GEBZE TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2018
İÇERİK GEBZE TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 GEBZE TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU 41
GEBZE TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
KISALTMALAR
GYTE : Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü
GTÜ : Gebze Teknik Üniversitesi
MTGB : Muallimköy Teknoloji Geliştirme Bölgesi
MTGB Yönetici A.Ş. : Muallimköy Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici A.Ş.
TGBK : Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu
TGBUY : Teknoloji Geliştirme Bölgesi Uygulama Yönetmeliği
TTO : Teknoloji Transfer Ofisi
TTM A.Ş. : Teknoloji Transfer Merkezi Anonim Şirketi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 2017 YILI BÜTÇE GİDER GERÇEKLEŞMELERİ Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcanan (TL) Gerçekleşme Oranı (%) 111.658.000,00 121.066.402,96 109.769.241,81 90,66 2017 YILI BÜTÇE GELİR GERÇEKLEŞMELERİ Bütçe Tahmini (TL) Gerçekleşen Gelir Toplamı (TL) Gerçekleşme Oranı (%) 111.658.000,00 113.724.547,73 101,85 Gebze Teknik Üniversitesi 2017 yılı gerçekleşen faaliyet gelirleri toplamı 150.667.755,53 TL, faaliyet giderleri toplamı 122.781.766,12 TL'dir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kağıtlar sayım tutanağı, İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4
gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün
belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol
sistemleri de değerlendirilmiştir.
Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve
mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi,
belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri
oluşturmaktadır.
Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve
uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI
BULGU 1: Üniversite Mülkiyetinde Bulunan Bazı Arsa ve Arazilerin Kayıtlı
Değerleri ile Fiili Durumlarının Aynı Olmaması, Muallimköy Teknoloji Geliştirme
Bölgesine Tahsis Edilen Taşınmazların Tahsis Kayıtlarının Yapılmaması, Yıkılan Üç
Binanın Binalar Hesabından Çıkarılmaması
A-) Muallimköy Yerleşkesi olarak bilinen, mülkiyeti Üniversiteye ait olan
taşınmazlar; tapu kayıtlarında, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı envanter kayıtları ile
Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı’nın muhasebe kayıtlarında 2014 yılı itibariyle
Yönetmelik gereği yapılan çalışmalar sonucu toplam 336.722,00 m2 olarak görünmektedir.
Ancak, bu taşınmazlar ile ilgili yapılması gereken kayıt değişikliği, kayıt yenileme
işlemleri; Yönetmeliğin Geçici Madde 1'de belirtilen "31.12.2017" tarihine kadar
tamamlanmadığından taşınmazların fiili durumda envanter toplamı 273.627,07 m2 olarak
çıkarılmıştır.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik'in kayıt değişikliğini
düzenleyen 11 inci maddesinde;
MADDE 11- (1) Kadastro, imar, ifraz, tevhid, cins tashihi, yüzölçüm değişikliği, kat
mülkiyeti tesisi, kamuya terk gibi nedenlerle taşınmazda meydana gelebilecek değişikliklerde
kayıtlar kapatılıp oluşan taşınmazlar esas alınarak yeni kayıt tesis edilir.
(2) Terkin, satış, devir gibi mülkiyeti sona erdiren durumlarda sona eriş nedeni
açıklanarak kayıt kapatılır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5
(3) (Ek: 3/6/2014-2014/6455 K.) Taşınmaza yapılan değer arttırıcı harcamalar,
taşınmazın değerine eklenir.
(4) (Ek: 3/6/2014-2014/6455 K.) Bu madde uyarınca kayıtlarda meydana gelen
değişiklikler en geç yedi gün içinde muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimine ve mali
hizmetler birimine; işlemin yapıldığı ayı takip eden ay sonuna kadar, Aralık ayı içinde işlem
yapılanlar ise aynı ayın sonuna kadar maliki kamu idaresine gönderilir.
12 nci maddesinin birinci fıkrasında da “Kayıtların yenilenmesi” için;
MADDE 12- (1) Kayıtların yenilenmesi halinde kapatılan kayıtlar da dahil olmak
üzere eski kayıtların tamamı yeni kayıtlara işlenir.
denilmektedir.
Geçici Madde 1'de ise;
b) Fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgiler muhasebe kayıtları yapılmak üzere
ilgili muhasebe birimlerine verilir. Muhasebe birimleri, kayıtlı taşınmazları ilgili hesaplardan
1/10/2014 tarihi itibarıyla çıkarır ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe
kayıtlarını yapar.
(2) Yönetmeliğin 5 inci maddesine göre yapılması gereken işlemler 31/12/2017
tarihine kadar tamamlanır.
denilerek bu işlemlerin tamamlanması için "31.12.2017" tarihine kadar süre
verilmiştir.
Dolayısıyla imar planı değişikliği, şuyulandırma gibi kayıt değişikliğini gerektiren
işlemler yapılmayarak muhasebe kayıtlarına geçirilmemiş olduğundan 250 Arazi ve Arsalar
Hesabı mali tablolarda gerçek durumu yansıtmamaktadır.
B-) 11.06.2011 tarihli ve 27961 1.Mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan
Bakanlar Kurulu’nun 2011/1813 sayılı Kararı ile; Kocaeli ilinde bulunan ve ekli kroki ile
tabloda sınırları ve koordinatları gösterilen alanların Muallimköy Teknoloji Geliştirme
Bölgesi (MTGB) olarak tespit edilmesine karar verilmiştir.
Muallimköy Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici A.Ş. (MTGB Yönetici A.Ş.)
Yönetim Kurulu Başkanı Kocaeli Valisi ...28.01.2015 tarih 2015/9 sayılı yazısında; 4691
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu’nun (TGBK) 4'üncü maddesi ile Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Uygulama Yönetmelik'inin 20'inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan Bölge alanları içinde yer alan üniversite arazileri, bu üniversitelerin uygun görüp izin vermeleri durumunda, mülkiyeti ilgili üniversitede kalmak kaydıyla Bölgeyi kuracak yönetici şirkete tahsis edilebilir. Bu durum kamu kurum ve kuruluşlarına ait araziler için de geçerlidir hükmünü vurgulayarak iştirakçi olan Gebze Teknik Üniversitesi'ne (GTÜ mülga Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü) ait ekli listedeki arsa ve arazilerin tamamının mülkiyeti Üniversitede kalmak kaydıyla MTGB Yönetici A.Ş. adına tahsisinin yapılmasını istemiştir. GTÜ Yönetim Kurulu 20.02.2015 tarihli 2015/04 sayılı oturumunda; MTGB 1. Etap sınırı içinde yer alan parsellerin toplamı 227.490,61 m2’den şuyulandırma sonrası kalan 177.915,76 m2’lik 54 parselin mülkiyeti Üniversitede kalmak kaydıyla MTGB Yönetici A.Ş. lehine tahsis edilmesine karar vermiştir. Bu durum Üst Yönetici Rektör …’nün MTGB Yönetici A.Ş.’ye Yönetim Kurulu Kararını bildiren 20.02.2015 tarih ve 76505303/755-59 sayılı yazısında “lehine süresiz tahsis” olarak belirtilmiştir. Daha sonraki yıllarda Üniversite Yönetim Kurulu tarafından diğer parsellerde aynı şekilde tahsis edilerek, 2014 yılı envanterine göre Yerleşke mülkiyetindeki toplam 335.636,84 m2 taşınmazın 305.437,01 m2’si (bedelsiz ve) süresiz MTGB Yönetici A.Ş. lehine tahsis edilmiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik'in 3'üncü maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendine göre tahsis; mülkiyeti kendilerinde kalması koşuluyla kamu idarelerince, kanunlarında belirtilen kamu hizmetlerinin yerine getirilebilmesi amacıyla mülkiyetlerindeki taşınmazların, birbirlerine veya köy tüzel kişiliklerine; Hazineye ait taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin ise, Maliye Bakanlığınca hizmetin devamı süresince kamu idarelerinin veya köy tüzel kişiliklerinin bedelsiz olarak kullanımına bırakılmasını ifade etmektedir. Tahsis işleminin muhasebeleştirilmesinde ise; Taşınmaz maliki kamu idaresi tarafından tahsis işlemine ilişkin belgeler muhasebe birimine verildiğinde; 500 Net Değer Hesabına (11.Tahsis Edilen Taşınmazlar) borç, 250 Arazi ve Arsalar Hesabına (02.Kamu İdaresinin Tahsis Ettiği Taşınmazlar) alacak; varsa taşınmaza ilişkin amortisman tutarları 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına (13.Tahsis Edilen Taşınmazlar İçin Ayrılmış Amortisman Tutarı) alacak
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 kaydedilecektir. Bu kayıtlar taşınmazın mülkiyet kayıtlarının bulunduğu muhasebe birimlerince yapılacaktır. Taşınmazın tahsis edildiği kamu idaresi tarafından ise tahsise ilişkin belgeler tahsis edilen kuruma ulaştığında; 250 Arazi ve Arsalar Hesabına (03.Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar) borç, 500 Net Değer Hesabına (12.Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar) alacak; varsa taşınmaza ilişkin amortisman tutarları 500 Net Değer Hesabına (13.Tahsis Edilen Taşınmazlar İçin Ayrılmış Amortisman Tutarı) borç, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedilecektir. Bu kayıtlar taşınmazı tahsisli olarak kullanan idarenin taşınmaza ilişkin harcamalarını muhasebeleştiren ilgili muhasebe birimlerince yapılacaktır. Ancak, tahsis işlemine ilişkin belgeler Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı Muhasebe Birimine verilmediğinden MTGB Yönetici A.Ş. lehine tahsis edilen taşınmazların Üniversite’nin Mali Tablolarında 250 Arazi ve Arsalar Hesabında tahsis kaydı görünmemektedir. Kaldı ki, MTGB Yönetici A.Ş.’ne yazılan tahsis yazısı (toplam m2 belirtilmiş olup muhasebe işlemi için gerekli olan taşınmazın kayıtlı değeri belirtilmemiştir.) Şirketin muhasebe birimine ulaşmadığından Üniversite tarafından tahsisi yapılmış 305.437,01 m2’lik bu taşınmazların Şirketin Mali Tablolarında da 250 Arazi ve Arsalar Hesabında tahsis kaydı yapılmış olarak görünmemektedir. C-) GTÜ Yönetim Kurulu 20.02.2015 tarihli ve 2015/04 sayılı oturumunda; MTGB 1. Etap sınırı içinde yer alan parsellerin toplamı 227.490,61 m2’den şuyulandırma sonrası kalan 177.915,76 m2' lik 54 parselin mülkiyeti Üniversitede kalmak kaydıyla MTGB Yönetici A.