KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2018
İÇERİK KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU 15
KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırklareli Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırklareli Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5'inci maddesine göre hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Taşınır kesin hesap cetveli Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı Alınan çekler sayım tutanağı Değerli kağıtlar sayım tutanağı Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu, Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırklareli Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırklareli Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 2017 yılı denetimine ilişkin olarak denetimi yürütmek ve denetim görüşü oluşturabilmek için; Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştay’a Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslara göre hesap dönemi sonunda Sayıştay’a verilecek defter, tablo ve belgeler ile denetim için gerekli kanıtlayıcı belge ve bilgiler, kamu idaresi yönetimi tarafından sağlanmıştır. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Kırklareli Üniversitesi 2017 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tabloların tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Üniversite Bünyesindeki Sosyal Tesislerin Mali İşlemlerinin 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na Uygun Biçimde Yürütülmemesi ve Raporlanmaması Üniversite bünyesinde farklı adlar altında faaliyet göstermekte olan sosyal tesislerin mali işlemlerinin 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na uygun biçimde yürütülmesi ve raporlanması gerekirken, özel bütçe dışında oluşturulan bütçeler ile idarenin tüm mali işlemlerinin bütçe içerisinde muhasebeleştirilmediği ve raporlanmadığı görülmektedir. Kamu İdarelerinin bütçelerinden ayrı olarak, idari ve mali yapılanmaların bir sonucu, yemekhane, misafirhane, kreş, eğitim ve dinlenme tesisi, eğitim, araştırma ve uygulama merkezi gibi adlar altında ayrı ayrı bütçeye sahip işletmeler/hesaplar oluşturulmuştur. Sosyal tesislerin dayanağını oluşturan 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 191’inci maddesinde söz konusu tesislerin kurulabileceği, aynı maddede bunların kuruluş ve işletme esas ve usullerinin Devlet Personel Başkanlığı ile Maliye ve Gümrük Bakanlığınca birlikte hazırlanacak genel yönetmelikle belirlenmesi hükme bağlanmış olmakla birlikte bu konuda bir düzenleme yapılmamıştır. Söz konusu tesisler 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırklareli Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 10'uncu maddesi (Ek: 17/9/2004-5234/ 10 ve 11’nci madde) (o) bendi ve 11'inci maddesi (o) bendi hükümlerine dayanılarak çıkartılan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller ile kamu sosyal tesislerine ilişkin tebliğler çerçevesinde faaliyetlerini yürütmektedirler. Sosyal tesislerin kuruluş ve işleyişine ilişkin genel ve temel bir düzenlemenin olmaması Üniversiteler de dahil olmak üzere idari kararlarla bir çok konuda sosyal tesisler kurulduğu görülmektedir. Daha önceleri bu tesislerin işletilmeleri sırasında personel giderlerinin yanı sıra cari giderlerinin bir kısmı veya tamamı idarelerin kendi bütçelerinden karşılanıyor iken, harcamalarına bir düzen ve disiplin getirmek amacıyla giderlerini kendi gelirlerinden karşılaması kuralı benimsenmiş ve bu kural yılı bütçe kanunlarına konulan hükümlerle ve Maliye Bakanlığına verilen yetki çerçevesinde çıkarılan tebliğler ile yürütüle gelinmiştir. Getirilen kısıtlayıcı bu düzenlemeler ile birçok sosyal tesis kapatılmış, özel işletmelere devredilmiş veya satılmıştır. Günümüzde sosyal tesis anlamında işletilmeye devam edilenlerin önemli bir kısmının Üniversitelerde bulunduğu