2017 - VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ.pdf
VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2018
İÇERİK VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 32 VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU 46
VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
- KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ......................... 2
- DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................... 3
- SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 4
- DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 4
- DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 5
- DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 8
- DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ........................... 9
- EKLER ........................................................................................................................................................ 28
KISALTMALAR İ.Ö. : İkinci Öğretim A.B.D. : Ana Bilim Dalı
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: 2017 Yılı Bütçe Giderleri Gerçekleşmeleri (TL) Tablo 2: 2017 Yılı Bütçe Gelirleri Gerçekleşmeleri (TL) Tablo 3: 2017 Yılı Faaliyet Sonuçları (TL) Tablo 4: Son Üç Yılda Öğrenci Almayan Bölüm ve Programlar
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2
- KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, özel bütçeli bir kuruluştur. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanır. Uygulama sonuçları ve muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre Maliye Bakanlığının Say2000i saymanlık otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir. Bu bağlamda anılan Yönetmeliğin 538 ve 539’uncu maddelerinde sayılan ve üniversite tarafından düzenlenen mali tablolardan; 2017 yılı bütçe uygulama sonuçları ile faaliyet sonuçlarına ilişkin özet bilgiler aşağıda gösterilmiştir. Tablo 1: 2017 Yılı Bütçe Giderleri Gerçekleşmeleri (TL) Başlangıç Ödeneği Eklenen Ödenek Düşülen Ödenek Toplam Ödenek Toplam Harcanan Bütçe Gerçekleşme Oranı (%) 321.029.000,00 62.067.950,00 26.082.300,00 357.014.650,00 341.543.493,36 95,66 Tablo 2: 2017 Yılı Bütçe Gelirleri Gerçekleşmeleri (TL) Bütçe Tahmini Gerçekleşen Gelir Toplamı Bütçe Gerçekleşme Oranı (%) 321.029.000,00 341.323.347,46 106,32
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Tablo 3: 2017 Yılı Faaliyet Sonuçları (TL) Faaliyet Gelirleri Faaliyet Giderleri Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu 352.755.552,09 321.854.124,99 30.901.427,10 Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştay’a Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kağıtlar sayım tutanağı, İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli, Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Muhasebe Sistemi Dışında Açılan Banka Hesapları Bulunması Üniversite adına yetkisiz kişiler tarafından banka hesapları açıldığı ve bu hesapların muhasebe sisteminde izlenmediği görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 3’üncü maddesine göre kamu geliri; “Kanunlarına dayanılarak toplanan vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay veya benzeri gelirler, faiz, zam ve ceza gelirleri, taşınır ve taşınmazlardan elde edilen her türlü gelirler ile hizmet karşılığı elde edilen gelirler, borçlanma araçlarının primli satışı suretiyle elde edilen gelirler, sosyal güvenlik primi kesintileri, alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirleri ” şeklinde tarif edilmiştir. Mezkur Kanun’un “Bütçe İlkeleri” başlıklı 13’üncü maddesinde ise: “Bütçelerin hazırlanması, uygulanması ve kontrolünde aşağıdaki ilkelere uyulur: f) Tüm gelir ve giderler gayri safi olarak bütçelerde gösterilir. m) Kamu idarelerinin tüm gelir ve giderleri bütçelerinde gösterilir.” hükümleri yer almaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Yukarıda yer alan Kanun hükümlerine göre; Üniversite adına gelir olarak banka hesaplarına geçmiş tutarların Üniversite bütçesine gelir olarak kaydedilmesi, buna ilişkin kayıtların ilgili yardımcı defterlerde ve hesaplarda tam ve doğru olarak tutulması ve bu hesaplar esas alınarak çıkarılan mali tabloların ise gerçeği yansıtacak şekilde hazırlanmış olması gerekmektedir. Bununla birlikte söz konusu Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde: “Muhasebe hizmeti; gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleridir. Bu işlemleri yürütenler muhasebe yetkilisidir. Muhasebe yetkilisi, bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından sorumludur. Muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almaya, vermeye ve göndermeye yetkili olanlar muhasebe yetkilisi mutemedidir. Muhasebe yetkilisi mutemetleri doğrudan muhasebe yetkilisine karşı sorumludur. Muhasebe yetkilisi mutemetlerinin görevlendirilmeleri, yetkileri, denetimi, tutacakları defter ve belgeler ve diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.” hükümlerine yer verilmek suretiyle muhasebe yetkilileri ile muhasebe yetkilisi mutemetleri dışında hiçbir kamu görevlisinin kamu gelirlerinin tahsil edilmesinde ve yine kamu giderinin ilgili kişilere ödemesinde görev alamayacakları da ifade edilmiştir. 5018 sayılı Kanunun “Yetkisiz tahsil ve ödeme” başlıklı 72’nci maddesinde kanunların öngördüğü şekilde yetkili kılınmamış hiçbir gerçek veya tüzel kişinin, kamu adına tahsilat veya ödeme yapamayacağı, yetkisiz tahsilat veya ödeme yapılması hallerinde; söz konusu tutarların, yetkisiz tahsilat veya ödeme yapılanlardan alınarak, ilgisine göre bütçeye gelir kaydedileceği veya ilgililerine iade edilmek üzere emanet hesaplarına kaydedileceği ve ayrıca, bunlar hakkında ilgili kanunları uyarınca adli ve idari yönden gerekli işlemler yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Uygulamada ise Üniversite adına yetkisiz kişiler tarafından hesaplar açıldığı, söz konusu hesapların ve hesaplardaki bakiyelerin mali tablolara dahil edilmediği, yıllar önce açılmış çeşitli hesapların unutulduğu, bakiyelerinin banka hesaplarına dahil edilmediği, yıllarca
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 hiçbir hesap hareketi olmadan bekleyen bu hesapların kapatılmadığı tespit edilmiştir. Daha önce açılıp kapatılmayan ve mali tabloya dahil edilmeyen hesap sayısı 21 olup bu hesaplardaki yıl sonu toplam bakiye tutarı 15.408,26 TL’dir. Yetkisiz kişiler tarafından açılan hesaplar kapatılmalı ve bu hesaplarda yer alan tutarlar kurum hesabına aktarılarak bilançoya yansıtılmalıdır. Kamu idaresi cevabında; özetle, bulguda belirtilen hususlar kabul edilmiş ve ilgili hesaplardaki tutarların Kurum hesabına aktarılarak kapatıldığı bildirilmiştir. Sonuç olarak Muhasebe sistemi dışındaki hesaplar kapatılmıştır. Bu tür hataların tekrarlanmaması için, bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 2: Taşınmazların Kaydının Tamamlanmamış Olması Kamu İdaresinin taşınmaz kayıtlarının incelenmesi neticesinde, Üniversiteye ait arazi ve arsaların muhasebe kayıtlarının yapılmadığı görülmüştür. 02.10.2006 tarih ve 26307 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmeliğin, “Kayıt ve Kontrol İşlemleri” başlıklı 5’inci maddesinde, tapuda kayıtlı olan taşınmazların maliyet bedeli üzerinden, bu taşınmazlardan maliyet bedeli belirlenemeyenlerin ise rayiç değerleri üzerinden kayıtlara alınacağı belirtilmiştir. 27.12.2014 tarih ve 29218 mükerrer sayılı resmi gazetede yayınlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 171’inci maddesine göre ise, 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, kamu idarelerinin her türlü arazi ve arsaları ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılır. Yukarıya alınan mevzuat hükümlerine göre, Üniversiteye ait olan arsa ve arazilerin maliyet bedelinin belirlenmesi, bu yapılamayanların rayiç bedelinin belirlenmesi ve bu kayıtlara dayanılarak muhasebe kayıtlarının yapılması gerekmektedir. Fakat taşınmaz icmal cetvelleri ve Bilançonun incelemesinden, üniversiteye ait arsa ve arazilerin bedelinin belirlenmediği ve ilgili muhasebe kayıtlarının yapılmadığı görülmüştür. Dolayısıyla, Kamu idaresi taşınmazlarının, bahsi geçen Yönetmelik hükümleri doğrultusunda kaydedilmemesinin, mevzuata aykırılık teşkil ettiği düşünülmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Kamu idaresi cevabında; özetle, Kurum taşınmazlarının kaydının yapılması için çalışmaların sürdürüldüğü belirtilmiştir. Sonuç olarak Kamu İdaresi tarafından taşınmazların kaydının sağlanması için gerekenlerin yapılacağı ifade edilmiştir. Bu konu, devam eden denetimlerde izlenecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi'nin 2017 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, Denetim Görüşünün Dayanakları bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Lojman Kiralarının Tahsil Edilmemesi Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi mülkiyetinde olması gereken lojmanlardan alınması gereken kiranın, daha önce lojmanların bulunduğu taşınmaz üzerinde üst hakkı verilen Yüzüncü Yıl Üniversitesi Vakfı tarafından tahsil edildiği tespit edilmiştir. 30.07.1993 tarihinde Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi ile Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Vakfı arasında, Mülkiyetin Gayri Ayni Hak Tesisi Taahhütnamesi ve Karma Sözleşme Senedi imzalanmıştır. Bu sözleşmeye göre, mülkiyeti Van Yüzüncü Yıl Üniversitesine ait Bardakçı köyü 156-157-158 no’lu parseller üzerinde, söz konusu Vakıf lehine üst hakkı tesis edilmiştir. Sözleşmenin 4’üncü maddesine göre üst hakkının süresi 20 yıldır. 5 ve 6’ncı maddelere göre, Vakıf söz konusu taşınmaz üzerine muhtelif lojmanlar inşa edecek ve üst hakkı süresince, bu lojmanları üniversite personeline kiraya verebilecek ve bu kira gelirleri Vakfa ait olacaktır. 7’nci maddede ise, 20 yıllık üst hakkı süresinin bitiminde, başka bir işleme gerek kalmaksızın, taşınmaz üzerindeki lojmanların Üniversite mülkiyetine geçeceği belirtilmiştir. Bu sözleşmede taahhüt edilen üst hakkı tesisinin, 10.11.1995 tarih ve 4135 yevmiye numaralı Resmi Senetle, tapu siciline kayıt ve tescili yapılmıştır. Dolayısıyla, üst hakkının süresi 20 yıl olduğu için, lehdar Vakfa verilen üst hakkının 10.11.2015 tarihinde bitmesi gerektiği düşünülmektedir. Fakat yapılan incelemelerde; 10.11.2015 tarihinden itibaren lojmanların mülkiyetinin üniversiteye geçmesi ve kira gelirlerinin üniversite tarafından tahsil edilmesi gerekirken, 2017 yılında lojman kira gelirlerini Vakfın tahsil etmeye devam ettiği görülmüştür. Sonuç olarak, Üniversite tarafından alınması gereken lojman kira gelirlerinin Vakıf tarafından alınmasının, mevzuata aykırılık oluşturduğu düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle, 20 yıllık üst hakkının 10.11.2015 tarihinde sona ermesi nedeniyle, adı geçen vakıf lojmanlarının 25.05.2018 tarihli ve 2018/18 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile Kamu Konutları Kanunu kapsamına alınmasına karar verildiği ve 15 Haziran 2018 itibariyle lojman kiralarının üniversite bütçesine gelir kaydedilmeye başlacağı ifade edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Sonuç olarak Kamu İdaresi tarafından bundan sonra söz konusu lojmanlardan tahsil edilen bedellerin bütçeye gelir kaydedilmesinin sağlanacağı ifade edilmiştir. Bu konu, devam eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 2: Hizmet Alımı Yoluyla Çalıştırılan Personelden Bazılarının Lojmanlarda Kapıcı Olarak Çalıştırılması Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 yılı denetimlerinde; Üniversitede, Hizmet alımı yoluyla çalıştırılan firma personelinin bir kısmının lojmanlarda kapıcı olarak çalıştırıldığı görülmüştür. Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılan 16/07/1984 tarih ve 84/8345 No’lu “Kamu Kanutları Yönetmeliğinin “Konut Tahsis Edilenler Tarafından Karşılanacak Giderler” başlıklı 28’inci maddesinin (d) bendinde; Konutlarda istihdam edilen kapıcı, bahçıvan, kaloriferci, elektrikçi ve benzerleri ile çeşitli ihtiyaçların karşılanması için gerekli olan giderlerin konut tahsis edilenler tarafından karşılanacağı hükmü açıkça yer almaktadır. Mezkur Yönetmelik’in “Konut Blok veya Gruplarının Müşterek Hizmet ve İhtiyaçlarının Karşılanması” başlıklı 36’ncı maddesinde ise; “Kamu kurum ve kuruluşlarının 634 Sayılı Kat Mülkiyeti Kanununa tabi olmayan konut blok veya gruplarının; yakıt ihtiyacının temin, tedarik ve dağıtımı dışındaki müşterek hizmet ve ihtiyaçların konutlarda oturanların kendi aralarından birer yıl süreyle ve yeteri kadar seçeceği yöneticiler aracılığı ile aşağıda belirtildiği şekilde karşılanır. a) Konutların kapıcı, bahçıvan, kaloriferci, elektrikçi gibi hizmet personeli ile ortak kullanım alanlarının aydınlatma, elektrik, su, gaz, otomat ve benzeri giderlerini brüt yüzölçümleri oranına göre konutta oturanlardan tahsil etmek, b) Konutların işletme, bakım ve onarım işleri için yıllık programlar hazırlamak ve idareye teklifte bulunmak, c) Bahçe, otopark düzenlemesi ve konutların korunması hususlarında ilgili idareye teklifte bulunmak, d) İlgili idare ile koordine ederek, yılda en az iki defa, konutların iç kısmının bakım, onarımı ve tesisatların durumunu kontrol ettirmek, Bu konuda, yönetici tarafından hazırlanan
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12
raporun aslı, yönetim işleri ile ilgili dosyada bir örneği de konut tahsis dosyasında saklanır.
e) Müşterek kullanıma ve yararlanmaya tahsis edilen bahçe ve yeşil sahaların kiracılar
tarafından özel amaçları için kullanılmasını önlemek,
Tamamı ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının mülkiyetinde bulunan konut blok veya
gruplarında, (a) bendinde belirtilen müşterek hizmet ve ihtiyaçların konut tahsis edilenler
tarafından karşılanması esastır. Ancak, bu hizmet ve ihtiyaçların kurum ve kuruluşlarınca
karşılandıği konutlar için yapılan giderler, kira birim bedellerinin tesbitinde dikkate alınır. ..”
hükümleri aynen yer almaktadır.
