2017 - SAKARYA ÜNİVERSİTESİ.pdf

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2018

İÇERİK SAKARYA ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 21

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................... 2
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 3
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 3
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 3
6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ........................... 4
7. EKLER ........................................................................................................................................................ 14

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Sakarya Üniversitesi, bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip özel bütçeli bir idaredir. Sakarya Üniversitesi bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanmaktadır. Uygulama sonuçları ve muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre yapılmaktadır. Bu bağlamda bütçe uygulama sonuçlarını göstermek üzere anılan Yönetmeliğin 539’uncu maddesinde sayılan mali tablolar düzenlenmektedir. Üniversitesinin 2017 yılında bütçe ile verilen toplam ödeneği 316.004.000 TL’dir. Yıl içerisinde 48.762.824 TL aktarma/ekleme yapılmış ve 7.344.072 TL düşülmüştür. Neticede kullanılabilir bütçe ödeneği 357.422.752 TL olmuştur. Bu tutarın 351.305.433 TL'si harcanmıştır. Bu durumda bütçe gerçekleşme oranı % 98,29’dır. Bütçede 316.004.000 TL gelir tahmini yapılmıştır. Bütçe uygulama sonucunda 356.152.784 TL gelir elde edilmiştir. Gelir gerçekleşme oranı % 112,71 olmuştur. Sakarya Üniversitesinin 2017 mali tablolarına göre gelir ve gider durumu aşağıda gösterilmiştir. Tablo 1: 2017 Yılı Bütçe Gider Gerçekleşmeleri (TL) Açıklama Başlangıç Ödeneği Toplam Ödenek Toplam Harcanan Bütçe Gerçekleşme Oranı ( % ) Bütçe Giderleri Toplamı 316.004.000 357.422.752 351.305.433 %98,29 Tablo 2: 2017 Yılı Bütçe Gelir Gerçekleşmeleri (TL) Açıklama Bütçe Tahmini Gerçekleşen Gelir Toplamı Gerçekleşme Oranı(%) Bütçe Gelirleri Toplamı 316.004.000 356.152.784 % 112,71 Kurumun 2017 yılı gerçekleşen faaliyet gelirleri toplamı 373.895.518,51 TL, faaliyet giderleri toplamı 354.894.204,26 TL'dir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Alınan çekler sayım tutanağı,  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Değerli kağıtlar sayım tutanağı,  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli,  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu,  Faaliyet sonuçları tablosu, Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Sakarya Üniversitesi 2017 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Üniversitenin Mülkiyetinde ve Üniversiteye Tahsisli Hazine Taşınmazlarının Kiralama İşlemlerinde Mevzuata Aykırı Hususların Bulunması Üniversite bünyesinde bulunan taşınmazların kiralanması ve yönetilmesine ilişkin işlemler, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik ve 300 sıra numaralı Milli Emlak Genel Tebliği hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun "Tarihi ve bedii değeri olmayan taşınmaz mallarla ilgili işlemler" başlıklı 74'üncü maddesinde " Tarihi ve bedii değeri olanlar hariç Hazinenin özel mülkiyetindeki yerlerin satışı, kiraya verilmesi, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiraya verilmesi, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi esasları Maliye Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikte belirlenir” denilmektedir. Bu hükme istinaden çıkarılan ve 19.06.2007 tarih ve 26557 sayılı Resmi Gazete ‘de yayımlanarak yürürlüğe giren Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in "Tahsisli ve kiralanmış yerlerdeki işlemler " başlıklı 70'inci maddesinin beşinci fıkrasında "Bakanlık, bu taşınmazların üçüncü kişilere kiraya verilmesine ilişkin olarak adına tahsis yapılan İdarelerle protokol yapmaya yetkilidir" denilmektedir. Bu yetkiye dayanılarak Sakarya Valiliği (Defterdarlık) ile Sakarya Üniversitesi arasında 11.08.2010 tarihli bir Protokol imzalanmıştır. Protokol sayesinde Hazine tarafından Üniversiteye tahsis edilen taşınmazlar kiraya verilebilmektedir. Aynı zamanda 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 23.07.2004 tarih ve 5217 sayılı Kanunla eklenen Ek 25'inci maddesine göre; Hazine taşınmazlarının Üniversite tarafından eğitim, sağlık ve sosyal amaçlı olarak kiraya verilmesinden doğan gelirler, üniversite bütçesine gelir olarak kaydedilmektedir.
Belirtilen hükümlere rağmen, Üniversite tarafından kiraya verilen taşınmazlara ilişkin kira dosyalarının incelenmesinde; tespit edilen mevzuata aykırılıkların bazıları şunlardır.

1. Tahsisli taşınmazların bazı kısımlarının,(Esentepe Kampüsü ve bağlı birimlerinde bulunan “Reklam Pano Yerleri” ile Billboardlar ) anılan Protokol’e ve 2547 sayılı Kanun’un ek 25’inci maddesine aykırı olarak, reklam amaçlı kiraya verildiği tespit edilmiştir. Reklam panosu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 yerlerinin kiralanması, eğitim, sağlık ve sosyal amaç içermediğinden, kiralama işlemlerinde Sakarya Defterdarlığı yetkilidir. Üniversite yetkisi dışında bir kiralama işlemi yapmıştır. Bu nedenle Sakarya Defterdarlığı tarafından, söz konusu kira gelirlerinin genel bütçeye aktarılması istenmiştir. 2) Taşınmaz malların kira bedellerinin, Bedel Tespit Komisyonu’nca mevzuat hükümleri çerçevesinde saptanmadığı görülmüştür. 300 Sıra No’lu Milli Emlak Genel Tebliği’nin kira bedellerinin tespitini düzenleyen beşinci bölümünde;
“Tahmini kira bedeli, idarece tespit edilir veya ettirilir. Tespitte rayiç bedel esas alınır. Bu bedel; Tespit genel beyan yılında yapılacaksa bu yılda, genel beyan yılından sonraki bir yılda yapılacak ise o yılda, aynı veya benzer vasıfta emsal taşınmaz için emlak vergisi beyannamesinde gösterilen değerin %5 (Yüzde beş)’inden az olmamak üzere idarece doğrudan, Tespit, beyan yılından sonraki bir yılda yapılacak ve o yılda da aynı veya benzer vasıfta taşınmaz için beyanda bulunulmamış ise bedel, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturularak, Tespit ve hesap edilir. Bedelin idarece doğrudan tespit edilmesi halinde de, ilgili kuruluş veya bilirkişilerden yararlanılabilir. Tespit ve hesaplamalar Yönetmelik eki "Tahmin Edilen Kira Bedeli Tespitine Ait Hesap Tutanağında" gösterilir, tutanak asıl evrak arasında saklanır. Bu bedel, gerektiğinde ihale komisyonunca tahkik ettirilir. İşletme hakkı verilen büfe, kantin, çay ocağı gibi yerlerin işletme hakkına ait tahmini bedel, Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmadan bünyesinde büfe, kantin, çay ocağı gibi yerler açılacak idarenin yetkililerinden alınacak bilgiler de göz önünde tutularak idarece tespit edilir. Bu bedel, Yönetmelik eki "İşletme Hakkı Verilecek Büfe, Kantin, Çay ocağı Gibi Yerlere Ait Tespit ve Tahmin Edilen İşletme Hakkı Bedeli Hesap Tutanağı" nda gösterilir.” denilmektedir. Bu hükme rağmen, taşınmazların ekonomik özelliklerinin araştırılmadığı, ilgisine göre bedel veya bedelin hesabında kullanılacak fiyatların belediye, ticaret odası, sanayi odası, borsa

