2018 - AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ.pdf

AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ 2018 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2019

İÇERİK AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 29

AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 6
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 6
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 6
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ........................................................................ 7
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 9
7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ........................... 9
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 21

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Mali Yılı Bütçe Giderleri ................................. 4 Tablo 2Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Mali Yılı Bütçe Gelirleri .................................. 4

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler

1. Banka Hesapları Arasındaki Para Aktarımlarının Muhasebeleştirilmesinin Hatalı Yapılması
2. Taşınmaz ve İşletme Hakkı Kiralamalarının Mevzuata Uygun Muhasebeleştirilmemesi
3. Taşınmazların Cins Tashihlerinin yapılmaması
4. Vadeli Hesap İşlemlerinden Elde Edilen Faiz Gelirlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi
5. Takipli Alacakların Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında İzlenmemesi
6. Doğrudan Teminle Gerçekleştirilen Süreli İşler İçin Sözleşme Yapılmaması
7. Proje Özel Hesabında Eksik Döviz Değerlemesi Yapılması
8. Üniversitede İç Denetçi Görevlendirmesi Yapılmaması
9. Stratejik Planın Hazırlanmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anayasa’nın 130’uncu maddesine göre çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Anayasa’nın yukarıda yer verilen hükmüne istinaden, 17.05.2007 tarih ve 5662 sayılı kanun ile Ağrı Dağı Üniversitesi adıyla kurulmuş; 28.06.2008 tarih ve 26920 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5773 sayılı kanunla da adı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi olarak değiştirilmiştir. Üniversiteler başta Anayasa ve aşağıda sayılan kanunlar olmak üzere; bunlara ilişkin olarak çıkarılan ikincil mevzuat çerçevesinde faaliyetlerini sürdürmektedir. Kuruma ilişkin temel mevzuat, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu, 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunu, 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu, 5746 sayılı Araştırma Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun, 3843 sayılı Yükseköğretim Kurumlarında İkili Öğretim Yapılması, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun, 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu ve Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’dur. Yükseköğretim kurumlarının 2547 Sayılı Kanunun 12’nci maddesinde belirlenen görevleri;  Çağdaş uygarlık ve eğitim - öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde, toplumun ihtiyaçları ve kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun ve ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim - öğretim, bilimsel araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak,  Kendi ihtisas gücü ve maddi kaynaklarını rasyonel, verimli ve ekonomik şekilde kullanarak, milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılan plan ve programlar doğrultusunda, ülkenin ihtiyacı olan dallarda ve sayıda insan gücü yetiştirmek,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2  Türk toplumunun yaşam düzeyini yükseltici ve kamuoyunu aydınlatıcı bilim verilerini söz, yazı ve diğer araçlarla yaymak,  Örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim yoluyla toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak,  Ülkenin bilimsel, kültürel, sosyal ve ekonomik yönlerden ilerlemesini ve gelişmesini ilgilendiren sorunlarını, diğer kuruluşlarla işbirliği yaparak, kamu kuruluşlarına önerilerde bulunmak suretiyle öğretim ve araştırma konusu yapmak, sonuçlarını toplumun yararına sunmak ve kamu kuruluşlarınca istenecek inceleme ve araştırmaları sonuçlandırarak düşüncelerini ve önerilerini bildirmek,  Eğitim - öğretim ve seferberliği içinde, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim hizmetini üstlenen kurumlara katkıda bulunacak önlemleri almak,  Yörelerindeki tarım ve sanayinin gelişmesine ve ihtiyaçlarına uygun meslek elemanlarının yetişmesine ve bilgilerinin gelişmesine katkıda bulunmak, sanayi, tarım ve sağlık hizmetleri ile diğer hizmetlerde modernleşmeyi, üretimde artışı sağlayacak çalışma ve programlar yapmak, uygulamak ve yapılanlara katılmak, bununla ilgili kurumlarla işbirliği yapmak ve çevre sorunlarına çözüm getirici önerilerde bulunmak,  Eğitim teknolojisini üretmek, geliştirmek, kullanmak, yaygınlaştırmak,  Yükseköğretimin uygulamalı yapılmasına ait eğitim - öğretim esaslarını geliştirmek, döner sermaye işletmelerini kurmak, verimli çalıştırmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaktır. Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminden önce Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünce gerçekleştirilen bütçe iş ve işlemleri, Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçilmesiyle Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı Bütçe Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilmeye başlanmıştır. Daha önce Kalkınma Bakanlığınca vize edilen ve izleme değerlendirilmesi yapılan yatırım programı Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı Sektörler ve Kamu Yatırımları Genel Müdürlüğünce vize edilerek izlenme değerlendirilmeye başlanmıştır. Önceden temsil ve ağırlama giderleri için Başbakanlık Ekonomik, Sosyal ve Kültürel İşler Başkanlığından alınan ödenek kullanım izinleri Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünden alınmaya başlanmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçilmesi sonucunda, “Rektör Adayı Olmak İsteyenlerin Başvurusuna İlişkin Usul ve Esaslar” yayımlanarak kriterler yeniden belirlenmiş, “Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği” yeniden düzenlenmiş ve 02 Kasım 2018 tarih ve 30583 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Devlet Yükseköğretim Kurumlarında Öğretim Elemanı Norm Kadrolarının Belirlenmesine ve Kullanılmasına İlişkin Yönetmelik” uygulanmaya başlanmıştır. 1.2.Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Üniversitelerin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanınca, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca seçilmekte ve atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik organı Senato olup Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi bünyesinde,8 fakülte, 6 meslek yüksekokulu, 6 yüksekokul ve 3 enstitü bulunmaktadır. 2018 yılı itibariyle 6 profesör, 20 doçent, 113 doktor öğreti üyesi, 118 öğretim görevlisi, 144 araştırma görevlisi ile eğitim öğretim hizmetleri sürdürülmektedir. İdari kadrolarda ise genel idari hizmetlerde 152, teknik hizmetlerde 28, sağlık hizmetlerinde 1, avukatlık hizmetlerinde 1, yardımcı hizmetlerde 10 personel görev yapmaktadır. Üniversitenin bağlı, ilgili ve ilişkili olduğu kurum ve idareler değerlendirildiğinde; Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Üniversitesinin ilgili yıl bütçesi Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak işleme tabi tutulup yürürlüğe konmaktadır. Mali yönetim yapısı ve işleyişi, kamu bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, mali işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve raporlanması ve mali kontrole ilişkin olarak 5018 sayılı Kanun’un verdiği görev ve yetkiye istinaden başta Hazine ve Maliye Bakanlığı düzenlemeleri olmak üzere ilgili diğer kurumların düzenlemelerine tabidir. Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim altında bulunduran Yükseköğretim Kuruluna bağlı Yükseköğretim Denetleme Kurulu ise kamu idaresinin faaliyetlerini denetleme yetkisine sahiptir. 1.3.Mali Yapı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi, bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, özel

