SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2018
İÇİNDEKİLER
KISALTMALAR BAP: Bilimsel Araştırma Projeleri
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Üniversitenin 2017 yılında gerçekleşen faaliyet gideri toplamı 327.167.339.24 TL faaliyet geliri toplamı 367.540.794,70 TL olduğu görülmüştür. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştay’a Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri. Geçici ve kesin mizan. Bilanço. Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kâğıtlar sayım tutanağı, Taşınır kesin hesap cetveli ile taşınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri. Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Elektronik Ortamda Lisans Hakkı Satın Alınan Kitap Bedellerinin 260 Haklar Hesabına Kaydedilmemesi Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı tarafından alınan elektronik kitap bedellerinin 260 Haklar hesabında izlenmesi gerekirken doğrudan gider kaydedildiği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 133 üncü maddesinde duran varlık ana hesap grubu bir yıldan uzun sürelerle kamu idaresi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi için kullanılmak amacıyla edinilen ve ilke olarak bir yıl içinde paraya çevrilmesi veya tüketilmesi öngörülmeyen varlık ve alacak unsurlarını kapsadığı; 192 inci maddesinde maddi olmayan duran varlıklar grubunun herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan ve kapsama dahil kamu idarelerinin belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği aktifleştirilen giderler ve belli koşullar altında hukuken himaye gören haklar gibi varlıkların kaydı için kullanıldığı; 194 üncü maddesinde de 260 Haklar Hesabının bedeli karşılığı edinilen tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmektedir. Elektronik ortamda lisansları satın alınan kitaplar için kullanıcılara süre kısıttı olmadan kitaplardan yararlanma hakkı verilmektedir. Bu çerçevede kullanıldığında yok olmayan ve kullanma ve yararlanma süresi de bir yıldan fazla olan elektronik kitap bedellerinin 260 Haklar Hesabında izlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Bu itibarla Kütüphane ve Dokümantasyon Dairesi Başkanlığının 2017 yılı içinde lisans hakkını satın aldığı 149.701,05 TL elektronik kitap bedelinin 260 Haklar hesabında muhasebeleştirilmesi gerekirken doğrudan gider kaydedildiği anlaşılmıştır. Kamu idaresi cevabında; ilk Elektronik Yayın (E-Kitap) alımı olması sebebiyle kurum içi ve kurum dışı alınan bilgiler doğrultusunda e-yayın şeklinde değerlendirilerek doğrudan gider kodundan yapıldığı, 2018 yılında alımı yapılacak olan Elektronik Yayın (E-Kitap) alımlarının 260 Haklar Hesabından yapılmasına özen gösterileceği belirtilmiştir. Sonuç olarak Kamu İdaresi 2018 yılından itibaren söz konusu hesapların kullanılmasında gerekli özenin gösterileceğini belirtmiş olsa da bu husus 2017 yılı mali tablolarını etkilemeye devam etmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 BULGU 2: Üniversiteye Ait Binaların Kayıtlarda Yer Almaması Sağlık Bilimleri Üniversitesi'ne ait olan mülkiyetindeki veya tahsis edilmiş olan binaların kayıtlarda yer almadığı görülmüştür. 252 Binalar Hesabının niteliğinin anlatıldığı Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 175 inci maddesinde bu hesabın eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Buna göre Sağlık Bilimleri Üniversitesinin mülkiyetinde bulunan binalar ile tahsise konu edilenlerin kurumun hesaplarında kayıt altına alınması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Üniversitenin yeni kurulan bir üniversite olması sebebiyle teknik eleman bulunmaması ve üniversiteye ait taşınmazların rayiç bedellerinin hesaplanması için Defterdarlık ile