Ş. lehine tahsis edilmesine, TGB 1. Etapta yer alan 12.400,00 m2 inşaat alanlı Kimya Bölümü, 8.000,00 m2 inşaat alanlı Çevre Mühendisliği Bölümü ile 10.000,00 m2 inşaat alanlı Elektronik Mühendisliği Bölümü Binaları ile bu binalara altyapı hizmeti vermekte olan su deposu ve trafo binaları için yıkıma konu enkazlarının 15.860.000 TL bedel ile Şirket tarafından satın alınmasına, karar vermiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 252 Binalar Hesabının işleyişine ilişkin 176' ncı maddesinin b) Alacak, 6' ncı sırasında muhasebe kaydı açıklanmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 6) Her ne surette olursa olsun yıkılarak bina olma vasfı ortadan kalkan binalar kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, ayrılmış olan amortisman tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, kalanı 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir. Bu işlem sonucu arsa ve arazi niteliği kazanan yerler, takdir edilen değerleri üzerinden giderler hesabı yerine ilgili varlık hesaplarına kaydedilir. Denilmektedir. Ayrıca, eğitim yapılan üç binadan oluşan toplam 30.400,00 m2' lik kapalı alanın yıkım kararının gerekliliğini belgeleyen teknik bilirkişi raporu, tutanak, karar vb herhangi bir tespit belgesine taşınmaz dosyaları içinde ulaşılamamıştır. Söz konusu binalar Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı’nın envanterinde, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı muhasebe birimi kayıtlarında hala 252 Binalar Hesabında kayıtlı olup mali tablolarda hataya sebep olmaktadır. Sonuç olarak, 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı, 500 Net Değer Hesabı, ayrılan amortisman tutarları 630 Giderler Hesabına borç ilgili birikmiş amortisman hesabına alacak kaydedileceğinden 630 Giderler Hesabı, giderler de faaliyet sonuçlarını etkileyeceğinden 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı mali tablolarda gerçek durumu yansıtmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; özetle, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmeliğin kayıt değişikliğini düzenleyen Madde 11-(1) “Kadastro, imar, ifraz, tevhit, cins tashihi, yüzölçümü değişikliği, kat mülkiyeti tesisi, kamuya terk gibi nedenlerle taşınmazda meydana gelebilecek değişiklerde kayıtlar kapatılıp oluşan taşınmazlar esas alınarak yeni kayıtlar tesis edilir.” hükmü çerçevesinde Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından daha önce hazırlanmış olan 10.10.2014 tarih ve 410 sayılı yazı eki taşınmaz listelerinin kapatılarak Üniversite’ye ait yeni güncel taşınmaz envanter listesinin yukarıda açıklanan nedenlerle, ilgili Yönetmelik Geçici Madde 1’de belirtilen 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanamadığı belirtilmiştir. Sonuç olarak Bulgu’nun; A-) şıkkında belirtilen, mülkiyeti Üniversiteye ait Muallimköy Yerleşkesi’ndeki taşınmazların imar planı değişikliği, şuyulandırma gibi kayıt değişikliğini gerektiren işlemleri ve sonucunda yeni envanter bilgilerinin varlık hesaplarına kaydedilmesine ilişkin muhasebe kayıtları,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 B-) şıkkında, yukarıda sözü edilen taşınmazlardan MTGB Yönetici A.Ş. lehine tahsis edilmiş olanların muhasebe tahsis kayıtları, C-) şıkkında, mülkiyeti Üniversite’ye ait MTGB içinde kalan ve yıktırılan, ancak yıkım kararının gerekliliğini belgeleyen teknik bilirkişi raporu, tutanak, karar vb herhangi bir tespit belgesi dosyasında mevcut olmayıp, Kamu İdaresi cevabına da eklenmeyen toplam 30.400,00 m2' lik üç binanın muhasebe kayıtlarında 252 Binalar Hesabından çıkarılması işlemleri , Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in Geçici Madde 1’de belirtilen 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanmamış olduğundan 2017 yılı mali tablolarının doğruluğunu ve güvenilirliğini etkilemekte, 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı, 500 Net Değer Hesabı, ayrılan amortisman tutarları 630 Giderler Hesabına borç ilgili birikmiş amortisman hesabına alacak kaydedileceğinden 630 Giderler Hesabı, giderler de faaliyet sonuçlarını etkileyeceğinden 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı gerçek durumu yansıtmamaktadır. BULGU 2: Maliye Bakanlığı Tarafından Gebze Teknik Üniversitesine Tahsis Edilen Taşınmaz ile Gebze Merkezde Bulunan Taşınmazın Cins Tashihi İşlemlerinin Yapılmaması Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü, Et- Balık Kurumu’na ait üzerinde üç bina olan 245.192,00 m2 alana sahip taşınmazı Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü’ne (GYTE) 1993 yılında tahsis edilmiştir. Çayırova Yerleşkesi olarak bu taşınmazda "03.10.1995" tarihinde eğitim öğretime başlayan GYTE; 04.11.2014 tarih ve 29165 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6562 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilat Kanunu’nun Ek 19' uncu maddesinde başlığı ile birlikte yapılan değişiklikle Gebze Teknik Üniversitesi (GTÜ) olarak yeniden kuruluncaya kadar yapılan tahsisler sonucu 1.453.070,00 m2 açık 77.926,00 m2 kapalı alana ulaşmıştır. 6562 sayılı Kanun yürürlüğe girdiğinde GTÜ Çayırova Yerleşkesi adını alan taşınmaza; Üniversite’ye yeni alanlar kazandırma çabası sonucu Maliye Bakanlığı tarafından 07.10.2015 tarih ve 24628 sayılı yazı ile Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’na tahsisli Çayırova Tohum Sertifikasyonu Merkezi’ne ait 454.897,51 m2 alanın 352.833,83 m2lik
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10
bölümü de tahsis edilerek dahil edilmiştir.
Kampüs alanında yapılan bu tahsis ve zaman içerisinde yapılan terk ile verilen
muvaffakatler sonrası Çayırova Yerleşkesi toplam 1.782.560,45 m2 açık 122.916,00 m2
kapalı alana ulaşmıştır. Ancak “Cins tashihi” ve “ değerleme” işlemleri yapılmadığından
tamamı gerek tapu kayıtlarında gerek Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı envanterinde
gerekse de Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı’nın muhasebe kayıtlarında tarla olarak 250
Arazi ve Arsalar Hesabında görünmektedir.
Yine mülkiyeti GTÜ’ye ait Döner Sermaye Saymanlığı ve ÖSYM Bürosunun
bulunduğu 1200,00 m2' lik kapalı alana sahip, Gebze ilçe merkezdeki beş katlı ilk hizmet
binasının bulunduğu 2900,00 m2'lik arsanın tamamı da cins tashihi yapılmadığı için tapu
kayıtlarında, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı envanterinde ve sonuçta muhasebe
kayıtlarında 250 Arazi ve Arsalar Hesabında tarla olarak görünmektedir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 170'inci maddesi uyarınca; taşınmazların
muhasebeleştirilmesinde Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik
hükümlerinin dikkate alınması ve muhasebe kayıtlarının, bu Yönetmelik’te belirtilen cins
tashih işlemleri sonucunda değerleme işlemi tamamlanarak tespit edilen değer üzerinden ilgili
varlık hesaplarına kaydının yapılması gerekmektedir.
Bu durumda;
Cins tashihleri yapılmadığı ve bu yüzden yanlış varlık hesaplarının kullanıldığı,
taşınmazların değerleme ve kayıt işlemlerinin Yönetmelik'in 5'nci maddesine uygun olarak
Geçici Madde 1'de verilen tarih olan "31.12.2017" tarihine kadar yapılmadığı tespit edilmiştir.
Anılan Yönetmelik’in 4’üncü maddesinde; Cins tashihi: Binalar, arazi ve arsalar ile
yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık
göstermesi durumunda tapu kayıtlarının mevcut kullanım şekli dikkate alınarak düzeltilmesi
işlemi. olarak tanımlanmıştır.
Dolayısıyla tamamı GTÜ’ye tahsis edilmiş olan 1.782.560,45 m2 lik tarla ve arazi
gibi taşınmazların kapalı alana dönüşen 122,916 m2 lik kısmı için cins tashihi işlemi
yapılması ve bu durumun GTÜ’nün kayıtları ile taşınmazları tahsis eden “Malik idarenin”
kayıtlarına güncel değerler üzerinden alınması gerekmektedir.
Aynı Yönetmelik’in 5’inci maddesinin 2’nci fıkrası uyarınca taşınmazların değerleme
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11
işlemleri ise; Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar başlığı altında yer alan taşınmazlar için
maliyet bedeli üzerinden, bu taşınmazlardan maliyet bedeli belirlenemeyenler rayiç değerleri
üzerinden, rayiç değerin de belirlenememesi durumunda ise iz bedeli üzerinden yapılarak
kayıtlara alınacaktır.
Ancak, söz konusu Yönetmelik’in mevcut taşınmazların kaydına ilişkin Geçici 1’inci
maddesi hükmü gereğince, yukarıda bahsedilen işlemlerin en geç “31.12.2017” tarihine kadar
tamamlanması gerekmektedir.
Nitekim, Yönetmelik’in cins tashihine ilişkin 10’uncu maddesinin 2’nci fıkrasında;
(2) Tahsis edilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar açısından bu
yükümlülük kullanan idarenin veya gerçek veya tüzel kişilerin durumu tespit eden yazısı
üzerine taşınmaz maliki idareye aittir. Ancak cins tashihine ilişkin gerekli belgeler ile buna
ilişkin malî yükümlülükler kullanıcılar tarafından karşılanır.
denilmektedir.
Tamamı tahsisli GTÜ Çayırova Yerleşke alanı ile mülkiyeti Üniversite’ye ait Gebze
merkezdeki ek hizmet taşınmazı için cins tashihi ve değerleme işlemleri yapılmamış
olduğundan 250 Arazi ve Arsalar Hesabı ile 252 Binalar Hesabı dolayısıyla maddi duran
varlık bedellerinin yararlanma süresi içinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini
izlemek için kullanılan 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı, amortisman uygulaması
nedeniyle 630 Giderler Hesabı, 500 Net Değer Hesabı ve 590 Dönem Olumlu Faaliyet
Sonuçları Hesabı mali tablolarda gerçek durumu yansıtmamaktadır.
Malik idare olan Milli Emlak Genel Müdürlüğü kayıtlarında da, söz konusu cins
tashihi ve değerleme işlemleri GTÜ tarafından tamamlanıp yazı ile bildirilmemiş
olduğundan Mali Tablolarında ilgili varlık hesaplarının güncel, doğru bilgi içermesi
sağlanamamıştır.
