MİMAR SİNAN GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2018
ĠÇERĠK MĠMAR SĠNAN GÜZEL SANATLAR ÜNĠVERSĠTESĠ 2017 YILI SAYIġTAY DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 MĠMAR SĠNAN GÜZEL SANATLAR ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2017 YILI SAYIġTAY DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 33
MĠMAR SĠNAN GÜZEL SANATLAR ÜNĠVERSĠTESĠ 2017 YILI SAYIġTAY DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
KISALTMALAR MKE: Makine Kimya Endüstrisi
TABLOLAR LĠSTESĠ Tablo1: İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığının Doğrudan Temin Usulüyle Yaptığı Alımlar Tablo 2: Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığının Doğrudan Temin Usulüyle Yaptığı Alımlar
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 2017 YILI BÜTÇE GELĠR GERÇEKLEġMELERĠ Açıklama Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gelir Toplamı GerçekleĢme Oranı(%) Gelir Gerçekleşmesi 138.701.000 141.291.478 102 Üniversitenin faaliyet gelirleri 144.533.966,27 TL ve faaliyet giderleri 111.235.098,38 TL'dir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kağıtlar sayım tutanağı, Taşınır kesin hesap cetveli ile taşınır hesabı icmal cetveli Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu . Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Üniversite TaĢınmazlarının Envanter ÇalıĢmalarının Tamamlanmaması Nedeniyle TaĢınmaz Kayıtlarının Fiili Durumu Yansıtmaması 02.10.2006 tarihli ve 26307 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan” Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik‟e” göre kamu kurumları kendilerine tahsis edilen taşınmazlar dahil, kullandıkları tüm taşınmazlarını muhasebe yönetmeliklerinde yer alan kodlara göre kaydetmek zorundadırlar. Kamu idarelerine ait mali tabloların doğru ve güvenilir bir şekilde üretilebilmesi amacıyla mülkiyeti Hazineye veya diğer kamu idarelerine ait olup bir başka kamu idaresine tahsis edilen taşınmazların tahsis edildikleri kamu idarelerinin mali tablolarında gösterilmesini teminen, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmelik‟inin 130, 131 ve 132‟nci maddeleri ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmelik‟inin 170, 172, 174, 176 ve 186‟ncı maddelerinde gerekli düzenlemeler yapılarak, 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251- Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252-Binalar Hesabı cins tashih işlemleri yapılmadığından, sadece kurumun mali tablosunda 252- Binalar Hesabı yer aldığı görülmüştür. Yönetmeliğin uygulanması ve taşınmazların envanter çalışmalarının yapılarak muhasebe kayıtlarına alınmasına ilişkin süreç ise Yönetmelik‟in “Mevcut taşınmazların kaydına ilişkin işlemler” başlıklı Geçici 1‟inci maddesinde; “Geçici Madde 1- (Değişik: 3/6/2014-2014/6455 K.) (1) Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazlar bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden ve aşağıdaki şekilde kayıtlara alınır: a) Taşınmazların fiili envanteri emlak vergi değerleri üzerinden kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince, mevcut kullanım şekilleri esas alınarak en geç 30/09/2014 tarihine kadar tamamlanır ve bu Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine kaydedilir. b) Fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgiler muhasebe kayıtları yapılmak üzere ilgili muhasebe birimlerine verilir. Muhasebe birimleri, kayıtlı taşınmazları ilgili hesaplardan
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 1/10/2014 tarihi itibarıyla çıkarır ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarını yapar. (2) Yönetmeliğin 5 inci maddesine göre yapılması gereken işlemler 31/12/2017 tarihine kadar tamamlanır.” Denilmektedir. Taşınmazların kayıt ve kontrolüne ilişkin işlemlerin düzenlendiği Yönetmelik‟te madde 5‟e dair yapılacak işlemlerin tamamlanmasına ilişkin son tarih 31.12.2016 iken, 06.02.2017 tarihli ve 2017/9854 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Yönetmelik‟in 1‟inci maddesiyle 31.12.2017 şeklinde değiştirilmiştir. Buna göre; -Taşınmazların fiili envanterinin en geç 30.09.2014 tarihine kadar tamamlanması, -Envanter işlemleri tamamlanan taşınmazların kullanım şekillerini yani fiili durumlarını yansıtır şekilde muhasebe kayıtlarına alınması işleminin ise 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanması, Zorunludur. Kurumun 2017 yılı taşınmaz envanter ve muhasebe kayıtlarına ilişkin yapılan incelemede; -30.09.2014 tarihine kadar tamamlanması gereken envanter çalışmalarına bu süre bittikten sonra ilk kez 14.12.2015 tarihinde 8679 sayılı yazı ile başlanıldığı, -Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından kısmen tamamlanan çalışmaların 17.02.2017 tarih ve 3024 sayılı yazı ile Rektörlük Makamına sunulduğu, -Sunulan bu çalışmalarda da bazı taşınmazların maliyet bedel bilgilerinin elde edilemediği, bundan dolayı yeniden çalışılmaya başlandığı, bu sebeple mali hizmetler birimince konsolide işlemleri yapılamadığı, -Envanter çalışmalarının tamamlanmaması üzerine taşınmaz icmallerinin hazırlanmadığı, -Yukarıda yer alan tüm eksiklikler neticesinde (31.12.2017 tarihine kadar
