MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2018
İÇERİK MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 29 MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU 38
MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Tablo 2- 2017 Yılı Bütçe Gelir Gerçekleşmeleri (TL) AÇIKLAMA Bütçe Tahmini Gerçekleşen Gelir Toplamı Gerçekleşme Oranı(%) BÜTÇE GELİRLERİ TOPLAMI 208.242.000,00 228.032.937,59 109,50 Kurumun 2017 yılı gerçekleşen Faaliyet Gelirleri toplamı 234.798.519,09 TL, Faaliyet Giderleri toplamı 187.046.085,40 TL’dir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli, Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: İskenderun Teknik Üniversitesine Devredilen Binaların 252- Binalar Hesabından Çıkarılmaması Hatay ili İskenderun ilçesinde 23.04.2015 tarihli ve 29335 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6640 sayılı Yükseköğretim Kurumları Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile İskenderun Teknik Üniversitesi adıyla yeni bir üniversite kurulmuştur. Mustafa Kemal Üniversitesi’nin aşağıdaki tabloda ayrıntısı verilen bazı binaları İskenderun Teknik Üniversitesi’ne devredilmiştir. Ancak devredilen bu binalar halen Mustafa Kemal Üniversitesi’nin 252- Binalar hesabından düşülmemiştir. İskenderun Teknik Üniversitesine Devredilen Binalar Kurumsal kodlar Eğitim Birimleri Duran varlık hesabı Borç Tutarı 38.43.00.01.443 Mühendislik Fakültesi 252.01.01.02.04 15.394.400,00 38.43.00.01.443 Mühendislik Fakültesi 252.01.01.03.05 4.427.033,06 38.43.00.01.443 Mühendislik Fakültesi 252.01.01.05.01 2.556.000,00 38.43.00.01.443 Mühendislik Fakültesi 252.01.01.05.04 852.000,00 38.43.00.01.451 Deniz Bil. Ve Tek. Fakültesi 252.01.01.02.04 1.540.000,00 38.43.00.01.452 Teknoloji Fakültesi 252.01.01.02.04 1.750.000,00 38.43.00.01.472 İskenderun Sivil Hav. Y.O 252.01.01.02.04 1.155.000,00 38.43.00.01.504 Erzin Teknik Bil. M.Y.O 252.01.01.02.04 700.000,00
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 38.43.00.01.528 Denizcilik M.Y.O 252.01.01.02.04 892.500,00 38.43.00.01.701 Dörtyol M.Y.O 252.01.01.02.04 3.913.000,00 38.43.00.01.703 İskenderun Meslek Y.O 252.01.01.02.04 10.493.000,00 Toplam 43.672.933,06 Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 175’inci maddesine göre, 252- Binalar hesabı eklenti ve bütünleyici parçaları dahil olmak üzere, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılmaktadır. Dolayısıyla İskenderun Teknik Üniversitesi’ne devredilen binalar 252-Binalar hesabına alacak kaydı yapılmak suretiyle kayıtlardan düşülmelidir. Ancak bu işlem yapılmadığı için, Mustafa Kemal Üniversitesi’nin 252- Binalar hesabı borç tutarı toplamda olması gerekenden 43.672.933,06 Türk Lirası fazla görünmektedir. Bu durum ise hem yukarıda zikredilen Yönetmelik hükümlerine aykırılık teşkil etmekte hem de muhasebe kayıtlarının doğru ve güvenilir bilgi üretmediğini göstermektedir. Bu itibarla, muhasebe sisteminin doğru ve güvenilir bilgi üretmesi için, İskenderun Teknik Üniversitesi’ne devredilen binaların 252- Binalar hesabından alacak kaydı yapılmak suretiyle düşülerek, bu hesabın gerçek durumu yansıtmasının sağlanması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Kamu idaresi cevabında özetle; İskenderun Teknik Üniversitesine devredilen taşınmazların devrinin mevzuata uygun bir şekilde yapılabilmesi için ilgili üniversiteden konuya ilişkin bir takım bilgilerin talep edildiği; ancak bu konudaki taleplere henüz bir karşılık verilmediği; bilgi ve belge gelmesi durumunda ise gerekli işlemlerin mevzuat çerçevesinde yapılacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak Kurum tarafından bulgu konusuna iştirak edildiğinden, İskenderun Teknik Üniversitesinden konuya ilişkin bilgi ve belgelerin gelmesi durumunda gerekli işlemlerin mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılacağı ifade edildiğinden, bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 2: Üniversiteye Tahsis Edilen Taşınmazların Muhasebe Kaydına Alınmaması Üniversitenin maddi duran varlıklarına ilişkin belgeler ve muhasebe kayıtları incelendiğinde, üniversiteye tahsis edilen arsa, tarla, orman, bina gibi muhtelif cinslerde taşınmazlar bulunmasına rağmen bunların muhasebe kayıtlarına alınmadığı görülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 27.12.2014 tarihli ve 29218 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 171’inci maddesinde 250- Arazi ve arsalar hesabının kamu idarelerinin her türlü arazi ve arsaları ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmektedir. Aynı Yönetmelik’in 172’nci maddesinin 1’inci fıkrasının a/5 bendinde tahsise konu edilen arazi ve arsaların tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba borç, 500- Net Değer Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmektedir. Söz konusu Yönetmelik’in 175’inci maddesinde 252- Binalar hesabının, eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Zikredilen Yönetmelik’in 176’ncı maddesinin a/7 bendinde tahsise konu edilen binaların tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba borç, 500- Net Değer Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir. Ayrıca Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan 2017 yılı Tüm Özel Bütçe Detaylı Hesap Planı’nda 250- Arazi ve arsalar hesabı ile 252- Binalar hesabının yardımcı kodları da ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Ancak üniversitenin maddi duran varlıklarına ilişkin belgeler ve muhasebe kayıtları incelendiğinde, kuruma tahsis edilen arsa, tarla, orman, bina gibi muhtelif cinslerde taşınmazlar bulunmasına rağmen, bunların 250-Araziler ve arsalar hesabı ile 252- Binalar hesabına kaydedilmediği görülmüştür. Bu nedenle üniversitenin mali tablolarında 250-Araziler ve arsalar hesabı ile 252- Binalar hesabı gerçek durumu yansıtmamaktadır. Bu itibarla, üniversiteye tahsis edilen muhtelif cinslerdeki taşınmazların 250-Araziler ve arsalar hesabı ile 252- Binalar hesabına uygun yardımcı kodlar da kullanılarak kaydedilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Kamu idaresi cevabında özetle; kuruma tahsis edilen muhtelif cinsteki taşınmazların muhasebe kaydına alındığı ve buna ilişkin belgelerin cevap yazısı ekinde gönderildiği ifade edilmiştir. Sonuç olarak Kurum tarafından gönderilen cevap yazısı ve eki belgeler incelendiğinde kuruma tahsis edilen muhtelif cinsteki taşınmazların 250- Arazi ve Arsalar hesabı ile 252- Binalar hesabına kaydedildiği görülmüştür. Ancak kayıt işlemi 2018 yılı içinde gerçekleştirildiğinden dolayı 2017 yılı mali rapor ve tablolarında hata devam etmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabındaki Kaydın Mahiyetinin Belli Olmaması Üniversitenin muhasebe kayıtları incelendiğinde, 242- Döner sermayeli kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabına mahiyeti belli olmayan borç kaydı yapıldığı görülmüştür. 