SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2018
İÇERİK SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 20
SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Üniversitenin 2017 yılında gerçekleşen Faaliyet Gelirleri Toplamı 456.953.001,54TL, Faaliyet Giderleri Toplamı 401.993.772,86TL’dir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kağıtlar sayım tutanağı, İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Hurdaya Ayırma İşlemlerinde Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına Gerekli Kayıtların Yapılmaması Üniversite hesap ve işlemlerinin incelenmesinde, 2017 yılında kullanım ömrünü tamamlamış olması nedeniyle hurdaya ayrılan duran varlıklar olmasına rağmen, 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına gerekli kayıtların yapılmadığı tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı” başlıklı 214’nci maddesinde: “Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabı, çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren gelecek yıllar ihtiyacı stoklar ve maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılır.” denilmiş, hesabın işleyişine ilişkin olarak 215’inci maddesinde açıklamalar yapılmıştır. Yönetmelik hükümlerinden de anlaşılacağı üzere herhangi bir maddi duran varlık hurdaya ayrıldığında 294 no’lu hesap kullanılmalıdır. Üniversite bünyesinde 2017 yılı içinde 253-Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı ile 255-Demirbaşlar Hesabına kayıtlı, toplam değeri 1.265.486,00TL olan duran varlık hurdaya ayrılmış,bu işlemlerle ilgili olarak 253 ve 255 no’lu hesaplara alacak; 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabınına borç kaydı yapılmış, 294 no’lu hesaba kayıt yapılmamıştır. Mali tabloların gerçek bilgi sunabilmesi amacıyla hurdaya ayırma işlemlerinde 294- Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı kullanılmalıdır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemiz tarafından; 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının işletilmediği ve bu nedenle muhasebenin temel ilkelerinden olan Mali Tabloların Gerçek Bilgiyi Yansıtması gerekliliğinin ihlal edildiği bulgusuna ulaşılmış olup, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabıyla ilgili gerekli düzeltme kayıtları yapılarak, mali tabloların gerçek bilgiyi yansıtacak şekilde oluşturulması ve yılsonuna dek ilgili hesabın Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde öngörüldüğü şekilde işletilmesi sağlanacaktır." denilmiştir. Sonuç olarak 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabıyla ilgili gerekli düzeltme kayıtlarının yapılarak ilgili hesabın Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin öngördüğü şekilde kullanılmasının sağlanacağı belirtilmiştir. Bulgu konusu yapılan hususlara ilişkin yapılan çalışmalar takip eden denetimlerde izlenecektir BULGU 2: Kredi Kartlarından Alacakların Muhasebe Hesaplarında İzlenmemesi Süleyman Demirel Üniversitesinin banka ve kredi kartlarına ilişkin yapılan incelemeler neticesinde kredi kartıyla yapılan tahsilatların “109-Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı" nda izlenmediği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesabın niteliği” başlıklı 38'inci maddesinde, banka kredi kartlarından alacaklar hesabının muhasebe birimince banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilatlar ile, bu tahsilatlara ilişkin mahsup ve iade işlemlerinin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Sözkonusu yönetmeliğin “Hesabın İşleyişi” başlıklı 39'uncu maddesinde ise, hesabın işleyişi ayrıntılı şekilde açıklanmıştır. Üniversite tarafından banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilatlarda, “109-Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı” kullanılmalıdır. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemiz tarafından; kredi kartıyla yapılan tahsilatların “109-Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı" nda izlenmediği bu nedenle
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 muhasebenin temel ilkelerinden olan Mali Tabloların Gerçek Bilgiyi Yansıtması gerekliliğinin ihlal edildiği bulgusuna ulaşılmış olup, 109-Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabıyla ilgili gerekli düzeltme kayıtları yapılarak, mali tabloların gerçek bilgiyi yansıtacak şekilde oluşturulması ve yılsonuna dek ilgili hesabın Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde öngörüldüğü şekilde işletilmesi sağlanacaktır." denilmiştir. Sonuç olarak 109-Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabıyla ilgili gerekli düzeltme kayıtlarının yapılarak ilgili hesabın Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin öngördüğü şekilde işletilmesinin sağlanacağı belirtilmiştir. Bulgu konusu yapılan hususlara ilişkin yapılan çalışmalar takip eden denetimlerde izlenecektir BULGU 3: Yetkisiz Kişiler Tarafından Bankalarda Hesap Açılması Üniversite adına yetkisiz kişiler tarafından banka hesapları açıldığı ve bu hesapların muhasebe sisteminde izlenmediği görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 3’üncü maddesine göre kamu geliri; “ Kanunlarına dayanılarak toplanan vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay veya benzeri gelirler, faiz, zam ve ceza gelirleri, taşınır ve taşınmazlardan elde edilen her türlü gelirler ile hizmet karşılığı elde edilen gelirler, borçlanma araçlarının primli satışı suretiyle elde edilen gelirler, sosyal güvenlik primi kesintileri, alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirleri ” şeklinde tarif edilmiştir. Mezkur kanunun “Bütçe İlkeleri” başlıklı 13’üncü maddesinde ise: “Bütçelerin hazırlanması, uygulanması ve kontrolünde aşağıdaki ilkelere uyulur: ... m) Kamu idarelerinin tüm gelir ve giderleri bütçelerinde gösterilir.” hükmü yer almaktadır. Yukarıda yer alan Kanun hükümlerine göre; Üniversite adına gelir olarak banka hesaplarına geçmiş tutarların Üniversite bütçesine gelir olarak kaydedilmesi, buna ilişkin kayıtların ilgili yardımcı defterlerde ve hesaplarda tam ve doğru olarak tutulması ve bu hesaplar esas alınarak çıkarılan mali tabloların ise gerçeği yansıtacak şekilde hazırlanmış olması gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Bununla birlikte söz konusu Kanunun “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde: “Muhasebe hizmeti; gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleridir. Bu işlemleri yürütenler muhasebe yetkilisidir. Muhasebe yetkilisi, bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından sorumludur. … Muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almaya, vermeye ve göndermeye yetkili olanlar muhasebe yetkilisi mutemedidir. Muhasebe yetkilisi mutemetleri doğrudan muhasebe yetkilisine karşı sorumludur. Muhasebe yetkilisi mutemetlerinin görevlendirilmeleri, yetkileri, denetimi, tutacakları defter ve belgeler ve diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.” hükümlerine yer verilmek suretiyle muhasebe yetkilileri ile muhasebe yetkilisi mutemetleri dışında hiçbir kamu görevlisinin kamu gelirlerinin tahsil edilmesinde ve kamu giderinin ilgili kişilere ödenmesinde görev alamayacakları ifade edilmiştir. 5018 sayılı Kanun'un “Yetkisiz tahsil ve ödeme” başlıklı 72’nci maddesinde kanunların öngördüğü şekilde yetkili kılınmamış hiçbir gerçek veya tüzel kişinin, kamu adına tahsilat veya ödeme yapamayacağı, yetkisiz tahsilat veya ödeme yapılması hallerinde; söz konusu tutarların, yetkisiz tahsilat veya ödeme yapılanlardan alınarak, ilgisine göre bütçeye gelir kaydedileceği veya ilgililerine iade edilmek üzere emanet hesaplarına kaydedileceği ve ayrıca, bunlar hakkında ilgili kanunları uyarınca adli ve idari yönden gerekli işlemler yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Uygulamada ise mevzuata aykırı şekilde banka hesabı açıldığı, söz konusu hesap ve hesap bakiyelerin mali tablolara dâhil edilmediği tespit edilmiştir. Yetkisiz kişiler tarafından açılan banka hesaplarındaki tutarların üniversite hesaplarına aktarılarak bu hesapların kapatılması uygun olur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Kamu idaresi cevabında; "Konuya ilişkin olarak Üniversitemiz birimlerine daha önceden uyarı yazıları yazılmış olmasına rağmen 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümlerine aykırı hesap açılması işlemleri yapılmıştır. Ancak bulguda bahsi geçen hesaplar eski yıllara ait hesaplar olup, söz konusu hesapların hesap bakiyeleri çok küçük meblağlardır. Bu hesaplarda yer alan tutarların da aktarımı idaremiz hesaplarına yapılmıştır. Şu anda ise bulguda ifade edildiği şekilde muhasebe yetkilisinin bilgi ve kontrolü dışında açılmış ve devam eden herhangi bir hesap bulunmamaktadır. Rektörlüğümüz konunun hassasiyetle takipçisidir. Bu çerçevede Afyonkarahisar da düzenlenen 5. Alabalık Kongresinde Eğirdir Su Ürünleri Fakültesi Dekanlığının bilgisi ve izni haricinde Fakülte öğretim üyelerince Fakülte logosunun kullanıldığın bildirilmesi üzerine Rektörlüğümüzce ilgili öğretim üyelerinden gerekli izahat istenmiş, Üniversitemizin herhangi bir biriminin dahil olacağı toplantı, sempozyum vb. etkinliklerde etkinliğin durumuna göre etkinliğe dahil edilen birimden ya da Üniversitemizden yazılı olarak izin alınmasını, mali konularla ilgili Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına mutlaka bildirimde bulunulması istenmiştir. Ayrıca 2017 yılı içerisinde Roma/İTALYA’da düzenlenen “Uluslararası Turizm Konferansı” nda da Üniversitemiz logosunun izinsiz kullanılmış olabileceğine dair bildirimde bulunulması üzerine konu hakkında inceleme başlatılmış ve halen devam etmektedir. Sonraki dönemlerde de bu şekilde hesap açılışına izin verilmeyecek olup gerekli kontrol önemleri alınacaktır." denilmiştir. Sonuç olarak muhasebe yetkilisinin bilgi ve kontrolü dışında hesap açılmasına izin verilmeyeceği ve gerekli önemlerin alınacağı belirtilmiştir. Bulgu konusu yapılan hususlara ilişkin yapılan çalışmalar takip eden denetimlerde izlenecektir 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Süleyman Demirel Üniversitesi 2017 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: İç Kontrol Sisteminin Yetersiz Olması Üniversitede, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri ve ilgili mevzuat gereğince, 2008 yılında başlatılan iç kontrol sisteminin kurulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi aşamalarında eksikler olduğu tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kanunun 11’inci maddesinde, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik'in 8’inci maddesinde ve Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği'nde; Üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin kurulmasından, işleyişinin gözetilmesinden, izlenmesinden ve Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden sorumlu oldukları ve bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri hükme bağlanmıştır. Üniversitenin iç kontrol sisteminin kurulmasına yönelik çalışmalar değerlendirildiğinde; Amaç ve hedeflerin gerçekleşmesini engelleyebilecek iç ve dış risklerin tanımlanmadığı, alınacak önlemlerin belirlenmediği ve kurumsal risk yönetim yapısının kurulmadığı, Hangi riskler için hangi kontrol faaliyetlerinin hangi birimler tarafından uygulanması gerektiğini belirten “Sorumlu Birim/Personel-Risk İlişkisi” nin kurulmadığı, İç kontrol sistemi konusunda eğitim ihtiyacına yönelik bir analizin yapılmadığı, Hazırlanan Uyum Eylem Planında Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde iç kontrol sisteminin kurulmasına ilişkin eylemlere yer verilmediği, hususları tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında; "İç kontrol eylem planı hazırlanmış ve planda yer alan birçok eylem gerçekleştirilmiştir. 2016-2020 Stratejik Planının kurumsallaşma ekseninde, “Kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde kullanılmasına yönelik olarak saydam, hesap verebilir ve katılımcı bir yönetim anlayışını sürdürebilir kılmak” amacı ve bu amaç altında “Plan dönemi sonuna kadar iç kontrol sistemi kurmak ve işler hale getirmek” hedefi yer almıştır. Amaç ve hedef doğrultusunda gerekli çalışmalar sürdürülmektedir. Bu kapsamda