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 tamamlanması gereken) taşınmazların fiili durumları esas alınmak suretiyle muhasebe kayıtlarına altına alınma işleminin tamamlanmadığı, Tespit edilmiş olup, taşınmaz envanter çalışmalarının ve icmallerinin tamamlanmaması nedeniyle muhasebe kayıtlarının ve bu arada mali tablolarda bulunan taşınmaz kayıtlarının fiili durumu yansıtmadığı değerlendirilmektedir. Bu durumda taşınmazların gerçek durumu yansıtması için cins tashih işlemleri yapılarak, 250-Arazi ve Arsalar Hesabı ile 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı‟nı kapsayacak şekilde mali tabloların düzenlenmesi sağlanmalıdır. Kamu idaresi cevabında; Kamu İdarelerine ait Taşınmazların Kaydına ilişkin Yönetmeliğin Geçici Madde 1 uyarınca 30.09.2014 tarihinde tamamlanması gereken envanter çalışmaları, 2017/9854 Karar sayılı Kamu İdarelerine ait Taşınmazların Kaydına ilişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1.maddesinde 31.12.2017 tarihine kadar uzatılmış olup, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 14.12.2015 tarihinde 8679 sayılı yazı ile envanter çalışmaları başlatılmıştır. İlgili Kurumlardan (Belediyeler, Milli Emlak, Emlakçılar Odası vs.) emlak tespit değerleri ile ilgili yazışmalar yazılmış ve Rektörlük Makamının 18.12.2017 tarih ve 228 sayılı Olurları ile Değer Tespit Komisyonu oluşturulmuştur. Üniversitemizin kullanımında olan bazı taşınmazlar tarihi nitelik taşıyan eserler olması sebebiyle tapu kaydı ve tahsis belgeleri istenmiştir. 30.09.2016 tarihinde Rektörlük Makamına konu ile ilgili bilgi verilmiş, Rektör imzası ile 30.09.2016 tarih ve 16773 sayılı yazı ile yönetmelik gereği işlemlerin yapılması gerektiği Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığına bildirilmiştir. 23.12.2016 tarih ve 22449 sayılı yazı ile tekrar işin yapılması gerektiği için ilgili daire tekit edilmiştir. Yapı İşleri Daire Başkanlığı 17.02.2017 tarih ve 3024 sayılı yazısı ile Maliyet Bedeli/Rayiç Bedeli/İz bedeli/Emlak V.D. sütunundaki bilgiler hariç olan envanter çalışmasını Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına havalesi yapılmak üzere Rektörlük Makamına göndermiştir. Taşınmazların cins tashihi yapılması için tapu idaresine verilmek üzere gerekli olan yapı kullanma izni, yapı ruhsatı ve benzeri belgeler İstanbul geneli kamu kurumlarında olduğu gibi kurumumuzda da mevcut değildir. İlgili belediyelerden de temin edilememektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Sonuç olarak İdarece verilen cevapta, bazı çalışmalar yapılacağı belirtilmekle birlikte, 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri ile bu kanuna dayanılarak çıkarılan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların kaydına ilişkin Yönetmelik gereğince, taşınmazlara ilişkin envanter ve cins tashih işlemleri tamamlanarak mali tablolardaki taşınmaz kayıtlarının fiili durumu yansıtır duruma getirilmesi gerekmektedir. BULGU 2: Hurdaya Ayrılan TaĢınırların Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında Kayıtlı Olması Gerekirken Doğrudan Giderler Hesabına Kaydedilmesi Yapılan incelemede, -Kurumun hurdaya ayırmak ve kayıttan düşmek amacıyla ayırdığı taşınırları Kayıttan Düşme ve Onay Tutanağı düzenledikten sonra kullanılma olanağını yitirdiğinden, kayıtlı değerleri üzerinden 294 nolu hesaba borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak kaydetmek yerine, doğrudan 630-Giderler Hesabına kayıt edildiği, -Kullanılma olanağını yitiren maddi duran varlıkların bu şekilde doğrudan gider kaydı yapılması neticesinde, ayrılmış olan amortisman tutarının 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç, 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydının da yapılmadığı, Tespit edilmiştir. 294 Elden Çıkarılacak Stoklar Ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının niteliği ve işleyişi Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmelik‟inin 214 ve 215‟inci maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı, çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren gelecek yıllar ihtiyacı stoklar ve maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılacaktır. Hesabın işleyişinin anlatıldığı 215‟inci maddesinde, kullanılma olanağını yitiren maddi duran varlıklar kayıtlı değerleri üzerinden bu Hesaba borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak; ayrılmış olan amortisman tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç, 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiştir. Maddenin devamında; “Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında kayıtlı stok ve varlıklardan satılmak suretiyle elden çıkarılanların, bir taraftan kayıtlı değeri bu hesaba alacak, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu fark 600-