Mezkur Yönetmelik’in ilgili maddeleri birlikte değerlendirildiğinde kamu konutlarında
kapıcı giderlerinin kamu konutunda yararlananlar tarafından karşılanacağı açıktır.
Yönetmelik’in 36’ncı maddesinin (a) fıkrasında belirtildiği üzere kapıcı giderlerinin tahsil
edilmesi işini söz konusu konutlarda oturanların kendi aralarında birer yıl süreyle ve yeteri
kadar seçeceği yöneticiler tarafından yapılacağı ifade edilmiştir. Ayrıca yine aynı maddenin
son bendinde, kapıcı giderleri de dahil olmak üzere sayılan müşterek giderlerin konut tahsis
edilenler tarafından karşılanmasının esas olduğu hüküm altına alınmıştır.
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 yılı hesabı incelenirken kapıcı hizmetlerinin
Üniversitenin hizmet alımı yoluyla çalıştırdığı yüklenici personel tarafından gerçekleştirildiği
ve lojmanlarda oturanların maaşlarında çeşitli tutarlarda kapıcı aidatı kesintileri yapıldığı tespit
edilmiştir. Bu durum mevzuata aykırı olması yönüyle ve aynı zamanda içerdiği çeşitli riskler
nedeniyle sakıncalıdır. Şöyle ki; idarenin temizlik personeli çalıştırılmasına ilişkin ihale
dokümanında sadece “Genel Temizlik İşlerinin “Yaptırılması işi” ifadesi yer almaktadır. İhale
dokümanında kapıcılık hizmetine ait herhangi bir ifade yer almamaktadır. Temizlik işi
kapsamında alınan personelin kapıcılık hizmeti verdiği görülmüştür. Söz konusu bu
personellerin kapıcılık görevi ile ilgili yaşayabileceği herhangi bir iş kazasından dolayı
üniversite tüzel kişiliğine ciddi rakamlı tazminat davaları açılması gayet muhtemeldir. Bunun
yanında lojmanlarda oturanlardan fazla para tahsil edilmesi de ileriki zamanlarda personel
tarafından hukuki çekişmezlik konusu haline gelebilecektir. Bu husus kamu zararı oluşturmasa
bile hakkaniyete aykırılık teşkil etmektedir.
Ayrıca; lojman sakinlerinden metrekareye göre kapıcı aidatının maaşından kesilmesi ve
kapıcı olarak çalıştırılan temizlik personeli için yapılan gidere karşılık bütçeye gelir
kaydedilmesi; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun “Amaç” başlıklı 1’inci
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 maddesinde yer alan, hesap verebilirlik ve malî saydamlığın sağlanması ilkelerine aykırı hareket edildiğini göstermektedir. Üniversite lojmanlarında oturan personelin apartman yönetimlerini oluşturması ve müşterek giderlerin bu yönetim tarafından gerçek gider üzerinden hesaplanarak lojmanlarda oturanlara paylaştırılması gerekmektedir. Böylece hem üniversite tüzel kişiliği mahkemelerde taraf olmayacak ve lojmanlarda oturanlardan hakkaniyetli aidatlar alınması sağlanacaktır. Kamu idaresi cevabında; özetle, söz konusu uygulamanın, her yıl yayımlanan ve son olarak da 28 Aralık 2017 tarih ve 30284 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren (kamu konutlarının aylık kira bedellerine ilişkin) 380 sıra nolu Milli Emlak Genel Tebliğinin ‘Kira bedeline yapılacak ilaveler’ başlığı altındaki 4'üncü maddesinin 1'inci fıkrasında bulunan, “Aylık her bir metrekare için kaloriferci, kapıcı ya da her ikisinin de kurum ve kuruluşlarca karşılandığı konutlardan 0,50 TL/m2 ilave kira bedeli alınır.” ifadesine dayanılarak yürütüldüğü; hali hazırda da adı geçen çalışanların, 696 sayılı KHK’nın ilgili hükmü uyarınca kurum kadrolarına sürekli işçi pozisyonunda atandıkları için söz konusu uygulamanın aynı şekliyle devam etmesi gerektiğinin düşünüldüğü, belirtilmiştir. Sonuç olarak Kamu İdaresi tarafından, bulguya itiraz edilmiş, mevcut uygulama savunulmuştur. Kurum tarafından ilk olarak; her yıl yayımlanan ve son olarak da 28 Aralık 2017 tarih ve 30284 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren (kamu konutlarının aylık kira bedellerine ilişkin) 380 sıra nolu Milli Emlak Genel Tebliğinin ‘Kira bedeline yapılacak ilaveler’ başlığı altındaki 4’üncü maddesinin 1’inci fıkrasında bulunan “Aylık her bir metrekare için kaloriferci, kapıcı ya da her ikisinin de kurum ve kuruluşlarca karşılandığı konutlardan 0,50 TL/m2 ilave kira bedeli alınır.” ifadesinin, hizmet alımı suretiyle çalıştırılan personelin, lojmanlarda kapıcı olarak çalıştırılmasına olanak sağladığı belirtilmiştir. İddia edilenin aksine, söz konusu madde kamu konutlarında kaloriferci ve kapıcı giderlerinin kurum ve kuruluşlarca karşılanabilmesine imkan vermemekte; sadece bu giderlerin kurum ve kuruluşlarca karşılanması durumunda kira bedelinin ne şekilde hesaplanacağını tarif etmektedir. Hangi konutların kalorifer ve kapıcı giderlerinin kurumca karşılanacağı ise Kamu Konutları Yönetmeliğinde düzenlenmiştir. Bu Yönetmelik'in 5’inci maddesine göre dört(4) tür kamu konutu vardır. Bunlar: "Özel tahsisli konutlar" "Görev tahsisli konutlar" "Sıra tahsisli konutlar" ve "Hizmet tahsisli konutlar" dır. Aynı Yönetmelik'e ekli 1 sayılı cetvele göre, Özel tahsisli konutların kapıcı ve kaloriferci giderleri ilgili kurum ve kuruluşlarınca karşılanır. Kurum cevabında atıf yapılan Tebliğ'in ilgili maddesinde kastedilen konut türü, Özel tahsisli
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 konutlardır. Çünkü Yönetmelik hükmüne göre, sadece bu tür konutların kapıcı ve kaloriferci masrafları Kurumlarınca karşılanabilir. Diğer taraftan, Bulguya konu edilen Yüzüncü Yıl Üniversitesi lojmanları görev tahsisli ve sıra tahsisli konutlardır. Yönetmelik hükümlerine göre, bu tür konutların kapıcı ve kaloriferci giderlerinin kurumca karşılanma imkanı yoktur. Kurum cevabında ikinci olarak, hali hazırda da adı geçen çalışanların, 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararmanenin ilgili hükmü uyarınca kurum kadrolarına sürekli işçi pozisyonunda atandıkları için söz konusu uygulamanın aynı şekliyle devam etmesi gerektiğinin düşünüldüğü, belirtilmiştir. Öne sürülen bu argüman da bulguyu karşılamaktan uzaktır. Bulguda hatalı görülen işlem, kamu konutlarının tahsis edildiği kişiler tarafından karşılanması gereken bir giderin; Kurum bütçesinden karşılanmasıdır. Lojmanlarda görevlendirilen ilgili personelin işçi kadrosuna atanması, kapıcılık hizmetiyle ilgili giderlerin kurum bütçesinden karşılanmaya devam etmesini ortadan kaldırmamakta, mevcut sakıncayı devam ettirmektedir. Sonuç olarak, bulguda da atıf yapılan Kamu Konutları Yönetmeliğinin “Konut Tahsis Edilenler Tarafından Karşılanacak Giderler” başlıklı 28’inci maddesinin (d) bendinde; Konutlarda istihdam edilen kapıcı, bahçıvan gibi müşterek ihtiyaçların karşılanması için gerekli olan giderlerin konut tahsis edilenler tarafından karşılanması gerektiği açıkça belirtilmiştir. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesindeki uygulamanın mevzuata aykırı olduğu düşünülmektedir. BULGU 3: Lojmanda Oturan Personelin Yapmış Olduğu Su Giderinin Gerçeğe Uygun Olarak Tahsil Edilmemesi Van Yüzüncü Yıl Üniversitesine ait lojmanlarda oturan personelin kullanmış oldukları su gideri için tahsilat yapılırken; gerçek su tüketimleri yerine konutların brüt yüzölçümleri esas alınarak hesaplanan su tüketimlerinin esas alındığı görülmüştür. Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılan 16/07/1984 tarih ve 84/8345 No’lu “Kamu Konutları Yönetmeliğinin “Konut Tahsis Edilenler Tarafından Karşılanacak Giderler” başlıklı 28’inci maddesinin (c) bendinde, Ortak kullanım alanları dahil, konutun aydınlatma, elektrik, su, gaz, otomat ve benzeri giderlerin konut tahsis edilenler tarafından karşılanacağı hüküm altına alınmıştır. Maliye Bakanlığı tarafından Kamu Konutları Yönetmeliğine dayanarak her yıl başında kamu konutlarının aylık kira bedellerinin tespitine ilişkin usul ve esasları belirleyen Milli Emlak Genel Tebliği yayınlanmaktadır. 2017 yılı kamu konutları kira bedellerini belirleyen 377 No’lu Milli Emlak Genel Tebliğinin “Kira bedeline yapılacak ilaveler” başlıklı 4’üncü maddesinde:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 “ (1) 3 üncü maddede belirlenen kira bedellerine ek olarak, aylık her bir metrekare için kaloriferci, kapıcı ya da her ikisinin de kurum ve kuruluşlarca karşılandığı konutlardan 0,44 TL/m² ilave kira bedeli alınır. (2) Elektrik ve su bedellerinin kurum ve kuruluşlarca yapılan gerçek giderler dikkate alınarak kullanıcılarından tahsil edilmesi esastır. Bununla birlikte, sayaçların ayrılmasının mümkün olmaması nedeniyle elektrik, su ya da her ikisinin hizmet binası veya fabrika tesislerinden karşılandığı konutlardan 3 üncü maddede belirlenen kira bedellerine ek olarak, aylık her bir metrekare için; a) Elektrik sayacının ayrılmasının mümkün olmaması halinde 0,83 TL/m², b) Su sayacının ayrılmasının mümkün olmaması halinde 0,72 TL/m², c) Elektrik ve su sayacının her ikisinin de ayrılmasının mümkün olmaması halinde 1,54 TL/m², ç) Konutlarda kullanılan su, şehir şebekesi dışında kuyu, artezyen, kaynak suyu ve benzeri su kaynaklarından karşılanıyor olması halinde 0,39 TL/m², ilave kira bedeli alınır.” hükmü yer almaktadır. Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde kamu konutlarında kullanılan su tüketimlerinin, sayaçların ayrılmasının mümkün olmadığı durumlar hariç, gerçek giderler esas alınarak kamu konutu tahsis edilenler tarafından karşılanacağı açıktır. Üniversiteye ait lojmanlara ekim ayında su saatleri takılmasına rağmen, lojmanlarda oturanlardan; Milli Emlak Tebliğinin (ç) bendinde yer alan birim tutarların, metrekare cinsinden brüt yüzölçümleri ile çarpılması sonucu bulunan tutarlar tahsil edilmeye devam edilmektedir. Bu durum hem mevzuatta yer alan, gerçek giderler esas alınarak kullanıcılardan tahsil edilmesi gerektiği hükmüne aykırılık teşkil etmektedir, hem lojmanlarda oturanlar arasında haksızlığa neden olmaktadır. Çünkü bilindiği üzere su tüketiminde tüketimi belirleyen husus konutun yüzölçümü değil konutta oturanların sayısı, kişilerin suyu ne kadar az veya fazla kullandığı gibi etkenlerdir. Sonuç olarak su saatleri takılmış olduğundan su tüketimlerine ilişkin gerekli saat okumaları her ay itibariyle yapılıp, konutta oturanlardan gerçek tüketimler esas alınarak tahsilat yapılması gereklidir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16
Kamu idaresi cevabında; özetle, bulguda belirtilen hususlar kabul edilmiş ve bundan
sonra bulguda önerilen şekilde işlem yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak Kamu İdaresi tarafından bundan sonra bulguda önerilen şekilde işlem
yapılacağı ifade edilmiştir. Bu konu, takip eden denetimlerde izlenecektir.