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 iç kontrol sisteminin kurulması amacıyla çalışmalar yapmak üzere “iç kontrol atölye ekibi” oluşturulmuştur. 20 kişiden oluşan atölye ekibi iki ayrı çalışma grubu halinde faaliyetlerine başlamıştır. Bir grup etik altyapının kurulması, etik dışı davranışlar konusunda açık standartlar belirlenmesi, kamu yönetiminde kişisel ilişkilerin sınırlarının çizilmesi, etik ilke ve değerlere dayanan bir kurum kültürü oluşturması konusunda çalışmalara başlamış, bu çalışmalar kapsamında “Süleyman Demirel Üniversitesi Etik Komisyonu Kurulmuş, Başvuru ile Çalışma Usul Ve Esasları Hakkında Yönerge hazırlanmıştır. İkinci grup; iş analizlerinin yapılması, görev tanımlarının belirlenmesi, idarede yapılan her bir işin niteliği ile çevre ve çalışma koşulları hakkında bilgi toplanması, toplanan verilerin sistematik şekilde incelenmesi ve değerlendirilmesine yönelik çalışmalara başlamıştır. Bu kapsamda birimler bazında iş analizleri yapılmıştır. Bulgu da bahsedilen çerçevede iç kontrol uyum eylem planı gözden geçirilerek, eksiklikler giderilecek ve Uyum Eylem Planında Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde iç kontrol sisteminin kurulması hususlarına da yer verilecektir" denilmiştir. Sonuç olarak bulgu da bahsedilen hususlar çerçevesinde, iç kontrol uyum eylem planının gözden geçirilerek eksikliklerin giderileceği ve Uyum Eylem Planında Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde iç kontrol sisteminin kurulacağı belirtilmiştir. Bulgu konusu yapılan hususlara ilişkin yapılan çalışmalar takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 2: Taşınır Mal Yönetmeliği Hükümlerine Aykırı Uygulamaların Olması Taşınır işlemlerine ilişkin olarak kayıtlar, harcama birimleri ve ambarlarda yapılan incelemeler sonucunda Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine aykırı uygulamaların olduğu tespit edilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği'nin “Dayanıklı Taşınırların Kullanıma Verilmesi” başlıklı 23'üncü maddesinde: “Tesis, taşıt ve iş makineleri haricindeki dayanıklı taşınırlar Taşınır İstek Belgesi düzenlenmek suretiyle talep edilir. Talep edilen dayanıklı taşınırlar 6/A örnek numaralı Taşınır Teslim Belgesi düzenlenerek kullanıma verilir. …
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Taşınır Teslim Belgesine dayanılarak Dayanıklı Taşınırlar Defterine gerekli kayıtlar yapılır. Fişin birinci nüshası dosyasında saklanır. İkinci nüshası Taşınır Teslim Belgesiyle taşınır teslim edilen görevlilere verilir.” denilmiştir. Aynı Yönetmelik’in 36’ncı maddesinde ise, giriş kaydı yapılan dayanıklı taşınırlara, taşınır kayıt yetkilisi tarafından sicil numaraları verileceği, bu numaraların yazma, kazıma, damga vurma veya etiket yapıştırma suretiyle taşınırlar üzerinde kalıcı olacak şekilde belirtileceği belirtilmiştir. Taşınır işlemlerine ait kayıtlar, harcama birimleri ve ambarlarda yapılan incelemelerde; Taşınır teslim belgesiyle teslim edilen taşınırlar olmasına rağmen bu taşınırların ambar kayıtlarında göründüğü, Giriş kaydı yapılarak taşınır sicil numarası verilen taşınırların bir kısmında, bu sicil numaralarını gösteren etiketlerin bulunmadığı görülmüştür. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemiz harcama birimlerine, bulguda yer alan hususlara ilişkin olarak gerekli bilgilendirilmeler ve uyarılar yapılmış olup, konuya ilişkin önlemler en kısa zamanda alınacaktır. Taşınır teslim belgesiyle teslim edilen fakat ambar kayıtlarında görülen taşınırların ilgililere zimmetinin yapılması sağlanacak ve giriş kaydı yapılarak taşınır sicil numarası verilen taşınırların bir kısmında, bu sicil numaralarını gösteren etiketler taşınırların üzerine yapıştırılacaktır." denilmiştir. Sonuç olarak Taşınır Teslim Belgesiyle teslim edilen fakat ambar kayıtlarında görülen taşınırların ilgililere zimmetinin yapılmasının sağlanacağı, giriş kaydı yapılarak taşınır sicil numarası verilen taşınırlara, sicil numaralarını gösteren etiketlerin yapıştırılacağı belirtilmiştir. Bulgu konusu yapılan hususlara ilişkin yapılan çalışmalar takip eden denetimlerde izlenecektir
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 BULGU 3: Üniversitenin Gayrimenkul Kira Gelirleri ve İrtifak Hakkı Tesis Ettiği Taşınmazları Olmasına Karşın, İlgili Nazım Hesapların Kullanılmaması Üniversitenin kiraya verdiği çok sayıda gayrimenkulü ve irtifak hakkı tesis ettiği maddi duran varlıkları olmasına karşın, mali tablolarında 990, 993 ve 999 kodlu nazım hesapların yer almadığı görülmüştür. Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 5018 sayılı Kanuna ekli (II) ve (III) numaralı cetvellerde kayıtlı kamu kurumlara gönderdiği “Taşınmazlara ilişkin İşlemler” konulu 26.11.2014 tarih ve 90192509210.05.02-13278 sayılı Genel Yazısıyla, “990-Kiraya Verilen, İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı”, “993- Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı” ve “999-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabı” ihdas edilmiştir. Ayrıca Merkezi Yönetim Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin; 533/B, 553/C, 533/Ç, 553/D, 533/G ve 553/Ğ maddelerinde 990,993 ve 999 Nolu nazım hesapların işleyişi hakkında açıklamalar yapılmıştır. Buna göre; kiraya verilen taşınmazlar kayıtlı değerleri üzerinden 990 kodlu hesabın ilgili yardımcı hesabına borç, 999 kodlu hesaba alacak, diğer taraftan toplam kira gelirleri (peşin tahsil edilenler hariç) tahsil edileceği yıllara göre 993 kodlu hesabın bölümlenmiş yardımcı hesaplarına borç, 999 kodlu hesaba alacak kaydedilecektir. Dönem sonlarında 993 kodlu hesap yardımcı hesaplar bazında güncellenecek; kira gelirleri tahsil edildikçe 993 ve 999 kodlu hesaplara ters kayıt yapılacak, kira gelirlerinin tamamı tahsil edilince de 990 ve 999 kodlu hesaplar ters kayıtlarla kapatılacaktır. Sonuç olarak, taşınmaz ve işletme hakkı kiralamalarında, kiralanan yer ve kira gelirlerinin ihdas edilen nazım hesaplar kullanılarak muhasebeleştirilmesi ve mali tablolara yansıtılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemizin kiraya verdiği çok sayıda gayrimenkulü ve irtifak hakkı tesis ettiği maddi duran varlıkları olmasına rağmen, mali tablolarında 990, 993 ve 999 kodlu nazım hesapların yer almadığı bulgusuna rastlanmıştır. Söz konusu hesaplara ilişkin olarak gerekli düzeltme kayıtları yapılarak yıl sonuna kadar ilgili nazım hesaplar kullanılmak suretiyle muhasebe kayıtlarında ön görülen düzeltmeler yapılacak ve taşınmaz ve işletme hakkı kiralamalarında, kiralanan yer ve kira gelirlerinin ihdas edilen nazım hesaplar kullanılarak muhasebeleştirilmesi ve mali tablolara yansıtılması sağlanmak suretiyle; Üniversitemiz