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Gelirler Hesabına alacak, satış bedeli 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç, ayrılmış olan amortisman tutarları 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumsuz fark 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.” Denilmektedir. Tespit için gerekli araştırmanın/soruşturmanın yapılarak söz konusu maddi duran varlıkların nerede, kim tarafından ve nasıl kullanıldığına veya ne kadarının ne zaman satıldığına ve eğer kaybolmuşsa/zayi olmuşsa ne kadarının zayi olduğuna ilişkin edinilecek bilgiden sonra ilgili muhasebe kayıtlarının yapılması bu suretle, sorumluların tespiti ve hesap verebilirlik sağlanmalıdır. Kamu idaresi cevabında; Muhasebat Genel Müdürlüğü‟nün Amortisman ve Tükenme Payları başlıklı 47 sıra nolu Genel Tebliğinin 6. maddesinde Taşınır Mal Yönetmeliğinin amortisman ve payı süre ve oranlarına göre 14.000 TL ye kadar olan dayanıklı taşınırların her biri için amortisman oranı % 100 olarak belirlenmiştir. Diğer bir ifadeyle maliyet bedeli bu tutarlara kadar olan duran varlıklar, hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edilir. Hurdaya ayrılan 5 yılı dolmuş olan taşınırlarımızın 14.000 TL den fazla olanlar için amortisman payları tükenmiş olduğundan herhangi bir hesap çalıştırılmamıştır. 14.000 TL den az olan taşınırlarımız için ise amortisman hesapları say2000i sistemi tarafından otomatik olarak çalıştırılmamıştır. Say2000i sisteminde ve Taşınır Kayıt Yönetim Sistemi‟ne geçiş sürecinde amortisman hesaplarıyla ilgili sağlıklı herhangi bir döküm alınamadığından 257 birikmiş amortismanlar hesabı manuel olarak çalıştırılamamıştır. Ayrılmamış olan Amortisman payları tespit edilerek düzeltme kaydı yapılacaktır. Kullanım sonucu yıpranmış, hurdaya ayrılmış taşınırlarımız Bomonti yerleşkesinde bulunan hurda depomuza gönderilmiştir. Hurda deposunda bulunan taşınırların hiç biri satılmak suretiyle elden çıkarılmamış olduğundan 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar hesabı çalıştırılmamıştır. Bazı taşınırlarımız (bilgisayar, ekran ,dizüstü bilgisayar , tablet vb. ) tasarım atölyelerinde öğrenci çalışmalarında parça düzeyinde maket malzemesi olarak ilgili birimler tarafından kullanıma verilmiştir. 2018 yılında hurdaya ayrılan taşınırlar için MKE Hurda İşletmesi Müdürlüğüne satış işlemleri yapılmasına esas olmak üzere, Hurdaya ayrılan taşınırlarla ilgili işlem yapılması için ilgili birimlere 18.05.2018 tarih ve 9806 sayılı yazı yazılmış olup en kısa süre de MKE Hurda İşletmesi Müdürlüğüne bedeli karşılığı Rektörlükçe oluşturulacak komisyonunca satılarak ilgili bütçeye gelir
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 kaydedilecektir. Sehven çalıştırılmayan 294 Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabı gerekli düzetme kayıtları yapılarak çalıştırılacaktır. Sonuç olarak İdare cevabında, kullanım sonucu yıpranmış ve hurdaya ayrılmış duran varlıkların hiçbirinin satılmak suretiyle elden çıkarılmamış olması nedeniyle “294 Elden Çıkarılacak Stoklar Ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı” yerine “630 Giderler Hesabı” kullanıldığını belirtilmiştir. Oysa ki, ekonomik bir değeri olan ve halen İdarenin mülkiyetinde bulunan varlıkların, hurda bile olsa muhasebe kayıtlarında gösterilmesi ve hurdalar elden çıkarılıncaya kadar muhasebe kayıtlarında izlenmesi gerekmektedir. Buna göre; varlıkların kayıtlı değeri üzerinden “Diğer Duran Varlıklar Hesap” grubundaki “294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı”na, diğer yandan birikmiş amortismanın da aynı hesap grubundaki “299 Birikmiş Amortismanlar hesabı”na alınması gerekmektedir. Diğer yandan, İdarenin cevabında, amortisman ve tükenme payı söz konusu edilmiştir. Oysa bulgu konusu, sadece hurdaya ayrılan taşınırlar için 294 nolu Hesap kullanılması gerekirken doğrudan gider kaydı yapılması nedeniyle ayrılmış olan amortisman tutarının “257 Birikmiş Amortisman Hesabı”ndan “299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı”na aktarılmamasına ilişkindir. Sehven çalıştırılmayan “294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar hesabı” gerekli düzeltme kayıtlarının yapılacağı belirtilmişse de, gerek 2017 yılı kayıtlarında gerekse daha önceki yılın kayıtlarında 294 nolu ve 299 nolu hesabın hiç kullanılmadığı, bu nedenle yapılan tespit doğrultusunda işlem tesisi gerektiği değerlendirmektedir. 