AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ 2018 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2019
İÇERİK AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 23 AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU 39
AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1 2018 mali yılı bütçe giderleri ........................................................................................ 4 Tablo 2 2018 mali yılı bütçe gelirleri ......................................................................................... 4
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 c. Türk toplumunun yaşam düzeyini yükseltici ve kamu oyunu aydınlatıcı bilim verilerini söz, yazı ve diğer araçlarla yaymak, d. Örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim yoluyla toplumun özellikle sanayileşme ve tarım-da modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, e. Ülkenin bilimsel, kültürel, sosyal ve ekonomik yönlerden ilerlemesini ve gelişmesini ilgilendiren sorunlarını, diğer kuruluşlarla işbirliği yaparak, kamu kuruluşlarına önerilerde bulunmak suretiyle öğretim ve araştırma konusu yapmak, sonuçlarını toplumun yararına sunmak ve kamu kuruluşlarınca istenecek inceleme ve araştırmaları sonuçlandırarak düşüncelerini ve önerilerini bildirmek, f. Eğitim - öğretim ve seferberliği içinde, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim hizmetini üstlenen kurumlara katkıda bulunacak önlemleri almak, g. Yörelerindeki tarım ve sanayinin gelişmesine ve ihtiyaçlarına uygun meslek elemanlarının yetişmesine ve bilgilerinin gelişmesine katkıda bulunmak, sanayi, tarım ve sağlık hizmetleri ile diğer hizmetlerde modernleşmeyi, üretimde artışı sağlayacak çalışma ve programlar yapmak, uygulamak ve yapılanlara katılmak, bununla ilgili kurumlarla işbirliği yapmak ve çevre sorunlarına çözüm getirici önerilerde bulunmak, h. Eğitim teknolojisini üretmek, geliştirmek, kullanmak, yaygınlaştırmak, ı. Yükseköğretimin uygulamalı yapılmasına ait eğitim - öğretim esaslarını geliştirmek, döner sermaye işletmelerini kurmak, verimli çalıştırmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaktır. 1.2.Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Kamu İdaresinin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanınca, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca seçilmekte ve atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik organı Senato olup Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır. Akademik yapısı Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Fakülte Dekanlıkları, Yüksekokullar, Enstitüler, Araştırma ve Uygulama Merkezleri ile Koordinatörlükler olan Üniversitenin idari yapısında ise Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, İç Denetim Birimi, Etik Komisyonu, Rektör Yardımcıları, Koordinatörlükler, Uygulama ve Araştırma Merkezleri, Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, Genel Sekreter ve Genel Sekreter Yardımcıları ile bunlara bağlı 8 Daire Başkanlığı ve Hukuk Müşavirliği bulunmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 2018 yıl sonu itibarı ile Afyon Kocatepe Üniversitesi; 3’ü aktif 5 enstitü, 11’i aktif 12 fakülte, 4’ü aktif 5 yüksekokul, 1 Devlet Konservatuvarı, 14 meslek yüksekokulu ve 3 Rektörlük Bölüm Başkanlığı ile eğitim-öğretime, 34 uygulama ve araştırma merkezi ile uygulama ve araştırmalarına devam etmektedir. İdarenin akademik ve idari personele ait dolu kadro sayısı 1.881 olup bu personelden 989’u akademik personeldir. Üniversitede 327’si genel idari hizmetler, 7’si sağlık hizmetleri, 96’sı teknik hizmetler, 64’ü yardımcı hizmetli, 15’i sözleşmeli memur (657- 4/B), 383’ü sürekli işçi olmak üzere toplam 892 idari personel görev yapmaktadır. Akademisyenlerden 20 tanesi diğer üniversitelerde görevlendirilmiştir. Üniversitenin bağlı, ilgili ve ilişkili olduğu kurum ve idareler değerlendirildiğinde; Afyon Kocatepe Üniversitesinin ilgili yıl bütçesi hazırlanıp Anayasa’nın 130’uncu maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak işleme tabi tutulup yürürlüğe konmaktadır. Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile kurulan Yükseköğretim Kurulunun görev alanı içerisinde Afyon Kocatepe Üniversitesi de bulunmaktadır. Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim altında bulunduran Yükseköğretim Kuruluna bağlı Yüksek Denetleme Kurulu ise Kamu İdaresinin faaliyetlerini denetleme yetkisine sahiptir. Akademik bir organ olan Üniversitelerarası Kurulun üyeleri her üniversiteden bir rektör ve bir profesörün katılımından oluşmaktadır. Bu Kurulun görevleri 2547 sayılı Kanun’un 11’inci maddesiyle belirlenmiştir ve Afyon Kocatepe Üniversitesi de Kurulun üyesidir. Afyon Kocatepe Üniversitesi diğer üniversiteler gibi mali yönetim yapısı ve işleyişi, kamu bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, mali işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve raporlanması ve mali kontrole ilişkin olarak 5018 sayılı Kanun’un verdiği görev ve yetkiye istinaden başta Hazine ve Maliye Bakanlığı düzenlemeleri olmak üzere ilgili diğer kurumların
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 düzenlemelerine tabidir. 1.3.Mali Yapı “Özel Bütçeli İdare” olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun, 5436 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi ile değiştirilmiş (II) sayılı cetvelinin (A) bölümünde sayılan Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve İleri Teknoloji Enstitüleri içerisinde yer alan Kamu İdaresi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve özgelirlerinden oluşan ödenekleri kullanarak giderlerini finanse etmektedir. 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 262.027.000,00 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine, yıl içinde ödenek eklenmiş ve toplam tahsis edilen ödenek 284.449.178,49 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin %93,7’si yani 266.720.640,71 TL’si kullanılmıştır. Dönem faaliyet geliri 264.945.011,62 TL, faaliyet gideri 266.720.640,71 TL olan Üniversitenin, 2018 yılını 1.775.629.09 TL olumsuz faaliyet sonucu ile tamamladığı anlaşılmıştır. Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2018 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir. Tablo 1 2018 mali yılı bütçe giderleri 2018 MALİ YILI BÜTÇE GİDERLERİ Hesap Kodu Bütçe Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcanan (TL) Gerçekleşme Oranı (%) 830.01-Personel Giderleri 150.578.000,00 167.300.274,45 166.977.079,67 99,81 830.02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 22.305.000,00 25.465.046,41 25.416.894,95 99,81 830.03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 31.282.000,00 31.828.494,28 26.962.143,75 84,71 830.05-Cari Transferler 6.972.000,00 7.065.492,00 7.053.785,59 99,83 830.06-Sermaye Giderleri 50.890.000,00 54.206.338,34 40.380.036,75 74,49 TOPLAM 262.027.000,00 285.865.645,48 266.789.940,71 93,32 Ekonomik sınıflandırmaya göre 2018 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları ise aşağıdadır. Tablo 2 2018 mali yılı bütçe gelirleri 2018 MALİ YILI BÜTÇE GELİRLERİ Hesap Kodu Bütçe Başlangıç Tahmini (TL) Gerçekleşen Tutar (TL) Gerçekleşme Oranı (%) 800.03-Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 12.448.000,00 18.408.080,83 147,88 800.04-Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 239.218.000,00 233.769.689,80 97,72 800.05-Diğer Gelirler 10.361.000,00 12.770.105,34 123,25 TOPLAM 262.027.000,00 264.947.875,97 101,11 Kamu İdaresi bütçesi içinde yer almayan Üniversite Döner Sermaye İşletmesi 2018 yılını 34.437.116,88 TL dönem zararı ile kapatmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kâğıtlar sayım