Kamu idaresi cevabında; özetle, tamamı tahsisli arazi olan Çayırova Kampüsünde,
ilgili Belediye ile bölgenin imar planında yer verilmiş Kampüs içinden geçerek kampüsü ikiye
bölecek imar yolu konusunda yaşanan ihtilaf nedeni ile 2015 yılına kadar yeni
yapılmış/yapılmakta olan binalara ruhsat alınamadığını, 2015 yılında, Kocaeli Büyükşehir ve
Gebze Belediyelerine yapılan başvuru ve itiraz sonucu plan tadilatı yapılarak ihtilaflı konunun
çözüme kavuşturulduğunu akabinde yapı ruhsatları için başvuru yapıldığını, tahsisli alan
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 üzerinde yapılmış ve yapılmakta olan binaların yapı ruhsatı ve iskan/yapı kullanma izni alınmasını takiben cins tashihlerinin yapılacağını, Gebze merkezde bulunan 2.900 m2 kapalı alana sahip Ek Hizmet Binası için ise güçlendirme veya yeniden yapma seçeneklerinin değerlendirilmekte olduğunu, yapılacak seçime göre güçlendirme veya inşa karar ve uygulaması sonrası cins tashihinin de yapılacağını, bildirmişlerdir. Sonuç olarak toplam 1.782.560,45 m2 açık alana ulaşan Çayırova yerleşkesinin 122.916,00 m2’lik kısmına yapılan eğitim binaları ile Gebze merkezdeki 5 katlı 2900 m2’lik Ek hizmet binası, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in Geçici Madde 1’de belirtilen 31.12.2017 tarihine kadar cins tashihi ve değerleme işlemleri tamamlanmamış olduğundan muhasebe kayıtlarında halen tarla görünmektedir. Bu kayıtlar 2017 yılı mali tablolarının doğruluğunu ve güvenilirliğini etkilemekte, 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı, 500 Net Değer Hesabı, ayrılan amortisman tutarları 630 Giderler Hesabına borç ilgili birikmiş amortisman hesabına alacak kaydedileceğinden 630 Giderler Hesabı, giderler de faaliyet sonuçlarını etkileyeceğinden 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonuçları hesabı gerçek durumu yansıtmamaktadır. BULGU 3: Mali Tablolarda Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının Kullanılmaması Gebze Teknik Üniversitesine ait enerji nakil hatları, su isale hatları, kanalizasyon hatları, su kuyuları, harklar ve benzeri yapıların, kampüs içerisindeki yaya köprüsü ile diğer yeraltı ve yerüstü yatırımlarının 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına kaydının yapılmadığı ve mali tablolarda bu hesaba yer verilmediği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin hesabın niteliğini tanımlayan 173’üncü maddesinde; MADDE 173- (1) Yeraltı ve yerüstü düzenleri hesabı, herhangi bir işin gerçekleşmesini sağlamak veya kolaylaştırmak için, yeraltında veya yerüstünde inşa edilmiş her türlü yol, köprü, baraj, tünel, bölme, sarnıç, iskele, hark ve benzeri yapılar ile bunların eklenti ve bütünleyici parçalarının ve bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 denilmektedir. GTÜ’nün yeraltı ve yerüstü düzenlerinin mali tablolarda 25 Maddi Duran Varlıklar ana hesap grubu altında yer alması gerekirken 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı kullanılmadığından inşa edilmiş maddi duran varlıklar kayıt dışı kalmış olup, mali tablolar 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabını içermemekte, dolayısıyla mali tablolarda 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı, amortisman uygulaması nedeniyle 630 Giderler Hesabı, 500 Net Değer Hesabı ile 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı da gerçek durumu yansıtmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; “Bulgu 1’de ifade edilen nedenlerle henüz “Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik” hükümleri doğrultusunda Üniversitemize ait taşınmaz envanter kayıtları yenilenememiş/yapılamamış olup tamamlanmasını takiben, Üniversitemize ait enerji nakil hatları, su isale hatları, kanalizasyon hatları, su kuyuları, harklar ve benzeri yapıların, kampüs içi yaya köprüsü ile diğer yeraltı ve yerüstü yatırımlarının envanteri ve kaydı yapılabilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak GTÜ’nün yeraltı ve yerüstü düzenleri 25 Maddi Duran Varlıklar ana hesap grubu altında yer alması gerekirken 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı kullanılmadığından inşa edilmiş maddi duran varlıklar kayıt dışı kalmıştır. Yeraltı ve yerüstü düzenlerinin muhasebe kayıt işlemleri Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in Geçici Madde 1’de belirtilen 31.12.2017 tarihine kadar yapılmamış olduğundan 2017 yılı mali tablolarının doğruluğunu ve güvenilirliğini etkilemekte, mali tablolar, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabını içermediğinden ayrıca amortisman ayrılmaması nedeniyle 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı, amortisman nedeniyle 630 Giderler Hesabı, 500 Net Değer Hesabı, 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı da gerçek durumu yansıtmamaktadır. BULGU 4: Gebze Teknik Üniversitesinin, Muallimköy Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici A.Ş.nin Bilançosunda Ortaklara Borçlar Hesabında Görünen 860.000,00 TL Alacağının Üniversitenin Mali Tablolarında Yer Almaması Şirketin; 16.09.2012 tarihinde yayımlanan 8135 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi’nde kuruluş sermayesinin 10.000.000,00 (Onmilyon) TL, kuruculardan Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü’nün pay tutarının da 1.500.000,00 TL olduğu ancak 1.125.000,00 TL sermaye borcunun kaldığı, 22.04.2015 tarih 8806 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlanan
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 sermaye artırımı sonucunda sermayenin 123.875.000,00 TL’ye yükseltildiği, ve bu defa artırılan 113.875.000,00 TL için Gebze Teknik Üniversitesi 32.375.000,00 TL taahhüd ettiğinden toplam borcunun 33.500.000,00 TL ulaştığı, bu borcun 15.860.000,00 TL’nin tahsis edilen arazideki üç adet binanın enkaz alacağı ve yıkım bedeli olarak mahsup edildiği, 2015 yılındaki sermaye artırımında ödemesi gereken kalan 17.640.000,00 TL’ye karşın yine 2015 yılında 18.500.000,00 TL ödediği, bu kez artırılan sermaye için fazla ödenen 860.000,00 TL’nin Şirket Mali Tablolarında 331.91 Ortaklara Senetsiz Diğer Borçlar Hesabı'na alındığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde Kurum alacaklarına ilişkin olarak 51' inci maddesinin birinci fıkrasında vadesi bir yılın altına inenlerin 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabında, Hesabın niteliği MADDE 51- (1) Gelirlerden alacaklar hesabı; mevzuatı gereğince gelir olarak tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirler, duran varlıklar ana hesap grubu içindeki gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonunda vadesi bir yılın altına inenler ile bunlardan yapılan tahsilat veya terkinlerin izlenmesi için kullanılır. 138'inci maddesinde; tahsili bir yıldan daha uzun süreli olanların 220 Gelirlerden Alacaklar Hesabında , Hesabın niteliği MADDE 138- (1) Gelirlerden alacaklar hesabı, mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen ve bir yıldan daha uzun bir sürede tahsili gereken gelirlerden alacakların izlenmesi için kullanılır. denilerek tahsil süresine göre izleneceği düzenlenmiştir. Hal böyle iken, aynı tutarın GTÜ mali tablolarında alacak hesaplarına kaydının yapılmadığı ve 2015 yılından bu tarihe kadar tahsil de edilmediği görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 11'inci maddesi hükmü gereğince Üst yöneticiler, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15
önlenmesinden sorumludurlar.
8 Aralık 2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Haznedarlığı Genel
Tebliği’nin 5 inci maddesine göre de; Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri dışındaki
kurumlar; kendi bütçeleri veya tasarrufları altında bulunan her türlü mali kaynaklarını kamu
sermayeli bankalarda açtıracakları hesaplarda Tebliğde belirtilen araçları kullanarak
değerlendirmekle yükümlüdür.
GTÜ Yönetim Kurulu’nun 20.02.2015 tarih ve 2015/04-10 sayılı Kararı ile
Muallimköy Yerleşkesi arazisindeki 54 parselin mülkiyeti GTÜ’de (mülga Gebze Yüksek
Teknoloji Enstitüsü) kalmak kaydıyla MTGB Yönetici A.Ş. lehine tahsis edilirken, içinde
bulunan 3 adet eğitim binası ile alt yapı hizmeti vermekte olan (su kuyusu ve trafo) binaların
enkaz bedeli ve yıkım alacağından, sermaye artırımında borcun tamamının nakit ödenmesi
nedeniyle yapılan mahsup işlemi sonucu geriye kalan 860.000,00 TL alacak 120/220
Gelirlerden Alacaklar Hesabına kaydedilmediğinden bu tutar mali tablolarda hiç
görünmemekte olup, mali tablolar gerçek durumu yansıtmamaktadır.
Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemizin ortağı olduğu Muallimköy Teknoloji
Geliştirme Bölgesi Yönetici A.Ş. ye sermaye artırımı için yapılan ödeme ile mahsup
işlemlerinden sonra kalan ve şirketin mali tablolarında Ortaklar Cari Hesabında kayıtlı
860.000 TL alacak tutarı, şirketten alınan 07.05.2018 tarih ve 130 sayılı yazı doğrultusunda
bulguda belirtilen şekilde 120 hesap koduna (Gelirlerden Alacaklar Hesabı) muhasebe
kayıtlarına alınmıştır.” denilmektedir.
Sonuç olarak MTGB Yönetici A.Ş.’nin mali tablolarında GTÜ adına Ortaklar Cari
Hesabında kayıtlı 860.000 TL alacak tutarı 17.05.2018 tarihli ve 2722 sayılı Muhasebe İşlem
Fişi ile muhasebe kayıtlarına alınmış olsa da 2017 yılı mali tablolarında 120 Gelirlerden
Alacaklar Hesabı gerçek durumu yansıtmamaktadır.