BULGU 4: Yabancı Uyruklu Öğrencilerden Alınan Sınav Ücretlerinin ve
Danışmanlık Ücretlerinin, Özel Bütçeye Gelir Kaydedilmesi Gerekirken Döner Sermaye
İşletmesi Bütçesine Gelir Kaydedilmesi
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi’nde yabancı uyruklu öğrenci sınavından ve danışmanlık
hizmetinden elde edilen ücretlerin, Döner Sermaye İşletmesi bütçesine gelir kaydedildiği ve bu
gelirden öğretim elemanlarına ek ödeme yapıldığı görülmüştür.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 12’nci maddesinde; çağdaş uygarlık ve eğitim -
öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde, toplumun ihtiyaçları ve kalkınma planları ilke ve
hedeflerine uygun ve ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim - öğretim, bilimsel araştırma,
yayım ve danışmanlık yapmanın, yükseköğretim kurumlarının görevlerinden olduğu
belirtilmiştir. Görüldüğü üzere, çeşitli nitelikleri sağlamak kaydıyla eğitim ve öğretim yapmak,
Üniversitelere verilen asli bir görevdir. Eğitim ve öğretim faaliyeti bir kamu kurumu olan
üniversitelerden beklenen temel kamu hizmetidir.
Diğer yandan, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun 3’üncü
maddesinde kamu geliri “Kanunlarına dayanılarak toplanan vergi, resim, harç, fon kesintisi,
pay veya benzeri gelirler, faiz, zam ve ceza gelirleri, taşınır ve taşınmazlardan elde edilen her
türlü gelirler ile hizmet karşılığı elde edilen... gelirler.” şeklinde tarif edilmektedir. Bu maddeye
göre, varoluş amacı kamu hizmeti üretmek olan kamu kurumlarının; kanuna dayanılarak, bu
hizmetleri karşılığında bir bedel alması durumunda bunun kamu geliri olacağı anlaşılmaktadır.
Kamu gelirinin ise özel bütçeye kaydedilmesi gerekir.
Oysa yapılan incelemelerde, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi’nde, yabancı uyruklu
öğrencilere yönelik, ücret karşılığı sınav yapıldığı ve yerleştirmesi yapılan yabancı uyruklu
lisansüstü öğrencilere ise programa başlamadan evvel ücret karşılığı danışmanlık hizmeti
verildiği görülmüş. Yabancı uyruklu öğrenciler için yapılan sınavla, öğrencilerin
yerleştirilecekleri programla ilgili yeterlilikleri ölçülmektedir. Verilen danışmanlık hizmetinde
ise, programa yerleştirilen öğrencilere, görecekleri eğitim ve öğretim, programdaki akademik
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 koşullar, kampüste yaşam koşullarına uyum ve benzeri alanlarda bilgi verilmektedir. Yapılan sınav ve verilen danışmanlık hizmetinin, üniversitenin asli görevi olan eğitim ve öğretim hizmeti verme görevinin ayrılmaz parçaları olduğu düşünülmektedir. Sınav yapmadan, hangi öğrencilerin ve bu öğrencilerin hangi program için uygun olduğunu tespit etmek mümkün değildir. Benzer şekilde temel konularda danışmanlık hizmeti vermeden, yabancı uyruklu öğrencilerden, katıldıkları programın gereksinimleri yerine getirebilmelerini, kendilerinden beklenen akademik çalışmaları verimli bir şekilde devam ettirebilmelerini beklemek gerçekçi değildir. Bu nedenlerle, yabancı uyruklu öğrencilere yönelik yapılan hem sınavın hem de verilen danışmanlık hizmetinin, Üniversitelerin görevi olan eğitim ve öğretimin faaliyetinin, ayrılmaz ve vazgeçilmez birer parçası olduğu ve bu yüzden bu faaliyetlerin kamu hizmeti kapsamında değerlendirilmesi gerektiği düşünülmektedir. Sonuç olarak, yabancı uyruklu öğrencilere yönelik yapılan sınavın ve verilen danışmanlık hizmetinin, eğitim ve öğretimin zorunlu ve ayrılmaz bir parçası olduğundan, bu faaliyetlerin kamu hizmeti olduğu ve bu kamu hizmetleri karşılığında kanuni bir bedel belirlenmediği için her hangi bir ücret alınamayacağı, ayrıca şu ana kadar alınan ve döner sermayeye yatırılan ücretlerin ise Özel bütçeye kaydedilmesi gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle, yabancı uyruklu öğrencilere yönelik sınavla ilgili iki hususa yer verilmiştir. Birincsi, bu sınavın, sadece Van Yüzüncü Yıl Üniversitesinde bir programa yerleşmek isteyen yabancı uyruklu öğrencilerin seçilmesi için yapılan bir sınav değil; Türkiye'deki diğer yükseköğretim kurumlarına başvuru için, temel bilgi ve becerileri seviyelerini ölçen ve belgeleyen bir sınav olduğudur. İkinci olarak ise, yabancı uyruklu öğrencilerine yönelik yapılan sınava benzer bir sınavın, yükseköğretim kurumlarında öğretim görmek isteyen Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına da yapıldığı ve bu sınava giriş için Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından ücret alındığı belirtilmiştir. Bulguda konu edilen danışmanlık hizmeti için ise, bu hizmetin programa kayıtttan önce değil, eğitim-öğretim dönemleri içinde yürütüldüğü ifade edilmiştir. Bu hususlar belirtilmekle birlikte, cevabın sonuç kısmında, bundan sonra sınav ve danışmanlık hizmeti faaliyetlerinin yürütülmeyeceği, söz konusu döner sermaye kalemlerinden katkı payı ödemesi yapılmayacağı ve elde edilen gelirlerin merkezi bütçeye aktarılacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak Kamu İdaresi tarafından belirtilen ilk husus, yabancı uyruklu öğrencilere yönelik sınavın, sadece Van Yüzüncü Yıl Üniversitesinde bir programa yerleşmek isteyen yabancı uyruklu öğrencilerin seçilmesi için yapılan bir sınav değil; Türkiye'deki diğer
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 yükseköğretim kurumlarına da başvuru için, temel bilgi ve becerileri seviyelerini ölçen ve belgeleyen bir sınav olduğudur. Bulguda, ölçme ve değerlendirme maksadıyla sınav yapmanın, eğitim ve öğretim hizmeti vermenin ayrılmaz bir parçası olduğu belirtilmişti. Bu sınavın sadece Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi bünyesindeki programlara değil, diğer Yükseköğretim kurumlarına yerleştirilmede de kullanılabilmesi, bu durumu etkilememektedir. Bu sınav; ister sınavı yapan kuruma ister bunun yanında diğer kurumlara başvuruda kullanılabilsin, eğitim ve öğretim hizmetinin ayrılmaz bir parçası olduğu düşünülmektedir. Kamu İdaresi tarafından ikinci olarak, yabancı uyruklu öğrencilerine yönelik yapılan sınava benzer bir sınavın, yükseköğretim kurumlarında öğretim görmek isteyen Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına da yapıldığı ve bu sınava giriş için Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından ücret alındığı belirtilmiştir. Bulguda, kamu hizmeti karşılığında, kamu geliri tanımına uygun bir şekilde ücret alınabilmesi için, kanunda bunun dayanağının olması gerektiği belirtilmişti. Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezinin, yürüttüğü bu faaliyetler ve topladığı ücretlerle ilgili yasal dayanak vardır. Fakat yabancı öğrenci sınavlarının karşılığında, verilen bu kamu hizmeti dolayısıyla toplanabilecek ücretlere dayanak oluşturabilecek yasal zemin yoktur. Cevapta, üçüncü olarak danışmanlık hizmetlerinin, bulguda belirtildiği gibi, eğitim öğretim döneminden önce değil, dönem süresince verildiği belirtilmiştir. Bulguda, danışmanlık hizmeti de sınav hizmeti gibi, yükseköğretim kurumunun asli görevi olarak değerlendirilmiştir. Danışmanlık hizmetinin dönem içinde verilmesi, bulgudaki bu değerlendirmeyi karşılamamaktadır. Yani, dönem içinde verilse de, bu içerikte bir danışmanlık hizmeti, Kurumun sunması gereken kamu hizmetinin asli parçasıdır. Cevabın sonuç kısmında ise, bundan sonra sınav ve danışmanlık hizmeti faaliyetlerinin yürütülmeyeceği, söz konusu döner sermaye kalemlerinden katkı payı ödemesi yapılmayacağı ve elde edilen gelirlerin merkezi bütçeye aktarılacağı belirtilmiştir. Uygulamanın bulguda önerildiği şekilde düzeltilip düzeltilmediği, önümüzdeki denetim dönemlerinde izlenecektir. BULGU 5: Yapım İşlerinde Tüm Risk (All Risk) Sigortaya Esas Alınacak Bedelin Doğru Belirlenmemesi Bazı yapım işlerinde toplam hak ediş tahakkuk tutarının ilk poliçedeki sigorta bedelini aşan tutarının tüm risk sigorta kapsamı dışında olduğu görülmüştür. Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 9’uncu maddesinin ikinci fıkrasında; “…Sigortaya esas alınacak bedeller, işin kendisi için sözleşme bedeli, her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ve benzeri için ise piyasa rayiçlerine göre hesaplanan bedellerdir. Ödenen toplam hak ediş tahakkuk tutarının (fiyat farkları dahil) poliçedeki sigorta bedelini aşması ve/veya poliçede öngörülen sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı veya cezalı çalışma sebebiyle aşılması hallerinde, zeyilname ile sigorta bedelinin artırılması ve/veya sigorta süresinin uzatılması zorunludur…” hükmü yer almaktadır. Ancak yapılan incelemelerde bazı yapım işleri için ilk sözleşme bedelinin, tüm risk sigortaya esas bedel olarak alındığı ve sonradan (fiyat farkı ve iş artışı nedenleriyle) artan bedellerin dikkate alındığı yeni bir sigortalamanın yapılmadığı görülmüştür. Toplam hak ediş tahakkuk tutarının ilk poliçedeki sigorta bedelini aşan tutarının sigorta kapsamı dışında olması suretiyle yukarıdaki mevzuat hükmüne uyulmamıştır. Kamu idaresi cevabında; özetle, bulguda belirtilen hususlar kabul edilmiş ve bundan sonra bulguda önerilen şekilde işlem yapılacağı ifade edilmiştir. Sonuç olarak Kamu İdaresi tarafından bundan sonra bulguda önerilen şekilde işlem yapılacağı ifade edilmiştir. Bu konu, takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 6: Üniversite Bünyesindeki Fakülte ve Meslek Yüksekokullarında Öğrenci Alınmayan Çok Sayıda Bölüm Bulunması Üniversite bünyesinde yer alan bazı eğitim kurumlarında, öğrenci alınmayan bölümler mevcut olup bunlar aşağıda listelenmiştir. Tablo 4: Son Üç Yılda Öğrenci Almayan Bölüm ve Programlar 1- Özalp Meslek Yüksekokulu 11- İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
- Süt ve Süt Ürünleri - İktisat (İ.Ö)
- Tıbbi Laboratuvar Teknikleri (İ.Ö) - İşletme (İ.Ö) 2-Başkale Meslek Yüksekokulu - Kamu Yönetimi (İ.Ö)
- Elektrik (İ.Ö) - Uluslararası İlişkiler (İ.Ö) 3- Erciş Meslek Yüksekokulu 12- Ziraat Fakültesi
- Bankacılık ve Sigortacılık - Tarımsal Biyoteknoloji
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20
- İnşaat teknolojisi (İ.Ö) 13- Türk Müziği Devlet Konservatuarı
- Muhasebe ve Vergi Uygulamaları (İ.Ö) - Geleneksel Türk Halk Müziği (İ.Ö) 4- Eğitim Fakültesi 14- Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Okul Öncesi Öğretmenliği (İ.Ö) - Veteriner Doğum ve Jinekoloji A.B.D 5- Gevaş Meslek Yüksekokulu - Veteriner Fizyoloji A.B.D
- Bankacılık ve Sigortacılık (İ.Ö) - Veteriner Genetik A.B.D
- Bilgisayar Programcılığı (İ.Ö) - Veteriner Histoloji –Embriyoloji A.B.D
- Muhasebe ve Vergi Uygulamaları (İ.Ö) - Veteriner Farmakoloji- Toksikoloji A.B.D 6- İlahiyat Meslek Yüksekokulu (Kapandı) - Tıp Biyokimya A.B.D
- İlahiyat - Tıp Biyofizik A.B.D 7- İlahiyat Fakültesi - Tıp Fizyoloji A.B.D
- İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmenliği
- Tıp Halk Sağlığı A.B.D
- İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmenliği (İ.Ö)
- Tıp Pisikiyatri A.B.D 8- Edebiyat Fakültesi - Tıp Anatomi A.B.D
- Sanat Tarihi (İ.Ö) - Tıp Fizyoloji A.B.D
- Türk Dili ve Edebiyatı (İ.Ö) 15- Eğitim Bilimleri Enstitüsü 9- Mühendislik Fakültesi - Resim İş Eğitimi Bilim Dalı
- Jeoloji Mühendisliği - Eğitim Programı ve Öğretimi Bilim Dalı (Doktora)
- Kimya Mühendisliği - Tarih Eğitimi Bilim Dalı
- Maden Mühendisliği - İlköğretim Matematik Bilim Dalı 10- Veteriner Fakültesi 16- Sosyal Bilimler Enstitüsü
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21
- Veteriner (İ.Ö) - Alman Dili ve Edebiyatı 17- Van Güvenlik Meslek Yüksekokulu 19- Turizm ve Otel İşletmeciliği Yüksekokulu
- Acil Durum ve Afet Yönetimi - Seyahat İşletmeciliği
- Sivil Savunma ve İtfaiyecilik - Turizm Rehberliği
- Yiyecek ve İçecek İşletmeciliği
18- Çaldıran Meslek Yüksekokulu