tutanağı, İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli, Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu, Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının doğru ve güvenilir olduğuna ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; denetim prosedürleri ve teknikleri uygulanması ve risk değerlendirmesi yoluyla gerçekleştirilir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların içerisinde üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Üniversitenin iç kontrol sistemi mevzuat hükümlerine göre tam olarak kurulmamıştır ve etkin bir şekilde işletilmemektedir: İç kontrol sistemi yıllık olarak değerlendirilmemektedir. İç denetçi sayısı yeterli değildir. İç denetçi sayısı yeterli olmadığından yeterli düzeyde iç denetim faaliyeti gerçekleştirilememekte ve iç denetim raporu üretilememektedir. Sistemli bir şekilde analizler yapılarak üniversitenin amaç ve hedeflerinin gerçekleşmesini engelleyebilecek iç ve dış riskler tanımlanmamış ve bu risklere karşı alınacak önlemler belirlenmemiştir. Döner sermaye işletmesi iç kontrol sistemine dâhil edilmemiştir. Kurumda iç kontrol sistemi ile ilgili olarak mevzuat gereği yapılması gereken faaliyetlerin tamamlamasına ilişkin çalışmalar devam etmektedir. Üniversitenin özel bütçeye bağlı bölümlerinde, “İç Kontrol Uyum Eylem Planı” yayımlanmıştır. Personele yönelik hizmet içi eğitim programları yapılmaktadır. Ancak süreç tamamlanamamıştır. “İç Kontrol Uyum Eylem Planı”nda iç kontrol süreci; kontrol ortamı, risk değerlendirme, kontrol faaliyetleri, bilgi ve iletişim, izleme bileşenlerinden oluşmaktadır. Kurumda iç denetim birimi vardır. İç denetim birimi tarafından denetim raporları hazırlanmaktadır. Gerek iç kontrol gerekse iç denetim kapsamında kurumla ilgili risk değerlendirme çalışmaları devam etmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 İç Kontrolün Bir Unsuru Olarak İç Denetim Birimi: Afyon Kocatepe Üniversitesi’nde 3 iç denetçi kadrosu ihdas edilmiştir; bunlardan 1 tanesi dolu durumdadır. İç denetçi olarak atananlar, 5018 sayılı yasanın öngördüğü temel nitelikleri taşımaktadırlar ve iç denetçiler 5018 sayılı Kanun’un 65 inci maddesinde öngörülen sertifikaya sahiplerdir. İç Denetim Koordinasyon Kurulu tarafından hazırlanan Kamu İç Denetim Birim Yönergesine uygun olarak Afyon Kocatepe Üniversitesi İç Denetim Birim Yönergesi hazırlanmıştır. Söz konusu Yönergede iç denetçilere yaptırılacak danışmanlık ve benzeri görevlerin nitelikleri belirtilmiş, ancak bu görevlere ilişkin süreler açıkça ifade edilmemiştir. Afyon Kocatepe Üniversitesinin işlem ve faaliyetleri İç Denetim Birimi tarafından iç denetime tabi tutulmaktadır. İç denetim birimi kurum faaliyetleri içerisinde risk taşıyan alanların tespiti, yanlış ve hatalı işlemlerin düzeltilmesi ve faaliyetlerin iyileştirilmesi, kurum faaliyetlerinin stratejik hedefler doğrultusunda yönlendirilmesi açısından üst yönetime büyük katkı sağlayabilir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9
7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE
DEĞERLENDİRMELER
BULGU 1: Kamu İdaresinin Sosyal Güvenlik Kurumuna Olan Ek Karşılık Prim
Borçları ile Faturaya Dayalı Borçlarının Mali Tablolarda Yer Almaması
Sosyal Güvenlik Kurumunca ödenen ve faturalı alacaklar olarak tabir edilen emekli
ikramiyesi, ölüm yardımı, makam/temsil/görev tazminatları ve diğer ödemelerden
kaynaklanan ve ilgili kamu idarelerine fatura edilen idare borçları kapsamında; Üniversitenin
Sosyal Güvenlik Kurumuna olan ek karşılık prim borçları ile faturaya dayalı borçlarının mali
tablolarda yer almadığı tespit edilmiştir.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 81’inci
maddesinde;
“4’üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılara bağlanan
veya bağlanacak vazife malullük aylıkları ile bunların hak sahiplerine bağlanacak ölüm
aylıklarının karşılığı olmak üzere, bu kapsamdaki sigortalılar için kamu idarelerinin
bütçelerinden ayrılan sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi ödeneklerinin %20’si
oranında ek karşılık primi alınacağı, ayrılan ek karşılık priminin tamamının kurum
bütçelerinin yetkili makamlarca onaylanarak yürürlüğe girdiği tarihi takip eden
aybaşlarından itibaren altı ay içinde ve aylık eşit taksitlerle ödeneceği, genel bütçe
kapsamındaki idarelerin ek karşılık primlerinin Maliye Bakanlığı bütçesine konulacak
ödenekten karşılanacağı” hükme bağlanmıştır.
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yayımlanan 09.12.2013 tarih ve 73616264
sayılı Ek Karşılık Primi ve Faturalı Alacaklara ilişkin Genel Yazı’da; ek karşılıkların kamu
idarelerinin Mali Otomasyon Sistemi Projesi (MOSİP) üzerinden bildirimleri üzerine
tahakkuk ettirileceği, süresi içerisinde bildirilmeyen ek karşılık primleri hakkında 5510 sayılı
Kanun’un 102’nci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi gereğince idari para cezası
uygulanacağı, süresinde ödenmeyen ek karşılık primleri ile ilgili olarak da Kanun’un 89’uncu
maddesi gereğince gecikme cezası ve gecikme zammı alınacağı belirtilmiştir.
Diğer taraftan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun
Geçici 4’üncü maddesinin birinci, dördüncü ve sekizinci fıkraları gereğince faturalı alacaklar
olarak tabir edilen, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu’nun 89, Ek 4, Ek 68, ve Ek
71’inci maddelerinde düzenlenen emekli ikramiyesi, emekli/adi malüllük/vazife malüllüğü
aylığı alanların ölümü halinde ödenen ölüm yardımı, emekli veya yetimlerine ödenen
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10
makam/temsil/görev tazminatları ve diğer ödemelerden kaynaklanan alacakların takip ve
tahsil işlemleri Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından gerçekleştirilmektedir.
Dolayısıyla Sosyal Güvenlik Kurumunca ödenen ve faturalı alacaklar olarak tabir
edilen emekli ikramiyesi, ölüm yardımı, makam/temsil/görev tazminatları ve diğer
ödemelerden kaynaklanan ve ilgili kamu idarelerine fatura edilen idare borçları söz
konusudur.
Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yayımlanan ve yukarıda yer verilen Genel
Yazı’nın devamında; faturalı alacakların Kurumca ilgilisine ödendiği tarihte ilgili kamu
idarelerine borç tahakkuk ettirilerek MOSİP Bilgi Sisteminde görüntüleneceği, kamu
idarelerince her ay bir önceki aya ait borç olup olmadığının sistem üzerinden sorgulanarak
borç bulunması halinde, ödemenin yapıldığı tarihi izleyen iki ay içerisinde anlaşmalı
bankalara ödeneceği, süresinde ödenmeyen faturalı alacaklar ile ilgili 5434 sayılı Kanun
hükümlerine göre gecikme faizi uygulanacağı belirtilmiştir.
SGK MOSİP Bilgi Sisteminde bulunan verilere göre; Afyon Kocatepe Üniversitesi'nin
31.12.2018 tarihi itibarıyla emekli ikramiyesi, emekli ölüm yardımı ve tazminatlardan
kaynaklı 1.032.847,76 TL borcu tahakkuk etmiş, 1.048,91 TL tahsilattan sonra kalan tutar
1.031.798,85 TL olmuş, 73.093,30 TL faiz tahakkuk etmiş sonuçta 1.104.892,15 TL faturalı
borç kalmıştır. Kamu İdaresinin ek karşılık primlerini ve faturalı borçlarını zamanında
ödeyememesinin temel sebebi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile İdarenin ilgili bütçe
tertiplerine yeterli ödenek konmamasıdır. Dolayısıyla bütçe uygulamalarının sonucu olarak
Kamu İdaresi, ödenek verildikçe başka bir kamu idaresine borçlarını gecikme cezasıyla
birlikte ödemek durumunda kalmaktadır.
2018 yılı muhasebe kayıtlarında 630.05.01.02.05-Görev Giderleri Tertibinden (Görev
Zararları hesabından) yapılan ödemelere bakıldığında; 1.553.008,49 TL 2017 ve 2018 yılı
Ocak ayı makam temsil görev tazminatı ödemesi ve 2.266.991,51 TL personelin ek karşılık ve
makam temsil görev tazminatı ödemesi olmak üzere toplam 3.820.000 TL ödeme yapıldığı
görülmüştür.