6. DENETİM GÖRÜŞÜ
Gebze Teknik Üniversitesinin 2017 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve
tablolarının Denetim Görüşünün Dayanakları bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm
önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Gebze Teknik Üniversitesinin Bilimsel Araştırma Projeleri Özel Hesabından Kuruluş Sermayesi Aktarılarak StarTURK Uluslararası Kuluçka Merkezi A.Ş.ne Ortak Olması GTÜ’de; Yükseköğretim Kalite Güvencesi Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda, bir önceki yılın (2016) iç değerlendirme çalışmaları sonucunda hazırlanan “ İç Değerlendirme Raporu ” tamamlanarak, Üniversite Senatosunun 28/04/2017 tarihli ve 2017/04 sayılı oturumunda onaylanmıştır. İç Değerlendirme Raporu’nda; Dünyanın bilim üssü olarak kabul edilen Silikon Vadisi’nde yeni teknolojik keşifler yapmak ve Türk markalarını dünyaya tanıtmak için Gebze Teknik Üniversitesi, Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Hasan Kalyoncu Üniversitesi ve Bilişim Vadisi Teknoparkı güçlerini birleştirerek 2016 Mart ayında bir protokol imzalamıştır. İmzalanan protokolle Amerika’nın San Francisco eyaletindeki Silikon Vadisi'nde StarTURK isimli kuluçka merkezinin kurulması kararı alınmış ve birinci aşaması tamamlanmış olan StarTURK Konsorsiyumuna Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı(KOSGEB)’ ndan da destek verilmiştir.” denilmektedir. Yapılan İncelemeler sonucunda; 1- StarTURK’ün şirket olarak kurulduğu, 2- Gebze Teknik Üniversitesi’nin ortağı olduğu, 3- Sermaye katkısının BAP proje gelirlerinden karşılandığı, 4- Üniversite adına konulan sermayenin, 2016 yılında gider yazıldığı için Şirket ortaklık payı olmakla birlikte 2017 yılı muhasebe kayıtlarında ve Mali Tablolarda yer almadığı, görülmüştür. 1- STARTURK Uluslararası Kuluçka Merkezi Anonim Şirketi, Türk Ticaret Kanunu’na uygun olarak İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü tarafından 06.09.2016 tarihinde
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17
48566-5 sicil no ile tescil edilerek 16.09.2016 tarih ve 9156 sayılı Türkiye Ticaret Sicili
Gazetesi’nde “Ana Sözleşmesi” yayımlanmıştır. Şirketin Merkezi İstanbul İli Esenler İlçesi
olup, süresi sınırsız olarak belirlenmiştir.
Şirketin kurucuları ve taahhüd ettikleri sermayeleri:
Yıldız Teknoloji Geliştirme Bölgesi Teknopark A.Ş. A grubu hisse 240.000 TL
Arı Teknokent Proje Geliştirme Planlama A.Ş. B “ “ 120.000 TL
Gebze Teknik Üniversitesi B “ “ 120.000 TL
Hasan Kalyoncu Üniversitesi B “ “ 90.000 TL
Bahçeşehir Üniversitesi C “ “ 30.000 TL
TOPLAM 600.000 TL
Şirketin kurucularından;
Yıldız Teknoloji Geliştirme Bölgesi Teknopark A.Ş., Yıldız Teknik Üniversitesi’nin,
Arı Teknokent Proje Geliştirme Planlama A.Ş., İstanbul Teknik Üniversitesi’nin Teknoloji
Geliştirme Kanunu kapsamında verilen izin ile kurdukları teknokent şirketleridir.
Hasan Kalyoncu Üniversitesi ile Bahçeşehir Üniversitesi ise Vakıf Üniversiteleri olup,
ortaklardan sadece Gebze Teknik Üniversitesi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol
Kanunu’na tabidir.
Dolayısıyla, GTÜ’nün; TGBK uyarınca ancak TGB Yönetici Şirketinin kurucuları
arasında yer alabilecek iken yetkisi olmadığı halde Üniversite Yönetim Kurulu Kararı ile
STARTURK Uluslararası Kuluçka Merkezi Anonim Şirketi’ne (kurucu) ortak olduğu tespit
edilmiştir.
KOSGEB tarafından 2016 yılında yürürlüğe alınan Uluslararası Kuluçka Merkezi ve
Hızlandırıcı Destek Programı kapsamında konsorsiyum olarak başvuruda bulunulmak için
kurulan STARTURK Uluslararası Kuluçka Merkezi Anonim Şirketi, Amerika Birleşik
Devletleri’nde San Francisco’da kurulacak (şu anda kurulmuş) merkez için 5 yıllık proje
boyunca (2016-2020) toplamda 3.850.000 ABD Doları destek almıştır.
2- GTÜ Yönetim Kurulu’nun 24/08/2016 tarih 2016/14 sayılı oturumunda;
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18
a) Üniversite’nin İstanbul İli Esenler İlçesi sınırlarında 600.000 TL sermaye ile
kurulacak olan StarTURK Uluslararası Kuluçka Merkezi Anonim Şirketi’ne 120.000 adet
pay karşılığı 120.000 TL sermaye ile %20 iştirak etmesine,
b) Kurulacak StarTURK Uluslararası Kuluçka Merkezi Anonim Şirketi’nde
Üniversite’nin Yönetim Kurulu üyesi olarak seçilmesine, ve Üniversite adına hareket edecek
kişinin … (Rektör) olmasına,
c) Bu şirkete ilişkin esas sözleşme dahil tüm evrakı imzalamak üzere Üniversiteyi
temsilen ...’ün (Proje kapsamında istihdam edilen sözleşmeli personel) münferiden yetkili
kılınmasına oybirliği ile karar verilmiştir.
GTÜ, Yönetim Kurulu’nun bu Kararı ile Şirket ortaklığı’na katılmıştır.
3- Üniversite söz konusu Şirkete sermaye aktarımını ise:
A- 06.09.2016 tarih 7850 yevmiye nolu ödeme emri ile 30.000 TL Bilimsel
Araştırma Projeleri Tezsiz Yüksek Lisans gelirlerinden Esas ve Usuller’e,
B- 09.12.2016 tarih 10854 yevmiye nolu ödeme emri ile 90.000 TL Bilimsel
Araştırma Projeleri özel hesabından Yönetmeliğe aykırı olarak gerçekleştirmiştir.
A- Yükseköğretim Kurulu tarafından yayımlanarak 01.01.2009 tarihinde
yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumları Bütçelerinde Bilimsel Araştırma Projeleri İçin
Tefrik Edilen Ödeneklerin Özel Hesaba Aktarılarak Kullanımı, Muhasebeleştirilmesi ile Özel
Hesabın İşleyişine İlişkin Esas ve Usuller'in Tanımlar başlıklı 3'üncü maddesinin 1'inci
fıkrasının (a) bendinde; bilimsel araştırma projesi: Tamamlandığında sonuçları ile alanında
bilime evrensel veya ulusal ölçülerde katkı yapması, ülkenin teknolojik, ekonomik, sosyal ve
kültürel kalkınmasına katkı sağlaması beklenen bilimsel içerikli, yükseköğretim kurumu içi
ve/veya dışı, ulusal ve/veya uluslararası kurum ya da kuruluşların katılımlarıyla da
yapılabilecek projeler ile bilim insanı yetiştirme ve araştırma alt yapısını geliştirme projeleri,
olarak tanımlanmıştır.
Özel hesaptan yapılacak harcamalar başlıklı 6'ncı maddesinin1'inci fıkrasında da
Özel hesapta izlenen tutarlar, proje süresi ile sınırlı olmak üzere çalıştırılacakların
harcamaları, yolluk, hizmet alımları, tüketim malları ve malzeme alımları, demirbaş
alımları, makine ve teçhizat alımları ile bilimsel araştırma projeleri için gerekli diğer
giderleri karşılamak üzere kullanılır.
hükmüne yer verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19
Ayrıca yine Usul ve Esaslar’ın özel hesabın kullanımı ve işleyişi başlıklı 7'nci
maddesinin 3'üncü fıkrasında Gerçekleştirme görevlisinin imzasını müteakip tahakkuk eden
bilimsel araştırma projelerine ilişkin giderler, harcama yetkilisinin muhasebe birimine,
muhasebe yetkilisinin de bankaya vereceği talimat üzerine özel hesaptan ödenir.
denilmektedir.
Bu çerçevede anılan Usul ve Esaslar’ın 3'üncü maddesinin 1'inci fıkrasının (ğ)
bendinde Yükseköğretim kurumları bütçelerinde bilimsel ve teknolojik araştırma hizmetleri
için öz gelir ve hazine yardımı karşılığı olarak tefrik edilen bilimsel araştırma projelerine
ilişkin ödeneklerin, ilgili bütçe tertiplerinden tahakkuka bağlanmak suretiyle aktarıldığı kamu
bankalarının birinde açtırılan proje özel hesabı olarak tanımlanan özel hesaptan, Usul ve
Esaslar’ın yukarıda belirtilen hükmüne aykırı olarak bilimsel araştırma projesi olmaksızın
06.09.2016-7850 yevmiye numaralı ödeme emri belgesi ile StarTURK Uluslararası Kuluçka
Merkezi Anonim Şirketi’ne kuruluş sermayesi olarak ödenen 30.000,00 TL nin doğrudan
gider yapılması mümkün değildir.
Kaldı ki, söz konusu ödeme emrini Harcama Yetkilisi olarak Bilimsel Araştırma
Projeleri Komisyon Başkanı Prof. Dr. … …, Gerçekleştirme Görevlisi olarak ise; “Teknoloji
Transfer Ofisi Müdürü” ünvanı ile imzalamasına rağmen kadrolu olmayıp, “Teknoloji
Transfer Ofislerine Yönelik Hazırlık, Başlangıç ve Kapasite Artırımı Sağlanması ve
Uygulanması” başlıklı TÜBİTAK 6001 destek projesi kapsamında sözleşmeli istihdam edilen
yalnızca bu proje ile yetkilendirilmiş iken sermaye transferini dahi tahakkuk ettirebilen aynı
zamanda StarTURK Uluslararası Kuluçka Merkezi Anonim Şirketi’nin Yönetim Kurulu’nda
GTÜ’yü Rektör ile birlikte temsil eden, 5018 sayılı Kanun’a göre Gerçekleştirme Görevlisi
sorumluluğu bulunmayan proje çalışanı imzalamıştır.
B- 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının
(c) bendi, 58'inci maddesinin b fıkrası ile Ek 28'inci maddesine dayanılarak hazırlanan ve
26/11/2016 tarihli 29900 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim
Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik'in Tanımlar ve kısaltmalar
başlıklı 3'üncü maddesinin 1'inci fıkrasının (b) bendinde; bilimsel araştırma projesi :
Tamamlandığında sonuçları ile alanında bilime katkı yapması, ülkenin teknolojik, ekonomik,
sosyal ve kültürel kalkınmasına katkı sağlaması beklenen bilimsel içerikli, yükseköğretim
kurumu içi ve/veya dışı, ulusal ve/veya uluslararası kurum ya da kuruluşların katılımlarıyla
da yapılabilecek projeler ile bilim insanı yetiştirme ve araştırma altyapısı kurma ve geliştirme
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20
projeleri olarak tanımlanmıştır.
Ödeneklerin kullanımı başlıklı 13'üncü maddesinin1'inci fıkrasında da Özel hesapta
izlenen tutarlar (öz gelir ve hazine yardımı), proje süresi ile sınırlı olmak üzere bilimsel
araştırma projeleri için gerekli olan sözleşmeli olarak çalıştırılacakların harcamaları, yolluk
ve hizmet alımları tüketim malları ve malzeme alımları, demirbaş alımları, makine ve teçhizat
alımları ile bilimsel araştırma projeleri için gerekli diğer giderleri karşılamak üzere
kullanılır. hükmüne yer verilmiştir.
