2017 - GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ.pdf

GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2018

İÇERİK GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 12

GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................... 2
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 3
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 3
5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 4
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 5
7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ........................... 6
8. EKLER .......................................................................................................................................................... 8

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Gaziantep Üniversitesi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli “II sayılı Cetvel” de yer alan bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, özel bütçeli bir kuruluştur. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanır. Özel bütçeli bir idare olan Gaziantep Üniversitesinde tahakkuk esaslı devlet muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversite muhasebe işlemlerini Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine tabi olarak yürütmektedir. Üniversitenin 2017 yılında bütçe ile verilen başlangıç ödeneği 299.240.000,00 TL’dir. Yıl içerisinde 41.937.482,48 TL eklenmiştir. Neticede kullanılabilir bütçe ödeneği 341.177.482,48 TL olmuştur. Bu tutarın 317.712.230,36 TL’si harcanmıştır. Bu durumda kullanılabilir bütçe ödeneğine göre bütçe gerçekleşme oranı % 93’dür. Bütçede 299.240.000,00 TL gelir tahmini yapılmıştır. Bütçe uygulama sonucunda 335.732.505,29 TL gelir elde edilmiştir. Gelir gerçekleşme oranı % 112 olmuştur. Gaziantep Üniversitesinin 2017 mali tablolarına göre gelir ve gider durumu aşağıda gösterilmiştir. Tablo 1:2017 Yılı Bütçe Gider Gerçekleşmeleri 2017 YILI BÜTÇE GİDER GERÇEKLEŞMELERİ (TL) AÇIKLAMA Başlangıç Ödeneği Toplam Ödenek Toplam Harcanan Gerçekleşme Oranı ( % ) BÜTÇE GİDERLERİ TOPLAM 299.240.000 341.177.482,48 317.712.230,36 93 Tablo 2: 2017 Yılı Bütçe Gelr Gerçekleşmeleri 2017 YILI BÜTÇE GELİR GERÇEKLEŞMELERİ(TL) AÇIKLAMA Bütçe Tahmini Gerçekleşen Gelir Toplamı Gerçekleşme Oranı(%) BÜTÇE GELİRLERİ TOPLAMI 299.240.000 335.732.505,29 112

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Alınan çekler sayım tutanağı,  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Değerli kağıtlar sayım tutanağı,  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu,  Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Gelirlerden Alacaklar ve Gelirler Hesabının Doğruyu Yansıtmaması Gaziantep Üniversitesi tarafından taşınmaz kiralamalarına ilişkin yapılan kayıtlarda henüz tahakkuk etmemiş taşınmaz kiralarının tahakkuk etmiş gibi ve gerçekleşmemiş gelirlerin ise gerçekleşmiş gibi kaydedildiği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabını düzenleyen 51’inci maddesinde Gelirlerden alacaklar hesabının mevzuatı gereğince gelir olarak tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirler için kullanılacağı belirtilmiştir. Aynı Yönetmeliğin 600 Gelirler hesabını açıklayan 393’üncü maddesinde Gelirler hesabının bütçe ile ilgili olsun veya olmasın tahakkuk eden her türlü gelirin izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Faaliyet sonuçları tablosu ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinin b bendinde; gerçekleşmemiş gelir veya giderler gerçekleşmiş gibi ya da gerçekleşenler gerçek tutarından farklı gösterilemez denilmek suretiyle bir gelirin tahakkuk etmeden faaliyet sonuçları tablosunda gösterilemeyeceği ifade edilmiştir. Yapılan incelemede Gaziantep Üniversitesine ait taşınmaz kiralamalarında sözleşme bedelinin tamamının kira sözleşmesi imzalandığında 220 veya 120 Gelirlerden Alacaklar hesabı ile 600 Gelirler hesabına kaydedildiği, ödeme yapıldıkça da 120 hesaptan düşüldüğü görülmüştür. Ancak kira sözleşmesinin imzalanması taşınmazı kiralayan müstecirin sözleşme dönemine ait tüm bedeli ödemek zorunda olduğu başka bir deyişle bu gelirin tahakkuk ettiği anlamına gelmemektedir. Kiracı eğer sözleşmede aksine bir hüküm yoksa taşınmazı kullandıkça bedel tahakkuk edecek eğer sözleşmede peşin olarak tahsilat söz konusu edilmiş ise alacağın doğduğu vade de alacak tahakkuk etmiş ve dönem geliri haline gelmiş olacaktır. Örnek verecek olursak Üniversite tarafından yıllık kirası 120.000 TL olan ve üç yıllığına kiralanan bir taşınmaz için kira sözleşmesinin imzalanması gelirin tahakkuk ettiği anlamına gelmemektedir. Kira alacağının tahakkuk ettiği yani alacağın istenebilir hale geldiği durumda 120 Gelirlerden Alacaklar hesabı ile 600 Gelirler hesabının çalıştırılması uygun olacaktır. Kiralamanın yapıldığı ve sözleşmenin imzalandığı durumda ancak nazım hesapların çalıştırılması uygun olacaktır. Uygulamada ise 120 ve 600 hesaba 360.000 TL’nin tamamı kaydedilmiştir. Bu durum hem 120 hesabın hem de 600 hesabın olması gerekende fazla