242- Döner sermayeli kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabı kamu idarelerinin bütçelerine konulan ödeneklere dayanarak, döner sermayeli kuruluşlara verdikleri ayni ve nakdi sermayelerin izlenmesi için kullanılmaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 163’üncü maddesinde ise söz konusu hesabın işleyişi açıklanmıştır. Buna göre, döner sermayeli kuruluşlara gerek nakdi ve gerekse ayni sermaye şeklindeki iştirakler gerçeğe uygun değerleri ile bu hesaba kaydedilmelidir. Ayrıca sermaye katılımı tutarlarının döner sermayeli kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması gerekmektedir. Bu kapsamda üniversitenin muhasebe verileri incelendiğinde; 242- Döner sermayeli kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabının borç tutarı 4.310.928,31 Türk Lirası; Döner Sermaye İşletmesinin muhasebe verilerine göre ise 500- Sermaye hesabının borç tutarı 1.786,37 Türk Lirası’dır. Üniversitenin muhasebe kaydındaki 4.310.928,31 Türk Lirası’nın döner sermayeye yatırılan bir meblağ olarak kabul edilmesi durumunda bu tutarın Döner Sermaye İşletmesinin 500- Sermaye hesabının borç tutarına eşit olması gerekecektir. Ancak kayıtlardan görüldüğü üzere söz konusu iki hesap arasında 4.309.141,94 Türk Lirası fark bulunmaktadır. Ayrıca üniversitenin muhasebe kaydında yer alan tutarın döner sermayeye yatırılan bir sermaye mahiyetinde olduğunu gösterecek hiçbir bilgi ve belge tarafımıza sunulmamıştır. Bu durumda 242- Döner sermayeli kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabına borç olarak kaydedilen toplam 4.309.141,94 Türk Lirası tutarındaki meblağın niteliği tam olarak tespit edilememiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 1’inci maddesinde merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin ve işlemlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak, sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi yönetmeliğin amacı olarak ifade edilmiştir. Bu itibarla, üniversitenin 242- Döner sermayeli kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabına borç olarak kaydedilen toplam 4.309.141,94 Türk Lirası tutarındaki meblağın gerçek mahiyetinin tespit edilmesi ve muhasebe kaydının da buna uygun olarak doğru bir şekilde yapılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Kamu idaresi cevabında özetle; 2009 yılı hesabının Sayıştay Denetçileri tarafından yapılan yerinde incelemesinde Döner Sermaye İşletmesinin 2009 yılı bilançosunun özkaynaklar grubunda kayıtlı olan toplam 4.310.928,31 TL sermaye tutarının Strateji Geliştirme Daire Başkanlığının muhasebe kayıtlarına alınmadığının tespit edildiği; bunun üzerine Sayıştay 3. Dairesi tarafından 2012 yılında verilen karar doğrultusunda bahsedilen sermaye tutarının 242- Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler hesabına kaydedildiği belirtilmiştir. Ancak Döner Sermaye İşletmesinin 2009 yılı bilançosu üzerinde yapılan incelemede sermaye tutarının 1.786,37 TL olarak görüldüğü; 4.310.928,31 TL sermaye tutarının nasıl hesap edildiğinin araştırılmakta olduğu ve bunun tespit edilmesi halinde, 242- Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler hesabına Döner Sermaye İşletmesinin özkaynak grubunda yer alan sermayeye eşit olarak muhasebe kaydının yapılacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak Bulguda belirtilen sermaye tutarının kaynağı tespit edilince ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda gerekli muhasebe kayıtlarının yapılacağı ifade edilmiştir. Bu konuda 2017 yılı muhasebe kayıtlarına ilişkin olarak herhangi bir işlem yapılmamıştır. Başka bir ifadeyle, 242- Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler hesabındaki tutarın mahiyeti henüz tespit edilememiştir. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 2: Öğrencisi Olmayan Fakülte, Yüksekokulu ve Meslek Yüksekokulu Bölümleri Bulunması Üniversite bünyesinde muhtelif tarihlerde fakülte, yüksekokulu ve meslek yüksekokulu açıldığı ve bağlı birçok bölümde öğrenci bulunmadığı tespit edilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 5’inci maddesinin “f” bendinde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9
“Üniversiteler ile yüksek teknoloji enstitüleri ve bunlar içindeki fakülte, enstitü ve
yüksekokullar, kalkınma plan ve programlarının ilke ve hedefleri doğrultusunda ve
yükseköğretim planlaması çerçevesinde Yükseköğretim Kurulunun görüşü veya önerisi üzerine
kanunla kurulur.” Denilmiştir.
Üniversitelerde Akademik Teşkilat Yönetmeliğinin 13’üncü maddesinde ise
Yükseköğretim kurumları içinde bölüm açılmasına, birleştirilmesine veya kapatılmasına
doğrudan veya üniversitelerden gelecek önerilere göre Yükseköğretim Kurulunun karar
vereceği belirtilmiştir.
Yükseköğretim Kurulunun görevleri 2547 sayılı Kanun’un 7’nci maddesinde
sayılmıştır. Söz konusu maddenin “a” bendinde; “Yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda
belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim - öğretim
faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim
elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planlar
hazırlamak, üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili
bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında bulundurmak” Yükseköğretim
Kurulunun görevleri arasında belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un 12’nci maddesinde ise yükseköğretim kurumlarının görevleri arasında;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Bu itibarla, üniversite bünyesinde kurulmuş olan ve öğrencisi bulunmayan bölümlerin durumlarının ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde gözden geçirilerek, üniversite kaynaklarının daha etkili ve verimli kullanılması için gerekli tedbirlerin alınması gerekmektedir. Tablo : Öğrencisi Olmayan Bölümler/Programlar Fakülte/Meslek Yüksekokulu/Konservatuvar/Yü ksekokul Bölüm/ABD/Program Kuruluş Tarihi Hangi Yıldan İtibaren Öğrenci Alınmadığı Öğretim Elemanı Sayısı Antakya Meslek Yüksekokulu Hemşirelik ve Bakım Hizmetleri Bölümü