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 faaliyetlerinin ve işlemlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak, sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi, malî tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde kayıtların ilgililer için açıklayıcı olması yönünde tedbirler alınacaktır." denilmiştir. Sonuç olarak taşınmaz ve işletme hakkı kiralamalarında 990, 993 ve 999 kodlu nazım hesapların kullanılacağı, taşınmaz ve işletme hakkı kiralamalarında, kiralanan yer ve kira gelirlerinin takibinin ihdas edilen nazım hesaplar kullanılarak muhasebeleştirileceği belirtilmiştir. Bulgu konusu yapılan hususlara ilişkin yapılan çalışmalar takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 4: Araştırma Projelerinden Desteklenen Bilimsel Projelerin Nazım Hesaplarda İzlenmemesi Süleyman Demirel Üniversitesi 2017 yılı hesap ve kayıtlarının incelenmesinde; bilimsel araştırma projelerinden desteklenen projelerin izlenmesi için, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin (MYMY) eki YÖK Hesap Planı ile öngörülen nazım hesaplardan, "962-Bilimsel Projeler Hesabı " ile "963-Bilimsel Projeler Karşılığı Hesabı" nın kullanılmadığı görülmüştür. MYMY’nin eki YÖK Hesap planında, üniversitelerde araştırma projelerinden desteklenen projelerin, her biri için ayrılan ödenek tutarlarının proje bazında açılan alt hesaplarda izlenmesi için, 962-Bilimsel Projeler Hesabı ile 963-Bilimsel Projeler Karşılığı Hesabının kullanılması gerektiği belirtilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58'inci maddesine göre, Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 30.11.2006 tarih ve 20017 sayılı yazısı ile uygun görüşü alınarak çıkarılan Yükseköğretim Kurumları Muhasebe Yönergesi'nin “Hesap planı” başlıklı 7’nci maddesinde; “Yükseköğretim Kurumlarına ait hesap planı Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 44 üncü maddesinde ana hesap grupları, hesap grupları ve hesaplar itibariyle belirlenmiş çerçeve hesap planında yer alan aşağıdaki hesaplardan oluşur.” denilmiştir. Aynı Yönerge'nin, “Diğer Nazım Hesaplar” başlığı altında, “962-Bilimsel Projeler Hesabı” ile “963-Bilimsel Projeler Karşılığı Hesabı" düzenlenmiştir. Yönergenin 297’nci maddesinde:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 " …Bilimsel Projeler hesapları, … niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur. 962- Bilimsel Projeler Hesabı, 963-Bilimsel Projeler Karşılığı Hesabı” denilmiştir. Sözkonusu Yönerge'nin 298- 302’nci maddelerinde ise, bahsi geçen hesapların niteliği, hesaplara ilişkin işlemler, borç ve alacak kayıtları ayrıntılı olarak gösterilmiştir. Bu düzenlemeler gereğince, üniversitelerde araştırma projelerinden desteklenen projeler için ayrılan ödenek tutarlarının, verilen ek ödeneklerin ve bu projeler için yapılan harcamaların proje bazında açılan alt hesaplar itibarıyla “962- Bilimsel Projeler Hesabı” ile “963-Bilimsel Projeler Karşılığı Hesabı" nda izlenmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Söz konusu hesaplara ilişkin olarak gerekli düzeltme kayıtları yapılarak yıl sonuna kadar ilgili nazım hesaplar kullanılmak suretiyle muhasebe kayıtlarında ön görülen düzeltmeler yapılacak ve projeler için yapılan harcamaların proje bazında açılan alt hesaplar itibarıyla “962- Bilimsel Projeler Hesabı” ile “963-Bilimsel Projeler Karşılığı Hesabı" nda izlenmesi sağlanacaktır." denilmiştir. Sonuç olarak 962-Bilimsel Projeler Hesabı ile 963-Bilimsel Projeler Karşılığı Hesabı'na ilişkin olarak gerekli düzeltme kayıtlarının yapılarak yıl sonuna kadar ilgili nazım hesapların kullanılacağı belirtilmiştir. Bulgu konusu yapılan hususlara ilişkin yapılan çalışmalar takip eden denetimlerde izlenecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 8. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI BİLANÇOSU AKTİF HESAPLAR 1 DÖNEN VARLIKLAR 83.517.177,17 10 HAZIR DEĞERLER 17.415.335,45 100 KASA HESABI 3.859,42 102 BANKA HESABI 16.199.744,01 104 PROJE ÖZEL HESABI 1.211.732,02 12 FAALİYET ALACAKLARI 47.454.390,66 120 GELİRLERDEN ALACAKLAR HESABI 47.291.849,80 121 GELİRLERDEN TAKİPLİ ALACAKLAR HESABI 104.357,92 126 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 58.182,94 14 DİĞER ALACAKLAR 1.080.531,42 140 KİŞİLERDEN ALACAKLAR HESABI 1.080.531,42 15 STOKLAR 6.451.098,87 150 İLK MADDE VE MALZEME HESABI 6.390.149,08 151 YARI MAMULLER-ÜRETİM HESABI 60.949,79 16 ÖN ÖDEMELER 11.114.876,77 162 BÜTÇE DIŞI AVANS VE KREDİLER HESABI 10.988.466,59 164 AKREDİTİFLER HESABI 126.410,18 19 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR 944,00 197 SAYIM NOKSANLARI HESABI 944,00 2 DURAN VARLIKLAR 589.555.119,61 24 MALİ DURAN VARLIKLAR 3.250.129,00 241 MAL VE HİZMET ÜRETEN KURULUŞLARA YATIRILAN SERMAYELER HESABI 3.250.000,00 242 DÖNER SERMAYELİ KURULUŞLARA YATIRILAN SERMAYELER HESABI 129,00 25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 586.304.990,61 250 ARAZİ VE ARSALAR HESABI 1.195.752,32 251 YERALTI VE YERÜSTÜ DÜZENLERİ HESABI 8.957.350,00 252 BİNALAR HESABI 527.637.197,70
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Süleyman Demirel Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16
253 TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR
HESABI 102.273.856,10
254 TAŞITLAR HESABI 5.186.082,35
255 DEMİRBAŞLAR HESABI 71.175.659,00
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI
(-) -160.358.392,16
258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR
HESABI 30.237.485,30
26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 0,00
260 HAKLAR HESABI 1.816.081,32
267 DİĞER MADDİ OLMAYAN DURAN
VARLIKLAR HESABI 15.080,97
268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI
(-) -1.831.162,29
29 DİĞER DURAN VARLIKLAR 0,00
294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE
MADDİ DURAN VARLIKLAR HESABI 9.371,21
299 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI
(-) -9.371,21
AKTİF TOPLAMI 673.072.296,78
PASİF HESAPLAR
3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 5.309.683,16
32 FAALİYET BORÇLARI 1.387.219,17
320 BÜTÇE EMANETLERİ HESABI 1.387.219,17
33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 1.290.817,45
330 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR
HESABI 585.948,51
333 EMANETLER HESABI 704.868,94
36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 2.630.968,04
360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR
HESABI 2.463.053,76
361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK
KESİNTİLERİ HESABI 163.811,52
362 FONLAR VEYA DİĞER KAMU
İDARELERİ ADINA YAPILAN TAHSİLAT
HES
4.102,76
39 DİĞER KISA VADELİ YABANCI
KAYNAKLAR HESABI
678,50
397 SAYIM FAZLALARI HESABI 678,50
4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 1.250,00
48 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER VE
GİDER TAHAKKUKLARI 1.250,00
480 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER
HESABI 1.250,00
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Süleyman Demirel Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17
5 ÖZ KAYNAKLAR 667.761.363,62
50 NET DEĞER 564.049.605,00
500 NET DEĞER HESABI 564.049.605,00
57 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET
SONUÇLARI 48.752.529,94
570 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET
SONUÇLARI HESABI 48.752.529,94
59 DÖNEM FAALİYET SONUÇLARI 54.959.228,68
590 DÖNEM OLUMLU FAALİYET SONUCU
HESABI 54.959.228,68
Bilanço Dipnotları
910 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI HESABI 14.537.971,15
911 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI
EMANETLERİ HESABI 14.537.971,15
920 GİDER TAAHHÜTLERİ HESABI 21.624.732,10
921 GİDER TAAHHÜTLERİ KARŞILIĞI
HESABI 21.624.732,10
948 BAŞKA BİRİMLER ADINA İZLENEN
ALACAKLAR HESABI 3.425.097,40
949 BAŞKA BİRİMLER ADINA İZLENEN
ALACAK EMANETLERİ HESABI 3.425.097,40
FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU
EKONOMİK KODLAR GELİRİN TÜRÜ TUTARI
600 GELİRLER HESABI
600 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 41.744.581,49
600 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel
Gelirler 382.364.595,19
600 05 Diğer Gelirler 30.756.977,88
600 25 Kamu İd.Bedelsiz Olarak Al.Mali
Olmayan Var.Elde Edilen Gelirler
2.086.846,98
GELİR TOPLAMI (A) 456.953.001,54
610 İADELER (B) 0,00
NET GELİR(C=A-B) 456.953.001,54
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Süleyman Demirel Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18
EKONOMİK KODLAR GİDERİN TÜRÜ TUTARI
630 GİDERLER HESABI
630 01 Personel Giderleri 245.883.170,71
630 02 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet
Primi Giderleri 37.368.222,20
630 03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 65.011.438,05
630 05 Cari Transferler 10.963.096,62
630 07 Sermaye Transferleri
630 12 Gelirlerin Ret ve İadesinden
Kaynaklanan Giderler 2.533.219,36
630 13 Amortisman Giderleri 19.376.105,23
630 14 İlk Madde ve Malzeme Giderleri 10.409.016,11
630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari
Giderler 9.951.701,98
630 99 Diğer Giderler 497.802,60
GİDER TOPLAMI(D) 401.993.772,86
FAALİYET SONUCU(E=C-D) 54.959.228,68
SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: İç Kontrol Sisteminin Yetersiz Olması İşletme birimlerinde, etkili bir ön mali kontrol yapılmadığı, iç kontrol sisteminin oluşturulmadığı görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun geçici 11'inci maddesinde; “Bu Kanun kapsamında kamu idarelerinde kurulmuş döner sermaye işletmeleri 31/12/2010 tarihine kadar yeniden yapılandırılır. Döner sermaye işletmeleri yeniden yapılandırılıncaya kadar bunların bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması ve muhasebesi ile kontrol ve denetimi Maliye Bakanlığınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir. Fonların muhasebesi de bu Kanunun öngördüğü muhasebe sistemine göre yürütülür.” Hükümleri yer almaktadır. Döner sermaye işletmelerinin yeniden yapılandırılması, henüz gerçekleştirilmediğinden; bu işletmelerin kontrol ve denetimi, yukarıda belirtilen hükümlere istinaden çıkarılan 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre yapılmaktadır. Bu Yönetmeliğin, “Tanımlar” başlıklı 3'üncü maddesinde; “Bu Yönetmelikte geçen; … ö) Ön Malî Kontrol: İşletmelerin gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerine ilişkin malî karar ve işlemlerinin; işletme bütçesine, kullanılabilir ödenek tutarına ve mevzuat hükümlerine uygunluğu ve kaynakların etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılması yönlerinden yapılan kontrolünü, … ifade eder.” “Denetim” başlıklı 13'üncü maddesinde; “(1) İşletmeler, ilgili idarenin denetim elemanları, Bakanlık ve Sayıştay tarafından denetlenir. (2) İşletmeler, ilgili idarelerin iç denetim kapsamında sayılırlar. Kanunun iç denetime ilişkin hükümleri ve ilgili mevzuat çerçevesinde ilgili idarelerin iç denetçileri tarafından iç denetime tabi tutulurlar.” “Hüküm bulunmayan hâller” başlıklı 599'uncu maddesinde; “Bu Yönetmelikte hüküm
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 bulunmayan hâllerde, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile 30/12/2006 tarihli ve 26392 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin genel esasları, kıyasen uygulanır.”denilmiştir. 5018 sayılı Kanunun 11’inci maddesinde, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik'in 8’inci maddesinde ve Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği'nde; Üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin kurulmasından, işleyişinin gözetilmesinden, izlenmesinden ve Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden sorumlu oldukları ve bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri hükme bağlanmıştır. Kurumun iç kontrol sisteminin kurulmasına yönelik çalışmalar değerlendirildiğinde; İşletmede, iç kontrol organizasyon yapısının oluşturulmadığı, Döner Sermaye İşletme Faaliyetlerinin, Üniversite İç Kontrol Eylem Planında yer almadığı, Kurumda, amaç ve hedeflerin gerçekleşmesini engelleyebilecek iç ve dış risklerin tanımlanmadığı, alınacak önlemlerin belirlenmediği ve kurumsal risk yönetim yapısının kurulmadığı, Hangi riskler için hangi kontrol faaliyetlerinin hangi birimler tarafından uygulanması gerektiğini belirten “Sorumlu Birim/Personel-Risk İlişkisi” nin kurulmadığı, İç kontrol sistemi konusunda eğitim ihtiyacına yönelik bir analizin yapılmadığı görülmüştür. Bu itibarla; Döner Sermaye İşletmesinde mevzuatına uygun olarak bir iç kontrol sistemi kurulması, ön mali kontrolün yapılması, işletme faaliyetlerinin iç denetime tabi tutulması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "İç kontrol eylem planı hazırlanmış ve planda yer alan birçok eylem gerçekleştirilmiştir. 