İdarenin, 2018 yılında ek karşılık prim borçlarını zamanında yatıramamasından dolayı
herhangi bir gecikme cezası ödemek zorunda kalmadığı, önceki yıllardan kalan ek karşılık
prim borcu taksitlerini 1.380.548,77 TL olarak 2018 yılında ödediği, esasen bu giderin
aşağıda açıklanan hesaplar kullanılmadığı için 2018 yılının faaliyet gideri olarak kayıtlara
yansıtıldığı, dolayısıyla idarenin faaliyet sonuçları tablosunda ve bilançosunda 2018 yılına ait
olmayan ilgili tutar kadar bir rakamın bulunduğu, halen faturalı borçlara ilişkin herhangi bir
ödemenin de yapılmadığı görülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Kamu İdaresinin ödeyeceği yükümlülükleri olmasına rağmen, bu bilgilerin faaliyet raporlarına ve mali tablolara yansımaması da diğer bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde vadesi geçmiş, ertelenmiş veya taksitlendirilmiş vergi ve diğer yükümlülükler için 368 ve 468 Hesapları, bu hesapların kullanılamaması halinde ise 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabının kullanılmasına cevaz veren hükümler bulunmakta olup Kamu İdaresinin bu hesaplara herhangi bir kayıt yapmadığı görülmüştür. İdarenin ilgili mali yılına ait ve gelecek yıllarda ödemekle yükümlü olduğu borçlarıyla ilgili bilgilerin mali tablolara yansımaması, 5018 sayılı Yasa ve bu Yasa temel alınarak yapılan tüm düzenlemelerin amacına ters düşmekte, şeffaf ve hesap verebilir bir kamu mali yönetim sistemi kurma ve geliştirme ilkelerini zedelemektedir. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz tarafından yukarıda belirtilen bulgu ile ilgili hangi hesapların kullanılması gerektiği konusunda tereddüt oluşmuş ve bu konuyla ilgili KBS Çağrı Merkezi üzerinden Hazine ve Maliye Bakanlığı’na çağrı açılmış, ayrıca uygulama@muhasebat.gov.tr elektronik posta adresine mail gönderilmiştir. İlgili maile gelen cevapta “368-Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabının kullanılmasının uygun olacağı” belirtilmiştir. 16.05.2019 tarihi itibariyle SGK’ya olan ek karşılık prim borçları ile faturaya dayalı borçlar, üniversitemiz “368-Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı’’na alınmıştır. Bundan böyle, Üniversitemizin geçmiş yıllara ait Sosyal Güvenlik Kurumuna olan ek karşılık prim borçları ile faturaya dayalı borçları SGK MOSİP sisteminde yer alan veriler doğrultusunda 368-Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı kullanılarak gerekli muhasebe kayıtları yapılacak ve söz konusu borçların mali tablolarda görünmesi sağlanacaktır.” denilmiştir. Sonuç olarak Üniversitenin geçmiş yıllara ait Sosyal Güvenlik Kurumuna olan ek karşılık prim borçları ile faturaya dayalı borçlarının ilgili muhasebe kayıtları yapılarak söz konusu borçların mali tablolarda görünmesinin sağlanması konusu takip eden denetimlerde incelenecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 BULGU 2: Proje Özel Hesabındaki Dövizler İçin Ay Sonunda Değerleme Yapılmaması Afyon Kocatepe Üniversitesi 104 Proje özel hesabında yer alan Avrupa Birliği hibeleri için ay sonu döviz değerleme işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 104 Proje özel hesabı bölümünün “hesabın niteliği” başlıklı 23 üncü maddesinde; “(1) Proje özel hesabı; dış finansman kaynağından, kamu idareleri adına dış proje kredisi olarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası veya uygun görülen diğer bankalar nezdinde açılan özel hesaplara aktarılan tutarlar, bu tutarlardan yapılan giderler, verilen avanslar, açtırılan akreditifler ile avans ve akreditiflerden nakden geri alınanların ve hesap bakiyesinin değerlemesi sonucu ortaya çıkan kur farklarının Devlet Borçları Muhasebe Birimi veya genel bütçe kapsamı dışındaki kullanıcı kamu idareleri muhasebe birimlerince izlenmesi için kullanılır.” “Hesabın İşleyişi” başlıklı 25 inci maddesinin 6 ncı fıkrasında; “Özel hesaplardaki dövizlerin ay sonlarında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden yapılacak değerlemesi sonucunda oluşan kur artışı farkları bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.” denilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre hibe kapsamında elde edilmiş olan dövizler için ay sonu değerleme işlemi yapılması gerekmekte olup, ortaya çıkan kar/zarar durumuna göre gelir ya da gider hesaplarının çalıştırılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “2017 yılı sonuna kadar kullanılan Say2000i sisteminde 104-Proje Özel Hesabında yer alan dövizlere ilişkin güncellemeler; ilgili veriler sisteme girilerek tek seferde hesaplanmakta ve yevmiye kaydı otomatik bir şekilde yapılmaktaydı. Ancak 2018 yılı başından itibaren kullanılmaya başlanan yeni BKMYBS sisteminde kur güncellemeyle ilgili buton 2018 yılı içinde sonradan eklenmiş olup, halen pasif durumda ve ilgili butona tıklandığında muhasebe kaydı oluşmamaktadır. Ayrıca bu konuyla ilgili, Bakanlıkça herhangi bir duyuru, kılavuz vb. yayımlanmamıştır. Bu nedenle 2018 yılı içinde ay sonlarında 104-Proje Özel Hesabında yer alan dövizlere ilişkin güncellemelere ilişkin değerleme işlemi yapılamamıştır. Konuyla ilgili diğer muhasebe birimleriyle yapılan görüşmelerde bazı muhasebe birimlerince ilgili işlemin manuel muhasebe kaydı yapılmak suretiyle gerçekleştirildiği bilgisine ulaşılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Bundan böyle 104-Proje Özel Hesabında yer alan dövizlerin ay sonlarında TCMB döviz satış kuru üzerinden değerleme işlemleri ve ilgili muhasebe kayıtları manuel olarak yapılacaktır.” denilmiştir. Sonuç olarak Mevzuat hükümlerine göre hibe kapsamında elde edilmiş olan dövizler için ay sonu değerleme işlemi yapılması, ortaya çıkan kar/zarar durumuna göre gelir ya da gider hesaplarının çalıştırılması konularıyla ilgili olarak; bulgunun gereği için İdarenin yaptığı/yapacağı işlemler ve programdaki hataların düzeltilmesi hususu takip eden denetimlerde incelenecektir. BULGU 3: İktisadi İşletme Bünyesindeki Sosyal Tesislerin Giderlerine Bütçeden Katkıda Bulunulması İktisadi İşletme bünyesindeki sosyal tesislerin giderlerine özel bütçeden katkıda bulunulmakta olup, ısınma, elektrik ve su giderlerinin yarısının Üniversite tarafından karşılandığı; kampüs alanında bulunan 14 adet reklam panosunun işletme hakkının da iktisadi işletmeye verilmesine rağmen iktisadi işletmenin dönem karlarının %50'sinin Üniversite hesabına yatırılmadığı ve sosyal tesislerin etkili, ekonomik, verimli olarak işletilmesine yönelik tedbirlerin alınmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 11 inci maddesinde; üst yöneticilerin kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanılmasını sağlamaktan sorumlu oldukları ve bu sorumluluklarının gereklerini harcama yetkilileri aracılığıyla yerine getirecekleri belirtilmektedir. Aynı Kanunun 8’inci maddesinde de; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesi ve kullanılmasından sorumlu oldukları vurgulanmaktadır. Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğlere göre kamu sosyal tesisleri merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri, kamu bankaları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufunda bulunan eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, çocuk bakımevi, spor tesisi ve benzeri sosyal ve destek amaçlı tesisleri kapsamakta olup; Kamu Sosyal Tesislerinin İşletilmesine İlişkin Tebliğde, sosyal tesis "idareler tarafından işletilen ve kamu idarelerinde çalışan personel ile diğer yararlanıcıların eğitim, dinlenme, konaklama, beslenme ve eğlence gibi sosyal ve destek amaçlı ihtiyaçlarını karşılayan eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, çocuk bakımevi, spor tesisi ve benzer mahiyetteki tesisleri ifade eder." şeklinde tanımlanmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 07.07.2017 tarih ve 30117 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu Sosyal Tesislerinin İşletilmesine İlişkin Tebliğin (Sayı: 2017-6) 1'inci maddesinde, "Bu Tebliğin amacı; idarelere ait sosyal tesislerin etkili, ekonomik ve verimli işletilmesine, güçlü bir idari ve mali yapının oluşturulmasına yönelik tedbirlerin alınmasını sağlamaktır.", 5'inci maddesinde, "Kapsam dahilindeki idareler, bu Tebliğin amacı doğrultusunda aşağıdaki tedbirleri almakla yükümlüdürler: ..." 6'ıncı maddesinde ise, "Sosyal tesis kapasitelerinin kullanımında, ihtiyaç bulunan yerlerde boş kapasitenin öncelikle yükseköğrenim öğrencilerine kullandırılması için gerekli her türlü tedbir alınır ve sosyal tesislerdeki boş kapasiteler ivedilikle Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumuna (YURTKUR) bildirilir..." denilmektedir. 