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Üniversitenin Tüm Yapım ĠĢlerinin Ön Projeye Dayanılarak Birim Fiyat Teklif Almak Suretiyle Yapılması 4734 sayılı Kanun‟un “İdarelerce Uyulması Gereken Diğer Kurallar” başlıklı 62‟nci maddesinde, “ Bu Kanun kapsamındaki idarelerce mal veya hizmet alımları ile yapım işleri için ihaleye çıkılmadan önce aşağıda belirtilen hususlara uyulması zorunludur: … c) (Değişik: 18/4/2007-5625/5 mad.) … uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamaz. İhale konusu yapım işinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ön veya kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. Uygulama projesi bulunan yapım işlerinde anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale yapılması zorunludur. Ancak, doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan yapım işlerinde ön veya kesin proje üzerinden, her türlü onarım işleri ile işin yapımı sırasında belli aşamalarda arazi ve zemin etütleri gerekmesi veya uygulamada imar ve güzergâh değişikliklerinin muhtemel olması nedenleriyle ihaleden önce uygulama projesi yapılamayan, bina işleri hariç, yapım işlerinde ise kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. Bu işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımlar için anahtar teslimi götürü bedel, uygulama projesi yapılamayan kısımlarda ise her bir kalem iş için birim fiyat teklif almak suretiyle ihale yapılabilir…” Hükmü bulunmaktadır. Yukarıdaki hükümlerden de anlaşılacağı üzere; bina işlerinde uygulama projesi yapma zorunluluğu vardır. Diğer işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımları için uygulama projesi, yapılamayan kısımları için kesin proje yapılabilir. Ancak, doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan işler ile ihale konusu işin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve mali özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ise ön ve/veya kesin proje hazırlanarak ihaleye çıkılabilir. Üniversitenin uygulama projeleri bulunmadığından, anahtar teslimi götürü bedel yerine tüm yapım işlerini ön projeye dayanılarak birim fiyat teklif alma suretiyle ihale etmesi
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim
Raporu
12
mevzuata aykırıdır. Bu nedenle, ihaleye çıkmadan önce tüm uygulama projeleri eksiksiz
olarak hazırlanmalı ve anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale yapılmalıdır.
Kamu idaresi cevabında; Üniversitemiz binalarının birçoğu tarihi binalar olup,
yapımları ve onarımları karmaşıktır. Ayrıca Üniversitemizin tamamı sit alanı bölgesinde
olması sebebiyle, yapılacak bütün yapım, onarım ve restorasyon işleri Kültür Varlıkları
Korumu Bölge Kurulu onayına tabidir. Bu sebeple yapılan ihalelerde, ön projeye çıkılmış,
daha sonra kurulun onayı alındıktan sonra uygulama projeleri oluşturulmuştur.
Bunun yanı sıra okul, hastane ve yurt binalarının avam projelerinin Büyükşehir
Belediye Başkanlığı ve Anıtlar Kurulu tarafından onaylandıktan sonra 3194 sayılı İmar
Kanunun Kamuya ait yapı ve tesisler ile sanayi tesislerinde ruhsat başlıklı 26. Maddesinde yer
alan “: “ – Kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak veya yaptırılacak yapılara, imar
planlarında o maksada tahsis edilmiş olmak, plan ve mevzuata aykırı olmamak üzere mimari,
statik, tesisat ve her türlü fenni mesuliyeti bu kamu kurum ve kuruluşlarınca üstlenilmesi ve
mülkiyetin belgelenmesi kaydıyla avan projeye göre ruhsat verilir “ hükmü uyarınca ön
projesine göre yapım işleri süreci yürütülmüştür.
Uygulama projelerinin gerçekleşmesi en az bir yıl sürdüğünden Kalkınma Bakanlığı
yatırım projesinde yer alan kimi yapım işlerimizin ödeneğinin o yıl içinde olması nedeniyle
uygulama projesi beklenildiği takdirde yaklaşık maliyetlerin tekrar değiştirilmesi, işin tanımı
ve teknik şartnamenin yeniden düzenlenmesi gerekmektedir. Kaldı ki Kültür ve Tabiat
Varlıkları Kanunu kapsamında bulunan taşınmazlarda yapım işlerinde mevzuat tümüyle farklı
olup, süreç uzamaktadır. Yılbaşında gelen ödeneğin üzerinde işlerin gerçekleştirilmesi riskini
beraberinde getirdiği gibi, yapım işlerinde isteklilerin uygulama projesine göre teklif
hazırlaması halinde farklı fiyatlarda teklifler çıkmaktadır.