2016-2020 Stratejik Planının kurumsallaşma ekseninde, “Kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde kullanılmasına yönelik olarak saydam, hesap verebilir ve katılımcı bir yönetim anlayışını sürdürebilir kılmak” amacı ve bu amaç altında “Plan dönemi sonuna kadar iç kontrol sistemi kurmak ve işler hale getirmek” hedefi yer almıştır. Amaç ve hedef doğrultusunda gerekli çalışmalar sürdürülmektedir. Bu kapsamda iç kontrol sisteminin kurulması amacıyla çalışmalar yapmak üzere “iç kontrol atölye ekibi” oluşturulmuştur. 20 kişiden oluşan atölye ekibi iki ayrı çalışma grubu halinde faaliyetlerine başlamıştır. Bir grup etik altyapının kurulması, etik dışı davranışlar konusunda açık
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 standartlar belirlenmesi, kamu yönetiminde kişisel ilişkilerin sınırlarının çizilmesi, etik ilke ve değerlere dayanan bir kurum kültürü oluşturması konusunda çalışmalara başlamış, bu çalışmalar kapsamında “Süleyman Demirel Üniversitesi Etik Komisyonu Kurulmuş, Başvuru ile Çalışma Usul Ve Esasları Hakkında Yönerge hazırlanmıştır. İkinci grup; iş analizlerinin yapılması, görev tanımlarının belirlenmesi, idarede yapılan her bir işin niteliği ile çevre ve çalışma koşulları hakkında bilgi toplanması, toplanan verilerin sistematik şekilde incelenmesi ve değerlendirilmesine yönelik çalışmalara başlamıştır. Bu kapsamda birimler bazında iş analizleri yapılmıştır. Bulgu da bahsedilen çerçevede iç kontrol uyum eylem planı gözden geçirilerek, eksiklikler giderilecek ve Uyum Eylem Planında Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde iç kontrol sisteminin kurulması hususlarına da yer verilecektir." denilmiştir. Sonuç olarak bulgu da bahsedilen hususlar çerçevede, iç kontrol uyum eylem planının gözden geçirilerek eksikliklerin giderileceği ve Uyum Eylem Planında Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde iç kontrol sisteminin kurulacağı belirtilmiştir.. Bulgu konusu yapılan hususlara ilişkin yapılan çalışmalar takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 2: Taşınır Mal Yönetmeliği Hükümlerine Aykırı Uygulamaların Olması Taşınır işlemlerine ilişkin olarak kayıtlar, harcama birimleri ve ambarlarda yapılan incelemeler sonucunda Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine aykırı uygulamaların olduğu tespit edilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği'nin “Dayanıklı Taşınırların Kullanıma Verilmesi” başlıklı 23'üncü maddesinde: “Tesis, taşıt ve iş makineleri haricindeki dayanıklı taşınırlar Taşınır İstek Belgesi düzenlenmek suretiyle talep edilir. Talep edilen dayanıklı taşınırlar 6/A örnek numaralı Taşınır Teslim Belgesi düzenlenerek kullanıma verilir. … Taşınır Teslim Belgesine dayanılarak Dayanıklı Taşınırlar Defterine gerekli kayıtlar yapılır. Fişin birinci nüshası dosyasında saklanır. İkinci nüshası Taşınır Teslim Belgesiyle taşınır teslim edilen görevlilere verilir.” denilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 Aynı Yönetmelik’in 36’ncı maddesinde ise, giriş kaydı yapılan dayanıklı taşınırlara, taşınır kayıt yetkilisi tarafından sicil numaraları verileceği, bu numaraların yazma, kazıma, damga vurma veya etiket yapıştırma suretiyle taşınırlar üzerinde kalıcı olacak şekilde belirtileceği belirtilmiştir. Taşınır işlemlerine ait kayıtlar, harcama birimleri ve ambarlarda yapılan incelemelerde; Taşınır teslim belgesiyle teslim edilen taşınırlar olmasına rağmen bu taşınırların ambar kayıtlarında göründüğü, Giriş kaydı yapılarak taşınır sicil numarası verilen taşınırların bir kısmında, bu sicil numaralarını gösteren etiketlerin bulunmadığı görülmüştür. Kamu idaresi cevabında; "İşletmemiz harcama birimlerine, bulguda yer alan hususlara ilişkin olarak gerekli bilgilendirilmeler ve uyarılar yapılmış olup, konuya ilişkin önlemler en kısa zamanda alınacaktır. Taşınır teslim belgesiyle teslim edilen fakat ambar kayıtlarında görülen taşınırların ilgililere zimmetinin yapılması sağlanacak ve giriş kaydı yapılarak taşınır sicil numarası verilen taşınırların bir kısmında, bu sicil numaralarını gösteren etiketler taşınırların üzerine yapıştırılacaktır." denilmiştir. Sonuç olarak Taşınır Teslim Belgesiyle teslim edilen fakat ambar kayıtlarında görülen taşınırların ilgililere zimmetinin yapılmasının sağlanacağı, giriş kaydı yapılarak taşınır sicil numarası verilen taşınırlara, sicil numaralarını gösteren etiketlerin yapıştırılacağı belirtilmiştir. Bulgu konusu yapılan hususlara ilişkin yapılan çalışmalar takip eden denetimlerde izlenecektir BULGU 3: Döner Sermaye İşletmesinin Bazı Birimlerinin Zarar Etmesi Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Birimlerinin Gelir Tablolarının incelenmesi sonucu; 2017 yılsonu itibari ile Tıp Fakültesi Hastanesinin 13.633.351,82 TL, Diş Hekimliği Fakültesinin 1.189.407,72 TL, Eğitim Fakültesinin 353.996,53 TL, Ziraat Fakültesi Eğitim,
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
27
Araştırma ve Uygulama Çiftliğinin 25.647,00 TL, Spor Bilimleri Araştırma, Uygulama
Merkezinin 69.457,89 TL, Sürekli Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezinin 141.473,10 TL
zarar ettiği anlaşılmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin “h” fıkrasında:
“Döner sermaye işletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik,
verimli ve tasarruflu kullanılması esastır. Yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin
gözetilmesi zorunludur.” denilmiştir.