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 gibi kuruluşlardan sorulmadığı tespit edilmiştir. Bazı taşınmazların kiralanmasında sadece Sakarya Emlak Komisyoncuları Ekspertiz Raporu’ndan yararlanılmış olması yapılan çalışmaların yetersiz olduğunu göstermektedir. Belirtilen nedenlerle kira bedelleri günün ekonomik koşullarına göre düşük kalmıştır. 3) Kira sözleşmeleri biten taşınmazların ihaleye çıkılmadan aynı müstecire pazarlık usulüyle yeniden kiralandığı tespit edilmiştir. Bu uygulama 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na aykırıdır ve haksız rekabete yol açmaktadır. Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in "Kira sözleşmesinin sona ermesi ve feshi" başlıklı 74'üncü maddesinde” (1) Kira sözleşmesi, sürenin bitimiyle sona erer. ”denilmektedir.
Sözleşme süreleri dolduktan sonra ihale veya sözleşme yenileme işlemlerinin zamanında yapılmadığı durumlarda vardır. Pamukova Yüksekokul Kantini, Geyve Meslek Yüksekokulu, Esentepe Kampüs Çarşı Merkezi 4 nolu işyeri, Kampüs Kafeterya kiralamaları gibi. Oysa Kurumun, teknik şartnameleri hazırlayarak, sözleşme süreleri dolmadan önce ilan etmesi, teklif sahiplerine yeterli zamanı tanıması, sözleşme yenilenecek ise süre dolmadan yeni sözleşmenin imzalanması gerekmektedir. 4) Kira ödemelerindeki gecikmelerin takip edilmediği ve gerekli işlemlerin yapılmadığı görülmüştür. Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in "Kira sözleşmesinin sona ermesi ve feshi" başlıklı 74'üncü maddesinde; (1) Kira sözleşmesi, sürenin bitimiyle sona erer. (2) Sözleşme hükümlerine aykırı davranılması, (Değişik ibare: RG-11/9/2014-29116) üst üste iki taksitin vadesinde ödenmemesi, taşınmazın sözleşmede öngörülen amaç dışında kullanılması veya kiracı tarafından talep edilmesi hâlinde, sözleşme İdarece feshedilir. Bu durumda, alınan teminatlar Hazineye gelir kaydedilir" denilmektedir. Aynı zamanda Sakarya Üniversitesi ile özel şahıslar arasında akdedilen tip kira sözleşmelerinde: üst üste iki taksitin vadesinde ödenmemesi hallerinde kira sözleşmesinin 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 62'nci maddesine göre tebligat yapmaya gerek kalmaksızın idarece feshedileceği ve kesin teminatın gelir kaydedileceği belirtilmiştir. Ancak yapılan incelemede Pamukova Meslek Yüksek Okulu, Akyazı Meslek Yüksek Okulu Konservatuar Kantini, Tıp Fakültesi Morfoloji Binası Kantini, Mühendislik Fakültesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Kantini, Kırkpınar Meslek Yüksek Okulu ile Geyve Meslek Yüksek Okulunda bulunan yerler ile birçok otomat, kantin ve büfeye ilişkin süreleri 1 ile 3yıl arasında değişen kira sözleşmeleri yapıldığı, bu işletmecilerin en az 3 aylık kira ve giderleri ödemedikleri halde sözleşme hükümlerinin uygulanmadığı tespit edilmiştir. Kiracıların kullandığı ve kurumca sağlanan elektrik su ve yakıt giderlerinin tahsilatındaki gecikmelere ilişkin de bir ihtar yazısına rastlanılmamış, sözleşme ve şartnamelerde belirtilen cezai müeyyideler uygulanmamıştır. Üniversitenin çeşitli fakültelerinde ve birimlerinde bulunan toplam seksen üç adet büfe, kantin, çay ocağı ve benzeri ticari ünitelerin kira dosyalarının düzensiz, yazışmaların çoğunun eksik ve sık sık sözleşme değişikliklerinin yapılması diğer aksaklıklardan bazılarıdır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun "Hesap verme sorumluluğu" başlıklı 8'inci maddesinde aynen "Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır" denilmektedir. Yine aynı Kanun'un Üst yöneticiler başlıklı 11'inci maddesinin ikinci fıkrası "Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve bu Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana; mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar" hükmünü içermektedir.. Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından, üst yöneticiler de kaynakların etkin, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesini sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımını önlemekten sorumludurlar. Bu nedenlerle kiralama işlemlerindeki hatalı uygulamaların giderilmesi için gerekli önlemlerin alınması uygun olacaktır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Kamu idaresi cevabında; “04.05.2018 tarihli ve E.18977 sayılı yazı ile İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığından konu sorulmuş olup, gelen cevabi yazıların incelenmesi sonucu;

1. Tahsisli taşınmazların bazı kısımlarının, (Esentepe Kampüsü ve bağlı birimlerinde bulunan “Reklam Pano Yerleri “ ile Bilboardlar) anılan protokole ve 2547 sayılı Kanunun ek 25 inci maddesine aykırı olarak reklam amaçlı kiraya verildiği tespitine ilişkin; Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü’nün 12/11/2015 tarih ve 28143 sayılı yazısına istinaden, 25/12/2015 tarihi itibariyle ilgili sözleşme feshedilerek, bu işe ait geçmiş kira bedelleri genel bütçeye aktarılmış ve kiralama işlemlerinin yürütülmesi Sakarya Defterdarlığı Milli Emlak Müdürlüğüne devredilmiştir.
2. Taşınmaz malların kira bedellerinin bedel tespit komisyonunca mevzuat hükümleri çerçevesinde saptanmadığına ilişkin; Üniversitemiz taşınmazlarının kiralama işlemlerinde, bundan sonra, muhammen bedelin tespitinde açık ihale yoluyla ihale edilecek olanlar için belediye, ticaret odası, sanayi odası gibi kuruluşlardan rayiç bedel araştırması yapılacaktır. Süre uzatımlarında ise mevcut olan uygulama cari yıl kira bedeline Yİ-ÜFE oranında artışın yanısıra belirli oranda pazarlık yapılması işlemine devam edilecektir.
3. Kira sözleşmeleri biten taşınmazların ihaleye çıkılmadan aynı müstecire pazarlık usulüyle yeniden kiralandığına ve sözleşme süreleri dolduktan sonra ihale veya sözleşme yenileme işlemlerinin zamanında yapılmadığı durumların tespitine ilişkin; İdaremiz bünyesinde bulunan gayrimenkuller ve ticari ünitelerin kiralama işlemlerinde hizmetin süreklilik arz etmesi, işletmelerin bağlı oldukları birimlerin memnuniyet bildirim yazıları, öğrenci memnuniyet anketleri ve yapılan denetimlerde müstecirlerin şartname hükümlerine uyarak kaliteli hizmet vermesi gibi sebeplerle pazarlık usulüyle ihale yöntemi tercih edilmektedir. İhale işlemlerine sözleşme sona erme tarihinden en az 1 ay önce başlanarak yürürlükteki sözleşmenin bitiş tarihine kadar yeni sözleşme imzalanmış olacaktır.
4. Kira ödemelerindeki gecikmelerin takip edilmediği ve gerekli işlemlerin yapılmadığı tespitine ilişkin; İdaremiz ile özel şahıslar ve firmalar arasında akdedilen kira sözleşmeleri hükümleri

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 gereğince kira, elektrik, su ve ısınma ödemelerini süresi içerisinde yerine getirmeyen müstecirler Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı tarafından tespit edilerek Başkanlığımıza üst yazı ile bildirilmekte ve 2018 yılı itibariyle bu yazılar ilgi tutularak işletmecilere ihtarname çekilmektedir. İhtarnamede belirtilen süre içerisinde yükümlülüklerini yerine getirmeyenlerin sözleşmeleri feshedilmektedir. Ayrıca elektrik, su ve yakacak sarfiyatlarının tahsili ile ilgili altyapı çalışmaları başlatılmış olup tüm işletmelerin ön ödeme sistemine geçişi sağlanacaktır. Elektrik tüketimi ile ilgili ön ödeme sistemine geçilmiştir. ”denilmektedir. Sonuç olarak Kurum cevabında,,taşınmazların kiralama işlemlerinde,kira bedellerinin saptanmasında,ihale ve sözleşme yenileme işlemlerinde tespit edilerek bulgu konusu yapılan hatalı uygulamaların 2018 yılı itibariyle düzeltilmeye başlandığı belirtilmiştir. Yükümlülüklerini yerine getirmeyen işletmecilere ihtarname çekilerek sözleşmeleri feshedilmektedir. Kamu idaresi cevabı doğrultusunda bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 2: Ek Ders Ücreti Ödemesi Yapılan Öğretim Elemanlarına Aynı Lisans Dersleri İçin Hizmet Alımı Kapsamında da Ödeme Yapılması Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesinde dersi verecek yeterli sayıda öğretim elemanı olmadığı için 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 40/d maddesine göre yapılan görevlendirmelerde, 6245 sayılı Harcırah Kanunu’na göre geçici görev yolluğu ve iki katı ek ders ücreti ödendiği ayrıca doğrudan temin usulü ile aynı dersler için eğitim hizmeti satın alındığı tespit edilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde: “d) Üniversite: bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim - öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumu” ve “s) Lisans: ortaöğretime dayalı, en az sekiz yarı yıllık bir programı kapsayan bir yükseköğretimdir.” şeklinde tanımlanmıştır. Aynı Kanun’un “Yükseköğretim Kurumlarının görevleri” başlıklı 12’nci maddesi (a) fıkrasında: “Çağdaş uygarlık ve eğitim - öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde, toplumun ihtiyaçları ve kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun ve ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim

• öğretim, bilimsel araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak” üniversitelerin esas görevleri