gözlenmektedir. Üniversiteler tarafından işletilen sosyal tesislerin bir kısmı özel bütçe içerisinde bir kısmı ise özel bütçe dışında sosyal tesis işletmeleri adı altında faaliyetlerini sürdürmektedirler. Özel bütçe içerisinde faaliyetlerini sürdüren sosyal tesisler ayrı bir muhasebesi bulunmadığı gibi giderlerinin bir kısmını özel bütçe giderleri içinde giderleştirmekte, gelirleri ise özel ödenek kaydedilmektedir. Gelirlerin giderlerini karşılayıp karşılamadığı, özel bütçeden kaynak aktarılıp aktarılmadığını tespit etmek için özel olarak ayrıştırma, ölçme vb. karmaşık ve detaylı hesaplamalar yapılmasına ihtiyaç bulunmaktadır. Bunun nedeni özel bütçe içerisinde sosyal tesisler için bütçede kurumsal kodun dolayısı ile buna bağlı alt kodların bulunmamasıdır. Diğer yandan özel bütçe dışında, faaliyetlerini bu defa işletmeler adı altında sürdüren sosyal tesislerin ayrı bir bütçesi, muhasebesi ve mali tabloları bulunmaktadır. Bu oluşum özel bütçeden ayrık, idari ve mali mevzuata tabi olarak faaliyette bulunmaktadır. Kar zarar esasına göre faaliyetini sürdüren söz konusu işletmeler faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan kar ve zararın özel bütçe ile ne şekilde ilişkilendirileceği mevzuatımızda belirsizdir. Ayrıca bu işletmeler de kendi aralarında sadece mensuplarına hizmet verenler ile umuma açık olarak
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırklareli Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 hizmet verenler yönünden de farklılıklar göstermektedirler. Umuma açık hizmet verenler vergi mükellefiyeti ile mesul olmaktadırlar. İstihdam yönünden kamu yönetiminin istihdam usullerine tabi olmadıkları varsayımı ile yerli yersiz alabildiğince ve hiçbir kurala bağlı olmaksızın istihdam sağladıkları da görülmektedir. Yukarıda ifade edilen ve edilebilecek olumlu ve olumsuzlukları içinde barındıran ve birçok kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılarına ve pozisyonlarına göre farklılıklar gösteren kamu sosyal tesisi uygulamalarının bütüncül bir bakış açısı ile mali ve idari mevzuatının tam olarak uygulamaya geçirilemediği gibi mevcut uygulamaların da konu ile ilgili meri mevzuata uyarlı olmadığı görülmektedir. Oysa kamu mali yönetim sistemimizi düzenleyen 5018 sayılı Kanunun “Amaç” başlıklı birinci maddesinde; “Bu Kanunun amacı, kalkınma planları ve programlarda yer alan politika ve hedefler doğrultusunda kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılmasını, hesap verebilirliği ve malî saydamlığı sağlamak üzere, kamu malî yönetiminin yapısını ve işleyişini, kamu bütçelerinin hazırlanmasını, uygulanmasını, tüm malî işlemlerin muhasebeleştirilmesini, raporlanmasını ve malî kontrolü düzenlemektir.” şeklinde ifade edilen tüm mali işlemlerin muhasebeleştirilmesini raporlanmasını ve mali kontrolünü içine alan sonuç itibariyle de hesap verebilirliği ve mali saydamlığı sağlamayı amaç edinen bir düzenleme ortaya konulmuştur. Aynı Kanunun “Bütçe türleri ve kapsamı” başlıklı 12’nci maddesinde ise; “Genel yönetim kapsamındaki idarelerin bütçeleri; merkezî yönetim bütçesi, sosyal güvenlik kurumları bütçeleri ve mahallî idareler bütçeleri olarak hazırlanır ve uygulanır. Kamu idarelerince bunlar dışında herhangi bir ad altında bütçe oluşturulamaz. Merkezî yönetim bütçesi, bu Kanuna ekli (I), (II) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kamu idarelerinin bütçelerinden oluşur. Genel bütçe, Devlet tüzel kişiliğine dahil olan ve bu Kanuna ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kamu idarelerinin bütçesidir. Özel bütçe, bir bakanlığa bağlı veya ilgili olarak belirli bir kamu hizmetini yürütmek üzere kurulan, gelir tahsis edilen, bu gelirlerden harcama yapma yetkisi verilen, kuruluş ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırklareli Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 çalışma esasları