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 gözükmesine neden olmuştur. Sonuç olarak; 2017 yılı mali tablolarında 220 Gelirlerden Alacaklar Hesabı 5.842.472,00 TL ve 600 Gelirler Hesabı ise 3.276.569,81 TL fazla gözükmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle kiralama sözleşmelerinin tahakkuk anlamına gelip gelmeyeceği kavramının netleştirilmesinin önem arz ettiği ve konu hakkında karışıklığın giderilmesi ve uygulama birliğinin sağlanması açısından, Muhasebat Genel Müdürlüğünce bir duyuru yapılmasının yerinde olacağını belirtmiştir. Sonuç olarak kira alacağının tahakkuk etmesi ancak alacağın talep edilebilir başka bir deyişle tahsil edilebilir hale gelmesi ile mümkündür. Bir kamu taşınmazının kiraya verilerek kira sözleşmesinin imzalanması kira alacağının tahakkuk etttiği anlamına gelmemektedir. Kira alacağının tahakkuk edebilmesi için kiracının taşınmazı kullanması gerekmektedir. Taşınmaz kullanıldıkça gelir tahakkuk edecek ve bu durumda ancak tahakkuk eden tutar 120-220 Gelirlerden alacaklar hesabı ile 600 Gelirler hesabına kaydedilebilir hale gelecektir. İlgili yıl Faaliyet Sonuçları tablosunda bir gelirin yer alması için ancak o yılı ilgilendiren bir tahakkuk işleminin gerçekleşmesi ve gelirin o yıl içinde doğmuş olması gerekir. Kira sözleşmesinde yer alan toplam sözleşme bedelinin tamamının sözleşmenin imzalanmasının akabinde gelir olarak kaydedilmesi, henüz doğmamış bir gelirin Faaliyet Sonuçları tablosunda görünmesine neden olmakta hem de bir kaç yılı kapsayan kiralamalarda gelecek yıllar elde edilecek kira gelirlerinin sanki bu yılın geliri imiş gibi işlem görmesine sebep olmaktadır. Bu nedenle; 2017 yılı Bilançosunda 220 Gelirlerden Alacaklar Hesabı 5.842.472,00 TL ve Faaliyet Sonuçları Tablosunda, 600 Gelirler Hesabı 3.276.569,81 TL fazla gözükmektedir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Gaziantep Üniversitesi 2017 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tablolarının Denetim Görüşünün Dayanakları bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Üniversite Arazisi Üzerinde İrtifak Hakkı Tesisi Suretiyle İnşa Edilen Öğrenci Yurdu İşinde Şartname Ve Sözleşmeye Aykırı Olarak Gelir Tahsilatlarının Yapılmaması Üniversitenin mülkiyetinde bulunan 13.414 m2 büyüklüğündeki arazi üzerinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 51/g maddesine göre 30 yıllık irtifak hakkı tesis edilmesi amacıyla ihale yapılmış ve yükleniciye verilmiştir. İşe ilişkin olarak üniversite ile yüklenici arasında 16.02.2015 tarihinde imzalanan İrtifak(Üst) Hakkı Sözleşmesinin “İrtifak Hakkı Ve Süresi” başlıklı 10’uncu maddesinde aynen; “10.6. Üst hakkı kurulan taşınmaz üzerinde bulunan tesisin tamamının veya bir kısmının İşletmeci tarafından üçüncü kişilere kiraya verilmesi halinde; İşletmeciden net kiranın % 2,5’i (yüzde ikibuçuk) oranında, kiracı/kiracılardan ise, tesisin işletilmesinden elde edilecek toplam yıllık net hasılattan İşletmeciye ödenen yıllık kira bedeli düşüldükten sonra, kalan tutar üzerinden % 2,5 i (yüzde ikibuçuk) oranında ayrıca pay alınır. Kiracılardan alınamayan hasılat payları İşletmeciden alınır.” “10.8. İşin tamamı bitirildikten sonra hak lehtarı kendisinin ya da özel kişi ve kuruluşlarca işletmesi durumunda yatak kapasitesinin % 3 oranında (%3 ün % 15’i bir kişilik geriye kalan odalar ise bir kişilikten fazla olacak) idareye ücretsiz tahsis edilecek işletmeci idareden hiçbir hak talep etmiyecektir” Hükmü yer almaktadır. Yüklenici İdareye verdiği 21.10.2015 tarihli dilekçe ile aynen “ Tarafınızca uygun görüldüğü takdirde; sözleşmemizde ilk etapta 1000 kişilik yapılaması planlanan yurt inşaatının kapasitesinin 3300 kişiye çıkarılması, sözleşmenin 10. Maddesi uyarınca işletilmesinin 15 yıl süreyle Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu tarafından kira bedeli karşılığında yapılması planlanmaktadır. Bu durumda sözleşmenin 10.6 maddesinde belirtilen, binanın tamamının özel kişi ve kuruluşlarca işletilmesi durumunda yatak kapasitesinin % 3’ü oranında İdareye tahsis edilecek alanlardan vazgeçilmesi, bunu karşılığında 3300 kişilik kapasitenin tamamından sağlanacak kira bedelinin % 2.5 ‘unun Üniversite’ye ödenmesi” Şeklinde bir başvuruda bulunmuştur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Üniversite yönetimi bu başvuru üzerine oluşturduğu komisyon marifetiyle değerlendirmiş ve sonuçta “a) Kredi Yurtlar Kurumuna kiraya verilmesi halinde İşletmeciden net kiranın % 2.5 oranında kiracı/kiracılardan ise tesisin işletilmesinden elde edilecek toplam yıllık net hasılattan işletmeciye ödenen kira bedeli düşüldükten sonra, kalan tutar üzerinden % 2.5’i (yüzde ikibuçuk) oranında pay alınmasına, b) 10.6 maddesinde belirtilen yatak kapasitesinin % 3 oranında idareye tahsis edilecek alanlardan vazgeçilmesine bunun karşılığında olan yatak kapasitesinin tamamında (3300 kişi) sağlanacak kira bedelinin ve hasılatın % 2.5 u ile sözleşmede belirtilen irtifak hakkının Üniversiteye ödenmesine” şeklinde bir karar vermiş ve üst yönetici Rektör tarafından söz konusu karar onaylanmıştır. Adı geçen firma tarafından 14.02.2017 tarihinde İdareye gönderilen bir yazı ile Kredi ve Yurtlar Kurumunun kar amacı olmadan hizmet verdiği dolayısıyla hasılattan ödeme yapamayacağından bahisle % 2.5 ‘lik hasılattan payın ödenemeyeceği bildirilmiştir. Oysa hem Şartname de hem de Sözleşme de bu payın kiracılardan alınmaması halinde İşletmeciden alınacağı açıkça belirtilmiştir. Uygulamada hem hasılat üzerinden alınması gereken % 2.5 lik pay, hem de % 3 öğrenci kontenjanından vazgeçilmesinin karşılığı olarak ayrıca alınması gereken paylar İdare tarafından tahsil edilmemektedir. Bu durum İhalelerde açıklık ve rekabet unsurlarına aykırılık oluşturduğunda Devlet İhale Kanununa, diğer taraftan ise İdare ile İşletmeci arasında imzalanan sözleşme hükümlerine açıkça aykırıdır. Geçmiş yıllar alacakları ile birlikte faiziyle hesaplanıp gerekli tahsilatın ivedilikle sağlanması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Hukuk Müşavirliği tarafından işletmeci firmaya, Gaziantep 2. noterliği kanalıyla 19.04.2018 tarih 09421 nolu ihtarname çekilmiş ve 6183 sayılı kanun ile şartname ve sözleşme hükümlerine göre hukuki işlem başlatılmıştır." denilmektedir. Sonuç olarak bulgumuzda belirttiğimiz hususla ilgili olarak, Üniversite yönetimi, Hukuk Müşavirliği tarafından işletmeci firmaya, Gaziantep 2. noterliği kanalıyla 19.04.2018 tarih 09421 nolu ihtarname çekilmiş olduğunu ve 6183 sayılı Kanun ile şartname ve sözleşme hükümlerine göre hukuki işlem başlatıldığını ifade etmiştir. Konu önemine binaen denetim raporuna alınmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 8. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI PASİF HESAPLAR N Yılı 1 DÖNEN VARLIKLAR 97.691.767,85 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 4.814.840,82 10 HAZIR DEĞERLER 49.136.228,73 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 963.947,15 100 KASA HESABI 2.396,76 330 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 262.407,40 102 BANKA HESABI 47.279.493,81 333 EMANETLER HESABI 701.539,75 104 PROJE ÖZEL HESABI 1.854.338,16 36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 3.850.893,67 12 FAALİYET ALACAKLARI 38.541.672,03 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABI 3.525.399,15 120 GELİRLERDEN ALACAKLAR HESABI 38.540.751,03 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ HESABI 325.369,16 126 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 921,00 362 FONLAR VEYA DİĞER KAMU İDARELERİ ADINA YAPILAN TAHSİLAT HES125,36 14 DİĞER ALACAKLAR 36.438,34 4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 5.142.298,15 140 KİŞİLERDEN ALACAKLAR HESABI 36.438,34 43 DİĞER BORÇLAR 292.840,57 15 STOKLAR 2.835.430,78 430 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 292.840,57 150 İLK MADDE VE MALZEME HESABI 2.835.430,78 47 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 4.849.457,58 16 ÖN ÖDEMELER 7.141.997,97 472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI HESABI 4.849.457,58 162 BÜTÇE DIŞI AVANS VE KREDİLER HESABI 7.141.997,97 5 ÖZKAYNAKLAR 601.723.110,93 2 DURAN VARLIKLAR 513.988.482,05 50 NET DEĞER 345.330.845,69 22 FAALİYET ALACAKLARI 5.870.115,00 500 NET DEĞER HESABI 345.330.845,69 220 GELİRLERDEN ALACAKLAR HESABI 5.842.471,77 57 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI 193.351.110,52 226 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 27.643,23 570 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI HESABI 193.351.110,52 24 MALİ DURAN VARLIKLAR 1.021.006,00 59 DÖNEM FAALİYET SONUÇLARI 63.041.154,72 241 MAL VE HİZMET ÜRETEN KURULUŞLARA YATIRILAN SERMAYELER HESABI996.000,00 590 DÖNEM OLUMLU FAALİYET SONUCU HESABI 63.041.154,72 242 DÖNER SERMAYELİ KURULUŞLARA YATIRILAN SERMAYELER HESABI25.006,00 25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 507.097.361,05 250 ARAZİ VE ARSALAR HESABI 142.263.348,13 251 YERALTI VE YERÜSTÜ DÜZENLERİ HESABI 23.239.962,37 252 BİNALAR HESABI 207.416.222,13 253 TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR HESABI 116.982.162,43 254 TAŞITLAR HESABI 7.502.942,38 255 DEMİRBAŞLAR HESABI 128.186.887,52 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) -138.361.189,27 258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABI 19.867.025,36 26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 0,00 260 HAKLAR HESABI 1.413.769,64 267 DİĞER MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR HESABI 15.797,00 268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) -1.429.566,64 29 DİĞER DURAN VARLIKLAR 0,00 294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDİ DURAN VARLIKLAR HESABI4.242.434,27 299 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) -4.242.434,27 AKTİF TOPLAMI 611.680.249,90 PASİF TOPLAMI 611.680.249,90 910 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI HESABI 11.518.627,47 911 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI EMANETLERİ HESABI11.518.627,47 920 GİDER TAAHHÜTLERİ HESABI 40.115.315,63 921 GİDER TAAHHÜTLERİ KARŞILIĞI HESABI 40.115.315,63 948 BAŞKA BİRİMLER ADINA İZLENEN ALACAKLAR HESABI1.864.476,30 949 BAŞKA BİRİMLER ADINA İZLENEN ALACAK EMANETLERİ HESABI1.864.476,30 962 BİLİMSEL PROJELER HESABI 5.369.331,52 963 BİLİMSEL PROJELER KARŞILIĞI HESABI 5.369.331,52 Bilanço Dipnotları: AKTİF HESAPLAR N Yılı 2017 YILI BİLANÇO