Ayrıca Yönetmeliğin Mali hükümler başlıklı 14'üncü maddesinin 3'üncü fıkrasında
Gerçekleştirme görevlisinin imzasını müteakip tahakkuk eden bilimsel araştırma projelerine
ilişkin giderler, harcama yetkilisinin muhasebe birimine, muhasebe yetkilisinin de bankaya
vereceği talimat üzerine özel hesaptan ödenir.
denilmektedir.
Bu çerçevede anılan Yönetmeliğin 3'üncü maddesinin 1'inci fıkrasının (i) bendinde
Yükseköğretim kurumları bütçelerinde bilimsel ve teknolojik araştırma hizmetleri için öz gelir
ve hazine yardımı karşılığı olarak tefrik edilen bilimsel araştırma projelerine ilişkin
ödeneklerin, ilgisine göre cari veya sermaye ekonomik kodlarından tahakkuka bağlanmak
suretiyle aktarıldığı 18/11/2015 tarihli ve 29536 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu
Haznedarlığı Genel Tebliği hükümleri çerçevesinde muhasebe birimi adına açtırılan banka
hesabı olarak tanımlanan özel hesaptan Yönetmeliğin yukarıda belirtilen hükmüne aykırı
olarak bilimsel araştırma projesi olmaksızın 09.12.2016 - 10854 yevmiye numaralı ödeme
emri belgesi ile StarTURK Uluslararası Kuluçka Merkezi Anonim Şirketine kuruluş
sermayesi olarak ödenen 90.000,00 TL doğrudan gider yapılması mümkün değildir.
4- GTÜ Yönetim Kurulu’nun yetkisiz aldığı Karar ile StarTURK Uluslararası Kuluçka
Merkezi Anonim Şirketi’ne ortak olunması nedeniyle sermaye payı olarak BAP özel
hesabından önce 30.000,00 TL Esas ve Usullere, sonra Esas ve Usullerin 11 inci ayda
yürürlükten kaldırılması sonucu yeni çıkarılan Yönetmeliğe göre ödenen 90.000,00 TL ile
toplam 120.000,00 TL gider yazıldığından GTÜ muhasebe kayıtlarında ve nihayetinde Mali
Tablolarda görünmemektedir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 11'nci madde hükmü
uyarınca Üst Yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına,
yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve bu Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden sorumludurlar. Sonuç olarak kamu tüzel kişiliğine sahip GTÜ’nün; Muallimköy Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici Anonim Şirketi’nde olduğu gibi Teknoloji Geliştirme Bölgesi Kanunu’nda verilen yetki ile Yönetici Şirket kurucuları arasında yer alabilmesi, yine 2547 sayılı Kanuna 18.06.2017 tarihinde eklenen Ek 32 nci madde hükmüne göre Yükseköğretim Kurulu’ndan önceden izin almak kaydıyla 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında sermaye şirketi statüsünde “Teknoloji Transfer Ofisi “ kurması mümkün olup, bu yasal dayanakların dışında ne StarTURK Uluslararası Kuluçka Merkezi Anonim Şirketi ne de başka ad altında üstelik sermayesi gider yazılarak anonim şirket kurma yetkisi bulunmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; “… Ülkemiz geleceği için böylesine büyük hedefleri olan proje kapsamında KOSGEB Uluslararası Kuluçka Merkezi Ve Hızlandırıcı Destek Programı mevzuatı doğrultusunda zorunlu olarak ve 600.000 TL sermaye ile kurulan şirkete Üniversitemiz Yönetim Kurulunun kararıyla 120.000 TL lik bir pay ile iştirak etmiş ve söz konusu tutar Üniversite bütçesinde bu amaçla tefrik edilen bir ödenek ve bütçe dışı kaynaklar bulunmadığı için Bilimsel Araştırma Projeleri bütçesinden karşılanmıştır. Öte yandan tüm ödemelere ilişkin belgelerde Gerçekleştirme Görevlisi olarak imza atan kişilerin bulgunuzda belirtildiği şekilde 5018 sayılı Kanun ile ilgili diğer mevzuatına uygun personel arasından seçilmesi sağlanacak ve buna titizlikle uyulacaktır. Ayrıca 2017 Yılı Sayıştay Denetimi Bulgu 5 doğrultusunda 120.000 TL lik ödeme 241.99 hesap koduna (Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı - Diğerleri) muhasebe kaydı yapılmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa tabi olan GTÜ’nün; Teknoloji Geliştirme Bölgesi Kanunu’nda verilen yetki ile Muallimköy Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici Anonim Şirketi’nde olduğu gibi Şirket kurucuları arasında yer alabilmesi, yine 2547 sayılı Kanuna 18.06.2017 tarihinde eklenen Ek 32 nci madde hükmüne göre Yükseköğretim Kurulu’ndan önceden izin almak kaydıyla 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında sermaye şirketi statüsünde “Teknoloji Transfer Ofisi “ kurması sözü edilen Kanun hükümlerine göre mümkün olup, bu yasal dayanakların dışında ne San
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 Francisco’da faaliyet gösterecek /gösteren STARTURK Uluslararası Kuluçka Merkezi Anonim Şirketi ne de başka ad altında üstelik sermayesi Bilimsel Araştırma Projeleri hesabından ödenerek herhangi bir şirket kurma yetkisi bulunmamaktadır. Nitekim, Kamu İdaresi cevabında da; GTÜ’nün STARTURK’te olan 120.000 TL lik sermaye payının Üniversite bütçesinde bu amaçla tefrik edilen bir ödenek ve bütçe dışı kaynak bulunmadığı için Bilimsel Araştırma Projeleri bütçesinden karşılandığı kurumun kendisi tarafından ifade edilmiştir. Bütçenin “tahsis ilkesi” ne göre, her yıl yapılacak harcamalar için bütçede karşılığı ödeneğinin ayrılmış olması gerekmektedir. Bütçe gelecekteki belirli bir dönemde gerçekleşmesi öngörülen gelir ve giderlerin karşılıklı tahminlerini içeren bir kanundur. Ve Bütçe kanununda yer almayan hiçbir gider ya da gelir kamu kuruluşlarınca gerçekleştirilemez. Bilimsel Araştırma Projelerinden ödeme yapılması ise; ilk sermaye payı taksidi ödemesinde yürürlükteki Usul ve Esaslar'a, ikinci ödemede yürürlüğe girmiş olan ilgili Yönetmeliğe göre; bir projeye dayanarak, belirlenen kriterler dahilinde harcamalarının ilgili belgeleri eklenerek ödenmesi bitiminde de raporunun düzenlenmesi ile son bulacaktır. Bu nedenle Şirket ortaklık payının proje hesabından ödenmesi mümkün değildir. Sonuçta mevcut düzenlemeler ışığında Gebze Teknik Üniversitesi Yönetim Kuruluna; Teknoloji Geliştirme Bölgesi Kanunu’nda verilen yetki ile Yönetici Şirket kurucuları arasında yer alması, yine 2547 sayılı Kanuna 18.06.2017 tarihinde eklenen Ek 32 nci madde hükmüne göre Yükseköğretim Kurulu’ndan önceden izin almak kaydıyla 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında sermaye şirketi statüsünde “Teknoloji Transfer Ofisi “ kurması dışında, başka anonim şirket kurma yetkisi verilmemiştir. BULGU 2: Gebze Teknik Üniversitesi Spor Kulübü Derneği Tarafından GTÜ Teknoloji Transfer Merkezi Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi Adında (GTÜ TTM) İktisadi İşletme Kurulması Gebze Teknik Üniversitesi Spor Kulübü Derneği’nin 09.11.2016 tarihinde yapılan Olağan Genel Kurul Kongresi’nde gündemin 7'nci maddesi gereği tüzük değişikliği yapılmış ve Tüzüğün tamamında yapılan değişiklikler oy birliği ile kabul edilmiştir. Değiştirilen Tüzüğün “Derneğin Amacı ve Amacını Gerçekleştirmek İçin Sürdüreceği Çalışma Konuları ve Çalışma Biçimleri”nin sayıldığı 3’üncü maddesinin 32'nci sırasında;
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23
32- Derneğe gelir sağlamak için izin olmak koşulu ile iktisadi işletme açmak, işletmek
ve diğer ticari işletmelere ortak olmak .( Danışmanlık, Eğitim, Organizasyon, Proje
Faaliyetleri vb)
denilmektedir.
Derneğin Tüzüğünde yapılan bu değişiklik 05.12.2016 tarihinde İl Dernekler
Müdürlüğü tarafından onaylanmıştır.
Gebze Ticaret Odası’na, Vergi Levhası için de Gelir İdaresi Başkanlığına 25.01.2017
tarihi itibariyle kaydını yaptıran GTÜ Teknoloji Transfer Merkezi San.ve Tic. A. Ş.’nin aynı
tarihli Ticaret Sicili Tasdiknamesinde; Yönetim Kurulu Başkanının Rektör…, Yönetim
Kurulu Başkan Yardımcısının Rektör Yardımcısı …ve Şirketi temsile yetkili Yönetim Kurulu
Üyesinin STARTURK A.Ş. yönetim kurulu üyesi de olan aynı zamanda 6001 projesinin
sözleşmeli çalışanı olduğu görülmüştür.
Üniversite tarafından yürütülen, Tübitak tarafından desteklenen Proje (6001);
Teknoloji Transfer Ofislerine Yönelik Hazırlık, Başlangıç ve Kapasite Artırımı Sağlanması ve
Uygulanması.dır.
I. proje başlangıç 01 ocak 2015 - 31 aralık 2016 bitiş
II. proje başlangıç 01 temmuz 2017-30 Haziran 2019 bitiş
olmak üzere iki dönem halinde ve her iki şirkette yönetim kurulu üyesi olarak
belirtilen sözleşmeli proje yürütücüsü ile uygulanmaktadır.
Şirketin sermayesi Derneğe ait olup 50.000,00 TL’dir. Aynı statü ile faaliyetine devam
etmektedir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 18.06.2017 tarih 7033 sayılı Kanunla değişik
Ek 32 nci Maddesi ile , Yükseköğretim Kurulundan izin almak kaydıyla kuruluş sermayesi
bilimsel araştırma projesi kaynaklarından veya döner sermaye gelirlerinden karşılanabilecek
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında “Teknoloji Transfer Ofisi” kurulabileceği
hükmü getirilmiştir.