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 arasında sayılmıştır. Bu madde hükümlerine göre lisans derslerini vermek üniversitelerin temel görevidir. Öncelikli olarak derslerin üniversitenin kendi öğretim elemanları tarafından verilmesi, ihtiyaç halinde ise diğer üniversitelerden görevlendirme yapılması gereklidir. Mezkur Kanun’un “Kurumlar arası yardımlaşma” başlıklı 40’ıncı maddesinde: “a. Yükseköğretim kurumlarında görevli öğretim üyeleri ile ders vermekle görevli öğretim yardımcıları bağlı bulundukları fakülte veya yüksekokulda haftalık ders yükünü dolduramadıkları takdirde, kendi üniversitelerinin diğer birimlerinde veya o şehirdeki yükseköğretim kurumlarında ders yükünü doldurmak üzere rektör tarafından görevlendirilebilirler. Ders yükü içindeki çalışmalar karşılığında ek ders ücreti ödenmez. Haftalık ders yükünün üstünde başka bir yükseköğretim kurumunda görevlendirilen öğretim elemanlarına görev aldıkları kurum bütçesinden ek ders ücreti ödenir. … d. (Ek:17/9/2004-5234/2 md.) (a) fıkrası uyarınca, kendi üniversitelerinin aynı şehirdeki diğer birimlerinden veya aynı şehirdeki diğer yüksek öğretim kurumlarından görevlendirilebilecek öğretim elemanı bulunmaması halinde, başka şehirlerdeki yüksek öğretim kurumlarından ders vermek üzere görevlendirilen öğretim elemanlarına 6245 sayılı Harcırah Kanununa göre geçici görev yolluğu ve anılan fıkradaki esaslara göre iki katı ek ders ücreti ödenir.” hükmü yer almaktadır. Bu madde hükmüne göre (a) fıkrasına göre yapılan görevlendirmeler için (d) fıkrasına göre geçici görev yolluğu ve iki katı ek ders ücreti ödenmektedir. Yerinde denetimlerde; 2547 sayılı Kanun’un 40/d maddesine göre; Kocaeli Üniversitesinden bir öğretim elemanı, Gaziantep Hasan Kalyoncu Üniversitesinden üç öğretim elemanı görevlendirildiği görülmüştür. Görevlendirilen öğretim elemanları; Borçlar Hukuku Genel Hükümler 1-2, Hukuk Başlangıcı, Aile Hukuku, Eşya Hukuku ve Miras Hukuku lisans derslerini vermişlerdir. Bu öğretim elemanlarına 2547 sayılı Kanun’un 40/d maddesine göre geçici görev yolluğu ve iki katı ek ders ücreti ödenmiştir. Ek ders ücreti olarak bu öğretim elemanlarına 14.850 TL ödeme yapılmıştır. Aynı lisans dersleri, adları değiştirilerek aynı öğretim elemanlarından, 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesi (d) bendi uyarınca doğrudan temin usulü ile “Eğitim Hizmeti” adı altında satın alınmıştır. Kocaeli Üniversitesinden bir öğretim elemanı için Döner Sermaye İşletmesi aracı olarak kullanılmış, Gaziantep Hasan Kalyoncu Üniversitesinden üç öğretim elemanının ücretleri ise doğrudan kendi hesaplarına yatırılmıştır. Toplamda 21.000 TL eğitim hizmeti için ödeme yapılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Lisans dersleri için “Eğitim Hizmeti” adı altında hizmet satın alınmasının mevzuatta dayanağı bulunmamaktadır. 5018 sayılı Kanun’un “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesine göre; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar; kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması ile kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlulardır. Yapılan açıklamalar doğrultusunda; Üniversitelerin temel görevleri arasında olan lisans derslerinin öncelikle kendi öğretim elemanlarınca verilmesi, ihtiyaç halinde ise diğer üniversitelerden görevlendirme yapılması, lisans dersleri için mevzuatta dayanağı olmayan 'Eğitim Hizmeti' adı altında hizmet satın alınması yoluna gidilmemesi, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması, kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Hukuk Fakültemizde hali hazırda 1163 öğrenci mevcudu olup; 9 öğretim üyesi ile derslerimiz yürütülmeye çalışılmaktadır. Yaz öğreniminde bu sayıya diğer üniversitelerden gelen öğrenciler de eklenmekte ve yaz öğrenimi öğrenci mevcudu, Fakültemiz mevcut öğrencileri de baz alındığında oldukça yükselmektedir. Mevcut durumda gerek Fakültemizde eğitim gören öğrencilerin, gerekse de diğer üniversitelerden gelen öğrencilerin taleplerinin karşılanabilmesi adına imkan ve şartlar dahilinde Fakültemizde yaz öğrenimi gerçekleştirilmeye çalışılmaktadır. Buna karşılık, yukarıda bahsi geçtiği üzere, Fakültemizde görev yapan öğretim üyesi sayısının yetersizliği, yaz öğrenimi taleplerinin mevcut öğretim üyelerimizin yanında diğer üniversitelerden görevlendirilen öğretim üyeleri ile karşılanması yoluna gidilmesini zorunlu kılmaktadır. Fakültemizi bu yönde hareket etmeye iten bir başka sebep ise bir kamu hizmeti olan eğitim hizmetinin kaliteli ve etkin şekilde yürütülebilmesini temin edebilmektir. Zira Fakültemiz, yaz öğreniminde öğrenci yoğunluğunun öğretim üyeleri arasında pay edilmek suretiyle azaltılmasını, böylelikle öğretim üyelerinin yanında öğrencilerin de nitelikli ve verimli bir eğitim dönemi geçirmelerini, diğer üniversitelerden öğretim üyesi görevlendirmek suretiyle gerçekleştirmek gayesindedir. Netice olarak Fakültemiz tarafından yaz öğreniminde diğer üniversitelerden öğretim üyesi görevlendirmeleri, var olan öğretim üyesi eksikliğini şartların elverdiği ölçüde giderebilmek ve öğretim üyeleri yanında öğrenciler için de en uygun çalışma ortamını tesis etmek suretiyle üniversitelerin varlık sebebi olan eğitim kamu hizmetinin gereği gibi yerine getirilmesini sağlayabilmek amacı ile gerçekleştirilmeye çalışılmıştır. Bununla birlikte, bulguda bahsedilen hususlara azami özen gösterilecek ve gerekli

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 önlemler alınacaktır. Sonuç olarak Üniversitelerin temel görevleri arasında olan lisans derslerinin öncelikle kendi öğretim elemanlarınca verilmesi, ihtiyaç halinde ise diğer üniversitelerden görevlendirme yapılması, lisans dersleri için mevzuatta dayanağı olmayan 'Eğitim Hizmeti' adı altında hizmet satın alınması yoluna gidilmemesi, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması, kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınması gerekmektedir. Kurum cevabında, yaz öğreniminde diğer üniversitelerden öğretim üyesi görevlendirmelerinin, var olan öğretim üyesi eksikliğini şartların elverdiği ölçüde giderebilmek ve öğretim üyeleri yanında öğrenciler için de en uygun çalışma ortamını tesis etmek amacı ile yapıldığı ancak bulguda bahsedilen hususlara azami özen gösterileceği ve gerekli önlemlerin alınacağı belirtilmektedir. Kamu idaresi cevabı doğrultusunda bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 3: Süresinde Yatırılmayıp Takibe Alınan Tutarların Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında İzlenmemesi İdare tarafından kiraya verilen taşınmazlara ait kira bedellerinden süresinde yatırılmayıp takibe alınan tutarların 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında izlenmediği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 121 Gelirlerden takipli alacaklar hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 54’üncü maddesinde: “(1) Gelirlerden takipli alacaklar hesabı; mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için kullanılır.” ve “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 55’inci maddesinde: “(1) Gelirlerden takipli alacaklar hesabına ilişkin takibe alma işlemleri aşağıdaki açıklamalara göre yapılır: a) İlgili servislerce muhasebe servisine bildirilen takibe alınmış olan alacakların takip kayıtları, düzenlenecek muhasebe işlem fişi ile ilgili hesaplara kaydedilerek yapılır. b) İlgili servislerce takibe alma işlemi gün sonuna kadar muhasebe servisine bildirilir. c) Yanlışlıkla takibe alınan alacaklar, muhasebe servisine bildirildiğinde ilgili hesaplara kaydedilerek takip kaydından düşülür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 (2) Gelirlerden takipli alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan, terkin edilenlere ilişkin olarak düzenlenen düzeltme fişleri muhasebe servisine gönderildiğinde, her bir düzeltme fişine veya düzeltme fişlerinin ekli olduğu günlük icmal listesine göre düzenlenecek muhasebe işlem fişiyle giderler hesabına kaydedilerek terkin edilen tutarlar kayıtlardan çıkarılır.” denilmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 54 ve 55’inci maddelerinde 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının niteliği ve hesaba ilişkin işlemler ayrıntılı şekilde açıklanmıştır. 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı; mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için kullanılmaktadır. Yapılan incelemede takipli hale gelen kurum alacakları için 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının hiç çalıştırılmadığı tespit edilmiştir. Alacaklardan takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için kullanılan 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının çalıştırılmaması, takipli alacakların izlenmesinde merkezi yönetim muhasebe yönetmeliğine uygun hareket edilmediğini göstermektedir İdare tarafından kiraya verilen taşınmazlara ait kira bedelleri ile taşınmazlara ait elektrik ve su bedellerinden süresinde yatırılmayıp takibe alınan tutarların 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına kaydedilerek izlenmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 54 ve 55’inci maddeleri uyarınca, idaremiz tarafından kiraya verilen taşınmazlara ait kira bedelleri ile elektrik ve su bedellerinden süresinde yatırılmayıp takibe alınan toplam 22.515,65 TL. tutarında kira kaynaklı kamu alacağı, 28.05.2018 tarih ve 2018/5870-5871-5872 sayılı yevmiyeler ile 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına kaydedilmiştir.
Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, süresinde yatırılmayıp takibe alınan kira kaynaklı kamu alacaklarının 28.05.2018 tarih ve 2018/5870-5871-5872 sayılı yevmiyeler ile 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına kaydedildiği belirtilmiştir. Kamu idaresi cevabı doğrultusunda bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 7. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU GİDERİN TÜRÜ Cari Yıl (N) 630 GİDERLER HESABI 354.894.204,26 630 1 PERSONEL GİDERLERİ 205.677.613,55 630 1 1 MEMURLAR 200.472.188,12 630 1 2 SÖZLEŞMELİ PERSONEL 254.212.31 630 1 4 GEÇİCİ PERSONEL 2.439.434,30 630 1 5 Diğer Personel 218.778,82 630 2 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 28.359.440,05 630 2 1 Memurlar 27.161.321,40 630 2 2 Sözleşmeli Personel 351.099,30 630 2 4 Geçici Personel 831.295,40 630 2 5 Diğer Personel 15.723,95 630 3 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 70.581.305,43 630 3 2 Tüketime Yönelik Mal ve Malzeme Alımları 8.848.219,64 630 3 3 Yolluklar 2.211.456,14 630 3 6 Temsil ve Tanıtma Giderleri 51.213,24 630 3 7 Menkul Mal, Gayrimaddi Hak Alım, Bakım ve Onarım Giderleri 539.641,70 630 3 8 Gayrimenkul Mal Bakım ve Onarım Giderleri 116.149,05 630 5 Cari Transferler 6.392.641,87 630 5 1 Görev Zararları 4.156.534,34 630 5 3 Kar Amacı Gütmeyen Kuruluşlara Yapılan Transferler 1.544.738,74 630 5 4 Hane Halkına Yapılan Transferler 691.368,79 630 7 Sermaye Transferleri 2.093.260,00 630 7 1 Yurtiçi Transferleri 2.093.260,00 630 1 1 Değer ve Miktar Değişimleri Giderleri 278.945,67 630 1 1 1 Döviz Mevcudunun Değerlemesinden Oluşan Olumsuz Kur Farkları 54.564,17 630 1 99 Diğer Değer ve Miktar Değişimleri Giderleri 224.381,50 630 1 2 Gelirlerin Ret ve İadesinden Kaynaklanan Giderler 710,28