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 bütçeli bir kuruluştur. Kurumun bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanmaktadır. Uygulama sonuçları ve muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre yapılmaktadır. Gelir kaynakları Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerinden oluşmaktadır. Bu kapsamda belirlenen ödenekleri kullanarak giderlerini finanse etmektedir. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesinin 2018 yılında bütçeyle verilen toplam ödeneği 87.244.000 TL'dir. Yıl içerisindeki aktarma ve düşmeler neticesinde kullanılabilir bütçe ödeneği 116.492.936 TL olmuştur. 2018 yılında bu tutarın 107.436.711 TL'si harcanmıştır. Bütçe gerçekleşme oranı % 92,22'dir. Bütçede 87.244.000 TL gelir tahmini yapılmıştır. Bütçe uygulama sonucunda 107.329.804 TL gelir elde edilmiştir. Gelir gerçekleşme oranı % 123,02 olmuştur. 2018 yılı mali tablolarına göre kurumun net faaliyet sonucu 10.257.150,20 TL’dir. 2018 yılı bütçesinde Ekonomik sınıflandırmaya göre yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir. Tablo 1Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Mali Yılı Bütçe Giderleri Ekonomik sınıflandırmaya göre 2018 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları ise aşağıdadır. Tablo 2Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Mali Yılı Bütçe Gelirleri Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi merkezi yönetim bütçesi içerisinde yer alan özel bütçeli bir kamu idaresi olmakla birlikte 5018 sayılı Yasa’da tanımlanan bütçe türleri dışında kalan döner sermaye işletmesi bütçesi de kaynakları arasında yer almaktadır. Ağrı İbrahim Hesap Kodu /Adı Toplam Ödenek(TL) Toplam Harcama(TL) Gerçekleşm e Oranı (%) 830.01 Personel Giderleri 56.178.960 58.635.075 104,37 830.02 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 6.889.165 7.087.317 102,87 830.03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 19.457.535 16.600.584 85,31 830.05 Cari Transferler 2.590.276 2.379.166 91,84 830.06 Sermaye Giderleri 31.377.000 22.734.569 72,45
TOPLAM 116.492.936 107.436.711 92,22 Hesap Kodu/Adı Bütçe Başlangıç Tahmini (TL) Gerçekleşen Tutar (TL) Gerçekleşme Oranı (%) 800.03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 1.884.000,00 3.331.475,60 176,82 800.04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 83.577.000,00 101.002.500,00 120,84 800.05 Diğer Gelirler 1.783.000,00 2.995.828,23 168 TOPLAM 87.244.000,00 107.329.803,83 123,02

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 yılı faaliyetlerini 571.977,97 TL dönem net kârı ile tamamlamıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kanun’un 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim bunlar ile Usul ve Esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Kasa sayım tutanağı.  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Alınan çekler sayım tutanağı  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı  Teminat mektupları sayım tutanağı  Değerli kâğıtlar sayım tutanağı  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu  Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesinde İdari ve Akademik birimleri ile alt birimlerince yürütülecek görevler yazılı olarak tanımlanıp iş bölümüne göre görev tanımları oluşturulmuş ve birim web sayfasında yer alması sağlanarak çalışanlara yazılı olarak tebliğ edilmiştir. Üniversitenin İç Kontrol Uyum Eylem Planında hazırlanmış olup birim faaliyetleri ile mali karar ve işlemler hakkındaki yazılı prosedürler, hiyerarşik kontroller listesi, iş akış şemaları bulunmaktadır. Kurum personellerinin etik davranış ilkeleri hakkında bilgi sahibi olması amacıyla temel eğitim programlarına etik dersi dâhil edilmiştir. EBYS ve İmza Yetkileri Yönergesinde evrak ve önemli belgeleri imzalama ve onaylamaya yetkili kişiler belirtilmiştir. Her görev için gerekli eğitim ihtiyacı 657 Devlet Memurları Kanununa göre ve her yıl birimlerden gelen talepler doğrultusunda belirlenmektedir. İnsan Kaynakları Yönetimine ilişkin olarak;  Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi İnsan Kaynakları Yönergesi,  Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi İdari kadrolar için Norm Kadro ve Yer Değiştirme Yönergesi,  Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Yetkinlik Bazlı Performans Değerlendirme

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Yönergesi,  Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi İdari Personel Ödül Yönergesi hazırlanarak web sayfasında yayınlanmıştır. Üniversitenin idari ve akademik birimlerinde birim faaliyet raporları hazırlanıp iç kontrol güvence beyanı imzalanmaktadır. Birim faaliyet raporlarında yer alan bilgi ve açıklamaların doğru ve güvenilir olup olmadığı ile ilgili bilgiler e-bütçe ve KBS sisteminden teyit edilmektedir. Üniversitenin İç kontrol sisteminin uygulanması ve geliştirilmesi amacıyla İç Kontrol Uyum Eylem Planı hazırlanmıştır. Altı aylık dönemler halinde gerçekleştirilen eylemlerin gerçekleştirilme sonuçlarını gösteren bir değerlendirme rapor hazırlanıp üst yöneticiye sunulmuştur. Muhasebe yetkilisi, 10.12.2003 tarih ve 5018 sayılı Kanunun 62. Maddesi ile 2005/9912 Karar Sayılı Muhasebe Yetkilerinin Eğitimi, Sertifika Verilmesi ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte belirlenen şartları taşımakta ancak sertifikası bulunmamaktadır. Mali hizmetler biriminde Uzman kadrosunda çalışan bulunmamaktadır. Üç tane Mali Hizmetler Uzman Yardımcısı görev yapmaktadır. İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslarda yer alan limitleri aşan tüm taahhüt ve sözleşme tasarıları kontrole tabi olup Ön Mali Kontrole gönderilmeyen taahhüt ve sözleşme tasarısı bulunmamaktadır. İç kontrol, sadece mali işlemleri kapsamamakta; idarenin stratejik amaçlarından, faaliyet ve süreçlerine kadar, hedeflerine ulaşmasını ve kaynak kullanımını etkileyen her şey iç kontrolün konusunu oluşturmaktadır. Bu bağlamda Ön Mali Kontrole tabi mali karar ve işlemler dışında sürece iç kontrol sistemi dahil olmaktadır. Üniversitede üst yöneticiler verdikleri görevleri kullanılan otomasyon sistemleri ile takip etmektedir. Üniversite personeli, görevlerini yerine getirirken göreviyle ilgili kanun, yönetmelik, mevzuatlara zamanında erişebilmekte ve ihtiyaç duyulması halinde alanında uzman personel tarafından eğitim faaliyetleri düzenlenmektedir. Üniversitede iç denetim birimi bulunmamaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesinin 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Banka Hesapları Arasındaki Para Aktarımlarının Muhasebeleştirilmesinin Hatalı Yapılması Üniversite banka hesaplarına ilişkin muhasebe kayıtlarının incelenmesi neticesinde, banka hesapları arasındaki para aktarımlarının muhasebeleştirilmesi işleminde, 108 Diğer Hazır Değerler hesabı ile 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının kullanılmadığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı bölümünün “hesabın işleyişi” başlıklı 37’nci maddesinde; “a) Borç …4) Muhasebe birimlerine ait ulusal para birimi cinsinden banka hesapları arasındaki para aktarımı için bankaya verilen talimatlar bu hesaba borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilir. b) Alacak …3) Muhasebe birimlerine ait banka hesapları arasındaki para aktarımı için bankaya verilen talimatlardan yerine getirilenler bu hesaba alacak, 102-Banka Hesabına borç kaydedilir.” Denilmektedir. Söz konusu yönetmelik hükümlerine rağmen, banka hesapları arasındaki para aktarımlarının muhasebeleştirilmesi işleminin, 102 Banka hesaplarının karşılıklı kullanılması yoluyla yapıldığı tespit edilmiştir. Muhasebe birimlerine ait vadeli-vadesiz, vadesiz-vadeli banka hesapları arası