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Ana Sanat Dalı “ Müzik Bölümü 2001 2001 1 “ Sahne Sanatları ABD 2001 2001 0 “ Temel Eğitim ABD 2001 2001 0 İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye Bölümü 2009 2009 5 “ Çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri bölümü 2009 2009 2 İletişim Fakültesi - 2010 2010 21 “ İç Mimarlık ABD 2009 2009 0 “ İç Mimarlık Tasarımı ABD 2011 2011 1 “ Şehir ve Bölge Planlama ABD 2014 2014 5 Bilişim Teknolojisi Yüksekokulu Adli Bilişim Bölümü 2013 2013 1 “ Bilişim Sistemleri ve Teknolojileri Bölümü 2013 2013 1 Kamu idaresi cevabında; Kamu idaresi cevabında özetle; Üniversite bünyesinde muhtelif tarihlerde Yükseköğretim Kurulunun kararıyla açılan ve öğrencisi bulunmayan bölümlere ilişkin Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına iletilen cevabı yazılarda bölümlerin bir kısmının öğretim elemanı ihtiyacı gibi nedenlerle eğitim, öğretime başlayamadığı belirtilerek, söz konusu bölümlerin durumlarının 2547 sayılı YÖK Kanununun ilgili maddeleri ve 5018 sayılı Kamu Mali Kontrol Kanununun 1, 3, 5 ve 7’nci maddeleri uyarınca değerlendirileceği ve Yükseköğretim Kuruluna bildirileceği ifade edilmiştir. Sonuç olarak Konu ile ilgili üniversite tarafından birtakım girişimlerde bulunulup öğrencisi olmayan bölümlerin bazıları aktif hale geçirilmeye çalışılmaktadır. Söz konusu bölümlerin durumlarının 2547 sayılı YÖK Kanununun ilgili maddeleri ve 5018 sayılı Kamu Mali Kontrol Kanununun 1, 3, 5 ve 7’nci maddeleri uyarınca değerlendirilip Yükseköğretim Kuruluna bildirileceği belirtildiğinden bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 3: Taşınır İşlemlerinin Yürütülmesinde Mevzuata Aykırılıklar Bulunması Üniversitenin taşınır işlemlerine ilişkin olarak taşınır kayıtları ile odalarda ve depolarda yapılan incelemelerde mevzuata aykırı bazı hususların bulunduğu görülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 a- Üniversiteye ait dayanıklı taşınırların sicil numaralarının kazıma, damga vurma veya etiket yapıştırma suretiyle taşınırların üzerinde kalıcı olacak şekilde belirtilmesi gerektiği halde bu işlem yapılmamıştır. 18.01.2007 tarihli ve 26407 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 36’ncı maddesinde aynen; “Giriş kaydı yapılan dayanıklı taşınırlara, taşınır kayıt ve kontrol yetkilisi tarafından bir sicil numarası verilir. Bu numara yazma, kazıma, damga vurma veya etiket yapıştırma suretiyle taşınırın üzerinde kalıcı olacak şekilde belirtilir. Fiziki veya kullanım özellikleri nedeniyle numaralandırılması mümkün olmayan taşınırlara bu işlem uygulanmaz.” denilmektedir. Yukarıda bahsedilen Yönetmelik’in 36’ncı maddesi uyarınca, kurumun dayanıklı taşınırlarına verilmesi gereken sicil numaralarının kazıma, damga vurma veya etiket yapıştırma suretiyle taşınırın üzerinde kalıcı olacak şekilde belirtilmesi gerekmektedir. b- Üniversite bünyesinde kullanılmakta olan bazı odalarda dayanıklı taşınırlar listesinin bulunmadığı görülmüştür. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 10’uncu maddesinde dayanıklı taşınırlar listesinin Taşınır Kod Listesinin (B) bölümünde gösterilen taşınırlardan oda, büro, bölüm, geçit, atölye, garaj ve servislere tahsis edilenler için düzenleneceği; bunlar için taşınır teslim belgesinin düzenlenmeyeceği; listenin istek yapan birim yetkilisi ve/veya varsa ortak kullanım alanı sorumlusu tarafından imzalanacağı ifade edilmektedir. Aynı Yönetmelik’in 23’üncü maddesinin 5’inci fıkrasında ise; taşınırların oda, büro, bölüm, geçit, salon, atölye, garaj ve servis gibi ortak kullanım alanlarına dayanıklı taşınırlar listesi düzenlenmek ve istek yapan birim yetkilisinin ve/veya varsa ortak kullanım alanı sorumlusunun imzası alınmak suretiyle verileceği belirtilmektedir. Zikredilen Yönetmelik hükümlerine rağmen üniversite bünyesinde kullanılmakta olan bazı odalarda dayanıklı taşınırlar listesinin düzenlenmediği görülmüştür. Bu nedenle, bahsedilen Yönetmelik hükümleri çerçevesinde odalar için dayanıklı taşınırlar listesinin hazırlanması gerekmektedir. c- Taşınır depolarında yapılan yerinde incelemelerde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 Sonuç olarak Kurum tarafından bulgu konusuna iştirak edildiğinden ve bulguda tespit edilen konularda ilgili birimlerin bilgilendirildiği; mevzuata aykırılıkların ivedilikle giderilerek taşınır işlemlerinin başta Taşınır Mal Yönetmeliği olmak üzere ilgili mevzuata uygun olarak yapılacağı ifade edildiğinden, bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 4: Üniversite ile Banka Arasında Harç ve Katkı Paylarının Tahsiline İlişkin Yapılan Protokolde Mevzuata Aykırılık Bulunması Üniversite ile banka arasında 17.01.2013 tarihinde imzalanan protokol ile üniversitenin bütün öğrencilerinin tahakkuk etmiş harç, katkı payı vb. ücretlerinin tahsil edilmesi, bu tahsilatın kullanımı, ilgili birimlere havalesi ve bu konulara ilişkin diğer bankacılık işlemlerinin yürütülmesine ilişkin hususlar düzenlenmiştir. Söz konusu protokolde gişe ve elektronik tahsilat yöntemleri ile toplanan harç, katkı payı vb. ödemelerin tek bir tahsilat hesabında toplanacağı ve bu hesaba vadesiz mevduat faizi verilmeyeceği belirtilmektedir. Yukarıda zikredilen protokolün 3’üncü maddesinin “b” bendinde; harç, katkı payı vb. ödemelerin tek bir tahsilat hesabında toplanacağı, bu hesaptaki meblağın tahsilat günü hariç 7 iş günü sonra kullanım hesabı olarak adlandırılan başka bir hesaba aktarılacağı, kullanım hesabında toplanan meblağın ise üniversiteden gelen talepler doğrultusunda değerlendirileceği ifade ediliştir. Aynı protokolün 3’üncü maddesinin “d” bendinde ise, tahsilat hesabındaki meblağa vadesiz mevduat faizi verilmeyeceğine ilişkin hüküm yer almaktadır. Söz konusu hükümlere göre, üniversitenin tahsilat hesabında toplanan meblağdan 7 iş günü boyunca herhangi bir faiz geliri elde edilemeyecektir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 1’inci maddesinde Kanun’un amaçlarından biri; kalkınma planları ve programlarda yer alan politika ve hedefler doğrultusunda kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde dilmesi ve kullanılmasının sağlanması olarak ifade edilmiştir. Yine aynı Kanun’un 8’inci maddesinde ise; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden ve kullanılmasından sorumlu oldukları belirtilmektedir. Ayrıca 07.05.2012 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan ve zikredilen protokolün imzalandığı tarihte yürürlükte olan Kamu Haznedarlığı Genel Tebliği’nin “Uygulama ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 kullanılacak araçlar” başlıklı 5’inci maddesinde, tebliğ kapsamındaki kurumların kendi bütçelerini ya da tasarrufları altındaki her türlü mali kaynaklarını nasıl değerlendirecekleri açıklanmıştır. Dolayısıyla üniversitenin yukarıda bahsedilen tahsilat hesabında toplanan meblağdan herhangi bir faiz geliri elde etmemesi ve