2547 Sayılı Yüksek Öğretim Kurulu Kanununun 5’inci maddesinde üniversitelerin bünyesindeki fakülte, enstitü ve yüksekokulların, Kalkınma Plan ve Programlarının ilke ve hedefleri doğrultusunda ve yükseköğretim planlaması çerçevesinde Yükseköğretim Kurulunun görüşü veya önerisi üzerine kanunla kurulacağı, 7’nci maddesinde ise Yükseköğretim kurumlarının bu Kanun’da belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulacağı, geliştirileceği ve eğitim - öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planların hazırlanacağı ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasının gözetim ve denetiminin Yükseköğretim Kurulunca yapılacağı hükme bağlanmıştır. Aynı Kanun’un 12’nci maddesinde üniversitelerin görevleri arasında; ihtisas gücü ve maddi kaynaklarını rasyonel, verimli ve ekonomik şekilde kullanarak, milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılan plan ve programlar doğrultusunda, ülkenin ihtiyacı olan dallarda ve sayıda insan gücü yetiştirmeleri sayılmıştır. Kanun’un 13’üncü maddesinde de üniversitenin ve bağlı birimlerinin öğretim kapasitesinin rasyonel bir şekilde kullanılmasında ve geliştirilmesinde, eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin devlet kalkınma plan, ilke ve hedefleri doğrultusunda planlanıp yürütülmesinde rektörlerin birinci derecede yetkili ve sorumlu olduğu hükme bağlanmıştır. İhtiyaçlar gözetilmeden, yeterli koşullar sağlanmadan fakülte, yüksekokul ve enstitü içindeki bölümlerin açılması, kamu kaynaklarının ekonomik ve verimli kullanılmamasına yol açtığı düşünülmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 Kamu idaresi cevabında; aynen, "Denetim Raporunda belirtilen Bölüm ve Anabilim Dallarından İkinci Öğretim uygulayan Programlar, Yükseköğretim Kurulu Kararı ile diğerleri rektörlüğümüzce öğrenci alımına kapatılmış ve bu programlara son üç yıldır öğrenci alınmamaktadır. Ancak, söz konusu programlarda eski kayıtlı öğrenciler bulunduğundan öğrencilerin mezuniyeti ve ya ilişik kesmesi halinde programlar tamamen kapatılabilecektir. Son üç yıl içerisinde açılan bölüm ve programlara ise en kısa sürede öğrenci alımı yapılacaktır." denilmiştir. Sonuç olarak Kamu İdaresi tarafından; eskiden açılmış bazı bölümlerde sonradan öğrenci alımının durdurulduğu ve bu bölümlerde öğrenci kalmaması durumunda bunların kapatılmasının sağlanacağı; ayrıca yeni açılmış ve son üç yıldır öğrenci alımına başlamamış bölümlerin ise biran evvel öğrenci alımına başlayacağı belirtilmiştir. Eskiden açılmış ve sonradan öğrencisiz kalmış bölümler için açılırken uygulanan kriterler gözden geçirilmeli ve ülke ve dünyanın talep koşulları ile uyumlu bölümlere öncelik verilmelidir. Yeni bölümlerle ilgili olarak ise, aksatmadan öğrenci alımına başlanmalıdır. Bu iki tür tedbirin alınarak, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması sağlanmalıdır. BULGU 7: Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Olmadan Kamu İhale Kanununun 62'nci Maddesinin (ı) Bendinde Belirtilen Limitlerin Üzerinde Alım Yapılması Kurum tarafından 2017 yılı içerisinde gerçekleştirilen mal alımlarında, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 21/f ve 22/d maddelerine göre yapılabilecek alımlar için öngörülen %10 sınırının aşıldığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kanunun 62’nci maddesi ı) bendi hükmüne göre; 21 ve 22’nci maddelerde belirlenen parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamı, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamaz. 2017 mali yılında, 21-f ve 22-d maddelerine göre alımların oldukça fazla yapıldığı, mal alımlarında % 10 limit 4.880.005 TL iken 6.613.959 TL harcama yapıldığı, ayrıca Kamu İhale Kurulunun uygun görüşünün alınmadığı görülmüştür. Bu itibarla, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 21/f ve 22/d hükümlerinde belirtilen
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 parasal limitler dâhilinde pazarlık ve doğrudan temin usulü ile yapılacak alımlar için aynı Kanun’da belirlenen sınırlara uyulması, sınırın aşılıp aşılmadığının takibi, olağanüstü durumlar nedeni ile sınırın aşılması gerekiyorsa da uygun görüş için Kamu İhale Kuruluna müracaat edilmesi ve bu görüş alınmadan alım yapılmaması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle, bulguda belirtilen hususlar kabul edilmiş ve bundan sonra bulguda önerilen şekilde işlem yapılacağı ifade edilmiştir. Sonuç olarak Kamu İdaresi tarafından bundan sonra bulguda önerilen şekilde işlem yapılacağı ifade edilmiştir. Bu konu, devam eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 8: Lojmanlarda Ortak Alana İlişkin Giderlerin Doğru Usulle Karşılanmaması Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 yılı denetimlerinde; Üniversiteye ait prefabrik lojmanlarda oturanlardan çevre aydınlatma gideri olarak elektrik parası tahsil edildiği ve bütün lojman tahsis edilen personelin maaşından çevre bakım ve genel giderler adı altında 5 (beş) Türk Lirası kesinti yapıldığı görülmüştür. Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılan 16/07/1984 tarih ve 84/8345 No’lu “Kamu Kanutları Yönetmeliğinin “Konut Tahsis Edilenler Tarafından Karşılanacak Giderler” başlıklı 28’inci maddesinin (c) bendinde; Ortak kullanım alanları dahil, konutun aydınlatma, elektrik, su, gaz, otomat ve benzeri giderlerin konut tahsis edilenler tarafından karşılanacağı hükmü açıkça yer almaktadır. Mezkur Yönetmelik’in “Konut Blok veya Gruplarının Müşterek Hizmet ve İhtiyaçlarının Karşılanması” başlıklı 35’inci maddesinde ise; “Kamu kurum ve kuruluşlarının 634 Sayılı Kat Mülkiyeti Kanununa tabi olmayan konut blok veya gruplarının; yakıt ihtiyacının temin, tedarik ve dağıtımı dışındaki müşterek hizmet ve ihtiyaçların konutlarda oturanların kendi aralarından birer yıl süreyle ve yeteri kadar seçeceği yöneticiler aracılığı ile aşağıda belirtildiği şekilde karşılanır. a) Konutların kapıcı, bahçıvan, kaloriferci, elektrikçi gibi hizmet personeli ile ortak kullanım alanlarının aydınlatma, elektrik, su, gaz, otomat ve benzeri giderlerini brüt yüzölçümleri oranına göre konutta oturanlardan tahsil etmek, b) Konutların işletme, bakım ve onarım işleri için yıllık programlar hazırlamak ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24
idareye teklifte bulunmak,
c) Bahçe, otopark düzenlemesi ve konutların korunması hususlarında ilgili idareye
teklifte bulunmak,
d) İlgili idare ile koordine ederek, yılda en az iki defa, konutların iç kısmının bakım,
onarımı ve tesisatların durumunu kontrol ettirmek, Bu konuda, yönetici tarafından hazırlanan
raporun aslı, yönetim işleri ile ilgili dosyada bir örneği de konut tahsis dosyasında saklanır.
e) Müşterek kullanıma ve yararlanmaya tahsis edilen bahçe ve yeşil sahaların kiracılar
tarafından özel amaçları için kullanılmasını önlemek,
Tamamı ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının mülkiyetinde bulunan konut blok veya
gruplarında, (a) bendinde belirtilen müşterek hizmet ve ihtiyaçların konut tahsis edilenler
tarafından karşılanması esastır. Ancak, bu hizmet ve ihtiyaçların kurum ve kuruluşlarınca
karşılandıği konutlar için yapılan giderler, kira birim bedellerinin tesbitinde dikkate alınır. ..”
hükümleri yer almaktadır.
Maliye Bakanlığı tarafından Kamu Konutları Yönetmeliğine dayanarak her yıl başında
kamu konutlarının aylık kira bedellerinin tespitine ilişkin usul ve esasları belirleyen Milli Emlak
Genel Tebliği yayınlanmaktadır. 2017 yılı kamu konutları kira bedellerini belirleyen 377 No’lu
Milli Emlak Genel Tebliğinin “Kira bedeline yapılacak ilaveler” başlıklı 4’üncü maddesinde,
“ (1) 3 üncü maddede belirlenen kira bedellerine ek olarak, aylık her bir metrekare için
kaloriferci, kapıcı ya da her ikisinin de kurum ve kuruluşlarca karşılandığı konutlardan 0,44
TL/m² ilave kira bedeli alınır.
(2) Elektrik ve su bedellerinin kurum ve kuruluşlarca yapılan gerçek giderler dikkate
alınarak kullanıcılarından tahsil edilmesi esastır. Bununla birlikte, sayaçların ayrılmasının
mümkün olmaması nedeniyle elektrik, su ya da her ikisinin hizmet binası veya fabrika
tesislerinden karşılandığı konutlardan 3 üncü maddede belirlenen kira bedellerine ek olarak,
aylık her bir metrekare için;
a) Elektrik sayacının ayrılmasının mümkün olmaması halinde 0,83 TL/m²,
b) Su sayacının ayrılmasının mümkün olmaması halinde 0,72 TL/m²,
c) Elektrik ve su sayacının her ikisinin de ayrılmasının mümkün olmaması halinde 1,54
TL/m²,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 ç) Konutlarda kullanılan su, şehir şebekesi dışında kuyu, artezyen, kaynak suyu ve benzeri su kaynaklarından karşılanıyor olması halinde 0,39 TL/m², ilave kira bedeli alınır.” hükmü yer almaktadır. Yukarıda zikredilen Yönetmelik’in ilgili maddeleri birlikte değerlendirildiğinde kamu konutlarında ortak kullanımdan kaynaklanan elektrik giderlerinin kamu konutunda yararlananlar tarafından karşılanacağı açıktır. Yönetmelik’in 36’ncı maddesinin (a) fırkasında, ortak kullanım alanlarının aydınlatma ve otomat benzeri giderlerinin tahsil edilmesi işinin, söz konusu konutlarda oturanların kendi aralarında birer yıl süreyle ve yeteri kadar seçeceği yöneticiler tarafından yapılacağı ifade edilmiştir. Ayrıca yine aynı maddenin son bendinde aydınlatma giderleri de dahil olmak üzere sayılan müşterek giderlerin konut tahsis edilenler tarafından karşılanmasının esas olduğu hüküm altına alınmıştır. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 yılı hesabı incelenirken deprem zamanında geçici olarak yapılan ve şu anda lojman olarak kullanılan tek katlı olan prefabrik konutlarda oturanlardan sokak aydınlanması için kullanılan elektrik için aydınlatma gideri adı altında maaşlarından kesinti yapıldığı tespit edilmiştir. Oysa ki, Yönetmelik’te bahsedilen ortak kullanım alanı ifadesi apartman benzeri katlı yapıların merdivenleri ve apartmana ait olan kalorifer odası gibi yerleri kapsadığı düşünülmektedir. Şöyle ki; herhangi bir meskun mahalde oturan vatandaş nasıl sokak aydınlanması için ek olarak bir fatura ödemiyorsa burada oturanlarında sokak aydınlanması için para ödememesi gerekmektedir. Ancak konutların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak için kullanılan elektriğin konutlarda oturanların kendi aralarından birer yıl süreyle ve yeteri kadar seçeceği yöneticiler aracılığı ile konutlarda oturanlardan tahsil edilmesi gerekmektedir. Ayrıca lojman tahsis edilen tüm personelin maaşından her ay bakım gideri adı altında 5 (beş) Türk lirası kesinti yapıldığı görülmüştür. Yukarıda yer alan mevzuat uyarınca bu tutarın da kesilmemesi gerekmektedir. Çünkü Yönetmelik’in 36’ncı maddesinde açıkça ifade edildiği üzere; lojman mülkiyetinin tamamı üniversiteye ait olduğundan lojman müşterek giderlerin tamamının, konutlarda oturanların kendi aralarında seçeceği yöneticiler tarafından gerçek gider üzerinden hesaplanarak tahsil edilmesi gerekmektedir. Her ay personelin maaşından kesilen bu paraların gerçek giderleri karşılayıp karşılamadığı belirlenememektedir. Ayrıca özenli bir şekilde kamu konutundan yararlanan personelin kamu konutunu hor ve özensiz kullanan diğer personel ile aynı tutarı ödemesi personel açısından adaletsizliğe yol açmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 Yukarıda yer alan mevzuat ve yapılan açıklamalar uyarınca Üniversitenin lojmanları kısımlara bölerek mevzuata uygun şekilde kendi aralarında bir yönetim oluşturması gerekmektedir. Bu yönetimlerin, konutların müşterek ihtiyaçları için yapılan gerçek giderleri hesaplayarak oturanlar arasında paylaştırması gerekmektedir. Teknolojinin geliştiği günümüz şartlarında gerçek giderler süzme sayaçlarla ölçülebilmesi gayet mümkün hale gelmiştir. Zaten Milli Emlak Tebliğinin 4’üncü maddesinin 2’nci bendinde yapılan gerçek giderlerin dikkate alınması gerektiği hususu açıkça ifade edilmektedir. Sonuç olarak lojmanlara ait yönetimler oluşturularak lojmanlar ile Üniversite hesabının ayrıştırılması gerekmektedir. Böylece kamu kaynakları etkili, ekonomik ve verimli olarak kullanılacak ve hesap verilebilirlik ve mali saydamlık sağlanabilecektir. Mali saydamlık sağlanınca, konuttan yararlanan personelden sadece yaptıkları gerçek giderler