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 aktarımlarında kayıtlar yapılırken 108 Diğer Hazır Değerler hesabı ile 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının kullanılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemize ait tüm ödemelerde Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda 103 – Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı kullanılmaktadır. Üniversitemizde bazen hesapların ayrıntı kodlarında yapılan hatalara ilişkin düzeltme kayıtları nedeniyle muhasebe kaydında sadece 102 hesap kodu kullanılarak yapılmaktadır. Bahse konu hata vadeli hesaba para aktarımı yapılırken sadece sene başı bir kez 102-103 hesapları kullanılarak yapılıyor. Bundan sonra vade uzatımlarında sadece 102 kullanılarak yapılmaktadır. Bu doğrultuda yapılacak hesaplar arası para aktarımlarında ilgili hesapların kullanılması hususuna azami gayret gösterilecektir." denilmiştir. Sonuç olarak Üniversitenin banka hesapları arasındaki para aktarımlarının muhasebeleştirilmesi işleminde, 108 Diğer Hazır Değerler hesabı ile 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının kullanılması gerekmektedir. BULGU 2: Taşınmaz ve İşletme Hakkı Kiralamalarının Mevzuata Uygun Muhasebeleştirilmemesi Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesinin 2018 yılı hesap ve işlemlerinin incelenmesinde; üniversite tarafından gerçekleştirilen taşınmaz ve işletme hakkı kiralamalarının mevzuata uygun şekilde muhasebeleştirilmediği tespit edilmiştir. Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün “Taşınmazlara İlişkin İşlemler” konulu 26.11.2014 tarihli ve 90192509-210.05.02-13278 sayılı Genel Yazısıyla 990 Kiraya Verilen, İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı, 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı ve 999 Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabı ihdas edilmiştir. Buna göre kiraya verilen taşınmazlar kayıtlı değerleri üzerinden 990 no’lu hesabın ilgili yardımcı hesabına borç, 999 no’lu hesaba alacak; diğer taraftan toplam kira gelirleri (peşin tahsil edilenler hariç) tahsil edileceği yıllara göre 993 no’lu hesabın bölümlenmiş yardımcı hesaplarına borç, 999 no’lu hesaba alacak kaydedilecektir. Dönem sonlarında 993 hesap yardımcı hesaplar bazında güncellenecek; kira gelirleri tahsil edildikçe 993 ve 999 no’lu hesaplara ters kayıt yapılacak; kira gelirlerinin tamamı tahsil edilince de 990, 993 ve 999 no’lu hesaplar ters kayıtlarla kapatılacaktır. Üniversitenin kiralamalara ilişkin kayıtları incelendiğinde kiraya verilen taşınmazlar

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 bulunmasına rağmen 990,993 ve 999 no’lu hesapların kullanılmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemiz taşınmazlarını kiraya verirken, Muhasebat Genel Müdürlüğünün Taşınmazlara ilişkin işlemler konulu 26.11.2014 tarih ve 90192509-210.05.02- 13278 sayılı genel yazı ve ekindeki örneklerde; arsanın kiraya verilmesi veya binanın tamamının kiraya verilmesi halinde 990, 993 ve 999 kodlu Nazım Hesapların çalıştırılacağı düzenlemesi yer almaktadır. Üniversitemize ait arsaların veya binanın tamamının kiraya verilmemesi nedeniyle söz konusu Nazım Hesaplar çalıştırılmamıştır. 2019 yılından itibaren ilgili hesapların kullanılmasına özen gösterilecektir." denilmiştir. Sonuç olarak Üniversitenin kiraya verilen taşınmazlarına ilişkin işlemlerinde 990,993 ve 999 no’lu hesapların kullanılması gerekmektedir. BULGU 3: Taşınmazların Cins Tashihlerinin yapılmaması Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi tarafından kullanılmakta olan taşınmazların cins tashihlerinin gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’ üncü maddesinde; “Cins tashihi: Binalar, arazi ve arsalar ile yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda tapu kayıtlarının mevcut kullanım şekli dikkate alınarak düzeltilmesi işlemini, … İfade eder” Denilmektedir. Cins tashihlerinin ne şekilde sağlanacağı ise Yönetmeliğin “Cins tashihlerinin yapılması” başlıklı 10'uncu maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; Cins tashihi gerektiren bir durumun mevcudiyeti halinde, Kamu İdaresi tarafından Tapu Müdürlüğü’ne başvurulmak suretiyle, tapu kayıtlarının fiile duruma uygun hale getirilmesi sağlanmalıdır. Kamu idarelerinin bu başvuru işlemini; kendi mülkiyetlerindeki taşınmazlar için bizzat gerçekleştirmeleri gerekirken, tahsis suretiyle kullanmakta oldukları taşınmazlar için ise malik idare eliyle gerçekleştirmeleri gerekmektedir. Ancak Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi tarafından kullanılmakta taşınmazların büyük