19.01.2018 tarih ve 30606 sayılı Resmî Gazete' de yayımlanan Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğin (Sayı: 2018-3) 7'nci maddesinde de, "(1) Kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufunda bulunan eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, çocuk bakımevi, spor tesisi ve benzeri sosyal tesislerin işletme giderleri için ilgili kurum ve kuruluşların bütçelerinden herhangi bir katkıda bulunulmaması esastır. … (19) Tesislerin tamamen veya kısmen kiraya verilmesi imkanları araştırılarak uygulamaya bu yönde ağırlık verilir..." hükümleri yer almaktadır. Öte yandan Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Tesisleri İktisadi İşletmesi Yönergesi”nin 23'üncü maddesinde, "Sosyal tesisler iktisadi işletmesinin sermayesinin tamamı Üniversiteye ait olup, dönem sonu tüm karının %50 si takip eden yılın ilk ayında başkaca bir karara gerek kalmaksızın Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı’nın hesabına yatırılır." denilmektedir. Bu hükümler karşısında ve kamu kaynaklarının etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesini ve kullanılmasını sağlama sorumluluğu çerçevesinde; sosyal tesislerin giderlerine bütçeden katkıda bulunulmaması, iktisadi işletmenin dönem karlarının %50'sinin Üniversite hesabına yatırılması ve sosyal tesislerin etkili, ekonomik ve verimli olarak işletilmesine ve bu tesisler için güçlü bir idari ve mali yapı oluşturulmasına yönelik tedbirlerin alınması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemiz Yönetim Kurulunun kararlarına göre Sosyal Tesisler İşletme Müdürlüğüne tahsis edilen binaların bir kısmının Üniversitemiz diğer akademik ve idari birimleri tarafından kullanıldığından, bu alanların ısınma (AFJET), elektrik ve su giderlerinin bir bölümü Üniversitemiz özel bütçeden karşılanmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 İktisadi işletme Bünyesindeki Sosyal Tesislerin 2017 yılında 49.193,74 TL kar etmiş ancak işletmenin 2017 yılı bilançosunda yer alan geçmiş yıllar zararları 143.088,58 TL olduğundan net dağıtılabilir kar oluşmamıştır. Bu nedenle 2017 yılında elde edilen karın %50’si üniversite hesabına yatırılmamıştır." denilmiştir. Sonuç olarak Kamu kaynaklarının etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesini ve kullanılmasını sağlama sorumluluğu çerçevesinde; sosyal tesislerin giderlerine bütçeden katkıda bulunulmaması, iktisadi işletmenin dönem karlarının %50'sinin Üniversite hesabına yatırılması ve sosyal tesislerin etkili, ekonomik ve verimli olarak işletilmesine ve bu tesisler için güçlü bir idari ve mali yapı oluşturulmasına yönelik tedbirlerin alınması konuları takip eden denetimlerde incelenecektir. BULGU 4: İç Kontrol Sisteminin Tam Olarak Kurulmaması ve Etkin Bir Şekilde İşletilmemesi Üniversitenin iç kontrol sisteminin mevzuat hükümlerine göre tam olarak kurulmadığı ve etkin bir şekilde işletilmediği; iç kontrol sisteminin yıllık olarak değerlendirilemediği; iç denetçi sayısı yeterli olmadığından yeterli düzeyde iç denetim faaliyeti gerçekleştirilemediği ve denetim raporu üretilemediği, sistemli bir şekilde analizler yapılarak üniversitenin amaç ve hedeflerinin gerçekleşmesini engelleyebilecek iç ve dış risklerin tanımlanamadığı ve bu risklere karşı alınacak önlemlerin belirlenemediği ve döner sermaye işletmesinin iç kontrol sistemine dâhil edilmediği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 11 inci maddesinde; üst yöneticilerin, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesinden sorumlu oldukları ve bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri belirtilmiştir. Kanun’un “İç kontrolün tanımı” başlıklı 55 inci maddesinde ise, iç kontrol “İç kontrol; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür.” şeklinde tanımlanmıştır. 5018 sayılı Kanun ile kamu mali yönetim sistemi, Uluslararası Standartlar ve Avrupa Birliği uygulamalarına uygun bir şekilde yeniden düzenlenmiş ve bu kapsamda kamu idareleri genelinde etkin bir iç kontrol sistemi oluşturulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak yürürlüğe konulan mevzuat hükümleri ile iç kontrol sistemi ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Kamu idarelerinin iç kontrol sistemlerini kurmak amacıyla, Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği ile Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi doğrultusunda kamu iç kontrol standartlarına uyum eylem planlarını hazırlamaları ve planda yer alan faaliyetleri gerçekleştirmeleri gerekmektedir. 5018 sayılı Kanun’un 58 inci maddesinde ön mali kontrolün kapsamı ve içeriği düzenlenmiş, ön mali kontrole ilişkin standart ve yöntemlerin ise Maliye Bakanlığınca belirleneceği hükme bağlanmıştır. Buna istinaden Bakanlık tarafından İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar yayımlanmıştır. 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak yürürlüğe konulan İç Denetçilerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte iç denetim biriminin amacı, teşkilat yapısı ve görevleri belirlenmiştir. Kamu idarelerinin belirtilen hükümler çerçevesinde iç denetim birimini oluşturmaları ve iç denetim faaliyetini gerçekleştirmeleri gerekmektedir. 5018 sayılı Kanun’a dayanılarak yürürlüğe konulan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar uyarınca iç kontrol sisteminin yılda en az bir kez değerlendirilmesi ve iç kontrol sistemi ile ilgili olarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi zorunludur. Kamu İç Kontrol Standartları Tebliğinde de, kamu idarelerinin sistemli bir şekilde analizler yaparak amaç ve hedeflerinin gerçekleşmesini engelleyebilecek iç ve dış riskleri tanımlamaları ve bu risklere karşı alınacak önlemleri belirlemeleri öngörülmektedir. Üniversitenin iç kontrol sisteminin yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine uygun olarak kurulmaması ve işletilmemesi; kamu kaynaklarının etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun bir şekilde yönetilmesine, Üniversitenin kanunlara göre faaliyet göstermesine, karar oluşturmak ve izlemek için düzenli, zamanında ve güvenilir bilgi edinilmesine engel teşkil etmektedir. Bu engellerin ortadan kaldırılması için etkin bir iç kontrol sisteminin kurulması, uygulanması ve gözetilmesinde üst yöneticinin gerekli liderlik ve sahiplenmeyi göstermesi ve bu hususlarda düzenleme ve gözetim görevi bulunan Üniversite tarafından iç kontrole ilişkin olarak öngörülen bütün mekanizmaların tam olarak kurulması ve işletilmesi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemizde Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği ile Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi doğrultusunda, 2008 yılında İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlanmış ancak güncellenmemiştir. Üniversitemiz İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı güncelleme çalışmalarında, döner sermaye işletmesinin de iç kontrol sistemine dahil edilmesi sağlanacaktır. Üniversitemizin hedeflerine ulaşması ve kalite geliştirme çalışmalarının yürütülmesi amacıyla Kalite Koordinatörlüğü ve ilgili komisyonlar kurulmuş ve çalışmaya başlamıştır. Bu kapsamda belirlenen hedeflere ulaşılmasını sağlamak için İş Süreçleri Yönetimi Komisyonu çalışmalarını devam ettirmektedir. İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar uyarınca; ön malî kontrol faaliyetleri yürütülmekte, miktarına bakılmaksızın sözleşmeye bağlı olan tüm taahhüt dosyaları ön mali kontrole tabi tutulmaktadır. Üniversitemize atama kadrosu verilmesi durumunda iç denetçi atama çalışmasına başlanacaktır." denilmiştir. Sonuç olarak Üst yöneticilerin iç kontrol sisteminin tam olarak kurulması ve etkin bir şekilde işletilmesi konusunda gerekli liderlik ve sahiplenmeyi göstermeleri gerekmekte olup, Üniversitenin iç kontrol sisteminin mevzuat hükümlerine uygun olarak kurulup etkin bir şekilde işletilmesi suretiyle kamu kaynaklarının etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun bir şekilde yönetilmesi takip eden denetimlerde incelenecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 8. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ TABLOLAR AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI BİLANÇOSU (TL) 1 DÖNEN VARLIKLAR 51.638.684,66 10 HAZIR DEĞERLER 17.654.541,39 102 BANKA HESABI 17.019.001,12 104 PROJE ÖZEL HESABI 635.588,99 106 DÖVİZ GÖNDERME EMİRLERİ HESABI ( - ) -99,38 108 DİĞER HAZIR DEĞERLER HESABI 50,66 12 FAALİYET ALACAKLARI 25.242.468,99 120 GELİRLERDEN ALACAKLAR HESABI 24.920.093,89 121 GELİRLERDEN TAKİPLİ ALACAKLAR HESABI 322.375,10 14 DİĞER ALACAKLAR 1.037.340,74 140 KİŞİLERDEN ALACAKLAR HESABI 1.037.340,74 15 STOKLAR 955.735,06 150 İLK MADDE VE MALZEME HESABI 955.735,06 16 ÖN ÖDEMELER 6.748.598,48 162 BÜTÇE DIŞI AVANS VE KREDİLER HESABI 6.748.598,48 2 DURAN VARLIKLAR 4.952.239.916,21 22 FAALİYET ALACAKLARI 1.201.336,96 226 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 1.201.336,96 24 MALİ DURAN VARLIKLAR 2.120.000,00 241 MAL VE HİZMET ÜRETEN KURULUŞLARA YATIRILAN SERMAYELER 160.000,00 HESABI 242 DÖNER SERMAYELİ KURULUŞLARA YATIRILAN SERMAYELER 2.000.000,00 HESABI 247 SERMAYE TAAHHÜTLERİ HESABI (-) -40.000,00 25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 4.948.918.579,25 250 ARAZİ VE ARSALAR HESABI 4.697.236.346,62 252 BİNALAR HESABI 265.583.671,20 253 TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR HESABI 93.241.525,47 254 TAŞITLAR HESABI 2.533.239,14 255 DEMİRBAŞLAR HESABI 71.835.857,47 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) -181.512.060,65 26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 0,00 260 HAKLAR HESABI 6.835.999,89 268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) -6.835.999,89 29 DİĞER DURAN VARLIKLAR 0,00 294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDİ DURAN VARLIKLAR 2.633,42 HESABI 299 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) -2.633,42 AKTİF TOPLAMI 5.003.878.600,87