özel kanunla düzenlenen ve bu Kanuna ekli (II) sayılı cetvelde yer alan her bir kamu idaresinin bütçesidir” şeklinde ifade edilmiş olup, genel yönetim kapsamındaki idarelerin, bütçelerinin, merkezî yönetim bütçesi, sosyal güvenlik kurumları bütçeleri ve mahallî idareler bütçelerinden teşekkül ettiği ve kamu idarelerince bunlar dışında herhangi bir ad altında bütçe oluşturulamayacağı kuralı getirilmiş ve kanun maddesi ile güvence altına alınmıştır. Esas itibariyle kamu mali yönetimi sitemine genel ve temel bakış açısı Kanunun amaç başlığı altında kapsamlı bir şekilde vurgulanmıştır. Kanunun amacı, bütçe ilkeleri (Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği Madde 8) ve türleri birlikte değerlendirildiğinde, bir kamu idaresinde tüm mali işlemlerin tek bir bütçe içinde yer olmasını, muhasebeleştirilmesi ve raporlanmasını, bunların dışında herhangi bir muhasebe kaydının yapılmamasını raporlanmamasını amaç ve ilke olarak belirlemiştir. Diğer yandan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usullerin “Amaç” başlıklı birinci maddesinde de “Bu Esas ve Usullerin amacı, kamu kurum ve kuruluşlarınca işletilen sosyal tesislerin hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması; işlemlerinin kayıt altına alınması, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi, mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş ilkeleri çerçevesinde, yönetimin ve diğer ilgili kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde hazırlanması ve raporlanmasına ilişkin esas ve usullerin belirlenmesidir.” şeklinde ifade edilmek suretiyle 5018 sayılı Kanunun amaç ve ilkelerini benimsediği görülmektedir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; 5018 sayılı Kanun ile getirilen bütçe ilkeleri, mali saydamlık ve hesap verilebilirlik, tekdüzenin sağlanması, idarenin tüm faaliyetlerini parça parça değil tümünü kapsayan muhasebe kaydının oluşturulmasını ve raporlanmasını güvence altına alan düzenlemelerin yapılması gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle, sosyal tesis işletmeleriyle ilgili madde de belirtilen hususlara katılmakla birlikte konu ile ilgili düzenleme yapma yetkisi üniversitemize ait bulunmamaktadır. İfadesine yer verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırklareli Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Sonuç olarak Genel olarak kamu idaresi bulguya katılmış olup konu ile ilgili Maliye Bakanlığı'nın düzenleme yapması gereğine vurgu yapılmıştır. Günümüzde sosyal tesis anlamında işletilmeye devam edilenlerin önemli bir kısmının Üniversitelerde bulunduğu gözlenmektedir. Üniversiteler tarafından işletilen sosyal tesislerin bir kısmı özel bütçe içerisinde bir kısmı ise özel bütç dışında faaliyetlerini sürdürmektedirler. Kırklareli Üniversitesinde de sosyal tesisler gelir ve giderlerini özel bütçe içerisinde muhasebeleştirilmektedir. Ancak özel bütçe içerisinde faaliyetlerini sürdüren sosyal tesis işlemlerinin ayrı bir muhasebe kaydının yapılmaması, gelir gider ilişkisinin de kurulamaması sonucunu doğurmaktadır. Gelirlerin giderlerini karşılayıp karşılamadığını, özel bütçeden kaynak aktarılıp aktarılmadığını tespit etmek için özel olarak ayrıştırma, ölçme vb. karmaşık ve detaylı hesaplamalar yapılmasına ihtiyaç bulunmaktadır. Bunun nedeni özel bütçe içerisinde sosyal tesisler için bütçede kurumsal kodun dolayısı ile buna bağlı alt kodların bulunmamasıdır. Bu eksikliğin giderilmesi hususu Maliye Bakanlığı'nın uhdesinde olup bütçe içinde ve dışında faaliyetlerini sürdüren sosyal tesislerin muhasebe sisteminin bütüncül ve kapsayıcı bir anlayışla ele alınarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na uyarlı hale getirilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırklareli Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 7. EKLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırklareli Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırklareli Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırklareli Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırklareli Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırklareli Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14
KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırklareli Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 15
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırklareli Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 16 üzere önemli sayılabilecek veri kayıt sistemleri değerlendirilmiştir. Veri kayıt sistemlerine yönelik denetim, aşağıdaki performans hedef ve gösterge ile sınırlandırılmıştır: Performans Hedefi: Üniversitemizin kabul gören saygın ve tanınır bir konuma gelmesi Gösterge 1 2015 2016 2017 Gerçekleştirilen bilimsel/toplumsal etkinlik sayısı 354 355 355 Performansı ölçmek için kullanılan ve performans bilgisini üreten veri kayıt sistemlerinden seçilen bir adet veri kayıt sisteminin değerlendirilmesi sonucunda, tamlık ve doğruluk kriterleri açısından amaca uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Her ne kadar veri kayıt sistemleri üzerindeki inceleme, performans bilgisinin doğruluğunu test etmek amacıyla gerçekleştirilse de, güvenilir veri kayıt sistemlerinin mevcudiyeti raporlanan verilerdeki hata olasılığını ortadan kaldırmaz. Bu nedenle veri kayıt sistemleri hakkındaki olumlu değerlendirme Kırklareli Üniversitesi'nin Faaliyet Raporunda sunduğu performans bilgisinin doğruluğu hakkında mutlak güvence sağlamaz. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına ilişkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmış olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırklareli Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 17 Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilir. Bu çerçevede, Kırklareli Üniversitesinin yayımladığı 2013-2017 dönemine ait Stratejik Plan, 2017 yılı Performans Programı ve 2017 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir. 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2017 yılı performans denetimi kapsamında Kırklareli Üniversitesi’nin yayımladığı 2013-2017 dönemine ait Stratejik Plan, 2017 yılı Performans Programı ve 2017 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. 2017 yılı Kırklareli Üniversitesinin 2013-2017 Stratejik Planının son yılı olması nedeniyle, planın değerlendirilmesi yönelik olarak; beş başlık altında 5 stratejik amaç ve 14 stratejik hedef belirlendiği ve bu hedeflere ilişkin performans göstergeleri oluşturularak üçer aylık ve yıllık periyotlar halinde izleme ve değerlendirme faaliyetleri gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırklareli Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 18 Üniversitenin yapılanma ve işleyişine yönelik ihtiyaçların giderilmesi amacı içerisindeki fiziki altyapı eksikliklerinin giderilmesi ve idari birimlerin işlerlik ve verimliliğinin arttırılmasına ilişkin hedeflerine ulaşılmış olduğu görülmüştür. Teknokent veya KOSGEB (Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı).gibi oluşumların hayata geçirilmesine ilişkin olarak ise bu oluşumların kurulamamış olduğu görülmekle birlikte Transfer Teknoloji Ofisinin kurularak faaliyete geçirilmiş olduğu anlaşılmıştır. Modern, ulusal ve uluslararası düzeyde nitelikli ve verimli bir eğitim-öğretim anlayışını gerçekleştirmek amacı içerisindeki hedeflere ulaşılmasında başarılı olunduğu, ancak Farabi değişim programı çerçevesinde Yükseköğretim Kurulunun 03.08.2016 tarihinde bu programa ilişkin faaliyetlerin yürütülmesine yönelik kararı neticesinde performans göstergesinin gerçekleşmediği görülmüştür. Bilimsel ve akademik araştırma, yayın ve projelerin ulusal ve uluslararası düzeye uygun olarak geliştirilmesi