Maddenin yürürlüğü 01.07.2017 tarihi olup, bu Maddede verilen yetkiye dayanılarak
çıkarılan Yükseköğretim Kurumları Teknoloji Transfer Ofisi Yönetmeliği ise 07.12.2017 tarihli
Resmi Gazete‘de yayımlanmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 Dolayısıyla, Üniversiteler getirilen bu Ek Madde ile Yükseköğretim Kurulundan izin almak kaydıyla Teknoloji Transfer Ofisi kurabileceklerdir. Sonuç olarak, Gebze Teknik Üniversitesi Spor Kulübü Derneği tarafından 6102 sayılı Kanun’a göre kurulan, ayrı tüzel kişiliği olan GTÜ Teknoloji Transfer Merkezi Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin (GTÜ TTM); Yönetim Kurulu’nun Üniversite üst yönetimi tarafından oluşturulması, Üniversite'nin yürüttüğü“Teknoloji Transfer Ofislerine Yönelik Hazırlık, Başlangıç ve Kapasite Artırımı Sağlanması ve Uygulanması” projesinin sözleşmeli yürütücüsü nedeniyle hem işgücü hem de teknik, mali olarak ilişkilendirilmesi ve Şirketin, GTÜ Resmi Web sahifesinde yer alması ayrıca link verilerek yönlendirme yapılması mümkün değildir. Kamu idaresi cevabında; “Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 06.02.2018 tarihli ve 584 sayılı yazısı üzerine 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun 4 üncü maddesine göre 19.02.2018 tarihinde Bakanlar Kurulunca kararlaştırılan ve 23.03.2018 tarihli ve 30369 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2018/11420 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile “Gebze Teknik Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi” kurulmuş olup Yönetici A.Ş. nin kuruluşuna ilişkin çalışmalar hızlı bir şekilde yürütülmektedir. Bulguda bahsedilen hususlar bu süreçte dikkate alınmakta olup gerekli çalışmalar yapılarak tespit edilen uygunsuzlukların en kısa zamanda giderilmesi sağlanacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak GTÜ Spor Kulübü Derneği tarafından kurulan GTÜ Teknoloji Transfer Merkezi Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin (GTÜ TTM); Yönetim Kurulu’nun Üniversite üst yönetimi tarafından oluşturulmasının, Üniversite'nin yürüttüğü“Teknoloji Transfer Ofislerine Yönelik Hazırlık, Başlangıç ve Kapasite Artırımı Sağlanması ve Uygulanması” (Tübitak) projesinin sözleşmeli yürütücüsü nedeniyle hem işgücü hem de teknik, mali olarak ilişkilendirilmesinin ve Şirketin, GTÜ Resmi Web sahifesinde yer alması ve ayrıca link verilerek yönlendirme yapılmasının; “Gebze Teknik Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici A.Ş." nin kuruluşuna ilişkin çalışmalarda dikkate alınacağı ifadesiyle açıklanmasının yasal dayanağı bulunmadığı değerlendirilmektedir. BULGU 3: İdari Birimlerce Yapılan İşler İçin Koordinatörlükler Kurulması, Genel Sekreter Danışmanları ile Rektör Yardımcısı Danışmanları Görevlendirilmesi A- Gebze Teknik Üniversitesi Organizasyon şemasında; Daire Başkanlıklarının altında müdürlük yapısı içinde yürütülen idari hizmetler için aşağıda sayılan
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 koordinatörlüklerin oluşturulduğu ve görevlendirilmelerin yapıldığı görülmüştür. Kurumsal İletişim Koordinatörlüğü Destek Hizmetleri Koordinatörlüğü Ulaşım Hizmetleri Koordinatörlüğü Koruma ve Güvenlik Koordinatörlüğü Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü biriminin adı 23.11.2016 tarih ve 2016/21-02 sayılı GTÜ Yönetim Kurulu Kararı ile Kurumsal İletişim Koordinatörlüğü olarak değiştirilmiştir. Bu bağlamda 09.12.2016 tarih E.16121 sayılı Personel Daire Başkanlığı yazısında 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 13/b-4 maddesi uyarınca söz konusu birimde Müdür V. olarak görevlendirilen Doç Dr. … ‘nın (aynı zamanda Genel Sekreter Vekili) ünvanı “Koordinatör” olarak değiştirilmiştir. Aynı yazıda Üniversitenin Enerji Teknolojileri Enstitü Sekreteri, adı geçen Kanun’un ilgili maddesi uyarınca Kurumsal İletişim Koordinatörlüğü’nde “Koordinatör Yardımcısı” olarak görevlendirilmiştir. Destek Hizmetleri Koordinatörlüğüne; Genel Sekreter Danışmanı ve aynı zamanda kadrosu Fen Bilimleri Enstitüsü’nde Bilgisayar İşletmeni iken 28.09.2016 tarihinde Savunma Teknolojileri Enstitüsüne Enstitü Sekreteri olarak atanan 3. derece kadrolu Güvenlik Koordinatörlüğüne getirilmiş olan idari personel görevlendirilmiştir. Kısaca aynı kişi: Koruma ve Güvenlik Koordinatörü- 03 Şubat 2015 Genel Sekreter Vekili Danışmanı - 02 Haziran 2015 Destek Hizmetleri Koordinatörü - 13 Ekim 2015 olarak 2547 sayılı Kanunun 13/b-4 maddesine göre görevlendirilmiştir. Destek Hizmetleri Koordinatör Yardımcılığı’na da Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı’nda 5. dereceden teknisyen kadrosunda istihdam edilen personel 2547 sayılı Kanun’un 13/b-4 maddesine göre görevlendirilmiştir. Ulaştırma Hizmetleri Koordinatörlüğü’ne; İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı’nda
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 3. dereceden şef olarak istihdam edilirken, 2547 sayılı Kanun’un 13/b-4 maddesine göre koordinasyonu sağlamak üzere koordinatör olarak ve bu göreve ek olarak koordinatörlüğe bağlı işlerin mali sorumluluklarını yürütebilmesi için İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı’nda da görevlendirilen personel uygun bulunmuştur. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Yönetim Örgütleri “ başlıklı 51’inci maddesinde; a. Yükseköğretim üst kuruluşlarında başkana, üniversitelerde rektöre bağlı, merkez yönetim örgütünün başında bir genel sekreter ve hizmetlerin gerekli kıldığı daire başkanları, müdürler, danışmanlar, hukuk müşavirleri, uzmanlar ile büro ve iç hizmet görevlerini yapmak üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar ve diğer görevliler bulunur. Daire başkanlıkları ve müdürlükler üst kuruluşlarda kurulların, üniversitelerde yönetim kurulunun kararı ile genel hükümlere göre kurulur. b. Her fakültede, dekana bağlı ve fakülte yönetim örgütünün başında bir fakülte sekreteri, enstitü ve yüksekokullarda ise enstitü veya yüksekokul müdürüne bağlı enstitü veya yüksekokul sekreteri bulunur. Sekretere bağlı büro ve iç hizmet görevlerini yapmak üzere gerekli görüldüğü takdirde, yeteri kadar müdür ve diğer görevliler çalıştırılır. Bunlar arasındaki iş bölümü dekanın veya müdürün onayından sonra uygulanmak üzere ilgili sekreterce yapılır. c. Genel sekreter ve sekreterler oy hakkı olmaksızın bağlı bulundukları kurumun kurullarında raportörlük yaparlar. denilmektedir. Üniversitelerde yönetim örgütlenmesi liyakata dayalı olarak Rektöre bağlı; Genel Sekreter Daire Başkanlıkları Müdürler Danışmanlar Hukuk Müşavirleri
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27
Uzmanlar
Memurlar ve
Diğer Görevliler
olarak hiyerarşik yapıda Kanunla belirlenmiştir.
Ayrıca, aynı maddenin a fıkrasında daire başkanlıkları ve müdürlüklerin
üniversitelerde yönetim kurulunun kararı ile genel hükümlere göre kurulacağı hükmü
getirilmiştir.
Dolayısıyla anılan maddede daire başkanlığı ve müdürlük şeklinde örgütlenmeye
gidileceği yetkisi verilmesine karşın GTÜ Yönetim Kurulu bu yetkisini koordinatörlük
kurarak kullanmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nda; Üniversitenin tüzel kişiliğini temsil eden
Rektör’ün görev ve sorumlulukları arasında sayılan, örgütlenme yapısında yer almayan
yukarıdaki koordinatörlüklere yapılan görevlendirmelerin dayanağı gösterilen 13/b-4
maddesindeki ;
(4) Gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli
öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni
görevler vermek,”
yetkisi; Kanun’da belirtilen teşkilat yapısı içerisinde ve gerekli görülen hallerde rutin
hale getirilmeden kullanılabilecektir.
B- Yine 2547 sayılı Kanun’un 13/b-4 maddesine dayanılarak boş olan Genel
Sekreterlik kadrosuna vekalet eden Gen. Sek. V. Doç. Dr. .…’ya 4 Genel Sekreter
Danışmanı görevlendirildiği görülmüştür.