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 630 1 2 3 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 710,28 630 1 3 Amortisman Giderleri 19.023.629,02 630 1 3 1 Maddi Duran Varlıklar Amortisman Giderleri 15.059.699,35 630 1 3 2 Maddi Olmayan Duran Varlıklar Amortisman Giderleri 3.963.929,67 630 1 4 İlk Madde ve Malzeme Giderleri 6.435.671,06 630 1 4 1 Kırtasiye Malzemeleri 2.148.267,47 630 1 4 2 Beslenme, Gıda Amaçlı ve Mutfakta Kullanılan Tüketim Malzeme 20.560,07 630 1 4 3 Tıbbi ve Laboratuar Sarf Malzemeleri 1.574.885,58 630 1 4 4 Yakıtlar, Yakıt Katkıları ve Katkı Yağlar 286.728,43 630 1 4 5 Temizleme Ekipmanları 82.856,00 630 1 4 6 Giyecek, Mefruşat ve Tuhafiye Malzemeleri 240.618,66 630 1 4 7 Yiyecek 18.428,62 630 1 4 8 İçecek 21.535,19 630 1 4 9 Canlı Hayvanlar 9.261,30 630 1 4 10 Zirai Maddeler 4.922,37 630 1 4 11 Yem 8.091,00 630 1 4 12 Bakım Onarım ve Üretim Malzemeleri 1.213.542,57 630 1 4 13 Yedek Parçalar 528.102,43 630 1 4 14 Nakil Vasıtaları Lastikleri 495,6 630 1 4 15 Değişim, Bağış ve Satış Amaçlı Yayınlar 87.503,37 630 1 4 16 Spor Malzemeleri Grubu 34.318,60 630 1 4 17 Basınçlı Ekipmanlar 1.728,70 630 1 4 99 Diğer Tüketim Amaçlı Malzemeler 153.825,10 630 1 5 Karşılık Giderleri 2.147.842,80 630 1 5 4 Kıdem Tazminatı Karşılıkları 2.147.842,80 630 2 0 Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Giderler 24.842,57 630 2 0 2 Kişilerden Alacaklardan Silinenler 24.842,57 630 2 5 Kamu İd Bedelsiz Olarak Devr Mali Olmayan Var KayGid 103.456,37 630 2 5 1 Gen Büt Kap Kamu İd Bedelsiz Olarak Devr Var Kaynaklanan Gid 103.456,37

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 630 3 0 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 13.573.005,17 630 3 0 6 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 13.573.005,17 630 9 9 Diğer Giderler 201.840,42 630 9 9 99 Yukarıda Tanımlanamayan Diğer Gideler 201.840,42 GELİRİN TÜRÜ Cari Yıl (N) 600 GELİRLER HESABI 373.895.518,51 600 3 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 47.386.706,96 600 3 1 Mal ve Hizmet Satış Gelirleri 46.850.132,37 600 3 6 Kira Gelirleri 536.574,59 600 4 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 298.666.873,05 600 4 1 Yurt Dışından Alınan Bağış ve Yardımlar 8.663.999,13 600 4 2 Merkezi Yönetim Bütçesine Dahil İdarelerden Alınan Bağış ve 278.609.000,00 600 4 2 Merkezi Yönetim Bütçesine Dahil İdarelerden Alınan Bağış ve 278.609.000,00 600 4 3 Diğer İdarelerden Alınan Bağış ve Yardımlar 1.385.309,02 600 4 4 Kurumlardan ve Kişilerden Alınan Yardım ve Bağışlar 1.737.631,97 600 4 5 Proje Yardımları 8.270.932,93 600 5 Diğer Gelirler 26.688.410,38 600 5 1 Faiz Gelirleri 629.352,69 600 5 2 Kişi ve Kurumlardan Alınan Paylar 15.862.367,90 600 5 3 Para Cezaları 59.590,77 600 5 9 Diğer Çeşitli Gelirler 10.137.099,02 600 11 Değer ve Miktar değişimleri Gelirleri 657.752,18 600 11 1 Döviz Mevcudunun Değerlemesinden Oluşan Olumlu Kur Farkları 29.301,24 600 11 8 Kur Değişikliği Dışındaki Değer ve Miktar Değişimlerinden Ka 4.377,00 GİDERLER TOPLAMI( A) 354.894.204,26 GELİRLER TOPLAMI( B 373.895.518,51 İNDİRİM ;İADE;İSKONTO TOPLAMI (C) 0,00 NET GELİR ( D= B- C) 373.895.518,51 FAALİYET SONUCU D - A 19.001.314,25

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 BİLANÇO AKTİF HESAPLAR 2017 YILI 1 DÖNEN VARLIKLAR 41.774.347,12 10 HAZIR DEĞERLER 24.880.055,30 100 KASA HESABI 8.054,11 102 BANKA HESABI 22.866.388,59 104 PROJE ÖZEL HESABI 1.968.307,12 105 DÖVİZ HESABI 33.827,06 108 DİĞER HAZIR DEĞERLER HESABI 3.478,42 12 FAALİYET ALACAKLARI 3.286.359,32 120 GELİRLERDEN ALACAKLAR HESABI 3.032.666,64 126 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 253.692,68 14 DİĞER ALACAKLAR 568.241,43 140 KİŞİLERDEN ALACAKLAR HESABI 568.241,43 15 STOKLAR 2.020.914,37 150 İLK MADDE VE MALZEME HESABI 2.020.914,37 16 ÖN ÖDEMELER 11.018.776,70 162 BÜTÇE DIŞI AVANS VE KREDİLER HESABI 11.018.776,70 DURAN VARLIKLAR 2017 YILI 22 FAALİYET ALACAKLARI 12.815,11 220 GELİRLERDEN ALACAKLAR HESABI 12.815,11 24 MALİ DURAN VARLIKLAR 35,00 242 DÖNER SERMAYELİ KURULUŞLARA YATIRILAN SERMAYELER 35,00 HESABI 25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 683.627.517,97 250 ARAZİ VE ARSALAR HESABI 320.316.559,00 251 YERALTI VE YERÜSTÜ DÜZENLERİ HESABI 53.682.241,94 252 BİNALAR HESABI 266.631.841,03 253 TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR HESABI 39.366.292,04 254 TAŞITLAR HESABI 1.004.145,90 255 DEMİRBAŞLAR HESABI 67.700.301,19 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) -123.961.198,80 258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABI 58.887.335,67 26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 0,00 260 HAKLAR HESABI 12.960.410,57 267 DİĞER MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR HESABI 16.638,00 268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) -12.977.048,57 29 DİĞER DURAN VARLIKLAR 35.116,00 294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDİ DURAN VARLIKLAR 2.692.652,87 HESABI 299 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) -2.657.536,87 AKTİF TOPLAM: 725.449.831,20

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 PASİF HESAPLAR
3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 6.021.252,47 32 FAALİYET BORÇLARI 320 BÜTÇE EMANETLERİ HESABI 1.403.910,69 1.403.910,69 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 330 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 333 EMANETLER HESABI 1.160.508,13 429.708,78 730.799,35 36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABI 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ HESABI 3.427.134,38 3.397.296,96 29.837,42 38 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI 380 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER HESABI 29.699,27 29.699,27 4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 6.935.680,48 43 DİĞER BORÇLAR 430 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 336.849,72 336.849,72 47 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI HESABI 6.565.645,10 6.565.645,10 48 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI 480 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER HESABI 33.185,66 33.185,66 5 ÖZ KAYNAKLAR 712.492.898,25 50 NET DEĞER 500 NET DEĞER HESABI 610.277.281,28 610.277.281,28 57 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI 570 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI HESABI 83.214.302,72 83.214.302,72 59 DÖNEM FAALİYET SONUÇLARI 590 DÖNEM OLUMLU FAALİYET SONUCU HESABI 19.001.314,25 19.001.314,25 PASİF TOPLAMI: 725.449.831,20 Bilanço Dipnotları 910 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI HESABI 15.410.181,04 911 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI EMANETLERİ HESABI 15.410.181,04 920 GİDER TAAHHÜTLERİ HESABI 51.058.062,91 921 GİDER TAAHHÜTLERİ KARŞILIĞI HESABI 51.058.062,91 948 BAŞKA BİRİMLER ADINA İZLENEN ALACAKLAR HESABI 3.425.206,71 949 BAŞKA BİRİMLER ADINA İZLENEN ALACAK EMANETLERİ HESABI 3.425.206,71 962 BİLİMSEL PROJELER HESABI 4.014.209,58 963 BİLİMSEL PROJELER KARŞILIĞI HESABI 4.014.209,58 990 Kiraya Ver,İrtifak Hakkı Tesis Ed Mad Duran Var Kayıtlı Değ 4.781.700,00 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gel 529.035,53 998 DİĞER NAZIM HESAPLAR HESABI 4.172.309,28 999 Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabı 9.483.044,81

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ....................... 21
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................. 22
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 22
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 22
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 23
6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 23
7. EKLER ........................................................................................................................................................ 37