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU Ekonomik Kodlar GELİRİN TÜRÜ Cari Yıl (N) Ekonomik Kodlar GELİRİN TÜRÜ Cari Yıl (N) 630 GİDERLER HESABI 354.542.499,39 600 GELİRLER HESABI 374.572.712,12 630 01 PERSONEL GİDERLERİ 173.955.204,51 600 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 42.611.391,49 630 01 01 MEMURLAR 160.185.061,15 600 03 01 Mal ve Hizmet Satış Gelirleri 39.716.613,26 630 01 02 SÖZLEŞMELİ PERSONEL 10.458.584,07 600 03 06 Kira Gelirleri 2.894.778,23 630 01 04 GEÇİCİ PERSONEL 2.325.880,86 600 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 282.580.293,60 630 01 05 Diğer Personel 985.678,43 600 04 01 Yurt Dışından Alınan Bağış ve Yardımlar 2.733.924,47 630 02 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 26.305.026,92 600 04 02 Merkezi Yönetim Bütçesine Dahil İdarelerden Alınan Bağış ve 273.004.000,00 630 02 01 Memurlar 23.918.138,10 600 04 03 Diğer İdarelerden Alınan Bağış ve Yardımlar 1.246.775,15 630 02 02 Sözleşmeli Personel 2.029.546,70 600 04 04 Kurumlardan ve Kişilerden Alınan Yardım ve Bağışlar 4.130.831,04 630 02 04 Geçici Personel 311.145,89 600 04 05 Proje Yardımları 1.464.762,94 630 02 05 Diğer Personel 9.215,92 600 05 Diğer Gelirler 48.485.110,32 630 03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 58.149.752,53 600 05 01 Faiz Gelirleri 664.326,95 630 03 02 Tüketime Yönelik Mal ve Malzeme Alımları 27.341.599,97 600 05 02 Kişi ve Kurumlardan Alınan Paylar 38.406.976,81 630 03 03 Yolluklar 3.312.921,86 600 05 03 Para Cezaları 17.948,51 630 03 04 Görev Giderleri 44.523,20 600 05 09 Diğer Çeşitli Gelirler 9.395.858,05 630 03 05 Hizmet Alımları 26.161.981,07 600 11 Değer ve Miktar değişimleri Gelirleri 895.916,71 630 03 06 Temsil ve Tanıtma Giderleri 156.975,72 600 11 01 Döviz Mevcudunun Değerlemesinden 32.514,40 630 03 07 Menkul Mal, Gayrimaddi Hak Alım, Bakım 998.685,72 600 11 99 Diğer Değer ve Miktar Değişimleri Gelirleri 863.402,31 630 03 08 Gayrimenkul Mal Bakım ve Onarım Giderleri 133.064,99 NET GELİR TOPLAMI : 374.572.712,12 630 05 Cari Transferler 8.886.491,93 630 05 01 Görev Zararları 3.797.484,22 630 05 02 Hazine Yardımları 3.834.000,00 630 05 03 Kar Amacı Gütmeyen Kuruluşlara Yapılan Transferler 114.989,11 630 05 04 Hane Halkına Yapılan Transferler 1.129.480,14 630 05 06 Yurtdışına Yapılan Transferler 10.538,46 630 11 Değer ve Miktar Değişimleri Giderleri 687.816,36 630 11 99 Diğer Değer ve Miktar Değişimleri Giderleri 687.816,36 630 13 Amortisman Giderleri 19.076.126,02 630 13 02 Maddi Olmayan Duran Varlıklar Amortisman Giderleri 1.413.769,64 630 14 İlk Madde ve Malzeme Giderleri 4.290.607,85 630 14 01 Kırtasiye Malzemeleri 952.993,83 630 14 02 Beslenme, Gıda Amaçlı ve Mutfakta Kullanılan Tüketim Malzeme 34.256,93 630 14 03 Tıbbi ve Laboratuar Sarf Malzemeleri 427.043,77 630 14 04 Yakıtlar, Yakıt Katkıları ve Katkı Yağlar 969.885,29 630 14 05 Temizleme Ekipmanları 302.091,17 630 14 06 Giyecek, Mefruşat ve Tuhafiye Malzemeleri 365.818,53 630 14 07 Yiyecek 9.248,50 630 14 08 İçecek 19.561,66 630 14 09 Canlı Hayvanlar 0,01 630 14 10 Zirai Maddeler 23.201,42 630 14 12 Bakım Onarım ve Üretim Malzemeleri 458.828,61 630 14 13 Yedek Parçalar 409.589,21 630 14 15 Değişim, Bağış ve Satış Amaçlı Yayınlar 50.824,03 630 14 16 Spor Malzemeleri Grubu 68.187,09 630 14 17 Basınçlı Ekipmanlar 1.514,69 630 14 99 Diğer Tüketim Amaçlı Malzemeler 197.563,11 630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 18.912.829,36 630 30 06 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 18.912.829,36 630 99 Diğer Giderler 34.690,95 630 99 99 Yukarıda Tanımlanamayan Diğer Gideler 34.690,95 GİDERLER TOPLAMI : 311.531.557,40 GİDERLER TOPLAMI ( A) 311.531.557,40 GELİRLER TOPLAMI ( B) 374.572.712,12 İNDİRİM ;İADE;İSKONTO TOPLAMI (C) 0,00 NET GELİR ( D= B- C) 374.572.712,12 FAALİYET SONUCU D - A 63.041.154,72 Kurum Kodu : 38.14 Adı: Trakya Üniversietsi Yılı:2017

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10

GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ....................... 12
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................. 13
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 13
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 13
5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ......................................................................................... 14
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 16
7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 16
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 28