Firmaların teklifleri arasında ciddi açıklık olduğu için sapma yüksektir. Kurumun
fiyatların objektifliği ve ekonomikliği açıdan değerlendirme yapmasına imkan
vermemektedir. Çevre ve Şehircilik Bakanlığının her yıl yayımlanan yapım birim maliyet
cetveline göre yaklaşık maliyeti belirlememiz ve puantajlara göre inşaat kalemlerinin ve
malzemelerin belirlenmesi halinde isteklilerin verdiği tekliflerde sadece küsurat farkı
olabilmektedir. Bu durumda idarenin kolay değerlendirme yapması, maliyet ile verilen teklif
arasında çok fazla sapma olmamasına imkan sağlamaktadır. Bununla birlikte daha rekabetçi
bir ihale süreci yaşanmasına olanak sağlamaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Sonuç olarak İdare cevabında, uygulama projelerinde karşılaşılan güçlüklerden bahsedilmiş ve ön projeye dayanarak ihaleye çıkılması açıklanmıştır. Ancak, ön projeye dayanarak ihaleye çıkılması, ön projenin ihale edilen işi bütün yönleriyle açıklayacak mahiyette olmaması nedeniyle işin yapımı aşamasında önceden düşünülmeyen işler ortaya çıkacak, bu durumda hem sözleşme bedeli hem de işin bitirme süresi değişecektir. Nitekim Üniversitenin ön projeye dayanarak, başlama tarihi 25.02.2014 ve 240 gün süreli Resim ve Heykel Müzesi İnşaatı ile başlama tarihi 19.08.2015 ve 210 gün süreli Beşiktaş Kampüs İnşaatı işi bu nedenle halen bitirilememiştir. Diğer yandan, 4734 sayılı Kanunun “İdarelerce Uyulması Gereken Diğer Kurallar” başlıklı 62 nci maddesinde, yapım işlerinde uygulama projesi hazırlanmadan ihaleye çıkılamayacağı açıkça belirtildiğinden, Kanunun bu hükmüne uyulması zorunludur. BULGU 2: Temel Ġhale Usulleri ile Yapılması Gereken Yapım ĠĢlerinin Pazarlık Usulü ile GerçekleĢtirilmesi Üniversitenin tüm yapım işlerinin pazarlık usulü ile ilan yapılmaksızın ihale edildiği görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu‟nun “Temel İlkeler” başlıklı 5‟inci maddesinde, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel usuller olduğu ve diğer ihale usullerinin Kanunda belirtilen özel hallerde kullanılabileceği hüküm altına alınmıştır. Bu hükme rağmen, yapım işlerinde pazarlık usulü (21/b) istisnai bir usul olmaktan çıkarılarak, temel ihale usulü yerine ikame edilmiştir. 4734 sayılı Kanunu‟nun 5‟inci maddesinde ayrıca idarelerin yapılacak ihalelerde rekabet ve saydamlığın sağlanmasından sorumlu olduğu vurgulanmış; 60‟ıncı maddesinde ise, bu ilkelere aykırı olarak ihaleye çıkılmasına izin verenler ve ihale yapanlar hakkında, ilgili mevzuatları gereğince disiplin cezası uygulanacağı; fiil veya davranışlarının özelliğine göre haklarında ceza kovuşturması da yapılacağı ve hükmolunacak ceza ile birlikte sebebiyet verdikleri zararın genel hükümlere göre kendilerine tazmin ettirileceği hükme bağlanmıştır. İhalenin temel ilkeleri olan rekabet ve saydamlığın ve aynı zamanda kamu yararının en iyi şekilde sağlanması için, yasa ile de zorunlu tutulan açık ihale usulü ve belli istekliler
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 arasında ihale usulünün uygulanması; pazarlık yöntemine ise istisnai olarak başvurulması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle Üniversitemizin yapım işlerinde gerçekleştirilen pazarlık usulü ihaleleri, Kamu İhale Kanununda da belirtildiği gibi, ani ve beklenmeyen veya idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması durumları hasıl olması sonucu yapılmıştır. Bu süreçte Rektörlüğümüzce belirlenen, kendini kanıtlamış firmalar davet edilerek ve ikinci teklifler alınarak, ihalelerde maksimum kazanç, rekabet ve saydamlık ortamı sağlanmıştır. Şimdiye kadar pazarlık usulü ile gerçekleştirilmiş olan yapım işlerinde bu risk yoktur ve kamu yararı gözetilmektedir. Firmalar yaklaşık maliyete odaklanmakta olup ihaleyi alan firma yaklaşık maliyetin altında kalmaktadır. İhalelerde birim fiyat ve metrajlı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı‟nın İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları metraja yazdığında tüm firmalar yaklaşık maliyet civarında tekliflerini oluşturacaklardır. Bu şekilde objektif olmakta, ihaleyi yapan kamu kurumunun