ve sayılarının arttırılması amacı içerisindeki hedeflerden araştırma, makale, yayın sayısı ve üniversite bünyesinde süreli yayın çıkarılması ile ilgili performans göstergesine ulaşılmış olduğu ancak yayınlara ilişkin ödül ve başvuru koşullarının duyurulması ve disiplinler arası çalışmalara yönelik etkinlik sayısı gibi performans göstergeleri ile ilgili sağlıklı bir geri bildirim alınamadığı anlaşılmıştır. Üniversitenin mevcut kaynaklarını geliştirmek ve yeni kaynaklar yaratmak amacı içerisindeki performans göstergelerinin başarılı olunup olunmadığını ölçmeye uygun olmadığı anlaşılmıştır. Üniversitenin ulusal ve uluslararası tanınırlık ve saygınlığını daha da güçlendirmek amacı içerisindeki hedeflere ulaşılmasında ise genel olarak başarılı olunduğu ortaya çıkmıştır. Kırklareli Üniversitesi'nin Stratejik Plan, Performans Programı ve Faaliyet Raporunun mevcut olduğu ve Performans Programı hariç zamanında yayımlandığı, Stratejik Plan ve Faaliyet Raporunun raporlama gerekliliklerine uyduğu ancak Performans Programında ilgililik, iyi tanımlanma kriterlerine aykırılıkların bulunduğu görüldüğünden Performans Programının raporlama gerekliliklerine kısmen uyduğu, performans bilgisinin içeriği açısından da yine kısmen uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Kırklareli Üniversitesi'nin performansını ölçmek için kullandığı sistemin
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırklareli Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 19 değerlendirilmesi amacıyla seçilen hedef ve gösterge çerçevesinde veri kayıt sisteminin incelenmesi sonucunda; ilgili performans hedefine ilişkin göstergenin gerçekleşmesine ilişkin verilerin güvenilir şekilde toplandığı ve raporlandığı görülmüştür. Faaliyet raporu üzerinde yapılan incelemede ise performans hedef ve göstergeleri ile bunlara ilişkin gerçekleşme değerlerinin faaliyet raporu ve performans programına genel olarak tutarlı bir şekilde yansıtıldığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak; Kamu İdaresi stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporlarını hazırlamakla birlikte söz konusu belgelerin mevzuat hükümlerine uygunluğunun sağlanması için gelişime ihtiyaç duyulmaktadır. Mali saydamlık ve hesap verilebilirlik ilkesi gereğince stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporunda yer alan bilgilerin açık, anlaşılır, detaylı ve yeterli bir şekilde raporlanması, bu belgelerin birbirine tutarlığının tam olarak sağlanması, belirlenen performans hedef ve göstergelerinin iyi tanımlanması sağlanmalıdır. 6. DENETİM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesi Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Performans Programının Değerlendirilmesi BULGU 1: İdarenin Performans Programının Kamuoyuna Geç Açıklanması Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeliğin 7’nci maddesinin dört ve altıncı fıkralarında performans programlarının Bakanlıklarda Bakan; diğer idarelerde ise ilgili Bakan veya üst yönetici tarafından Ocak ayı içinde kamuoyuna açıklanması gerektiği ve aynı zamanda, kamuoyuna açıklanan performans programlarının ilgili idarelerin internet sitelerinde yayımlanması gerektiği ifade edilmiştir. İdarenin performans programının mevcut olduğu fakat 14 Mart 2017 tarihinde kamuoyuna açıklandığı ve kurumun internet adresinde yayınlandığı belirtilmişse de 2017 yılı sonu itibariyle de kurumun internet sitesinde yer almadığı görülmüştür. Kamu idaresi cevabında; Üniversitemiz 2017 Yılı Performans Programı “Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik” hükümleri gereğince
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Kırklareli Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 20
süresi içerisinde hazırlanarak yönetmelikte belirtilen ilgili kamu idarelerine ( Maliye Bakanlığı,
Kalkınma Bakanlığı) gönderilmiş bulunmaktadır.