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün, hesap ve işlemlerinin muhasebeleştirilmesi ile mali rapor ve tabloları, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 565 ve 573’üncü maddelerinde düzenlenen defter, cetvel ve tablolardan oluşmaktadır. Saymanlığın muhasebe kayıt işlemleri, Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. 2017 yılı bilançosunda sermayesi 25.006,00 TL olup, toplam aktif büyüklüğü 47.257.705,48 TL dir. Döner sermaye gelir toplamı 303.058.887,40 TL, gider toplam 321.282.282,60 TL olup, gelir tablosunda yılsonu itibariyle tahakkuk eden zarar toplamı 18.223.395,23 TL dir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Alınan çekler sayım tutanağı,  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Değerli kağıtlar sayım tutanağı,  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13  Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Taşınır Kayıtlarının Gerçeği Yansıtmaması Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesinin taşınır kayıtlarında tüketilmediği halde tüketim nedeniyle düşülen ilaçların bulunduğu tespit edilmiştir. 18.01.2007 tarih ve 26407 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Taşınır Mal Yönetmeliği’nde; ambarın, kamu idarelerine ait taşınırların kullanıma verilinceye kadar veya kullanımdan iade edildiğinde muhafaza edildiği yeri ifade edeceği belirtilmiştir. Tüketim malzemeleri ise belirli bir hizmetin üretilmesinde kullanılan, kullanımı sonucunda tükenen veya bir süre kullanıldıktan sonra ilk özelliklerini kısmen veya tamamen kaybederek bir daha kullanılamayacak duruma gelen, çeşitleri ile kod numaraları Taşınır Kod Listesinin (A) bölümü 150 hesap detayında yer alan malzemeler şeklinde tanımlanmıştır. İlaçlar taşınır kod listesinin A bölümünde bulunmaktadır. Bu nedenle de 150 hesap kodunda izlenmektedir. Adı geçen Yönetmelik’in “Kayıt zamanı, kayıt değeri ve değer tespit komisyonu” başlıklı 13’üncü maddesinin ilk fıkrasında taşınırların, edinme şekline bakılmaksızın kamu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 idaresince kullanılmak üzere teslim alındığında giriş; tüketime verildiğinde, satıldığında, başka harcama birimlerine devredildiğinde, bağışlandığında veya yardım yapıldığında, çeşitli nedenlerle kullanılamaz hale geldiğinde, hurdaya ayrıldığında veya kaybolma, çalınma, canlı taşınırın ölümü gibi yok olma hallerinde çıkış kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. Aynı Yönetmelik’in “Taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri” başlıklı 6’ncı maddesinde “Taşınır işlemleri yoğun olan harcama birimlerinde birden fazla taşınır kayıt yetkilisi görevlendirilebilir.” Denilmiştir. Tüm bu mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde ilaçların ve medikal malzemelerin satın alındığında taşınır işlem fişi kesilerek ambara girişinin yapılması ve muhasebe hesaplarına kaydedilmesi, tüketime verildiğinde ise taşınır işlem fişi ile ambardan çıkışının yapılması gerekmektedir. Uygulamada Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Uygulama ve Araştırma Hastanesinde herhangi bir şekilde alınan tüm ilaçlar ve medikal malzemeler Hastane ambarına taşınır işlem fişi ile girişi yapılmakta dolayısıyla 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydedilmekte daha sonra ise belli dönemlerde Hastane Eczanesine çıkışı yapılmaktadır. Hastane Eczanesine yapılan çıkış tüketim olarak yapılmakta ve muhasebe kayıtlarından da düşülmektedir. Ancak ilacın eczaneye verilmesi henüz tüketildiği anlamına gelmemektedir. Bu aşamadan sonra ilaç takibi ve stok kontrolü Hastane otomasyon sistemi aracılığıyla yapılmakta ancak resmi belgelerde ve muhasebe sisteminde bu kontrolün imkanı kalmamaktadır. Eczane tarafından ilaçlar ya cep depo diye adlandırılan ve özelliği itibariyle ilaç bulunması gereken Ameliyathane bölümüne ya da Onkoloji bölümüne, ya da doğrudan hasta adına çıkılarak tüketime verilmektedir. Bu nedenle aslında henüz tüketilmemiş ilaçlar tüketilmiş gibi kayıtlarda yer almaktadır. 2017 yılı sonu itibariyle Hastane Eczanesinde bulunan ilaçların tutarı 4.305.585,60 TL, Ameliyathane bölümünde bulunan ilaç tutarı 36.743,49 TL ve Onkoloji bölümünde bulunan ilaç tutarı 642.159,67 TL’dir. Bu durum 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında 4.984.488,76 TL’lik eksiklik bulunduğunu, henüz tüketilmediği halde tüketilmiş gibi görünen ilacın bulunduğunu ve hesabın gerçeği yansıtmadığını göstermektedir. Mevzuat açısından Hastane Eczanesinin, Ameliyathanenin ve Onkoloji bölüm depolarının ambar olarak tanımlanması ve taşınır kayıt yetkilisi atanması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 Kamu idaresi cevabında; "Hastanede yüklü miktarlarda ilaç bulunması gereken Eczane, Onkoloji Hastanesi ve Ameliyathane gibi birimlerde yeni ambarlar tanımlanmıştır." denilmektedir. Sonuç olarak kamu idaresi cevabında bulgumuz paralelinde Eczane, Onkoloji Hastanesi ve Ameliyathane gibi birimlerde yeni ambarların tanımlanmış olduğunu belirtse de 2017 yılı Bilançosunda 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında Kayıtlı İlaç ve Tıbbi Malzeme Tutarı 4.984.488,76 TL eksik gözükmektedir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tablolarının Denetim Görüşünün Dayanakları bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Döner Sermaye Ek Ödemesi Alan Personele Her Ay Aylıkları ile Birlikte 375 sayılı KHK Ek 9’uncu maddesine Göre Ek Ödeme Yapılamayacağı 375 sayılı KHK’nın; 666 sayılı KHK’nın 1’inci maddesiyle değişik Ek 9’uncu maddesinde aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa göre almakta olan personele mali haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler dahil almakta oldukları toplam ödeme tutarı dikkate alınmak suretiyle aynı veya benzer kadro ve görevlerde bulunan personel arasındaki ücret dengesini sağlamak amacıyla, en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), ekli (I) sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda ek ödeme yapılacağı hüküm altına alınmış, ek ödemeye hak kazanılmasında ve bu ödemenin yapılmasında aylıklara ilişkin hükümlerin uygulanacağı, bu maddeye göre yapılacak ek ödemenin damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmayacağı ve ilgili mevzuatı uyarınca ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, döner sermaye ödemesi, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa olsun yapılan benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmayacağı belirtilmiştir. Kamu görevlilerinin geneline ve hizmet kollarına yönelik mali ve sosyal haklara ilişkin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 2016 ve 2017 yıllarını kapsayan 3. dönem toplu sözleşmenin “Üçüncü Bölüm Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme” kısmının “Ek ödemenin aylıklarla birlikte ödenmesi” başlıklı 5’inci maddesinde aynen; “4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (h) fıkrasının üçüncü paragrafı ile 14/4/1982 tarihli ve 2659 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yapılacak ek ödemeler her hangi bir katkıya bağlı olmaksızın aylıklara ilişkin hükümler uygulanmak suretiyle her ay aylıklarıyla birlikte ödenir. Bu şekilde yapılan ek ödeme tutarı, anılan maddeler uyarınca yürürlüğe konulan yönetmelik kapsamında aynı aya ilişkin yapılacak ek ödeme tutarından mahsup edilir.” Denilmektedir. Toplu Sözleşmenin bu hükmüne istinaden Gaziantep Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Döner Sermaye İşletmesi tarafından Hastane’de çalışan tüm personele 375 sayılı KHK’nın ek 9’uncu maddesine göre ek ödeme aylıkları ile birlikte ödenmektedir. Ancak 2016-2017 yıllarını kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşmesinde atıf yapılan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 58’inci maddesinin h fıkrası bir paragraftan oluşmakta olup üçüncü paragrafı yoktur. Bu nedenle toplu sözleşmenin ilgili maddesinin hukuken ve fiilen uygulama olanağı bulunmamaktadır. Bu durumun; aynı ibarenin yıllar itibariyle her toplu sözleşmede aynı şekilde hiçbir değişiklik yapılmadan yer almasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Toplu sözleşmede ilgili maddede ne kastedildiğini anlayabilmek için toplu sözleşmelere konulan bu ibarenin konulduğu tarih ile 2547 sayılı Kanunun ilgili dönemdeki mevcut durumunun karşılaştırılması gerekmektedir. 29.05.2012 tarih ve 2012/1 sayılı Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı’nın Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin Hükümleri kapsayan kısmında yer alan 38’inci maddede de aynı hükmün bulunduğu görülmektedir. Bu durumda 29.05.2012 tarihi itibariyle 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinin h fıkrasının üçüncü paragrafındaki hükme baktığımızda aynen; “(Değişik üçüncü paragraf: 11/10/2011-KHK-666/5 md.) Üniversitelerin (c) ve (f) fıkraları kapsamındaki personeline bu madde uyarınca her ay yapılacak ek ödemenin net tutarı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibarıyla belirlenmiş olan ek ödemenin net tutarından az olamaz. Bu kapsamda ek ödemeden yararlanan personele, ayrıca 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca ödeme yapılmaz.” Hükmüne havi olduğu görülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 Bu madde personele döner sermaye katkı payı olarak yapılacak ek ödemenin net tutarının 375 sayılı KHK nın ek 9’uncu maddesine göre yapılacak ek ödemenin net tutarından az olamayacağı ile ilgilidir. Toplu sözleşmede ise bu maddeye göre yapılacak ek ödemenin aylıklara ilişkin hükümler uygulanmak suretiyle her ay aylıklarla birlikte ödeneceği belirtilmekte ve anılan maddeye göre yürürlüğe konulan yönetmelik kapsamında aynı aya ilişkin yapılacak ek ödeme tutarından mahsup edileceği belirtilmektedir. Bu durumda toplu sözleşmede aylıklarla birlikte ödenecek ek ödemeden kasıt nedir? Burada iki seçenek vardır. Birincisi bu ödemenin döner sermaye katkı payı ödemesi olmasıdır. Ancak döner sermaye katkı payı ödemeleri 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinin c bendinde belirtildiği üzere toplanan döner sermaye gelirinden yapılmaktadır. Henüz toplanmayan bir gelirden ödeme yapılması söz konusu olamayacağına göre burada kastedilen 375 sayılı KHK’nın ek 9’uncu maddesine göre ödenen ek ödeme olmalıdır. Zira maddenin ilerleyen cümlesinde “anılan maddeye göre yürürlüğe konulan yönetmelik kapsamında aynı aya ilişkin yapılacak ek ödeme tutarından mahsup edileceği” ifadesinde geçen yönetmeliğin Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul Ve Esaslara İlişkin Yönetmelik olduğu açık olduğundan durum daha net anlaşılmaktadır.
Mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde 375 sayılı KHK’nın ek 9’uncu maddesinde döner sermaye ek ödemesi alan personele bu ödemenin yapılamayacağı belirtilmekte, Toplu Sözleşme’de ise döner sermaye ek ödemesi alan personele maaşlarla birlikte 375 sayılı KHK’nın ek 9’una göre ödeme yapılacağı ancak daha sonra bu ödemenin döner sermaye katkı payından mahsup edileceği açıklanmaktadır. Bu durumda iki mevzuat hükmü birbiriyle çelişmektedir. Kanun Hükmünde Kararnamedeki hüküm mü yoksa Toplu Sözleşme hükmü mü uygulanmalıdır? 1982 Anayasasının “A. Toplu İş Sözleşmesi ve toplu sözleşme hakkı” başlıklı 53’üncü maddesinde; “(Ek fıkra: 12/9/2010-5982/6 md.) Memurlar ve diğer kamu görevlileri, toplu sözleşme yapma hakkına sahiptirler. (Ek fıkra: 12/9/2010-5982/6 md.) Toplu sözleşme yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde taraflar Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurabilir. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararları kesindir ve toplu sözleşme hükmündedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 (Ek fıkra: 12/9/2010-5982/6 md.) Toplu sözleşme hakkının kapsamı, istisnaları, toplu sözleşmeden yararlanacaklar, toplu sözleşmenin yapılma şekli, usulü ve yürürlüğü, toplu sözleşme hükümlerinin emeklilere yansıtılması, Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun teşkili, çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar kanunla düzenlenir.” Denilmektedir. Anayasanın öngördüğü kanuni düzenleme, 4.4.2012 Tarih ve 6289 sayılı Kanun ile 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanununda değişiklik yapılmak suretiyle gerçekleştirilmiştir. Kanunun 28’inci maddesinin birinci paragrafına göre toplu sözleşmenin kapsamı, “kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları kapsar.” Olarak düzenlenmiştir.
Öte yandan 1982 Anayasasının “D. Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” kısmının 128’inci maddesinin ikinci paragrafında “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010 -5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.” Denilmek suretiyle Kanun koyucu Anayasa’da 2010 yılında yaptığı değişiklikle kamu görevlilerine toplu sözleşme yapma hakkı getirmiş, daha önce kamu görevlilerinin sadece kanunla verilecek hak ve yükümlülüklerin artık toplu sözleşmelerle de verilebileceğini hükme bağlamıştır.
Ancak Anayasa’nın yukarıda zikredilen hükmünden toplu sözleşmeler ile Kanunda belirtilen hükümlere aykırı karar alınabileceği hükmü çıkarılamaz. Zaten 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanununun 28’inci maddesinde “Toplu Sözleşme; kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları kapsar.” Denilmek suretiyle aslında toplu sözleşmenin mevzuatta yer alan hükümlere paralel hükümler getireceği, kanunun yasaklayıcı hükümlerini kaldıramayacağı veya değiştiremeyeceği ilgili maddede açık olarak belirtilmiştir.
Hukuka ve kanuna aykırı olmadığı sürece toplu sözleşme hükümleri tarafları bağlayıcı hükümlerdir. Bu durumda toplu sözleşme hakkı, taraflara kanunun belirlediği sınırlar içinde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 karar verme ve düzenleme yapma serbestisi vermekte ve bu hak sayesinde kamu görevlileri mali ve sosyal haklarını iyileştirme ve yeni haklar elde edebilmektedirler. Ancak toplu sözleşme hakkı, kanunun belirlediği sınırlar dışında düzenlemeler yapma, birtakım hak ve yükümlülükleri kaldırma ya da bazı hak ve yükümlülükleri kanuna aykırı olarak koyma hakkını vermemektedir.
Öte yandan Türk Borçlar Kanununun 27/1’ine göre Kanunun emredici hükümlerine aykırı olan sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür…. Sözleşmenin içerdiği hükümlerden bir kısmının hükümsüz olması, diğerlerinin geçerliliğini etkilemez. ….. Denilmektedir. Sonuç olarak yukarıda zikredilen mevzuat hükümlerine göre Toplu Sözleşmenin 3’üncü Bölümünün 5’inci maddesinin “4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (h) fıkrasının üçüncü paragrafı …… uyarınca yapılacak ek ödemeler her hangi bir katkıya bağlı olmaksızın aylıklara ilişkin hükümler uygulanmak suretiyle her ay aylıklarıyla birlikte ödenir.” Hükmü kanuna açıkça aykırılık teşkil ettiğinden ve atıf yapılan paragrafın bulunmaması nedeniyle kesin olarak hükümsüzdür ve uygulama olanağı bulunmamaktadır. Bu nedenle Gaziantep Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi tarafından personele 375 sayılı KHK’nın ek 9’uncu maddesine göre ödenen ek ödemenin aylıklarla birlikte ödenmesinin hukuki dayanağı bulunmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; "bilindiği üzere, sorguda bahsedilen mevzuat düzenlemeleri sağlık çalışanlarının mali haklarının iyileştirilmesi ve diğer kamu çalışanlarıyla aralarındaki eşitsizliğin giderilmesi gibi sebeplerle uygulamaya konulmuştur. Çalışanlar lehine iyi niyetle yapılan düzenlemelerin teknik hatalar veya çelişkiler içermesi çalışanları özlük ve mali haklarının kısıtlanması anlamına gelmeyeceği gibi, uygulayıcı kurumlar tarafından düzeltilecek bir durum da değildir. Mevzuat düzenlemelerindeki teknik hata ve çelişkilerin yetkili merciler tarafından düzeltilebileceği malumlarınızdır." denilmektedir. Sonuç olarak kamu idaresi cevabında çalışanlar lehine iyi niyetle yapılan düzenlemelerin teknik hatalar veya çelişkiler içermesinin çalışanların özlük ve mali haklarının kısıtlanması anlamına gelmeyeceğini belirtmiştir. Ancak öncelikle yasal düzenlemelerin herkesi bağlayacı olduğu ve kapsadığı açıktır. Yasalar lafzı ve ruhuyla bir bütündür. Bir yasadaki teknik hata ne olursa olsun yasalaştığı veya yürürlüğe girdiği lafzıyla uygulanmak zorundadır. Eğer yapılan düzenlemeyle murad edilen arasında çelişkiler bulunuyorsa bu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 durumda mevzuatı yeni bir düzenleme ile arzu edilen konuma getirmek bir kanun devletinin olmazsa olmazı olmalıdır. Diğer taraftan yapılan düzenlemelerin çalışanlar lehine olduğu konusu da tartışmalıdır. Çalışanlara bir nevi peşin olarak yapılan ek ödemelerin brüt tutar üzerinden hesaplanarak yapılması, çalışanların gelir vergisi matrahlarını artırıcı bir duruma yol açmakta, bu durumda alacakları döner sermaye katkı paylarından kesilen gelir vergisi tutarı matrah dilimleri arttığı için yüksek olabilmektedir. Bu nedenle Toplu Sözleşmenin 3’üncü Bölümünün 5’inci maddesi ile döner sermaye alan personele her hangi bir katkıya bağlı olmaksızın aylıklara ilişkin hükümler uygulanmak suretiyle her ay aylıklarla birlikte ek ödeme yapılmasına imkan sağlanması bu ödeme daha sonra mahsup edilse dahi madde hükmünün kanuna açıkça aykırılık teşkil etmesi ve toplu sözleşmede atıf yapılan paragrafın ilgili yasada bulunmaması nedeniyle kesin olarak hükümsüz olduğundan uygulama olanağı bulunmamaktadır. BULGU 2: 375 Sayılı KHK’nın Ek 9’uncu Maddesine Göre Ödenen Ek Ödemelerin Mevzuata Uygun Olarak Yapılmaması Gaziantep Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinde 375 sayılı KHK nın Ek 9’uncu maddesine göre yapılan ödemelerin net tutar üzerinden brüt tutarlarının hesaplandığı ve ayın 15’inde ödendiği daha sonra 2547 sayılı Kanunun 58/c ve f bentlerine göre yapılan ödemelerden hesaplanan bu brüt tutarların mahsup edilmesi sonucu yapılan kesintilerde hata yapıldığı görülmüştür. 375 sayılı KHK’nın 666 sayılı KHK’nın 1’inci maddesiyle değişik Ek 9’uncu maddesinde aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa göre almakta olan personele mali haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler dahil almakta oldukları toplam ödeme tutarı dikkate alınmak suretiyle aynı veya benzer kadro ve görevlerde bulunan personel arasındaki ücret dengesini sağlamak amacıyla, en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), ekli (I) sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda ek ödeme yapılacağı hüküm altına alınmış, ek ödemeye hak kazanılmasında ve bu ödemenin yapılmasında aylıklara ilişkin hükümlerin uygulanacağı, bu maddeye göre yapılacak ek ödemenin damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmayacağı ve ilgili mevzuatı uyarınca ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, döner sermaye ödemesi, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 olsun yapılan benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmayacağı belirtilmiştir. Aynı zamanda ilgili personelden 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (f) fıkraları kapsamında döner sermayeden ek ödeme alan personele, söz konusu mevzuat hükümlerine göre ödeme yapılmaya devam olunacağı ve bunlara bu maddeye göre ayrıca ek ödeme yapılmayacağı hüküm altına alınmıştır. Öte yandan 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinin i bendinin üçüncü paragrafında üniversitelerin (c) ve (f) fıkraları kapsamındaki personeline bu madde uyarınca her ay yapılacak ek ödemenin net tutarının, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibarıyla belirlenmiş olan ek ödemenin net tutarından az olamayacağı, bu kapsamda ek ödemeden yararlanan personele, ayrıca 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca ödeme yapılmayacağı belirtilmiştir. 375 sayılı KHK’nın ek 9’uncu maddesine istinaden 01/01/2012 tarihli ve 28160 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 161 sayılı Devlet Memurları Genel Tebliğinin A/2’nci maddesinin b bendine göre tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinde görev yapan personele hiçbir suretle ek 9’uncu maddenin birinci fıkrasında belirtilen ek ödemenin yapılmayacağı ifade edilmiştir. Aynı tebliğin 5’inci maddesinde ek ödemeye hak kazanılmasında ve bu ödemenin yapılmasında aylıklara ilişkin hükümlerin uygulanacağı ve bu ödemenin damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmayacağı belirtilmiştir. Kamu görevlilerinin geneline ve hizmet kollarına yönelik mali ve sosyal haklara ilişkin 2016 ve 2017 yıllarını kapsayan 3. dönem toplu sözleşmenin “Üçüncü Bölüm Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme” kısmının “Ek ödemenin aylıklarla birlikte ödenmesi” başlıklı 5’inci maddesinde aynen; “4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (h) fıkrasının üçüncü paragrafı ile 14/4/1982 tarihli ve 2659 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yapılacak ek ödemeler her hangi bir katkıya bağlı olmaksızın aylıklara ilişkin hükümler uygulanmak suretiyle her ay aylıklarıyla birlikte ödenir. Bu şekilde yapılan ek ödeme tutarı, anılan maddeler uyarınca yürürlüğe konulan yönetmelik kapsamında aynı aya ilişkin yapılacak ek ödeme tutarından mahsup edilir.” Denilmektedir. Yukarıdaki madde hükümlerinden anlaşılacağı üzere Toplu Sözleşme ile döner sermaye