tahsil edilecektir. Herhangi bir eksik tahsilat nedeniyle kamu zararı oluşması veya fazla bir tahsilatla personele haksızlığa neden olma riski ortadan kalkacaktır. Kamu idaresi cevabında; aynen; "Depremler sonrası inşa edilen ya da güçlendirilen ve özellikle TOKİ lojmanlarındaki bazı sorunların, kurumca karşılanmaması gereken giderlere ilişkin harcamaların yapılabilmesi için Üniversitemiz Yönetim Kurulu'nun 28.07.2015 tarih ve 2015/23-6 sayılı kararıyla her daireden 5,00 TL kesilmesine karar verilmiştir. Ancak bu uygulamaya hali hazırda ihtiyaç duyulmadığı dikkate alınarak son verilecektir. Diğer yandan, son olarak 28 Aralık 2017 tarih ve 30284 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren (kamu konutlarının aylık kira bedellerine ilişkin) 380 sıra nolu Milli Emlak Genel Tebliğinin ‘Yakıtı kurum ve kuruluşlar tarafından tedarik edilen konutlar’ başlığı altındaki 5. Maddenin 3. fıkrasında ifade edilen, “Yakıtı kurum ve kuruluşlarca tedarik edilen konutlarda, ortak kullanım alanlarındaki aydınlatma, elektrik, su, gaz, otomat ve benzeri giderlerin zorunlu nedenlerle kurum ve kuruluşlarca karşılanıyor olması halinde, bu giderler karşılığında kira ve yakıt bedellerine ek olarak her bir metrekare başına 0,19 TL/m² tahsil edilir.” hükmü uyarınca, her konuttan belirtilen giderler için 0,19 TL/m2 tutarında ücret tahsil ediliyorken, ‘prefabrik konutlardan bu tutarın tahsil edilmemesi gerekir’ şeklindeki değerlendirmenin hakkaniyet ilkesine uygun olmadığı, kaldı ki bu konutların çevresindeki sokak aydınlatmalarının adı geçen konutlar için yapıldığı ve bunun da üniversiteye bir maliyetinin olduğu ve üstelik de bu konutların merkezi ısı santrali aracılığıyla ısıtıldığı, eşanjör dairelerinin bulunduğu ve bunun da bir enerji maliyetiyle beraber işletme giderlerini gerektirdiği açıktır. Bu nedenle, prefabrik konutlar için de aynı tahsilatın yapılmasına devam olunması gerektiği değerlendirilmektedir." denilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 Sonuç olarak Kamu İdaresi cevabında özetle; Lojman tahsis edilen personelden her ay çevre aydınlatma ve bakım onarım gideri adı altında 5,00 TL tahsil edilmesi uygulamasına son verileceği bildirilmiştir. Ayrıca, tüm lojmanlarda müşterek kullanım alanlarındaki aydınlatma, elektrik, su, gaz ve otomat ve benzeri giderlerin Milli Emlak Tebliğinde belirlenen tutara göre metrekare hesabı yapılarak kira bedeline eklenerek konut tahsis edilenlerden tahsil edileceği belirtilmiştir. Kamu İdaresinin yapacağı bu uygulamaların bulguda belirtilen sorunları karşılamadığı düşünülmektedir. Neden böyle olduğunun anlaşılabilmesi için, konutlarda ortak alan giderlerinin, konut tahsis edilenler tarafından karşılanması ile ilgili uygulama şekilleri, mevzuat hükümlerine göre, tarafımızca aşağıdaki şekilde değerlendirilmiştir. Kamu Konutları Yönetmeliğinin 28’inci maddesinde konut tahsisi edilenler tarafından karşılanacak giderler sayılmıştır. Bu maddenin (c) bendine göre, ortak kullanım alanları dahil, konutun aydınlatma, elektrik, su, gaz, otomat ve benzeri giderleri, konut tahsis edilenler tarafından karşılanmalıdır. Bir diğer ifade ile, hem konutlarda bireysel olarak hem de konutların ortak alanında tüketimden kaynaklanan bu tür giderler, konut tahsis edilenler tarafından karşılanacaktır. Bu düzenlemeyi uygulamada hayata geçirmenin en uygun yolu, lojmanlarda konutlara ve ortak alanlarda tüketilen elektrik, su, gaz vesaire için, kamu kurum veya kuruluşundan ayrı abonelikler almaktır. Böylelikle kurum ve kuruluşların tüketimleri ve lojmanlarda yapılan tüketim birbirinden ayrışacaktır. Dolayısıyla, ortak tüketim dahil, kamu konutlarında yapılan giderlerin karşılanması için en ideal yöntemin ayrı abonelik tesis edilmesi olduğu düşünülmektedir. Ayrı abonelik tesisinin mümkün olmadığı yerlerde ise, 380 no’lu Milli Emlak Genel Tebliğinin 4’üncü maddesinin 2’nci fıkrası yol göstericidir. Bu fıkraya göre, elektrik ve su bedellerinin kurum ve kuruluşlarca yapılan gerçek giderler dikkate alınarak kullanıcılarından tahsil edilmesi esastır. Yani, kamu konutlarında ister bireysel olsun, ister ortak alana ait olsun, elektrik ve su tüketimlerinin gerçek giderleri yansıtması gereklidir. Bu ilkeye göre, kamu konutlarında bireysel veya ortak alana ait ayrı abonelik tesis edilememesi ve bu yerlere ait elektrik ve su giderleri kurum veya kuruluşlarca ödenmesi halinde, kurum veya kuruluşun fazladan katlandığı bu gider, kamu konutu tahsis edilenlerden alınmalıdır. Ayrı aboneliğin tesisi edilemediği durumlarda, bu ilkeye uygun hareket etmenin en uygun yolu, süzme sayaç takılmasıdır. Böylelikle doğruya yakın bir şekilde tüketimler takip edilmekte ve tahsilatlar yapılabilmektedir. Dolayısıyla ayrı abonelik yaptırılamadığı durumlarda, Kamu İdaresi tarafından, süzme sayaç uygulamasının tercih edilmesi gerektiği düşünülmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28
Ortak alanda yapılan tüketimin, konut tahsis edilenlerce karşılanması amacıyla, ayrı
abonelik ve süzme sayaç takılamıyorsa, son metod yaklaşık bir gider belirlemektir. Anılan
tebliğin 5’nci maddesinin 3’üncü fıkrasında bu husus düzenlenmiştir. Ortak kullanım
alanlarındaki aydınlatma, elektrik, su, gaz, otomat ve benzeri giderler için ayrı abonelik tesis
edilemiyor ve gerçek tüketim de belirlenemiyorsa, metrekare üzerinde bir hesaplama yapılarak
tahsilat yapılacaktır. Bu uygulamaya ancak, ilk iki yöntem mümkün olmadığında, başvurulması
gerektiği düşünülmektedir.
Özetle, ilgili mevzuat değerlendirildiğinde, kamu konutlarında ve ortak alanlarda
yapılan tüketimin konutta oturanlarca karşılanmasını teminen, yukarıdaki sıralamayı gözeterek
bir yöntem uygulanması gerektiği düşünülmektedir. Bu sıralamaya göre, öncelikle ayrı
abonelik tesis edilmeli. Bu sağlanamıyorsa, gerçek tüketimi gösteren süzme sayaçlar takılmalı.
Bu da mümkün değilse, yaklaşık bir bedel belirlemek üzere metrekare üzerinden hesaplama
yapılmalıdır. Fakat günümüz ekonomik ve teknik şartları düşünüldüğünde, ilk iki yöntemden
birinin uygulamaya geçmesi gerektiği düşünülmektedir. Özellikle süzme sayaç uygulaması
oldukça pratik, kolay ve ucuz bir yöntemdir. Hal böyleyken, süzme sayaç yönteminin atlanarak,
Kamu İdareleri tarafından yaklaşık bedel tahsil edilmesini içeren 3. Yöntemin uygulanmaması
gerektiği düşünülmektedir.
Oysa bulgu konusuyla ilgili olarak verilen Kamu İdaresi cevabında, ortak alanlarda
kullanılan tüketimler için Tebliğin 5’nci maddesinin 3’üncü fıkrası gereği yaklaşık bedel
alınacağı belirtilmiştir. Günümüz şartlarında, Yönetmelik ve Tebliğ hükümlerine göre zorunlu
olduğu düşünülen ve yukarıda detayları aktarılan ilk iki metodun hayata geçirilememesi
gerçekçi gözükmemektedir. Dolayısıyla, Mevzuata uygunluğun sağlanabilmesi için, ayrı
abonelik veya süzme sayaç yönteminden birinin uygulanmaya başlaması gereklidir.
Ayrıca, Yönetmeliğin 36’ncı maddesinin (a) fırkasında belirtildiği üzere ortak kullanım
alanlarının aydınlatma ve otomat benzeri bakım giderlerinin tahsil edilmesi işinin söz konusu
konutlarda oturanların kendi aralarında birer yıl süreyle ve yeteri kadar seçeceği yöneticiler
tarafından yapılması gerekmektedir. Ayrı abonelik tesis edilmesi durumunda, seçilen
yöneticiler ortak olarak kullanılan aydınlatma, elektrik, su vb. giderleri, apartman hesabından
karşılayabilecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 8. EKLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 TABLO 1.12 BİLANÇO Kurum Kodu : 38.28 VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ Yıl : 2017 AKTİF HESAPLAR N Yılı 2017 PASİF HESAPLAR N Yılı 2017 1 DÖNEN VARLIKLAR 73.637.789,15 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 9.648.618,28 10 HAZIR DEĞERLER 23.062.401,06 32 FAALİYET BORÇLARI 1.143.144,78 100 KASA HESABI 0,44 320 BÜTÇE EMANETLERİ HESABI 1.143.144,78 102 BANKA HESABI 22.502.602,96 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 5.001.197,74 104 PROJE ÖZEL HESABI 559.797,66 330 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 3.316.489,63 12 FAALİYET ALACAKLARI 35.334.859,47 333 EMANETLER HESABI 1.684.708,11 120 GELİRLERDEN ALACAKLAR HESABI 33.889.727,79 36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 2.921.676,60 121 GELİRLERDEN TAKİPLİ ALACAKLAR HESABI 1.445.131,68 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABI 2.723.907,30 14 DİĞER ALACAKLAR 1.191.366,24 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ HESABI 195.372,65 140 KİŞİLERDEN ALACAKLAR HESABI 1.191.366,24 362 FONLAR VEYA DİĞER KAMU İDARELERİ ADINA YAPILAN TAHSİLAT HES 2.396,65 15 STOKLAR 6.275.794,91 37 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 516.170,76 150 İLK MADDE VE MALZEME HESABI 6.275.794,91 372 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI HESABI 516.170,76 16 ÖN ÖDEMELER 7.669.411,31 38 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI 66.428,40 162 BÜTÇE DIŞI AVANS VE KREDİLER HESABI 7.669.411,31 380 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER HESABI 66.428,40 18 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI 103.956,16 4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 5.949.681,16 181 GELİR TAHAKKUKLARI HESABI 103.956,16 43 DİĞER BORÇLAR 624.880,00 2 DURAN VARLIKLAR 504.605.759,98 430 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 624.880,00 22 FAALİYET ALACAKLARI 377.877,27 47 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 5.324.801,16 220 GELİRLERDEN ALACAKLAR HESABI 269.163,84 472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI HESABI 5.324.801,16 226 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 108.713,43 5 ÖZ KAYNAKLAR 562.645.249,69 24 MALİ DURAN VARLIKLAR 1.551.502,00 50 NET DEĞER 328.521.187,94 241 MAL VE HİZMET ÜRETEN KURULUŞLARA YATIRILAN SERMAYELER HESABI 1.500.000,00 500 NET DEĞER HESABI 328.521.187,94 242 DÖNER SERMAYELİ KURULUŞLARA YATIRILAN SERMAYELER HESABI 51.502,00 57 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI 203.222.634,65 25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 502.676.380,71 570 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI HESABI 203.222.634,65 250 ARAZİ VE ARSALAR HESABI 40.062.794,74 59 DÖNEM FAALİYET SONUÇLARI 30.901.427,10 251 YERALTI VE YERÜSTÜ DÜZENLERİ HESABI 228.483.255,35 590 DÖNEM OLUMLU FAALİYET SONUCU HESABI 30.901.427,10 252 BİNALAR HESABI 108.141.582,48 253 TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR HESABI 4.073.546,07 254 TAŞITLAR HESABI 68.806.100,48 255 DEMİRBAŞLAR HESABI -43.133.853,86 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) 95.995.269,41 258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABI 247.686,04 26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 0,00 260 HAKLAR HESABI 2.324.114,31 267 DİĞER MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR HESABI 31.768,29 268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) -2.355.882,60 29 DİĞER DURAN VARLIKLAR 0,00 294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDİ DURAN VARLIKLAR HESABI 11.304.976,45 299 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) -11.304.976,45 AKTİF TOPLAMI 578.243.549,13 PASİF TOPLAMI 578.243.549,13
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 Bilanço Dipnotları: 910 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI HESABI 16.539.060,70 911 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI EMANETLERİ HESABI 16.539.060,70 920 GİDER TAAHHÜTLERİ HESABI 28.869.844,14 921 GİDER TAAHHÜTLERİ KARŞILIĞI HESABI 28.869.844,14 948 BAŞKA BİRİMLER ADINA İZLENEN ALACAKLAR HESABI 2.550.001,63 949 BAŞKA BİRİMLER ADINA İZLENEN ALACAK EMANETLERİ HESABI 2.550.001,63 962 BİLİMSEL PROJELER HESABI 12.467.159,45 963 BİLİMSEL PROJELER KARŞILIĞI HESABI 12.467.159,45 990 Kiraya Ver,İrtifak Hakkı Tesis Ed Mad Duran Var Kayıtlı Değ 2.105.900,00 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gel 6.942.868,80 999 Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabı 9.048.768,80