bu durumun protokolde hüküm altına alınması hem 5018 sayılı Kanun’un yukarıda bahsedilen hükümlerine hem de zikredilen Tebliğ’e aykırı bir durum oluşturmaktadır. Bu itibarla, üniversite ile banka arasında yapılan protokolde yer alan tahsilat hesabındaki meblağa vadesiz mevduat faizi verilmeyeceği şeklindeki hükmün ilgili mevzuat çerçevesinde gözden geçirilmesi ve üniversiteye ait harç, katkı payı vb. ödemelerin toplandığı tahsilat hesabındaki meblağın da uygun finansal araçlarla değerlendirilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Kamu idaresi cevabında özetle; Üniversite ile banka arasında 19.01.2018 tarihinde yeni bir protokol imzalandığı; bu protokolün ‘d’ bendine; “Üniversitenin tahsilat hesabı yalnızca harç, katkı payı vb. ücretlerin toplanacağı aracı bir hesap olup, üniversitenin kullanım hesabına aktarılan tutarlara yıl sonlarında tahakkuk etmek üzere yıllık % 0,25 faiz uygulanacaktır” maddesinin eklendiği; ‘b' bendine ise, tahsilatın yapıldığı gün hariç, 7 iş günü sonra kullanım hesabına aktarılacağı ifadesinin eklendiği belirtilmiştir. Ayrıca tahsilat hesabındaki meblağın kullanım hesabına aktarılmasına ilişkin sürenin diğer üniversitelerde de aynı şekilde uygulanmakta olduğu belirtilerek, Sayıştay tarafından verilecek karar doğrultusunda işlem yapılacağı ifade edilmiştir. Sonuç olarak Kurum tarafından konuya ilişkin olarak yeni bir protokol düzenlendiği bildirilmiştir. Ancak söz konusu protokol hükümlerine bakıldığında üniversitenin harç, katkı payı vb. ücretlerinin toplanacağı tahsilat hesabındaki meblağın üniversitenin kullanım hesabına aktarılmasındaki sürenin değişmediği görülmektedir. Yani tahsilat hesabındaki meblağ tahsilatın yapıldığı gün hariç 7 iş günü sonra kullanım hesabına aktarılacaktır. Ayrıca yeni düzenlenen protokolde üniversitenin kullanım hesabına aktarılan tutarlara yıl sonlarında tahakkuk etmek üzere yıllık % 0,25 faiz uygulanacağı ifade edilmiştir. Bulguda tahsilat hesabındaki meblağın 7 iş günü boyunca tahsilat hesabında tutularak kullanım hesabına aktarılmaması ve bu meblağa da herhangi bir faizin işletilmemesi eleştiri konusu yapılmıştı. Yukarıdaki açıklamalardan görüldüğü üzere üniversite ile banka arasında yapılan yeni protokolde bu hususun tam olarak düzeltilmediği görülmüştür. Tahsilat hesabındaki meblağa yıl sonlarında tahakkuk etmek üzere yıllık % 0,25 faiz uygulanacağı
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16
hükmünün getirilmesinin de üniversite açısından çok anlamlı olmadığı düşünülmektedir.
Çünkü söz konusu meblağın üniversitenin kullanım hesaplarına aktarılması durumunda daha
yüksek faiz oranlarından nemalandırılması mümkün olacaktır. Nitekim söz konusu protokolün
imzalandığı tarihte yürürlükte olan Kamu Haznedarlığı Genel Tebliği’nin nemalandırmaya
ilişkin oranlarına bakıldığında bu durum açık olarak görülecektir.
Tahsilat hesabı konusunda yapılması gereken, bu hesaptaki tutarın iş günü sonlarında
üniversitenin kullanım hesabına aktarılması ve yürürlükte bulunan Kamu Haznedarlığı
Tebliği’nde belirtilen uygun finansal araçlarla nemalandırılmasıdır. Bu nedenle bulgu konusu
tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.
BULGU 5: Üniversite ile Banka Arasında Yapılan Kampüs Kart Protokolünün
Yürütülmesinde Mevzuata Aykırılıklar Bulunması
Üniversite ile banka arasında 04.08.2011 tarihinde Kampüs Kart protokolü
imzalanmıştır. Bu protokol üniversite personeli ve öğrencilerinin Bank 24 Jet kartları ile
kampüs giriş-çıkış, yemekhane, kantin, öğrenci işleri ve kütüphane gibi üzerinde tarafların
anlaşmaya varacağı ödeme ve kontrol noktalarında ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olarak
imzalanmıştır.
Kartlı ödeme sistemleri için gerekli otorizasyon, altyapı, sistem, donanım, yazılım ve
operasyonlarının banka tarafından yapılacağı projede, kimlik kartı altyapısı, kişiselleştirme ve
kartların kimlik tanıma sisteminde kullanılabilmesi için gerekli hizmet de yine banka tarafından
sağlanacaktır. Kimlik sisteminin kontrolü, yönetimi ve operasyonel işleyişi tamamen
üniversitede olacak olup; banka bu kartlarla yapılacak finansal işlemlerin sorumluluğunun
yanında finansal işlemler için gerekli olan donanımın sağlanması, yazılımın yapılması ve
kurulacak altyapının 5 yıl boyunca bakımlarından da sorumlu olacaktır.
Yukarıda özetle kapsamına değinmiş olduğumuz Kampüs Kart protokolünün
yürütülmesinde bazı sorunların ortaya çıktığı görülmüştür. Bunları şu şekilde sıralayabiliriz:
a- Protokolün “Uygulamaya İlişkin Hükümler” başlıklı bölümünün “f” bendine göre;
yemekhaneye 21 adet ödeme turnikesi, 20’si dolum özellikli olmak üzere toplam 50
adet POS cihazı kurulacaktır. Ayrıca tüm kantin ve yemekhanelere kablosuz POS cihazı
verilecektir. Kampüste ve üniversitenin diğer birimlerinin bulunduğu yerlerde
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 üniversitenin uygun göreceği noktalara ve uygun göreceği zamanda en az 7 adet nakit yatırmalı ATM ve 10 adet KİOSK kurulacaktır. Protokol hükmünden görüleceği üzere, banka protokol kapsamında bazı cihazları ve donanım unsurlarını temin etme taahhüdünde bulunmuştur. Bankanın taahhütlerini yerine getirmesi üniversite bünyesinde kurulan sistemin etkin çalışmasını doğrudan etkileyen bir durum olduğundan yukarıda ayrıntısı verilen cihaz ve makinelerin tam olarak kurulup kurulmadığı önem arz etmektedir. Ancak bankanın bu taahhütlerini protokole uygun olarak yerine getirip getirmediği hususu konuya ilişkin envanter çalışması yapılmadığından tam olarak saptanamamıştır. b- Protokolün “Uygulamaya İlişkin Hükümler” başlıklı bölümünün “i” bendinde, yatırımlar için harcanmak üzere veya ayni yardım olarak 350.000,00 TL’nin hibe olarak verileceği ifade edilmiştir. Konuya ilişkin olarak sunulan belgelere göre, banka tarafından üniversiteye değeri 72.075,00 Türk Lirası olan 1 adet traktör, değeri 56.150,00 Türk Lirası olan 1 adet kamyonet ve herhangi bir belge sunulmadığından değeri tespit edilemeyen 1 adet yol süpürme aracı hibe olarak verilmiştir. Yol süpürme aracının değeri tespit edilemediğinden bankanın taahhüt ettiği hibe tutarının ne kadarını yerine getirdiği saptanamamıştır. Bu nedenle yol süpürme aracının değerinin tespit edilmesi ve bankanın hibeye ilişkin eksik bir ödemesi varsa söz konusu tutarın da bankadan tahsil edilmesi gerekmektedir. c- Protokolün “Uygulamaya İlişkin Hükümler” başlıklı bölümünün “j” bendinde; Bank 24 Jet karşılığı toplanacak ve üniversite tarafından belirlenecek kart ücretinden kart basım maliyeti olan 6 TL’lik kart ücreti düşülerek geri kalan miktarın üniversite adına