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 ek ödemesi alan personele her ay 375 sayılı KHK nın ek 9’uncu maddesine göre yapılacak ek ödemenin aylıklarla birlikte ödenmesi kararlaştırılmıştır. Bu maddeye istinaden Gaziantep Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Döner Sermaye İşletmesi tarafından ilgili ek ödeme, aylıklarla birlikte ancak net tutar brüt tutara getirilerek ödenmektedir. Hâlbuki 375 sayılı KHK da bu ödemenin net olarak ödeneceği ve damga vergisi hariç herhangi bir kesintiye tabi tutulmayacağı belirtilmiştir. Maliye Bakanlığının Tebliğinde de hesaplamalar net tutar üzerinden yapılmaktadır. Ancak ilgili işletme bu ödemeyi 375 sayılı KHK ek 9’daki bir ödeme gibi değil de döner sermaye katkı payı ödemesiymiş gibi ele almakta ve gelir vergisine tabi tutmaktadır. Ancak toplu sözleşme hükmünden anlaşılacağı üzere bu ödeme 375 sayılı KHK’nın ek 9’uncu maddesinde belirtilen ek ödemedir ve gelir vergisine tabi değildir. Bu nedenle eğer bu ödeme sözleşmeye uygun olarak ödenecekse aylıklarla birlikte net bir şekilde ödenmelidir. Bu şekilde KHK da belirtildiği üzere hiçbir kesintiye tabi olmadan ödeme yapılmış olacaktır. Aşağıdaki tablolarda döner sermaye ek ödemesi alan bir Sağlık Teknikerine 2017 yılı Mart ayı için 375 sayılı KHK’ya göre hesaplanan ek ödemenin brüt ve net tutar üzerinden ayrı ayrı hesaplanarak ödenmesi sonucunda nasıl bir işlem gerçekleştiği örnek olarak verilmektedir. Ek Ödeme Tutarı (damga vergisi hariç) 912,55x%115= 1.049,43 TL Net Ele Geçen: Damga vergisi kesildikten sonra= 1.041,47 TL Mart ayı Döner Sermaye Katkı Payı: 2.000,00 TL Tablo 1’de şu anda Gaziantep Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinde yapılan uygulamaya yer verilmiştir. 375 sayılı KHK’nın ek 9’uncu maddesine göre yapılan ek ödeme net tutardan brüt tutara getirilmekte ve ödeme yapılmaktadır. Daha sonra döner sermaye ek ödemesinden bu tutar mahsup edilmektedir. Tablodan da görüleceği üzere toplam kesinti 315,18 TL, ödenen net tutar 1.684,82 TL olarak gerçekleşmektedir. Tablo 1: 375 sayılı KHK ya ilişkin ek ödemenin brüte çevrilerek (gelir vergisi dahil edilerek) ödenmesi Ödeme Şekli Brüt Mahsup Gelir Vergisi % 15 Damga Vergisi Kesinti Toplamı Net Ele Geçen 375 KHK Ek Ödeme 1.236,30 - 185,445 9,38 194,83 1.041,47 Döner Sermaye Ek Ödemesi 2.000,00 2.000,00- 1.236,30= 763,70 763,700,15=
114,55 763,700,00759 = 5,80 114,55+5,80 = 120,35 763,70-120,35= 643,35 315,18 1.684,82Toplam