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün, hesap ve işlemlerinin muhasebeleştirilmesi Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'ne göre yapılmaktadır. İşletmenin mali rapor ve tabloları, mezkur Yönetmelik'in 565 ve 573’üncü maddelerinde düzenlenen defter, cetvel ve tablolardan oluşmaktadır. İşletmenin muhasebe kayıt işlemleri, Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün, 2017 yılı bilançosunda sermayesi 35 TL olup, toplam aktif büyüklüğü 7.470.154,25 TL’dir. Döner sermaye gelir toplamı 17.442.971,97 TL, gider toplamı 21.131.317,50 TL olup, gelir tablosunda yılsonu itibariyle tahakkuk eden dönem net zarar toplamı 3.688.345,53 TL’dir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Gelir tablosu,  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Nakit akım tablosu,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Envanter defteri, Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü 2017 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Açık İhale Usulüyle Yapılması Gereken Mal Alımı İle Yapım İşlerinin Pazarlık Usulüyle Yaptırılması Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 19’uncu maddesine göre açık ihale usulüyle yapılması gereken mal alımı ile yapım işlerinin aynı Kanun’un 21’inci maddesinin (b) fıkrasına göre pazarlık usulü ile yaptırıldığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde: “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. … Bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel usullerdir. Diğer ihale usulleri Kanunda belirtilen özel hallerde kullanılabilir.” hükmü yer almaktadır. Kanun maddesine göre idareler; ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla yükümlülerdir. Ayrıca yine Kanun maddesine göre temel ihale usulü açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulüdür. Mal ve hizmet alımı ile yapım işlerinin, diğer ihale usulleri ile yapılabilmesi için Kanun’da belirtilen özel hallerin gerçekleşmesi gerekmektedir. Pazarlık usulü ile ilgili Kanun’da belirtilen özel haller 4734 sayılı Kanun’un “Pazarlık usulü” başlıklı 21’inci maddesinde: “ Aşağıda belirtilen hallerde pazarlık usulü ile ihale yapılabilir: a) Açık ihale usulü veya belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihale sonucunda teklif çıkmaması. b) Doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması. c) Savunma ve güvenlikle ilgili özel durumların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması. d) İhalenin, araştırma ve geliştirme sürecine ihtiyaç gösteren ve seri üretime konu olmayan nitelikte olması. e) İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenememesi. f) İdarelerin yaklaşık maliyeti ellimilyar Türk Lirasına kadar olan mamul mal, malzeme veya hizmet alımları. (b), (c) ve (f) bentlerinde belirtilen hallerde ilan yapılması zorunlu değildir. İlan yapılmayan hallerde en az üç istekli davet edilerek, yeterlik belgelerini ve fiyat tekliflerini birlikte vermeleri istenir.” şeklinde yer almaktadır. Madde hükmüne göre sayılan 6 halden herhangi birisinin gerçekleşmesi durumunda mal ve hizmet alımı ile yapım işleri pazarlık usulüyle yaptırılabilir. Yerinde denetimde; SAÜ Yemekhane Mutfağı soğutma odalarında bulunan soğutma cihazlarının yenilenmesi işi, SAÜ Esentepe Kampüsü enerji alım noktası düzenleme trafo ve hücreler detaylı analiz işi, SAÜ m-6 blok Kongre Merkezi e-sınav merkezi ve idari ofis yapımı işi, SAÜ Beşköprü Nizamiye Bölgesi 3. giriş kapısı yolu düzenlemesi yapım işi, SAÜ Yurt c

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 blok (eski uygulama oteli ) teras katı çeşitli tadilat işleri, SAÜ Spor Bilimleri Fakültesi tribün bölümüne çatı yapılması işi ve SAÜ Spor Bilimleri Fakültesi binası çelik çatı kar, buz eritme sistemi revizyonu işlerinin Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğünün bütçesinden Yapı İşleri ve Teknik Dairesi Başkanlığınca Kanun’un 21/b maddesine göre pazarlık usulü ile yaptırıldığı tespit edilmiştir. Adı geçen Kanun’un 21/b maddesine göre; doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine, ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması hali durumunda pazarlık usulü ile ihale yapılabilir. Ancak söz konusu işlerin gerekçe raporlarına bakıldığında Kanun’da belirtilen hallerin gerçekleşmediği görülmektedir. Gerekçe raporlarında genellikle işin yapılmasının gerekliliği üzerinde durulmaktadır. Stratejik planlama yapılmadığı için bekletilip son anda karar alınan ve bu durumunda gereklilik, aciliyet, zorunluluk gibi kavramlarla ifade edilmesiyle, kanunun 21/b kapsamına dâhil edilmeye çalışılmıştır. Bu uygulama ile Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesi ve “Pazarlık usulü” başlıklı 21’inci maddesi açıkça ihlal edilmektedir. Yapılan açıklamalar doğrultusunda Stratejik Plan ve Performans programı dâhilinde Üniversitenin ihtiyaçları zamanında planlanmalı, mal ve hizmet alımı ile yapım işleri Kanun’da sayılan özel haller gerçekleşmediği sürece temel ihale usulleri ile yapılmalıdır. Kamu idaresi cevabında; Bulguda belirtilen tespitlere ilişkin olarak, 4734 sayılı kanunun 21.maddesi (b) bendinde belirtildiği üzere, acil durumların ortay çıkması hususunu belirtmek gerekir. Özellikle çatı tadilat işlemlerinde fırtına, aşırı kar ve yağmur nedeniyle oluşan hasarın giderilmesinin aciliyeti, yemekhanede ortaya çıkan arızanın enerji kaynaklı olması ve depolarda bulunan gıdaların güvenliğinin önem taşıması gibi önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkmasından dolayı Pazarlık usulü ile işlemler yürütülmüştür. Öte yandan Yapı İşleri Teknik Daire Başkanlığının cevabı yazısı ilişiktedir. Cevabi yazıda da görüleceği gibi kanunda belirtilen haller oluşmadıkça 21/b pazarlık usulü ile ihale yapılmamaktadır. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, çatı tadilat işlemlerinde fırtına, aşırı kar ve yağmur nedeniyle oluşan hasarın giderilmesinin aciliyeti, yemekhanede ortaya çıkan arızanın enerji kaynaklı olması ve depolarda bulunan gıdaların güvenliğinin önem taşıması gibi önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkmasından dolayı Pazarlık usulü ile işlemler yürütüldünü

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 belirtmiştir. Ancak Yapı İşleri Teknik Daire Başkanlığının söz konusu işlerle ilgili gerekçe raporları incelendiğinde adı geçen Kanun’da belirtilen hallerin gerçekleşmediği görülmektedir. Gerekçe raporlarında genellikle işin yapılmasının gerekliliği üzerinde durulmaktadır. Stratejik planlama yapılmadığı için bekletilip son anda karar alınan ve bu durumunda gereklilik, aciliyet, zorunluluk gibi kavramlarla ifade edilmesiyle, Kanunun 21/b kapsamına dâhil edilmeye çalışılmıştır. Bu uygulama ile adı geçen Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesi ve “Pazarlık usulü” başlıklı 21’inci maddesi açıkça ihlal edilmektedir. Yapılan açıklamalar doğrultusunda Stratejik Plan ve Performans programı dâhilinde Üniversitenin ihtiyaçları zamanında planlanmalı, mal ve hizmet alımı ile yapım işleri Kanun’da sayılan özel haller gerçekleşmediği sürece temel ihale usulleri ile yapılmalıdır. BULGU 2: Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programında, Öğretim Üyesi Dışında Diğer Öğretim Elemanlarının da Derslere Girmesi Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Eğitim Fakültesinde, pedagojik formasyon eğitimi sertifika programında, öğretim üyesi dışında diğer öğretim elemanlarının da derslere girdiği tespit edilmiştir. Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına İlişkin Çerçeve Usul ve Esaslar’ın “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde: “Alan Eğitimcisi: Doktorasını ve/veya doçentliğini, ilgili bilim alanının eğitimi ve öğretimi (fizik eğitimi, kimya eğitimi, biyoloji eğitimi, matematik eğitimi, tarih eğitimi, din eğitimi, Türkçe eğitimi vb.) üzerine almış ve/veya ilgili alanın eğitimine ilişkin tez yönetmiş, projeler yapmış ve akademik yayınlar yapmış öğretim üyesini,” ve aynı Usul ve Esaslar’ın “Program Açma” başlıklı 6’ncı maddesinin 3’üncü fıkrasının (f) bendinde: “Özel öğretim yöntemleri derslerini yürütmede, doktorasını veya doçentliğini eğitim programları ve öğretim alanında almış öğretim elemanları, ilgili alanın öğretimine ilişkin dersleri lisansüstü düzeyde almışlarsa, alan eğitimcisi şartını yerine getirmek için ikame edilebilir.” ve “Fakülte Yönetim Kurulu” başlıklı 9’uncu maddesinin 1’inci fıkrasının (a) bendinde: “Eğitim Bilimleri Bölüm Başkanlığının önerileri doğrultusunda ve öğretim elemanlarının uzmanlık alanları da dikkate alınarak programda yer alan dersleri verecek öğretim elemanlarının görevlendirilmesini sağlamak,” denilmektedir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde öğretim elemanları tanımı içinde; yükseköğretim kurumlarında görevli öğretim üyeleri, öğretim görevlileri, okutmanlar ile öğretim yardımcıları bulunmaktadır. Tanımlara göre öğretim üyeleri