verilen teklifleri kontrol etme imkanı doğmaktadır. Verilen teklifler arasında büyük açıklık bulunmamakta, yaklaşık maliyet etrafında olmaktadır. Bu da ihalede rekabet ve eşitliği sağlamaya yöneliktir. Nihayetinde kamu yararı ve şeffaflık gözetilmiş olacaktır. Anahtar teslim ihalelerde tüm firmalar proje üzerinden maliyetlerini oluşturacağından bir çoğu yaklaşık maliyetin üzerinde kalmaktadırlar. İdarenin verilen farklı fiyatlar karşısında işin gerçek maliyetini ve olabilirliği konusunda kanı oluşturması daha güçtür. Sonuç olarak İdare cevabında, kendini kanıtlamış firmalar davet edilerek ve ikinci teklifler alınarak, ihalelerde maksimum kazanç, rekabet ve saydamlık ortamının sağlandığı belirtilmiştir. Oysa, yapım işlerinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre temel usul olan açık ihale usulünün uygulanması gerektiği açıktır. Kaldı ki, İdarece genellikle 4734 sayılı Kanunun 21/b maddesine göre çıktığı ihaleye 5 veya 7 firmanın davet edildiği ve çağrılan firmalardan bazılarının teşekkür mektubu vererek ihaleye katılmadığı veya ihaleye katılan üç istekliden ikisinin belgelerinin uygun olmadığı gerekçesiyle ihale dışı bırakıldığı görülmüş olup, Kanuna aykırılık teşkil eden ve ihalenin sıhhatini zedeleyen bu tür uygulamalardan kaçınılmalıdır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 BULGU 3: ĠĢlerin Kısımlara Ayrılarak Doğrudan Temin Usulüyle Yapılması Kilyos Araştırma Merkezinin yapım işleri ile İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığınca gerçekleştirilen büro mefruşatı alımlarının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu‟nun 19‟uncu maddesinde belirtilen temel ihale usullerinden birisiyle yapılması gerekirken, limit altında kalmak amacıyla kısımlara bölünerek doğrudan temin (22/d) yöntemiyle gerçekleştirildiği görülmüştür. Kanunu‟nun “Temel İlkeler” başlıklı 5‟inci maddesinde, bu Kanun‟a göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel usuller olduğu ve diğer ihale usullerinin Kanun‟da belirtilen özel hallerde kullanılabileceği hüküm altına alınmış; idarelerin yapılacak ihalelerde rekabet ve saydamlığın sağlanmasından sorumlu olduğu vurgulanmış ve eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin kısımlara ayrılamayacağı belirtilmiştir. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığınca birbirine yakın tarihlerdeki aynı yükleniciden yapılan büro mefruşatı alımları limit altında kalmak amacıyla kısımlara bölünerek Kanun‟un 22‟nci maddesinin (d) bendine göre doğrudan temin usulüyle yapılmıştır (Tablo 1) Tablo 1: Ġdari ve Mali ĠĢler Daire BaĢkanlığının Doğrudan Temin Usulüyle Yaptığı Alımlar Alımın Ġçeriği: Onay Tarihi: Yüklenici Firma Adı: Tutarı (K.D.V. Hariç) Hizmet Binalarına Büro Mefruşat Alımı 24.05.2017 A Firması 50.490,00 TL Araştırma Merkezine Büro Mefruşat Alımı 30.05.2017 A Firması 50.250,00 TL Hizmet Binalarına Büro Mefruşat Alımı 29.05.2017 A Firması 50.210,00 TL Hizmet Binalarına Büro Mefruşat Alımı 06.06.2017 A Firması 51.016,00 TL Hizmet Binalarına Büro Mefruşat Alımı 29.06.2017 A Firması 54.300,00 TL Hizmet Binalarına Büro Mefruşat Alımı 15.08.2017 A Firması 50.420,00 TL Hizmet Binalarına Büro Mefruşat Alımı 16.08.2017 A Firması 49.900,00 TL Araştırma Merkezine Büro Mefruşat Alımı 20.09.2017 A Firması 52.125,00 TL Hizmet Binalarına Büro Mefruşat Alımı 21.09.2017 A Firması 52.200,00 TL Hizmet Binalarına Büro Mefruşat Alımı 21.09.2017 A Firması 42.040,00 TL
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 Yine, Rektörlük Kilyos Araştırma Merkezinin yapım işi, açık ihale usulü yerine birbirini tamamlayan işler kısımlara ayrılarak doğrudan temin usulüyle gerçekleştirilmiştir (Tablo 2). Tablo 2:Yapı ĠĢleri ve Teknik Daire BaĢkanlığının Doğrudan Temin Usulüyle Yaptığı Yapım ĠĢleri Yapılan ĠĢin Konusu: Onay Tarihi: Yüklenici Firma Adı Tutarı(KDV Hariç) Rektörlük Kilyos Araş. Merk. Gölet Etrafı ve Orman İçi Çev. Düzenlemesi. 12.04.2017 B Firması 53.050,00 TL Rektörlük Kilyos Araş. Merk Drenaj Boruları Yerleştirilip Yeni Yol Yapılması. 29.05.2017 B Firması 51.800,00 TL Rektörlük Kilyos Araş. Merk Teras Yapılması. 