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 Tablo 2’de 375 sayılı KHK’nın ek 9’uncu maddesine göre yapılan ek ödemenin net tutar üzerinden personele ödendiğinde nasıl bir hesaplama yapılacağı görülmektedir. Bu durumda personelin eline geçen tutar bir önceki durumla aynı olmakla birlikte kesinti tutarı 7,97 TL daha yüksek gerçekleşmektedir. Yani döner sermaye bütçesinden bu tutar kadar fazla vergi ödenmektedir. İlgili işletme 375 sayılı KHK’daki ek ödemeyi brüte çevirerek ödediği için düşük vergi hesaplamakta ve devlete ödemektedir. Aynı personelin ek ödemeden daha düşük döner sermaye katkı ödemesi aldığı durum için örnek verirsek; Ek Ödeme Tutarı (damga vergisi hariç) 912,55x%115= 1.049,43 TL Net Ele Geçen: Damga vergisi kesildikten sonra= 1.041,47 TL Mart ayı Döner Sermaye Katkı Payı: 1.000,00 TL Tablo 3’de Mart ayında personele ek ödeme olarak tahakkuk eden brüt 1.236,30 TL döner sermaye katkı payı olarak aynı ayda tahakkuk eden 1.000 TL den fazla olduğu için döner sermaye katkı payı mahsubu yapılmamış ve katkı payı ödenmemiştir. Personele net 1.041,47 TL ödenmiş, kesinti toplamı ise 194,83 TL olmuştur. Gaziantep Üniversitesi ek ödemeleri bu örnekteki gibi gerçekleştirmektedir. Tablo 2: 375 sayılı KHK ya ilişkin ek ödemenin net tutar üzerinden (damga vergisi dahil) yapılması Ödeme Şekli Brüt Mahsup Gelir Vergisi % 15 Damga Vergisi Kesinti Toplamı Net Ele Geçen 375 KHK Ek Ödeme 1.049,44 - - 7,97 7,97 1.041,47 Döner Sermaye Ek Ödemesi 2.000,00 - 20000,15=300 20000,00759 = 15,18 300+15,18= 315,18 2000-315,18- 1.041,47 (Mahsup)= 643,35 322,06 1.684,82Toplam Tablo 3: 375 sayılı KHK ya ilişkin ek ödemenin brüte çevrilerek (gelir vergisi dahil edilerek) ödenmesi Ödeme Şekli Brüt Mahsup Gelir Vergisi % 15 Damga Vergisi Kesinti Toplamı Net Ele Geçen 375 KHK Ek Ödeme 1.236,30 - 185,45 9,38 194,83 1.041,47 Döner Sermaye Ek Ödemesi 1.000,00 1.000,00<1.236,30 - - - - 194,83 1.041,47Toplam