1)Kadrosu Mühendislik Fakültesinde olan, 28.04.2016 tarihinden itibaren Döner
Sermaye İşletme Müdürlüğü görevini de yürüten Yard.Doç.Dr …. 13.11.2015 tarihinden
itibaren,
2) Kadrosu Daire Başkanı olan … 01.02.2016 tarihinden itibaren,
3) Kadrosu Savunma Teknolojileri Enstitüsü Sekreteri olan, Koruma ve Güvenlik
Koordinatörü ile aynı zamanda Destek Hizmetleri Koordinatörü olan … 01.06.2015
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 tarihinden itibaren, 4) Kadrosu Sosyal Bilimler Enstitüsünde Bilgisayar İşletmeni olan … 02.06.2015 tarihinden itibaren, Genel Sekreter Vekili Danışmanı olarak görevlendirilmişlerdir. İdari yapıda Genel Sekreter ve Yardımcılarının kadrosu olup, 2547 sayılı Kanun’un yukarıda ayrıntılı açıklanan 51’inci maddesinde “Danışmanlar” da “Rektör” ile ilişkilendirilmiştir. GTÜ yapılan Kalite Kontrol çalışmaları kapsamında, mevcut olan Genel Sekreter Danışmanlarına 21.06.2017 tarih GT-0008 No’lu Doküman ile “Genel Sekreter Danışmanı” görev tanımında yetki ve sorumluluklar aşağıdaki şekilde belirlenmiştir. 1- Görevi ile ilgili planlamaları yapmak, 2- Kurumla ilgili izlenimleri takip ederek kurumun daha iyi tanıtılmasını ve saygınlığının artırılmasını sağlayacak çalışmalar yapmak, 3- Rektörlük veya Genel Sekreterlik tarafından düzenlenen protokol, davet ve törenlerin işleyişinde görev almak, birimler arasında koordinasyonu sağlamak, 4- Genel Sekreterlik bünyesinde yapılan birim içi toplantılara katılmak, 5- Rektörlüğe ve Genel Sekreterliğe gelen konukları karşılamak, ağırlamak ve uğurlamak, 6- Rektör, Rektör Yardımcıları ve Genel Sekreterin yurt içi ve yurt dışı seyahatlerinde gerekli hazırlıkları ve organizasyonları yerine getirmek, 7- … 8- … 9- Genel Sekreter Danışmanı görevleri itibariyle Genel Sekretere karşı sorumludur. Görev tanımında sayılan bu hususlar tüm üniversitelerde rektörlük “Özel Kalem Müdürlüğü” ile ilgili Daire Başkanlıklarındaki müdürlükler tarafından yerine getirilen faaliyetlerdir. Dolayısıyla, Genel Sekretere karşı sorumlu “Genel Sekreter Danışmanlığı” ünvanının ihdas edilmesi, iç kontrol sistemi içerisinde görev tanımı yapılmasının yasal dayanağı bulunmamaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 C- Akademik personel idari işlerin takibi için Rektör Yardımcısı Danışmanlığında görevlendirilmiştir. Prof.Dr. … 04.11.2016 tarih E14197sayılı, araştırma görevlisi kadrosunda istihdam edilenler Doç.Dr. … 30.12.2014 tarih 31068168/903.07.01-2169-3174 sayılı, Dr. …01.07.2017 tarih E.7753 sayılı yazılarla Rektör Yardımcılarının Danışmanlığı’na yine 2547 sayılı Kanun’nun 13/b-4 maddesine göre görevlendirilmişlerdir. Sonuç olarak,idari birimler tarafından yürütülecek işler için koordinatörlük ve danışmanlıklar ihdas edilip; sınavsız atanan fakülte sekreterleri ile diğer idari ve akademik personelin bu koordinatörlükler ile danışmanlıklarda 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 13/b-4 maddesi hükmüne göre görevlendirilmelerinin yasal dayanağının olmadığı ve gerekli görülen hallerde uygulanacak olan görevlendirmelerin rutin hale getirildiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; “…Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü olarak görev yapmakta iken, 04/11/2014 tarihli Resmî Gazete ile yayımlanan 21/10/2014 tarih ve 6562 sayılı Kanun ile Gebze Teknik Üniversitesi olarak yeniden teşkil edilen Üniversitemiz 7 adet yeni Enstitü ile birlikte toplamda; 4 Fakülte, 9 Enstitü, 2962 lisans, 3967 yüksek lisans, 821 doktora öğrencisi ile 576 akademik, 304 idari ve 92 sürekli işçi olmak üzere 8722 kişiye hizmet vermekte olup yürütülen bu hizmetlerin etkin bir şekilde yerine getirilebilmesi ayrıca, ortaya çıkabilecek sorunlara hızlı çözümler bulunabilmesi amacıyla; Üniversitemiz bünyesinde Destek Hizmetleri Koordinatörlüğü, Koruma ve Güvenlik Koordinatörlüğü, Ulaştırma Hizmetleri Koordinatörlüğü ve Kurumsal İletişim Koordinatörlüğü kurulmuş ve 2547 sayılı Kanunun 13\b-4 maddesi kapsamında yönetici görevlendirmesi yapılmıştır. 2017 yılı denetimi bulguları (9-A) doğrultusunda Üniversitemiz tarafından gerekli düzenlemeler yapılmaya başlanmış olup, anılan Kanunun “Yönetim Örgütleri” başlıklı 51. maddesi uyarınca, Üniversitemiz hizmet kalitesini aksatmayacak şekilde gerekli düzenlemelerin yapılmasına devam edilecektir. Üniversitemiz Rektörlüğü tarafından uygulamada yaşanılan aksaklıkların hızlı ve etkin bir biçimde giderilmesi adına akademik ve idari personellerimiz içerisinden hizmetin gereğince yapılan değerlendirme sonrasında; 2547 sayılı Kanunun 13\b-4 maddesi kapsamında Rektör Yardımcısı Danışmanlığı ve Genel Sekreter Danışmanlığı görevlendirmeleri yapılmıştır. Her ne kadar bu görevlendirmeler yapılırken süre belirtilmemiş ise de esasında belirli bir iyileşme sağlanması halinde söz konusu görevlendirmeler
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30
kaldırılarak ilgililerin kadrolarının bulunduğu birimlere dönmeleri sağlanacaktır. 2017 yılı
denetimi bulgusu (9-B\C) doğrultusunda Üniversitemiz tarafından gerekli düzenlemeler
yapılmaya başlanmış olup, bir Genel Sekreter Danışmanının görevlendirilmesi kaldırılmıştır.
Anılan Kanunun “Yönetim Örgütleri” başlıklı 51. maddesi uyarınca, Üniversitemiz hizmet
kalitesini aksatmayacak şekilde düzenlemelerin yapılmasına devam edilecektir.”
denilmektedir.
Sonuç olarak 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Yönetim Örgütleri “ başlıklı
51’inci maddesinde; Üniversitelerde yönetim örgütlenmesi liyakata dayalı olarak Rektöre
bağlı hiyerarşik yapıda sırayla düzenlenmiştir.
Buna göre, her üniversitenin hizmetlerini yerine getirmek için farklı organizasyon
yapısı oluşturması mümkün değildir. Kaldı ki GTÜ ‘nün gerekçe olarak yazdığı hizmet
sağlanan akademik ve idari personel ile öğrencileri dahil 8722 kişilik toplamı bazı
üniversitelerin öğrenci sayılarına dahi ulaşmamaktadır.
İdari birimler tarafından yürütülecek işler için koordinatörlük ve danışmanlıklar ihdas
edilmesinin, fakülte sekreterleri ile diğer idari ve akademik personelin bu koordinatörlükler
ile danışmanlıklarda 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 13/b-4 maddesi hükmüne göre
görevlendirilmelerinin yasal dayanağı olmadığı değerlendirilmektedir.
BULGU 4: Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı'nın
Hazırlanmaması
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 1’inci maddesinde
Kanun’un amaçları arasında; kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde
edilmesi ve kullanılmasını, hesap verebilirliği ve malî saydamlığı sağlamak üzere, kamu malî
yönetiminin yapısını, işleyişini ve malî kontrolü düzenlemek de sayılmıştır.
Yine Kanun’un 11’inci maddesi ile üst yöneticiler, sorumlulukları altındaki
kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan,
kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden ve malî yönetim ve kontrol sisteminin
işleyişinin gözetilmesi ve izlenmesinden sorumlu tutulmuşlardır.
Aynı Kanun’un 55 inci maddesinin 2 nci fıkrasında da, Maliye Bakanlığı tarafından
mali yönetim ve iç kontrol süreçlerine ilişkin standartlar ve yöntemlerin belirleneceği,
geliştirileceği ve uyumlaştırılacağı, ayrıca sistemlerin koordinasyonunun sağlanacağı ve kamu
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 idarelerine rehberlik hizmeti verileceği hüküm altına alınmıştır. Bu kapsamda Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü’nün 02.12.2013 tarih ve 10775 sayılı Kamu İç Kontrol Standartlarına uyum konulu Genelgesi ile kamu idarelerince Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planlarının hazırlanması, uygulanması ve revize edilmesi çalışmalarında yeni bir takım açıklamalar ve düzenlemeler yapılmıştır. İlgili Genelgenin 12’nci maddesinde; eylem planlarını Maliye Bakanlığına göndermeyen kamu idareleri ile eylem planlarını yeniden hazırlayacak kamu idarelerinin Genelge'de yer alan açıklamalar doğrultusunda en geç "31.12.2014" tarihine kadar Kamu İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı Rehberi çerçevesinde hazırlayacakları Eylem Planlarını üst yöneticinin onayını müteakip on iş günü içinde Bakanlığa göndermeleri istenmiştir. Bu çerçevede, Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü tarafından Rektörlük Makamının 03.03.2014 tarih 20014/1 nolu Genelgesi ile yeni İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı hazırlama çalışmalarına başlanıldığı görülmüştür. İç Kontrol Standartlarına uygun yeni Uyum Eylem Planı hazırlama çalışmaları devam ederken 04.11.2014 tarih ve 29165 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6562 sayılı Kanun ile 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu’nun Ek 19 uncu maddesi, başlığı ile birlikte değiştirilmiş; Kanun’un 1 inci maddesi ile Kurumun adı Gebze Teknik Üniversitesi olurken iki fakülte ile bir enstitü kapatılarak bir yeni fakülte ile sekiz yeni enstitü kurulmuştur. Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü’nün 02.12.2013 tarih ve 10775 sayılı Kamu İç Kontrol Standartlarına uyum konulu Genelgesinde yapmış olduğu açıklamaların 6’ncı maddesinde Teşkilat yapısı değiştirilen kamu idareleri yeni durumlarına göre yeniden eylem planı hazırlayacaklardır. ifadesine yer verilmiş olduğundan, Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlama çalışmalarına ara verilmiştir. Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı tarafından Aralık 2016 tarihinde Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlanmasına yönelik ön çalışmalar yapılmışsa da, henüz bu tarihe kadar eylem planı hazırlanmadığı gibi Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Hazırlama Grubunun da oluşturulmadığı görülmüştür. Eylem planında öngörülen faaliyet ve düzenlemelerin gerçekleşme sonuçlarının
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32
Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından altı aylık dönemler halinde, eylem planı
formatında ve dönemi izleyen bir ay içinde Rektörlük makamına raporlanması gerekmektedir.
Yine tüm harcama birimlerinin iç kontrol sistemi, eylem planı çerçevesindeki
uygulamaları ve buna yönelik çalışmalarını Ocak ayı içerisinde üst yöneticiye verecekleri
“Birim Faaliyet Raporları” ile raporlamaları gerekmektedir.
Kanun’un 57’inci maddesi ise, yeterli ve etkili bir kontrol sisteminin oluşturulabilmesi
için; mesleki değerlere ve dürüst yönetim anlayışına sahip olunması, malî yetki ve
sorumlulukların bilgili ve yeterli yöneticilerle personele verilmesi, belirlenmiş standartlara
uyulmasının sağlanması, mevzuata aykırı faaliyetlerin önlenmesi ve kapsamlı bir yönetim
anlayışı ile uygun bir çalışma ortamının ve saydamlığın sağlanması bakımından ilgili
idarelerin üst yöneticileri ile diğer yöneticileri tarafından görev, yetki ve sorumluluklar göz
önünde bulundurulmak suretiyle gerekli önlemlerin alınması gerektiğini belirtmiştir.
Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi’nin iç kontrol
çalışmalarının yürütülmesinde takip edilecek “Yöntem’e “ ilişkin II. Bölümde;
2. İç kontrol sisteminin oluşturulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi
sorumluluğu esas olarak üst yöneticilere ait bulunmaktadır. Bu nedenle, iç kontrol sistemine
yönelik çalışmaların üst yönetici onayıyla başlatılması, üst düzey sahiplenmeyi,
yetkilendirmeyi ve izlemeyi sağlamasının yanında, üst yöneticinin olumlu iradesini göstermesi
açısından büyük önem arz etmektedir...
denilmektedir.