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 TABLO 1.13 FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU Kurum Kodu : 38.28 Yılı: 2017 GİDERİN TÜRÜ Cari Yıl (N) GELİRİN TÜRÜ Cari Yıl (N) 630 GİDERLER HESABI 321.854.124,99 600 GELİRLER HESABI 352.788.655,59 630 01 PERSONEL GİDERLERİ 204.826.694,16 600 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 17.962.491,00 630 02 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 29.084.916,12 600 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 308.499.848,45 630 03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 47.983.972,49 600 05 Diğer Gelirler 16.620.163,27 630 05 Cari Transferler 6.772.978,28 600 11 Değer ve Miktar değişimleri Gelirleri 8.999.677,64 630 07 Sermaye Transferleri 4.154.000,00 600 25 Kamu İd Bedelsiz Olarak Al Mali Ol Var El Edilen Gel 706.475,23 630 11 Değer ve Miktar Değişimleri Giderleri 43.077,49 610 İNDİRİM, İADE VE ISKONTOLAR HESABI 33.103,50 630 12 Gelirlerin Ret ve İadesinden Kaynaklanan Giderler 141.747,49 610 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 33.103,50 630 13 Amortisman Giderleri 20.011.207,44 630 14 İlk Madde ve Malzeme Giderleri 7.530.996,58 630 15 Karşılık Giderleri 177.147,65 630 20 Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Giderler 11.653,84 630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 1.064.893,59 630 99 Diğer Giderler 50.839,86 ΝΕΤ GİDER ΤΟPLΑΜΙ : 321.854.124,99 ΝΕΤ GELİR ΤΟPLΑΜΙ : 352.788.655,59 GİDERLER TOPLAMI (A) 321.854.124,99 GELİRLER TOPLAMI (B) 352.788.655,59 İNDİRİM; İADE; İSKONTO TOPLAMI (C) 33.103,50 NET GELİR ( D= B- C) FAALİYET SONUCU D - A 30.901.427,10 Ekonomik Kodlar Ekonomik Kodlar 352.755.552,09
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35
VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
- KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ....................... 32
- DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................. 33
- SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 33
- DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 33
- DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ......................................................................................... 34
- DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 38
- DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 39
- EKLER ........................................................................................................................................................ 41
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32
- KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün mali rapor ve tabloları, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 565 ve 573’üncü maddelerinde düzenlenen defter, cetvel ve tablolardan oluşmaktadır. Saymanlığın muhasebe kayıt işlemleri, Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. 2017 yılı bilançosunda sermayesi 51.502.00 TL olup, toplam aktif büyüklüğü 27.461.040,63 TL’dir. Döner sermaye gelir toplamı 164.134.130,10 TL, gider toplamı 159.746.434,44 TL olup, gelir tablosunda yılsonu itibariyle tahakkuk eden kar toplamı 4.387.695,66 TL’dir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Hizmet Alımı Suretiyle Çalıştırılan İşçiler İçin Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmaması Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde personele dayalı hizmet alım sözleşmesi ile istihdam edilen işçiler için ayrılması gereken kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığı ve ilgili hesaplara kaydedilmediği görülmüştür. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı ile ilgili olarak “Hesabın niteliği” başlıklı 311’inci maddesinde: “Kıdem tazminatı karşılığı hesabı, belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve bir yıl içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı hesabıyla ilgili olarak “Hesabın niteliği” başlıklı 354’üncü maddesinde ise: “Kıdem tazminatı karşılığı hesabı, belirlenecek esaslar dâhilinde ayrılan bir yıldan uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarının izlenmesi için kullanılır.” hükümleri yer almaktadır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Temel Kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde ise:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35 “Genel yönetim muhasebesi, muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan ve aşağıda belirtilen kavramlara göre yürütülür: … c) İhtiyatlılık: Muhasebe uygulamasında muhtemel risklere ve olaylara karşı bu Yönetmelikte belirtilen durumlarda karşılık ayrılır. Faaliyet sonucunu değiştirmeye yönelik olarak gizli yedekler ya da gereğinden fazla karşılık ayrılamaz. …” denilmektedir. Anılan Yönetmelik hükümlerine göre Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde personele dayalı hizmet alım sözleşmesi ile istihdam edilen işçiler için kıdem tazminatı karşılığı ayrılması gerekirken, bunun yapılmadığı görülmüştür. Kamu idaresi cevabında; özetle, bulguda belirtilen hususlar kabul edilmiş ve düzeltme işleminin yapılacağı ifade edilmiştir. Sonuç olarak Kamu İdaresi tarafından verilen cevapta, bulguda belirtilen hususlar kabul edilmiş ve gerekli düzeltme işlemlerinin yapılacağı ifade edilmiştir. Bu hususla ilgili olarak, Kurum tarafından yapılacak çalışmaların, 2018 yılı düzenlilik denetimi kapsamında izlenmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Ayrıca, yapılacağı söylenen düzeltmeler, 2018 yılı muhasebe işlemlerini ilgilendirdiğinden, 2017 yılı mali tablolarını etkilememektedir. Dolayısıyla, hizmet alımı suretiyle çalıştırılan işçiler için kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmaması, 2017 yılı mali tablolarında hataya sebebiyet vermiştir. BULGU 2: Maddi Olmayan Duran Varlıklara Yıl Sonunda Amortisman Ayrılmaması Döner Sermaye İşletmesinin mali tablolarının incelenmesi sonucunda, İşletmeye ait maddi olmayan duran varlıklara yıl sonunda %100 amortisman ayrılmadığı görülmüştür. Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde amortisman uygulamasına ilişkin usul ve esaslar, 4.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan “Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 47) Amortisman ve Tükenme Payları” başlıklı Tebliğ’de düzenlenmiştir. Tebliğ’in 3’üncü maddesinde 260 Haklar Hesabı’nın amortismana tabi olduğu belirtilmiştir. Aynı Tebliğ’in 6’ncı maddesinde, tutarına bakılmaksızın maddi olmayan duran varlıklar için amortisman oranı %100 olarak belirlenmiştir. Maddenin devamında ifade edildiği gibi, 260 Haklar Hesabındaki tutarların, hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edilmesi gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36 İşletmenin Bilançosunun incelenmesi sonucunda, 260 Haklar Hesabında kayıtlı tutar olmasına rağmen; 268 Birikmiş Amortismanlar hesabına bir kayıt yapılmadığı görülmüştür. Bu durum yukarıda anılan muhasebe düzenlemelerine aykırı gözükmektedir. Neticede, 268 Birikmiş Amortismanlar hesabının, Tebliğ’de belirtilen şekilde çalıştırılmaması, mali tablolarda hataya sebebiyet vermektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle, bulguda belirtilen hususlar kabul edilmiş ve düzeltme işleminin yapılacağı ifade edilmiştir. Sonuç olarak Kamu İdaresi tarafından verilen cevapta, bulguda belirtilen hususlar kabul edilmiş ve gerekli düzeltme işlemlerinin yapılacağı ifade edilmiştir. Bu hususla ilgili olarak, Kurum tarafından yapılacak çalışmaların, 2018 yılı düzenlilik denetimi kapsamında izlenmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Ayrıca, yapılacağı söylenen düzeltmeler, 2018 yılı muhasebe işlemlerini ilgilendirdiğinden, 2017 yılı mali tablolarını etkilememektedir. Dolayısıyla, maddi olmayan duran varlıklara yıl sonunda %100 amortisman ayrılmaması, 2017 yılı mali tablolarında hataya sebebiyet vermiştir. BULGU 3: Satıcılar Hesabının Kullanılmaması Bir yıldan uzun vadeli ticari borçların izlenmesi için kullanılması gereken 420 Satıcılar Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiştir. 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 337’nci maddesinde 420 Satıcılar Hesabının işletmenin faaliyet konusu ile ilgili her türlü mal ve hizmet alımlarından kaynaklanan bir yıldan uzun vadeli ticari borçlarının izlenmesi için kullanılacağı, Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 338’inci maddesinde de hesaba ilişkin alacak ve borç kayıtları gösterilmiştir. Mevzuat hükmünden anlaşılacağı üzere işletmenin faaliyet konusu ile ilgili her türlü mal ve hizmet alımlarından kaynaklanan bir yıldan uzun vadeli ticari borçlar 420 Satıcılar hesabında izlenmelidir. Döner Sermaye İşletmesinin borçları incelendiğinde, mal ve hizmet alımlarından kaynaklanan bir yıldan uzun vadeli ticari borçların olduğu fakat 420 Satıcılar Hesabında takip edilmediği görülmüştür. Dolayısıyla, Döner Sermaye İşletmesinin muhasebe kayıtlarında söz konusu
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 37 Yönetmelik hükümlerinin uygulanmamasının, mali tablolarda hataya sebep olduğu düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle, bulguda belirtilen hususlar kabul edilmiş ve düzeltme işleminin yapılacağı ifade edilmiştir. Sonuç olarak Kamu İdaresi tarafından verilen cevapta, bulguda belirtilen hususlar kabul edilmiş ve gerekli düzeltme işlemlerinin yapılacağı ifade edilmiştir. Bu hususla ilgili olarak, Kurum tarafından yapılacak çalışmaların, 2018 yılı düzenlilik denetimi kapsamında izlenmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Ayrıca, yapılacağı söylenen düzeltmeler, 2018 yılı muhasebe işlemlerini ilgilendirdiğinden, 2017 yılı mali tablolarını etkilememektedir. Dolayısıyla, Satıcılar hesabının kullanılmaması, 2017 yılı mali tablolarında hataya sebebiyet vermiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 38 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin 2017 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, Denetim Görüşünün Dayanakları bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 39 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabı, İş Avansları Hesabı, Personel Avansları Hesabı ve Satıcılar Hesabının Borç ve Alacak Tutarlarının Gerçeği Yansıtmaması 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabı, 195 İş Avansları Hesabı, 196 Personel Avansları Hesabı ve 320 Satıcılar Hesabının kullanılan muhasebe sistemi nedeniyle Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğine aykırı olarak kaydedilmesi nedeniyle borç ve alacak tutarlarının gerçeği yansıtmadığı tespit edilmiştir. 320 Satıcılar Hesabı üzerinden örnek vermek gerekir ise söz konusu Yönetmelik’in 264 ve 265’inci maddelerine göre, döner sermayeli işletmeler tarafından satıcılara nakden veya hesaben yapılan ödemeler 320 Satıcılar Hesabının borcuna kaydedilmelidir. Döner Sermaye İşletmesinin yevmiye kayıtları incelendiğinde; bir satıcıya yapılması gereken ödeme tutarının tamamı önce borçlandırılmakta, karşılığında satıcıya yapılan ödeme tutarı düşülmek suretiyle kalan tutar tekrar ilgili satıcılar hesabına alacak kaydı yapılmaktadır. Bir başka deyişle, bir satıcıya ödeme yapılırken öncelikle söz konusu satıcıya ait tüm borçlar ödenmiş gibi hesabın borcuna kayıt edilmekte, daha sonra ise satıcılara olan toplam borçtan ödeme yapılan tutar düşülerek kalan tutar tekrar alacaklandırılmaktadır. Böylece yapılan her bir ödeme işleminde ödenmeyen tutar kadar(kalan borç tutarı kadar) 320 Satıcılar Hesabının hem borç tutarı hem de alacak tutarı fazla kayıt yapılmaktadır. Oysaki ilgili Yönetmelik’e göre işletmelerin yapmış oldukları ödeme tutarı kadar 320 Satıcılar Hesabının borçlandırılması ve yapılan ödemenin türüne göre de alacak hesabına kaydı yapılması gerekmektedir. Satıcılar tarafından temlik edilen kayıtların muhasebeleştirilmesi, icra işlemleri ve idari para cezalarının mahsubu aşamasında da sorun oluşmaktadır. Yukarıda izah edilen durum, muhasebe sistemi kullanıcıları tarafından da tarafımıza iletilmiş olup; benzer durum verilen avansların kapatılması aşamasında 195 İş Avansları ve 196 Personel Avansları Hesaplarında, şüpheli alacakların kısmi tahsilinde de, 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabında ortaya çıkmaktadır. Kullanılan muhasebe sistemi nedeniyle 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabı, 195 İş Avansları Hesabı, 196 Personel Avansları Hesabı ve 320 Satıcılar Hesabının borç ve alacak tutarlarının mizanda fazla gösterilmesine neden olunduğu görülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 40 Kamu idaresi cevabında; özetle, bulguda belirtilen hususlar kabul edilmiş ve problemin DMİS muhasebe sisteminden kaynaklandığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak hatalı muhasebe kaydı yapılmasına neden olan DMİS muhasebe sisteminin düzeltilmesini teminen, ilgili Bakanlıkla irtibata geçilmesi uygun olur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