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 bir kısmının mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının uyumlu olmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, bir önceki yıl bulgularında da yer alan Üniversite mülkiyetinde bulunan veya Üniversite tarafından tahsisli olarak kullanılan taşınmazların cins tashihlerinin yapılması için gerekli işlemlerin yapılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; " Üniversitemiz Cins Tashihlerinin yapılması ile ilgili işlemler başlatılmış olup, bunun tevhid, ifraz dosyası hazırlanmıştır. Ağrı Belediye Başkanlığı'ndan da Encümen kararı çıkmıştır. (Ek: 1.1 - Ek: 1.2) Söz konusu dosyada tarafların beyannameleri de alınarak, Ağrı Kadastro Müdürlüğüne gönderilmiştir. (Ek: 2.1 - Ek: 2.2) Tashih işlemlerinin yapılması için bu işlemlerin tamamlanması beklenmektedir." denilmiştir Sonuç olarak Üniversite mülkiyetinde bulunan veya Üniversite tarafından tahsisli olarak kullanılan taşınmazların cins tashihlerinin en kısa zamanda tamamlanması gerekmektedir. BULGU 4: Vadeli Hesap İşlemlerinden Elde Edilen Faiz Gelirlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi Vadeli hesap işlemlerinden elde edilen faiz gelirlerinin muhasebeleştirilmesinde Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine uyulmadığı tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin Banka Hesabının işleyişine ilişkin hükümler içeren 19’uncu maddesinde; muhasebe birimlerinin hesaplarının bulunduğu bankalarca tahakkuk ettirilerek banka hesabına aktarılan faiz tutarlarının 102 Hesabına, tevkifat tutarlarının 630 Giderler Hesabına borç, faiz tutarının içinde bulunulan aya ait kısmının 600 Gelirler Hesabına, geçmiş aylara ait kısmının ise 181 Gelir Tahakkukları Hesabına alacak kaydedileceği, Banka Hesabına aktarılan tutarın tamamının aynı zamanda 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800- Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede; vadeli hesap işlemlerinden elde edilen faiz gelirlerinin muhasebeleştirilmesine ilişkin olarak, 630 Giderler Hesabı ile 181 Gelir Tahakkukları Hesabının kullanılmadığı, böylece, tevkifat tutarlarının 630 Giderler Hesabına borç, faiz tutarlarının geçmiş aylara ait kısmının ise 181 Gelir Tahakkukları Hesabına alacak kaydedilmediği görülmüştür. Vadeli hesap işlemlerinden elde edilen faiz gelirlerinin muhasebeleştirilmesinde, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine uyulması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Kamu idaresi cevabında; "Vadeli mevduat hesabına tahakkuk eden faiz gelirlerinin tevkifat kesintisi yapıldıktan sonra aktarılması ve tevkifatın gösterilmemesi nedeniyle 630 Giderler Hesabı kullanılmamıştır. 2019 yılından itibaren ilgili hesapların kullanılmasına özen gösterilecektir." denilmiştir. Sonuç olarak Üniversitenin vadeli hesap işlemlerinden elde edilen faiz gelirlerinin muhasebeleştirilmesini, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine uygun bir şekilde yapması gerekmektedir. BULGU 5: Takipli Alacakların Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında İzlenmemesi Üniversitenin takipli hale gelen alacaklarının 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında izlenmediği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 121 Gelirlerden takipli alacaklar hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 54’üncü maddesinde; “(1) Gelirlerden takipli alacaklar hesabı; mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için kullanılır.” Hükmü bulunmaktadır. Aynı yönetmeliğin “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 55’inci maddesinde; “(1) Gelirlerden takipli alacaklar hesabına ilişkin takibe alma işlemleri aşağıdaki açıklamalara göre yapılır: a) İlgili servislerce muhasebe servisine bildirilen takibe alınmış olan alacakların takip kayıtları, düzenlenecek muhasebe işlem fişi ile ilgili hesaplara kaydedilerek yapılır. b) İlgili servislerce takibe alma işlemi gün sonuna kadar muhasebe servisine bildirilir. c) Yanlışlıkla takibe alınan alacaklar, muhasebe servisine bildirildiğinde ilgili hesaplara kaydedilerek takip kaydından düşülür. (2) Gelirlerden takipli alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan, terkin edilenlere ilişkin olarak düzenlenen düzeltme fişleri muhasebe servisine gönderildiğinde, her bir düzeltme fişine

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 veya düzeltme fişlerinin ekli olduğu günlük icmal listesine göre düzenlenecek muhasebe işlem fişiyle giderler hesabına kaydedilerek terkin edilen tutarlar kayıtlardan çıkarılır.” Denilmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 54 ve 55’inci maddelerinde 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının niteliği ve hesaba ilişkin işlemler ayrıntılı şekilde açıklanmıştır. 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı; mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için kullanılmaktadır. Yapılan incelemede takipli hale gelen kurum alacakları için 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili hükümleri gereğince, üniversitenin takipli hale gelen alacaklarının 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına kaydedilerek izlenmesi gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemizce tahsil süresi geçen alacaklar için 121 - Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı kullanılmamıştır. Ancak faiziyle birlikte tahsil edilmiştir. 2019 yılından itibaren 121 – Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı kullanımına özen gösterilecektir." denilmiştir. Sonuç olarak Üniversitenin takipli hale gelen alacaklarını 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında izlemesi gerekmektedir. BULGU 6: Doğrudan Teminle Gerçekleştirilen Süreli İşler İçin Sözleşme Yapılmaması Doğrudan teminle gerçekleştirilen ve belli bir süreç gerektiren işler için sözleşme yapılmadığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53'üncü maddesine dayanılarak hazırlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22’nci maddesinde; “Bu madde kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması idarelerin takdirindedir. Buna karşılık, 22’nci maddenin (c) bendi kapsamında yapılan alımlarda ise madde metninde belirtildiği üzere

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 sözleşme yapılması zorunludur.” Denilmektedir. Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine göre, doğrudan temin yöntemi ile yapılan ve belirli bir süreyi gerektiren işler için sözleşme yapılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemiz Birimlerince Doğrudan temin ile yapılan süreli işler için sözleşme yapılmaktadır. İlgili birimler uyarılmış olup, 2019 yılında Doğrudan temin ile yapılan ve yapılacak olan, süreli işler için sözleşmeye titizlikle dikkat edilecektir." denilmiştir. Sonuç olarak Üniversite birimlerince doğrudan temin ile yapılan süreli işler için sözleşme yapıldığı ifade edilmekte ise de, yapılan denetimlerde söz konusu işler için genellikle sözleşme yapılmadığı görüldüğünden dolayı doğrudan teminle gerçekleştirilen ve belli bir süreç gerektiren işler için sözleşme yapılmasının sağlanması gerekmektedir. BULGU 7: Proje Özel Hesabında Eksik Döviz Değerlemesi Yapılması Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi'nin 2018 yılı hesap ve işlemlerinin incelenmesinde; 104 Proje özel hesabında yer alan Avrupa Birliği hibeleri için her ay sonunda yapılması gereken döviz değerleme işlemlerinin sadece Eylül ve Ekim aylarında yapıldığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 104 Proje özel hesabı bölümünün “hesabın niteliği” başlıklı 23' üncü maddesinde; “(1) Proje özel hesabı; dış finansman kaynağından, kamu idareleri adına dış proje kredisi olarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası veya uygun görülen diğer bankalar nezdinde açılan özel hesaplara aktarılan tutarlar, bu tutarlardan yapılan giderler, verilen avanslar, açtırılan akreditifler ile avans ve akreditiflerden nakden geri alınanların ve hesap bakiyesinin değerlemesi sonucu ortaya çıkan kur farklarının Devlet Borçları Muhasebe Birimi veya genel bütçe kapsamı dışındaki kullanıcı kamu idareleri muhasebe birimlerince izlenmesi için kullanılır.”
“Hesabın İşleyişi” başlıklı 25 inci maddesinin 6’ncı fıkrasında; “Özel hesaplardaki dövizlerin ay sonlarında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden yapılacak değerlemesi sonucunda oluşan kur artışı farkları bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.”