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20
3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 5.823.246,16
32 FAALİYET BORÇLARI 1.087.053,11
320 BÜTÇE EMANETLERİ HESABI 1.087.053,11
33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 1.837.530,01
330 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 347.670,53
333 EMANETLER HESABI 1.489.859,48
36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 2.898.663,04
360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABI 2.419.916,62
361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ HESABI 452.211,33
362 FONLAR VEYA DİĞER KAMU İD ADINA YAPILAN TAHSİLAT HESABI 26.535,09
4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 15.844.806,49
43 DİĞER BORÇLAR 277.028,26
430 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 277.028,26
47 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 15.567.778,23
472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI HESABI 15.567.778,23
5 ÖZ KAYNAKLAR 4.982.210.548,22
50 NET DEĞER 5.021.291.539,51
500 NET DEĞER HESABI 5.021.291.539,51
51 DEĞER HAREKETLERİ -201.182,38
519 Değer Hareketleri Sonuç Hesabı -201.182,38
57 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI 151.939.422,03
570 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI HESABI 151.939.422,03
59 DÖNEM FAALİYET SONUÇLARI -190.819.230,94
591 DÖNEM OLUMSUZ FAALİYET SONUCU HESABI ( - ) -190.819.230,94
PASİF TOPLAMI 5.003.878.600,87
Bilanço Dipnotları:
910 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI HESABI 7.697.207,43
911 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI EMANETLERİ HESABI 7.697.207,43
914 VERİLEN TEMİNAT MEKTUPLARI HESABI 705.770,00
915 VERİLEN TEMİNAT MEKTUPLARI KARŞILIĞI HESABI 705.770,00
948 BAŞKA BİRİMLER ADINA İZLENEN ALACAKLAR HESABI 2.012.784,44
949 BAŞKA BİRİMLER ADINA İZLENEN ALACAK EMANETLERİ HESABI 2.012.784,44
962 YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI BİLİMSEL PROJELER HESABI 3.465.893,30
963 BİLİMSEL PROJELER KARŞILIĞI HESABI 3.465.893,30
190.819.230,94
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 EK 2: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının Kullanılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Maddi Olmayan Duran Varlıklar Grubundaki Hesapların Toplam Tutarı Kadar Amortisman Ayrılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı İçin Yıl Sonunda Tamamen Amortisman Ayrılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Hurdaya Ayrılan Demirbaşların Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında Tutulması, Kayıtlardan Çıkarılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23
AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri. Geçici ve kesin mizan. Bilanço. Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kâğıtlar sayım tutanağı, İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli, Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu veya gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının doğru ve güvenilir olduğuna ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; denetim prosedürleri ve teknikleri uygulanması ve risk değerlendirmesi yoluyla gerçekleştirilir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların içerisinde üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
27
6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE
DEĞERLENDİRMELER
BULGU 1: Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılan Ödemelerde Gelir Gider
Dengesinin Gözetilmemesi
Döner Sermaye gelirlerinden yapılan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmediği,
2017 yılında 4.720.489,44 TL olan dönem zararının 2018 yılında 34.437.116,88 TL'ye
çıkarıldığı ve döner sermaye kaynakları uygun olmadığı halde ek ödemelerde sınırlama
yapılmadığı tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 8'inci maddesinde, her türlü
kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların kaynakların
etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesi ve kullanılmasından sorumlu
oldukları belirtilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 58 inci maddesinde de, döner sermaye
işletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu
kullanılması gerektiği ve yapılacak ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesinin zorunlu
olduğu hüküm altına alınmıştır.
Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin
Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin “Genel ilkeler ve Dağıtım
Esasları” başlıklı 4’üncü maddesinin beşinci fıkrasında ise;
“Yapılacak ödemelerde gelir gider dengesi gözetilerek, döner sermaye kaynakları
uygun olduğu takdirde ek ödeme yapılır.” denilmiştir.
Kamu kaynaklarının etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak kullanılmasını
sağlama sorumluluğu çerçevesinde, Döner Sermaye gelirlerinden yapılan ödemelerde gelir
gider dengesinin gözetilmesi ve ek ödemelerin döner sermayenin kaynaklarının uygunluğu
değerlendirilmek suretiyle yapılması gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında; "2017 yılı Gelir Tablosu ekte sunulmuş olup, yıl
4.464.202,86 TL zarar ile kapatılmıştır. 2018 yılında ise zarar 34.307.689,42 TL’dir. 2017 yılı
13 aylık gelir, 12 aylık giderden oluşmuştur. Bu durum işletmenin zararını azaltıcı bir etki
yaratmıştır. 2017 yılında 13 aylık gelir tahakkuk ettirilmiştir. Bu kayıt sonucu 4.464.202,86
TL olan 2017 yılı zararı, aslında 11.562.032,54 TL olacaktı.
2018 yılı içerisinde hastanemizde görev yapan personele toplam 21.577.420,56 TL ek
ödeme yapılmıştır. Hastanemiz 2018 yılı gelirlerinden yapılan tahsilattan, döner sermaye
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
28
katkı payı (denge tazminatı dahil) olarak ödenen oran %17’dir. Aradaki %15,75’lik fark
öncelikle, hastanemizin önceki yıllardan devredilen borç stokunun ödenmesinde
kullanılmaktadır.
2018 yılında, 696 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 üncü maddesi
gereğince; kurumumuzda personele dayalı hizmet alımı ihaleleri kapsamında çalışan firma
personelleri, kadroya alınmışlardır. Hastanemizde bu şekilde çalışan 674 firma personeli
01.04.2018 tarihinde Kamu İşçisi olarak göreve başlamışlardır.
2017 yılında temizlik hizmet firmasına ödenen temizlik malzemesi ücreti de dahil
olmak üzere toplam 26.554.784,83 TL gider tahakkuk ettirilmiştir. 2018 yılında bu gider
34.035.247,10 TL olmuştur. 2017 ve 2018 yılında personel sayısı aynı olmasına rağmen
yaklaşık 7.500.000 TL’lik bir gider artışı olmuştur. Ayrıca 2018 yılında kamu işçileri için
2.257.663,52 TL kıdem tazminatı karşılığı ayrılmış olup, bu gider gerçek bir gider değildir.
Hastanemizde sürdürülen sağlık hizmetlerine ilişkin olarak 10 yıldır SUT fiyatlarında
minimum artış olmuş, genele şamil bir artış olmamıştır. Oysaki temel girdilerimiz olan işçilik
ve personel giderleri, atık su, elektrik, ısınma, tıbbi sarf malzeme, Kızılay kan gideri gibi
giderlerimizde ise her yıl en az TÜFE, ÜFE oranında artışlar meydana gelmiş olup, bu durum
maliyetlerimizi sürekli olarak artırmaktadır.
Ülkemizdeki Üniversite Hastanelerinin büyük bir çoğunluğunun yukarıda belirtilen
nedenlerle borç içinde oldukları bilinmektedir. Ancak hastanemizce önceki yıllardan devreden
borçların belli bir disiplin içerisinde ve ek ödemeyi minimumda tutarak ödenmesi
hedeflenmektedir." denilmiştir.
Sonuç olarak Gelir gider dengesizliğinin nedenleri olarak; geçmiş dönemlerden gelen
borç stokları, personele dayalı hizmet alımı ihaleleri kapsamında çalışan firma personelinin
kadroya alınması ve 10 yıldır SUT fiyatlarında minimum artış olması ileri sürülüyorsa da,
Döner Sermaye gelirlerinden yapılan ödemelerde gelir-gider dengesi gözetilmemiş ve döner
sermaye kaynakları uygun olmadığı halde ek ödemelerde sınırlama yapılmamıştır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 11 inci maddesine göre;
kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanılmasını
sağlamaktan sorumlu olan üst yöneticilerin, bu sorumluluklarının gereklerini harcama
yetkilileri aracılığıyla yerine getirmeleri gerekmektedir.