Üniversitemiz 2017 yılı performans programına idaremizin internet adresinde yer
verilmiş bulunmakla birlikte web sayfasında yıl içerisinde yapılan güncellemeler esnasında
sehven kaldırılmış olabileceği düşünülmektedir. Ancak hâlihazırda idaremizin internet
adresindeki web sayfasında Üniversitemizin Stratejik Planları, 2014 yılı dâhil olmak üzere
bütün performans programları ve 2008 yılı dâhil olmak üzere tüm faaliyet raporlarına yer
verilmiş olup kamuoyu ile paylaşılmaktadır.
İfadelerine yer verilmiştir.
Sonuç olarak Bulgumuzda performans programının en geç ilgili yılın ocak ayı sonuna
kadar kamuoyuna açıklanması gerekirken bu sürenin aşıldığı ve üniversitenin internet sitesinde
söz konusu programın yer almadığı belirtilmişti.
Kamu idaresi performans programının süresi içersinde ilgili kurumlara gönderildiği ve
kamuoyuna açıklandığını, ancak internet sitelerindeki güncellemeden ötürü sehven programın
sitelerinden kaldırılmış olabileceğini ifade etmişlerdir.
Sonuç olarak; bulgumuzda belirtilen hususlara ilişkin olarak bulgu konusu tespitin
devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.
BULGU 2: Performans Hedefi ve Altındaki Performans Göstergelerine Önceki
Yıllarda Ulaşılmış Olmasına Rağmen 2017 Yılı Performans Programında da Bu
Performans Hedef ve Göstergelere Yer Verilmesi
Performans programı; bir kamu idaresinin program dönemine ilişkin performans
hedeflerini, bu hedeflere ulaşmak için yürütecekleri faaliyetler ile bunların kaynak ihtiyacını ve
performans göstergelerini içeren programdır. Dolayısıyla gerçekleşmiş bir hedefin programda
yer alması hem anlamsız hem de gereksizdir.
İdarenin 2017 yılı Performans Programında önceki yıllarda gerçekleşmiş performans
göstergelerine tekrardan yer verildiği görülmüştür.
Örneğin;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırklareli Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 21 Kurum performans programında derslik ve eğitim alanları, sosyal aktivite alanları ile işitsel ve görsel teknolojik kaynak sayısının arttırılması, bilişim altyapısının kurulması performans hedefi altındaki: Derslik ve eğitim alanlarının sayısının artırılması performans göstergesi ile ilgili olarak 2015 yılında 286, 2016 yılında 300 ve 2017 yılında 325 olarak belirlenen derslik sayısına 2014 yılında ulaşılmış, Sosyal aktivite alanlarının sayısının artırılması performans göstergesi ile ilgili olarak 2015 yılında, 59, 2016 yılında 59 ve 2017 yılında 60 olarak belirlenen rakama 2017 yılı öncesi ulaşılmış İşitsel ve görsel teknolojik kaynakların sayısının artırılması, bilişim altyapısının kurulması performans göstergesi ile ilgili olarak 2015 yılında 2240, 2016 yılında 2250 ve 2017 yılında 2300 olarak belirlenen rakamlara 2017 yılı öncesi ulaşılmış, olmasından ötürü, söz konusu performans hedefi ve göstergelerine performans programında yer verilmemesi gerekirdi. Kamu idaresi cevabında; özetle, bundan böyle stratejik planlarda dönem sonu için belirlenmiş amaç ve hedeflere program yılından önce ulaşılması halinde üniversitemiz tarafından hazırlanacak yıllık performans programlarında yer verilmemesine özen gösterilecektir. İfadesine yer verilmiştir. Sonuç olarak Bulgumuzda gerçekleşmiş bir hedefin performans programda yer almasının hem anlamsız hem de gereksiz olduğu belirtilmişti. Kamu idaresi cevabında bundan böyle stratejik planlarda dönem sonu için belirlenmiş amaç ve hedeflere program yılından önce ulaşılması halinde performans programlarında yer verilmeyeceğıni ifade etmiştir. Hem yılı performans programı hem de yılı faaliyet raporunu ilgilendiren bulgu konusu husus kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi açısından önem arz etmektedir. Sonuç olarak; her ne kadar kamu idaresi hatanın sonradaki yıllarda düzeltilileceğini belirtmişse de, 2017 yılı için gerçekleşmiş hedeflere kaynak ayrıldığı söz konusu performans programda görülmektedir. Bu yönüyle idarenin 2017 yılı performans programının doğru bilgi vermediği değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırklareli Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 22 BULGU 3: Faaliyetin Performans Hedefi ve Göstergesi ile İlgisinin Kurulamaması 2017 Yılı Performans Programı Hazırlama Rehberine göre; “Performans hedefleri, idarenin ulaşmak istediği hedefleri gösterirken, faaliyetler ise bunları nasıl gerçekleştireceğini ifade eder. Faaliyet: Belirli bir amaca ve hedefe yönelen, başlı başına bir bütünlük oluşturan, yönetilebilir ve maliyetlendirilebilir üretim veya hizmetlerdir. Performans göstergeleri ise performans hedeflerine ne ölçüde ulaşıldığını ölçmek, değerlendirmek ve izlemek üzere kullanılan araçlardır.” Performans hedefleri, idarenin neleri başaracağını, faaliyetler ise bunların nasıl gerçekleştirileceğini ifade eder. Hedeflerin gerçekleşmesine yönelik olarak doğru faaliyetlerin belirlenmesi ve bunların maliyetlerinin gerçeğe en yakın şekilde hesaplanması, mal ve hizmet üretimine ilişkin daha isabetli tercihler yapılması, kaynakların amaç ve hedeflere tahsis edilmesini öngören bütçeleme anlayışının işlerlik kazanması açısından büyük önem taşımaktadır. Buna rağmen İdarenin 2017 Yılı Performans Programında “Üniversitemizin kabul gören saygın ve tanınır bir konuma gelmesi” performans hedefinin altında “İşbirliği yapılan ulusal ve uluslararası üniversite sayısı” göstergesi yer almaktadır. Bu hedefe yönelik olarak belirlenen faaliyet ise “mezuniyet sonrası takip sisteminin tasarlanması ve uygulamanın başlatılması” şekliyle belirtilmiştir. Söz konusu faaliyetin hedef ve gösterge ile nasıl bir ilgisinin kurulduğu açıklamalar kısmından da anlaşılamamıştır. Kamu idaresi cevabında; özetle, 2017 yılı Üniversitemiz performans programında Fayda Maliyetleri Tablosunda “Tüm birimler için mezuniyet sonrası takip sisteminin tasarlanması ve uygulamanın başlatılması” faaliyeti için performans hedefi olarak “Tüm birimler için mezun takip sisteminin oluşturulması” ifadesine yer verilmiş olmakla birlikte, Performans Hedefi Tablosunda aynı hedef ve faaliyet için performans hedefi olarak sehven “Üniversitemizin kabul gören saygın ve tanınır bir konuma gelmesi” ifadesine yer verilmiştir. Bundan böyle düzenlenecek performans programlarında yer alan faaliyetlerin hedef ve performans göstergesi ile ilişkisinin kurulmasına engel olacak performans hedefi tanımlanmamasına ve yazım hataları yapılmamasına dikkat edilecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırklareli Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 23 Sonuç olarak Bulgumuzda İdarenin 2017 Yılı Performans Programında “Üniversitemizin kabul gören saygın ve tanınır bir konuma gelmesi” performans hedefinin altında “İşbirliği yapılan ulusal ve uluslararası üniversite sayısı” göstergesi yer almaktadır. Bu hedefe yönelik olarak belirlenen faaliyet ise “mezuniyet sonrası takip sisteminin tasarlanması ve uygulamanın başlatılması” şekliyle belirtilmiştir. Söz konusu faaliyetin hedef ve gösterge ile nasıl bir ilgisinin kurulduğu açıklamalar kısmından da anlaşılamadığı belirtilmişti. Kamu idaresi cevabında konunun performans programında yazım hatasından kaynaklandığını ifade etmiş, bundan böyle daha dikkatli olunacağını vurgulamıştır. Sonuç olarak; Hem yılı performans programı hem de yılı faaliyet raporunu ilgilendiren bulgu konusu