Bu sorumluluğun gereği olarak Kamu İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı
hazırlık çalışmalarının üst yönetici onayıyla başlaması ve Planın hazırlanması gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında; Özetle, Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı
Hazırlama Grubunun oluşturulduğu, iç kontrol sitemi kurma ve eylem planı hazırlama
çalışmalarına devam edilerek, iç kontrol müessesine gerekli hassasiyetin gösterileceği ve
eylem planın hazırlanmasına ilişkin çalışmaların en kısa sürede tamamlanacağını
belirtilmektedir.
Sonuç olarak GTÜ’nün Kamu İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı
hazırlanmamış olduğundan Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden
denetimlerde izlenecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 BULGU 5: İç Kontrol Sisteminin Yapılandırılmasına Yönelik Çalışmaların Tamamlanmaması Gebze Teknik Üniversitesi’nde İç Kontrol Sistemi çalışmalarının 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve ilgili mevzuat gereğince yapılandırılması gerekirken ISO 9001 Kalite Sistemi ile Yükseköğretim Kalite Yönetmeliği üzerinden yürütüldüğü, dolayısıyla iç kontrol yapılandırılmasına ilişkin bazı önemli eksikliklerin bulunduğu tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 55'inci maddesinde iç kontrolün tanımı; İç kontrol; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür. olarak yapılmıştır. Kanun’un 56’ncı maddesinde iç kontrolün amacı; “a) Kamu gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerinin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yönetilmesini, b) Kamu idarelerinin kanunlara ve diğer düzenlemelere uygun olarak faaliyet göstermesini, c) Her türlü malî karar ve işlemlerde usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesini, d) Karar oluşturmak ve izlemek için düzenli, zamanında ve güvenilir rapor ve bilgi edinilmesini, e) (Değişik: 22/12/2005-5436/10 md.) Varlıkların kötüye kullanılması ve israfını önlemek ve kayıplara karşı korunmasını, Sağlamaktır.” şeklinde belirlenmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 Kanun’un 57’nci maddesinde; Kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemleri; harcama birimleri, muhasebe ve malî hizmetler ile ön malî kontrol ve iç denetimden oluşur. Yeterli ve etkili bir kontrol sisteminin oluşturulabilmesi için; mesleki değerlere ve dürüst yönetim anlayışına sahip olunması, malî yetki ve sorumlulukların bilgili ve yeterli yöneticilerle personele verilmesi, belirlenmiş standartlara uyulmasının sağlanması, mevzuata aykırı faaliyetlerin önlenmesi ve kapsamlı bir yönetim anlayışı ile uygun bir çalışma ortamının ve saydamlığın sağlanması bakımından ilgili idarelerin üst yöneticileri ile diğer yöneticileri tarafından görev, yetki ve sorumluluklar göz önünde bulundurulmak suretiyle gerekli önlemler alınır. Maliye Bakanlığı tarafından 31.12.2005 tarihli ve 26040-3 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve 01.01.2006 tarihinde yürürlüğe giren İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların İç Kontrol Standartları başlıklı 5'inci maddesinde; İç kontrol standartları, merkezi uyumlaştırma görevi çerçevesinde Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir ve yayımlanır. İdareler, malî ve malî olmayan tüm işlemlerinde bu standartlara uymakla ve gereğini yerine getirmekle yükümlüdür. Kanuna ve iç kontrol standartlarına aykırı olmamak koşuluyla, idarelerce görev alanları çerçevesinde her türlü yöntem, süreç ve özellikli işlemlere ilişkin standartlar belirlenebilir. denilmektedir. Bu hükümler gereği Maliye Bakanlığı, kamu idarelerinde iç kontrol sisteminin oluşturulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi amacıyla gerekli standart ve temel şartları belirlemiş ve “Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği” adı altında 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlamıştır. Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği ile kamu idareleri tarafından iç kontrol sistemlerinin Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere yapılması gereken çalışmalar belirlenmiş ve bu kapsamda iş süreçleri ile bunlara ilişkin risk tanımlamaları ve değerlendirmeleri ile bunlara karşı geliştirilecek kontrolleri de iç kontrol sisteminin unsurları arasında sayılmıştır. Gerek 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu gerekse bu Kanuna dayanılarak Maliye Bakanlığınca düzenlenen İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar'da iç kontrol sistemi ile ilgili yetki ve sorumluluklar tanımlanmıştır. Buna göre;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35 -Üst yöneticiler, yukarıda bahsedilen iç kontrol sisteminin kurulması ve gözetilmesinden, -Harcama yetkilileri, görev ve yetki alanları çerçevesinde, idari ve malî karar ve işlemlere ilişkin olarak iç kontrolün işleyişinden, -Strateji Geliştirme birimi ise, iç kontrol sisteminin kurulması, standartlarının uygulanması ve geliştirilmesinden, iç kontrol düzenlemeleri ve iç kontrol sistemi işleyişinin yöneticilerin görüşü, kişi ve/veya idarelerin talep ve şikâyetleri ile iç ve dış denetim sonucunda düzenlenen raporları dikkate alarak en az yılda bir defa olmak üzere düzenli olarak izlenmesi, değerlendirilmesi ve eylem planı formatında üst yöneticiye raporlanmasından sorumludur. GTÜ’de iç kontrol sisteminin etkinliğine yönelik olarak yapılan çalışmalarda; 2016-2017 yıllarında iki yıl süreyle dışarıdan danışmanlık hizmet alımı yoluyla ISO 9001:2015 versiyonuna göre Kurumda Kalite Yönetim Sisteminin kurulup işletilmeye çalışıldığı, ayrıca eş zamanlı ISO 10002:2014 Müşteri Memnuniyet Yönetimi Standartlarından denetime girildiği görülmüştür. GTÜ’de 5018 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatının gerektirdiği İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Taslak çalışmaları dahi başlamamış, iç kontrol sistemi kurulmamış olmakla birlikte, “Kalite” çalışmaları içinde ;
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36
C- Eğitim Öğretim/Programlama Tasarımı ve Onayı
Ç- Araştırma ve Geliştirme
D- Yönetim Sistemi’nin değerlendirildiği,
Ancak,
6- Risklerin Belirlenmesi ve Değerlendirilmesi
7- Kontrol Stratejileri ve Yöntemleri
8- Prosedürlerin Belirlenmesi ve Belgelendirilmesi
9 Görevler Ayrılığı
10- Hiyerarşik Kontroller
11- Faaliyetlerin Sürekliliği
12-Bilgi Sistemleri Kontrolleri
13- Bilgi ve İletişim
14-Raporlama
15 Kayıt ve Dosyalama Sistemi
16- Hata, Usulsüzlük ve Yolsuzlukların Bildirilmesi
17- Kontrolün Değerlendirilmesi
18-İç Denetim Standartlarının,
tüm kamu idarelerinde tutarlı, kapsamlı ve standart bir kontrol sistemi kurulması ve
uygulanması amaçlandığı halde oluşturulmadığı tespit edilmiştir.
Ayrıca, Döner Sermaye İşletmesi’nin de bu iç kontrol çalışmalarının dışarısında
kaldığı görülmüştür. Üniversitenin bir parçası olan döner sermaye işletmesi ile özel bütçe
kapsamındaki birimlerin iş ve işlemleri örtüşmekte ve bütünleşik faaliyetler yürütmektedirler.
Bu itibarla, anılan mevzuat hükümleri uyarınca GTÜ’de Döner Sermaye İşletmesini
de kapsayacak şekilde iç kontrol sisteminin yapılandırılması ve tamamlanarak uygulanmasına
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 37 ilişkin gözetim ve izleme sorumluluğu üst yönetici olarak Rektöre aittir. Bu sorumluluğun gereği olarak iç kontrol sistemi yapılandırma çalışmalarının tamamlanması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Özetle, kalite çalışmaları ile birçok unsuru karşılanan İç Kontrol sistemi kurulması çalışmalarına 2017 Yılı Denetim Raporu minvalinde devam edilecek ve çalışmaların Döner Sermaye İşletmesini de kapsayacak şekilde 2020 yılı sonu itibarıyla sonuca ulaştırılması sağlanacaktır, denilmektedir. Sonuç olarak GTÜ’de iç kontrol sisteminin yapılandırılmasına yönelik çalışmalar tamamlanmamış olduğundan Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 38 8. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 39
TABLO 1.13 FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU
Ekonomik
Kod
Giderin Türü Cari Yıl Ekonomi
k Kod
Gelirin Türü Cari Yıl
630 GİDERLER HS. 122.781.766,12 600 GELİRLER HS. 150.667.755,53
630 01 Personel Giderlerİ 57.368.544,37 600 03 Teşebbüs ve
Mülkiyet Gelirleri
3.436.945,41
630 02 Sosyal Güv. Kur.
Devlet Primi Gid.
8.139.388,99 600 04 Alınan Bağış ve
Yardımlar ile Özel
Gel.
127.892.937,42
630 03 Mal ve Hizmet
Alım Giderleri
14.769.251,85 600 05 Diğer Gelirler 1.890.812,55
630 05 Cari Transferler 2.348.453,31 600 11 Değer ve Miktar
değ. Gel.
17.464.503,98
630 11 Değer ve Miktar
Değişimleri Gid.
17.300.765,95 600 25 Kamu İd. Bedelsiz
Olarak Al. Mali Ol.
Var. Elde Edilen
Gelirler
12.568,87
630 12 Gelirlerin Ret ve
İadesinden
Kaynaklanan Gid.
91.064,63 610 İNDİRİM, İADE VE
ISKONTOLAR
HESABI
30.012,70
630 13 Amortisman Gid. 9.679.947,80 610 03 Teşebbüs ve
Mülkiyet Gelirleri
30.012,70
630 14 İlk Madde ve
Malzeme Giderleri
1.497.597,01
630 15 Karşılık Giderleri 38.761,24
630 20 Silinen
Alacaklardan
Kaynaklanan Gid.
74.297,24
630 30 Proje Kapsamında
Yapılan Cari Gid.
10.720.742,44
630 99 Diğer Giderler 752.951,29
GİDER TOPLAMI 122.781.766,12 NET GELİR TOPLAMI 150.667.755,53
FAALİYET SONUCU 27.885.989,41
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 40
GEBZE TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 41
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 42 uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilir. Bu çerçevede, Gebze Teknik Üniversitesi’nin yayımladığı 2017-2021 dönemine ait Stratejik Plan, 2017 yılı Performans Programı ve 2017 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir. 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2017 yılı performans denetimi kapsamında Gebze Teknik Üniversitesinin yayımladığı 2017-2021 dönemine ait Stratejik Plan, 2017 yılı Performans Programı ve 2017 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirmede denetimimize esas teşkil eden Stratejik Planın mevcut olduğu ve mevzuatta belirtilen zamanlarda hazırlanarak yayımlandığı görülmüştür. Stratejik planda belirlenen amaç ve hedeflerin genel anlamda iyi ve ölçülebilir nitelikte olduğu değerlendirilmiştir. 6. DENETİM BULGULARI Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 43