Kamu kaynaklarının etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak kullanılmasını
sağlama sorumluluğu çerçevesinde, Döner Sermaye gelirlerinden yapılan ödemelerde gelir
gider dengesinin gözetilmesi ve ek ödemelerin döner sermayenin kaynaklarının uygunluğu
değerlendirilmek suretiyle yapılması konuları takip eden denetimlerde incelenecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 BULGU 2: Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının Yapılmaması Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde 2018 mali yılına ilişkin yapılan incelemelerde, “Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası” yaptırma yükümlülüğü bulunan personelden bir kısmının ilgili sigorta poliçesini yaptırdığına ilişkin kanıtlayıcı belgelere ulaşılamamıştır. Kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabiplerin, diş tabiplerinin ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, mesleki faaliyetleri sırasında kötü uygulamaları nedeniyle oluşabilecek zararlara karşı sigorta yaptırmaları kanunen zorunlu tutulmuştur. 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'un Ek 12 nci maddesinde; “Kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar, tıbbi kötü uygulama nedeniyle kendilerinden talep edilebilecek zararlar ile kurumlarınca kendilerine yapılacak rüculara karşı sigorta yaptırmak zorundadır. Bu sigorta priminin yarısı kendileri tarafından, diğer yarısı döner sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden, döner sermayesi bulunmayan kurumlarda kurum bütçelerinden ödenir. Özel sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan veya mesleklerini serbest olarak icra eden tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar, tıbbi kötü uygulama sebebi ile kişilere verebilecekleri zararlar ile bu sebeple kendilerine yapılacak rücuları karşılamak üzere mesleki malî sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır. Zorunlu mesleki malî sorumluluk sigortası, mesleklerini serbest olarak icra edenlerin kendileri, özel sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışanlar için ilgili özel sağlık kurum ve kuruluşları tarafından yaptırılır. Özel sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışanların sigorta primlerinin yarısı kendileri tarafından, yarısı istihdam edenlerce ödenir. İstihdam edenlerce ilgili sağlık çalışanı için ödenen sigorta primi, hiçbir isim altında ve hiçbir şekilde çalışanın maaş ve sair malî haklarından kesilemez, buna ilişkin hüküm ihtiva eden sözleşme yapılamaz. Zorunlu sigortalara ilişkin teminat tutarları ile uygulama usul ve esasları Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Hazine Müsteşarlığınca belirlenir. Bu maddedeki zorunlu sigortaları yaptırmayanlara, mülki idare amirince sigortası yaptırılmayan her kişi için beşbin Türk Lirası idari para cezası verilir,”
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 denilerek kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabiplerin, diş tabiplerinin ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, tıbbi kötü uygulama nedeniyle kendilerinden talep edilebilecek zararlar ile kurumlarınca kendilerine yapılacak rüculara karşı sigorta yaptırmak zorunda oldukları yolunda emredici hükme yer verilmiş ve zorunlu sigortalara ilişkin teminat tutarları ile uygulama usul ve esaslarının Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Hazine Müsteşarlığınca belirleneceği ilgili hukuki düzenlemeye istinaden, 21/07/2010 tarihli ve 27648 sayılı Resmi Gazetede Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Kurum Katkısına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Tebliğ yayımlanmıştır. Anılan Tebliğin “Primlerin Ödenmesi ve Kurum Katkılarının Tahsili ile İadesi” başlıklı 3’üncü maddesinin ilk fıkrasında; “Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar, yaptıracakları sigorta sözleşmesinin primlerini sigortacıya veya sigorta acentesine ödedikten sonra, ödedikleri prim tutarının yarısını döner sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden, döner sermayesi bulunmayan kurumlarda kurum bütçesinden geri alır. Geri ödemeler, sigortaya ilişkin poliçe veya sigorta şirketi ya da sigorta acentesinin kaşesini taşıyan prim ödeme makbuzunun bir örneğinin ibrazı üzerine ilgili kurum tarafından en geç otuz gün içinde yapılır” denilmektedir. Sonuç olarak, Afyon Kocatepe Üniversitesi’nde 2018 yılında görev yapmış olan “Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası” yaptırma yükümlülüğü bulunan personelden yaklaşık üçte ikisinin anılan sigortayı yaptırdığına dair herhangi bir kanıtlayıcı belge bulunmamaktadır. Yukarıda anılan mevzuat hükümleri dikkate alınarak, sigortası tespit edilemeyen personelin varsa sigorta poliçesi yaptırdığına ilişkin kanıtlayıcı belgeleri sunmasına ve bu sigortanın mevcudiyetini kontrol etmeyen yöneticiler hakkında da cezai hükümlerin işletilmesinin mümkün olduğu dikkate alınarak ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasına özen gösterilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Diş Hekimliği Fakültesinde 2018 yılında 28 Diş Hekimi görev yapmış olup, bunlardan 5 Diş Hekimi anılan sigortayı yaptırmışlardır. …İlgili Dekanlık tarafından hekimlere “Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası”nı 15 gün içerisinde yaptırmaları ve evraklarını Diş Hekimliği Fakültesi Dekanlığına ulaştırmaları yönünde bildirimde bulunulmuştur. Bu konunun takibi için de bir sistem oluşturulmuştur. Üniversite Hastanesinde 2018 yılında 316 doktor görev yapmış olup, bunlardan 104 doktor anılan sigortayı yaptırmıştır. Kalan doktor ünvanlı personel için “Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası”nı 5 gün içerisinde yaptırmaları ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 buna ilişkin evrakların Başhekimliğe ulaştırılması yönünde bildirimde bulunulmuştur.” denilmektedir. Sonuç olarak Mevzuat hükümleri dikkate alınarak, Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası tespit edilemeyen personelin varsa sigorta poliçesi yaptırdığına ilişkin kanıtlayıcı belgeleri sunması ve yöneticilerin bu sigortanın mevcudiyetini kontrol etmesi hususları takip eden denetimlerde incelenecektir. BULGU 3: Döner Sermaye İşletmesinin İç Kontrol Sisteminin Olmaması Döner Sermaye İşletmesinin, Kurum tarafından iç kontrol sistemine dahil edilmediği ve Üniversitenin hazırladığı Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı kapsamında iç kontrol sisteminin yapılandırılmasına yönelik olarak eylemlere yer verilmediği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak Maliye Bakanlığınca düzenlenen İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslarda; üst yöneticiler, iç kontrol sisteminin kurulması ve gözetilmesinden, harcama yetkilileri, görev ve yetki alanları çerçevesinde, idari ve malî karar ve işlemlere ilişkin olarak iç kontrolün işleyişinden sorumludur. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun geçici 11 inci maddesinin üçüncü fıkrasında; “Döner sermaye işletmeleri yeniden yapılandırılıncaya kadar bunların bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması ve muhasebesi ile kontrol ve denetimi Maliye Bakanlığınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir…” denilmiştir. 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “Kontrol ve denetimin amacı” başlıklı 11 inci maddesinde; “İşletmelerde kontrol ve denetimin amacı; a) Gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerin, etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yönetilmesini, b) İlgili mevzuata uygun olarak faaliyet gösterilmesini, c) Her türlü malî karar ve işlemlerde usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesini, ç) Varlıkların kötüye kullanılması ve israfını önlemek ve kayıplara karşı korunmasını, d) Karar oluşturmak ve izlemek için düzenli, zamanında ve güvenilir rapor ve bilgi edinilmesini, sağlamaktır.” ifadesi yer almaktadır. Yönetmeliğin “Hüküm bulunmayan hâller” başlıklı 599 uncu maddesinde ise; “Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hâllerde, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile 30.12.2006 tarihli ve 26392 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin genel esasları, kıyasen uygulanır.” denilmekte olup, Yönetmelikte işletmelerin iç kontrol sistemini