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 Denilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre hibe kapsamında elde edilmiş olan dövizler için her ay sonunda ay sonu değerleme işlemi yapılması gerekmekte olup, ortaya çıkan kar/zarar durumuna göre gelir ya da gider hesaplarının çalıştırılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; " Üniversitemizin 2018 yılında 104 Proje özel hesabında bulunan, Avrupa Birliği hibeleri döviz değerleme işlemi ilgili hesaptan ödeme yapılmaktadır. Her ay kur değerlemesi yapılmış ve sitemin kur güncelleme işlemine izin vermediği ilgili aylarda ise kur değerlendirmesi yapılamamış olup, 2019 yılından itibaren ilgili hesapların her ay sonunda döviz değerleme işleminin yapılmasına özen gösterilecektir." denilmiştir. Sonuç olarak 104 Proje özel hesabında yer alan Avrupa Birliği hibeleri için her ay sonunda yapılması gereken döviz değerleme işlemlerinin uygun şekilde ve zamanında yapılması sağlanmalıdır. BULGU 8: Üniversitede İç Denetçi Görevlendirmesi Yapılmaması Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 yılı denetiminde. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun amaçladığı sistemin önemli fonksiyonlarından birisi olan İç denetçi görevlendirmesinin yapılmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun “Üst Yöneticiler” başlıklı 11' inci maddesinin son bendinde; “Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler.” “İç kontrolün tanımı” başlıklı 55' inci maddesinin ilk fıkrasında; “İç kontrol; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür” “İç Denetim” başlıklı 63' üncü maddesinde ise ;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 “İç denetim, kamu idaresinin çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini değerlendirmek ve rehberlik yapmak amacıyla yapılan bağımsız, nesnel güvence sağlama ve danışmanlık faaliyetidir. Bu faaliyetler, idarelerin yönetim ve kontrol yapıları ile malî işlemlerinin risk yönetimi, yönetim ve kontrol süreçlerinin etkinliğini değerlendirmek ve geliştirmek yönünde sistematik, sürekli ve disiplinli bir yaklaşımla ve genel kabul görmüş standartlara uygun olarak gerçekleştirilir. (Düzenleme ikinci fıkra: 22/12/2005-5436/10 md.) İç denetim, iç denetçiler tarafından yapılır. (Ek cümle: 22/12/2005-5436/10 md.) Kamu idarelerinin yapısı ve personel sayısı dikkate alınmak suretiyle, İç Denetim Koordinasyon Kurulunun uygun görüşü üzerine, doğrudan üst yöneticiye bağlı iç denetim birimi başkanlıkları kurulabilir.” Denilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükümleri göz önüne alındığında iç denetim mali kontrolün çok önemli ve tamamlayıcı bir fonksiyonu olup kanunla amaçlanan sistemin hayata geçmesini sağlayacak şekilde iç denetçi ataması yapılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemizde istihdam edilmek üzere 5018 sayılı Kamu mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu' nun ilgili hükümleri gereğince, İç Denetçi alımı için 28.04.2015 tarihinde ilana çıkılmış olup, başvuru olmadığı için atama yapılmamıştır. Üniversitemiz tarafından 09.05.2019 tarihli Resmi Gazetede İç Denetçi alımı süreci başlatılmış olup konu ile ilgili ilan örnekleri ekte sunulmuştur." denilmiştir. Sonuç olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun amaçladığı sistemin önemli fonksiyonlarından birisi olan İç denetçi görevlendirmesinin en kısa zamanda yapılması gerekmektedir. BULGU 9: Stratejik Planın Hazırlanmaması Kurumun 2018 yılını kapsayan stratejik plan hazırlamadığı görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin (n) bendinde, stratejik plan, kamu idarelerinin orta ve uzun vadeli amaçlarını, temel ilke ve politikalarını, hedef ve önceliklerini, performans ölçütlerini, bunlara ulaşmak için izlenecek yöntemler ile kaynak dağılımlarını içeren plan olarak ifade edilmektedir. Aynı Kanun’un “Stratejik planlama ve performans esaslı bütçeleme” başlıklı 9’uncu maddesinde;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 “Kamu idareleri; kalkınma planları, programlar, ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde geleceğe ilişkin misyon ve vizyonlarını oluşturmak, stratejik amaçlar ve ölçülebilir hedefler saptamak, performanslarını önceden belirlenmiş olan göstergeler doğrultusunda ölçmek ve bu sürecin izleme ve değerlendirmesini yapmak amacıyla katılımcı yöntemlerle stratejik plan hazırlarlar. Kamu idareleri, kamu hizmetlerinin istenilen düzeyde ve kalitede sunulabilmesi için bütçeleri ile program ve proje bazında kaynak tahsislerini; stratejik planlarına, yıllık amaç ve hedefleri ile performans göstergelerine dayandırmak zorundadırlar. Stratejik plan hazırlamakla yükümlü olacak kamu idarelerinin ve stratejik planlama sürecine ilişkin takvimin tespitine, stratejik planların kalkınma planı ve programlarla ilişkilendirilmesine yönelik usul ve esasların belirlenmesine Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı yetkilidir. Kamu idareleri, yürütecekleri faaliyet ve projeler ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programı hazırlar. Kamu idareleri bütçelerini, stratejik planlarında yer alan misyon, vizyon, stratejik amaç ve hedeflerle uyumlu ve performans esasına dayalı olarak hazırlarlar. Kamu idarelerinin bütçelerinin stratejik planlarda belirlenen performans göstergelerine uygunluğu ve idarelerin bu çerçevede yürütecekleri faaliyetler ile performans esaslı bütçelemeye ilişkin diğer hususları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir. Maliye Bakanlığı, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ve ilgili kamu idaresi tarafından birlikte tespit edilecek olan performans göstergeleri, kuruluşların bütçelerinde yer alır. Performans denetimleri bu göstergeler çerçevesinde gerçekleştirilir.” denilmektedir. Kurumun, 2018 yılını kapsayan stratejik plan hazırlamaması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddelerine aykırılık teşkil etmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemizin ilk Stratejik Planı olan 2013-2017 Dönemi Stratejik Planının uygulaması 2017 yılında bitmiştir. Üniversitemiz yeni planı 2018 yılında Kalkınma Bakanlığı’nın 20.04.2018 tarih ve E.2884 sayılı yazısı ile 2019-2023 Dönemi olarak revize edilerek hazırlanmıştır. Üniversitemiz 2019-2023 Dönemi Stratejik Planı basılı olarak ilgili kurumlara gönderilmiş olup web sayfamızda yayınlanmıştır." denilmiştir. Sonuç olarak Üniversitenin stratejik planının Kalkınma Bakanlığı’nın yazısı üzerine 2019-2023 dönemi olarak revize edilerek hazırlandığı ifade edilmekte ise de, yapılan denetimlerde 2018 yılını kapsaması gereken stratejik planlama işlemlerinin zamanında başlatılmaması dolayısıyla gecikme yaşandığı ve planın Kalkınma Bakanlığı’nca revize edildiği