yapılan çalışmaların ancak 2018 yılı içinde tamamlanabildiği gerekçesiyle tahsis edilmiş olan binaların Üniversitenin hesaplarında kayıt altına alınma işlemleri 2018 yılı içerisinde gerçekleştirebileceklerini belirtmişlerdir. Sonuç olarak Kamu İdaresi binaların Üniversitenin hesaplarında kayıt altına alınma işlemleri 2018 yılı içerisinde gerçekleştirebileceklerini belirtmiş olasalar da bu husuu 2017 yılı mali tablolarını etkilemektedir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Sağlık Bilimleri Üniversitesi 2017 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı Denetim Görüşünün Dayanakları bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Afiliye Sözleşmesi Yapılan Sağlık Bakanlığı Hastanelerinin BAP Hesabına Yatırması Gereken Paraların Yatırılmaması Sağlık Bilimleri Üniversitesi ile Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu'na bağlı eğitim ve araştırma hastaneleriyle 7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun ek 9 uncu maddesi çerçevesinde birlikte kullanım protokollerine (afiliasyon) göre Üniversite Bütçesine aktarılması gereken payların yatırılmadığı görülmüştür. Protokol kapsamındaki 58 adet Eğitim ve Araştırma Hastaneleri ile imzalanan protokollerin Mali Hususlar Başlıklı 11'inci maddesinin 3 nolu bendinde aynen; "Birlikte kullanımdaki sağlık tesisinin döner sermaye gelirlerinden; ilgili mevzuatı gereğince üniversitenin bilimsel araştırma projelerinin finansmanı için öngörülen kesintiler ve Hazine payı, 25/4/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun 18 inci maddesinin birinci fıkrasının (k) bendi gereğince ayrılacak pay ve Bakanlık merkez payı ayrılır. Bakanlık merkez payı ile üniversitenin bilimsel araştırma projelerinin finansmanı için ayrılan paylar, ilgili sağlık tesisinin aylık tahsilatının yarısı üzerinden, Bakanlık merkez payı oranı kadar, eşit oranda ayrı ayrı hesaplanarak müteakip ayda ilgili hesaplara aktarılır. Kalan miktar, 209 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirlenen oranları geçmeyecek şekilde Ek Ödeme Yönetmeliği hükümlerine göre personele ek ödeme olarak dağıtılır. Ancak Sağlık Bilimleri Üniversitesi'nin 2017 yılı hesapları incelendiğinde protokol yapılan 58 adet Eğitim ve Araştırma Hastanelerinin döner sermaye gelirlerinden BAP için yaptıkları kesintileri Sağlık Bilimleri Üniversitesi hesabına aktarmadığı görülmüştür. Kamu idaresi cevabında; Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Döner Sermaye Bütçe ve Muhasebe İşlemleri Daire Başkanlığınca hastanelerin ödeme yaptığı Tek Düzen Muhasebe Sistemi (TDMS) üzerinden uygulanan kısıtlama sonucu hastanelerin ödeme yapamadığını, bu hususuna kurum olarak müdahil olamadıklarını, 2018 yılı başlangıcı ile söz konusu Tek Düzen Muhasebe Sisteminde (TDMS) kısıtlamaların kaldırılması ile hastaneler geriye dönük ödemelerini yapmaya başladıklarını, 2018 yılı içerinde 2016 ve 2017 yıllarına ait 21.152.900,89 TL tahsilat sağlandığını belirtmişlerdir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Sonuç olarak Kamu İdaresi 2018 yılı itibariyle tahsilat yapılmaya başlandığını belirtmiş olup bu husus bir sonraki yıl denetimlerinde izlenecektir. Öneri: Yapılan protokoller gereğince Üniversite hesabına aktarılmayan payların takibinin yapılması önerilmektedir. BULGU 2: Bilimsel Projelere Ait Paranın Nazım Hesaplara Kaydedilmemesi Üniversite tarafından yürütülen bilimsel araştırma projelerine ilişkin olarak 962 Bilimsel Projeler Hesabı ile 963 Bilimsel Projeler Karşılığı Hesabının kullanılmadığı görülmüştür. Yükseköğretim Kurumları Muhasebe Yönergesi'nin 297-302 inci maddeler arası hesapların niteliği, hesaplara ilişkin işlemler ve borç-alacak kayıtları düzenlemiştir. Buna