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 yapılandırılmasına ilişkin faklı bir düzenleme olmadığı için döner sermaye işletmeleri 5018 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatta yer alan iç kontrol sistemine ilişkin hükümlere tabi olacaklardır. 5018 sayılı Kanun'da belirlenen hedeflere ve amaçlara ulaşmak için, Kanun'un en önemli bileşenlerinden olan kamu iç kontrol sistemi 5018 sayılı Kanunun 55 inci maddesinde “idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, mali bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan mali ve diğer kontroller bütünü…” şeklinde tanımlanmıştır. Tanımdan da anlaşılacağı üzere ekonomik ve mali ifadeler döner sermaye işletme sisteminin iş ve işleyişlerini de içeren ifadelerdir. İç kontrol sistemi 5018 Sayılı Kanunda da belirtildiği gibi idarelerin amaçlarına ve hedeflerine ulaşmak için oluşturulmuştur. Bu amaç ve hedeflere ulaşmak için idarenin her seviyesinde yer alan personel iç kontrolün bir parçasıdır ve uygulanmasından sorumludur. Döner sermaye ve idarenin bütçeleri ayrı olsa da ‘idareyi’ bir bütün olarak düşünmek gerektiğinden Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü’nde çalışanlar iç kontrolün parçasıdır ve idare çalışanlarından ayrı düşünülemez. Döner sermaye işletmesinin de Üniversitenin iç kontrol sistemine dâhil edilmesi ve Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı kapsamında iç kontrol sisteminin yapılandırılmasına yönelik eylemlerin hazırlanması ve uygulanması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemiz İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı güncelleme çalışmalarında, döner sermaye işletmesinin de iç kontrol sistemine dahil edilmesi sağlanacaktır." denilmiştir. Sonuç olarak Döner sermaye işletmesinin de Üniversitenin iç kontrol sistemine dâhil edilmesi ve Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı kapsamında iç kontrol sisteminin yapılandırılmasına yönelik eylemlerin hazırlanması ve uygulanması takip eden denetimlerde incelenecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
34
7. EKLER
EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ
TABLOLAR
AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ
2018 YILI KONSOLİDE BİLANÇOSU (TL)
Önceki Dönem Cari Dönem
I-DÖNEN VARLIKLAR 31.028.613,01 28.241.484,16
A-Hazır Değerler 4.738.782,65 4.340.224,96
1-Kasa Hesabı
2-Bankalar 4.738.782,16 4.336.947,50
3-Diğer Hazır Değerler 0,49 3.277,46
B- Menkul Kıymetler
C- Ticari Alacaklar 15.476.888,78 13.880.791,72
1-Alıcılar 15.301.393,03 13.622.480,43
2-Alacak Senetleri 38.359,33 38.359,33
3-Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı 136.881,09 219.696,63
4-Diğer Ticari Alacaklar Hesabı
5-Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı 255,33 255,33
D-Diğer Alacaklar 132.305,60 156.321,81
1-Personelden Alacaklar 29.268,64 60.500,16
2-Diğer Çeşitli Alacaklar 33.036,96 25.821,65
3-İşletmeler Arası 70.000,00 70.000,00
E- Stoklar 10.152.542,08 9.203.789,67
1-İlk Madde ve Malzeme 10.152.542,08 9.203.789,67
2-Ticari Mallar
F-Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri
G-Gelecek Aylara Ait Giderler ve Gelir Tahakkukları 514.425,56 645.059,47
1-Gelecek aylara ait giderler 514.425,56 645.059,47
H-Diğer Dönen Varlıklar 13.668,34 15.296,53
1-Devreden Katma Değer Vergisi Hesabı 13.668,34 13.674,00
2-Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar 1.622,04
DÖNEN VARLIKLAR TOPLAMI 31.028.613,01 28.241.484,16
II-DURAN VARLIKLAR
A-Ticari Alacaklar
B- Diğer Alacaklar
C-Mali Duran Varlıklar
1-Diğer Mali Duran Varlıklar Hesabı
D-Maddi Duran Varlıklar
1-Diğer Maddi Duran Varlıklar
E-Maddi Olmayan Duran Varlıklar
F-Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar
G-Gelecek Yıllara Ait Giderler ve Gelir Tahakkukları
H-Diğer Duran Varlıklar
1-Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar
DURAN VARLIKLAR TOPLAMI
AKTİF (VARLIKLAR ) TOPLAMI 31.028.613,01 28.241.484,16
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
35
Önceki Dönem Cari Dönem
I-KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 76.419.842,59 70.400.527,36
A-Mali Borçlar 70.000,00 70.000,00
1-İşletmeler Arası Mali Borçlar 70.000,00 70.000,00
B-Ticari Borçlar 63.442.246,63 54.022.757,88
1-Satıcılar 62.985.887,15 53.482.881,82
2-Alınan Depozito ve Teminatlar 456.359,48 539.876,06
3-Diğer Ticari Borçlar
C-Diğer Borçlar 629.049,21 2.314.208,86
1-Personele Borçlar 360.688,97 1.918.719,15
2-Diğer Çeşitli Borçlar 268.360,24 395.489,71
D-Alınan Avanslar 8.878.141,87 9.792.298,53
1- Alınan Sipariş Avansları 24.102,58 24.102,58
2-Alınan Diğer Avanslar Hesabı 8.854.039,29 9.768.195,95
E-Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakedişleri
F-Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler 3.393.978,78 4.194.474,13
1-Ödenecek Vergi ve Fonlar 1.841.042,72 2.359.691,45
2-Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri 1.005,82 9.910,68
3-Ödenecek Döner Sermaye Yükümlülükleri 591.649,16 628.254,28
4-Ödenecek Döner Sermaye Katkı Payları 958.471,82 1.193.089,73
5-Katma Değer Vergisi Tevkifatı
6-Ödenecek Diğer Yükümlülükler 1.809,26 3.527,99
G-Borç ve Gider Karşılıkları 2.657,66 3.019,52
1-Kıdem Tazminatı Karşılığı 2.657,66 2.657,66
2- Dönem Karı Vergi ve Yasal Yükümlülükler Karş. 361,86
H-Gelecek Aylara Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları
1-Gelecek Aylara Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları
I-Diğer Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 3.768,44 3.768,44
1-Sayım Ve Tesellüm Fazlalıkları 3.768,44 3.768,44
KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR TOPLAMI
II-UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 42.660.982,62
A-Mali Borçlar 35.444.195,54
1-Hazineye Olan Mali Borçlar 35.444.195,54
B-Ticari Borçlar
1-Satıcılar
C-Diğer Borçlar
D-Alınan Avanslar
1-Alınan Sipariş Avansları
2-Alınan Diğer Avanslar
E-Borç ve Gider Karşılıkları
F-Borç Ve Gider Karşılıkları 5.036.452,44 7.216.787,08
1-Kıdem ve Tazminat Karşılığı Hesabı 5.036.452,44 7.216.787,08
UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR TOPLAMI
III-ÖZ KAYNAKLAR -50.427.682,02 -84.820.025,82
A-Ödenmiş Sermaye 2.000.000,00 2.044.773,08
1-Sermaye 2.000.000,00 2.044.773,08
2-Ödenmemiş Sermaye (-)
B-Sermaye Yedekleri
C-Kar Yedekleri
D-Geçmiş Yıllar Karları 1.961.631,70 1.727.895,23
E-Geçmiş Yıllar Zararları (-) 49.668.824,28 -54.155.577,25
F-Dönem Net Karı ( zararı ) -4.720.489,44 -34.437.116,88
1-Dönem Net Karı 311.928,28 360.184,44
2-Dönem Net Zararı (-) 5.032.417,72 34.797.301,32
ÖZKAYNAKLAR TOPLAMI -50.427.682,02 -84.820.025,82
PASİF ( KAYNAKLAR ) TOPLAMI 31.028.613,01 28.241.484,16
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
36
AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ
2018 YILI GELİR TABLOSU (TL)
Önceki dönem Cari dönem
A- BRÜT SATIŞLAR 125.047.489,19 139.278.259,14
1- Yurtiçi Satışlar 122.465.465,85 133.206.026,08
2- Yurtdışı Satışlar
3- Diğer Gelirler 2.582.023,34 6.072.233,06
B- SATIŞ İNDİRİMLERİ (-) 1.496.194,35 5.356.226,52
1- Satıştan İadeler (-) 1.494.586,52 5.356.103,94
2- Satış İskontoları (-)
3- Diğer İndirimler (-) 1.607,83 122,58
C- NET SATIŞLAR 123.551.294,84 133.922.032,62
D- SATIŞLARIN MALİYETİ (-) 108.934.543,69 153.939.435,06
1- Satılan Mamuller Maliyeti (-)
2- Satılan Ticari Mallar Maliyeti (-)
3- Satılan Hizmet Maliyeti (-) 108.934.543,69 153.939.435,06
4- Diğer Satışların Maliyeti (-)
BRÜT SATIŞ KARI VE ZARARI 14.616.751,15 -20.017.402,44
E- FAALİYET GİDERLERİ (-) 18.563.959,75 13.900.708,49
1- Araştırma ve Geliştirme Giderleri (-) 497.664,23
2- Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri (-)
3- Genel Yönetim Giderleri (-) 18.066.295,52 13.900.708,49
FAALİYET KARI VEYA ZARARI -3.947.208,60 -33.918.110,93
F- DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR VE KARLAR 234.119,84 301.077,75
1- İştiraklerden Temettü Gelirleri
2- Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri
3- Faiz Gelirleri 82.029,72 14.695,35
4- Komisyon Gelirleri
5- Konusu Kalmayan Karşılıklar
6- Menkul Kıymet Satış Karları
7- Kambiyo Karları
8- Reeskont Faiz Gelirleri
9- Faaliyetle İlgili Diğer Olağan Gelir ve Karlar 152.090,12 286.382,40
G- DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR (-) 0,00 0,01
1- Komisyon Giderleri (-)
2- Karşılık Giderleri (-)
3- Menkul Kıymet Satış Zararları (-)
4- Kambiyo Zararları (-)
5- Reeskont Faiz Giderleri (-)
6- Diğer Olağan Gider ve Zararlar 0,01
H- FİNANSMAN GİDERLERİ (-)
1- Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri (-)
2- Uzun Vadeli Borçlanma Giderleri (-)
OLAĞAN KAR VEYA ZARAR 234.119,84 -33.617.033,19
I- OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR 272.389,73 340.664,47
1- Önceki Dönem Gelir ve Karları
2- Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar 272.389,73 340.664,47
J- OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR (-) 1.279.790,41 1.160.386,30
1- Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları (-)
2- Önceki Dönem Gider ve Zararları (-) 20.196,00
3- Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar (-) 1.279.790,41 1.140.190,30
DÖNEM KARI VEYA ZARARI -4.720.489,44 -34.436.755,02
K- DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞ.YAS. YÜK. KARŞILIKLARI (-) 361,86
DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI -4.720.489,44 34.437.116,88
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
37
AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ
2018 YILI NAKİT AKIM TABLOSU (TL)
ÖNCEKİ DÖNEM CARİ DÖNEM
A- DÖNEM BAŞI NAKİT MEVCUDU 9.684.486,77 4.738.782,16
B- DÖNEM İÇİ NAKİT GİRİŞLERİ 130.514.634,48 172.783.026,14