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 görüldüğünden stratejik planlama işlemlerinin uygun şekilde ve zamanında yapılması sağlanmalıdır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 8. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ TABLOLAR

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 EK 2: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Kiraya Verilen Taşınmazlar ile Taşınmaz Kiralama Gelirlerinin Nazım Hesaplarda İzlenmemesi 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi İç Denetçi Kadrosuna Atama yapılmaması 2017 Kısmen Yerine Getirildi Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Kullanılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi

AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ .................................................................................................... 29
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 31
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 32
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 32
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 33
6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 33
7. EKLER ........................................................................................................................................................ 40

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Yılı Bütçe Gerçekleşmeleri ........................... 30

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler

1. Bilançoda İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı, Devreden Katma Değer Vergisi Hesabı ve Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabının Bir Arada Yer Alması
2. Geçmiş Yıllar Karları Hesabının Hatalı Kullanımı
3. İç Kontrol sisteminde Yetersizlikler Bulunması
4. Döner Sermaye Yönetim Bilgi Sistemi Açısından Eksikliklerin Bulunması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58. Maddesi ile Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 1’inci Maddesinin 2’inci fıkrası hükümlerine dayanarak 20.12.2010 tarih ve 27791 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan yönetmeliği ile kurulmuş 05.05.2011 tarihi itibariyle de faaliyetlerine başlamıştır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği ve tüm mal ve hizmet alımlarında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ilgili hükümlerine bağlı olarak işlem yapılmaktadır. Döner Sermaye İşletmesi faaliyetlerinden elde edilen gelirler, 5947 Sayılı Kanun ve Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik esasları çerçevesinde kurum bünyesinde çalışan personele dağıtılmaktadır. Döner sermaye İşletme Müdürlüğü ve bağlı birimlerinin görevleri:  Döner sermaye faaliyeti bulunan her bir birime ait gelir ve giderleri ayrı hesaplar halinde izlemek. Her bir birime ait gelir-gider bütçelerini hazırlamak ve yıl boyunca ödenekleri izlemek,  Gelir-gider ve bütçe işlemleri başta olmak üzere gerekli tüm konularda üniversite yönetim kurulu karar tekliflerini hazırlamak  Döner sermaye faaliyetleri ile ilgili tüm yazışmaları izler ve düzenlemek,  Elde edilen gelirleri kayda alır ve gerekli yasal kesintileri (Hazine Payı ve BAP Payı ödemeleri ile zorunlu giderler) zamanında ve eksiksiz biçimde yerine getirmek,  Elde edilen gelirlerin mevzuatın belirlediği çerçeve içinde ilgili yerlere ve kişilere dağıtılmasını sağlamak,  Satın almalar, ek ödemeler, yolluklar gibi tüm tahakkuk işlemlerini eksiksiz ve zamanında yapar veya ilgili birimlerce yapılmasını sağlar ve bu işlemleri izlemek,  Vergi beyannamelerini düzenler ve vergilerin zamanında ödenmesini sağlamak,  Tüm belge ve bilgilerin istendiğinde ulaşılabilmesini sağlamak amacıyla arşiv oluşturmak ve denetime hazır tutmak, 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 İdari organizasyonun en üstünde harcama yetkilisi olarak Rektör bulunmaktadır. İşletme faaliyetleri için dayanak ve gerekçe Üniversite Yönetim Kurulu kararlarıdır. Rektör, yetkilerini kısmen veya tamamen uygun gördüğü bir üst yöneticiye devredebildiğinden harcama yetkilisi olarak yardımcılarından birini görevlendirmiş bulunmaktadır. İdari bakımdan Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü üniversitenin Genel Sekreterliğine bağlı bir birim olarak faaliyet göstermektedir. Gerçekleştirme görevlisi ise Döner Sermaye İşletme Müdürüdür. Müdürlüğün muhasebe yetkilisi olarak Ağrı Defterdarlığı, Sağlık Kurumları Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğü görevlendirilmiştir. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, Üniversite ile çeşitli kurum ve kuruluşlar arasında imzalanan protokoller çerçevesinde, üniversitede görevli öğretim elemanlarının proje hazırlamalarına ve danışmanlık hizmeti sağlamalarına karşılık olarak elde edilen gelirleri faturalandırır ve mevzuat hükümlerine göre ilgili yer ve kişilere dağıtır. Müdürlüğe bağlı diğer birimler ve faaliyet konuları ise şöyledir:  Sürekli Eğitim Merkezi Müdürlüğü, kurs ve eğitim hizmetleri  Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Müdürlüğü, eğitim ve spor salonu kiralama hizmetleri  Merkezi Araştırma ve Uygulama Laboratuvarı Müdürlüğü, tahlil ve analiz hizmetleri  Eleşkirt Celal Oruç Hayvansal Üretim Yüksekokulu Müdürlüğü, süt ve canlı hayvan satışı 2018 yılı sonu itibariyle sadece işletme müdürü hizmet vermektedir. 1.3. Mali Yapı Tablo 3Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 Yılı Bütçe Gerçekleşmeleri İşletme Adı Bütçe Büyüklüğü Gerçekleşen Gelirler (TL) Gerçekleşen Giderler(TL) Dönem Sonu Kar/Zarar(TL) Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü 25.000,00 5.683,98 5.029,22 654,76 Sürekli Eğitim Merkezi Müdürlüğü 2.075.000,00 874.461,79 759.310,60 115.151,19 Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Müdürlüğü 238.000,00 101.650,87 117.589,08 -15.938,21 Merkezi Araştırma ve Uygulama Laboratuvarı Müdürlüğü 162.000,00 71.115,82 57.109,30 14.006,52 Eleşkirt Celal Oruç Hayvansal Üretim Yüksekokulu Müdürlüğü 868.000,00 665.809,66 207.705,95 458.103,71 TOPLAM 3.368.000,00 1.718.722,12 1.146.744,15 571.977,97 1.4. Raporlama Sistemi Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün, hesap ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 işlemlerinin muhasebeleştirilmesi ile mali rapor ve tabloları, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 565 ve 573’üncü maddelerinde düzenlenen defter, cetvel ve tablolardan oluşmaktadır. Saymanlığın muhasebe kayıt işlemleri, Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, mali işlemlerini Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden gerçekleştirmektedir. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü Sayıştay ve Maliye Bakanlığının denetimine tabidir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştay’a Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılacaktır.  Geçici ve kesin mizan.  Bilanço.  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Gelir tablosu.  Nakit Akış Tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço, gelir tablosu ve nakit akış tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi’nin 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Bilançoda İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı, Devreden Katma Değer Vergisi Hesabı ve Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabının Bir Arada Yer Alması Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi bilançosunda İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı, Devreden Katma Değer Vergisi Hesabı ve Hesaplanan Katma Değer Vergisi hesabının bir arada yer aldığı görülmüştür. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 190 Devreden katma Değer Vergisi Hesabı bölümünün “Hesabın İşleyişi” başlıklı 155’ inci maddesinde; “(1) Devreden katma değer vergisi hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir. a) Borç