açılan bir hesapta yukarıda zikredilen 350.000,00 TL’lik hibeye ek olarak üniversite projelerinde kullanılmak üzere bloke edileceği belirtilmiştir. Üniversite adına açılacağı belirtilen banka hesabında toplanan meblağ ve bunun hangi amaçlarla kullanıldığı incelenmek istenmiştir. Ancak yeterli bilgi ve belge zamanında sunulmadığından bu konuda yeterli düzeyde inceleme yapılamamıştır. Dolayısıyla söz konusu banka hesabının durumunun ve bu hesapta bloke edileceği ifade edilen meblağın üniversitenin hangi projelerinde kullanıldığının tespit edilmesi gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 d- Söz konusu Kampüs Kart protokolünde banka tarafından taahhüt edilen 350.000,00 TL’lik hibenin en son hangi tarihe kadar üniversiteye verileceği hüküm altına alınmamıştır. Dolayısıyla belirsiz bir durum söz konusu olup, bu durum hibenin yerine getirilmesinin takibini de zorlaştırmaktadır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 3’üncü maddesinin “i” bendinde kamu geliri; kanunlarına dayanılarak toplanan vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay veya benzeri gelirler, faiz, zam ve ceza gelirleri, taşınır ve taşınmazlardan elde edilen her türlü gelirler ile hizmet karşılığı elde edilen gelirler, borçlanma araçlarının primli satışı suretiyle elde edilen gelirler, sosyal güvenlik primi kesintileri, alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirler şeklinde açıklanmıştır. Aynı Kanun’un 11’inci maddesinde ise aynen; “ Bakanlıklarda müsteşar, diğer kamu idarelerinde en üst yönetici, il özel idarelerinde vali ve belediyelerde belediye başkanı üst yöneticidir. (Mülga ikinci cümle: 3/10/2016-KHK- 676/69 md.) Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve bu Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana; mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar. Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler.” denilmektedir. Mevzuat hükümlerinden görüldüğü üzere, bankanın taahhüt ettiği hibe bir kamu geliri mahiyetindedir. Ayrıca üniversite tarafından belirlenen kart basım ücretinden 6 TL’lik kart basım maliyeti düşüldükten sonra ortaya çıkan tutar da bir kamu geliridir. Bunun yanında banka tarafından protokol kapsamında kurulacak sisteme ilişkin yazılım ve donanım unsurlarını da ayni bir kamu geliri olarak nitelemek mümkündür. Bu nedenle söz konusu kamu gelirlerinin takibinin de sağlıklı bir şekilde yapılması önem arz etmektedir. Bu itibarla, başta üst yönetici olmak üzere, ilgili diğer kişi ve birimlerin söz konusu
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 Kampüs Kart protokolüne ilişkin yukarıda maddeler halinde açıkladığımız hususları konuya ilişkin mevzuat ve zikredilen protokol hükümleri çerçevesinde, hassasiyetle takip etmeleri gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Kamu idaresi cevabında özetle; Banka tarafından Kampüs Kart protokolünün ‘f’ bendi uyarınca üniversite bünyesinde kurulacak cihaz, makine ve ATM’lerin sayıları belirtilmiştir. Buna göre banka tarafından 7 adet ATM, 20 adet ödeme turnikesi, 56 adet pos cihazı ve 6 adet aktarma cihazının kurulumu yapılmıştır. Bunlardan bir kısmı İskenderun Teknik Üniversitesi’nin kurulması ve üniversitenin bazı birimlerinin oraya aktarılması nedeniyle iptal edilmiştir. Protokolün “i” bendinde, yatırımlar için harcanmak üzere veya ayni yardım olarak belirlenen 350.000,00 TL tutarındaki hibenin 161.375,00 TL’sinin yol süpürme aracı, 72.075,00 TL’sinin traktör, 56.150,00 TL’sinin ise kamyonet şeklinde üniversiteye verildiği belirtilmiştir. Ayrıca Bank 24 Jet karşılığı toplanan ve üniversite tarafından belirlenen kart ücretinden kart basım maliyeti olan 6 TL’lik kart ücreti düşüldükten sonra geri kalan tutarın 67.992,00 TL olduğu ifade edilmiştir. Sonuç olarak Kurum tarafından gönderilen cevap yazısı ve eki belgeler çerçevesinde bulgu konusu yapılan hususlara ilişkin olarak aşağıdaki değerlendirmeleri yapmak mümkündür: a- Üniversite ile banka arasında yapılan protokol uyarınca banka tarafından üniversitenin muhtelif yerlerine kurulması taahhüt edilen cihaz, makine ve ATM’lerin envanteri bulgu üzerine yapılmıştır. Envanterde belirtilen sayılara bakıldığında bankanın taahhütlerini büyük oranda yerine getirdiği görülmüş olup; özellikle İskenderun Teknik Üniversitesi kurulduktan sonra taahhüt edilen cihaz, makine ve ATM’lerin bir kısmı iptal olmuştur. Üniversite bünyesinde kurulan diğer cihazların ise üniversitenin ihtiyaçlarını karşıladığı görülmektedir. Dolayısıyla kurumun bu konuya ilişkin cevabı yerinde görülmüştür. b- Banka tarafından protokolün ‘i’ bendi uyarınca, yatırımlar için harcanmak üzere veya ayni yardım olarak 350.000,00 TL’nin üniversiteye hibe olarak verileceği ifade edilmiştir. Cevap yazısı eki belgeler ( araç hibe sözleşmeleri, taşınır işlem fişleri ve trafik tescil belgeleri) incelendiğinde, bankanın üniversiteye 56.150,00 TL değerinde bir adet kamyonet, 72.075,00 TL değerinde bir adet traktör ve 161.375,00 TL değerinde bir adet kamyonu (vakumlu yol süpürme aracı) hibe olarak verdiği görülmüştür. Bu durumda banka tarafından yapılan toplam
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 hibe tutarı 289.600,00 TL’dir. Dolayısıyla banka 60.400,00 TL’lik hibeyi yerine getirmemiştir. Bankanın hibe taahhüdünü tam olarak yerine getirmesi uygun olacaktır. c- Bank 24 Jet karşılığı toplanan ve üniversite tarafından belirlenen kart ücretinden kart basım maliyeti olan 6 TL’lik kart ücreti düşüldükten sonra geri kalan tutarın 67.992,00 TL olduğu belirtilmiştir. Protokolün ‘j’ bendinde bu tutarın üniversitenin projelerinde kullanılacağı belirtilmesine rağmen cevap yazısında buna ilişkin herhangi bir belge sunulmamıştır. Dolayısıyla bankanın bu taahhüdünü de yerine getirmesi gerekmektedir. d- Kampüs Kart protokolünde banka tarafından taahhüt edilen 350.000,00 TL’lik hibenin en son hangi tarihe kadar üniversiteye verileceği hüküm altına alınmamıştır. Dolayısıyla belirsiz bir durum söz konusu olup, bu durum hibenin yerine getirilmesinin takibini de zorlaştırmaktadır. Cevap yazısında üniversite tarafından bu konuya değinilmemiştir. Protokolde tarafların taahhütlerini yerine getirecekleri sürelerin kesin olarak belirlenmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 6: Üniversiteye Ait Taşınmazların Cins Tashihi İşlemlerinin Yapılmaması Üniversitenin taşınmaz mal işlemlerinin incelenmesi neticesinde, üniversiteye ait taşınmazların cins tashihi işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür. Üniversiteye ait taşınmazların bir kısmının cins tashihlerinin yapılmadığı; bu nedenle de mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtlarında görünen cinslerinin birbirine uygun olmadığı tespit edilmiştir. Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı kurum ve kuruluşların mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla 02.10.2006 tarihli ve 26307 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Cins tashihlerinin yapılması ” başlıklı 10'uncu maddesinde; “(1) Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır. Kamu idareleri taşınmazların cins tashihinin yapılması için gerekli işlemleri yaparlar. (2) Tahsis edilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar açısından bu yükümlülük kullanan idarenin veya gerçek veya tüzel kişilerin durumu tespit eden yazısı üzerine taşınmaz maliki idareye aittir. Ancak cins tashihine ilişkin gerekli belgeler ile buna ilişkin malî yükümlülükler kullanıcılar tarafından karşılanır.” denilmiştir. Aynı Yönetmelik’in 11’inci maddesinde ise kayıt değişikliği işlemlerinin nasıl yapılacağı maddeler halinde açıklanmıştır. Ancak konuya ilişkin olarak yapılan incelemede, tapuda kayıtlı taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile kayıtlarda belirtilen cinslerinin birbirine uygun olmadığı görülmüştür. Üniversiteye ait taşınmazların yukarıda zikredilen yönetmelik hükümlerine uygun olarak cins tashihlerinin yapılarak, taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarında belirtilen cinslerinin birbirine uygun hale getirilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Kamu idaresi cevabında özetle; üniversiteye ait taşınmazların cins tashihlerinin yapılarak, taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarında belirtilen cinslerinin birbirine uygun hale getirilmesi ve kayıt değişikliği için ilgili birimlerle yazışma yapıldığı; gerekli bilgilerin temin edilmesini takiben ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde işlem yapılacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak Kurum tarafından bulgu konusuna iştirak edildiğinden ve yazışma yapılan birimlerden gerekli bilgilerin temin edilmesini takiben ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde işlem yapılacağı ifade edildiğinden, bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22
8. EKLER
EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI
38.43 MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU
Hesap
Kodu
Yardı
mcı
Hesap
Yardı
mcı
Hesap
GİDERİN TÜRÜ 2015 2016 2017
Kod.1 Kod.2 TL Kr TL Kr TL Kr
630 1 1 Memurlar 103.878.069 43 93.694.086 23 101.461.541 18
630 1 2 Sözleşmeli Personel 986.734 67 1.024.554 91 1.712.645 74
630 1 3 İşçiler 377.952 38 532.717 50 512.476 76
630 1 4 Geçici Personel 1.750.249 81 1.225.799 28 1.112.378 98
630 1 5 Diğer Personel 549.097 18 661.904 93 922.413 48
630 2 1 Memurlar 15.563.102 70 14.688.059 23 15.557.500 72
630 2 2 Sözleşmeli Personel 184.837 99 175.297 01 254.943 01
630 2 3 İşçiler 85.352 86 90.555 22 103.149 76
630 2 4 Geçici Personel 284.691 78 209.022 62 186.167 26
630 2 5 Diğer Personel 17.821 09 25.329 21 35.244 34
630 3 2 Tüketime yönelik Mal ve
Hizmet Alımları
8.417.877 77 7.294.701 96 8.387.763 73
630 3 3 Yolluklar 2.443.293 27 2.009.871 36 1.789.423 56
630 3 4 Görev Giderleri 108.173 14 242.305 43 161.467 42
630 3 5 Hzmet Alımları 11.205.866 01 12.082.993 41 14.409.877 27
630 3 6 Temsil ve Tanıtma Giderleri 25.828 37 25.992 94 10.211 31
630 3 7 Menkul Mal,Gayrimaddi Hak
Alım,Bakım ve Onarım
Giderleri
1.268.959 68 1.343.490 80 1.294.479 39
630 3 8 Gayrimenkul Mal Bakım ve
Onarım Giderleri
1.892.541 71 1.214.708 36 952.278 71
630 5 1 Görev Zararları 2.000.000 00 2.404.935 35 3.599.712 58
630 5 2 Hazine Yardımları 826.000 00 2.136.000 00 2.250.000 00
630 5 3 Kar Amacı Gütmeyen
Kuruluşlara Yapılan
Transferler
447.754 80 382.783 18 360.118 03
630 5 4 Hane Halkına Yapılan
Transferler
0 0 14.400 00 92.224 00
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 630 5 6 Yurtdışına Yapılan Transferler 0 0 0 0 0 0 630 7 1 Yurtiçi Transferleri 23.312 07 1.486.323 84 2.794.531 60 630 11 99 Diğer Değer ve Miktar Değişimleri Giderleri 369.451 26 131.377 55 287.754 47 630 12 5 Diğer Gelirler 0 0 0 0 1.797 90 630 13 1 Maddi Duran Varlıklar Amortisman 18.851.043 50 17.456.111 51 19.240.240 10 630 13 2 Maddi OlmayanDuran Varlıklar Amortisman 853.416 53 1.979.832 93 956.673 52 630 13 3 Diğer Duran Varlıkların Amortisman Giderleri 0 0 3.637.401 69 153.267 20 630 14 1 Kırtasiye Malzemeleri 661.714 17 620.007 89 554.402 67 630 14 2 Beslenme,Gıda Amaçlı ve Mutfakta Kullanılan Tüketim Malzeme 716 26 4.332 92 8.287 16 630 14 3 Tıbbı ve Labotuar Sarf Malzemeleri 94.803 10 75.721 44 948.792 93 630 14 4 Yakıtlar,Yakıt Katkıları ve Katkı Yağlar 1.285.711 85 742.522 21 1.243.455 59 630 14 5 Temizlenme Ekipmanları 372.710 17 302.245 39 298.758 79 630 14 6 Giyecek,Mefruşat ve Tuhafiye Malzemeleri 461.611 90 550.128 23 371.292 14 630 14 7 Yiyecek 138 02 0 0 21.624 49 630 14 8 İçecek 69 55 1.347 84 9.757 13 630 14 9 Canlı Hayvanlar 0 0 0 0 8.621 55 630 14 10 Zirai Maddeler 106.521 14 89.463 40 112.267 50 630 14 11 Yem 9.622 80 0 0 10.244 0 630 14 12 Bakım onarım veÜretim Malzemeleri 766.785 16 832.488 47 638.999 2 630 14 13 Yedek Parçalar 1.330.800 12 1.336.175 56 939.765 12 630 14 14 Nakil Vasıtaları Lastikleri 22.655 59 10.825 71 19.783 60 630 14 15 Değişim,Bağış ve Satış Amaçlı Yayınlar 121.738 78 30.826 8 12.512 50 630 14 16 Spor Malzemeleri Grubu 71.700 42 127.716 23 158.672 3 630 14 17 Basınçlı Ekipmanlar 2.670 87 13.799 00 4.121 50 630 14 99 Diğer Tüketim Amaçlı Malzemeler 296.584 32 41.840 46 61.259 68 630 20 2 Kişilerden Alacaklardan Silinenler 9.838 59 73.815 40 87.424 4
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24
630 25 2 Öz Büt Kap Kamu İd Bedelsiz
Ol Dev Var Kaynaklanan
Giderler
218.988 56 2.608.732 15 0 0
630 25 3 Düz ve Den Kur Bedelsiz ol
Devr Varlıklardan
Kaynaklanan Giderleri
0 0 5.241.600 00 0 0
630 30 6 Proje Kapsamında Yapılan
Cari Giderler
2.145.960 48 994.224 78 2.800.617 56
630 99 99 Yukarda Tanımlanamayan
Diğer Giderler
53.211 70 228.515 48 35.144 38
GİDERLER TOPLAMI (A) 180.450.778 97 180.096.885 09 187.046.085 40
Hesap
Kodu
Yardı
mcı
Hesap
Yardı
mcı
Hesap
GELİRİN TÜRÜ 2015 2016 2017
Kod.1 Kod.2 TL Kr TL Kr
600 3 1 Mal ve Hizmet Satış Gelirleri 14.047.246 23 5.581.971 82 6.452.052 66
600 3 6 Kira Gelirleri 559.161 12 244.168 39 496.946 98
600 3 9 Diğer Teşebbüs ve Mülkiyet
Gelirleri
0 0 0 0 0 0
600 4 1 Yurt Dışından Alınan Bağış ve
Yardımlar
1.799.031 53 1.050.279 59 1.742.801 82
600 4 2 Merkezi Yönetim Bütçesine
Dahil İdarelerden Alınan Bağış
ve Yar.