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 de bir öğretim elemanıdır. Adı geçen Usul ve Esaslar’a göre pedagojik formasyon eğitimi sertifika programında derslere sadece öğretim üyelerinin (profesör, doçent ve yardımcı doçent) girmesi gerekmektedir. Çünkü alan eğitimcisi olarak sadece öğretim üyeleri tanımlanmaktadır. Yerinde denetimde, pedagojik formasyon eğitimi sertifika programında derslere (teorik ve uygulamalı) öğretim görevlileri ve araştırma görevlilerinin girdiği tespit edilmiştir. Yapılan açıklamalar doğrultusunda; Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Eğitim Fakültesinde, pedagojik formasyon eğitimi sertifika programında derslere sadece öğretim üyelerinin girmesi sağlanmalıdır. Kamu idaresi cevabında; Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına ilişkin YÖK’ün Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına İlişkin Çerçeve Usul ve Esaslarında yer alan 8. maddenin (a) bendinde öğretim elemanlarının uzmanlık alanları da dikkate alınarak programda yer alan dersleri verecek öğretim elemanlarının görevlendirilmesini sağlanması ifadesi yer almaktadır. Yüksek Öğretim Kanunu’nun 3. Maddesinin (m) bendi (n) fıkrasında “Öğretim Görevlisi ders vermek ve uygulama yapmakla yükümlü öğretim elemanı olarak tanımlanmaktadır.” bu yönüyle öğretim görevlileri ders verebilen öğretim elemanları sınıfında olduğundan ders vermek üzere görevlendirilmiştir. Araştırma görevlileri Pedagojik Formasyon uygulamasında ders vermek üzere görevlendirilmemektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, pedagojik formasyon eğitimi sertifika programında öğretim görevlilerinin derslere girdiğini ancak araştırma görevlilerinin derslere girmediğini belirtmiştir. Adı geçen Usul ve Esaslar’a göre pedagojik formasyon eğitimi sertifika programında derslere sadece öğretim üyelerinin (profesör, doçent ve yardımcı doçent) girmesi gerekmektedir. Çünkü alan eğitimcisi olarak sadece öğretim üyeleri tanımlanmaktadır. Yapılan açıklamalar doğrultusunda; Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Eğitim Fakültesinde, pedagojik formasyon eğitimi sertifika programında derslere sadece öğretim üyelerinin girmesi sağlanmalıdır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 BULGU 3: Pedagojik Formasyon Birimine Yapılacak Katkı Payı Ödemesinin Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün Usul ve Esaslar’ı Doğrultusunda Yapılmaması Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Eğitim Fakültesinde pedagojik formasyon birimine yapılacak katkı payı ödemelerinin Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün Usul ve Esaslar’ı doğrultusunda hesaplanmadığı tespit edilmiştir. Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına İlişkin Çerçeve Usul ve Esaslar’ın “Pedagojik Formasyon Birimi” başlıklı 9’uncu maddesinde: “Programa ilişkin akademik, idari ve mali işler, fakülte dekanı tarafından oluşturulan Pedagojik Formasyon Birimince yürütülür. Bu birim; bir dekan yardımcısı başkanlığında eğitim bilimleri bölüm başkanı, doktorası ya da doçentliği eğitim bilimleri ve öğretmen yetiştirme alanından olan bir öğretim üyesinden oluşur. Dekan yardımcısı, programın idari ve mali; eğitim bilimleri bölüm başkanı ise, akademik konularındaki koordinatörüdür. Birimin sekretarya işleri için de yeterli sayıda personel görevlendirilir. Birimin görevleri şunlardır: a) Akademik takvimi ve ders programlarını yapmak, programın uygulama ilkelerini belirlemek, uygulamaları izlemek, stratejiler geliştirmek, programları değerlendirmek. b) Diğer birimlerle işbirliği yaparak dersleri yürütecek öğretim elemanlarının ders programlarını belirlemek. c) İlgili birim ve kişiler arasında işbirliğini sağlayarak programın düzenli bir şekilde yürütülmesini sağlamak. ç) Sınav programlarını hazırlamak ve uygulamak, d) Öğretmenlik Uygulaması dersinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı uygulama yapılacak okulları ve uygulamaya gidecek öğrencilerin listesini hazırlamak. e) Okullara ve öğrenci gruplarına göre, danışman öğretim elemanlarını ve rehber öğretmenleri belirlemek, f) Uygulamalar için valilik ve İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nden izinleri almak için gerekli belgelerle birlikte dekanlığa başvurmak. g) Dekanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.” ve aynı Usul ve Esaslar’ın “Katkı Paylarının Dağıtımı” başlıklı 12’nci maddesinde:

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 “Programın yürütülmesine katkıda bulunanların katkı payları, ilgili yükseköğretim kurumunun Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü'nün usul ve esasları doğrultusunda hesaplanır ve ödenir.” denilmektedir. Bu düzenlemelere göre; pedagojik formasyon biriminde yürütülen görevlerin gelir getirici faaliyet kapsamında tanımlanması, her bir işlemin niteliğine uygun (saat başına veya işlem başına gibi) puanlamasının yapılması ve birimden yapılacak aylık ek ödemenin dağıtımında, öğretim elemanlarının yaptığı katkının o aydaki (B) bireysel gelir getirici faaliyet puanlarının toplamına göre belirlenmesi gerekmektedir. Örneğin pedagojik formasyon biriminde görevli dekan yardımcısı ve eğitim bilimleri bölüm başkanına koordinatörlük faaliyeti kapsamında, pedagojik formasyon biriminde görevli öğretim üyesine verilen görev kapsamında ve dersi veren öğretim üyelerine ise ders verme faaliyeti kapsamında döner sermaye katkı payı ödemesi yapılmalıdır. Koordinatörlük faaliyeti kapsamında, sadece ilgili dekan yardımcısı ve öğretim üyesine katkı payı ödemesi yapılmalıdır. Pedagojik formasyon birimi, birimin sekretarya işleri için yeterli sayıda personel görevlendirebilir. Bu personel araştırma görevlisi, öğretim görevlisi veya okutman olabilir. Görevlendirilme yapılması koşulu ile, ilgili personele sekretarya faaliyeti kapsamında döner sermaye katkı payı ödemesi de yapılabilir. Yerinde denetimde, pedagojik formasyon biriminde görevli olmayan öğretim üyelerine (profesör, doçent ve yardımcı doçent), öğretim görevlilerine ve araştırma görevlilerine koordinasyon faaliyeti kapsamında katkı payı ödemesi yapıldığı tespit edilmiştir. Yapılan açıklamalar doğrultusunda Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Eğitim Fakültesinde, pedagojik formasyon birimine yapılacak katkı payı ödemelerinin, Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü'nün Usul ve Esasları doğrultusunda hesaplanması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Bulguda belirtildiği üzere pedagojik Formasyon biriminde, birimin sekretarya işleri için yeterli sayıda personel, Pedagojik Formasyon birimi tarafından görevlendirilmiştir. Program çerçevesinde; Yönetsel faaliyetler ve derslerin bir bölümünün Uzaktan Eğitim yoluyla verilmesi nedeniyle, ilgili Öğretim üyeleri görevlendirilerek yazı ekinde belirtilen Yönergeye göre işlemler yürütülmüştür. Pedagojik Formasyon biriminde yürütülen görevlerin, Gelir getirici faaliyet kapsamında tanımlanmasından dolayı her bir işlemin niteliğine uygun olarak (saat başı) değerlendirilip, puanlama sistemine göre ücretlendirme yapılmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 Sonuç olarak Kamu idaresi bulguda yer alan tespitler doğrultusunda adı geçen Yönetmelik’e uygun olarak ek ödemenin yapıldığını belirtmektedir. Kamu idaresi cevabı doğrultusunda bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 4: Eğitim Fakültesi Döner Sermaye Birimi Yöneticilerine Koordinatörlük Ödemesi Yapılması Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Eğitim Fakültesinde birim yöneticileri olan dekan ve dekan yardımcılarına 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin (f) fıkrasına göre yönetici payı ödemesi yapılması gerekirken koordinatörlük ödemesi yapıldığı tespit edilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin (f) fıkrasında: “ … Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı, ek ödeme matrahının, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü için yüzde 250’sini, bunların yardımcıları için yüzde 100’ünü, tıp ve diş hekimliği fakülteleri dekanları ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri başhekimleri için yüzde 500’ünü, bunların yardımcıları için yüzde 300’ünü geçemez. Bu fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarı, hiçbir şekilde yönetici payı dâhil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemez.” hükmü yer almaktadır. Benzer bir düzenleme Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Yöneticilere Yapılacak Ek Ödeme” başlıklı 6’ncı maddesinde de bulunmaktadır. İlgili Kanun maddesi hükmü ve Yönetmelik maddesi düzenlemesine göre Eğitim Fakültesi döner sermaye birimi yöneticilerine yönetici payı ödemesi yapılması ve mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaması gerekmektedir. Yerinde denetimde, Eğitim Fakültesi döner sermaye birimi yöneticilerine yönetici payı ödemesi yerine koordinatörlük ödemesi yapıldığı tespit edilmiştir. Adı geçen Kanun ve Yönetmelik maddesi düzenlemelerine göre; Eğitim Fakültesi döner sermaye birimi yöneticilerine yönetici payı ödemesi yapılması, mesai saatleri içerisinde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 verdikleri mesleki hizmetlerinden (ders verme) dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaması ve mesai saatleri dışında derse girmeleri durumunda, sadece bu faaliyetler karşılığında ek ödeme yapılması gerekmektedir. Yöneticilik kapsamında yapılan herhangi bir faaliyet (koordinatör, organizasyon vb.) için mesai içi ve mesai dışı ek ödeme yapılmaması sağlanmalıdır. Kamu idaresi cevabında; Eğitim Fakültesi Döner Sermaye Birim Yöneticilerinden Dekan ve 1 Dekan Yardımcısına, Üniversite Yönetim Kurulu kararı uyarınca 01.01.2018 tarihinden itibaren Birim gelirlerine istinaden Yönetici payı ödemesi yapılmaktadır. Pedagojik Formasyon biriminde görevli Diğer Dekan Yardımcısına ise Bulgu 5’te belirtildiği üzere koordinatörlük faaliyeti kapsamında ek ödeme yapılmaktadır. Sonuç olarak Kamu idaresi bulguda yer alan tespitler doğrultusunda adı geçen Yönetmelik’e uygun olarak ek ödemenin yapıldığını belirtmektedir. Kamu idaresi cevabı doğrultusunda bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 5: Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin, Yönetmelik Hükümlerine Uygun Belirlenmemesi 1- 2547 Sayılı Kanun’un 58’inci Maddesinin (D) Fıkrası Kapsamında Bulunan Birimlerde Performans Ek Ödeme Dağıtımlarının, Yönetmelik’e Uygun Belirlenmemesi Döner Sermaye İşletmesinin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58/d maddesi kapsamındaki birimlerinde, Üniversite Yönetim Kurulunca belirlenmesi gereken gelir getirici faaliyet ile puanlarının belirlenmediği ve ek ödeme için belirlenmiş usul ve esasların, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (h) ve (i) fıkrası uyarınca çıkarılan Yönetmelik’e uygun düzenlenmediği tespit edilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinde bir bütün olarak döner sermaye faaliyetleri için üç kıstas üzerinde durulmaktadır. Birincisi ilgili döner sermaye biriminde fiilen çalışılması, ikincisi döner sermaye gelirinin elde edilmesinde gelir getirici katkının olması, üçüncüsü ise döner sermaye faaliyetlerinin mesai içinde veya mesai dışında yapılmasıdır. 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (h) ve (i) fıkrası uyarınca çıkarılan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Genel İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 “(2) Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında bulunan birimlerde çalışan personel ile diğer birimlerde döner sermaye gelirlerinin elde edilmesine katkısı bulunan öğretim elemanları dışındaki personele bu Yönetmelik kapsamında hiçbir şekilde ek ödeme yapılamaz. (4) Yönetim kurullarınca, Kanunun 58 inci maddesi uyarınca belirlenen tavan ek ödeme oranlarını geçmemek üzere ek ödeme oranları belirlenir. (5) Yapılacak ödemelerde gelir gider dengesi gözetilerek, döner sermaye kaynakları uygun olduğu takdirde ek ödeme yapılır. (7) Yapılacak ek ödemeye esas katkı oranlarının belirlenmesinde 5’inci maddede belirlenen; kurumsal katkı puanı (A puanı), bireysel gelir getirici faaliyet puanı (B puanı), eğitim-öğretim faaliyeti puanı (C puanı), bilimsel faaliyet puanı (D puanı) ve diğer faaliyetler puanı (E puanı) esas alınır. Kanunun 58/c inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında bulunan birimlerde söz konusu puanların tamamı kullanılır. Anılan fıkra dışındaki birimlerde ise yönetim kurullarınca, yükseköğretim kurumunun yapısı ve mali durumu göz önünde bulundurularak bir veya birden fazlasının kullanılmasına karar verilmek suretiyle belirleme yapılır.” ve Yönetmeliğin “Dağıtım Esasları” başlığını taşıyan 5’inci maddesinin 13’üncü fıkrasında; “Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açıköğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemede, (A), (B), (C), (D) ve (E) puanlarından biri veya birden fazlası kurumun yapısı ve mali durumu göz önünde bulundurularak kullanılabilir.” denilmektedir. Söz konusu Yönetmelik hükümlerine göre; döner sermayelerden yapılacak ek ödemeye esas katkı oranlarının hesabında Yönetmelik’in özellikle 4’üncü ve 5’inci maddesinde belirlenen usulün kullanılması gerekmektedir. Yönetmelik’e göre beş ayrı puan türü bulunmakta olup; kurumunun yapısı ve mali durumu göz önünde bulundurularak bir veya birden fazlası kullanılabilmektedir. Yönetmelik’in 4’üncü maddesinin 2’nci fıkrasında, Kanun’un 58/c kapsamı dışındaki diğer birimlerde (58/d ve 58/e) döner sermaye gelirlerinin elde edilmesine katkısı bulunan öğretim elemanları dışındaki personele hiçbir şekilde ek ödeme yapılamayacağı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 belirtilmektedir. Buna göre, 58/d kapsamındaki birimlerde ek ödeme dağıtımı öğretim elemanları dışındaki idari personele yapılamadığı gibi gelire katkısı bulunmayan öğretim elemanlarına da yapılamayacaktır. Bu nedenle 2547 Sayılı Kanun’un 58/d maddesi kapsamında bulunan (ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan) döner sermaye birimlerinde elde edilen gelirlerin dağıtımında yalnızca (B) bireysel gelir getirici faaliyet puanı kullanılabilecektir. Yönetmeliğin “Dağıtım Esasları” başlığını taşıyan 5’inci maddesinde; "(3) (B) Bireysel gelir getirici faaliyet puanı; Kurum içinde bireysel gelir getirici faaliyetlerden dolayı alınan mesai içi (B1) ve mesai dışı (B2) puanlarının toplamından oluşan puandır. Her bir döner sermaye birimi için Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanan "Gelir Getirici Faaliyet Cetveli"ne göre kişinin ürettiği hizmetlerden elde edilen puanlar kullanılarak hesaplanır. (7) Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (d) fıkraları kapsamında bulunan personel ile (f) fıkrasının üçüncü paragrafı kapsamında yürütülen hizmetler için mesai dışı (B2+B3) puanı hesaplanır. …” ve “Alt düzenlemeler” başlıklı 10’uncu maddesinde; “(3) “Gelir Getirici Faaliyet Cetveli” Yükseköğretim Kurulu tarafından tespit edilir. … Gelir getirici faaliyet cetvelinde bulunmayan işlemlerin puanları, üniversite yönetim kurulları tarafından belirlenebilir.” denilmektedir. “B puanı” bireysel gelir getirici faaliyetlerden alınan mesai içi (B1) ve mesai dışı (B2+B3) puanların toplamından oluşmakta ve Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanan Gelir Getirici Faaliyet Cetveline göre kişinin ürettiği hizmetlerden elde edilen puanlar kullanılarak hesaplanmaktadır. Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanan gelir getirici faaliyet cetvelinde bulunmayan faaliyet ve işlemlerin puanlarının belirlenmesinde ise Üniversite Yönetim Kurulları yetkilendirilmiştir. Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanan gelir getirici faaliyet cetveline bakıldığında, tamamen tıp ve diş hekimliği fakültelerinde yürütülen faaliyetlere yönelik işlemlerin yer aldığı ve 2547/58-d kapsamındaki döner sermaye birimlerinin yürüttüğü faaliyetlerin bulunmadığı görülmektedir. Üniversite Yönetim Kurulunca, burada bulunmayan 2547/58-d kapsamındaki döner sermaye birimlerinin yürüttüğü faaliyet ve işlemlerin tanımlanarak bunlara ilişkin puanların belirlenmesi gerekmektedir. Böylece ilgili birimlerden yapılacak ek ödemenin dağıtılmasında objektif kriterler esas alınmış olacaktır. Ancak

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 Üniversite Yönetim Kurulu tarafından bu faaliyetlerin tanımlanmadığı ve bunlar kapsamında yapılan işlemlere ilişkin puan belirlenmediği görülmüştür. Mevcut durumda dağıtımlar ilgili birim inisiyatifinde düzenlenen, işlem bazında puanlamaya dayanmayan ve hangi kriterlere göre belirlendiği bilinemeyen katkı oranları üzerinden yapılmaktadır. Bazı birimlerde ders saati karşılığı ek ödeme yapılmakta, bazılarında ise direk katkı miktarları veya oranları belirtilmektedir. Bu birimlerde yürütülen pek çok farklı eğitim, kurs, proje vb. faaliyet kapsamında; ders verme, sınav gözetmenliği, sınav hazırlama, koordinatörlük, analiz, rapor okuma vb. işlemler bulunmaktadır. Üniversite Yönetim Kurulu tarafından, Eğitim Fakültesinde Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına İlişkin Usul ve Esaslar uyarınca Pedagojik Formasyon Birimi de dikkate alınarak, her bir işlemin tanımlanarak niteliğine uygun (saat başına veya işlem başına gibi) puanlamanın yapılması, ilgili birimden yapılacak aylık ek ödemenin dağıtımında öğretim elemanlarının yaptığı katkının o aydaki (B=B1+B2) bireysel gelir getirici faaliyet puanlarının toplamına göre belirlenmesi, katkı sunan öğretim elemanlarının yaptıkları işlemlerin ilgili biriminde faaliyet bazında ve mesai içi/mesai dışı ayrımı da dikkate alınarak kaydedilip belgelenmesi ve buna göre ek ödeme yapılması gerekmektedir. Burada dikkat edilmesi gereken gelire katkının iyi tespit edilmesi hususudur. 58/d kapsamındaki çoğu birimde kamu görevi gereği yapılan hizmetler gelire katkı sağlama gibi yorumlanmaktadır. Eğer kamu görevi olarak yapılan hizmetler gelire katkı gibi değerlendirilseydi memurlara da ilgili döner sermaye biriminde çalıştığı için ek ödeme yapılabilirdi. Hâlbuki Yönetmelik’te 58/d-e kapsamındaki birimlerde döner sermaye gelirlerinin elde edilmesine katkısı bulunan öğretim elemanları dışındaki personele hiçbir şekilde ek ödeme yapılamayacağı düzenlemesi yer almaktadır. 58/d kapsamındaki döner sermaye birimlerinde dikkat edilmesi gereken diğer bir husus, 58/f kapsamında fakülte, yüksekokul, enstitü ile sağlık uygulama ve araştırma merkezi haricindeki birimlerde yönetici payının hesaplanmaması gerektiğidir. Üniversitelerde uygulama ve araştırma merkezi bulunmakta ve bu merkezlerin birçoğu döner sermaye kapsamında değerlendirilmektedir. 58/d kapsamındaki döner sermaye birimlerinin merkez müdürlerine 58/f kapsamında yönetici payı ödenmesi kanunen mümkün değildir. Yönetmelik’in ilgili maddelerinde verilen yetkiler çerçevesinde, Üniversite Yönetim Kurulunca belirlenecek usul ve esaslarda; ek ödeme tavan ve taban katsayılarına, mesai içi ve dışı çalışma saatlerine, dağıtılacak miktar veya oranına, 58/b kapsamında yapılacak kanuni