14.06.2017 A Firması 53.300,00 TL Rektörlük Kilyos Araş. Merk Muhtelif Boya, Elektrik, Sıhhi Tesisat İşleri. 04.08.2017 C Firması 51.270,00 TL Rektörlük Kilyos Araş. Merk Kul. Üzere Malzeme Alımı. 19.12.2017 B Firması 37.760,00 TL Rektörlük Kilyos Araş. Merk Teras Yapılması. 28.07.2017 C Firması 53.570,00 TL Rektörlük Kilyos Araş. Merk Sahiline Teras ve Çatı Yapıl. 03.11.2017 C Firması 55.000,00 TL Rektörlük Kilyos Araş. Merk Çevre Düzenlemesi Kapsamı. Ses, Işık, Aydınlatma. 05.12.2017 C Firması 55.000,00 TL Bu nedenle bütünlük arz eden tüm işlerin ihalesinde kanunun temel ilkelerine uyulması sağlanmalıdır. Kamu idaresi cevabında; özetle 2017 yılı içinde 4734 sayılı kanun çerçevesinde doğrudan temin usulüyle tedarik edilen mal ve yapım işi toplam bütçenin % 10‟unu geçmeyecek şekilde aracı müteahhit kullanmadan, sadece üretici firmalardan yapılmış olup, söz konusu işler usulüne uygun şekilde Rektörlüğümüzden harcama talimatı alınarak gerçekleştirilmiştir. Üniversitemizde son iki yılda öğrenci kontenjanlarında %20‟lik artış olduğundan bölümlerimizde ve yemekhanelerimizde aşağıda belirttiğimiz şekilde spontane gelişen masa, sandalye ihtiyacını hızlı bir şekilde karşılayabilmek için bütçemizin %10‟unu geçmemek kaydıyla alım yapılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 İhale onay belgesi ekleri malzeme listesi, muayene ve kabul komisyon tutanağına bakıldığından her ne kadar ihale onay belgesinde işin tanımı kısmında standart hizmet binası mefruşat alımı gibi ifade kullanılsa da ki bu memurun ihale onay belgesi formatındaki kopyalamaktan veya standartlaştırılmasından kaynaklanan yeterli yetkinlikte olmamasından kaynaklanmakta olup, her birisi ayrı iş tanımı olup, farklı harcama birimlerine ait alımlardır. Bu nedenle tek bir iş veya hizmet alımı niteliğinde değildir. Kilyos „ta bulunan 160 dönümlük arazimiz için daha elverişli kullanmak ve taleplere sağlıklı cevap verebilmek için çeşitli zamanlarda ihtiyaç doğrultusunda gerek öğrenci gerekse personelimiz için gerekli olan ihtiyaçların giderilmesi için kamu yararı gözetilerek yapılan işlerin ayrı ayrı iş tanımları olup farklı zamanlarda farklı ihtiyaçlara binaen yapılmıştır. Sonuç olarak İdarenin 2015 yılı denetimin sonuçlarında, 4734 sayılı Kanunun 22/d maddesinden faydalanmak amacıyla bazı alımların parçalara bölündüğü bulgusuna yer verilmiştir. Tenkit edilen bu uygulamanın 2017 yılında da devam ettiği görülmüştür. Bulguda gösterilen tablolarda da görüleceği üzere; İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığınca birbirine yakın tarihlerde ve aynı firmadan olmak üzere kısımlara bölmek üzere alımlar yapıldığı, aynı şekilde Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığınca Kilyos Rektörlük Araştırma Merkezinin birbirini tamamlayan yapım işlerinin kısımlara ayrılarak doğrudan temin usulüyle gerçekleştirildiği görülmüş olup, İdare tarafından hem ihale mevzuatına uyulması, hem de ihtiyaçların uygun şekilde karşılanması bakımından bu tür uygulamalardan kaçınılması gerektiği değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 8. EKLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 EK 1: KAMU ĠDARESĠ MALĠ TABLOLARI
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31
MĠMAR SĠNAN GÜZEL SANATLAR ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2017 YILI SAYIġTAY DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
TABLOLAR LĠSTESĠ
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35 Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi'nin 2017 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Üniversitenin Döner Sermaye ĠĢletmesinde Ġç Kontrol Sistemine Yönelik ÇalıĢma Yapılmaması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanun‟un Geçici 11‟inci maddesinin üçüncü fıkrasında; “Döner sermaye işletmeleri yeniden yapılandırılıncaya kadar bunların bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması ve muhasebesi ile kontrol ve denetimi Maliye Bakanlığınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir... ” denilmektedir. 