niversitelerin faaliyet raporlarını hazırlayıp hazırlamayacaklarıyla ilgili net bir bilgi olmaması nedeniyle Üniversitemiz faaliyet raporunun hazırlanması sürecinde ayrılmış olan fakü lte, enstitü ve yü ksekokullarında bünyemizde bulundukları süreç içerisindeki faaliyetlerine de Anadolu Üniversitesi olarak hazırladığımız Faaliyet Raporunda öncelikle yer verilmiş, ancak sonrasında Strateji ve Bütçe Başkanlığınca tarafımıza gönderilen yazıyla yeni kurulan üniversitelerin 2018 yılı için faaliyet raporlarını kendilerinin hazırlayacakları belirtilmiştir. Bu ortaya çıkan yeni durum sonrasında üzerinde çalışmakta olduğumuz 2018 İdare Faaliyet Raporunun devredilen birimlerin verilerine ilişkin gerekli ayrıştırmaların yapılarak güncellenmesi ihtiyacı doğmuştur. Bu nedenle de Üniversitemiz 2018 Yılı İdare Faaliyet Raporunun yayınlanması gecikmiştir." demektedir. Sonuç olarak Üniversite yönetimi tarafından bulgu konusu tespit ile ilgili olarak Üniversiteden ayrılarak yeni kurulan Eskişehir Teknik Üniversitesine devredilen birimler nedeniyle faaliyet raporunun güncellenmesi gerektiği ve bu nedenle yayınlanmasının geciktiği belirtilmiştir. Bulgu konusu tespite ilişkin herhangi bir işlem tesis edilip edilmediği, edildi ise tesis edilen eylem ve işlemler takip eden denetimlerde izlenecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 74 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 75