187.720.000 00 176.158.527 00 195.665.000 00
600 4 3 Diğer İdarelerden Alınan
Bağış ve Yardımlar
129.936 88 150.771 65 324.931 30
600 4 4 Kurumlardan ve Kişilerden
Alınan Yardım ve Bağışlar
886.566 56 452.065 47 2.008.670 74
600 4 5 Proje Yardımları 374.044 10 93.746 25 122.129 95
600 5 1 Faiz Gelirleri 540.999 36 927.281 82 2.059.118 21
600 5 2 Kişi ve Kurumlardan Alınan
Paylar
4.149.848 55 4.292.892 62 19.180.905 4
600 5 3 Para Cezaları 61.075 54 34.799 96 782.322 67
600 5 9 Diğer Çeşitli Gelirler 8.767.432 41 4.425.023 65 5.383.280 37
600 11 99 Diğer Değer ve Miktar
Değişimleri Gelirleri
431.748 12 217.194 60 55.030 75
600 25 1 Gen Büt Kap Kamu İd Bedelsiz
Ol Al Mali Olmayan Var El Ed
Gel
58.158 02 65.136 00 20.998 00
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 610 3 1 Mal ve Hizmet Satış Gelirleri 1.194.556 65 165.997 72 167.822 71 610 3 6 Kira Gelirleri 932 49 1.985 43 1.077 17 GELİRLER TOPLAMI (B) 218.329.759 28 193.525.875 67 234.798.519 9 FAALİYET SONUCU [A-B)] (+ / -) 37.878.980 31 13.428.990 58 47.752.433 69
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26
MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tabloların tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Kurumlar Vergisi Mükellefiyetinin Tesis Edilmemesi Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde bulunan birimlerden kurumlar vergisi mükellefi olması gerekenlere ilişkin mükellefiyet işleminin tesis edilmediği tespit edilmiştir. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinin (c) bendinde iktisadi kamu kuruluşlarının kazançlarının kurumlar vergisine tabi olacağı belirtilmiştir. Mezkur Kanunun 2’nci maddesinde, “(1) Sermaye şirketleri: 29/6/1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
32
hükümlerine göre kurulmuş olan anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit
şirketler ile benzer nitelikteki yabancı kurumlar sermaye şirketidir. Bu Kanunun
uygulanmasında, Sermaye Piyasası Kurulunun düzenleme ve denetimine tâbi fonlar ile bu
fonlara benzer yabancı fonlar sermaye şirketi sayılır.
(2) Kooperatifler: 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa veya özel
kanunlarına göre kurulan kooperatifler ile benzer nitelikteki yabancı kooperatifleri ifade eder.
(3) İktisadî kamu kuruluşları: Devlete, il özel idarelerine, belediyelere, diğer kamu
idarelerine ve kuruluşlarına ait veya bağlı olup, faaliyetleri devamlı bulunan ve birinci ve ikinci
fıkralar dışında kalan ticarî, sınaî ve ziraî işletmeler iktisadî kamu kuruluşudur.
....
(6) İktisadî kamu kuruluşları ile dernek veya vakıflara ait iktisadî işletmelerin kazanç
amacı gütmemeleri, faaliyetlerinin kanunla verilmiş görevler arasında bulunması, tüzel
kişiliklerinin olmaması, bağımsız muhasebelerinin ve kendilerine ayrılmış sermayelerinin veya
iş yerlerinin bulunmaması mükellefiyetlerini etkilemez. Mal veya hizmet bedelinin sadece
maliyeti karşılayacak kadar olması, kâr edilmemesi veya kârın kuruluş amaçlarına tahsis
edilmesi bunların iktisadî niteliğini değiştirmez” denilerek iktisadi işletmenin tanımı yapılmış
ve muafiyeti etkilemeyen hususlar açıklanmıştır.
1 seri nolu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin 2.3.1’inci bölümünde;
“İktisadi kamu kuruluşları, kamu idare ve kuruluşlarına ait veya bağlı olan tüm iktisadi
işletmeleri kapsar. Bu nedenle iktisadi kamu kuruluşları kavramı, hem kamu iktisadi
teşebbüslerini hem de kamu kurum ve kuruluşlarına ait veya tabi olan veyahut bunlar
tarafından kurulan veya işletilen iktisadi kuruluşlar ile döner sermayeli kuruluşları da
kapsamına alır” denilmektedir.