Üniversite Döner Sermaye İşletme Birimlerinde mevzuatın öngördüğü şekilde gelir-
gider dengesinin gözetilmesi gerekir.
Kamu idaresi cevabında; "Sorguya konu olan işletmemiz birimlerinin 2017 yılı gelir
tablosunda yer alan zarar tutarları Tablo 1’de verilmiştir. Buna göre zarar tutarlarının %96’si
sağlık hizmeti sunan birimlerde, %4’ise diğer birimlerimize ait olduğu tespit edilmiştir.
Tablo 1: Birimler Bazında 2017 Yılı Zarar Tutarları
S.
No Birim Tutar %
1 Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastanesi
13.633.35
1,82
88
,45
2 Diş Hekimliği Fakültesi
1.189.407,
72
7,
72
3 Eğitim Fakültesi
353.996,5
3
2,
30
4 Ziraat Fakültesi 25.647,00
0,
17
5 Spor Bilimleri 69.457,89
0,
45
6 Sürekli Eğitim Merkezi
141.473,1
0
0,
92
Toplam
15.413.33
4,06
10
0,00
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
28
Üniversite hastaneleri sağlık hizmeti sunumu yanında eğitim ve araştırma gibi önemli
misyonları yerine getiren akademik kuruluşlardır. Üniversite hastanelerinin bu misyonları
gerçekleştirebilmesi için akademik ve klinik faaliyetleri bir arada yürütmesi gerekmektedir.
Sağlık sisteminin en önemli yapı taşlarından olan üniversite hastaneleri yaklaşık 10 yıldan
beri gelirleri ile giderlerini finanse edemeyen kurumlar haline gelmiştir. Bu durum Türkiye’de
sayıları sürekli artan ve sağlık hizmetlerinin sunumu açısından önemli bir yere sahip olan
üniversite hastanelerinin finansal sürdürülebilirliği sağlamada ciddi finansal sorunlarla karşı
karşıya kalınmasına neden olmuştur. Bu kapsamda sorguya konu olan sağlık hizmeti
birimlerimizin gelir tablolarında zarar etmesinin nedenleri aşağıda belirtilmiştir.
Gelir Kaynaklı Nedenler:
Son on yılda gerek geri ödeme sisteminden gerekse uygulanan sağlık
politikaları ve hastanelerin verimsiz olmaları neticesinde üniversite hastaneleri finansal olarak
sürdürülemez hale gelmiştir. Sağlık hizmetleri biriminde sunulan hizmetlerin fiyat
tarifelerinin yaklaşık on yıldır sabit kalması sebebiyle maliyetlerin altında sağlık hizmeti
sunulmak durumunda kalınmıştır. Son on yılda sağlık hizmetleri maliyetlerdeki ortalama artış
(asgari ücret, enflasyon, döviz) % 260 iken fiyat tarifesi sadece % 43 oranında artmıştır.
Özellikle üniversite hastanelerin de yapabilen özellikli ve teknik olarak detaylı işlemlerin
SUT birim fiyatında kayda değer bir artış olmamıştır. Ayrıca verilen hizmetlerin niteliğinin
diğer devlet hastanelerinden yüksek olması, bu hususun fiyat tarifelerinin belirlenmesinde göz
ardı edilmesi gelir gider dengesini bozulmasına sebep olmuştur. Çünkü ikinci basamak
hastaneler, tetkik ve tedavi maliyetleri düşük, sorunsuz, riski düşük hastaları kabul ederken;
riskli, komplikasyonlu vakaları üniversite hastanelerine sevk etmektedirler. Bu hastaların
tedavi maliyetleri ve hastanede kalış süreleri yüksek olduğu için zarar edilebilmektedir.