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 Tablo 4’de Mart ayında personele net tutar üzerinden ek ödeme yapıldığında 1.041,47 TL ödenecek, aynı ay için hesaplanan döner sermaye ek ödemesinin neti bu tutardan düşük olduğu için döner sermaye ek ödemesi ödenmeyecektir. Personele net 1.041,47 TL ödenecek, kesinti toplamı ise 7,97 TL olacaktır. Yani bu örnekte döner sermaye bütçesinden 186,86 TL daha az tutarda para çıkmaktadır. Sonuç olarak Gaziantep Üniversitesi Hastanesi tarafından mevzuata aykırı ek ödeme hesaplaması yapılmakta ve personele doğru ödeme yapılmakla birlikte hazineye ödenen veya ödenmesi gereken tutarlarda hatalar bulunmaktadır.
Aynı zamanda döner sermaye katkı payı hiç hesaplanmayan (raporlu, izinli vb.) personele 375 sayılı KHK’nın ek 9’uncu maddesine göre yapılacak ek ödemelerin personelin maaşlarının ödendiği bütçelerden yapılması ilgili KHK’da belirtilmektedir. Bu nedenle yukarıda zikredilen personelin ek ödemelerinin aylıkları hangi bütçeden ödeniyor ise o bütçeden yapılması uygun olacaktır. Kamu idaresi cevabında; kamu idaresi cevabında Ek ödemeye ilişkin rapor doğrultusunda işlem yapılmaya başlanıldığı belirtilmekle birlikte 2017 yılı içinde personele doğru ödeme yapılmış ancak Hazine’ye ödenen veya ödenmesi gereken tutarlarda hatalar bulunmaktadır. Bulguya konu husus diğer üniversitelerde de yaygın şekilde bulunduğundan önemine istinaden denetim raporuna alınmıştır. . "Ek ödemeye ilişkin mevzuat yeniden incelenerek rapor doğrultusunda işlem yapılmaya başlanılmıştır." denilmektedir. Sonuç olarak kamu idaresi cevabında ek ödemeye ilişkin rapor doğrultusunda işlem yapılmaya başlanıldığı belirtilmekle birlikte 2017 yılı içinde personele doğru ödeme yapılmakla beraber Hazine’ye ödenen veya ödenmesi gereken tutarlarda hatalar bulunmaktadır. Bulguya konu husus diğer üniversitelerde de yaygın şekilde bulunduğundan önemine istinaden denetim raporuna alınmıştır. . Tablo 4: 375 sayılı KHK ya ilişkin ek ödemenin net tutar üzerinden yapılması Ödeme Şekli Brüt Mahsup Gelir Vergisi % 15 Damga Vergisi Kesinti Toplamı Net Ele Geçen 375 KHK Ek Ödeme 1.049,44 - - 7,97 7,97 1.041,47 Döner Sermaye Ek Ödemesi 1.000,00 842,41<1.041,47 7,97 1.041,47Toplam