Tebliğin 2.4’üncü bölümünde;
“İktisadi işletmenin belirlenmesinde Kanunun 2 nci maddesinin beşinci fıkrasında
belirlenen koşullar dikkate alınacak olup işletmelerin belirgin özellikleri bağlılık, devamlılık ve
faaliyetin ticari, sınai veya zirai bir mahiyet arz etmesidir. Diğer bir anlatımla iktisadi
işletmenin unsurları, ticari faaliyetin de temel özelliklerinden olan, bir organizasyona bağlı
olarak piyasa ekonomisi içerisinde bedel karşılığı mal alım-satımı, imalatı ya da hizmet ifaları
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 gibi faaliyetlerdir” denilerek vergi mükellefiyeti noktasında iktisadi işletmelerin özellikleri belirtilmiştir. Mevzuatta belirtildiği üzere, döner sermaye işletmesi bünyesinde faaliyet gösteren birimlerden ticari, zirai ve sınai alanda faaliyet gösterenlerin, faaliyetleri yıl içinde süreklilik arz ediyorsa kazançların kurumlar vergisi mükellefiyeti kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Kamu idaresi cevabında özetle; Konu ile ilgili Gelir İdaresi başkanlığının görüşüne başvurulduğu, gelen cevaba göre Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bünyesinde faaliyet gösteren birimlerden ticari, zirai ve sınai alanda faaliyet gösteren ve faaliyetleri yıl içinde süreklilik arz eden birim olarak Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğü’nün Kurumlar Vergisi mükellefi olması için işlemlerin başlatıldığı ve ilgili birime 14.05.2018 tarih E.28583 numaralı yazı ile talimat gönderildiği, gelişmeler hakkında tarafımıza bilgi verileceği belirtilmiştir. Sonuç olarak Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bünyesindeki birimlerden olan ve ticari, zirai ve sınai alanında faaliyet gösteren, faaliyetleri yıl içinde süreklilik arz eden Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğü’nün Kurumlar Vergisi mükellefi olması için gerekli işlemler başlatılmıştır. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 2: Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesinde Görev Yapan Bazı Tabip ve Diş Tabiplerinin Zorunlu Mesleki Mali Sorumluluk Sigortası Yaptırmaması Mustafa Kemal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesinde görev yapmakta olan bazı tabip ve diş tabiplerinin zorunlu mesleki mali sorumluluk sigortalarını yaptırmadıkları görülmüştür. 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'un ek 12’nci maddesinde, “Kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar, tıbbi kötü uygulama nedeniyle kendilerinden talep edilebilecek zararlar ile kurumlarınca kendilerine yapılacak rüculara karşı sigorta yaptırmak zorundadır. Bu sigorta priminin yarısı kendileri tarafından, diğer yarısı döner sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden, döner sermayesi bulunmayan kurumlarda kurum bütçelerinden ödenir.” denilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 Yukarıda zikredilen Kanun hükmünden de açıkça görüleceği üzere, zorunlu mesleki mali sorumluluk sigortasının temel amacı tıbbi kötü uygulamalar nedeniyle ortaya çıkabilecek mali risklerin asgari düzeye indirilmesidir. Söz konusu sigorta yaptırılmak suretiyle tabip ve diş tabipleri hem kendilerinden talep edilebilecek zararlara hem de kurumları tarafından kendilerine yapılacak rüculara karşı sigortalanmış olmaktadırlar. Bu itibarla, Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesinde görev yapmakta olan tabip ve diş tabiplerinin yukarıda zikredilen Kanun hükmü uyarınca mesleki mali sorumluluk sigortasını yaptırmaları gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Kamu idaresi cevabında özetle; Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünce 2017 yılında ve 2018 yılında sigorta yaptıran tabip ve diş tabiplerinin tespit edildiği; bu bağlamda sigorta yaptırmayan tabip ve diş tabiplerinin, zorunlu mesleki mali sorumluluk sigortasını yaptırmaları için Tıp Fakültesi Dekanlığına ve Diş Hekimliği Fakültesi Dekanlığına 08/05/2018 tarih ve E27648 sayılı yazı ile bilgi verildiği ve eksikliklerin tamamlanmasının Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünce takip edileceği belirtilmiştir. Sonuç olarak Kurum tarafından bulgu konusuna iştirak edildiğinden; tabip ve diş tabiplerinin zorunlu mesleki mali sorumluluk sigortasını yaptırmaları için ilgili birimlerle yazışma yapıldığından, bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35 7. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36
MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 38
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 39 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilir. Bu çerçevede, Mustafa Kemal Üniversitesinin yayımladığı 2017-2021 dönemine ait Stratejik Plan, 2017 yılı Performans Programı ve 2017 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir. 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2017 yılı performans denetimi kapsamında Mustafa Kemal Üniversitesinin yayımladığı 2017-2021 dönemine ait Stratejik Plan, 2017 yılı Performans Programı ve 2017 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. Yapılan denetim sonucunda üniversitenin 2017-2021 dönemine ait Stratejik Planın "mevcudiyet", "zamanlılık" ve "sunum" kriterine uygun olduğu görülmüştür. Üniversite, misyon ve vizyonunu gerçekleştirmek üzere 5 amaç, bu amaçların altında 19 adet performans
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 40 hedefi ve bu hedeflere yönelik toplam 81 adet faaliyet belirlemiştir. Amaçlar üst politika belgelerine uygun belirlenmiş ve hedefler de bunu gerçekleştirecek şekilde düzenlenmiştir. Amaç ve hedefler "ilgili", "ölçülebilir" ve "iyi tanımlanmıştır". Üniversitenin 2017 yılı Performans Programı değerlendirildiğinde; programın zamanında hazırlandığı, bu nedenle "mevcudiyet", "zamanlılık" ve "sunum" kriterine uyduğu görülmüştür. 2017 yılı için 19 adet performans hedefi ve buna ait 55 adet performans göstergesi belirlenmiştir. Performans hedefleri ölçülebilir ve iyi tanımlanmıştır. Kamu İdaresinin 2017 yılı Faaliyet Raporu değerlendirildiğinde raporun, "mevcudiyet" ve "zamanlılık" kriterine uygun hazırlandığı görülmüştür. Performans hedef ve göstergeleri planlama ve raporlama dokümanlarında tutarlı olarak kullanılmakla birlikte faaliyet raporunda, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerin gerçekleşme durumlarında meydana gelen sapmaların nedenlerine yer verilmemiştir. Bu nedenle “sunum”, "doğrulanabilirlik" ve "geçerlilik" kriterlerinin kısmen karşılandığı söylenebilir. Veriler, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından Elektronik Belge Yönetim Sistemi üzerinden resmi yazışmayla temin edilmektedir. Performans gösterge sonuçlarını ölçmek için özel bilgi sistemi oluşturulmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir. 6. DENETİM BULGULARI Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesi BULGU 1: Göstergelerdeki Sapmaların Nedenlerine İlişkin Açıklama Yapılmaması Faaliyet Raporunda hedeflerin yıl sonu gerçekleşmeleri “başarılı” , ”makul" ya da “iyileştirilmeli” şeklinde ifade edilirken, hedeflerden sapmalara ilişkin açıklama yapılmamıştır. 5018 sayılı Kanunun 41'inci maddesinde; “İdare faaliyet raporu, ilgili idare hakkındaki genel bilgilerle birlikte; kullanılan kaynakları, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerini, varlık ve yükümlülükleri ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgileri de kapsayan malî bilgileri; stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyetleri ve performans bilgilerini içerecek şekilde düzenlenir.”
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 41 Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 18' inci maddesinde; “Performans bilgileri” başlığı altında; idarenin stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara ilişkin değerlendirmelere yer verilir.” denilmektedir. Üniversitenin henüz performans göstergelerini ölçmek için kurulmuş bir bilgi sistemi olmamasına rağmen birimlerden gelen geri bildirimlerle, hedeflerden sapmalar belirlenmeye çalışılmıştır. Bazı hedefler “başarılı” bazıları da ”makul" ya da “iyileştirilmeli” şeklinde ifadelerle gerçekleşme durumları belirtilmiş, hedeflerden sapmaların nedenleri için ise herhangi bir açıklama getirilmemiştir. Ancak mevzuata göre, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerin gerçekleşme durumlarında meydana gelen sapmaların nedenlerine faaliyet raporunda yer verilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Kamu idaresi cevabında özetle; 2018 yılında faaliyete geçecek olan yazılım ile birlikte hedeflerin sistematik olarak ölçüleceği ve bundan sonraki süreçte yayımlanacak olan faaliyet raporlarında hedef sapmalarına ayrıntılı olarak yer verileceği belirtilmiştir. Sonuç olarak Kurum bundan sonraki faaliyet raporlarında belirlenen gösterge rakamlarından sapmalara ayrıntılı olarak yer verileceğini belirttiğinden önümüzdeki yıl faaliyet raporlarında bulgu konusu tespitin devam edip etmediği izlenecektir.