1. Ay sonlarında 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabının, 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı ile karşılaştırılmasında indirilecek katma değer vergisi hesabının kalanı bu hesaba borç, 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabına alacak kaydedilir.” Denilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükmüne göre 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabının, 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı ile karşılaştırılmasında indirilecek katma değer vergisi hesabının kalanı bu hesaba borç, 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabına alacak kaydedilmesi gerekmektedir. Bu itibarla da bilançoda eğer 391 hesaplanan Katma Değer Vergisi 191 indirilecek Katma Değer Vergisi’nden büyük ise bakiyesi 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabına, küçük ise bakiyesi 190 Devreden Katma Değer Vergisi hesabına kaydedilmesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 gerekmektedir. İndirilecek katma değer vergisi hesabının (191) borç kalanı ay sonlarında devreden katma değer vergisine (190) aktarılarak alacak hesabı kaydı yapılmalıdır. Dolayısıyla indirilecek katma değer vergisi hesabı sene sonlarında borç kalanı veremez. Kesin mizanda borç kalanı veren indirilecek katma değer vergisi hesabının (191) bulunduğu tespit edilmiştir.
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi bilançosunda 190 Devreden Katma Değer Vergisi, 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi, 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi hesaplarının bir arada yer aldığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında; Bilançoda İndirilecek KDV Hesabının, Devreden KDV Hesabının ve Hesaplanan KDV Hesabının bir arada bulunması" hususunda; Müdürlüğümüzün muhasebe işlemlerini yürütmekte olan Ağrı Defterdarlığı Sağlık Kurumları Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğüne gerekli düzeltme veya incelemelerde bulunulması yönünde yazılı olarak bilgilendirme yapılacaktır.Denilmiştir. Sonuç olarak 190 Devreden Katma Değer Vergisi, 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi, 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi hesaplarının yukarıda açıklandığı üzere mevzuata uygun şekilde işlenmesi gerekmektedir. BULGU 2: Geçmiş Yıllar Karları Hesabının Hatalı Kullanımı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermayesi İşletmesi Bilançosunun öz kaynaklara ilişkin kayıtlarında 580 Geçmiş Yıllar Zararları Hesabının, 750 Geçmiş Yıllar Karları Hesabından mahsup edilmeksizin yıllar bazında yer aldığı görülmüştür. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 580 Geçmiş Yıllar Zararları Hesabı bölümünün “Hesabın İşleyişi” başlıklı 380’ inci maddesinin son bendinde; “1) İzleyen hesap dönemlerinde net kârdan mahsup edilen geçmiş yıllar zararları bu hesaba alacak, 570 Geçmiş Yıllar Kârları Hesabına borç kaydedilir.” Denilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükmüne göre döner sermayeli işletmelerde ilgili yılara ilişkin geçmiş yıllar zararları yıllar itibariyle karlardan mahsup edilerek Geçmiş Yıllar Karları Hesabı borç ve Geçmiş Yıllar Zararları Hesabı alacak olarak muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükmüne göre dönem sonundaki gelir ve gider toplamları 690 no’lu hesap üzerinden birbirinden mahsup edilerek dönem net karı (590) veya dönem net zararına (591) aktarıldıktan sonra bir sonraki yıl açılış hesabında geçmiş yıllar karları hesabına (570) ya

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35 da geçmiş yıllar zararları hesabına (580) aktarılmalıdır. İşletmenin 2018 bilançosunda 580 Geçmiş Yıllar Zararları Hesabında 229.041,38 TL ve 570 Geçmiş Yıllar Karları Hesabında 1.400.499,83 TL’nin yer aldığı ve bunların birbirlerinden mahsup edilmediği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında; Geçmiş Yıllar Kârları Hesabının Hatalı Kullanımı hususunda; Müdürlüğümüzün muhasebe işlemlerini yürütmekte olan Ağrı Defterdarlığı Sağlık Kurumları Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğüne gerekli düzeltme veya incelemelerde bulunulması yönünde yazılı olarak bilgilendirme yapılacaktır.Denilmiştir. Sonuç olarak Öz kaynaklara ilişkin kayıtlarda 580 Geçmiş Yıllar Zararları Hesabının, 750 Geçmiş Yıllar Karları Hesabından mahsup edilmeksizin yıllar bazında yer almaması gerekmektedir. BULGU 3: İç Kontrol sisteminde Yetersizlikler Bulunması Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği'nin 20.12.2010 tarih ve 27791 sayılı Resmi Gazetede yayınlanması sonrasında 2012 yılı Mart ayı itibariyle faaliyetlerine başlamıştır. 2018 yılı itibariyle işletme yönetiminde yeterli eleman bulunmadığı, iç kontrol sisteminin etkin bir şekilde çalışmadığı, üniversitede iç denetçi bulunmaması nedeniyle iç denetim faaliyetinin de bulunmadığı görülmüştür. Ayrıca kullanılan bilgi sistemindeki yetersizlikler nedeniyle sağlıklı mali veriler üretilmesi; raporlara ve karşılaştırmalı sonuçlara zamanında ulaşılması açısından da güçlükler bulunmaktadır. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından döner sermaye işletmelerinin kullanımı için hazırlanan sistemin değişen mevzuat ve gelişen teknoloji doğrultusunda kamu idarelerinin ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde güncellenmesi gerekmektedir. Ancak 2018 yılı itibariyle bunun yapılamadığı ve bu nedenle başta iç kontrol sisteminin etkin olarak çalışamaması, yapılan işlemlerin çalışan bireylerin bilgi ve donanımına bağlı hale gelmesi ve çalışanların değişmesi veya donanımında eksiklik bulunması halinde mali işlemlerde hata yapılması gibi sorunlara neden olunduğu tespit edilmiştir. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2018 yılı denetimlerinde; Kamu İç Kontrol Standartları’na uyumlu bir iç kontrol sistemi oluşturmak için yapılması gereken çalışmalarda belge metinlerinde döner sermaye işletmelerinin sisteme dâhil edildiği görülmüştür. Ancak