Üniversite hastanelerinde süreklilik arz eden hizmet alımları ile maliyeti yüksek ve
ileri teknoloji ürünü olan tıbbî cihazlar, tıbbi sarf malzemeleri, yerli ve ithal ilaçlar ve diğer
alımlar için ciddi bir harcamanın yapılmasına rağmen sunulan hizmetlere ilişkin sunum
maliyetlerinin tespiti henüz yapılmamıştır. Paket tedavi programlarından komplike
durumlarda hastalar için harcanan ilaç ve tıbbi malzemelerin fiyatının paket fiyattan daha
fazla olabilmektedir. Üniversite hastanelerinin finansman kaynağının %20'sini merkezi özel
bütçe gelirleri oluştururken Sağlık Bakanlığı hastanelerinde ise bu oran %44'dür. Ayrıca
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 bölgemizin gelir seviyesi çok yüksek olmamasından özel hizmet gelirlerimizde düşük olmaktadır. Gider Kaynaklı Nedenler
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 Sonuç olarak Kamu İdaresi cevabında, Üniversite Hastanesinin mali yapısının bozulmasında Üniversite dışındaki faktörlerin, gelir ve gider kaynaklı nedenlerin de etkili olduğunu beyan etmiştir. Üniversite Hastanesinin mali yapısının bozulması ile ilgili beyan edilen hususlar yerinde ve geçerlidir. Ancak; bu mali yapıyla Hastanenin sağlık hizmeti sunmaya uzun süre devam etmesi olanaksızdır. Ayrıca Tıp Fakültesi Hastanesi ve Diş Hekimliği Fakültesi dışında Eğitim Fakültesi, Ziraat Fakültesi Eğitim, Araştırma ve Uygulama Çiftliği, Spor Bilimleri Araştırma, Uygulama Merkezi ile Sürekli Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi de 2017 yılında zarar etmiştir. Üniversite Döner Sermaye İşletme Birimlerinde mevzuatın öngördüğü şekilde gelir- gider dengesi gözetilmelidir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
31
7. EKLER
EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI
SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ
BİLANÇO
Aktif Pasif
1 DÖNEN VARLIKLAR
72.000.880,86
3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR
105.229.310,17
10 HAZIR DEĞERLER
6.674.921,39
30 MALİ BORÇLAR
2.146.264,07
102 BANKALAR HESABI
6.674.921,39 303 İŞLETMELER ARASI MALİ BORÇLAR
HESABI
2.146.264,07
12 TİCARİ ALACAKLAR
37.717.419,44
32 TİCARİ BORÇLAR
68.522.936,91
120 ALICILAR HESABI
27.973.700,77
320 SATICILAR HESABI
68.014.590,40
123 BANKA KREDİ
KARTLARINDAN ALACAKLAR HESABI
585.533,42 326 ALINAN DEPOZİTO VE
TEMİNATLAR HESABI
438.335,87
128 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR
HESABI
9.158.185,25
329 DİĞER TİCARİ BORÇLAR HESABI
70.010,64
13 DİĞER ALACAKLAR
13.332.914,78
33 DİĞER BORÇLAR
1.536.546,30
134 İŞLETMELER ARASI MALİ
BORÇLARDAN ALACAKLAR HESABI
2.080.000,00
335 PERSONELE BORÇLAR HESABI
579.165,86
135 PERSONELDEN
ALACAKLAR HESABI
85.194,92
336 DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR HESABI
957.380,44
136 DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR
HESABI
11.167.719,86
34 ALINAN AVANSLAR
28.514.882,77
15 STOKLAR
13.472.323,24 349 ALINAN DİĞER AVANSLAR
HESABI
28.514.882,77
150 İLK MADDE VE MALZEME
HESABI
13.472.323,24
36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER
3.854.235,03
18 GELECEK AYLARA AİT
GİDERLER VE GELİR
TAHAKKUKLARI
558.747,39 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR
HESABI
1.938.537,23
180 GELECEK AYLARA AİT
GİDERLER HESABI
558.747,39 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK
KESİNTİLERİ HESABI
43.570,67
19 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR
244.554,62 362 ÖDENECEK DÖNER SERMAYE
YÜKÜMLÜLÜKLERİ HESABI
646.649,58
190 DEVREDEN KATMA DEĞER
VERGİSİ HESABI
132.127,92 363 ÖDENECEK DÖNER SERMAYE KATKI
PAYLARI HESABI
1.206.963,40
193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE
FONLAR HESABI
112.426,70 369 ÖDENECEK DİĞER
YÜKÜMLÜLÜKLER HESABI
18.514,15
2 DURAN VARLIKLAR
343.980,00
37 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI
654.445,09
25 MADDİ DURAN VARLIKLAR
337.850,00 370 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER
YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI HESABI
815.453,78
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
32
255 DEMİRBAŞLAR HESABI
337.850,00 371 DÖNEM KARININ PEŞİN ÖDENEN
VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLERİ HESABI (-)
-161.008,69
26 MADDİ OLMAYAN DURAN
VARLIKLAR
6.130,00
5 ÖZ KAYNAKLAR
-32.884.449,31
267 DİĞER MADDİ OLMAYAN
DURAN VARLIKLAR HESABI
6.130,00
50 ÖDENMİŞ SERMAYE
129,00
Genel Toplam
72.344.860,86
500 SERMAYE HESABI
129,00
57 GEÇMİŞ YILLAR KARLARI
7.203.347,84
570 GEÇMİŞ YILLAR KARLARI HESABI
7.203.347,84
58 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI
-25.382.008,23
580 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI
HESABI (-)
-25.382.008,23
59 DÖNEM NET KARI/ZARARI
-14.705.917,92
590 DÖNEM NET KÂRI HESABI
707.416,14
591 DÖNEM NET ZARARI HESABI (-)
-15.413.334,06
Genel Toplam
72.344.860,86
SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ GELİR TABLOSU
60 BRÜT SATIŞLAR 144.877.260,46
600 YURTİÇİ SATIŞLAR HESABI 141.748.386,72
602 DİĞER GELİRLER 3.128.873,74
604 DÖNÜŞÜM GELİRLERİ HESABI
61 SATIŞ İNDİRİMLERİ (-) 755.227,95
610 SATIŞTAN İADELER HESABI (-) 676.967,36
612 DİĞER İNDİRİMLER HESABI (-) 78.260,59
NET SATIŞLAR 144.122.032,51
62 SATIŞLARIN MALİYETİ(-) 149.660.356,03
622 SATILAN HİZMET MALİYETİ HESABI (-) 149.660.356,03
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
33
BRÜT SATIŞ KARI VEYA ZARARI -5.538.323,52
63 FAALİYET GİDERLERİ(-) 10.137.024,45
632 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ HESABI 10.137.024,45
634 DÖNÜŞÜM GİDERLERİ HESABI
FAALİYET KARI ZARARI -15.675.347,97
64 DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR VE KARLAR 558.825,60
642 FAİZ GELİRLERİ HESABI 493.869,21
649 DİĞER OLAĞAN GELİR VE KARLAR HESABI 64.956,39
65 DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR(-) 24.414,88
659 DİĞER OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR HESABI (-) 24.414,88
OLAĞAN KAR VEYA ZARAR -15.140.937,25
67 OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR 611.874,10
671 ÖNCEKİ DÖNEM GELİR VE KARLARI HESABI
679 DİĞER OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR HESABI 611.874,10
68 OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR (-) 0,74
689 DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR HESABI (-) 0,74
DÖNEM KARI VEYA ZARARI -14.529.063,89
DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI
HESABI(-)
176.854,03
691 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI
HESABI (-)
176.854,03
691 DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI -14.705.917,92