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35 kesintilerin oranlarına, yöneticilere yapılacak ek ödeme katsayılarına, gelir getirici faaliyetler ve puanlarına yer verilmelidir. Döner Sermaye İşletmesinin 2547 sayılı Kanun’un 58/d maddesi kapsamındaki birimlerinden öğretim elemanlarına yapılan ek ödeme dağıtımlarının usul ve esaslarının yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda adı geçen yönetmelikteki düzenlemeler dikkate alınarak belirlenmesi gerektiği düşünülmektedir. 2- 2547 Sayılı Kanun’un 58’inci Maddesinin (E) Fıkrası Kapsamında Bulunan Birimlerde Performans Ek Ödeme Dağıtımlarının, Yönetmelik’e Uygun Belirlenmemesi Döner Sermaye İşletmesinin 2547 sayılı Kanun’un 58/e maddesi kapsamındaki birimlerde yapılan ek ödeme dağıtımlarında protokol yapılmadığı ve önceden belirlenmiş bir kriter bulunmadığı tespit edilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesi (e) fıkrasında: “Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde, veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanlarına ödenir. …” denilmektedir. Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in 5’inci maddesinin 14’üncü fıkrasında; Kanun’un 58’inci maddesinin (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerde (58/e) döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında kanuni kesintiler ile varsa yapılan veya hizmetlerle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar hizmet karşılığı olarak; hizmete katkısı bulunan öğretim elemanlarına önceden bir protokol ile belirlenen katkı oranları dikkate alınmak suretiyle dağıtım yapılacağı düzenlenmektedir. Bu kapsamdaki dağıtımlarda protokol yapılmak suretiyle önceden belirlenmiş bir kriter bulunması öngörülmüştür. Yönetmelik hükümleri doğrultusunda mezkûr Kanun’un 58/e kapsamındaki birimlerde öğretim elemanları ile üçüncü şahıslar arasında imza edilen sözleşmeden sonra, bir protokol düzenlenerek, katkı oranları dikkate alınmak suretiyle dağıtım usulü belirlenmesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36 Kamu idaresi cevabında; 1-Üniversitemizde Döner Sermaye İşletmesi Faaliyetleri 2547 sayılı kanunun 58/d maddesi kapsamına göre yürütülmüş olup, elde edilen gelirin dağıtımında yalnızca (B) Bireysel Gelir getirici faaliyet puanı kullanılmıştır.(Mesai içi=B1,Mesai Dışı=B2) Fakülte, Enstitü, Y.Okul vs. birimlerinde görevli Öğretim Elamanlarının bireysel olarak gerçek ve tüzel kişilere yapmış olduğu hizmet karşılığı elde edilen Döner sermaye geliri, ilgililerce düzenlenen Bireysel Gelir getirici faaliyet cetveline istinaden (B=B1+B2) aylık ek ödeme matrahı dikkate alınmak suretiyle Mesai içi ve Mesai Dışı ayrımına dikkat edilerek Ek ödeme payı tahakkuk ettirilmektedir. (1 puan=1 TL) Üniversitemiz Araştırma Merkezlerinin Birim bazlı düzenlemiş oldukları Eğitim, Kurs, Sınav gibi bireysel olmayan hizmetlere ait gelirlerden, öğretim Elemanlarına yapılacak ek ödemenin hesaplanması ise Yönetim kurulu kararı ile belirlenen kriterler çerçevesinde kişilerin katkıları nispetinde, Harcama yetkilisinin onayına istinaden puanlama sistemi ile (B Puanı) yönetmelik hükümlerine uygun olarak hesaplanarak ek ödeme yapılacaktır. (Saüsem, Tömer, Uzem, vs) Sürekli Eğitim Araştırma ve uygulama Merkezi Müdürlüğü birim gelirlerinden ayrılan (2547/58 md. (f) bendi, Rektöre ödenen Yönetici payı kaldırılarak Tıp Fakültesi Hastane gelirlerinden yönetici payı ödenmektedir.) Yönetici payı kaldırılmış olup, Öğretim Elemanlarına yapılacak Ek ödeme kriterleri ise puanlama sistemine uygun olarak hazırlanarak Üniversite Yönetim Kurulunca kabul edilip uygulanmaya başlanmıştır. Eğitim Fakültesi Dekanlığı bünyesinde yürütülmekte olan Pedagojik formasyon Eğitim gelirlerinin ücretlendirme kriterleri ise ilişikte sunulmuştur. 2-Üniversitemiz Döner Sermaye Faaliyetleri kapsamında elde edilen gelirlerden, ilgili Öğretim Elamanlarına 2547 sayılı kanunun 58/d maddesi uyarınca ek ödeme yapılmaktadır. 2547 sayılı kanunun 58/e maddesi uyarınca herhangi bir ödeme yapılmamıştır. Bu tür gelir tahsilatı yapıldığında öncelikle yasal kesintiler ve hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra yapılan protokol çerçevesinde ilgililere ek ödeme yapılacaktır. Sonuç olarak Kamu idaresi bulguda yer alan tespitler doğrultusunda adı geçen Yönetmelik’e uygun olarak ek ödeme usul ve esaslarını düzenlediğini belirtmektedir. Kamu idaresi cevabı doğrultusunda bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 37 7. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI GELİR TABLOSU 60 BRÜT SATIŞLAR 17.275.546,54 600 YURTİÇİ SATIŞLAR HESABI 12.146.858,07 602 DİĞER GELİRLER 5.128.688,47 604 DÖNÜŞÜM GELİRLERİ HESABI
61 SATIŞ İNDİRİMLERİ (-) 59.861,62 610 SATIŞTAN İADELER HESABI (-) 59.036,62 612 DİĞER İNDİRİMLER HESABI (-) 825,00 NET SATIŞLAR 17.215.684,92 62 SATIŞLARIN MALİYETİ(-) 6.709.166,75 622 SATILAN HİZMET MALİYETİ HESABI (-) 6.709.166,75 BRÜT SATIŞ KARI VEYA ZARARI 10.506.518,17 63 FAALİYET GİDERLERİ(-) 14.145.514,48 632 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ HESABI 14.145.514,48 634 DÖNÜŞÜM GİDERLERİ HESABI
FAALİYET KARI ZARARI -3.638.996,31 64 DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR VE KARLAR 163.415,43 642 FAİZ GELİRLERİ HESABI 157.507,58 649 DİĞER OLAĞAN GELİR VE KARLAR HESABI 5.907,85 65 DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR(-) 84.000,00 659 DİĞER OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR HESABI (-) 84.000,00 OLAĞAN KAR VEYA ZARAR -3.559.580,88 67 OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR 4.010,00 671 ÖNCEKİ DÖNEM GELİR VE KARLARI HESABI

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 38 679 DİĞER OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR HESABI 4.010,00 68 OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR (-) 66,36 689 DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR HESABI (-) 66,36 DÖNEM KARI VEYA ZARARI -3.555.637,24 69 DÖNEM NET KARI(ZARARI) 132.708,29 691 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI HESABI (-) 132.708,29 DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI -3.688.345,53 BİLANÇO Aktif Pasif Hesaplar Tutar Hesaplar Tutar 1 DÖNEN VARLIKLAR 7.470.154,25 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 4.382.569,10 10 HAZIR DEĞERLER 6.150.396,54 32 TİCARİ BORÇLAR 123.677,29 102 BANKALAR HESABI 6.150.396,54 320 SATICILAR HESABI 13.159,46 12 TİCARİ ALACAKLAR 349.808,49 326 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 110.517,83 120 ALICILAR HESABI 349.808,49 33 DİĞER BORÇLAR 128.354,20 19 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR 969.949,22 335 PERSONELE BORÇLAR HESABI 21.803,08 190 DEVREDEN KATMA DEĞER VERGİSİ HESABI 883.024,75 336 DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR HESABI 106.551,12 193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR HESABI 86.924,47 34 ALINAN AVANSLAR 3.209.803,47 2 DURAN VARLIKLAR 0,00 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI HESABI 3.209.803,47 Toplam 7.470.154,25 36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 788.025,85

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 39 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABI 546.926,05 362 ÖDENECEK DÖNER SERMAYE YÜKÜMLÜLÜKLERİ HESABI 238.094,62 363 ÖDENECEK DÖNER SERMAYE KATKI PAYLARI HESABI 3.005,18 37 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 132.708,29 370 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI HESABI 132.708,29 5 ÖZ KAYNAKLAR 3.087.585,15 50 ÖDENMİŞ SERMAYE 35,00 500 SERMAYE HESABI 35,00 57 GEÇMİŞ YILLAR KARLARI 10.119.675,21 570 GEÇMİŞ YILLAR KARLARI HESABI 10.119.675,21 58 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI -3.343.779,53 580 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI HESABI (-) -3.343.779,53 59 DÖNEM NET KARI/ZARARI -3.688.345,53 590 DÖNEM NET KÂRI HESABI 530.833,08 591 DÖNEM NET ZARARI HESABI (-) -4.219.178,61 Toplam 7.470.154,25