01.05.2007 tarihli Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmelik‟inin “Kontrol ve Denetimin Amacı” başlıklı 11‟inci maddesinde; “İşletmelerde kontrol ve denetimin amacı; a) Gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerin, etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yönetilmesini, b) İlgili mevzuata uygun olarak faaliyet gösterilmesini, c) Her türlü malî karar ve işlemlerde usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesini, ç) Varlıkların kötüye kullanılması ve israfını önlemek ve kayıplara karşı korunmasını, d) Karar oluşturmak ve izlemek için düzenli, zamanında ve güvenilir rapor ve bilgi edinilmesini, sağlamaktır.” hükümleri yer almaktadır. 5018 sayılı Kanun‟un “İç Kontrolün Amacı” başlıklı 56‟ncı maddesinde ise; “İç kontrolün amacı; a) Kamu gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerinin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yönetilmesini, b) Kamu idarelerinin kanunlara ve diğer düzenlemelere uygun olarak faaliyet göstermesini, c) Her türlü malî karar ve işlemlerde usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesini, d) Karar oluşturmak ve izlemek için düzenli, zamanında ve güvenilir rapor ve bilgi edinilmesini, e) (Değişik: 22/12/2005-5436/10 md.) Varlıkların kötüye kullanılması ve israfını önlemek ve kayıplara karşı korunmasını, sağlamaktır.” denilmektedir. Yukarıda bahsedilen Yönetmelik‟in 11‟inci maddesinde yer alan ifade ile 5018 sayılı Kanun‟un 56‟ncı maddesinde yer alan ifade aynı olup, iç kontrol sisteminin uygulanması ile ulaşılacak amaçlar düzenlenmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 37 Ayrıca Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmelik‟inin “Hüküm Bulunmayan Hâller” başlıklı 599‟uncu maddesinde ise; “Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hâllerde, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile 30.12.2006 tarihli ve 26392 mükerrer sayılı Resmî Gazete ’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin genel esasları, kıyasen uygulanır.” denilmektedir. Buna göre, döner sermayeli işletmeleri, iç kontrol sisteminin oluşturulmasına ilişkin ayrı bir düzenleme bulunmadığı için 5018 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatta yer alan iç kontrol sistemine ilişkin hükümlerine tabi olacaklardır. Yukarıdaki hükümler çerçevesinde Üniversite Döner Sermaye İşletmesinde iç kontrol sisteminin kurulması ve kamu iç kontrol standartlarına uyum sağlanmasına yönelik çalışma yapılmalıdır. Kamu idaresi cevabında; Üniversitemizde 2014 yılında yapılan İç Kontrol eylem Planına yönelik çalışmalarda Döner Sermaye İşletmesi dahil edilmesi sehven unutulmuş ise de, Üniversitemiz İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı 2016 yılında tüm harcama birimlerinden toplanan veriler ışığında değerlendirilerek 2017-2018 Eylem Planı oluşturulmuştur. Oluşturulan eylem planında öngörülen eylem tamamlanma tarihleri göz önünde bulundurularak tüm harcama birimlerinden eylemlerin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine dair veriler toplanmakta ve yıl sonunda İç Kontrol Sistemi Değerlendirme Raporu oluşturulmaktadır. İç Denetim Birim Başkanlığı tarafından yılda 4 defa İç Kontrol Sisteminin geliştirilmesine yönelik toplantılar yapılmaktadır. Bu bağlamda üniversitemiz İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı değerlendirme aşamasında Döner Sermaye İşletmesinden de veriler alınmakta ve kurum değerlendirmesine dahil edilmektedir. Bunun yanı sıra İç Denetim Birim Başkanlığı tarafından yapılan toplantılara tüm birimler olduğu gibi Döner Sermaye işletmesi de davet edilmekte ve işletme tarafından toplantılara katılım sağlanmaktadır. Sonuç olarak İdare cevabında, Kurumun İç Kontrol Eylem Planının, Döner Sermaye İşletmesi dahil edilerek oluşturulduğu ve İç Kontrol Standartlarına Uyum Planının değerlendirilmesi aşamasında Döner Sermaye İşletmesinden gerekli verilerin alınacağı belirtildiğinden, bundan sonraki denetimlerde durum izlenecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 38 8. EKLER EK 1: KAMU ĠDARESĠ MALĠ TABLOLARI
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 39