husus kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi açısından önem arz ettiği düşünüldüğünden bu yönüyle idarenin 2017 yılı performans programının doğru bilgi vermediği değerlendirilmektedir. BULGU 4: Performans Programında Göstergenin Belirlenmemiş Olması Performans göstergesi kamu idarelerince performans hedeflerine ulaşılıp ulaşılmadığını ya da ne kadar ulaşıldığını ölçmek, izlemek ve değerlendirmek için kullanılan ve sayısal olarak ifade edilen araçlardır. Dolayısıyla belirlenen göstergenin somut ve spesifik olması gerekir 2017 Yılı Performans Programında “Ulusal ve uluslararası platformlarda işbirliği ve dayanışma sağlanarak rekabet gücünün arttırılması” performans hedefinin altında “Farabi programına katılan öğretim elemanı sayısı” göstergesine rakamla (0) adet yazılmış olması performans göstergesi tanımına uygun düşmemektedir. Kamu idaresi cevabında; 2017 yılı performans programında “Ulusal ve uluslararası platformlarda işbirliği ve dayanışma sağlamak rekabet gücünün arttırılması” performans hedefi ile ilgili olarak “Farabi programına katılan öğretim elemanı sayısı” performans göstergesi önceki program dönemlerinde de sürekli öğretim elemanı hareketliliği bulunmaması nedeniyle sehven sıfır olarak yazılmıştır. Bundan böyle düzenlenecek performans programlarında böyle bir hataya sebebiyet verilmemesine özen gösterilecektir. İfadelerine yer verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırklareli Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 24 Sonuç olarak Kamu idaresi bulugu konusuna katılmakla birlikte bundan böyle düzenlenecek performans programlarında böyle bir hataya sebebiyet verilmemesine özen gösterileceğini vurgulamıştır. Sonuç olarak, bulgumuzda belirtilen hususlara ilişkin olarak bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 5: Performans Programında Yer Alan 4.1.1 Performans Göstergesinin İlgililik Kriterini Karşılamaması Performans Programında yer alan “İntranet Benzeri Kurumsal İletişim Ağı Kurulması” şeklindeki 4.1.1 Performans Göstergesinin, 4.1 Başta bilimsel araştırma projesi destekleri olmak üzere yeni kaynak yaratmak hedefiyle ilgili olmadığı 2015 yılı performans denetiminde de bulgu olarak yer almasına rağmen 2017 Yılı Performans Programına da dahil edilmemesinin gerektiği değerlendirilmiştir. Kamu idaresi cevabında; Üniversitemiz 2017 yılı performans programında ilgililik kriterini karşılamaması nedeniyle “İntranet Benzeri İletişim Ağı Kurulması” faaliyeti için kaynak ayrılmayarak Faaliyet Maliyetleri Tablosunda yer vermemekle birlikte sehven Performans Hedef Tablosunda sehven yer verilmiş bulunulmaktadır. İfadesine yer verilmiştir. Sonuç olarak Performans Programında yer alan “İntranet Benzeri Kurumsal İletişim Ağı Kurulması” şeklindeki 4.1.1 Performans Göstergesinin, 4.1 Başta bilimsel araştırma projesi destekleri olmak üzere yeni kaynak yaratmak hedefiyle ilgili olmadığı belirtilmişti. Kamu idaresi cevabında ilgililik kriterini karşılamayan gösterge için kaynak ayrılmadığını sehven Performans Hedef Tablosunda yer verildiğini ifade etmiştir. Sonuç olarak ilgililik kriterini sağlamayan gösterge için kaynak ayrılmaması ve sehven performans programında yer verilmiş olmasından ötürü ilgili performans programda şeklen hata yapıldığı düşünüldüğünden, bulgumuzda belirtilen hususlara ilişkin olarak bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesi Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırklareli Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 25 D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi Ve Değerlendirilmesi Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.