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36 uygulamada birim değerlendirilmemiş, iç denetim uygulaması hayata geçirilmemiştir. Döner Sermaye İşletmesi ile özel bütçe kapsamındaki birimlerinin örtüşen iş ve işlemlerinin bu iç kontrol sistemi içerisinde değerlendirilmesi yapılmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; Müdürlüğümüzün önceki yıllarda personel yetersizliği nedeniyle hayata geçirilemeyen iç kontrol sistemi, 2019 yılıyla birlikte Müdürlüğümüzde göreve başlayan yeni bir personel ile uygulamaya konulacaktır.Denilmiştir. Sonuç olarak Kurum iç kontrol sisteminin etkin bir şekilde çalışmasını sağlamalıdır. BULGU 4: Döner Sermaye Yönetim Bilgi Sistemi Açısından Eksikliklerin Bulunması Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin 2018 yılı denetimleri kapsamında kurumun kullandığı Döner Sermaye Yönetim Bilgi Sistemi açısından eksikliklerin bulunduğu görülmüştür. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye işletmesi 24.11.2009 tarih ve 27416 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan yönetmelik ile kurulmuş ve 04.01.2010 tarihi itibariyle faaliyetine başlamıştır. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğünde bir işletme müdürü ve iki bilgisayar işletmeni fiilen görev yaptığı görülmektedir. 2012 itibariyle döner sermayeli işletmelerin bütçe, muhasebe, harcama ve taşınır işlemlerini kapsayan, veriye dayalı karar verme süreçlerini destekleyen Döner Sermaye Yönetim Bilgi Sistemi kullanılmaya başlanmıştır. Sistem döner sermayeli işletmelerin kaynaklarının etkin, ekonomik ve verimli şekilde kullanılmasının sağlanması ve mali verilerinin genel yönetim verileri ile konsolide edilebilmesini hedeflemektedir. “Döner Sermaye Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi” ve “Döner Sermaye Yönetim Bilgi Sistemi” olmak üzere iki ana bölümden oluşmaktadır. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından döner sermaye işletmelerinin kullanımı için hazırlanan Döner Sermaye Yönetim Bilgi Sisteminin, değişen mevzuat ve gelişen teknoloji doğrultusunda kamu idarelerinin ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde güncellenmesi gerektiği halde bunun yapılamadığı ve bu nedenle başta iç kontrol sisteminin etkin olarak çalışamaması, yapılan işlemlerin çalışan bireylerin bilgi ve donanımına bağlı hale gelmesi ve çalışanların değişmesi veya donanımında eksiklik bulunması halinde mali işlemlerde hata yapılması gibi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 37 sorunlara neden olunduğu tespit edilmiştir. Sistemin üniversite döner sermaye işletmelerinin ihtiyaçlarını karşılamada yetersiz kaldığını gösteren ve sistemde güncelleme yapılmasını gerektiren başlıca nedenler;  Aynı işveren sayılmakla birlikte, birikmiş gelir vergisi matrahının özel bütçe ile otomatik olarak birleşmesinin sağlanamaması,  Konsolide mali tablo ve rapor üretilmesinin sağlanamaması,  Alt hesapların görünmemesi,  Kişi borcu, icra ve temlik işlemlerinde zorluklar yaşanması,  Muhasebe yetkililerinin devir işlemlerinin sistem dışında gerçekleştirilmesi,  Programın yavaş çalışması ve sık sık donmalar yaşanması,  Yönetici ve personel rol tanımlama işlemlerinin işlevsel olmaması,  Merkezden silme işlemlerinin yapılabilmesi,  Sistemin KDV tutarını bütçe giderine dâhil etmeden işlem yapması,  Maaş hesaplama modülünün tamamen sistem dışında çalışmasından dolayı terfi tarihleri, unvan değişiklikleri gibi personel hareketlerinde otomatik takip yapılamaması ve  TC Kimlik No, Vergi Kimlik No ve Iban Numarası gibi belirli bir karakter sayısına sahip tanımlamalarda gerekli karakter kontrolleri yapılamaması. Olarak sıralanabilir. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi’nde döner sermaye işletmesi, yeterli eleman bulunmaması, iç kontrol sisteminin etkin bir şekilde çalışmaması ve kullanılan bilgi sistemindeki yetersizlikler nedeniyle sağlıklı mali veriler üretilememesine; raporlara ve karşılaştırmalı sonuçlara zamanında ulaşılamamasına neden olmaktadır. İşletme bütçesinden mal alım işlemlerinde kimi zaman hazırlanması gereken taşınır işlem fişleri manuel olarak düzenlenmektedir. Bunun yerine sistemde açılacak bir modül ile TİF’lerin düzenlenebilmesi iş ve işlemleri kolaylaştıracağı gibi hataları da asgari düzeye çekebilecektir. Sistemden alınan mali raporlar işletme bazlı olup henüz konsolide raporlara

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 38 erişim mümkün olamamıştır. Her ne kadar DMİS işlem menülerinde konsolide rapor alma alt menüleri görünüyor olsa da işlem yapılması henüz mümkün olmadığı görülmüştür.. Bu durumun, denetim amacıyla kümülatif rapor hazırlama sürecinde gereksiz iş yükü oluşturduğu görülmektedir. Ayrıca, Döner sermaye işletmelerinin tabi olduğu mevzuatın dağınık ve yetersiz oluşu ülke genelinde uygulama birliği sağlanmasının önünde engel teşkil etmektedir. Kamu idaresi cevabında; Döner sermaye mali işletim sistemi açısından eksikliklerin bulunması hususunda; TC Hazine ve Maliye Bakanlığı, Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü yönetiminde işetilen DMİS'in kullanım ve raporlamalar bakımından eksiklikleri gözlemlendikçe bu hususlar ilgili mercilere, adı geçen programın online "sorun bildir" bölümünden iletilerek programın iyileştirilmesine katkı sunulmaktadır.” denilmiştir. Sonuç olarak Üniversitenin kullandığı Döner Sermaye Yönetim Bilgi Sistemine ilişkin eksikliklerin giderilmesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 39 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 40 7. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ TABLOLAR

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 41

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 42 EK 2: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Kullanılan Bilgi Sisteminin, Eleman sayısının ve İç kontrol/İç Denetim Uygulamasının Yetersiz olması, 2017 Yerine Getirilmedi 2018 yılı denetiminde, konular ayrılarak, denetim görüşünü etkilemeyen tespit ve değerlendirmeler bölümü 3 ve 4 nolu bulgularda yazılmıştır.