göre; Üniversitelerde araştırma projelerinden desteklenen projeler için ayrılan ödenek tutarları proje bazında açılan alt hesaplarda izlenir. Desteklenen Proje bütçesi ve ilgili kurullardan verilen ek ödenekler ile bu projeler için yapılan harcamalar Bilimsel Projeler Hesabında izlenir. Araştırma projelerinden desteklenen projeler için ayrılan ödenek tutarları ve bu projelere verilen ek ödenekler 962 Bilimsel Projeler Hesabına borç, 963 Bilimsel Projeler Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir. Araştırma projelerinden desteklenen projelerin söz konusu hesapta izlenmesi suretiyle kurumun projeler kapsamındaki faaliyetleri hakkında bilgi edinilmesi mümkün bulunmaktadır. Bu cümleden olarak, araştırma projelerinden desteklenen bilimsel projeler için 962 Bilimsel Projeler Hesabı ile 963 Bilimsel Projeler Karşılığı Hesabının kullanılması gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; ilgili hesapların üniversitenin yeni kurulmuş olması, nitelikli personel eksikliği ve iş yükü sebebiyle sehven yapılmadığını ve 2018 yılı itibariyle kullanılmaya başlandığını belirtmiştir. Sonuç olarak Kamu İdaresi her ne kadar anılan hesapların 2018 yılı içinde kullanılmaya başlanıldığını belirtmiş olsa da bu husus 2017 yılı mali tablolarını etkilemektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 BULGU 3: Üniversitenin Mülkiyetinde Bulunan Taşınmazların Kiralama İşlemlerinde Mevzuata Uyulmaması Kurum tarafından gerçekleştirilen taşınmaz kiralamalarının mevzuata uygun şekilde muhasebeleştirilmediği görülmüştür. Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün “Taşınmazlara İlişkin İşlemler” konulu 26.11.2014 tarihli ve 90192509-210.05.02-13278 sayılı Genel Yazısıyla 990-Kiraya Verilen, İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı, 993- Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı ve 999- Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabı ihdas edilmiştir. Buna göre; kiraya verilen taşınmazlar kayıtlı değerleri üzerinden 990 nolu hesabın ilgili yardımcı hesabına borç, 999 nolu hesaba alacak; diğer taraftan toplam kira gelirleri (peşin tahsil edilenler hariç) tahsil edileceği yıllara göre 993 nolu hesabın bölümlenmiş yardımcı hesaplarına borç, 999 nolu hesaba alacak kaydedilecektir. Dönem sonlarında ise 993 nolu hesap yardımcı hesaplar bazında güncellenecek; kira gelirleri tahsil edildikçe 993 ve 999 nolu hesaplara ters kayıt yapılacak; kira gelirlerinin tamamı tahsil edilince de 990, 993 ve 999 nolu hesaplar ters kayıtlarla kapatılacaktır. Sonuç olarak, taşınmaz kiralamalarına ilişkin olarak toplam 952.313,78 TL bedelle kiralanan yer ve kira gelirlerinin, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda bilgi verme ve izleme fonksiyonu olan söz konusu nazım hesaplar kullanılarak muhasebeleştirilmemesi nedeniyle bilançoda bu tutar kadar hataya neden olunmuştur. Kamu idaresi cevabında; iş yükü sebebiyle sehven ilgili kayıtlar yapılamadığını, 990- Kiraya Verilen İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değeri Hesabı, 993- Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı ve 999- Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabı çalıştırılıp ilgili Muhasebe İşlem Fişi örneği ve Mizanın ekte sunulduğunu belirtmişlerdir. Sonuç olarak Kamu İdaresi her ne kadar 2017 yılı mizanında gerekli düzeltmelerin yapılmış olduğunu belirtmiş olsa da taşınmaz kiralamalarına ilişkin olarak toplam 952.313,78 TL bedelle kiralanan yer ve kira gelirlerinin, 371.218,81 TL lik kısmı için kayıt yapıldığından 581.094,97 TL tutarındaki miktar kadar 2017 mali tabloları etkilenmeye devam etmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 8. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19