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 BULGU 3: Mavera Kongre ve Sanat Merkezi ile Rektörlük (Sporium-Spor Merkezi) Birimlerinin Döner Sermaye İşletmesi Olarak Faaliyet Göstermesi 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner Sermaye” başlıklı 58’ inci maddesinin a fıkrasında; “Yükseköğretim kurumlarında üniversite yönetim kurulunun önerisi ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile döner sermaye işletmesi kurulabilir….” denilmektedir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesine dayanılarak çıkarılan “Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmeliğin” “Kuruluş” başlıklı 1’inci maddesinde aynen; “Bu Yönetmelik, üniversitelerin eğitim, öğretim, araştırma ve uygulama birimleri ile yükseköğretim üst kuruluşlarında kendi faaliyet alanları kapsamında bulunmak ve Maliye Bakanlığının olumlu görüşü alınmak suretiyle 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesi ve bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde kurulacak döner sermaye işletmelerinin kuruluş ve işleyişine dair usul ve esasları kapsar” denilmekte aynı Yönetmelik’in “Faaliyet Alanları” başlıklı 3’üncü maddesinde aynen; “Döner sermaye işletmelerinin yükseköğretim kurumlarının esas faaliyetlerini aksatmayacak şekilde çalıştırılması gerekir. Bu işletmelerin; a) Bilimsel görüş vermek, proje hazırlamak, araştırma, uygulama ve benzeri hizmetler yapmak, b) Belirli bilimsel sonuçların uygulamasını sağlamak, c) Üniversite ve ona bağlı kurumlarda hasta muayene ve tedavisi yapmak ve bunlarla ilgili tahlil ve araştırmaları yürütmek, d) Faaliyet alanları ile sınırlı olarak mal ve hizmet üretiminde bulunmak amaçlarından biri veya birkaçına yönelik faaliyette bulunması gerekir. Döner sermaye işletmeleri, çalışmaları sırasında eğitim ve öğretim ile bunlara katkıda bulunan uygulamayı ön planda tutar.” Denilerek döner sermaye işletmesinin kurulmasında gereken kapsam ve şartların neler olması gerektiği hükme bağlanmıştır. Diğer taraftan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun Sosyal Hizmetler bölümü “Faaliyetin düzenlenmesi” başlıklı 47’nci maddesinin ilk fıkrasında; “Yükseköğretim kurumları, Yükseköğretim Kurulunun yapacağı plan ve programlar uyarınca, öğrencilerin beden ve ruh sağlığının korunması, barınma, beslenme, çalışma, dinlenme ve boş zamanlarını

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 değerlendirme gibi sosyal ihtiyaçlarını karşılamak ve bu amaçla bütçe imkanları nispetinde okuma salonları, yataklı sağlık merkezleri, mediko - sosyal merkezleri, öğrenci kantin ve lokantaları açmak, toplantı, sinema ve tiyatro salonları, spor salon ve sahaları, kamp yerleri sağlamakla ve bunlardan öğrencilerin en iyi şekilde yararlanmaları için gerekli önlemleri almakla görevlidirler. “ denilerek Üniversitelerin hangi alanlarda sosyal tesis kurabileceğinin genel çerçevesi çizilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde yer alan Mavera Kongre ve Sanat Merkezi ile Rektörlük Sporium-spor merkezi faaliyetlerinin döner sermaye işletmelerinin faaliyet alanları kapsamında değerlendirilemeyeceği bu nedenle buralarda herhangi bir döner sermaye işletmesi kurmanın mümkün olmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında; "Diğer üniversitelerdeki uygulamalar da dahil olmak üzere gerekli araştırmalar yapılmaktadır. Araştırma sonucunda bahsedilen iki merkez için yapılacak düzenleme tarafınıza ayrıca bildirilecektir." denilmektedir. Sonuç olarak 2016 yılı Sayıştay Denetim Raporunda izlemeye alınan bulgu konusu Mavera Kongre ve Sanat Merkezi ile Rektörlük Sporium-spor merkezi faaliyetlerinin döner sermaye işletmelerinin faaliyet alanları kapsamında değerlendirilemeyeceği hususu ile ilgili olarak 2017 yılında Üniversite tarafından herhangi bir işlem tesis edilmemiş ve uygulama devam ettirilmiştir. Mezkur yerlerin bulguda belirtildiği üzere döner sermaye işletme faaliyet alanında değerlendirilmesi mümkün olmadığından özel bütçe içinde takip edilmesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 8. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI Aktif TUTAR Pasif TUTAR 1 DÖNEN VARLIKLAR 47.257.705,48 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 105.541.953,35 10 HAZIR DEĞERLER 7.834.161,23 30 MALİ BORÇLAR 1.428.381,91 100 KASA HESABI 0 303 İŞLETMELER ARASI MALİ BORÇLAR HESABI 1.428.381,91 102 BANKALAR HESABI 7.859.273,89 32 TİCARİ BORÇLAR 73.401.854,47 103 VERİLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMİRLERİ HESABI (-) -25.112,66 320 SATICILAR HESABI 72.959.697,28 105 DÖVİZ HESABI 0 326 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 442.157,19 103 DİĞER HAZIR DEĞERLER HESABI 0 33 DİĞER BORÇLAR 1.258.545,18 12 TİCARİ ALACAKLAR 13.418.830.53 335 PERSONELE BORÇLAR HESABİ 709.910,30 120 ALICILAR HESABI 12.981.736,34 336 DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR HESABI 548.634,88 123 BANKA KREDİ KARTLARINDAN ALACAKLAR HESABI 437.094,19 34 ALINAN AVANSLAR 21.570.224,21 128 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR HESABI 15.685,34 349 ALINAN DİĞER AVANSLAR HESABI 21.570.224,21 129 SLPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI HESABI (-) -15.685,34 36 ÖDENECEK DİĞER YÜKLMLİLÎKLER 7.882.947,58 13 DİĞER ALACAKLAR 1.474.534,79 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABİ 4.158.047,44 134 İŞLETMELER ARASI MALI BORÇLARDAN ALACAKLAR HS1.428.381,91 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ HESABİ 23.932,84 135 PERSONELDEN ALACAKLAR HESABI 778,15 362 ÖDENECEK DÖNER SERMAYE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 1.432.920,75 136 DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR HESABI 45.374,73 363 ÖDENECEK DÖNER SERMAYE KATKI PAYLARI HESABİ2.135.736,40 15 STOKLAR 23.397.090,46 369 ĞOENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER HESABİ 132.310,15 150 İLK MADDE VE MALZEME HESABI 23.397.090,46 39 DİĞER KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR HESABI 0,00 159 VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI HESABI 0 391 HESAPLANAN KATMA DEĞER VERGİSİ HESABI 0,00 18 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI1.133.088,47 397 SAYIM VE TESELLÜM FAZLALARI HESABİ 0,00 180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER HESABI 1.133.088,47 4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 191.488,70 19 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR 0 47 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 191.488,70 190 DEVREDEN KATMA DEĞER VERGİSİ HESABİ 0 472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI HESABI 191.488,70 191 İNDİRİLECEK KATMA DEĞER VERGİSİ HESABI 0 5 ÖZ KAYNAKLAR -40.189.362,14 195 İŞ AVANSLARI HESABI 0 50 ÖDENMİŞ SERMAYE 25.006,00 196 PERSONEL AVANSLARI HESABI 0 500 SERMAYE HESABI 25.006,00 2 DURAN VARLIKLAR 62.979,22 57 GEÇMİŞ YILLAR KARLARI 2.885.080,81 22 TİCARİ ALACAKLAR 62.979,22 570 GEÇMİŞ YILLAR KARLARI HESABI 2.885.080,81 226 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 62.979,22 58 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI -43.099.448,95 25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 0 580 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI HESABİ (-) -43.099.448,95 253 TESİS. MAKİNE VE CİHAZLAR HESABI 0 59 DÖNEM NET KARI ZARARI 0,00 255 DEMİRBAŞLAR HESABI 0 591 DÖNEM NET ZARARI HESABI (-) -18.223.395,21 Genel Toplam 47.320.684,70 Gerel Toplam 47.320.684,70 2017 Yılı Bilanço

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29