41
8. EKLER
EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI
VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ BİLANÇOSU
2016 2017
CARİ DÖNEM CARİ DÖNEM
AKTİF VARLIKLAR 32.933.372,46 27.461.040,63
1-DONEN VARLIKLAR 32.333.540,89 26.320.359,25
A- Hazır Değerler 2.118.772,20 2.071.487,28
1-Kasa 738,92 2.527,08
2-Alınan Çekler
3-Bankalar 2.118.033,28 4.845.847,72
4-Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-) 2.776.887,52
5-Diğer Hazır Değerler
B-Menkul Kıymetler
1-Hisse Senetleri
2-Kamu Kesimi Tahvil, Senet ve Bonoları
3-Diğer Menkul Kıymetler
4-Menkul Kıymet Değ.Düş. Karşılığı (-)
C-Ticari Alacaklar 27.989.890,92 20.041.068,00
1 -Alıcılar 24.056.969,84 16.153.533,62
2-Alacak Senetler Banka kredi kartı post Cihazı 3.932.921,08 2.969,90
3-Alacak Senetleri Reeskontu (-)
4-Verilen Depozito ve Teminatlar
5-Şüpheli Ticari Alacaklar 3.884.564,48
6-Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı (-)
D-Diğer Alacaklar, 509.277,81 592.147,67
1-Personelden Alacaklar 43.302,62 32.263,57
2-Diğer Çeşitli Alacaklar 35.000,00 165.350,00
3-Şüpheli Diğer Alacaklar 394.534,10
4-Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı (-)
E-Stoklar 2.715.599,96 3.036.730,13
1 -İlk Madde ve Malzeme 1.715.599,96 3.036.730,13
2-Yarı Mamuller
3-Mamuller
4-Ticari Mallar
5-Diğer Stoklar
6-Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)
7-Verilen Sipariş Avansları
F-Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri
1 -Yıllara Yaygın İnşaat ve OnarımMaliyetleri
G-Gelecek Aylara Ait Giderler ve Gelir Tahakkukları 578.926,17
1-Gelecek Aylara Ait Giderler 578.926,17
2-Gelir Tahakkukları
H-Diğer Dönem Varlıklar
1-Devreden KDV
2-İndirilecek KDV
3-Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar
4-İş Avansları
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
42
5-Personel Avansları
6-Sayım ve Tesellüm Noksanları
7-Diğer Çeşitli Dönen Varlıklar
8-Diğer Duran Varlıklar Karşılığı (-)
DÖNEN VARLIKLAR TOPLAMI 32.333.540,89 26.320.359,25
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
43
II-DURAN VARLIKLAR 599.831,57 1.140.681,38
A-Ticari Alacaklar 64.768,15 97.328,03
1-Alıcılar
2-Alacak Senetleri
3-Alacak Senetleri Reeskontu (-)
4-Verilen Depozito ve Teminatlar 64.768,15 97.328,03
5-Diğer Ticari Alacaklar
6-Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)
B-Diğer Alacaklar
1-Personelden Alacaklar
2-Diğer Çeşitli Alacaklar
3-Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı (-)
C-Mali Duran Varlıklar
1 -Diğer Mali Duran Varlıklar
2-Diğer Mali Duran Varlıklar Karşılığı (-)
D-Maddi Duran Varlıklar 85.673,07 420.971,00
1-Arazi ve Arsalar
2-Yer altı ve Yerüstü Düzenleri
3-Binalar
4-Tesis, Makine ve Cihazlar
5-Taşıtlar
6-Demirbaşlar Canlı Hayvanlar 85.673,07 420.971,00
7-Diğer Maddi Duran Varlıklar
8-Birikmiş Amortismanlar (-)
9-Yapılmakta Olan Yatırımlar
10-Verilen Avanslar
E-Maddi Olmayan Duran Varlıklar 449.390,35 622.382,35
1-Haklar 449.390,35 622.382,35
2-Diğer Maddi Duran Varlıklar
3-Birikmiş Amortismanlar (-)
4-Verilen Avanslar
F-Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar
1-Arama Giderleri
2-Hazırlık ve Geliştirme Giderleri
3-Birikmiş Tükenme Payları (-)
4-Verilen Avaslar
G-Gelecek Yıllara Ait Giderler ve Gelir Tahakkuları
1-Gelecek Yıllara Ait Giderler
2-Gelir Tahakkukları
H-Diğer Duran Varlıklar
1-Gelecek Yıllarda İndirilecek KDV
2-Gelecek Yıllar İhtiyacı Stoklar
3-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar
4-Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar
5-Diğer Çeşitli Duran Varlıklar
6-Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)
7-Birikmiş Amortismanlar (-)
DURAN VARLIKLAR TOPLAMI 599.831,57 1.140.681,38
AKTİF (VARLIKLAR) TOPLAMI 32.933.372,46 27.461.040,63
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
44
PASİF (KAYNAKLAR) 32.933.372,46 27.461.040,63
l-KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 59.326.288,13 49.202.767,40
A-Ticari Borçlar 55.329.129,33 44.449.669,70
1-Satıcılar 54.871.946,42 44.123.572,04
2-Alınan Depozito ve Teminatlar 417.688,11 268.360,88
3-Diğer Ticari Borçlar 39.494,80 57.736,78
B-Diğer Borçlar 235.270,60
1-Personele Borçlar 69.920,60
2-Diğer Çeşitli Borçlar 303 İşletmeler arası borçlar 165.350,00
C-Alınan Avanslar 500,00
1-Alınan Sipariş Avnsları 500,00
2-Alınan Diğer Avanslar
D-Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hak Edişleri
1 -Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hak Ediş Bedelleri
E-Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler 3.997.158,80 4.517.327,10
1-Ödenecek Vergi ve Fonlar 1.561.634,49 2.733.354,43
2-Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri SSK Primi
3-Ödenecek Döner Sermaye Yükmlülükleri 490.357,49 515.113,43
4-Ödenecek Döner Sermaye Katkı Payları 1.226.295,64 1.222.145,04
5-Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Tak.Vergi ve Diğ.Yük. Vergi
6-Ödenecek Diğer Yükümlülükler (Katma Değer Tevkifatları) 718.871,60 46.714,20
F-Borç ve Gider Karşılıkları
1-Dönem Kaarı Vergi ve Diğer Yas. Yük.Karşılıkları
2-Dönem Karının Peşin Ödenen Ver.ve Diğ.Yük. (-)
3-Kıdem Tazminatı Karşılığı
4-Maliyet Giderleri Karşılığı
5-Diğer Borç ve Gider Karşılıkları
G-Gelecek Aylara Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları
1-Gelecek Aylara Ait Gelirler
2-Gider Tahakkukları
H-Diğer Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar
1-Hesaplanan KDV
2-Arama Giderleri 2-Merkez ve Şubeler Cari Hesabı
3-Sayım ve Tesellüm Fazlaları
4-Diğer Çeştli Yabancı Kaynaklar
KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR TOPLAMI 59.326.288,13 49.202.767,40
ll-UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 263.493,24
A-Ticari Borçlar 263.493,24
1-Satıcılar
2-Alınan Depozito ve Teminatlar 263.493,24
3-Diğer Ticari Borçlar
B-Diğer Borçlar
1 -Diğer Çeşitli Borçlar
2-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar
C-Alınan Avanslar
1-Alınan Sipariş Avansları
2-Alınan Diğer Avanslar
D-Borç ve Gider Karşılıkları
1-Kıdem Tazminatı Karşılığı
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
45
E-Gelecek Yıllara Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları
1-Gelecek Yıllara Ait Gelirler
2-Gider Tahkkukları
UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR TOPLAMI 263.493,24
lll-ÖZKAYNAKLAR 22.005.220,01
A-Ödenmiş Sermaye 51.502,00 51.502,00
1-Sermaye
2-Ödenmemiş Sermaye (-)
B-Sermaye Yedekleri
1-M.D.V. Yeniden Değerlenme Artışları
C-Kar Yedekleri
1-Özel Fonlar
D-Geçmiş Yıllar Karları 1.238.384,39 2.378.402,48
E-Geçmiş Yıllar Zararları (-) 18.491.753,29 28.822.820,15
F-Dönem Net Karı 17.253.368,90 4.387.695,66
1-Dönem Net Karı 1.374.850,77 4.526.690,03
2-Dönem Net Zararı (-) 10.565.899,54 138.994,37
ÖZKAYNAKLAR TOPLAMI 26.392.915,67
9.191.048,77
PASİF (KAYNAKLAR) TOPLAMI 32.933.372,46 27.461.040,63
NAZIM HESAPLARI 4.674.332,00 7.087.157,53
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
46
YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ GELİR TABLOSU
2016 2017
A-BÜRÜT 132.580.425,32 170.733.451,18
1-Yurt İçi Satışlar 131.340.099,12 168.910.923,43
2-İlaç ve Tıbbi Sarf Malz. Gelirleri
3-Diğer Gelirler 1.240.326,20 1.822.527,75
B-SATIŞ İNDİRİMLERİ (-) 2.126.098,92 6.801.957,28
1-Satıştan İadeler (-) 2.126.098,92 6.801.957,28
2-Satış İskontoları (-)
3-Diğer İndirimler (-)
C-NET SATIŞLAR 130.454.326,40 163.931.493,90
D-SATIŞLARIN MALİYETİ 81.467.379,24 138.558.006,42
1-Satılan Mamuller Maliyeti (-)
2-Satılan Ticari Mallar Maliyeti (-)
3-Satılan Hizmet Maliyeti (-) 81.467.379,24 138.558.006,42
4-Diğer Satışların Maliyeti (-
BÜRÜT SATIŞ KARI VE ZARARI 48.986.947,16 25.373.487,48
E-FAALİYET GİDERLERİ 57.511.906,99 19.685.937,96
1-Araştırma ve Geliştirme Giderleri (-)
2-Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri (-)
3-Genel Yönetim Giderleri 57.511.906,99 19.685.937,96
FAALİYET KARI VEYA ZARARI 8.639.372,69 5.687.549,52
F-DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR VE KARLAR 182.976,69 130.883,54
1 -İştiraklerden Temettü Gelirleri
2-Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri
3-Faiz Gelirleri
4-Komisyon Gelirleri
5-Konusu Kalmayan Karşılıklar
6-Menkul Kıymet Satış Karları
7-Kambiyo Karları
8-Reeskont Faiz Gelirleri
9-Faaliyetle İlgili Diğer Olağan Gelir ve Karlar 182.976,69 130.883,54
G-DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR (-
) 1-Komisyon Gelirleri
2-Karşılık Giderleri
3-Menkul Kıymet Satış Zararları (-)
4-Kambiyo Zararları (-)
5-Reeskont Faiz Giderleri (-)
6-Diğer Olağan Gider ve Zararlar
H-FİNANSMAN GİDERLERİ (-)
1-Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri (-)
2-Uzun Vadeli Borçlanma Giderleri (-)
OLAĞAN KAR VEYA ZARARLAR 8.341.983,14 5.818.433,06
l-OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR 312.791,02 71.752,66
1-Önceki Dönem Gelir ve Karlar 59.129,86
2-Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar 253.661,16 71.752,66
J-OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR (-) 1.161.856,65 1.502.490,06
1-Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları (-) 1.502.490,06
2-Önceki Dönem Gider ve Zararları (-) 1.147.438,45 1.502.490,06
3-Diğer Olağandış Gider ve Zararlar (-) 14.419,20
DÖNEM KARI VEYA ZARARI 9.191.048,77 4.387.695,66
K-DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞ.YAS.YÜK.KARŞILIKLARI (-)
DÖNEM KARI VEYA ZARARI 9.191.048,77 4.387.695,66
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 47
VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
- ÖZET ........................................................................................................................................................... 46
- DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................. 46
- SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 47
- DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 47
- GENEL DEĞERLENDİRME ................................................................................................................... 47
- DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 48
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 46
- ÖZET Bu rapor, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesinin performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36'ncı maddesi uyarınca, Sayıştay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesinin hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aşağıdakiler denetlenmiştir: 2017- 2021 dönemine ait Stratejik Plan, 2017 yılı İdare Faaliyet Raporu Yapılan denetimler neticesinde Van Yüzüncü Yıl Üniversitesinin 2017 - 2021 dönemine ait Stratejik Planı, 2017 yılı Faaliyet Raporunun mevcut olduğu ve zamanında yayımlandığı ve mevzuatta belirtilen şekil ve içeriğe büyük oranda uygun olarak hazırlandığı görülmüştür.2017 yılına ait Performans Programının ise mevcut olmadığı görülmüştür.
- DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının Hazırlanmasına İlişkin Yönetmelik ve Kılavuzlara uygun olarak hazırlanmış olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 47 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilir. Bu çerçevede, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesinin yayımladığı 2017-2021 dönemine ait Stratejik Plan ve 2017 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir. 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2017 yılı performans denetimi kapsamında Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi'nin yayımladığı 2017-2021 dönemine ait Stratejik Plan ve 2017 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2015-2019 yıllarına ait Stratejik Plan yapılmış ancak deprem ve çeşitli nedenlerle bu plan 2017 yılında revize edilerek 2017 - 2021 dönemine ait
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 48 Stratejik Planı hazırlanmıştır. 2017-2021 yıllarına ait Stratejik Planın geç yayımlandığı, mevzuatta belirtilen şekil ve içeriğe uygun olarak hazırlandığı görülmüştür. 2017 yılı Performans Programı ise yayınlanmamıştır. Bu nedenle idare faaliyet raporunda yer alan faaliyet sonuçları değerlendirilememiştir.2017 yılı İdare Faaliyet Raporunun yasal süreleri içinde yayımlandığı ve bulgu konusu yapılan hususlar dışında mevzuatta belirtilen şekil şartlarına uygun olduğu düşünülmektedir. 6. DENETİM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesi BULGU 1: Stratejik Planda Paydaşların Görüş ve Önerilerin Alınması İle Değerlendirilmesi Aşamasına Yer Verilmemesi Kalkınma Bakanlığı tarafından hazırlanan Kamu İdareleri İçin Stratejik Plan Hazırlama Kılavuzuna göre Paydaş Analizi; paydaşların tespiti, önceliklendirilmesi, değerlendirilmesi ile paydaş görüş ve önerilerinin alınarak değerlendirilmesi aşamalarından oluşmaktadır. Stratejik Planda paydaşların görüş ve önerilerinin alınması ile değerlendirilmesi aşamasına yer verilmediği görülmektedir. Katılımcılık stratejik planlamanın temel unsurlarından birisidir. Kuruluşun etkileşim içinde olduğu tarafların görüşlerinin dikkate alınması stratejik planın sahiplenilmesini sağlayarak uygulama şansını artıracaktır. Diğer yandan, kamu hizmetlerinin yararlanıcı ihtiyaçları doğrultusunda şekillendirilebilmesi için yararlanıcıların taleplerinin bilinmesi gerekir. Bu nedenle durum analizi kapsamında paydaş analizinin yapılması önem arz etmektedir. Paydaş Görüşlerinin Alınması ve Değerlendirilmesi aşamasında öncelikli paydaşların kuruluş hakkındaki görüş ve önerilerinin alınarak stratejik plana yansıtılması bir program dahilinde yürütülür. Bu program oluşturulurken; görüş ve önerilerin hangi yöntemle alınacağı, ilgili paydaş itibarıyla hangi kişi ya da birimlerin görüşünün alınacağı, çalışmanın sorumlularının kimler
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 49 olacağı, görüş ve önerilerin alınmasının ne zaman ve hangi sürede gerçekleştirileceği ve alınan görüş ve önerilerin ne zaman, nasıl ve kimler tarafından raporlanacağı hususları değerlendirilir. Paydaş görüşleri alınırken; mülakat, anket uygulaması, atölye çalışması, toplantı gibi yöntemlerden biri veya birkaçından faydalanılabilir. Hangi yöntemin uygulanacağına karar verilirken görüşülecek kişi sayısı, paydaşın erişilebilirliği, paydaşın önemi ve etkisi gibi etkenler göz önüne alınır. Örneğin, kuruluş üzerindeki etkisi güçlü olan paydaşlarla yüz yüze görüşme yapılması, bu kesimlerle olan iletişimin güçlendirilmesinde etkili olabilecektir. Görüşülecek kişi sayısının yüksek olduğu durumlarda ise anket uygulanması daha uygun olabilir. Paydaşların görüşleri alınırken temel olarak; kuruluşun hangi faaliyetleri ve hizmetlerinin kuruluş için önemli olduğu, kuruluşun olumlu bulunan yönlerinin neler olduğu, kuruluşun geliştirilmesi gereken yönlerinin neler olduğu ve kuruluştan beklentilerin neler olduğu sorularına cevap aranır. Paydaşlara ve gerçekleştirilecek çalışmanın yöntemine göre yukarıdaki sorular farklılaştırılabilir ve çeşitlendirilebilir. Paydaş analizi katılımcılığı sağlamanın en önemli aracıdır. Üniversitenin etkileşim içerisinde olduğu tarafların stratejik planla ilgili görüşlerinin dikkate alınması, kamu hizmetlerinin yararlanıcı ihtiyaçları doğrultusunda şekillendirilmesi ile stratejik planın paydaşlar tarafından sahiplenilmesini ve başarı düzeyinin artırılmasını sağlayacaktır. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemiz Stratejik Planı hazırlanırken paydaş ve paydaş önceliği belirleme çalışmalarına iç ve dış paydaşlarla toplantılar yapılarak başlanmıştır. Toplantılar sonrası yapılan anketler ile paydaş görüşleri alınmış, elde edilen veriler ışığında paydaşlar ve paydaş öncelikleri belirlenmiştir. Bu doğrultuda yapılan GZFT analizi sonuçlarına 2017-2021 Stratejik Planımızın Paydaş Analizi ve Paydaş Matrisi başlığı altında özet bilgi olarak yer verilmiştir. Üniversitemizin bir sonraki dönem için hazırlayacağı Stratejik Planında belirtilen hususlara yer verilmesi hususunda gerekli hassasiyet gösterilecektir." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında özetle; bulguda belirtilen hususla ilgili gerekli işlemlerin başlatıldığını beyan etmişlerdir. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 50
B. Performans Programının Değerlendirilmesi
BULGU 2: 2017 Yılı Performans Programının Mevcut Olmaması
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun 9'uncu maddesi gereğince kamu
idareleri, yürütecekleri faaliyet ve projeler ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve
göstergelerini içeren performans programı hazırlamakla yükümlü tutulmuşlardır. Kamu
İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeliğin kapsamına 5018
sayılı Kanuna ekli II sayılı cetvelde yer alan özel bütçeli idareler girmektedir. Bu kapsamda
Üniversiteler Performans Programı hazırlamakla yükümlüdürler.
Yönetmeliğin 4'üncü maddesinde performans programlarının; bu Yönetmelik,
Performans Programı Hazırlama Rehberi ve Bakanlıkça performans esaslı bütçelemeye ilişkin
yapılacak diğer düzenlemelere uygun olarak idarenin program dönemine ilişkin performans
hedef ve göstergelerini, performans hedeflerine ulaşmak için yürütülecek faaliyetler ile bunların
kaynak ihtiyacını, idareye ilişkin mali ve mali olmayan diğer bilgileri içerecek şekilde mali
hizmetler biriminin koordinasyonunda harcama yetkililerinin katılımıyla üst yönetici tarafından
idare düzeyinde hazırlanacağı belirtilmiştir.
Yönetmelik'in 6'ncı maddesinde de üst yöneticilerin, performans programlarının bu
Yönetmelikte ve Performans Programı Hazırlama Rehberinde belirlenen esas ve usullere uygun
olarak hazırlanmasından, uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların performans
hedefleri ve hizmet gereklerine uygun olarak etkili, ekonomik ve verimli şekilde
kullanılmasından ilgili Bakana; mahalli idarelerde ise meclislerine karşı sorumlu olduğu
belirtilmiştir. Performans Programı hazırlamakla yükümlü bulunan Van Yüzüncü Yıl
Üniversitesinin 2017 yılı Performans Programını hazırlamadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında; "Kalkınma Bakanlığı Kurumsal ve Stratejik Yönetim Dairesi
Başkanlığı 23.10.2015 tarihli ve 4343 sayılı yazısı ile Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya
İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 7 inci maddesinin 3 üncü fıkrasının b bendi
doğrultusunda Üniversitemiz 2015-2019 dönemi stratejik planının yenilenebileceği
bildirilmiştir.
Bu doğrultuda Üniversitemiz 2015-2019 dönemi stratejik planının uygulanabilir
olmayışı nedeni ile Stratejik Planın yenileme kararı alınmış olup "Kamu İdarelerinde
Hazırlanacak Stratejik Planlara Dair Tebliğ" hükümlerine göre, 26.01.2016 tarihli ve 1176
sayılı yazımız ve Milli Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının 25.02.2016 tarihli ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 51 2182719 sayılı yazısı ile Üniversitemiz Stratejik Planının 2017-2021 dönemini kapsayacak şekilde yenilenmesi onayı alınmış ve Stratejik plan hazırlık çalışmalarına başlanılmıştır. Üniversitemiz 2017-2021 dönemine ilişkin Stratejik Plan Taslağı hazırlanarak değerlendirilmek üzere 26.12.2016 tarihli ve 18926 sayılı yazımız ile Kalkınma Bakanlığı Kurumsal ve Stratejik Yönetim Dairesi Başkanlığına gönderilmiştir. Kalkınma Bakanlığı Kurumsal ve Stratejik Yönetim Dairesi Başkanlığının 09.03.2017 tarihli ve 1116 sayılı yazısı ile stratejik plan taslağına yönelik değerlendirme raporu Üniversitemize gönderilmiştir. Değerlendirme raporu doğrultusunda revize edilen Üniversitemiz 2017-2021 Stratejik Planı 31.05.2017 tarihli ve 8934 sayılı yazımız ile Kalkınma Bakanlığına gönderilerek uygulamaya konulmuştur. Bu itibarla 2017 yılı ocak ayında kamuoyuna açıklanması ve mart ayının on beşine kadar ilgili Bakanlıklara gönderilmesi gereken 2017 yılı Performans Programı, Üniversitemiz 2017-2021 Stratejik Planının 31.05.2017 tarihi itibariyle uygulamaya konulmasından dolayı hazırlanamamıştır " denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında özetle; çeşitli nedenlerden dolayı performans programının hazırlanamadığı bildirmiştir. Bulguda ayrıntısı belirtilen mevzuat uyarınca performans programının hazırlanması gerekmektedir. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. C. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi Ve Değerlendirilmesi BULGU 3: Faaliyet Raporunda Yer Alan Performans Hedeflerine İlişkin Sapmalara ve İç Denetim Sonuçları Hakkındaki Bilgilere Yer Verilmemesi Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 yılı faaliyet raporunda performans hedeflerine ilişkin gerçekleşme sonuçlarında meydana gelen sapmalara ve iç denetim sonuçları hakkındaki bilgilere yer verilmemiştir. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin “Birim ve İdare faaliyet raporlarının kapsamı” başlıklı 18'inci maddesinin (c) bendinde; “Faaliyetlere ilişkin bilgi ve değerlendirmeler: Bu bölümde, mali bilgiler ile performans bilgilerine detaylı olarak yer verilir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 52
- Mali bilgiler başlığı altında, kullanılan kaynaklara, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgilere, temel mali tablolara ve bu tablolara ilişkin açıklamalara yer verilir. Ayrıca, iç ve dış mali denetim sonuçları hakkındaki özet bilgiler de bu başlık altında yer alır.
- Performans bilgileri başlığı altında, idarenin stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara ilişkin değerlendirmelere yer verilir.” hükmü bulunmaktadır. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 yılına ilişkin Faaliyet Raporunda yer alan performans hedef ve göstergelerinin tamamının gerçekleşme durumunun raporlandığı görülmüştür. Ancak göstergelerinin, gerçekleşme durumlarında meydana gelen sapmaların nedenleri hakkında faaliyet raporunda detaylı bir açıklama yapılmadığı görülmüştür. Ayrıca yönetmelikte yer alan iç denetim sonuçları hakkında herhangi bir özet bilgiye de yer verilmemiştir. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemizin 2017 Yılı Performans Programı 2. Bulguda açıklanan gerekçeler ile hazırlanmadığından 2017 yılı Faaliyet Raporunda yer alan performans hedeflerine ilişkin sapmalara yer verilememiştir. 2018 Yılı Faaliyet Raporunda performans hedef ve sapmaları ile İç Denetim sonuçlarına yer verilecektir." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında özetle; bulguda belirtilen eksikliklerin bundan sonra giderileceğini belirtmişlerdir. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 4: Veri Kayıt Sisteminin Mevcut Olmaması Veri kayıt sistemi, bir performans hedefi veya göstergesine yönelik tüm performans bilgisinin toplandığı, analiz edildiği, üretildiği, performans yönetim sistemi uygulamasının sistematik olarak takip edildiği ve raporlandığı sürecin tamamını ifade eder. Veri kaynağı ise veri kayıt sistemine bilgi sağlayan unsurları içerir. Herhangi bir performans hedefi veya göstergesine ilişkin gerçekleşmenin ölçülebilmesi ve raporlanabilmesi için bu ölçümün ne şekilde yapılacağının belirlenmiş olması gerekir. Veri kayıt sistemi performansın ölçümüne yönelik belirlenmiş bir yazışma süreci olabileceği gibi, ilgili göstergeye yönelik gerçekleşme sonuçlarını gösteren detaylı bir bilişim programı da
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 53
olabilir.
Veri kayıt sistemi; kamu idaresi tarafından yılı performans programında belirlenen
hedef ve göstergelerdeki ilerlemeyi izlemek ve gerçekleşmeleri ölçmek için kullanılan veri
kaynakları arasında iyi bir uyum olacak şekilde tasarlanmalı, kurulmalı ve kullanılmalıdır. Veri
kayıt sisteminin işleyişine yönelik görev ve sorumluluklar belirlenmiş olmalı ve veri
güvenilirliğini sağlamak üzere riskleri azaltıcı kontrolleri kapsamalıdır. Ayrıca veri kayıt
sisteminin işleyiş, izleme ve kontrol fonksiyonlarının birbirinden ayrılması gereklidir.
Üniversitenin veri kayıt sistemi bulunmadığından performans bilgisinin
raporlanmasında kullanılan sistemlerin değerlendirmesinde bu sistemlerin tam ve doğru veri
üretip üretmediği, veri sistemlerinin güvenilirliği, veri sistemleri üzerinde etkin ve risklere
uygun iç kontroller oluşturup oluşturmadığı denetlenememiştir.
Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemizde ilk defa 2018 yılında hazırlanan performans
programında belirlenen hedef ve gösterge durumunu izlemek ve gerçekleşmelerini ölçmek
üzere, Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün e-Bütçe sistemi üzerinden hedef ve gösterge
gerçekleşmeleri takip edilmeye başlanacak olup, ilgili birimlerden EBYS üzerinden yazışma
yoluyla temin edilecek veriler doğrultusunda e-Bütçe sistemine girişleri yapılarak gerçekleşme
raporları düzenlenecektir." denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bulguda belirtilen eksikliklerin bundan sonra
giderileceğini belirtmişlerdir. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden
denetimlerde izlenecektir.