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 38 EK 2: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Döner Sermaye İşletme Birimlerinde Gelir Gider Dengesinin Gözetilmemesi 2017 Yerine Getirilmedi İç Kontrol Sisteminde Eksiklikler Olması 2017 Yerine Getirilmedi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 39
AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ 2018 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
BULGU LİSTESİ A. Denetim Bulguları
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 39
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 40 sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilir. Bu çerçevede, Afyon Kocatepe Üniversitesi'nin yayımladığı 2014-2018 dönemine ait Stratejik Plan, 2018 yılı Performans Programı ve 2018 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir. 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2018 yılı performans denetimi kapsamında Afyon Kocatepe Üniversitesi'nin yayımladığı 2014-2018 dönemine ait Stratejik Plan, 2018 yılı Performans Programı ve 2018
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 41 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. 2018-2022 dönemine ait Stratejik Planın, Üniversiteler İçin Stratejik Planlama Rehberinde yer alan tüm başlıkları kapsadığı ve Rehberde belirtilen hususlara dikkat edilerek hazırlandığı anlaşıldığından; Planın, mevcudiyet, zamanlılık ve sunum kriterlerini sağladığı, kanaatine varılmıştır. Stratejik Planda, bazı göstergelerin, amaç ve hedefle ilgili olmaması ve bir göstergenin ise, amaç ve hedefe ulaşmayı ölçememesi nedenleriyle Planın, ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlanma kriterlerini kısmen sağladığı, düşünülmektedir. 2018 yılı Performans Programı, yasal süresi içinde yayımlanmış olup, mevcudiyet ve zamanlılık kriterlerini sağlamaktadır. 2018 yılı İdare Faaliyet Raporu, yasal süre içinde hazırlanamamış ve yayımlanmamış olup, mevcudiyet ve zamanlılık kriterlerini kısmen karşılamaktadır. Rapordaki verilerin doğruluğu, sağlıklı işleyen bir Veri Kayıt Sisteminin olmaması nedeniyle değerlendirilememiştir. Bu itibarla; Üniversite hakkında sağlıklı bir performans ölçümü ve denetimi yapılabilmesi için yukarıda belirtilen eksikliklerin giderilmesinin önemli olduğu düşünülmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 42 6. DENETİM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesi Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Performans Programının Değerlendirilmesi Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesi BULGU 1: Faaliyet Raporlarında Performans Göstergelerinden Sapmaların Nedenlerinin Açıklanmaması 2018 yılı faaliyet raporunda bazı performans hedeflerinin gerçekleşme durumlarının oranlar itibariyle gösterildiği, ancak meydana gelen sapmaların geçerlilik ve ikna edicilik kriterlerine uygun nedenlerine yer verilmediği görülmüştür. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesinde; “Mali bilgiler başlığı altında, kullanılan kaynaklara, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgilere, temel mali tablolara ve bu tablolara ilişkin açıklamalara yer verilir. Performans bilgileri başlığı altında, idarenin stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara ilişkin değerlendirmelere yer verilir.” denilmektedir. Bütçe ve performans hedeflerinin gerçekleşmelerinde sapmalar olması durumunda, idare faaliyet raporlarında bu sapmaların nedenlerinin geçerlilik ve ikna edicilik kriterlerine uygun olarak açıklanması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz harcama birimlerince hazırlanan birim faaliyet raporları ocak ayı sonuna kadar Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına iletilmiş olup birim faaliyet raporları konsolide edilerek Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı İdare Faaliyet Raporu hazırlanmıştır. 2018 Yılı İdare Faaliyet Raporunda yer alan performans göstergeleri bölümüne ilişkin bulguda belirtilen sapmaların geçerlilik nedenlerine sehven yer
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 43 verilmemiştir. Sonraki yıllarda her yıl temmuz ayının sonuna kadar hazırlanacak olan Stratejik Plan İzleme Raporları ve yıl sonunda hazırlanacak olan Stratejik Plan İzleme ve Değerlendirme Raporları ile Afyon Kocatepe Üniversitesi İdare Faaliyet Raporlarının “Faaliyetlere İlişkin Bilgi ve Değerlendirmeler” başlığında yer alan performans hedeflerinde sapmalar olması durumunda bu sapmalara ilişkin ayrıntılı değerlendirmelere yer verilecektir.” Sonuç olarak Bütçe ve performans hedeflerinin gerçekleşmelerinde sapmalar olması durumunda, idare faaliyet raporlarında bu sapmaların nedenlerinin geçerlilik ve ikna edicilik kriterlerine uygun olarak açıklanması hususu takip eden denetimlerde incelenecektir. BULGU 2: Faaliyet Raporlarında İç Ve Dış Denetim Raporlarında Yer Alan Tespit Ve Değerlendirmelere Yer Verilmemesi 2018 yılı İdare Faaliyet Raporunda iç ve dış denetim mali denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmeler ile iç ve dış mali denetim sonuçlarına yer verilmemiştir. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 18'inci maddesinde; idarelerin faaliyet raporlarında, kullanılan kaynaklara, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgilere, temel mali tablolara ve bu tablolara ilişkin açıklamalara, iç ve dış denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmeler ile iç ve dış mali denetim sonuçlarına yer verilmesinin zorunlu olduğu belirtilmektedir. İdare faaliyet raporlarında, iç ve dış denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmeler ile iç ve dış mali denetim sonuçlarına yer verilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı İdare Faaliyet Raporunun “3.1.3. Mali Denetim Sonuçları” başlığında iç ve dış denetim sonucunda denetlenen birimlere ve denetim konusuna yer verilmiştir. 2018 yılında dış denetim raporu sonuçlarına ilişkin Sayıştay Başkanlığına; iç denetim raporu sonuçlarına ilişkin olarak ise Üniversitemiz İç Denetim Birimine detaylı açıklamalar yapılmıştır. Sonraki yıllarda hazırlanacak olan idare faaliyet raporlarında, iç ve dış denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmeler ile iç ve dış mali denetim sonuçlarına daha ayrıntılı olarak yer verilecektir.” denilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 44 Sonuç olarak İdare faaliyet raporlarında, iç ve dış denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmeler ile iç ve dış mali denetim sonuçlarına yer verilmesi hususu takip eden denetimlerde incelenecektir. BULGU 3: İdare Faaliyet Raporunun Zamanında Hazırlanmaması İdare Faaliyet Raporu’nun zamanında hazırlanmadığı ve izleyen mali yılın en geç Şubat ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklanmadığı tespit edilmiştir. 17.03.2006 tarih ve 26111 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik’in “İdare faaliyet raporu başlıklı” 11’inci maddesinin 1 ve 2’nci fıkralarında: “(1) İdare faaliyet raporu, birim faaliyet raporları esas alınarak, idarenin faaliyet sonuçlarını gösterecek şekilde üst yönetici tarafından hazırlanır. (2) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, özel bütçeli idareler ile sosyal güvenlik kurumlarının ilgili mali yıla ilişkin idare faaliyet raporları üst yöneticileri tarafından izleyen mali yılın en geç (Değişik ibare: RG-22/11/2014-29183) Şubat ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklanır. Bu raporların birer örneği aynı süre içerisinde Sayıştaya ve Bakanlığa gönderilir." denilmektedir. Bu hükme rağmen, 2018 yılı İdare Faaliyet Raporu, 2019 yılının Şubat ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklanmamış ve Sayıştaya gönderilmemiştir. Söz konusu faaliyet raporu, Afyon Kocatepe Üniversitesi Yönetim Kurulunun 08.03.2019 tarihli toplantı kararı ile uygun bulunmuş ve aynı tarihli duyuru ile Kurum web sayfasında yayımlanmıştır. İdare faaliyet raporlarının mevzuatın öngördüğü şekilde zamanında hazırlanması, Sayıştaya gönderilmesi ve kamuoyuna açıklanması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı İdare Faaliyet Raporu, birimlerden gelen birim faaliyet raporlarının konsolide edilmesi neticesinde şubat ayı içerisinde hazırlanmış fakat üniversitemizin üst karar mercii olan üniversite yönetim kurulunun denetimi, incelemesi ve onayı sonrasında nihai hale getirildiği için yayınlanma süreci mevzuatta belirtilen süreyi geçmiştir. Sonraki yıllarda hazırlanacak olan idare faaliyet raporlarında, raporun kamuoyuna duyurulması ve Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Sayıştay Başkanlığına gönderilirken mevzuatta belirtilen tarihe titizlikle dikkat edilecektir.” denilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 45 Sonuç olarak İdare faaliyet raporlarının mevzuatın öngördüğü şekilde zamanında hazırlanması, Sayıştaya gönderilmesi ve kamuoyuna açıklanması hususları takip eden denetimlerde incelenecektir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi Ve Değerlendirilmesi Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 46 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr