2017 - DİCLE ÜNİVERSİTESİ.pdf

DİCLE ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2018

İÇERİK DİCLE ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 DİCLE ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 67

DİCLE ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ......................... 2
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................... 3
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 4
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 4
5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 5
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 22
7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 23
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 65

TABLOLAR Tablo 1: Muhasebe Kayıtlarında Olmayan Banka Hesap ve Bakiyeleri Tablo 2: İmar Uygulaması Sonucunda Arsa Niteliği Kazanan Taşınmazlar Tablo 3: Dicle Üniversitesine Tahsis Edilen Taşınmazlar Tablo 4: İlgili Maddi Duran Varlıkların Maliyet Bedeline Eklenmesi Gereken Harcamalar Tablo 5: Ekonomik Ömrünü Dolduran Taşınırlardan Doğrudan Giderleştirilenler Tablo 6: Üniversite Taşınmaz Kiralamaları Tablo 7: Fen Fakültesi Ambarda Bulunmayan Dayanıklı Taşınırlar Tablo 8: Süresi İçerisinde Kapatılmayan BAP Avansları Tablo 9: Süresi Dolduğu Halde Halen Tamamlanmayan Bilimsel Araştırma Projeleri Tablo 10: Yürütülmesi İmkansız Hale Gelen Bilimsel Araştırma Projeleri Tablo 11: Eğitim-Öğretim Faaliyeti Olmayan Bölümler Tablo 12: Eğitim-Öğretim Faaliyeti Olmayan Birimlerdeki Personeller

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Dicle Üniversitesi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanuna ekli “II sayılı Cetvel”de yer alan, bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, özel bütçeli bir kuruluştur. Dicle Üniversitesi bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanır. Uygulama sonuçları ve muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre yapılır. Bu bağlamda bütçe uygulama sonuçlarını göstermek üzere anılan Yönetmeliğin 539’uncu maddelerinde sayılan mali tablolar düzenlenmektedir. Üniversitenin 2017 yılında bütçe ile verilen toplam ödeneği 355.743.000,00 TL’dir. Yıl içerisinde 60.716.455,00 TL ekleme yapılmış ve 5.362.354,00 TL düşülmüştür. Neticede kullanılabilir bütçe ödeneği 411.097.101,00 TL olmuştur. Bu tutarın 360.212.599,48 TL’si harcanmıştır. Kullanılabilir ödeneğe göre bütçe gerçekleşme oranı %87,62 olmuştur. Bütçede 355.743.000,00 TL gelir tahmini yapılmıştır. Bütçe uygulama sonucunda 364.917.997,04 TL gelir elde edilmiştir. Gelir gerçekleşme oranı %102,5 olmuştur. Dicle Üniversitesi’nin 2017 mali tablolarına göre gelir ve gider durumu aşağıda gösterilmiştir. 2017 YILI BÜTÇE GİDER GERÇEKLEŞMELERİ Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcanan (TL) Gerçekleşme Oranı % BÜTÇE GİDERLERİ TOPLAMI 355.743.000,00 411.097.101,00 360.212.599,48 %87,62 2017 YILI BÜTÇE GELİR GERÇEKLEŞMELERİ Bütçe Tahmini (TL) Gerçekleşen Gelir Toplamı (TL) Gerçekleşme Oranı % BÜTÇE GELİRLERİ TOPLAMI 355.743.000,00 364.917.997,04 %102,50

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Üniversitenin 2017 yılında gerçekleşen faaliyet gideri toplamı 352.525.777,48 TL faaliyet geliri toplamı 414.602.328,87 TL olmuştur. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri Geçici ve kesin mizan Bilanço Kasa sayım tutanağı Banka mevcudu tespit tutanağı Alınan çekler sayım tutanağı Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı Teminat mektupları sayım tutanağı Değerli kağıtlar sayım tutanağı Taşınır kesin hesap cetveli ile taşınır hesabı icmal cetveli Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Üniversiteye Tahsis Edilen Hazine Taşınmazlarının Muhasebe Kayıtlarına Alınmaması Üniversitenin taşınmazlarına ilişkin hesap ve işlemlerin incelenmesi neticesinde, İdareye tahsis edilen taşınmazların İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı Emlak Şube Müdürlüğü tarafından değer tespiti yapıldığı fakat bu taşınmazların rayiç bedelleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınmadığı görülmüştür. Yapılan incelemede Üniversiteye tahsis edilen taşınmazlar ve rayiç bedellerine ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloya alınmış olup, bu taşınmazların 2017 yılı dönem sonu mali tablolarında kayıtlı olmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik'in 5’inci maddesinde taşınmazların hangi bedelle kayıt altına alınacağı ve 7’inci maddesinde ise tapu kütüğünde üçüncü kişiler adına tescilli veya diğer kamu idarelerinin yönetiminde olmakla birlikte irtifak hakkı tesisi, tahsis, kiralama, kullanma izni verilmesi gibi yollarla kullanım hakkı kendilerine verilen taşınmazların yönetmelik eki 6 “Sınırlı Aynî Haklar ile Kişisel Haklar ve Tahsis Formu”na kaydedileceği belirtilmiştir Ayrıca 5’inci maddede genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin mülkiyetinde, yönetiminde ve kullanımında bulunan taşınmazların kaydı ve yönetimi ile ilgili olarak bu yönetmelik gereğince yapılması gereken kayıt ve kontrol işlemlerinin; kuruluş kanunları ile özel mevzuatlarındaki hükümler uyarınca, bu idarelerin yetkili ve görevli birimleri tarafından yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 170’inci maddesinde; maddi duran varlıkların maliyet bedeli ile hesaplara alınacağı, maliyet bedeline varlıkların elde edilmesinde faiz hariç yapılan her türlü giderin ilave edileceği, bağış veya hibe olarak edinilen maddi duran varlıklar varsa bilinen değeriyle, yoksa değerlemesi yapıldıktan sonra tespit edilen değeriyle hesaplara alınacağı, tahsis edilen taşınmazlardan, hazineye ait olanların milli emlak birimlerince, diğer kamu idarelerine ait olanların ise yetkili birimlerce muhasebe birimlerine bildirilerek gerekli kayıtların yapılacağı ifade edilmiştir. Yine aynı Yönetmelikte tahsise konu edilen taşınmazın, tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince ilgili maddi duran varlık hesabına kayıtlı değeri üzerinden borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve mevcut durum göz önünde bulundurulduğunda; aşağıdaki tabloda yer alan 2.867.235,00 TL tutarındaki taşınmazlar mali tablolarda gözükmemektedir. Dolayısıyla üniversiteye tahsis edilen ve aşağıdaki tabloda yer

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 verilen taşınmazların yetkili ve görevli birimler tarafından Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin ilgili hükümlerine göre muhasebe kayıtlarında takip edilmesi gerekmektedir.
Tablo 3: Dicle Üniversitesine Tahsis Edilen Taşınmazlar İlçe Tahsis Ada/ Parsel Toplam Alan (m2) Rayiç Bedeli Tahsis Eden Kurum Çermik Çermik MYO 277/17 10.000 56.100,00 Maliye Hazinesi Bismil Aralık Mah. 0/217 678.750 570.000,00 Maliye Hazinesi Bismil Aralik Mah. 0/234 219.375 184.000,00 Maliye Hazinesi Ergani Kıralan Mah. 0/371 8.500 1.932.135,00 Maliye Hazinesi Ergani Şirinevler Mah. 367/1 250.000 125.000,00 Maliye Hazinesi Toplam 2.867.235,00TL
Kamu idaresi cevabında; "Muhasebe kayıtlarının incelemelerde istenilen kayıtların yapıldığına dair yardımcı hesap defterinin dökümü ekte sunulmuştur." Denilmektedir. Sonuç olarak İdare tarafından gönderilen yardımcı defter kayıtları incelendiğinde, bulguda belirtilen taşınmaz kayıtlarının yapıldığı, ancak tabloda yer alan Ergani/Kıralan Mah. 0/371 numaralı ada-parselde bulunan bina niteliğindeki taşınmazın 4.250 TL bedelle tarla olarak kayıtlı olduğu görülmüş olup, binanın tespit edilen değeri ile arsa bedeli arasındaki fark olan 1.927.885,00 TL'nin ilgili duran varlık hesaplarında takip edilmemesi nedeniyle mali tablolarda hata meydana gelmiştir. BULGU 2: Döner Sermaye İşletmesine Yatırılan Sermaye Tutarının Muhasebe Kaydının Yapılmaması Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi’nin yılsonu bilançosunda 500 Sermaye Hesabında 60.225,00 TL sermaye tutarı bulunmaktadır. Üniversitenin yılsonu bilançosunda 242 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına bu tutarın kaydedilmediği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 164’üncü maddesinde bu Yönetmelik’in yürürlük tarihinden önce mevcut olup, hesaplarda yer almayan döner sermayeli kuruluşlara yatırılan sermayelerden envanteri yapılanların, tespit edilen değerleri üzerinden 242 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi’ne yatırılan 60.225,00 TL tutarındaki sermayenin Üniversitenin yılsonu bilançosunda 242 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ve 500 Net Değer Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "23.05.2018 tarih ve 4012,4010 nolu muhasebe işlem fişi ile hesaplara alınmıştır.( EK:5)" Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi’ne yatırılan sermayenin igili hesaplara kaydedildiği bildirilmiş olup, 2018 yılında yapılan kayıtların, 2017 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 3: Muhasebe Kayıtlarında Olmayan Banka Hesaplarının Bulunması Üniversitenin hesap ve işlemleri ile banka kayıtlarının incelenmesinde Üniversite adına açılan fakat muhasebe kayıtlarında ve kurumun mizanında yer almayan banka hesaplarının bulunduğu tespit edilmiştir. Türkiye genelinde faaliyet gösteren bankalar ile yapılan yazışmalar neticesinde, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından bildirilen banka hesapları dışında tespit edilen hesaplara ve bakiyelerine ilişkin tablo aşağıda gösterilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 3’üncü maddesinde; borçlanma suretiyle elde edilen imkânlar dâhil kamuya ait gelirler, taşınır ve taşınmazlar, hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerler kamu kaynağı olarak tanımlanmıştır. Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların hesap verme sorumluluğu Kanun’un 8’inci maddesinde, üst yöneticilerin sorumlulukları altındaki kaynakların kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesi, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi ve izlenmesinden doğan sorumluluğu ise Kanunun 11’inci maddesinde düzenlenmiştir. Mezkur Kanun’un 49’uncu maddesinde; kurumun muhasebe sisteminde bulunan hesapların kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulacağı, 50’nci maddesinde de bütün malî işlemlerin muhasebeleştirilmesinin ve her muhasebe kaydının belgeye dayanmasının şart olduğu hüküm altına alınmıştır. Kurumun hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi için banka hesaplarından yapılan işlemler ile yılsonunda hesapta bulunan bakiyelerin ilgili muhasebe hesaplarında izlenmesi zorunludur. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince, aşağıdaki tabloda belirtilen bankalar nezdinde Dicle Üniversitesi adına açılmış olan hesapların ve bu hesaplarda bulunan toplam 1.243.589,25 TL, 41.363,14 ABD Doları ile 13.369,52 Avro’nun İdarenin mali tablolarında yer almadığı, bu haliyle mali tabloların tam ve doğru bilgi vermediği görülmektedir. Tablo 1: Muhasebe Kayıtlarında Olmayan Banka Hesap ve Bakiyeleri Banka Hesap No Müşteri Adı Soyadı 2017 Yıl Sonu Bakiyesi V A K I F B A N K 00158007304248323 D.Ü.STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI 114.412,22 00158018012844920 D.Ü.STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI 1.378,06 00158048012519450 D.Ü.STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI 1,90 EUR 00158007298092221 D.Ü.STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI 14,90 00158018014617535 D.Ü.STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI 33.848,63 00158007298091090 DİCLE ÜNİVERSİTESİ E DEBİYAT FAKÜLTESİ DE KANLIĞI 4.046,86 00158007298090089 DİCLE ÜNİVERSİTESİ M ÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ DEKANLIĞI 21.934,23 00158007302294625 DİCLE ÜNİVERSİTESİ M ÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ DEKANLIĞI 4,80 00158007298089759 DİCLE ÜNİVERSİTESİ R EKTÖRLÜĞÜ ATATÜR K SAĞLIK YÜKSEKO 259,61 00158007298091942 DİCLE ÜNİVERSİTESİ R EKTÖRLÜĞÜ BİLGİ İŞL DAİR.BAŞKANL 1,96 00158007298089679 DİCLE ÜNİVERSİTESİ R EKTÖRLÜĞÜ DİŞ HE KİMLİĞİ FAKÜLTES 213.877,36 00158007298091793 DİCLE ÜNİVERSİTESİ R EKTÖRLÜĞÜ GENEL SEKTR.ÖZEL KALEM 3.952,34 00158007298091660 DİCLE ÜNİVERSİTESİ R EKTÖRLÜĞÜ İDARİ VE MALİ İŞL.DAİR 1.175,87 00158007298091815 DİCLE ÜNİVERSİTESİ R EKTÖRLÜĞÜ PERSON DAİRE BAŞKANLIĞI 66,71 00158007298089668 DİCLE ÜNİVERSİTESİ R EKTÖRLÜĞÜ TIP FA KÜLTESİ 496,64 00158007298089805 DİCLE ÜNİVERSİTESİ R EKTÖRLÜĞÜ UYGULA VE ARAŞ.HASTANES 952,71 00158007306327636 DİCLE ÜNİVERSİTESİ R EKTÖRLÜĞÜ VETERİ NER FAKÜLTESİ 299.991,60

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 00158007298091966 DİCLE ÜNİVERSİTESİ R EKTÖRLÜĞÜ YAPI İ ŞL VE TEKN.DAİRE 374,70 00158007306042728 DİCLE ÜNİVERSİTESİ R EKTÖRLÜĞÜ YAPI İ ŞL VE TEKN.DAİRE 7,97 00158007304203828 DİCLE ÜNİVERSİTESİ R EKTÖRLÜĞÜ ZİRAAT FAKÜLTESİ 75.031,52 00158007305410073 DİCLE ÜNİVERSİTESİ R EKTÖRLÜĞÜ ZİRAAT FAKÜLTESİ 134.361,21 00158007306578677 DİCLE ÜNİVERSİTESİ R EKTÖRLÜĞÜ ZİRAAT FAKÜLTESİ 279.991,60 00158048015105027 DİCLE ÜNİVERSİTESİ R EKTÖRLÜĞÜ ZİRAAT FAKÜLTESİ 41.363,14 USD 00158007305657332 DİCLE ÜNİVERSİTESİ R EKTÖRLÜK ÖZEL KA LEM 18.979,53 00158007298393292 DİCLE ÜNİVERSİTESİ R EKTÖRLÜK ÖZEL KA LEM 2.135,00 00158007298580105 DİCLE ÜNİVERSİTESİ R EKTÖRLÜK ÖZEL KA LEM 2.801,92 00158048012724662 DİCLE ÜNİVERSİTESİ R EKTÖRLÜK ÖZEL KA LEM 13.367,62 EUR 00158007298169962 DİCLE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ İLAHİYAT FAKÜLTESİ 13.261,35 00158007289207169 DİCLE UNİVERSİTESİ REKTORLUGU KONUKEVİ MUDURLUGU 597,60 00158007298091877 DİCLE UNİVERSİTESİ REKTORLUGU KONUKEVİ MUDURLUGU 518,85 00158007300949019 DİCLE UNİVERSİTESİ REKTORLUGU KONUKEVİ MUDURLUGU 15.254,48 00158007306067713 DİCLE UNİVERSİTESİ REKTORLUGU KONUKEVİ MUDURLUGU 58,00 00158007303934056 DİCLE ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ 446,83
Toplam 1.240.235,06 TL 41.363,14 USD 13.369,52 EUR ZİRAAT BANKASI 72865778-5001 D.Ü.YENİLENEBİLİR ENERJİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ 2.357,19 TL GARANTİ BANKASI 6298256 T.C.DİCLE ÜNV.REKTÖRLÜĞÜ SAĞLIK KÜLTÜR VE SPOR DAİRESİ BAŞK.ÖĞRENCİ FAALİYETLERİ BİRİMİ 997,00 TL Genel Toplam 1.243.589,25 TL
41.363,14 USD
13.369,52 EUR Kamu idaresi cevabında; “Bulguda belirtilen ve Üniversitemiz birimleri tarafından açılan banka hesapların Strateji Geliştirme Daire Başkanlığının yazıları ile banka hesap bilgilerini kontrol edilerek kapatılması gerekenler varsa kapatılarak hesap bakiyelerinin Strateji Geliştirme Daire Başkanlığının TR060001500158007294514294 nolu hesaba aktarılmasını istenilmiştir.( EK:1) 1- Dicle Üniversitesi Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı adına açılan 00158007304248323 nolu bu hesap Dicle Üniversitesi Hukuk Müşavirliğinin kullanması için alt hesaptır. Amaç Hukuk Müşavirliğinin İcra Dairelerinden tahsil etmiş olduğu İlamlı Borçlar, Mahkeme Harç ve Giderleri, Avukatlık Vekalet Ücreti vb. tahsilatın izlenmesi ve belli periyotlarla yapılan tahsilatların kime ait olduğunu gösteren cetvel Hukuk Müşavirliği tarafından Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına gönderildiğinde söz konusu hesapta bulunan tutarlar ana hesabına aktarılmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 2- 00158018012844920 nolu hesap Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı nakit fazlalığı oluştuğunda oluşan bu tutarın Faiz, Repo vb. değerlendirildiği hesaptır. 3- 00158048012519450 Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı döviz ile yapılan ödemelerde talimatla döviz alınıp bekletilen hesaptır. 4- 00158007298092221 nolu hesap Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı maaş hesabı olup kendi özlük hakları işlerinde kullanılmaktadır. 5- 00158018014617535 nolu hesap Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı promosyon ile ilgili hesap olup naklen giden personel için iade etmesi gereken promosyon tutarının toplandığı alt hesaptır. 6- 00158007298091090 nolu hesap Edebiyat Fakültesi Dekanlığı tarafından Türkiye Vakıflar Bankasında Personelin Maaşı, Ekders, Fazla çalışma ücreti vb. ödemlerin aktarıldığı ve daha sonra ise DTO sisteminde paranın ödeneceği personel hesaplarına gönderildiği hesaptır. 7- 00158007298090089 nolu hesap Mühendislik Fakültesi Dekanlığı tarafından Türkiye Vakıflar Bankasında Personelin Maaşı, Ekders vb. ödemlerin aktarıldığı daha sonra ise DTO sisteminde paranın kimlere ödeneceği hesaplara gönderildiği hesaptır. 8- 00158007302294625 nolu hesap Mühendislik Fakültesi Dekanlığı tarafından Türkiye Vakıflar Bankasında yaz okulu olarak açılan derslere ait yatırılacak harçların takibinin yapıldığı ve mevcut süre sonunda ise Strateji Geliştirme Daire Başkanlığının Hesabına aktarılan ara hesaptır. 9- 00158007298089759 nolu hesap Atatürk Sağlık Yüksek Okulunun Türkiye Vakıflar Bankasında Personelin Maaş, Ekders varsa Fazla Mesai ödemlerinin yapıldığı daha sonra bu hesaplarda DTO sistemi ile ilgililerin hesabına aktarıldığı hesaptır. 10- 00158007298091942 nolu hesap Bilgi İşlem Daire Başkanlığı Türkiye Vakıflar Bankasında Personelin Maaş ödemlerinin yapıldığı daha sonra bu hesaplarda DTO sistemi ile ilgililerin hesabına aktarıldığı hesaptır. 11- 00158007298089679 nolu hesap Diş Hekimliği Fakültesi Türkiye Vakıflar Bankasında Personelin Maaş, Ekders varsa Fazla Mesai ödemlerinin yapıldığı daha sonra bu hesaplarda DTO sistemi ile ilgililerin hesabına aktarıldığı hesaptır. 12- 00158007298091793 nolu hesap Genel Sekreterlik Özel Kalem Müdürlüğünün Türkiye Vakıflar Bankasında Personelin Maaş, Ekders varsa Fazla Mesai ödemlerinin yapıldığı daha sonra bu hesaplarda DTO sistemi ile ilgililerin hesabına aktarıldığı hesaptır. 13- 00158007298091660 nolu hesap İdari Mali İşler Daire Başkanlığının Türkiye Vakıflar Bankasında Personelin Maaş, Ekders varsa Fazla Mesai ödemlerinin yapıldığı daha

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 sonra bu hesaplarda DTO sistemi ile ilgililerin hesabına aktarıldığı hesaptır. 14- 00158007298091815 nolu hesap Personel Daire Başkanlığı Türkiye Vakıflar Bankasında Personelin Maaş, Ekders varsa Fazla Mesai ödemlerinin yapıldığı daha sonra bu hesaplarda DTO sistemi ile ilgililerin hesabına aktarıldığı hesaptır. 15- 00158007298089668 nolu hesap Tıp Fakültesi Dekanlığı Türkiye Vakıflar Bankasında Personelin Maaş, Ekders varsa Fazla Mesai ödemlerinin yapıldığı daha sonra bu hesaplarda DTO sistemi ile ilgililerin hesabına aktarıldığı hesaptır. 16- 00158007298089805 nolu hesap Uygulama Ve Araştırma Hastanesi Türkiye Vakıflar Bankasında Personelin Maaş ödemelerinin yapıldığı daha sonra bu hesaplarda DTO sistemi ile ilgililerin hesabına aktarıldığı hesaptır. 17- 00158007306327636 nolu hesap Veteriner Fakültesi Dekanlığı tarafından Türkiye Vakıflar Bankasında T.C Kalkınma Bakanlığı Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığının 21.08.2017 tarih ve 4183730-604.99E.1885 yazısı ile kabul edilen Proje Bütçesi 300.000,00 TL olan GAP Bölge Kalkınma İdaresi kapsamında; Kuzu ve Oğlaklar Ölmesin alt projesi için açılan bir hesaptır. (Proje Yürütücüsü Dr.Öğr. Üyesi Duygu Neval Sayın İPEK ) 18- 00158007298091966 nolu hesap Yapı İşleri Teknik Daire Başkanlığı Türkiye Vakıflar Bankasında personellerin maaş hesabı olarak kullanılmakta olup DTO sistemi ile ilgililerin hesabına aktarıldığı hesaptır. 19- 00158007306042728 nolu hesap Yapı İşleri Teknik Daire Başkanlığı tarafından Türkiye Vakıflar Bankasında açılmış olup; yapılan incelemeler neticesinde hesap bakiyesi sıfır durumda olduğu tespit edilmiştir. Üniversitemiz ile Diyarbakır Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü arasında yapılan Toplum Yararına Çalışma Programı (TYÇP) projesi kapsamında kullanılan bir hesaptır. 20- 00158007304203828 nolu hesap Ziraat Fakültesi Dekanlığı tarafından Türkiye Vakıflar Bankasında açılmış olup, kapatma işlemleri başlatılmıştır. 21- 00158007305410073 nolu hesap Ziraat Fakültesi Dekanlığı tarafından Türkiye Vakıflar Bankasında açılmış olup, kapatma işlemleri başlatılmıştır. 22- 00158007306578677 nolu hesap Ziraat Fakültesi Dekanlığı tarafından Türkiye Vakıflar Bankasında açılmış olup, kapatma işlemleri başlatılmıştır. 23- 00158048015105027 nolu hesap Ziraat Fakültesi Dekanlığı tarafından Türkiye Vakıflar Bankasında açılmış olup, kapatma işlemleri başlatılmıştır. 24- 00158007305657332 nolu hesap Rektörlük Özel Kalem Müdürlüğü tarafından Türkiye Vakıflar Bankasında Güvenli Geleceğe Kayıtlı Kadınlar projesi için açılan bir hesaptır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 25- 00158007298393292 nolu hesap Rektörlük Özel Kalem Müdürlüğü Türkiye Vakıflar Bankasında Avrupa Birliği Proje Koordinasyonu amacıyla açılan bir hesaptır. 26- 00158007298580105 nolu hesap Rektörlük Özel Kalem Müdürlüğü tarafından Türkiye Vakıflar Bankasında Sürekli Eğitim Merkezi hesap işlemlerinde açılan bir hesaptır. 27- 001580048012724662 nolu hesap Rektörlük Özel Kalem Müdürlüğü tarafından Türkiye Vakıflar Bankasında Güvenli Geleceğe Kayıtlı Kadınlar projesi için açılan Euro hesabıdır. 28- 00158007298169962 nolu hesap İlahiyat Fakültesi Türkiye Vakıflar Bankasında Personelin Maaş, Ekders varsa Fazla Mesai ödemlerinin yapıldığı daha sonra bu hesaplarda DTO sistemi ile ilgililerin hesabına aktarıldığı hesaptır. 29- 00158007289207169 nolu hesap Konukevi Müdürlüğü tarafından Türkiye Vakıflar Bankasında açılan mevcut hesap kapatılarak hesap bakiyesi Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı hesabına aktarılmıştır. 30- 00158007298091877 nolu hesap SKS Daire Başkanlığı tarafından Türkiye Vakıflar Bankasında Personelin Maaş ödemlerinin yapıldığı daha sonra bu hesaplarda DTO sistemi ile ilgililerin hesabına aktarıldığı hesaptır. 31- 00158007300949019 nolu hesap SKS Daire Başkanlığı tarafından spor müsabakalarında kullanılmak üzere Türkiye Vakıflar Bankasında açıldığı tespit edilmiş olup; söz konusu hesap kapatılmıştır. 32- 00158007306067713 nolu hesap SKS Daire Başkanlığı tarafından Türkiye Vakıflar Bankasında açıldığı tespit edilmiş olup; söz konusu hesap kapatılmıştır. 33- 00158007303934056 nolu hesap Uzaktan Eğitim Merkezi tarafından Türkiye Vakıflar Bankasında açılmış olup, kapatma işlemleri başlatılmıştır. 34- 72865778-5001nolu hesap yenilenebilir Enerji Uygulama Ve Araştırma Müdürlüğü tarafından Ziraat Bankasında açılmış olup kapatma işlemleri başlatılmıştır. 35- 6298256 nolu hesap SKS Daire Başkanlığı tarafından Garanti Bankasında açıldığı tespit edilmiş olup; söz konusu hesap kapatılmıştır.” Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, özetle bulguda belirtilen banka hesaplarının kontrol edildiği, bir kısmının kapatıldığı, bir kısmının kapatılma işlemlerinin sürdüğü, diğerlerinin hesap bakiyelerinin Strateji Geliştirme Daire Başkanlığının hesabına aktarılacağı belirtilmekte olup, 2018 yılında yapılan ve yapılacak olan kayıtların, 2017 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 BULGU 4: Üniversiteye Ait Taşınmazlardan Niteliği Değişenlerin Değer Tespitinin Yapılarak Muhasebe Kayıtlarına Alınmaması Üniversitenin taşınmazlarına ilişkin hesap ve işlemlerin incelenmesi neticesinde, İdarenin mülkiyetinde bulunan tarla niteliğindeki taşınmazlardan, 3194 Sayılı İmar Kanunu’nun 18. Maddesi uyarınca 15.02.2016 tarihinde yapılan imar çalışması neticesinde arsa niteliğine dönüştürülmüş olan ve ayrıntıları aşağıdaki tabloda yer alan taşınmazların, nitelik değişikliği sonrasında rayiç bedelleri tespit edilerek muhasebe kayıtlarına alınmadığı, dönem sonu itibariyle taşınmaz icmal cetveli düzenlenmediği görülmüştür. Üniversitenin 2017 yılı kesin mizanı incelendiğinde, 250 Arazi ve Arsalar Hesabının 250.1.1.1. alt düzey kodunda sadece tarlaların kayıtlı olduğu, ilgili hesabın alt kodlarında arsa niteliğinde taşınmazların bulunmadığı görülmüştür. Sur Belediyesi tarafından Üniversitenin bulunduğu bölgede 15.02.2016 tarihinde İmar uygulaması yapılmış olup, İdarenin tarla niteliğindeki taşınmazları arsa niteliğine dönüştürülmüştür. Yapılan bu işlem sonrasında İdarece ilgili taşınmazların muhasebe kayıtlarında güncellenmesine yönelik olarak 2017 yılında herhangi bir çalışma yapılmadığı görülmüştür. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik'in 5’inci maddesinde taşınmazların hangi bedelle kayıt altına alınacağı 7’inci maddesinde ise taşınmazların belirlenen bedeller üzerinden hangi formlara kaydedilecekleri ayrıntılı olarak belirlenmiştir. Ayrıca 5’inci maddede genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin mülkiyetinde, yönetiminde ve kullanımında bulunan taşınmazların kaydı ve yönetimi ile ilgili olarak bu yönetmelik gereğince yapılması gereken kayıt ve kontrol işlemlerinin; kuruluş kanunları ile özel mevzuatlarındaki hükümler uyarınca, bu idarelerin yetkili ve görevli birimleri tarafından yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Aynı Yönetmelik’in “Kayıt değişikliği işlemleri” başlıklı 11’inci maddesinde; kadastro, imar, ifraz, tevhid, cins tashihi, yüzölçüm değişikliği, kat mülkiyeti tesisi, kamuya terk gibi nedenlerle taşınmazda meydana gelebilecek değişikliklerde kayıtların kapatılıp oluşan taşınmazlar esas alınarak yeni kayıt tesis edileceği ve bu madde uyarınca kayıtlarda meydana gelen değişikliklerin en geç yedi gün içinde muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimine ve mali hizmetler birimine; işlemin yapıldığı ayı takip eden ay sonuna kadar, aralık ayı içinde işlem yapılanlar ise aynı ayın sonuna kadar maliki kamu idaresine gönderileceği hüküm altına alınmıştır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 170’inci maddesinde; maddi duran varlıkların maliyet bedeli ile hesaplara alınacağı, maliyet bedeline varlıkların elde edilmesinde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 faiz hariç yapılan her türlü giderin ilave edileceği, bağış veya hibe olarak edinilen maddi duran varlıklar varsa bilinen değeriyle, yoksa değerlemesi yapıldıktan sonra tespit edilen değeriyle hesaplara alınacağı ve bu yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte mevcut olup hesaplarda yer almayan maddi duran varlıklardan, envanter ve değerlemesi yapılanlar harcama birimi tarafından bildirildikçe, muhasebe birimince ilgili maddi duran varlık hesabı ve net değer hesabına kaydedilmek suretiyle hesaplara alınacağı hüküm altına alınmıştır. Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve mevcut durum göz önünde bulundurulduğunda; Üniversitenin mali tablolarında 250 Arazi ve Arsalar Hesabı 250.1.1.1 alt kodunda kayıtlı olan 100.042.475,31 TL tutarındaki tarlaların gerçek durumu yansıtmadığı görülmektedir. Üniversitenin mülkiyetinde bulunan tarla niteliğindeki taşınmazlardan, imar uygulaması neticesinde arsa niteliğine dönüştürülmüş olan ve ayrıntıları aşağıdaki tabloda yer alan taşınmazların, yetkili ve görevli birimler tarafından Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre bedellerinin tespit edilmesi, yılsonu itibari ile yönetmelik eki 7 numaralı taşınmaz icmal cetvelinin düzenlenmesi daha sonra ise Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin ilgili hükümlerine göre gerekli muhasebe kayıtlarının yapılması gerekmektedir. Tablo 2: İmar Uygulaması Sonucunda Arsa Niteliği Kazanan Taşınmazlar Sıra İlçe Mevkii Ada No Parsel No Yüzölçümü (m2) Niteliği Edinme Tarihi Edinme Sebebi 1 Sur Yiğitçavuş 7559 1 918.368,63 Arsa 15.02.2016 18.İmar 2 Sur Yiğitçavuş 7560 1 221.124,24 Arsa 15.02.2016 18.İmar 3 Sur Yiğitçavuş 7561 1 371.744,09 Arsa 15.02.2016 18.İmar 4 Sur Yiğitçavuş 7562 1 85.334,78 Arsa 15.02.2016 18.İmar 5 Sur Yiğitçavuş 7563 1 576.403,00 Arsa 15.02.2016 18.İmar 6 Sur Yiğitçavuş 7564 1 208.298,69 Arsa 15.02.2016 18.İmar 7 Sur Yiğitçavuş 7567 14 258.884,13 Arsa 15.02.2016 18.İmar 8 Sur Yiğitçavuş 7567 29 7.344.063,75 Arsa 15.02.2016 18.İmar 9 Sur Yiğitçavuş 7568 1 5.407.536,20 Arsa 15.02.2016 18.İmar 10 Sur Yiğitçavuş 7568 2 1.999.329,47 Arsa 15.02.2016 18.İmar 11 Sur Yiğitçavuş 7569 2 128.413,32 Arsa 15.02.2016 18.İmar 12 Sur Yiğitçavuş 7570 1 383.192,24 Arsa 15.02.2016 18.İmar 13 Sur Yiğitçavuş 7571 1 139.158,17 Arsa 15.02.2016 18.İmar 14 Sur Yiğitçavuş 7571 2 28.828,55 Arsa 15.02.2016 18.İmar 15 Sur Yiğitçavuş 7571 9 29.038,30 Arsa 15.02.2016 18.İmar 16 Sur Yiğitçavuş 7571 10 423.256,17 Arsa 15.02.2016 18.İmar 17 Sur Yiğitçavuş 7573 1 50.620,57 Arsa 15.02.2016 18.İmar Toplam 18.573.594,30m2
Kamu idaresi cevabında; "18/05/2018 tarih ve 3931 nolu muhasebe işlem fişi ile rayiç bedelleri tespit edilerek muhasebe kayıtlarına alınarak "Taşınmaz İcmal Cetveli" düzenlenmiştir."

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, 18/05/2018 tarih ve 3931 nolu muhasebe işlem fişi ile rayiç bedellerin tespit edilerek muhasebe kayıtlarına alındığı belirtilmiştir. Bulgumuza verilen cevap eki muhasebe işlem fişlerinin incelenmesinde, imar uygulaması sonucunda niteliği değişen tarla niteliğindeki taşınmazlara ilişkin değer tespiti yapıldıktan sonra 250 Arazi ve Arsalar Hesabı 250.01.02 (Arsalar) alt koduna yapılan kayıt toplamının 650.066.000,00 TL olduğu görülmüştür. İdare tarafından 2018 yılında yapılan kayıtların, 2017 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 5: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması Dicle Üniversitesi’nin hesap ve işlemlerinin incelenmesinde; 31.12.2017 tarihi itibariyle devam eden ve geçici kabulü yapılmayan herhangi bir yapım işi olmamasına rağmen 2017 yılı kesin mizanında 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı bakiyesinin 212.033.706,59 TL olduğu görülmüştür. Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı ve Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı’ndan alınan bilgilere göre, 31.12.2017 tarihi itibari ile devam eden ve geçici kabulü yapılmamış herhangi bir yapım işi bulunmamaktadır. Bu durumda 2017 yılı sonunda 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı bakiyesinde yer alan 212.033.706,59 TL’lik tutarın yapımı devam eden herhangi bir yapım işine ait olmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında yer alan bu tutar gerçeği yansıtmamaktadır. 27.12.2014 tarih ve 29218 sayılı sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin; “258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı” başlıklı 187’nci maddesinde; “Yapılmakta olan yatırımlar hesabı; kamu idarelerine ait yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin, geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hâllerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hâllerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılır.” “Hesabın İşleyişi” başlıklı 188 inci maddesi ise; “… a) Borç

1. Gerek yılı içinde gerekse yıllara sari olarak yapımı süren ve tamamlandığında ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılacak tutarlar, bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 hesaplara, ödenecek tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı, 325-Nakit Talep ve Tahsisleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir. … b) Alacak

1. Tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarlar bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedilir. …”
   Denilmektedir. Mevzuat hükümleri uyarınca, yapımı devam eden maddi duran varlıklar için yapılan harcamaların 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip edilmesi, geçici kabulü yapılan yapım işlerine ilişkin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında yer alan tutarların ise ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılması gerekmektedir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde, dönem sonu itibariyle devam eden ve geçici kabulü yapılmayan herhangi bir yapım işi bulunmadığı dikkate alındığında 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının bakiyesinde bulunan 212.033.706,59 TL’nin bu hesaptan çıkarılarak ilgili oldukları maddi duran varlık hesaplarına devredilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı ile Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından bulguda belirtilen hususlar ile ilgili çalışmalara başlanılmıştır." Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, özetle bulguda belirtilen hususlar ile ilgili çalışmalara başlanıldığı belirtilmekte olup, 2018 yılında yapılacak kayıtların, 2017 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 6: Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının Gerçeği Yansıtmaması Dicle Üniversitesi'nin hesap ve işlemlerinin incelenmesinde, dönem sonu mali tablolarında 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının bakiyesinin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 31.040.478,58 TL olduğu görülmüştür. Yapılan incelemede 2015 yılında Bilimsel Araştırma Projeleri kapsamında alınan 2 adet taşınırın giriş kaydında veri girişinin hatalı yapıldığı görülmüştür. Şöyle ki; 28.774,83 TL tutarlı taşınır 28.774.831,00 TL olarak, 1.937,89 TL tutarındaki taşınır 1.937.890,00 TL olarak kaydedilmiştir. İlgili taşınırlara ilişkin emanetlerden yapılan ödeme kaydı şu şekildedir: Yevmiye Tarihi No Hesap Kodu MİF Açıklama Borç Alacak 25.02.2015 1722 103 14-TF-37(3) PROJE ÖDEMESİ 0,00 30.712,72 25.02.2015 1722 333 14-TF-37(3) PROJE ÖDEMESİ 30.712,72 0,00 İlgili taşınırların dönem sonunda muhasebeye alınma kaydı ise şu şekildedir; Yevmiye Tarihi No Hesap Kodu MİF Açıklama Borç Alacak 31.12.2015 17043 253 Bağış yardım alma 28.774.831,00 0,00 31.12.2015 17043 253 Bağış yardım alma 1.937.890,00 0,00 31.12.2015 17043 600 Bağış yardım alma 0,00 30.712.721,00 Yukarıdaki hatalı yapılan kayıt neticesinde ilgili taşınırlar için 2 yıl boyunca ayrılan amortisman tutarı da hatalı oluşmuştur. Hatalı kaydın idarece düzeltilme kaydında 253 Tesis Makine ve Cihazlar Hesabından çıkış kaydı yapılan taşınırların 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar hesabına, hatalı ayrılan amortisman tutarlarının ise 299 Birikmiş Amortismanlar(-) hesabına kaydedildiği görülmüştür. Dolayısıyla taşınırların kaydında veri girişinden kaynaklanan bir hatanın düzeltme kaydında, hurdaya ayırmaya ilişkin bir işlem olmamasına karşın 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar ve 299 Birikmiş Amortismanlar(-) hesapları kullanılmış olduğu görülmüştür. Hatalı kayda ilişkin düzeltme kaydı ise şu şekildedir. Yevmiye Tarihi No Hesap Kodu MİF Açıklama Borç Alacak 26.12.2017 18698 253 kayıttan düşme 0,00 28.774.831,00 26.12.2017 18698 253 kayıttan düşme 0,00 1.937.890,00 26.12.2017 18698 257 kayıttan düşme 11.509.932,40 0,00 26.12.2017 18698 257 kayıttan düşme 775.156,00 0,00 26.12.2017 18698 294 kayıttan düşme 30.712.721,00 0,00 26.12.2017 18698 299 kayıttan düşme 0,00 12.285.088,40 Taşınır Mal Yönetmeliğinin “Kayıt hatalarının düzeltilmesi” başlıklı Ek 1’inci maddesinde; taşınırın kodunda, birim maliyet bedelinde veya miktarında hata yapılması durumunda, harcama yetkilisinin onayı üzerine düzenlenecek yeni taşınır işlem fişiyle hatalı kaydın çıkış işleminin yapılacağı, daha sonra düzenlenecek taşınır işlem fişiyle de doğru verinin girişi yapılmak suretiyle hatanın düzeltileceği ve muhasebe kayıtlarını etkileyen düzeltmelere ilişkin taşınır işlem fişlerinin bir nüshasının muhasebe birimine gönderileceği hüküm altına alınmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 Yukarıda yer alan yönetmelik hükümleri uyarınca taşınırın kaydında tutara ilişkin yapılan hatalı kaydın düzeltilmesi için, ilgili hatalı kaydın çıkış işleminin yapılıp, daha sonra düzenlenecek taşınır işlem fişi ile doğru veri girişinin yapılıp ve bu düzeltmeye ilişkin belgelerin muhasebe birimine gönderildikten sonra muhasebe biriminin gerekli kayıtları yapması gerekmektedir. Mevcut durum göz önünde bulundurulduğunda hurdaya ayırma ya da hurda niteliğindeki bir malın düzeltme kaydı gibi bir durum olmamasına karşın ilgili duran varlıklar hesabının kullanılması nedeniyle, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı dönem sonu bakiyesinde 30.712.721,00 TL ve 299 Birikmiş Amortismanlar(- ) Hesabının dönem sonu bakiyesinde 12.285.088,40 TL’lik hata meydana gelmiştir. Kamu idaresi cevabında; "2018 mali yılından itibaren say2000i muhasebe sistemi kapatılarak yerine 01.01.2018 tarihinden itibaren uygulamaya konulan (MYS) sistemine geçilmiştir. Ancak yazımız tarihine kadar Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından Üniversitemizin 2017 yılı hesaplarının 2018 yılana devir işlemi yapılmadığından dolayı geçmiş yıllarla ilgili her hangi bir işlem yapılamamaktadır. Devir işlemi yapıldığında bulguda belirtilen hususlar düzetilecektir." Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda yer alan hususlara iştirak edilmiş olup, say2000i muhasebe sisteminden MYS sistemine geçildikten sonra 2018 yılına devir işlemi yapılamadığından dolayı geçmiş yıllarla ilgili her hangi bir işlem yapılamadığı, devir işlemi yapıldığında bulguda belirtilen hususların düzetileceği belirtilmektedir. İdare tarafından 2018 yılında yapılacak kayıtların, 2017 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 7: Maddi Duran Varlıklar İçin Yapılan Harcamaların Doğrudan Giderleştirilmesi Üniversitenin hesap ve işlemlerinin incelenmesinde, maddi duran varlıklar hesaplarında kayıtlı varlıklar için yapılan ve aşağıdaki tabloda yer verilen 34.000 TL’yi aşan değer artırıcı harcamaların ilgili maddi duran varlıkların maliyet bedeline eklenmediği, doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “25-Maddi Duran Varlıklar” başlıklı 169'uncu maddesinde;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 “Maddi duran varlıklar hesap grubu, kamu idarelerince faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve tahmini yararlanma süresi bir yıldan fazla olan fiziki varlıklar ile bunların birikmiş amortismanlarının izlenmesi için kullanılır” “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 170'inci maddesinin (b) bendinde; “ Maddi duran varlıklar için yapılan değer arttırıcı harcamalar;

1. Maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı arttıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyet, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edilir ve amortisman hesaplamasında dikkate alınır” denilmektedir. Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan 47 Sıra Nolu Amortisman ve Tükenme Payları Tebliği’nde duran varlıklardan hangilerinin amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı belirtilmiş olup ilgili Tebliğin 4’üncü maddesinde duran varlıkların amortisman ve tükenme payına tabi değerlerinin maliyet bedeli olacağı, maliyet bedelinin ise, bir varlığın satın alınması, üretilmesi veya değerinin artırılması için yapılan harcamalar veya verilen kıymetlerin toplamı olacağı, bir varlık için yapılan harcamaların, kayıtlı değerine ilave edilmesi halinde, amortisman hesaplamasının varlığın yeni değeri üzerinden yapılacağı belirtilmiştir. Aynı Tebliğin “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinde hesaplarda kayıtlı duran varlıklar için yapılan harcamalardan 34.000 TL’lik limiti aşanların değer artırıcı harcama olarak kabul edileceği ve henüz amortisman ayırma süresini tamamlamamış olan duran varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamaların, varlığın maliyet bedeline eklenerek kalan amortisman süresince eşit olarak amortisman ayrılacağı hüküm altına alınmıştır. Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca Üniversiteye ait maddi duran varlıklar için yapılan ve aşağıdaki tabloda gösterilen 5.472.855,69 TL tutarındaki değer artırıcı harcamaların ilgili maddi duran varlıkların maliyet bedeline eklenmeyerek, doğrudan giderleştirilmesi nedeniyle mali tablolarda 630 Giderler Hesabı ve ilgili maddi duran varlık hesaplarında 5.472.855,69 TL tutarında hataya neden olunmuştur. Tablo 4: İlgili Maddi Duran Varlıkların Maliyet Bedeline Eklenmesi Gereken Harcamalar ÖDEME YEVMİYE NO YAPILAN İŞİN ADI TUTAR (TL) 1 3559,8417 REKTÖLÜK MAKAMI ONARIMI 109.295,73 2 12754,14428,16307,18267 DİCLE ÜNİVERSİTESİ ALTYAPI İNŞAATI 2.288.800,75 3 14748,16095,18509 D.Ü. REKTÖRLÜK BİRİMLERİ BÜYÜK ONARIMI 1.619.186,81 4 3781 ÖĞRENCİ MERKEZİ VE ETHERNET ALTYAPI İŞİ HAKEDİŞ BEDELİ 48.267,46 5 18574 LOJMAN KAZAN DAİRESİ VE ONARIM İŞLERİ 57.820,00 6 18576 ÇATI ONARIMI VE YANGIN MERDİVENİ YAPILMASI 55.181,86 7 18281 D.Ü. HASTANELERİ MERKEZ BİNASI YANGIN MERDİVENİ ONARIMI 408.677,14

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 8 18300 D.Ü. HASTANELERİ MERKEZ BİNA HAVALANDIRMA KANALI YENİLEME İŞİ 63.425,00 9 15831 HAVUZBAŞI REKTÖRLÜK KIŞLIK YEMEKHANESİ BAKIM ONARIM 60.443,01 10 18473 HAVUZBAŞI YEMEKHANE GİRİŞ KAPISI VE MUTFAK ONARIM İŞİ 58.464,46 11 4441 REKTÖRLÜK BİRİMLERİ VE LOJMAN ONARIMI İŞİ 55.597,71 12 8284 KAMPÜS İÇİ TESİSAT VE KANLİZASYON ONARIMI 60.781,81 13 8472 LOJMAN GENEL ENERJİ MERKEZİ VE KAPTAJ PARATONER TESİSATI İŞİ 63.714,10 14 8689 REKTÖRLÜK BİRİMLERİ TESİSAT YENİLEME, KANALİZASYON VE YOL ONARIMI 63.743,26 15 10829 KAMPÜS ALTYAPI ONARIM İŞİ 65.343,22 16 12431 KAMPÜS LOJMANLARI VE TESİSAT ONARIMI 36.226,00 17 15506 D.Ü. HASTANELERİ KBB POLİKLİNİĞİ ONARIM İŞİ 68.440,00 18 16430 D.Ü. CAMİİ YOLU GÜVENLİK KULÜBESİ YAPIM İŞİ 62.394,84 19 18332 ÖĞRENCİ MERKEZİ DOĞALGAZ TESİSATI İŞİ 51.330,00 20 18762 HUKUK FAKÜLTESİ İLE FEN FAKÜLTESİ DATA ALTYAPISI 63.387,83 21 18766 KAMPÜS İÇİ KORKULUK YAPIM İŞİ 66.080,00 22 18770 STAT TÜRÜBİN VE YAĞMUR SUYU İŞİ 46.254,70
Toplam 5.472.855,69 Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemize ait Maddi Duran Varlıklar için yapılan harcamalar Muhasebat Genel Müdürlüğünün 47 sıra Nolu Amortisman ve Tükenme Payları Tebliğindeki hükümlere uyularak işlem yapılacaktır." Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, özetle maddi duran varlıklar için yapılan harcamalar için 47 sıra Nolu Amortisman ve Tükenme Payları Tebliğindeki hükümlere göre işlem yapılacağı belirtilmekte olup, 2018 yılında yapılacak kayıtların, 2017 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 8: Haklar Hesabında Kayıtlı Varlıklar İçin Amortisman Ayrılmaması Üniversite muhasebe kayıtları ve bunlara dayanak teşkil eden belgelerin incelenmesi sonucunda, 260 Haklar Hesabında kayıtlı varlıklar için amortisman ayrılmadığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Haklar hesabı” başlıklı 194’üncü maddesinde; “Haklar hesabı, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.” Aynı Yönetmelik’in “268 Birikmiş amortismanlar hesabı (-)” başlıklı 202’nci maddesinde; “Birikmiş amortismanlar hesabı, maddi olmayan duran varlık bedellerinin, yararlanma

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 süresi içinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılır.” “Hesabın işleyişi” başlıklı 203’üncü maddesinde; “(1) Birikmiş amortismanlar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Alacak

1. Yıl sonunda maddi olmayan duran varlıklar için ayrılan amortisman tutarları bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir. …” Denilmektedir. Amortisman ve Tükenme Paylarına İlişkin 04.11.2015 tarihli 47 Sıra Nolu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliğinin 1 Nolu ekinde, 260 Haklar hesabında izlenen varlıkların amortisman süresinin 1 yıl olduğu, dolayısıyla amortisman oranının % 100 olduğu belirtilmektedir. Aynı ekte; “Tutarına bakılmaksızın 260 Haklar Hesabı, 263 Araştırma ve Geliştirme Giderleri Hesabı, 264 Özel Maliyetler Hesabı, 271 Arama Giderleri Hesabı ve 277 Diğer Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesabına kayıtlı her bir duran varlık için amortisman oranı %100 olarak uygulanacaktır” ibaresi yer almaktadır. Buradan da 260 Haklar hesabında izlenen varlıklara %100 oranında amortisman ayrılması gerektiği belirtilmektedir. Kurum mali tablolarının incelenmesinde 260 Haklar Hesabında kayıtlı 5.767.506,73 TL tutarındaki varlıklar için amortisman ayrılmadığı anlaşılmaktadır. Bunlardan 907.069,92 TL tutarındaki haklar için henüz 1 yıllık amortisman süresi dolmamıştır. Kalan (5.767.506,73 - 907.069,92)=4.860.436,81 TL tutarındaki haklar için amortisman ayrılması gerekmektedir.
   Sonuç olarak yukarıda açıklandığı üzere 260 Haklar Hesabında kayıtlı maddi olmayan duran varlıklar için amortisman ayrılmaması sonucu kurum mali tablolarında 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ile 630 Giderler hesabında 4.860.436,81 TL tutarında hata oluşmuştur. Kamu idaresi cevabında; "2018 mali yılından itibaren say2000i muhasebe sistemi kapatılarak yerine 01.01.2018 tarihinden itibaren uygulamaya konulan (MYS) sistemine geçilmiştir. Ancak yazımız tarihine kadar Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından Üniversitemizin 2017 yılı hesaplarının 2018 yılana devir işlemi yapılmadığından dolayı geçmiş yıllarla ilgili her hangi bir işlem yapılamamaktadır. Devir işlemi yapıldığında bulguda belirtilen hususlar düzetilecektir."

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, özetle 2017 yılı hesaplarının 2018 yılana devir işlemi yapılamadığından dolayı geçmiş yıllarla ilgili her hangi bir işlem yapılamadığı, devir işlemi yapıldığında bulguda belirtilen hususların düzetileceği belirtilmekte olup, 2018 yılında yapılacak kayıtların, 2017 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Dicle Üniversitesi’nin 2017 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Bilimsel Projeler Hesabı ve Bilimsel Projeler Karşılığı Hesaplarının Kullanılmaması Üniversite tarafından desteklenen bilimsel araştırma projelerinin izlenmesinde 962 Bilimsel Projeler Hesabı ve 963 Bilimsel Projeler Karşılığı hesaplarının kullanılmadığı görülmüştür. 2547 sayılı yasanın 58’inci maddesine göre, Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 30.11.2006 tarih ve 20017 sayılı yazısı ile uygun görüş alınarak çıkarılan Yükseköğretim Kurumları Muhasebe Yönergesi’nin “Hesap planı” başlıklı 7’nci maddesinde Yükseköğretim Kurumlarına ait hesap planı Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 44’üncü maddesinde ana hesap grupları, hesap grupları ve hesaplar itibariyle belirlenmiş çerçeve hesap planında yer alan aşağıdaki hesaplardan oluşur hükmü gereğince “Diğer Nazım Hesaplar” başlığı altında “962 Bilimsel Projeler Hesabı” ile “963 Bilimsel Projeler Karşılığı” hesapları düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere uygun olarak, üniversitelerde araştırma projelerinden desteklenen projeler için ayrılan ödenek tutarlarının birim bazında açılan alt hesaplarda, desteklenen proje bütçesi ve ilgili kurullardan verilen ek ödeneklerin “962 Bilimsel Projeler Hesabı” ile “963 Bilimsel Projeler Karşılığı” hesaplarında izlenmesi gerekmektedir. Araştırma projelerinden desteklenmesine karar verilen projeler için ayrılan ödenek tutarları ve bu projelere verilen ek ödenekler 962 Bilimsel Projeler Hesabına borç, 963 Bilimsel Projeler Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir. Kaydedilen tutarlardan yapılacak cari harcamalar/makine teçhizat alımları bir taraftan 630 Giderler Hesabına ya da varlık alımlarına ilişkin olanlar ilgili varlık hesabına borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilirken, söz konusu tutarlar aynı zamanda 962 nolu hesaba alacak, 963 nolu hesaba borç kaydedilir. Aynı şekilde Üniversitenin ilgili kurulları tarafından desteklenmesi iptal edilen bilimsel araştırma projelerinin bütçelerinde kalan tutarlar 962 nolu hesaba alacak, 963 nolu hesaba borç kaydedilir. Kurum kayıtlarının incelenmesinde önceki yıllardan devirlerle birlikte 2017 yılındaki BAP hesabı büyüklüğünün 30.125.322,01 TL, 2017 yılı BAP harcama tutarının 8.239.255,65 TL olduğu görülmektedir. Dolayısıyla yukarıda belirtilen kayıtların yapılarak kurumun mali

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 tablolarında yer alması, üniversitenin bilimsel araştırma projeleri kapsamındaki faaliyetleri hakkında bilgi vermesi ve takibi açısından önemlidir. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemiz tarafından desteklenen bilimsel araştırma projelerinin izlenmesinde 962 Bilimsel Projeler Hesabı ve 963 Bilimsel Projeler Karşılığı hesaplarının çalıştırılması ile ilgili işlemler başlatılmıştır." Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, özetle bilimsel araştırma projelerinin izlenmesinde kullanılan hesapların çalıştırılması ile ilgili işlemlere başlanıldığı belirtilmekte olup, 2018 yılında yapılacak kayıtların, 2017 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi olmamaktadır. BULGU 2: Maddi Duran Varlık Kiralamalarının Nazım Hesaplara Kaydedilmemesi Üniversitenin kiraya verdiği gayrimenkullerine ilişkin kiralamaların 990 Kiraya Verilen, İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı, 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı ve 999 Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesaplarında muhasebeştirilmediği, dolayısıyla kurumun mali tablolarında yer almadığı görülmüştür. Taşınmazlardan kiraya verilenlerin kayıtlı değerleri ile izlenebilmesi amacıyla 990 Kiraya Verilen, İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değeri Hesabı, taşınmazlardan elde edilecek toplam kira gelirlerinin yıllar itibarıyla izlenebilmesi amacıyla da 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı oluşturulmuştur. Bir taşınmazın kiralama işlemi gerçekleştiğinde, sözleşmenin bir nüshası muhasebe birimine verilerek kiraya verilen taşınmazın kayıtlı değeri üzerinden nazım hesaba alınması sağlanmalıdır. Daha sonra kira gelirleri tahsil edileceği vadeye göre 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabının bölümlenmiş yardımcı hesaplarına kaydedilmelidir. Yapılan her tahsilattan sonra, tahsilat tutarı kadar 993 no’lu hesap ters kayıtla

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 kapatılacaktır. 993 Maddi Duran Varlıklar Kira ve İrtifak Hakkı Geliri Hesabı son kira bedelinin tahsilinden sonra yapılan kayıt ile kapatılmaktadır. Kira sözleşmesinin sona ermesini müteakiben nazım hesaplar kapatılacaktır. Söz konusu nazım hesapların kullanılmaması nedeniyle kiraya verilen taşınmazlar kayıtlı değerleri ile izlenemediği gibi, bu taşınmazlardan elde edilen toplam kira gelirleri yıllar itibarıyla izlenememiştir. Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü'nün “Taşınmazlara İlişkin İşlemler” başlıklı 26.11.2014 tarih ve 90192509210.05.02-13278 sayılı yazısında da;

1. Kiraya verilen taşınmazlar ile üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlara ilişkin belgeler muhasebe birimlerine verildiğinde, kayıtlı değerleri üzerinden 990 Kiraya Verilen, İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabının ilgili yardımcı hesabına borç, 999 Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına Alacak; diğer taraftan toplam kira ve irtifak hakkı tesisi gelirleri (peşin tahsil edilenler hariç) tahsil edileceği yıllara göre 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabının bölümlenmiş yardımcı hesaplarına borç, 999 Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına alacak kaydedileceği,
2. Dönem sonlarında, 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabının bölümlenmiş yardımcı hesaplarında kayıtlı tutarların sürenin güncellenmesi amacıyla bu hesaba borç ve alacak kaydedileceği,
3. Kira ve irtifak hakkı gelirleri tahsil edildiğinde 999 Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına borç, 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabına alacak kaydedileceği; kira sözleşmesi ya da irtifak hakkı tesisi süresi sona erdiğinde 999 Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına borç, 990 Kiraya Verilen, İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir. Üniversitenin taşınmaz kiralama işlemlerini yürüten İdari ve Mali İşler Dairesi ile tahsilatları muhasebeleştiren Strateji Geliştirme Daire Başkanlığından alınan veriler doğrultusunda 2017 yılı kiralama işlemlerine ait 4.124.533,49 TL’nin ilgili nazım hesaplara kaydedilmediği ve mali tablolarda yer almadığı anlaşılmıştır. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemiz taşınmazlarına ait kira gelirleri (990,993 ve

999. hesaplara ilişkin muhasebe kayıtlarına ait çalışmalara başlanılmıştır. Bundan sonraki kiralama işlemleri bulguda belirtilen hususlara dikkat edilerek yapılacaktır." Denilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, özetle bundan sonraki kiralama işlemlerinin bulguda belirtilen hususlara dikkat edilerek yapılacağı belirtilmekte olup, bundan sonra yapılacak kayıtların 2017 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 3: Tahakkuk Ettirilen Alacaklardan Takibe Alınan Tutarların Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında Muhasebeleştirilmemesi Dicle Üniversitesi Hukuk Müşavirliği’nden alınan bilgiler ve kamu idaresi mali tablolarının incelenmesinde, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının hiç kullanılmadığı, İdare adına tahakkuk eden alacaklarından, vadesinde ödenmeyen ve dava konusu yapılan 462.060,00 TL tutarındaki kısmının 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında takip edilmesi gerekirken, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabında izlenmeye devam edildiği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı” başlıklı 54’üncü maddesinde; “Gelirlerden takipli alacaklar hesabı; mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Aynı Yönetmelik’in “Hesabın İşleyişi” başlıklı 56’ncı maddesinde ise; “… a) Borç

1. Takibe alınan alacaklar bu hesaba borç, 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı, 122- Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı, 127-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı veya 222-Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabına alacak kaydedilir…” Hükmü yer almaktadır. Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre, İdare adına tahakkuk ettirilen alacaklardan (kira, ecrimisil vd.) vadesinde ödenmeyen ve icra ve dava konusu yapılanların 121 nolu hesapta takip edilmesi gerekmektedir. Kurumun 2017 yılı mizanı incelendiğinde ise 121 nolu hesabın hiç kullanılmadığı görülmektedir. Bu haliyle 462.060,00 TL tutarındaki icra ve dava konusu edilen alacağın 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabından çıkarılarak, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında takip edilmemesi mali tabloların tam ve doğru bilgi vermemesine ve hataya neden olmuştur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 Kamu idaresi cevabında; "2018 mali yılından itibaren say2000i muhasebe sistemi kapatılarak yerine 01.01.2018 tarihinden itibaren uygulamaya konulan (MYS) sistemine geçilmiştir. Ancak yazımız tarihine kadar Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından Üniversitemizin 2017 yılı hesaplarının 2018 yılana devir işlemi yapılmadığından dolayı geçmiş yıllarla ilgili her hangi bir işlem yapılamamaktadır. Devir işlemi yapıldığında bulguda belirtilen hususlar düzetilecektir." Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, özetle 2017 yılı hesaplarının 2018 yılana devir işlemi yapılamadığından dolayı geçmiş yıllarla ilgili her hangi bir işlem yapılamadığı, devir işlemi yapıldığında bulguda belirtilen hususların düzetileceği belirtilmekte olup, 2018 yılında yapılacak kayıtların, 2017 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 4: Ekonomik Ömrünü Tamamlayan Maddi Duran Varlıkların Doğrudan Giderleştirilerek Kayıtlardan Çıkarılması Dicle Üniversitesi'nin hesap ve işlemlerinin incelenmesinde, İdare tarafından kullanılma olanağını yitirdiğine karar verilen ve aşağıdaki tabloda ayrıntılarına yer verilen maddi duran varlıkların ve amortismanlarının, ilgili maddi duran varlık hesaplarından çıkarılırken 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ve 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına kaydedilmeden 630 Giderler Hesabı kullanılarak doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Kullanılma olanağını yitirmiş maddi duran varlıkların elden çıkarılana kadar takip edilmesini sağlayan bu hesapların kullanılmadan doğrudan giderleştirilmesi dolayısıyla, ilgili maddi duran varlıkların mali tablolarda takip edilme ve sağlıklı takibinin yapılması imkânı ortadan kalkmıştır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 214’üncü maddesinde, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının, çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren gelecek yıllar ihtiyacı stoklar ve maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. Aynı yönetmelikte eskime veya ekonomik ömrünü tamamlama gibi nedenlerle kullanılma vasfı ortadan kalkan maddi duran varlıkların, kayıtlı değerleri üzerinden ilgili hesaplarına alacak, 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 Varlıklar Hesabına borç; ayrılmış olan amortisman tutarlarının 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, İdare tarafından kullanılma olanağını yitirdiğine karar verilen ve aşağıdaki tabloda ayrıntılarına yer verilen maddi duran varlıkların ilgili maddi duran varlıklardan çıkarılması sırasında, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ve 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı kullanılmadan 630 Giderler Hesabının kullanılarak doğrudan giderleştirme yapılması nedeniyle ilgili hesapların dönem sonu bakiyelerinde 433.301,86 TL’lik hata meydana gelmiştir. Tablo 5: Ekonomik Ömrünü Dolduran Taşınırlardan Doğrudan Giderleştirilenler Yevmiye Tarihi Yevmiye Numarası Doğrudan Giderleştirilen Tutar 14.02.2017 1587 61.499,87 06.03.2017 2485 827,22 24.03.2017 3560 3.540,00 07.04.2017 4171 24.825,38 07.04.2017 4172 17.948,85 27.04.2017 5448 27.616,46 27.04.2017 5449 1,18 27.04.2017 5450 222,87 27.04.2017 5451 17.432,95 27.04.2017 5452 10.046,94 27.04.2017 5453 3.068,74 27.04.2017 5454 60.619,32 02.05.2017 5522 7,00 02.05.2017 5523 4.275,14 21.07.2017 9908 5,50 21.07.2017 9909 21.942,34 21.07.2017 9910 99.916,95 03.08.2017 10512 224,20 03.08.2017 10515 66,08 03.08.2017 10518 18.238,57 03.08.2017 10519 3.994,12 26.10.2017 14305 22.341,44 22.11.2017 15823 48,25 22.11.2017 15825 153,40 22.11.2017 15827 159,30 19.12.2017 17750 33.799,40 19.12.2017 17751 94,40 20.12.2017 17955 236,00 20.12.2017 17961 149,99 Doğrudan Giderleştirilen Tutar 433.301,86 TL Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemiz birimleri tarafından kullanma olanağını yitirdiğine karar verilen demirbaşların bundan sonraki elden çıkarma işlemlerinde bulguda belirtilen hesaplar çalıştırılarak işlemler gerçekleştirilecektir." Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bulguda yer verilen hususlara iştirak edilmiş

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 olup, İdare tarafından kullanılma olanağını yitirdiğine karar verilen maddi duran varlıkların ilgili maddi duran varlıklardan çıkarılması sırasında, ilgili bilanço hesapları kullanılmadan doğrudan giderleştirme yapılması nedeniyle ilgili hesapların dönem sonu bakiyelerinde hata meydana gelmiştir. İdare tarafından 2018 yılında yapılacak kayıtların, 2017 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 5: Proje Özel Hesabındaki Dövizler İçin Ay Sonlarında Değerleme Yapılmaması Üniversitenin 104 Proje Özel Hesabında izlenen Avrupa Birliği hibeleri için ay sonu döviz değerleme işlemlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir. Avrupa Birliği ve Uluslararası Kuruluşların Kaynaklarından Kamu İdarelerine Proje Karşılığı Aktarılan Hibe Tutarlarının Harcanması ve Muhasebeleştirilmesine İlişkin Yönetmeliğin “Proje karşılığı hibelerin muhasebeleştirilmesi’’ başlıklı 8'inci maddesinin (d) bendinde; “Ay sonlarında döviz mevcudunun Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının ay sonu döviz satış kuru üzerinden değerlemesi sonucunda; kur artışından doğan farklar, 104-Proje Özel Hesabına borç, 600-Gelirler Hesabına alacak; kur azalışından doğan farklar ise 630- Giderler Hesabına borç, 104-Proje Özel Hesabına alacak kaydedilir.” Denilmektedir. Üniversitenin 104 Proje Özel Hesabının yılsonu itibariyle bakiyesi 141.333,92 Euro’dur. Söz konusu tutarın ilgili dönem resmi döviz kuru (4,5237 TL) ile güncellenerek 639.352,25 TL olarak kurum mizanında yer alması gerekmektedir. Yapılan incelemede ise 104 hesabının yılsonu bakiyesinin 588.765,64 TL olduğu görülmüştür. Dolayısıyla 50.586,61 TL tutarında eksik kayıt yapılmıştır.
Yukarıdaki mevzuat hükmü ve açıklamalar gereğince, 104 Proje Özel Hesabındaki dövizler için ay sonlarında değerleme işlemi yapılmaması sonucunda söz konusu hesabın güncel bakiyesi ile ortaya çıkan olumlu/olumsuz farka göre 600 Gelirler Hesabı ya da 630 Giderler Hesabı itibariyle kurum mali tablolarında hataya neden olunmuştur. Kamu idaresi cevabında; "Proje Özel Hesabında izlenen Avrupa Birliği hibeleri için ay sonu döviz değerlendirme işlemlerinin yapılmadığı, çünkü MYS sisteminde ay sonu işlemi yapılmadığı, aylık döviz değerleme işlemi de sistemden olmadığı için yılsonu işlemlerde değerlendirilerek hesaplara alınacaktır."

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, Proje Özel Hesabındaki dövizler için MYS sisteminde ay sonu işlemi yapılmadığı, aylık döviz değerleme işlemi de sistemden olmadığı için yılsonu işlemlerde değerlendirilerek hesaplara alınacağı belirtilmekte olup, 2018 yılında yapılacak kayıtların, 2017 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 6: Üniversite Tarafından Peşin Alınan Kira Gelirlerinin Dönem Ayırıcı Hesaplara Kaydedilmemesi Kamu İdaresi tarafından tahsilatı yapılan ve gelecek ayları ve yılları kapsayan kira gelirlerinin 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ve 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına kaydedilmesi gerekirken bu işlem yapılmadan peşin tahsil edilen kira gelirlerinin doğrudan gelirleştirildiği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “380 Gelecek aylara ait gelirler hesabı” başlıklı 296’ncı maddesinde; bu hesabın, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak, gelecek aylara ait olan peşin tahsil edilmiş gelirler ile uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubundaki gelecek yıllara ait gelirler hesabında kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalan peşin tahsil edilmiş gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Mezkûr Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 298’inci maddesinde ise; peşin tahsil edilen gelirlerin, içinde bulunulan aya ait olan kısmının 600 Gelirler Hesabına, sonraki aylarda tahakkuk ettirilmesi gereken kısmının bu hesaba, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına alacak, tahsil edilen tutarın tamamının 100 Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği ifade edilmiştir. Söz konusu Yönetmelik’in “480 Gelecek yıllara ait gelirler hesabı” başlıklı 347’nci maddesinde; bu hesabın dönem içinde tahsil edilen ancak, gelecek yılların faaliyet hesaplarına dâhil edilecek olan gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. “Hesabın işleyişi” başlıklı 349’uncu maddesinde ise; peşin tahsil edilen gelirlerin, içinde bulunulan aya ait olan kısmının 600 Gelirler Hesabına, gelecek aylarda tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin bu hesaba alacak, tahsil edilen tutarın tamamının 100 Kasa Hesabı veya 102 Banka Hesabına ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan tahsil edilen tutarın tamamının 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği ifade edilmiştir. Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri uyarınca İdare tarafından peşin tahsil edilen kira gelirlerinden içinde bulunulan aya ilişkin olanların 600 Gelirler hesabına alınması, geriye kalan tutarın ilgili olduğu ay ve/veya yıla ait 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına veya 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına alacak kaydının yapılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "2018 mali yılından itibaren say2000i muhasebe sistemi kapatılarak yerine 01.01.2018 tarihinden itibaren uygulamaya konulan (MYS) sistemine geçilmiştir. Ancak yazımız tarihine kadar Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından Üniversitemizin 2017 yılı hesaplarının 2018 yılına devir işlemi yapılmadığından dolayı geçmiş yıllarla ilgili her hangi bir işlem yapılamamaktadır. Devir işlemi yapıldığında bulguda belirtilen hususlar düzetilecektir." Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, 01.01.2018 tarihinden itibaren uygulamaya konulan MYS sisteminde 2017 yılı hesaplarının 2018 yılına devir işlemlerinin henüz yapılamadığı, devir işlemleri yapıldığında bulguda belirtilen hususların düzetileceği ifade edilmekte olup, 2018 yılında yapılacak kayıtların, 2017 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 7: Dicle Üniversitesi Tarafından Dicle Üniversitesi Spor Kulübü Derneği’ne Kiralama Yapılması Yapılan incelemede, Dicle Üniversitesi mülkiyetinde olup, 7563 ada 1 nolu parselde kayıtlı kapalı betonarme yapı, açık ve yeşil alana sahip taşınmazın, benzin istasyonu ve kafeterya olarak kullanılmak üzere 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre 26.04.2006 tarihinde yapılan kiralama sözleşmesi ile Dicle Üniversitesi Spor Kulübü Derneği’ne kiralandığı görülmüştür. 29.01.2004 tarih ve 25361 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun’un;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32

• “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde: “Bu Kanun; kamu kurum ve kuruluşlarını, kamu hizmetlerini veya personelini desteklemek üzere kurulan dernekler ve Türk Medenî Kanununa göre kurulan vakıflar ile bunların kamu kurum ve kuruluşları ile ilişkilerini düzenler ve kapsar. Kanunla kurulan dernek ve vakıflar, bu Kanun kapsamı dışındadır. Ancak, bu vakıfların hangi esas ve usullere göre faaliyette bulunacakları Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.” -“Temel ilkeler” başlıklı 2’nci maddesinde: “a) Dernek ve vakıflar, kamu kurum ve kuruluşlarının ismini alamaz, bu kurum ve kuruluşların hizmet binaları ve müştemilatı içinde faaliyet gösteremez ve bu kuruluşlara ait araç ve gereci kullanamaz. b) Dernek ve vakıflar kamu kurum ve kuruluşlarının sundukları hizmetlerle ilgili olarak gerçek ve tüzel kişilerden ücret, bağış, katkı payı ve benzeri adlar altında herhangi bir karşılık alamaz. c) Kamu hizmetlerinde kullanılan araç, gereç, evrak, form ve benzeri malzemenin, bu Kanun kapsamındaki dernek ve vakıflardan temin edilmesi istenemez. d) Kamu görevlileri görev unvanlarını kullanarak dernek ve vakıf organlarında görev alamaz. e) Dernek ve vakıf organlarında görev alan kamu görevlileri, bu görevleri nedeniyle ücret, huzur hakkı veya başka bir ad altında herhangi bir karşılık alamaz.
  f) Dernek ve vakıfların yardım toplama ve bağış kabul hizmetlerinde kamu görevlileri çalıştırılamaz. g) Kamu kurum ve kuruluşlarının bütçelerinden bu Kanun kapsamındaki dernek ve vakıflara ödenek, yardım veya herhangi bir kaynak aktarılamaz. h) Kamu kurum ve kuruluşları, personel maaş ve ücretlerinden, kaynağında kesinti yaparak bu Kanun kapsamındaki dernek ve vakıflara aktarma yapamaz. ı) İhaleyi yapan kurum ve kuruluş bünyesinde bulunan veya bu kurum ve kuruluşlarla ilgili her ne amaçla kurulmuş olursa olsun vakıf ve dernekler ile bunların sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketler, bu kurum ve kuruluşların 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa göre yapacakları ihalelere katılamazlar.” Denilmektedir. Aynı Kanunun 3’üncü maddesinde ise bu ilkelere uymayanlar hakkında uygulanacak müeyyideler ayrıntılı olarak hüküm altına almıştır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, Üniversite ile ilgili her ne amaçla

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 kurulmuş olursa olsun derneklerin, Üniversitenin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre yapacakları ihalelere katılamayacağını açık şekilde belirtmekte iken yapılan kiralama işleminin mevzuata aykırı olduğu değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemiz mülkiyetinde bulunan 7563 ada, 1 no'lu parselde kayıtlı kapalı betonarme yapı, açık ve yeşil alana sahip taşınmaz, benzin istasyonu ve kafeterya olarak kullanılmak üzere 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu Hükümlerine göre 26.04.2006 tarihinde yapılan kira sözleşmesi ile Dicle Üniversitesi Spor Kulübü Derneği'ne kiralanmıştır. Söz konusu dernekle alacak ve tahliye davalarımız 2010 yılından beri devam ettiğinden herhangi bir işlem yapılamamaktadır. Mahkemeler sonuçlandığında ve tekrar ihaleye çıkılması halinde söz konusu uyarılar dikkate alınarak ne amaçla olursa olsun vakıf, dernek ve bunların yarısından fazlasına sahip oldukları şirketlerin katılımları Üniversitemiz kiralama ihalelerine katıldıkları takdirde mevzuatlar gereğince ihalemize katılamayacağı hususu belirtilerek ihaleye katılmaları engellenecektir." Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bulguda belirtilen hususlara iştirak edildiği belirtilmiş olup, İdare tarafından 5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun hükümlerine göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. BULGU 8: Fen Fakültesi Taşınır Kayıtlarının Gerçeği Yansıtmaması Dicle Üniversitesi Fen Fakültesi ambarlarında yapılan fiili sayım ve taşınır işlemlerinin incelenmesi neticesinde, -Taşınır mevcut ürün listesinde 3.578 adet tesis, makine ve cihaz ile demirbaşın bulunduğu, bu taşınırların 2.237 adedinin markasız olarak kaydedildiği, markasız taşınırların mevcut ürün listesindeki taşınırların tamamının %62,52’lik kısmına tekabül ettiği, -Taşınır mevcut ürün listesinde yer alan taşınırlardan, aşağıdaki tabloda yer alan dayanıklı taşınırların TKYS mevcut ürün listesinde ambarda gözükmesine rağmen ambarda bulunmadığı tespit edilmiştir. 18/1/2007 tarih ve 26407 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin; -“Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde, harcama yetkililerinin taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının bu yönetmelikte belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 tutulmasını sağlamaktan sorumlu olduğu, harcama yetkililerinin taşınır kayıtlarının bu yönetmelik hükümlerine uygun olarak tutulması ve taşınır mal yönetim hesabının hazırlanması sorumluluğunu taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri aracılığıyla yerine getireceği, -6’ncı maddesinde, harcama birimince edinilen taşınırlardan muayene ve kabulü yapılanları cins ve niteliklerine göre sayarak, tartarak, ölçerek teslim almaya, doğrudan tüketilmeyen ve kullanıma verilmeyen taşınırları sorumluluğundaki ambarlarda muhafaza etmeye, taşınırların giriş ve çıkışına ilişkin kayıtları tutmaya, bunlara ilişkin belge ve cetvelleri düzenlemeye ve taşınır mal yönetim hesap cetvellerini istenilmesi halinde konsolide görevlisine göndermeye, ambar sayımını ve stok kontrolünü yapmaya, harcama yetkilisince belirlenen asgari stok seviyesinin altına düşen taşınırları harcama yetkilisine bildirmeye ilişkin sorumluluğun taşınır kayıt yetkililerine ait olduğu, taşınır kayıt ve işlemleri ile ilgili olarak düzenlenen belge ve cetvellerin mevzuata ve mali tablolara uygunluğunu kontrol etmeye ilişkin sorumluluğunun ise taşınır kontrol yetkililerine ait olduğu ve taşınır kayıt yetkilileri ile taşınır kontrol yetkililerinin, düzenledikleri ve imzaladıkları belge ve cetvellerin doğruluğundan harcama yetkilisine karşı birlikte sorumlu olacağı, -Taşınır Mal Yönetmeliği Ekinde yer alan Dayanıklı Taşınırlar Defterine ilişkin açıklamalarda, taşınırın tanımlanmasına yarayan cins, ırk, marka, model, kapasite vb. teknik özelliklerin dayanıklı taşınırlar defterinde ilgili taşınırın satırında belirtileceği hüküm altına alınmıştır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve mevcut durum değerlendirildiğinde, Fen Fakültesi taşınır mevcut ürün listesinde yer alan cihazlar ve demirbaşların %62,52’lik kısmının markasız olarak kaydedildiği görülmüş olup, taşınırların tanımlanmasında yaşanan bu eksiklik nedeniyle, ilgili taşınırların kontrolü ve takibinde zorluklar çıkabileceği değerlendirilmektedir. Ayrıca aşağıdaki tabloda yer verilen taşınırların TKYS mevcut ürün listesinde ambarda gözükmesine rağmen ambarda bulunmadığı görülmüş olup, bu nedenle Fen Fakültesi taşınırlarının yer aldığı taşınır kayıtlarının gerçeği yansıtmadığı anlaşılmaktadır. Tablo 7: Fen Fakültesi Ambarda Bulunmayan Dayanıklı Taşınırlar Sıra No Taşınır Kodu Adı Markası Modeli Ambarda Bulunmayan Miktar 1 253.2.5.8-1 REGÜLATÖRLER .MARKASIZ 4 2 253.3.2.1.1-3 BUZDOLAPLARI .MARKASIZ MUTFAK TİPİ BUZDOLABI 4 3 253.3.2.1.1-4 BUZDOLAPLARI .MARKASIZ 1 4 253.3.2.1.2-3 DONDURUCULAR .MARKASIZ 1 5 253.3.2.5.2-1 ASPİRATÖRLER VE FANLAR .MARKASIZ 4 6 253.3.2.99.10-4 SU ISITICILARI VE SOĞUTUCULARI ARÇELİK 1

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35 7 253.3.4.1.1-3 AĞIRLIK ÖLÇME CİHAZ, ALET VE EKİPMANLARI .MARKASIZ 1 8 253.3.4.1.1-4 AĞIRLIK ÖLÇME CİHAZ, ALET VE EKİPMANLARI .MARKASIZ TERAZİ 4 9 253.3.4.2.99-3 DİĞER HASSAS ÖLÇÜ ALETLERİ .MARKASIZ TERAZİ 2 10 253.3.5.1.52-1 PH METRE .MARKASIZ 2 11 253.3.5.1.78-1 VORTEKS CİHAZI .MARKASIZ 1 12 253.3.5.1.9-1 ELEKTROFOREZ SETLER .MARKASIZ 1 13 253.3.5.1.13.1-3 ŞARJLI PİPETÖR .MARKASIZ MİKROPİPET 1 14 253.3.5.1.37.10-1 STEREO MİKROSKOPLAR .MARKASIZ 6 15 253.3.5.8.41-1 OTOKLAVLAR .MARKASIZ 1 16 253.3.5.99.52.1-1 ETÜVLER .MARKASIZ 3 17 253.3.5.99.52.1-2 ETÜVLER .MARKASIZ KURUTMA 1 18 253.3.5.99.52.3-2 KARIŞTIRICI .MARKASIZ ISITICILI MANYETİK KARIŞTIRICI 1 19 253.3.5.99.52.6-1 ÇALKALIYICI - KARIŞTIRICI İNKÜBATÖRLER .MARKASIZ 3 20 253.3.5.99.54.5-1 STERİLİZATÖR CİHAZI .MARKASIZ 1 21 253.3.5.99.55.2-1 SPEKROMETRE .MARKASIZ 1 22 253.3.5.99.55.3-1 SPEKTROFOTOMETRE .MARKASIZ 2 23 253.3.6.1.99.10-1 UV KABİNLERİ .MARKASIZ 1 24 253.3.6.1.99.17-1 ORSAT CİHAZI .MARKASIZ 1 25 253.3.6.1.99.5-1 LAMİNAL FLOW KABİNLERİ .MARKASIZ 2 26 253.3.6.1.99.9-1 HİDROJENASYON CİHAZLARI .MARKASIZ 1 27 253.3.6.2.6-2 ERİME, KAYNAMA, DONMA, YANMA NOKTASI TAYİN CİHAZLARI .MARKASIZ ERİME NOKTASI TAYİN 1 28 253.3.6.2.12-1 POLARİSKOPLAR .MARKASIZ 1 29 253.3.6.2.18-1 VİZKOZİMETRELER .MARKASIZ 1 30 253.3.6.2.24-1 AKIŞ ÖLÇERLER FLOWMETRELER .MARKASIZ 1 31 253.3.6.3.8-1 EVAPARATÖRLER, BUHARLAŞTIRICILAR .MARKASIZ 2 32 253.3.6.3.11.1-1 ELEKTROFOREZ TANKI .MARKASIZ 3 33 253.3.6.3.11.2-1 ELEKTROFOREZ SİSTEMİ .MARKASIZ 1 34 253.3.6.3.19.1-1 MİKRO SANTRİFÜJLER .MARKASIZ 1 35 253.3.6.3.19.4-1 SOĞUTMALI SANTRİFÜJLER .MARKASIZ 1 36 253.3.6.3.19.6-1 MASAÜSTÜ SOĞUTMALI SANTRİFÜJ .MARKASIZ 1 37 253.3.6.3.24-1 HOMOJENİZATÖRLER .MARKASIZ 1 38 253.3.6.3.99.1-2 SİRKÜLATÖRLER .MARKASIZ 1 39 253.3.6.3.99.2-2 REALTİME PCR SİSTEMİ .MARKASIZ 1 40 253.3.6.4.1.1-5 ELEKTRİKLİ ISITICILAR - LAB. İÇİN SOBA DEĞİLDİR .MARKASIZ MANTOLU ISITICI 1 41 253.3.6.4.2-1 LABORATUVARTİPİ FIRINLAR .MARKASIZ 1 42 253.3.6.6.5-1 DEDEKTÖRLER .MARKASIZ 1 43 253.3.6.9.2-1 GPS CİHAZLARI VE KAYITÇILAR .MARKASIZ 2 44 253.3.6.99.2-1 DİSTİLE SU SİSTEMİ .MARKASIZ 2 45 255.1.5.16.1-1 DERİN DONDURUCULAR .MARKASIZ 2 46 255.1.5.16.1-11 DERİN DONDURUCULAR BEKO 1 47 255.2.1.1.2-1 DİZÜSTÜ BİLGİSAYARLAR .MARKASIZ 1 48 255.2.2.1.8-11 ÇOK FONKSİYONLU YAZICILAR CANON 1 49 255.2.2.1.8-27 ÇOK FONKSİYONLU YAZICILAR HP HP M130FN (G30Q59A) 1 50 255.2.5.4.1.4-2 DİJİTAL KAMERALAR .MARKASIZ 1 51 255.2.99.2.5.1-2 DUVAR TİPİ KLİMALAR ARÇELİK 1 52 255.2.99.2.5.1-5 DUVAR TİPİ KLİMALAR .MARKASIZ 6 53 255.2.99.2.5.1-8 DUVAR TİPİ KLİMALAR ARÇELİK 1 54 255.2.99.2.5.1-10 DUVAR TİPİ KLİMALAR ARÇELİK 1 55 255.2.99.2.5.1-13 DUVAR TİPİ KLİMALAR ARÇELİK A SINIFI ENERJİ 2 56 255.2.99.2.5.2-2 PENCERE TİPİ KLİMALAR .MARKASIZ KLİMALAR 4 57 255.2.99.2.5.3-18 SALON TİPİ KLİMALAR BEKO 1 58 255.2.99.2.5.3-21 SALON TİPİ KLİMALAR ARÇELİK 1 59 255.2.99.2.5.3-23 SALON TİPİ KLİMALAR BEKO 9365 2

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36 Kamu idaresi cevabında; "Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Düzenlilik Denetim Raporunda yer alan Tablo 7 deki taşınır kayıtlarındaki eksiklikler olarak verilen cevaplar "Markasız olarak kaydedildiği belirlenen demirbaşların büyük çoğunluğunun, taşınır kayıt ve yönetim sistemi(TKYS)' geçişte yapılmış kayıtlar olduğu tespit edilmiş olup TKYS sistemine Düzeltme Teklif ve Onay Tutanakları ile yeniden güncellenip kayıtlara alınmaya başlanmıştır. Söz konusu kayıtların tamamının güncellenmesi ve kayıtlara işlenmesi için Fakültemizce gerekli çalışmalar devam etmektedir." Güncellenen ve markaları tespit edilip kayıtlara alınan taşınırlara ilişkin Düzeltme Teklif ve Onay tutanakları ekte sunulmuştur." Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bulguda belirtilen hususlara ilişkin çalışmaların başladığı belirtilmiş olup, taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesi, kullanılması, kontrolü, kayıtlarının Taşınır Mal Yönetmeliği'nde belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını temin etmek üzere gerekli çalışmaların yapılması gerekmektedir. BULGU 9: Mühendislik Fakültesine Ait Taşınır İşlemlerinde Mevzuata Aykırılıklar Bulunması Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi taşınır işlemlerinin incelenmesinde;

• Taşınır mevcut ürün listesinde 4.744 adet tesis, makine ve cihaz ile demirbaşın bulunduğu, bu taşınırların 1.702 adedinin markasız olarak kaydedildiği ve taşınırların tanımlanmasına yönelik başka bir bilgiye yer verilmediği, markasız olarak kaydedilen ve herhangi bir ek tanımlama yapılmamış olan taşınırların mevcut ürün listesindeki dayanıklı taşınırların %35,87’lik kısmına tekabül ettiği,
• 25.10.2016 tarihinde Harcama Birimine devir yolu ile girişi yapılan 255.2.1.1.1.2-2 kodlu “THİN CLIENT” olarak tanımlanan 41 adet bilgisayarın, bilgisayar laboratuvarında kullanılmak üzere ortak kullanıma verilmesine rağmen istek yapan birim yetkilisinin ve/veya varsa ortak kullanım alanı sorumlusunun imzası alınarak ve dayanıklı taşınırlar listesi düzenlenerek ambar çıkış işlemlerinin yapılmadığı ve bu nedenle adı geçen dayanıklı taşınırların halen taşınır ambarında gözüktüğü tespit edilmiştir. 18/1/2007 tarih ve 26407 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin; -“Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde, harcama yetkililerinin taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 37 kayıtlarının bu yönetmelikte belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan sorumlu olduğu, harcama yetkililerinin taşınır kayıtlarının bu yönetmelik hükümlerine uygun olarak tutulması ve taşınır mal yönetim hesabının hazırlanması sorumluluğunu taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri aracılığıyla yerine getireceği,

• “Dayanıklı taşınırların kullanıma verilmesi” başlıklı 23’üncü maddesinde, tesis, taşıt ve iş makineleri haricindeki dayanıklı taşınırların “Taşınır İstek Belgesi” düzenlenmek suretiyle talep edileceği, talep edilen dayanıklı taşınırların 6/A örnek numaralı “Taşınır Teslim Belgesi” düzenlenerek kullanıma verileceği, taşınır teslim belgesine dayanılarak dayanıklı taşınırlar defterine gerekli kayıtların yapılacağı ve taşınırların; oda, büro, bölüm, geçit, salon, atölye, garaj ve servis gibi ortak kullanım alanlarına “Dayanıklı Taşınırlar Listesi” düzenlenmek ve istek yapan birim yetkilisinin ve/veya varsa ortak kullanım alanı sorumlusunun imzası alınmak suretiyle verileceği belirtilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği Ekinde yer alan Dayanıklı Taşınırlar Defterine ilişkin açıklamalarda ise, taşınırın tanımlanmasına yarayan cins, ırk, marka, model, kapasite vb. teknik özelliklerin dayanıklı taşınırlar defterinde ilgili taşınırın satırında belirtileceği hüküm altına alınmıştır. Mühendislik Fakültesi taşınır mevcut ürün listesinde yer alan tesis, makine ve cihazlar ile demirbaşlardan %35,87’lik kısmının markasız olarak kaydedilmiş ve özelliklerine ilişkin herhangi bir tanımlama yapılmamış olduğu görülmüş olup, taşınırların tanımlanmasındaki eksiklik nedeniyle, ilgili taşınırların kontrolü ve takibinde zorluklar çıkabileceği değerlendirilmektedir. Bu nedenle markasız olarak kaydedilen dayanıklı taşınırların özelliklerinin tanımlanmasına yönelik çalışmaların yapılması gerekmektedir. Ayrıca bilgisayar laboratuvarında kullanılmak üzere ortak kullanıma verilmesine rağmen istek yapan birim yetkilisinin ve/veya varsa ortak kullanım alanı sorumlusunun imzası alınmayan ve dayanıklı taşınırlar listesi düzenlemeyen dayanıklı taşınırlara ilişkin ortak kullanıma verme işlemlerinin mevzuata uygun olarak tamamlanması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Strateji Geliştirme Daire Başkanlığının 14.05.2018 tarih ve 44312 nolu yazısına istinaden Mühendislik Fakültesinin 25.05.2018 tarih ve 48210 nolu yazısında belirtildiği üzere markası tanımlanmayan taşınırların sisteme tanımlama işlemine yapıldığına dair dayanaklı taşınır listesini bildirilmiştir." Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bulguda belirtilen hususlara iştirak edilmiş olup, taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesi, kullanılması, kontrolü,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 38 taşınır kayıtlarının Taşınır Mal Yönetmeliği'nde belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını temin etmek üzere gerekli çalışmaların yapılması gerekmektedir. BULGU 10: Ziraat Fakültesine Ait Taşınırların Bir Kısmının Markasız Olarak Kaydedilmesi Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi taşınır işlemlerinin incelenmesi neticesinde, taşınır mevcut ürün listesinde 3476 adet tesis, makine ve cihaz ile demirbaşın bulunduğu, bu taşınırların 1511 adedinin markasız olarak kaydedildiği ve taşınırların tanımlanmasına yönelik başka bir bilgiye yer verilmediği, markasız olarak kaydedilen ve herhangi bir ek tanımlama yapılmamış olan taşınırların mevcut ürün listesindeki dayanıklı taşınırların %43,46’lık kısmına tekabül ettiği görülmüştür. 18/1/2007 tarih ve 26407 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin; -“Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde, harcama yetkililerinin taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının bu yönetmelikte belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan sorumlu olduğu, harcama yetkililerinin taşınır kayıtlarının bu yönetmelik hükümlerine uygun olarak tutulması ve taşınır mal yönetim hesabının hazırlanması sorumluluğunu taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri aracılığıyla yerine getireceği, -Taşınır Mal Yönetmeliği Ekinde yer alan Dayanıklı Taşınırlar Defterine ilişkin açıklamalarda, taşınırın tanımlanmasına yarayan cins, ırk, marka, model, kapasite vb. teknik özelliklerin dayanıklı taşınırlar defterinde ilgili taşınırın satırında belirtileceği hüküm altına alınmıştır. Ziraat Fakültesi taşınır mevcut ürün listesinde yer alan tesis, makine ve cihazlar ile demirbaşlardan %43,46’lık kısmının markasız olarak kaydedilmiş ve özelliklerine ilişkin herhangi bir tanımlama yapılmamış olduğu görülmüş olup, taşınırların tanımlanmasındaki eksiklik nedeniyle, ilgili taşınırların kontrolü ve takibinde zorluklar çıkabileceği değerlendirilmektedir. Bu nedenle markasız olarak kaydedilen dayanıklı taşınırların özelliklerinin tanımlanmasına yönelik çalışmaların yapılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Strateji Geliştirme Daire Başkanlığının 14/05/2018 Tarih ve 44314 Nolu yazısına istinaden Ziraat Fakültesinin 16/05/2018 Tarih ve 45229 nolu yazısında belirtildiği üzere markası tanımlanmayan taşınırların sisteme tanımlama işlemine başlanıldığı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 39 bildirilmiştir." Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bulguda belirtilen hususlara iştirak edilmiş olup, taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesi, kullanılması, kontrolü, taşınır kayıtlarının Taşınır Mal Yönetmeliği'nde belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını temin etmek üzere gerekli çalışmaların yapılması gerekmektedir. BULGU 11: Üniversite Tarafından Yapılan Taşınmaz Kiralamalarının Açık İhale Usulü Yerine Pazarlık Usulü ile Yapılması Kurum taşınmazlarının tamamına yakınının 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51/g maddesine göre, pazarlık usulü ile kiraya verildiği tespit edilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde, genel bütçeye dâhil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin bu Kanun’da yazılı hükümlere göre yürütüleceği, “İlkeler” başlıklı 2'nci maddesinde ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanmasının esas olduğu belirtilmiştir. Yine aynı Kanun’un 36’ncı maddesinde ise, tekliflerin gizli olarak verilmesini sağlayan kapalı teklif usulünün esas olduğu, ancak 44’üncü maddede gösterilen işlerin belli istekliler arasında kapalı teklif usulüyle, 45’inci maddede gösterilen işlerin açık teklif usulüyle, 51’inci maddede sayılan işlerin pazarlık, 52’nci maddede gösterilen işlerin de yarışma usulüyle yaptırılabileceği hüküm altına alınmıştır. Mezkûr Kanun’un “Pazarlık usulüyle yapılacak işler” başlıklı 51’inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisinin pazarlık yolu ile ihale edileceği hüküm altına alınmıştır. Madde hükmünden anlaşılacağı üzere taşınmazların kiralanması hususunda bu fıkra kapsamında pazarlık usulünün uygulanabilmesi için işin özelliği, idareye yararlı olması veya ivediliği gereği kapalı ya da açık teklif yöntemlerinin kullanılamıyor olması gerekmektedir. Sonuç olarak yukarıda ayrıntılı olarak açıklanan nedenlerle; Kamu İdaresinin mülkiyetinde bulunan ve aşağıdaki tabloda gösterilen taşınmazların kiralama işlemlerinin, 2886 sayılı Kanun’un 51/g bendine göre ihale edilmesi mümkün olmayıp, tahmin edilen bedelin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 40 dikkate alınması kaydıyla ihalede açıklık ve rekabeti sağlayarak kapalı veya açık ihale yöntemine göre sonuçlandırılması gerektiği değerlendirilmektedir. Tablo 6: Üniversite Taşınmaz Kiralamaları Sıra No Taşınmazın Cinsi Mevkii Sözleşme Tarihi İhale Usulü 1 Ticari İşyeri Kampüs Girişi Starpet Yanı 23.02.2017 Md. 51/g 2 Ticari İşyeri Kampüs Girişi Eczane Yanı 26.09.2017 Md. 51/g 3 Taksi Durağı Uyg. Ve Arş. Hst. Karşısı 5.05.2017 Md. 51/g 4 Alışveriş Merkezi D.Ü. Lojmanları 21.07.2015 Md. 51/g 5 Bayan Kuaförü D.Ü. Lojmanları 12.10.2015 Md. 51/g 6 Erkek Kuaförü D.Ü. Lojmanları 30.10.2015 Md. 51/g 7 Market Kampus Girişi Minübüs Durağı Altı 19.08.2015 Md. 51/g 8 Bina İşyeri Kreş İşyeri 12.10.2017 Md. 51/g 9 Kantin Diş Hek.Fakültesi 27.09.2017 Md. 51/g 10 Çay Ocağı Diş Hek.Fakültesi 10.10.2017 Md. 51/g 11 Çay Ocağı Eğitim Fakültesi 14.06.2017 Md. 51/g 12 Kantin Tıp Fakültesi 8.09.2017 Md. 51/g 13 Kantin Mühendislik Fakültesi 17.08.2017 Md. 51/g 14 Çay Ocağı Mühendislik Fakültesi 6.10.2017 Md. 51/g 15 Kantin Mimarlık Fakültesi 17.08.2017 Md. 51/g 16 Kantin Hukuk Fakültesi 22.08.2017 Md. 51/g 17 Kantin Yabancı Dilller 4.08.2017 Md. 51/g 18 Kantin İlahiyat Fakültesi 8.08.2017 Md. 51/g 19 Kantin Ziraat Fakültesi 8.08.2017 Md. 51/g 20 Kantin Veteriner Fakültesi 21.08.2017 Md. 51/g 21 Kantin Diyarbakır MYO 18.08.2017 Md. 51/g 22 Çay Ocağı Diyarbakır MYO 10.10.2017 Md. 51/g 23 Çay Ocağı Fen Fakültesi 27.11.2017 Md. 51/g 24 Kantin Fen Fakültesi 10.08.2017 Md. 51/g 25 Kantin Edebiyat Fakültesi 14.08.2017 Md. 51/g 26 Kantin Merkezi Kütüphane 3.03.2017 Md. 51/g 27 Kantin Silvan MYO 6.02.2017 Md. 51/g 28 Kantin Atatürk S.H.M.Y.O. 12.06.2017 Md. 51/g 29 Kantin İktisadi-idari Bil. Fak. 17.08.2017 Md. 51/g 30 Çay Ocağı İktisadi-idari Bil. Fak. 12.10.2017 Md. 51/g 31 Kantin Kalp Hastanesi Bodrum Kat 2.01.2017 Md. 51/g 32 Kantin Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu 7.07.2017 Md. 51/g 33 Kantin Yeni Acil Hastanesi Hizmet Binası Zemin Kat 6.04.2017 Md. 51/g 34 Büfe Kan Bankası Yanı 15.11.2017 Md. 51/g 35 Büfe Kampus Girişi Minübüs Durağı Karşısı 30.11.2017 Md. 51/g 36 Kafeterya Konukevi 2 Karşısı 3.04.2017 Md. 51/g 37 Kantin/Çay Ocağı Rektörlük Binası 27.03.2017 Md. 51/g 38 Yiyecek İçecek Otomatı ve Ambar Hast.,Kap. Yüz. Havz. Ve Öğr. Merkz. 7.07.2017 Md. 51/g 39 Kebap ve Baklava Salonu Kampüs Girişi Starpet Yanı 23.02.2017 Md. 51/g 40 Lokanta ve Canlı Alabalık Üretim İşyeri Onkoloji Hast. İle Dicle Nehri Arası 20.07.2015 Md. 51/g 41 Kahvaaltı Salonu Saray Market Bitişiği 12.01.2017 Md. 51/g 42 Kantin Çermik MYO Zemin Kat 22.09.2017 Md. 51/g 43 Kantin Dev.Konservatuvarı 18.12.2017 Md. 51/g 44 Kuru Tarım Arazisi Polis Okulu Altı 23.11.2017 Md. 51/g 45 Sulanabilir Tar. Arazisi Ziraat Fakültesi Altı 20.01.2017 Md. 51/g

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 41 46 Kuru Tarım Arazisi Ziraat Fak.Alti ile Cemil Özgür İ.Ö.O. Altı 23.11.2017 Md. 51/g 47 Kuru Tarım Arazisi Diyarbakır M.Y.O Altı 17.11.2017 Md. 51/g 48 Kuru Tarım Arazisi Futbol Sahası Altı 23.11.2017 Md. 51/g 49 Kuru Tarım Arazisi Veteriner Fakültesi Arkası İle Edeb.Fak. Yanı 20.11.2017 Md. 51/g 50 Kuru Tarım Arazisi Ziraat ve Veteriner Fak. Arası, Otobüs Durağı Altı ve Merkezi Laboratuvar Arkası 11.12.2017 Md. 51/g 51 Sulanabilir Tar. Arazisi Dicle Nehri Kenarı ile Kaous Köşkü Civarı 24.11.2017 Md. 51/g Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemiz mülkiyetinde bulunan taşınmazların kiralama işlemleri, kamu zararının oluşmaması, zamanında hizmetlerin görülmesi amacıyla zaman zaman 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 51/g maddesine göre ihaleleri yapılmıştır. Ancak bundan sonra o işin özelliği, idareye yararlı olması ve ivediliği dışında kalan tüm taşınmazların kiralama işlemleri kapalı veya açık ihale yöntemine göre sonuçlandırılacaktır. ( EK:6)" Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bundan sonra o işin özelliği, idareye yararlı olması ve ivediliği dışında kalan tüm taşınmazların kiralama işlemlerinin kapalı veya açık ihale yöntemine göre sonuçlandırılacağı belirtilmektedir. Bulguda ayrıntılı açıklandığı üzere üniversite kiralama işlemlerinin, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanarak, ihalede açıklık ve rekabeti sağlayacak şekilde sonuçlandırılması gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 12: Bilimsel Araştırma Projelerinde Ara Raporların Ve Sonuç Raporlarının Süresinden Sonra Verilmesi Veya Hiç Verilmemesi Üniversitenin bilimsel araştırma projelerinin incelenmesi neticesinde, projelerin 2015 yılından itibaren otomasyon sistemine kaydedildiği, bu dönemde 352 projenin kabul edildiği görülmektedir. Bu projelere ait 255 ara rapordan sadece 48’inin zamanında verildiği 207 ara raporun hiç verilmediği veya süresi geçtikten sonra verildiği, sonuç raporlarından da sadece 34’ünün zamanında verildiği 317’sinin henüz verilmediği veya süresi geçtikten sonra verildiği anlaşılmıştır. 03.07.2014 tarih ve 2014/23-3 sayılı kararla kabul edilen Dicle Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Uygulama Yönergesi’nin “Projelerin Yürütülmesi, İzlenmesi ve Sonuçlandırılması” başlıklı 9’uncu maddesinde; “...Proje yürütücüleri, proje çalışmalarıyla ilgili olarak yılda bir Gelişme Raporu ve proje bitiminde ise Sonuç Raporu vermekle yükümlüdür. …

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 42 Sonuç Raporu proje bitiş tarihinden itibaren en geç 1 (bir) yıl içinde sistem üzerinden çıktı alınarak ıslak imza veya dijital ortamda elektronik imza ile verilmelidir. … Yasal sorumluluklar saklı kalmak kaydıyla, Sonuç Raporu vermeyen, raporu komisyonca onaylanmayan veya yayını teslim etmeyen proje yürütücüleri 5 (beş) yıl süreyle DÜBAP koordinatörlüğüne sunulan projelerde yürütücü veya araştırmacı olarak görev alamazlar ve DÜBAP desteklerinden yararlanamazlar…”
Denilmektedir. Yukarıda belirtilen Yönerge'de ara raporların verilmemesine ilişkin bir yaptırım düzenlenmemiştir. 11.07.2017 tarih ve 2017/14-9 sayılı kararla kabul edilen Dicle Üniversitesi Araştırma Projeleri Uygulama Yönergesi'nde proje yürütücülerinin, proje kapsamında yapılan çalışmaları ve gelişmeleri içeren ara raporları, projenin başlama tarihinden itibaren izleyen her bir yılın sonunda ve protokolde belirtilen bitiş tarihini izleyen en geç 3 ay içerisinde sonuç raporunun sunulacağı belirtilmiştir. Aynı Yönerge’nin 27'nci maddesinde proje ara raporunun komisyonca kabul edilen bir mazeret gösterilmeden 2 aydan fazla geciktirilmesi durumunda, rapor teslim edilinceye kadar proje yürütücülerinin yürütmekte olduğu tüm projelere ilişkin işlemlerin durdurulacağı, yapılan yazılı uyarıya rağmen komisyon tarafından geçerli kabul edilen bir mazeret bulunmaksızın uyarı tarihinden itibaren 15 gün içerisinde ara raporun verilmemesi durumunda ise proje çalışmasının iptal edileceği, bu durumda proje kapsamında satın alınan demirbaşlardan bir problemi veya arızası olmayan ve kullanılabilir durumda olanların geri alınacağı, demirbaşların kullanılamayacak durumda olması halinde ise demirbaş bedelleri ve diğer tüm harcamaların yasal faizi ile birlikte proje yürütücüsünden geri alınacağı hüküm altına alınmıştır.
Yine Yönerge’nin 28’inci maddesinde proje sonuç raporunu süresi içinde sunmayan proje yürütücülerinin yürütmekte olduğu tüm projelere ait işlemlerin rapor teslim edilinceye kadar durdurulacağı, yapılan yazılı uyarıya rağmen Komisyon tarafından geçerli kabul edilen bir mazeret bulunmaksızın uyarı tarihinden itibaren 1 ay içerisinde sonuç raporunun verilmemesi durumunda ise proje çalışmasının iptal edileceği, bu durumda proje kapsamında satın alınan demirbaşlardan bir problemi veya arızası olmayan ve kullanılabilir durumda olanların geri alınacağı, demirbaşların kullanılamayacak durumda olması halinde ise demirbaş bedelleri ve diğer tüm harcamaların yasal faizi ile birlikte proje yürütücüsünden geri alınacağı, ayrıca kusuru bulunması nedeniyle projenin iptal edilmesine neden olanlar 2 yıl süre ile BAP Koordinasyon Birimi desteklerinden faydalandırılmayacağı hüküm altına alınmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 43 Yönerge hükümlerinden de anlaşılacağı üzere projeler için yılda bir kez ara rapor ve projenin tamamlanmasından sonra ise üç ay içerisinde sonuç raporunun sunulmasının gerekli olduğu açıktır. Ancak yapılan inceleme ve görüşmelerde gerek otomasyon sisteminde kayıtlı 2015 ve sonrası projelerde, gerekse de 2015 yılı öncesi projelerde ara raporların zamanında sunulmadığı, buna ilişkin proje yürütücülerine uyarılar yapıldığı, uyarı mesajlarının çoğunun halen ilgililer tarafından gereğinin yapılmadığı, yine sonuç raporlarının da büyük çoğunluğunun süresinde verilmediği ve bir kısmının halen verilmediği anlaşılmıştır. Ara ve sonuç raporlarının süresinde verilmemesine ilişkin olarak bugüne kadar yönergelerde belirlenen yaptırımların da uygulanmadığı, proje yürütücülerinin uyarılmaya devam edildiği BAP Birimi yetkilileri tarafından ifade edilmiş ve anlaşılmıştır. Yönerge hükümlerince ilgili projelerde ara rapor ve sonuç raporunun belirlenen sürelerde düzenlenmesinin zorunlu olduğu açık olup mevzuat hükümleri gereği belirlenen sürelere riayet edilmesi, aksi takdirde mevzuatta belirtilen yaptırımların uygulanması yasal bir zorunluluktur. Kamu idaresi cevabında; “Koordinatörlüğümüzde hâlihazırda kullanılmakta olan Proje Otomasyon Sistemi desteklenen projeler için proje yürütücülerine ara rapor ve sonuç raporlarının süreleri içerisinde verilmesi hususunda, ara rapor ya da sonuç raporlarının teslim süreleri yaklaştıkça belirli aralıklarla bilgilendirme mesajı göndermektedir. Ayrıca Koordinatörlüğümüzün Web sayfasında mevzuatlar kısmında Dicle Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Yönergesi mevcut olup, Proje Yürütücülerin ara ve sonuç raporlarını hangi süreler çerçevesinde ve ne şekilde verecekleri açık bir şekilde belirtilmiştir. Bu bağlamda, hazırlanıp tarafımıza gönderilmiş rapor doğrultusunda Koordinatörlüğümüz raporda belirtilen bulguların titizlikle yerine getirilmesi için Rektörlük makamına 18.05.2018 tarih ve 67239555- 604.02 Sayılı yazısı ile de bildirmiştir (Ek-1). Bundan sonraki süreçlerde gerek denetim raporu gerekse de mevzuat çerçevesinde iş ve işlemler yapılacaktır. ( EK:10)” Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda belirtilen hususların titizlikle yerine getirilmesi için Rektörlük makamına 18.05.2018 tarih ve 67239555-604.02 sayılı yazısı ile bildirildiği, bundan sonraki süreçlerde gerek denetim raporu gerekse de mevzuat çerçevesinde iş ve işlemlerin yapılacağı belirtilmektedir. Bulguda ayrıntılı açıklandığı üzere bilimsel araştırma projelerinde ara rapor ve sonuç raporlarının mevzuatla belirlenen sürelerde düzenlenmesi, aksi takdirde mevzuatta belirtilen yaptırımların uygulanması yönünde işlemlerin yürütülmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 44 BULGU 13: Bilimsel Araştırma Projeleri Uygulama Yönergesinde Mevzuata Aykırılık Olması Üniversitenin bilimsel araştırma projelerine ilişkin kabul ettiği Dicle Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi Araştırma Projeleri Uygulama Yönergesi’nde projeler için belirlenen ara rapor süresinin mevzuata aykırı olduğu görülmüştür. 26.11.2016 tarih ve 29900 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik’in “proje raporları” başlıklı 8’inci maddesinde: “ Kabul edilen bir projenin yürütücüsü Komisyona altı ayda bir geçmiş dönemdeki çalışmalarla ilgili bilgilerin yer aldığı ara rapor sunar. Komisyon projenin türüne ve özelliğine göre ara rapor sunma sürelerini ve koşullarını değiştirebilir. Ara raporlar Komisyon tarafından incelenir. Komisyon gerekli gördüğü durumlarda konunun uzmanlarının görüşlerine de başvurarak değerlendirme sürecini tamamlayabilir. Projelerin sonraki dilimleri ile ilgili maddi desteğin devamı Komisyonun olumlu görüşüne tabidir. ...” Denilmektedir. Değişiklik öncesinde geçerli olan 10.04.2002 tarih ve 24722 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik’in “ara raporları” başlıklı 9’uncu maddesinde de, kabul edilen proje yöneticisinin komisyona altı ayda bir geçmişteki çalışmalarla ilgili bilgilerin yer aldığı ara raporları sunacağını ifade etmiştir. Üniversite senatosunda kabul edilen 03.07.2014 tarih ve 2014/23-3 sayılı Yönerge’nin 9’uncu maddesinde; “…Proje yürütücüleri, proje çalışmalarıyla ilgili olarak yılda bir Gelişme Raporu ve proje bitiminde ise Sonuç Raporu vermekle yükümlüdür…” Daha sonra kabul edilen 11.07.2017 tarih ve 2017/14-9 sayılı Yönerge’nin 16’ncı maddesinde; “Proje yürütücüleri, proje kapsamında yapılan çalışmaları ve gelişmeleri içeren ara raporları, projenin başlama tarihinden itibaren izleyen her bir yılın sonunda bir gelişme raporunu, duyurulacak formata uygun olarak BAP Koordinasyon Birimine sunmakla yükümlüdür…” Hükümleri yer almaktadır. Görüldüğü üzere üniversite tarafından belirlenen ve uygulanan ara rapor süresi bir yıldır ve yukarıda belirtilen Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 45 Yönetmelik hükmüne aykırıdır. Üniversite Yönergesi’ndeki aykırılığın üst norm olan Yönetmelik hükmü doğrultusunda giderilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bulguda sözü edilen Yönergenin ilgili hükümlerinin "Yükseköğretim Kurumlarının Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkındaki Yönetmeliği" ne uygun hale getirilmesi için Bilimsel Araştırma Projeleri Uygulama Yönergesinin ilgili maddesinde değişiklik yapılması için Üniversite Senatosuna 14.05.2018 tarih ve sayılı bir yazı sunulmuştur (Ek 2).” Denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, Bilimsel Araştırma Projeleri Uygulama Yönergesinin ilgili maddesinde değişiklik yapılması için Üniversite Senatosuna 14.05.2018 tarih ve sayılı bir yazı sunulduğu belirtilmiştir. Bulguda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere Dicle Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi Araştırma Projeleri Uygulama Yönergesi’nde projeler için belirlenen ara rapor süresinin üst norm olan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik hükmüne uygun hale getirilmesi gerekmektedir. BULGU 14: Bilimsel Araştırma Projeleri Kapsamında Verilen Avanslara İlişkin Mahsupların Zamanında Yapılmaması Üniversitede bazı bilimsel araştırma projelerinde verilen avanslara ilişkin mahsup işlemlerinin süresi içerisinde yapılmadığı tespit edilmiştir. 26.11.2016 tarih ve 29900 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik’in “Mali Hükümler” başlıklı 14’üncü maddesinde: “… (4) Ön ödeme limitleri, yılı merkezi yönetim bütçe kanununda iller için belirlenen parasal limitin on katıdır. Her bir harcama yetkilisi mutemedi aldığı avanstan harcadığı tutarlara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri en çok iki ay, açılan kredilerden harcadığı tutarlara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri ise en çok üç ay içerisinde muhasebe birimine vermekle yükümlüdür. Arkeolojik kazı ve alan araştırması gibi uzun süreli saha çalışması gerektiren projeler için Komisyonun onayı ile ön ödeme limitleri yukarıda belirtilen tutarın on katına kadar, ön ödemelerin kapatılma süresi ise altı aya kadar artırılabilir. (5) Harcama yetkilisi mutemedi işin tamamlanmasından sonra veya mali yılın sonunda bu sürelerin dolmasını beklemeksizin avans veya kredi artığını iade etmek, henüz mahsubunu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 46 yaptırmadığı harcamalara ait belgeleri vermek ve varsa artan parayı muhasebe birimine iade etmek suretiyle mahsup işlemini gerçekleştirmek zorundadır. Bu şekilde mahsup işlemi yapılmadıkça aynı iş için yeniden avans verilemez, kredi açılamaz. Avansın verildiği tarihten önceki bir tarihte düzenlenmiş harcama belgeleri avansın mahsubunda kullanılamaz. (6) Aldıkları avansın mahsubunu süresi içerisinde yapmayan harcama yetkilisi mutemetleri hakkında 6183 sayılı Kanun hükümleri uygulanır. …” Denilmektedir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince bilimsel araştırma projeleri kapsamında verilen avansların en çok iki ay, açılan kredilerin en çok üç ay içerisinde kapatılması gerekmektedir. Aksi takdirde söz konusu tutarların kişi borcuna alınması gerekmektedir. Yapılan incelemede bilimsel araştırma projeleri kapsamında açılan ve aşağıda gösterilen avansların mevzuatla belirlenen sürelerde mahsup edilmediği, süre sonunda ise hesaplanacak faizleri ile birlikte 162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabından 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına aktarılmadığı görülmüştür. Projeler kapsamında açılan avanslara ilişkin mevzuatında belirtildiği şekilde işlem yapılması uygun olacaktır. Tablo 8: Süresi İçerisinde Kapatılmayan BAP Avansları Proje No Avans Tarihi Avans Tutarı Kapatılmayan Avans Tutarı ZGEF.16.013 12.06.2017 7.200,00 7.200,00 ZGEF.17.003 15.06.2017 9.000,00 8.000,00 ZGEF.17.004 22.06.2017 4.300,00 938,48 ZİRAAT.16.002 29.06.2017 4.872,50 4.872,50 DİŞ.17.001 14.07.2017 8.437,50 643,20 14.ZGEF.147 18.09.2017 13.000,00 13.000,00 İİBF.16.002 27.09.2017 9.000,00 9.000,00 ZİRAAT.16.008 11.10.2017 580,00 80,00 MÜH.17.003 11.10.2017 3.500,00 3.500,00 EDB.17.003 11.10.2017 6.060,00 3.111,06 Kamu idaresi cevabında; “Koordinatörlüğümüz tarafından desteklenen projeler kapsamında kullandırılan ve raporda belirtilen avanslardan "ZGEF.17.003" ve "ZGEF.17.004" kodlu projelere ait avansların kapatılma işlemleri devam etmektedir ve en kısa sürede de avans mahsup işlemleri tamamlanacaktır. Raporda proje kodları belirtilen ve Koordinatörlüğümüz tarafından desteklenerek avans verilen projelerin avans kapatma işlemleri ise tamamlanmıştır (Ek 3). ( EK:10)” Denilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 47 Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda belirtien bilimsel araştırma projelerine ilişkin avansların bir kısmının kapatıldığı, bir kısmının ise kapatılma işlemlerinin devam ettiği bildirilmektedir. Bulguda ayrıntılı açıklandığı üzere, bilimsel araştırma projeleri kapsamında açılan avansların mevzuatla belirlenen sürelerde kapatılması, kapatılmayan avanslar için mevzuatında belirtildiği şekilde işlem yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir. BULGU 15: Bilimsel Araştırma Projeleri Kapsamında Akademik Personelin Yurtdışına Yabancı Dil Kursuna Gönderilmesi Bilimsel Araştırma Projeleri kapsamında bazı akademik personelin İngiltere’ye yabancı dil kursuna gönderildiği tespit edilmiştir. Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmeliğin Tanımlar başlıklı 3’üncü maddesi Bilimsel Araştırma Projelerini; “Sonuçları ile bilime evrensel veya ulusal ölçülerde katkı yapması, ülkenin teknolojik, ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkı sağlaması beklenen bilimsel içerikli, yükseköğretim kurumu içi ve/veya dışı, ulusal ve/veya uluslararası kurum ya da kuruluşların katılımlarıyla da yapılabilecek projeler olarak” tanımlanmıştır. Mezkûr Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde araştırma projelerinin seçiminde dikkate alınacak ilkeler belirlenmiştir. Buna göre araştırma projelerinin, yükseköğretim kurumunun uzman elemanı bulunan her dalı ile ilgili olarak, Beş Yıllık Kalkınma Planı hedeflerine, yükseköğretim kurumu yönetim kurulunun belirlediği üniversite bilim politikasına veya ülke bilim politikasına uygun konulara öncelik verilerek değerlendirilmesi ve seçilmesi gerekmektedir. Araştırma projelerinin evrensel ve ulusal bilime, ülkenin teknolojik, ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkı sağlaması esastır. Ayrıca, araştırma projelerinin seçimi ve desteklenmesinde; temel bilimler içerikli; sonuçları uygulamaya dönük; kaynakları ve faaliyetleri bakımından çok katılımlı, çok merkezli, kurumlar arası, uluslararası ve disiplinler arası nitelikteki projelere öncelik verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Diğer taraftan bahse konu yönetmeliğe dayanılarak çıkarılan 03.07.2014 tarihli Dicle Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Uygulama Yönergesi’nin, Genel İlkeler ve Proje Türleri başlıklı 5’inci maddesinin d bendinde; d) Bilimsel Araştırma Projeleri: Tamamlandığında sonuçları ile alanında bilime ulusal ve uluslararası ölçülerde katkı yapması, ülkenin teknolojik, ekonomik, sosyal ve kültürel

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 48 kalkınmasına katkı sağlaması beklenen aşağıda tanımları yapılan bilimsel içerikli projelerdir. • Araştırma Projeleri: Dicle Üniversitesi Öğretim Üyeleri ile doktora, tıpta/diş hekimliğinde uzmanlık veya sanatta yeterlik eğitimini tamamlamış araştırmacıların hazırladıkları kişisel veya çok disiplinli projelerdir. …” denilmektedir. Yapılan incelemede 15-DÜBTAM-01 nolu “Dicle Üniversitesi Akademik Performans Uygulamasının Üniversite Bünyesinde Gerçekleştirilen Akademik Çalışmalara Katkısının İncelenmesi” başlıklı bilimsel araştırma projesi kapsamında toplam 15 akademik personelin İngiltere’ye dil kursuna gönderildiği anlaşılmıştır. Söz konusu projeye DÜBAP tarafından sağlanan bütçe 450.000,00 TL’dir. Söz konusu projenin konusu kısmında; “Akademik performans uygulaması kapsamında dereceye giren akademisyenler ilk yıl için (2012-2013 yıllarındaki başarıları dikkate alınarak) İngiltere’de dil kursuna (İngilizce) gönderilecektir. Kursa katılan tüm akademisyenlerin tüm masrafları proje çerçevesinde ödenecektir…” denilmektedir. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde konuya ilişkin tespit edilen hususlar aşağıda belirtilmiştir;

1. Akademik personelin bilimsel araştırma projeleri kapsamında dil kursuna gönderilmesi mümkün olmayıp, bu durum bilimsel araştırma projelerinin mevzuatla belirlenen ve yukarıda açıklanan bilime ve ülkenin kalkınmasına katkı sağlaması beklenen bilimsel içerikli olma hedefleriyle örtüşmemektedir.
2. Söz konusu proje kapsamında iki öğretim üyesine 6.900,00 TL tutarlarında ayrı ayrı avans açılmış, açılan avanslar dil kursunu organize eden firmaya ait faturaların beyan edilmesiyle birlikte mahsup edilmiştir. Ancak daha sonra bu iki öğretim üyesinin dil kursuna katılmadıklarının anlaşılması üzerine yapılan mahsup işleminden 4 ay sonra bu avans tutarları kişi borcuna alınarak kendilerinden tahsil edilmiştir. Bu çerçevede bilimsel araştırma projeleri kapsamında yapılacak ödemelerde beyan edilen fatura vb. belgelerin fiilen gerçekleşen harcamalara ilişkin olup olmadığının titizlikle incelenerek işlem yapılması önem arz etmektedir.
3. Söz konusu projenin başlangıç tarihi 17.03.2015, bitiş tarihi ise 17.05.2016’dır. Dicle Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü’nün 17.05.2016 tarih ve II. oturumunda aldığı 61 nolu kararında projenin sonuç raporunun incelenerek tamamlandığına oy birliği ile karar verildiği belirtilmiştir. Ancak yapılan incelemede proje yürütücüsünün BAP Koordinatörlüğüne hitaben

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 49 yazdığı 09.06.2016 tarihli ve imzalı dilekçesinde sonuç raporunu ek’te sunduğunu belirtmektedir. Söz konusu dilekçenin ekindeki sonuç raporu da 09.06.2016 tarihlidir. Bu haliyle BAP Koordinatörlüğünün 17.05.2016 tarihli toplantısında 09.06.2016 tarihli dilekçe ile koordinatörlüğe sunulan yine 09.06.2016 tarihli sonuç raporunu görüştüğü ve kabul ettiği anlaşılmaktadır. Bu durum ise hayatın olağan akışında fiilen ve hukuken imkansız olup, BAP Koordinatörlüğünce henüz sunulmamış sonuç raporlarının görüşülmesi ve kabul edilmesi hayatın olağan akışı ile çelişmekte, meri mevzuata da aykırı olmaktadır. Kamu idaresi cevabında; “15.DÜPTAM.01 kodlu projenin proje dosyası incelendiğinde, projenin Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü Alt Komisyonu tarafından değerlendirilerek bağımsız hakemlere gönderildiği ve hakemlerinde akademisyenlerin yayın kalitesi ile performanslarının artırılması yönünde bu projenin pozitif bir katkı sağlayacağını belirterek desteklenmesini uygun gördüğü tespit edilmiştir. Daha sonrada, Dicle Üniversitesinde görev yapan Akademisyenler arasında Akademik performansı ve yayın kalitesini artırmak amacıyla Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü Yönetim Kurulu tarafından desteklenmesi uygun görülmüştür. Bu amaçla da dereceye giren Akademisyenler için dil kursu anlaşması yapılmış ve bu Akademisyenlere avanslar verilerek yurtdışına gönderilmiştir. ( EK:10)” Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, özetle akademisyenlerin yayın kalitesi ile performanslarının artırılması yönünde bu projenin pozitif bir katkı sağlayacağı değerlendirilerek akademisyenler için dil kursu anlaşması yapıldığı ve bu akademisyenlere avanslar verilerek yurtdışına gönderildiği belirtilmiştir. İdare tarafından gönderilen cevapta bulguda yer alan; -Söz konusu proje kapsamında iki öğretim üyesine 6.900,00 TL tutarlarında ayrı ayrı avans açılması, açılan avansların dil kursunu organize eden firmaya ait faturaların beyan edilmesiyle birlikte mahsup edilmesi, ancak daha sonra bu iki öğretim üyesinin dil kursuna katılmadıklarının anlaşılması üzerine yapılan mahsup işleminden 4 ay sonra bu avans tutarlarının kişi borcuna alınarak kendilerinden tahsil edilmesi, -Söz konusu projenin 09.06.2016 tarihli sonuç raporunun yine 09.06.2016 tarihli ve imzalı dilekçe ile BAP Koordinatörlüğüne sunulması, söz konusu sonuç raporunun Dicle Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü’nün 17.05.2016 tarih ve II. oturumunda aldığı 61 nolu karar ile projenin sonuç raporunun incelenerek tamamlandığına oybirliği ile karar verilmesi,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 50 hususlarına ilişkin bir açıklamaya yer verilmemiştir. Bu çerçevede bulguda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere; -Akademik personelin bilimsel araştırma projeleri kapsamında dil kursuna gönderilmesi mümkün olmayıp, bu durum bilimsel araştırma projelerinin mevzuatla belirlenen sonuçları ile bilime evrensel veya ulusal ölçülerde katkı yapması, ülkenin teknolojik, ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkı sağlaması beklenen bilimsel içerikli olma hedefleriyle örtüşmemektedir. -Bilimsel araştırma projeleri kapsamında yapılacak ödemelerde beyan edilen fatura vb. belgelerin fiilen gerçekleşen harcamalara ilişkin olup olmadığının titizlikle incelenerek işlem yapılması gerekmektedir. -BAP Koordinatörlüğüne henüz sunulmamış proje sonuç raporlarının görüşülmesi ve bunlara ilişkin karar alınması hayatın olağan akışına ve meri mevzuat hükümlerine aykırı olmaktadır. BULGU 16: Süresi Geçtiği Halde Halen Tamamlanmayan Bilimsel Araştırma Projeleri Olması Üniversitenin bilimsel araştırma projelerinin incelenmesi sonucunda ek süreler dahil süreleri dolduğu halde bugüne kadar halen tamamlanmayan 141 projenin bulunduğu görülmüştür. Üniversitenin bilimsel araştırma projeleri ile ilgili olarak uygulamakla yükümlü olduğu Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik’in “Proje süresi” başlıklı 16'ncı maddesinde: “Araştırma projeleri en çok üç yıl içinde tamamlanır. Proje yöneticisinin talebi üzerine, Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu kararı ile ek süre veya ilave kaynak verilebilir. Ek süre bir yıla, ilave kaynak ise toplam proje maliyetinin yüzde 50'sine kadar artırılabilir.” Denilmektedir. Üniversite kendi hazırladığı yönergesinde de benzer şekilde düzenleme yapmış, 03.07.2014 tarihli Yönerge’nin 6’ncı maddesinde bilimsel araştırma projelerinin ek süreler dahil en çok üç yıl (36 ay) içinde tamamlanacağı, 11.07.2017 tarihli Yönerge’nin 20’nci maddesinde projelerin destek sürelerinin en az 12 ay, ek süreler dahil en çok 36 ay olduğu hüküm altına alınmıştır. Üniversite tarafından desteklenen bilimsel araştırma projeleri üzerinde yapılan incelemede; -2008 yılından 2,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 51 -2009 yılından 1, -2010 yılından 9, -2011 yılından 10, -2012 yılından 20, -2013 yılından 34, -2014 yılından 65 proje olmak üzere toplam 141 projenin halen tamamlanmadığı devam eden proje durumunda olduğu tespit edilmiştir. Bu projeler için DÜBAP birimince sağlanan toplam bütçenin ise 10.260.550,00 TL olduğu görülmüştür. BAP Yönetmeliği ve Üniversitenin BAP Yönergesi’nde yer alan düzenlemelere aykırı olarak ek süreler dahil süresinde tamamlanmayan projelere herhangi bir müeyyide uygulanmamış, 5 yıl süre ile BAP projelerinden yararlanamama cezası verilmemiş, projelere yapılan harcanmalara karşılık herhangi bir çıktı alınamamıştır. Bunun sonucunda; proje kapsamında alınan dayanıklı taşınırlar proje yürütücüleri üzerinde iken ekonomik ömürlerini tamamlamaktadır. Gelinen noktada; belli bilimsel çalışmalar için ayrılan iç kaynaklı proje ödeneklerinden yapılan harcamalar ile projede yer alan öğretim üyelerinin ihtiyaçlarının karşılanması gibi bir durum ortaya çıkmakta, proje bütçeleri çerçevesinde harcama yapılmakta ancak beklenen fayda/sonuç sağlanamamış olup; bu durum proje destekleri için ayrılan kaynakların etkili, etkin ve ekonomik olarak kullanılmadığının bir göstergesi olarak değerlendirilmektedir. Tablo 9: Süresi Dolduğu Halde Halen Tamamlanmayan Bilimsel Araştırma Projeleri YILI PROJE NO PROJE YÜRÜTÜCÜSÜ PROJE TÜRÜ PROJE BİRİMİ BAŞLANGIÇ TARİHİ DÜBAP DESTEĞİ 2008 08-DH-32 Senem Gökçen YİĞİT ÖZER Araştırma DİŞ HEKİMLİĞİ 15.05.2009 28.900,00 TL 2008 08-VF-50 Murat Sedat BARAN Araştırma VETERİNER 15.05.2009 19.250,00 TL 2009 09-FF-52 Hülya HOŞGÖREN Yüksek Lisans FEN 19.11.2009 8.500,00 TL 2010 10-DH-22 Ayça Deniz İzgi Araştırma DİŞ HEKİMLİĞİ 9.06.2010 17.000,00 TL 2010 10-DH-23 Ayça Deniz İzgi Araştırma DİŞ HEKİMLİĞİ 9.06.2010 14.200,00 TL 2010 10-DH-93 Senem Gökçen Yiğit Özer Araştırma DİŞ HEKİMLİĞİ 9.06.2010 25.000,00 TL 2010 10-DH-94 M.İrfan Karadede Araştırma DİŞ HEKİMLİĞİ 27.01.2011 200.000,00 TL 2010 10-TF-147 Vatan Kavak Araştırma TIP 27.01.2011 20.000,00 TL 2010 10-TF-58 Kağan KAMAŞAK Araştırma TIP 27.01.2011 12.000,00 TL 2010 10-ZF-132 Mehmet YILDIRIM Doktora ZİRAAT 27.01.2011 15.000,00 TL 2010 10-ZF-135 Ahmet BAYRAM Yüksek Lisans ZİRAAT 27.01.2011 10.000,00 TL 2010 10-ZF-26 Hakan YILDIRIM Doktora ZİRAAT 9.06.2010 15.000,00 TL 2011 11-DH-65 Remzi NİGİZ Araştırma DİŞ HEKİMLİĞİ 6.07.2011 200.000,00 TL 2011 11-FF-30 Yüksel ÇOŞKUN Yüksek Lisans FEN 6.07.2011 10.000,00 TL 2011 11-MF-26 Taha TAŞKIRAN Yüksek Lisans MÜHENDİSLİK 6.07.2011 9.000,00 TL 2011 11-TF-46 Vatan KAVAK Araştırma TIP 6.07.2011 90.000,00 TL 2011 11-TF-60 Abdullah Oğuz Araştırma TIP 6.07.2011 11.000,00 TL 2011 11-TF-62 Kağan KAMAŞAK Araştırma TIP 6.07.2011 20.000,00 TL 2011 11-VF-75 Tahir BAYRIL Araştırma VETERİNER 6.07.2011 150.000,00 TL 2011 11-VF-76 İbrahim Halil YILDIRIM Araştırma VETERİNER 6.07.2011 50.000,00 TL 2011 11-VF-77 Ali İhsan DİKER Araştırma VETERİNER 6.07.2011 40.000,00 TL 2011 11-ZF-41 Vedat PİRİNÇ Yüksek Lisans ZİRAAT 6.07.2011 9.000,00 TL 2012 12-DH-134 Emrullah Bahşi Araştırma DİŞ HEKİMLİĞİ 2.10.2012 200.000,00 TL

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 52 2012 12-DH-135 Ebru Sarıbaş Araştırma DİŞ HEKİMLİĞİ 2.10.2012 200.000,00 TL 2012 12-DH-53 Ela Tules Fırat Araştırma DİŞ HEKİMLİĞİ 8.02.2012 40.000,00 TL 2012 12-DH-54 Mehmet Doğru Araştırma DİŞ HEKİMLİĞİ 8.02.2012 7.700,00 TL 2012 12-FF-141 Ahmet Onay Araştırma FEN 2.10.2012 9.900,00 TL 2012 12-FF-63 Mehmet Enver Aydın Araştırma FEN 2.10.2012 40.000,00 TL 2012 12-FF-91 Yasemin Bulut Doktora FEN 2.10.2012 10.000,00 TL 2012 12-TF-114 Saim Dayan Araştırma TIP 2.10.2012 18.100,00 TL 2012 12-TF-118 M.Cudi Tuncer Araştırma TIP 2.10.2012 15.000,00 TL 2012 12-TF-121 Ali Özler Araştırma TIP 2.10.2012 15.400,00 TL 2012 12-TF-123 Cem Uysal Araştırma TIP 2.10.2012 23.800,00 TL 2012 12-TF-124 Mehmet Cemal Kaya Araştırma TIP 2.10.2012 24.900,00 TL 2012 12-TF-127 Tahsin Çelepkolu Araştırma TIP 2.10.2012 15.000,00 TL 2012 12-TF-131 Recep Tekin Araştırma TIP 2.10.2012 11.300,00 TL 2012 12-TF-38 Vefa Kınış Araştırma TIP 8.02.2012 25.000,00 TL 2012 12-TF-41 Mehmet Sıddık Evsen Araştırma TIP 8.02.2012 30.000,00 TL 2012 12-ZEF-12 Hayrullah Yılmaz Doktora ZİYA GÖKALP EĞİTİM 8.02.2012 15.000,00 TL 2012 12-ZF-142 Mefhar Gültekin Temiz Araştırma ZİRAAT 2.10.2012 120.000,00 TL 2012 12-ZF-72 Ahmet Konuralp Eliçin Araştırma ZİRAAT 2.10.2012 60.000,00 TL 2012 12-ZF-97 Doğan Şakar Doktora ZİRAAT 2.10.2012 10.000,00 TL 2013 13-TF-08 Abdulmenap Güzel Araştırma TIP 27.03.2013 9.400,00 TL 2013 13-TF-10 Ayşenur Keleş Araştırma TIP 27.03.2013 13.600,00 TL 2013 13-TF-12 Abdulkadir Yıldız Araştırma TIP 27.03.2013 19.500,00 TL 2013 13-TF-13 Mustafa Oylumlu Araştırma TIP 27.03.2013 3.200,00 TL 2013 13-TF-15 Velat Şen Araştırma TIP 27.03.2013 35.000,00 TL 2013 13-TF-58 M.Emin Yılmaz Tıpta uzmanlık TIP 11.09.2013 10.000,00 TL 2013 13-TF-88 Nezahat Akpolat Araştırma TIP 11.09.2013 46.300,00 TL 2013 13-TF-89 Yusuf Nergiz Araştırma TIP 11.09.2013 78.000,00 TL 2013 13-TF-90 M.Emin Yılmaz Araştırma TIP 11.09.2013 13.300,00 TL 2013 13-TF-98 Ahmet Türkoğlu Araştırma TIP 11.09.2013 15.500,00 TL 2013 13-TF-99 Atalay Şahin Araştırma TIP 11.09.2013 3.400,00 TL 2013 13-DH-18 Güvenç Başaran Araştırma DİŞ HEKİMLİĞİ 27.03.2013 196.700,00 TL 2013 13-DH-19 Sema Çelenk Araştırma DİŞ HEKİMLİĞİ 27.03.2013 200.000,00 TL 2013 13-DH-21 Kamil Serkan Ağaçayak Araştırma DİŞ HEKİMLİĞİ 27.03.2013 14.430,00 TL 2013 13-DH-102 Zelal Seyfioğlu Polat Araştırma DİŞ HEKİMLİĞİ 11.09.2013 196.700,00 TL 2013 13-DH-104 Özkan ADIGÜZEL Araştırma DİŞ HEKİMLİĞİ 11.09.2013 200.000,00 TL 2013 13-EZF-26 Işıl Aydın Araştırma ECZACILIK 27.03.2013 200.000,00 TL 2013 13-VF-41 Beran Yokuş Doktora VETERİNER 12.04.2013 8.000,00 TL 2013 13-VF-122 Mehmet Köse Araştırma VETERİNER 11.09.2013 200.000,00 TL 2013 13-VF-123 M.Salih Kaya Araştırma VETERİNER 11.09.2013 24.000,00 TL 2013 13-MF-108 Sedat Bingöl Araştırma MÜHENDİSLİK 11.09.2013 39.500,00 TL 2013 13-MİMF-105 Mine Baran Araştırma MİMARLIK 11.09.2013 25.000,00 TL 2013 13-FF-54 Şemsettin Osmanoğlu Yüksek Lisans FEN 12.04.2013 5.000,00 TL 2013 13-FF-75 Mehmet Başhan Doktora FEN 11.09.2013 10.000,00 TL 2013 13-FF-83 Mahmut Aydınol Yüksek Lisans FEN 11.09.2013 5.000,00 TL 2013 13-FF-112 Recep Ziyadanoğulları Araştırma FEN 11.09.2013 60.000,00 TL 2013 13-ZEF-28 Bilsen Tural Araştırma ZİYA GÖKALP EĞİTİM 27.03.2013 199.860,00 TL 2013 13-ZF-30 Remzi Ekinci Araştırma ZİRAAT 27.03.2013 70.000,00 TL 2013 13-ZF-31 Dilek Karataş Araştırma ZİRAAT 27.03.2013 70.000,00 TL 2013 13-ZF-115 Erol Bayhan Araştırma ZİRAAT 11.09.2013 40.000,00 TL 2013 13-ZF-116 Songül Akın Araştırma ZİRAAT 11.09.2013 9.000,00 TL 2013 13-İF-80 Metin Bozan Doktora İLAHİYAT 11.09.2013 10.000,00 TL 2013 13-ASHMYO-01 Abdurrahman Şenyiğit Araştırma ASHMYO 27.03.2013 199.890,00 TL 2013 13-MYO-125 Nasrettin Genli Araştırma MYO 11.09.2013 50.000,00 TL 2014 14-ASMYO-159 Mahmut Mete Araştırma ASMYO 7.11.2014 199.690,00 TL 2014 14-DH-108 Ali İhsan ZENGİNGÜL Araştırma DİŞ HEKİMLİĞİ 24.12.2014 1.500.000,00 TL 2014 14-DH-65 Mehmet Çolak Araştırma DİŞ HEKİMLİĞİ 12.02.2014 200.000,00 TL 2014 14- ÇalıştayDÜBTAM- 01 Hamdi Temel Çalıştay Projesi DÜBTAM 14.01.2014 15.000,00 TL 2014 14-EZF-84 Hamdi Temel Doktora ECZACILIK 4.07.2014 10.000,00 TL 2014 14-EZF-109 Elif İpek Satar Araştırma ECZACILIK 4.07.2014 199.900,00 TL 2014 14-EZF-69 Mehmet Boğa Araştırma ECZACILIK 12.02.2014 199.900,00 TL 2014 14-EZF-110 Hüseyin Alkan Araştırma ECZACILIK 4.07.2014 155.800,00 TL 2014 14-ÇalıştayEF-12 Ufuk Bircan Çalıştay Projesi EDEBİYAT 3.04.2014 15.000,00 TL 2014 14-FF-75 Akın Baysal Araştırma FEN 12.02.2014 157.770,00 TL 2014 14-FF-76 Bircan Çeken Toptancı Araştırma FEN 12.02.2014 15.340,00 TL 2014 14-FF-160 Hilal Surmuş Asan Araştırma FEN 7.11.2014 25.000,00 TL 2014 14-FF-72 Berrin Ziyadanoğulları Araştırma FEN 12.02.2014 60.000,00 TL 2014 14-FF-73 Ahmet Kılıç Araştırma FEN 12.02.2014 5.000,00 TL 2014 14-FF-85 Rıdvan şeşen Doktora FEN 4.07.2014 10.000,00 TL

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 53 2014 14-FF-128 Tahsin Kılıçoğlu Araştırma FEN 4.07.2014 139.000,00 TL 2014 14-FF-29 Sema Fincan Yüksek Lisans FEN 12.02.2014 5.000,00 TL 2014 14-İF-135 Metin Yiğit Doktora İLAHİYAT 7.11.2014 13.000,00 TL 2014 14-İF-140 Nazım Hasırcı Yüksek Lisans İLAHİYAT 7.11.2014 5.300,00 TL 2014 14-MİMF-70 Berivan Özbudak Akça Araştırma MİMARLIK 12.02.2014 150.000,00 TL 2014 14-MF-151 Erol Kılıçkap Araştırma MÜHENDİSLİK 7.11.2014 185.000,00 TL 2014 14-MF-144 Mehmet Akın Araştırma MÜHENDİSLİK 7.11.2014 51.790,00 TL 2014 14-MF-71 M.Bahaddin Kurt Araştırma MÜHENDİSLİK 12.02.2014 182.200,00 TL 2014 14-MF-116 Kadir Turan Araştırma MÜHENDİSLİK 4.07.2014 99.200,00 TL 2014 14-MF-145 Ahmet Yardımeden Araştırma MÜHENDİSLİK 7.11.2014 32.000,00 TL 2014 14-MYO-155 Davut Karaaslan Araştırma MYO 7.11.2014 50.000,00 TL 2014 14-MYO-82 İbrahim Dolak Araştırma MYO 12.02.2014 30.000,00 TL 2014 14-MYO-156 İbrahim Dolak Araştırma MYO 7.11.2014 150.000,00 TL 2014 14-ÇalıştaySBE-16 Mehmet Karataş Çalıştay Projesi SBE 16.09.2014 15.000,00 TL 2014 14-TF-105 Muhammet Erdal Sak Araştırma TIP 4.07.2014 200.000,00 TL 2014 14-TF-25 Abdurahman Şermet Yüksek Lisans TIP 12.02.2014 5.000,00 TL 2014 14-TF-125 Ali Ceylan Araştırma TIP 4.07.2015 200.000,00 TL 2014 14-TF-126 Meral Erdinç Araştırma TIP 4.07.2014 91.000,00 TL 2014 14-TF-152 Adnan Ceviz Araştırma TIP 7.11.2014 200.000,00 TL 2014 14-TF-158 Yusuf Nergiz Araştırma TIP 7.11.2014 90.000,00 TL 2014 14-ÇalıştayTF-07 Adnan Ceviz Çalıştay Projesi TIP 12.02.2014 15.000,00 TL 2014 14-ÇalıştayTF-13 Ali Ceylan Çalıştay Projesi TIP 12.02.2014 15.000,00 TL 2014 14-TF-40 Mansur Dağgülli Araştırma TIP 12.02.2014 200.000,00 TL 2014 14-TF-43 Serkan Arslan Araştırma TIP 12.02.2014 16.700,00 TL 2014 14-TF-44 Serkan Arslan Araştırma TIP 12.02.2014 7.440,00 TL 2014 14-TF-45 Bahattin Aydoğdu Araştırma TIP 12.02.2014 16.600,00 TL 2014 14-TF-46 Mehmet Hanifi Okur Araştırma TIP 12.02.2014 16.700,00 TL 2014 14-TF-49 Cengizhan Sezgi Araştırma TIP 12.02.2014 40.800,00 TL 2014 14-TF-50 Ahmet Yılmaz Araştırma TIP 12.02.2014 22.100,00 TL 2014 14-TF-53 Servet Yel Araştırma TIP 12.02.2014 46.400,00 TL 2014 14-TF-54 Velat Şen Araştırma TIP 12.02.2014 68.600,00 TL 2014 14-TF-57 Gül Türkçü Araştırma TIP 12.02.2014 13.000,00 TL 2014 14-TF-63 Mahmut Bulut Araştırma TIP 12.02.2014 26.500,00 TL 2014 14-TF-107 Müsemma Karabel Araştırma TIP 4.07.2014 3.320,00 TL 2014 14-TF-149 Erol Basuguy Araştırma TIP 7.11.2014 14.370,00 TL 2014 14-TF-150 Hikmet Zeytun Araştırma TIP 7.11.2014 14.210,00 TL 2014 14-TF-154 Bahattin Aydoğdu Araştırma TIP 7.11.2014 200.000,00 TL 2014 14-VF-67 Sema GÜRGÖZE YARALIOĞLU Araştırma VETERİNER 12.02.2014 250.000,00 TL 2014 14-VF-111 Nurettin Aydilek Araştırma VETERİNER 4.07.2014 73.900,00 TL 2014 14-VF-114 Mehmet Kılınç Araştırma VETERİNER 4.07.2014 140.000,00 TL 2014 14-VF-68 Duygu Neval Sayın İpek Araştırma VETERİNER 12.02.2014 49.590,00 TL 2014 14-VF-115 Mehmet Hanifi Durak Araştırma VETERİNER 4.07.2014 10.000,00 TL 2014 14-ZF-133 Aydın Alp Doktora ZİRAAT 7.11.2014 13.200,00 TL 2014 14-ZF-90 Mehmet Başbağ Doktora ZİRAAT 4.07.2014 10.000,00 TL 2014 14-ZF-97 Hamit Kavak Yüksek Lisans ZİRAAT 4.07.2014 5.000,00 TL 2014 14-ZF-99 Erol Bayhan Yüksek Lisans ZİRAAT 4.07.2014 5.000,00 TL 2014 14-ZEF-122 Behçet Oral Araştırma ZİYA GÖKALP EĞİTİM 4.07.2014 15.000,00 TL 2014 14-ZEF-147 Işık Yeşim Dicle Araştırma ZİYA GÖKALP EĞİTİM 7.11.2014 20.000,00 TL 2014 14-ZEF-117 Giray Topal Araştırma ZİYA GÖKALP EĞİTİM 4.07.2014 100.000,00 TL 2014 14-ZEF-146 Hatip Yıldız Araştırma ZİYA GÖKALP EĞİTİM 7.11.2014 25.000,00 TL
TOPLAM 10.260.550,00TL Kamu idaresi cevabında; “Raporda belirtilen yıllara ait projelerin çoğunluğunun sonuç raporları proje yürütücüleri tarafından Dicle Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğüne verilmiş ve bu sonuç raporları Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlü Yönetim Kurulu tarafında görüşülerek sonuçlandırılmıştır (Ek 4). Ancak "14" kodu ile başlayan projeler 2014 yılına ait olup, bu projeler Dicle Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projelerinin 03.07.2014 tarihli yönergesine tabidir. Bu yönergeye göre "Projelerin destek süreleri ek süreler

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 54 dahil en çok 48 aydır. Proje süresi de dahil olmak üzere toplam proje süresi 48 ayı geçmemek üzere ek süre verilebilir" denilmektedir. Bundan dolayı da bu projeler devam etmektedir.( EK:10)” Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, özetle bulguda belirtilen projelerin bir kısmının 2017, yılı bir kısmının ise 2018 yılı DÜBAP Komisyon Kararları ile tamamlandığı, 14 kodu ile başlayan projelerin ise 48 aylık süreye tabi olduğu bildirilmektedir. Daha önce yerinde denetim sırasında sunulmayan ancak bu defa kamu idaresi cevabı ekinde gönderilen DÜBAP Komisyon Kararlarının incelenmesinden Komisyon kararlarında tamamlandığı belirtilen projeler ile 14 kodu ile başlayan projeler düşüldükten sonra tamamlanmayan projelere ilişkin bulguda belirtilen tablo aşağıdaki şekilde güncellenmiştir.
Tablo 9: Süresi Dolduğu Halde Halen Tamamlanmayan Bilimsel Araştırma Projeleri Y ILI PR OJE NO PROJ E YÜRÜTÜCÜSÜ PRO JE TÜRÜ PROJE BİRİMİ BAŞLA NGIÇ TARİHİ DÜBAP DESTEĞİ 2 008 08- DH-32 Senem Gökçen YİĞİT ÖZER Araştı rma DİŞ HEKİMLİĞİ 15.05.200 9 28.900, 00 TL 2 008 08- VF-50 Murat Sedat BARAN Araştı rma VETERİ NER 15.05.200 9 19.250, 00 TL 2 009 09- FF-52 Hülya HOŞGÖREN Yüks ek Lisans FEN 19.11.200 9 8.500,0 0 TL 2 010 10- DH-93 Senem Gökçen Yiğit Özer Araştı rma DİŞ HEKİMLİĞİ 9.06.2010 25.000, 00 TL 2 010 10- DH-94 M.İrfa n Karadede Araştı rma DİŞ HEKİMLİĞİ 27.01.201 1 200.000 ,00 TL 2 010 10- TF-147 Vatan Kavak Araştı rma TIP 27.01.201 1 20.000, 00 TL 2 010 10- TF-58 Kağan KAMAŞAK Araştı rma TIP 27.01.201 1 12.000, 00 TL 2 010 10- ZF-132 Mehm et YILDIRIM Dokt ora ZİRAAT 27.01.201 1 15.000, 00 TL 2 010 10- ZF-135 Ahmet BAYRAM Yüks ek Lisans ZİRAAT 27.01.201 1 10.000, 00 TL 2 010 10- ZF-26 Hakan YILDIRIM Dokt ora ZİRAAT 9.06.2010 15.000, 00 TL 2 011 11- FF-30 Yüksel ÇOŞKUN Yüks ek Lisans FEN 6.07.2011 10.000, 00 TL 2 011 11- TF-46
Vatan KAVAK Araştı rma TIP 6.07.2011 90.000, 00 TL 2 011 11- TF-62
Kağan KAMAŞAK Araştı rma TIP 6.07.2011 20.000, 00 TL 2 011 11- ZF-41 Vedat PİRİNÇ Yüks ek Lisans ZİRAAT 6.07.2011 9.000,0 0 TL 2 012 12- DH-54
Mehm et Doğru Araştı rma DİŞ HEKİMLİĞİ 8.02.2012 7.700,0 0 TL 2 012 12- ZF-142
Mefha r Gültekin Temiz Araştı rma ZİRAAT 2.10.2012 120.000 ,00 TL 2 013 13- TF-10 Ayşen ur Keleş Araştı rma TIP 27.03.201 3 13.600, 00 TL 2 013 13- TF-12 Abdul kadir Yıldız Araştı rma TIP 27.03.201 3 19.500, 00 TL 2 013 13- TF-13 Mustaf a Oylumlu Araştı rma TIP 27.03.201 3 3.200,0 0 TL 2 013 13- TF-58 M.Emi n Yılmaz Tıpta uzmanlık TIP 11.09.201 3 10.000, 00 TL

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 55 2 013 13- TF-89 Yusuf Nergiz Araştı rma TIP 11.09.201 3 78.000, 00 TL 2 013 13- TF-90 M.Emi n Yılmaz Araştı rma TIP 11.09.201 3 13.300, 00 TL 2 013 13- DH-21 Kamil Serkan Ağaçayak Araştı rma DİŞ HEKİMLİĞİ 27.03.201 3 14.430, 00 TL 2 013 13- DH-102 Zelal Seyfioğlu Polat Araştı rma DİŞ HEKİMLİĞİ 11.09.201 3 196.700 ,00 TL 2 013 13- DH-104 Özkan ADIGÜZEL Araştı rma DİŞ HEKİMLİĞİ 11.09.201 3 200.000 ,00 TL 2 013 13- FF-54 Şemset tin Osmanoğlu Yüks ek Lisans FEN 12.04.201 3 5.000,0 0 TL 2 013 13- FF-83 Mahm ut Aydınol Yüks ek Lisans FEN 11.09.201 3 5.000,0 0 TL 2 013 13- ZF-115 Erol Bayhan Araştı rma ZİRAAT 11.09.201 3 40.000, 00 TL 2 013 13- İF-80 Metin Bozan Dokt ora İLAHİY AT 11.09.201 3 10.000, 00 TL
TOPLA M 1.219.0 80,00 TL Ayrıca idare cevabı ekinde gönderilen DÜBAP Komisyon Kararlarının incelenmesinde süresinde bitirilmeyen projelere ilişkin “sonuç raporlarının sunulduğu, tamamlandığı” şeklinde kararlar verildiği, herhangi bir yaptırım kararına yer verilmediği görülmektedir. Bulguda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere bilimsel araştırma projelerinin mevzuatla belirlenen sürelerinde tamamlanması esas olup, aksi takdirde yine mevzuatla belirlenen yaptırımların uygulanması gerekmektedir. BULGU 17: Bilimsel Araştırma Projeleri Sonuçlarının Duyurulmaması Üniversitenin bilimsel araştırma projeleri sonuçlarının kurumun internet sayfasından kamuoyuna duyurulmadığı ve idare faaliyet raporunda yer almadığı görülmüştür. 26 Kasım 2016 tarih ve 29900 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik’in “Sonuçların duyurulması” başlıklı 10’uncu maddesinde: “(1) Rektörlük her yılın sonunda desteklenen, kapsama alınan, devam eden ve tamamlanan projeler hakkındaki özet bilgileri YÖKSİS’e girer. Bu bilgiler yükseköğretim kurumunun internet sayfasından kamuoyuna duyurulur.” Hükmü yer almaktadır. Yukarıdaki mevzuat hükmü uyarınca Rektörlük’ün her yılın sonunda desteklenen, kapsama alınan, devam eden ve tamamlanan projeler hakkındaki özet bilgileri kurumun internet sayfasından kamuoyuna duyurması gerekmektedir. Ayrıca 5018 Sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 41’inci maddesi gereğince, hesap verme sorumluluğu çerçevesinde, idare faaliyet raporunun, ilgili idare hakkındaki genel bilgilerle birlikte; kullanılan kaynakları, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 56 meydana gelen sapmaların nedenlerini, varlık ve yükümlülükleri ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgileri de kapsayan malî bilgileri; stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyetleri ve performans bilgilerini içerecek şekilde düzenlenmesi, bu kapsamda bilimsel araştırma proje sonuçlarının da idare faaliyet raporlarında duyurulması gerekmektedir. Yapılan incelemede 2017 yılı idare faaliyet raporunda sadece proje sayılarına yer verildiği, desteklenen, kapsama alınan, devam eden ve tamamlanan projeler hakkındaki özet bilgilerin ve proje sonuçlarının idare faaliyet raporunda yer almadığı görülmüştür. Kamu idaresi cevabında; “Rapor doğrultusunda bundan sonraki süreçte desteklenen projeler Dicle Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğünün Web sayfasında duyurulacaktır. Ayrıca Proje otomasyon sisteminden de proje yürütücülerine SMS ve mail göndererek bilgilendirme işlemlerine de devam edilecektir. ( EK:10)” Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bundan sonraki süreçte desteklenen projelerin Dicle Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğünün Web sayfasında duyurulacağı belirtilmektedir.
Bulguda açıklandığı üzere bilimsel araştırma projeleri sonuçlarının kurumun internet sayfasından kamuoyuna duyurulması ve desteklenen, kapsama alınan, devam eden ve tamamlanan projeler hakkında özet bilgilerin ve proje sonuçlarının idare faaliyet raporunda yer alması uygun olacaktır. BULGU 18: Dış Destekli Bilimsel Araştırma Projelerindeki İşlemlerin Mevzuata Uygun Yapılmaması Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi ile Proje Koordinasyon Uygulama ve Araştırma Merkezi’ndeki kayıtlar üzerinde yapılan incelemeler ve yetkililer ile yapılan görüşmeler neticesinde dış destekli projeler ile ilgili işlemlerde mevzuat hükümlerine aykırı uygulamaların olduğu tespit edilmiştir. Dış destekli projelerin (TÜBİTAK, AB, TAGEM, GAP Kalkınma İdaresi, Karacadağ Kalkınma Ajansı vb.) tabi oldukları mevzuat hükümleri çerçevesinde hazırlanması, kabul edilmesi, yürütülmesi ve tamamlanması işlemleri gerçekleşmektedir. Bilimsel Araştırma Projelerine ait idari ve mali işlemler, 26.11.2016 tarih ve 29900 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkındaki Yönetmeliğe, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na 25.06.2009 tarihli ve 5917

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 57 sayılı Kanunun 21’inci maddesiyle eklenen Ek 28’inci madde hükmüne dayanılarak hazırlanan Yükseköğretim Kurumları Bütçelerinde Bilimsel Araştırma Projeleri İçin Tefrik Edilen Ödeneklerin Özel Hesaba Aktarılarak Kullanımı, Muhasebeleştirilmesi İle Özel Hesabın İşleyişine İlişkin Esas ve Usullerine, 17.10.2017 tarih ve 30213 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Özel Hesaplara İlişkin İşlemlerin Muhasebeleştirilmesine Dair Yönetmelik ve Yükseköğretim Kurumları Tarafından 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 3’üncü Maddesinin (f) Bendi Kapsamında Yapılacak İhalelere İlişkin Bakanlar Kurulu'nun 2003/6554 sayılı Karara ekli Usul ve Esaslara göre yapılmaktadır. TÜBİTAK projelerine ait idari ve mali işlemler, 278 sayılı Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Kurulması Hakkındaki Kanunun 16’ncı maddesi hükmü gereğince hazırlanan TÜBİTAK Kaynaklarından Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri İle Özel Bütçeli İdarelere Proje Karşılığı Aktarılacak Tutarların Harcanması ve TÜBİTAK Tarafından Yürütülen Dış Destekli Projelerin Harcamalarının Gerçekleştirilmesine İlişkin Esas ve Usullerine ve 23.07.2009 tarih ve 27297 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Ar-Ge Projeleri İhale Yönetmeliği'ne göre gerçekleştirilir. Diğer proje türlerine ait idari ve mali işlemler ise tabi oldukları meri mevzuat hükümlerine göre gerçekleştirilir. Üniversitede yapılan incelemelerde; 1- Üniversitede yürütülen dış destekli projelere ilişkin olarak ne BAP Birimince nede Proje Koordinasyon Uygulama ve Araştırma Merkezince düzenli bir kayıt tutulmadığı, tamamlanan, devam eden, iptal edilen projelere ilişkin verilerin olmadığı, herhangi bir arşiv oluşturulmadığı, bu projelerdeki harcama ve diğer işlemlere ilişkin dosyalarının tutulmadığı, projelere ilişkin bilgilerin sadece proje yürütücülerinde olduğu, otomasyon sisteminde de kayıtlı olmadığı, 2- Dış destekli projeler kapsamında alınan tüketime yönelik taşınırlar ile diğer taşınırların neler olduğunun bilinmediği, bunlara ilişkin gerekli taşınır kayıtlarının takibinin yapılmadığı, proje bitiminde bunların ilgili birimine devredilip edilmediğinin bilinmediği, konunun tamamen proje yürütücüsünün inisiyatifinde olduğu, 3- Proje Koordinasyon Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği’nin “Merkezin faaliyet alanları” başlıklı 6’ncı maddesinde belirtilen; “1)Öğretim elemanlarının çalışma alanlarına ve Üniversitede gerçekleştirilmiş ve gerçekleştirilen projelere ilişkin veri tabanları oluşturmak, bu bilgileri ve proje çıktılarını Merkezin web sayfasında yayınlayarak, ilgili kişilerin bu bilgilere ulaşmasını sağlamak,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 58 2)Ulusal veya uluslararası denetimlerde kullanılmak üzere projelere ilişkin her türlü harcama belgelerini, ara ve final raporlarını, sözleşmeleri, proje çıktılarının kopyasını ve orijinallerini proje yürütücülerinden temin etmek ve muhafaza etmek,” görevlerinin yerine getirilmediği, bu nedenle üniversitede yürütülen dış destekli projelerde sözleşmelerin, harcama belgelerinin, ara ve final raporlarının, proje çıktılarının ve proje ile ilgili diğer evrakların denetime hazır bir şekilde temin ve muhafaza edilmediği, 4- Proje Koordinasyon Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği’nin 10’uncu maddesinde belirtilen Yönetim Kurulu'nun en az ayda bir kez toplanacağı hükmünün 2017 yılında hiç uygulanmadığı, tespit edilmiştir. Üniversiteler birçok kamu kurum ve kuruluşları ile dış destekli projeler gerçekleştirmektedir. Kurumlar tarafından sağlanan finansmanlar ile gerçekleştirilen projelerin ise ayrı mevzuat hükümleri ve kuralları bulunmaktadır. Yukarıda örnek olarak belirtilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağa üzere dış destekli projelerde üniversitelerin de sorumlulukları bulunmaktadır. 5018 Sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu başlıklı” 8’inci maddesinde, her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorunda olduğu hüküm altına alınmıştır. Yine aynı Kanunun 55’inci ve devamındaki maddelerinde kamu kurumlarının iç kontrol sistemlerinin amacı ve işlevi düzenlenmiştir. Bu kapsamda üniversitelerin de dış destekli projelerdeki sorumlulukları nedeniyle iç kontrol işlevini yerine getirmesi gerekmektedir. Dış destekli projelerin ve Bilimsel Araştırma Projelerinin ilgili mevzuatları gereği harcamaların yapılması belli şartlara bağlanmıştır. Örneğin projelerde hangi harcama kalemleri için ödeme yapılacağı, toplam proje bütçesinin içerisinde harcama kalemlerinin yüzdelik sınırları, gerekli olan belgeler gibi şartlar ilgili mevzuatlar ve kılavuzlarda yer almaktadır. Bunların takibinin yapılabilmesi için ise projenin özellikle kabul aşamasındaki tüm belgelerinin ilgili birim tarafından tutulan dosyasında yer alması ve bir otomasyon sistemi ile takip edilmesi gerekmektedir. Taşınır Mal Yönetmeliği'nde taşınırın kaynağına ve edinme yöntemine bakılmaksızın kamu idarelerine ait taşınır malların kaydı, muhafazası ve kullanımı ile yönetim hesabının verilmesine ilişkin esas ve usulleri belirlenmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 59 2005/9913 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın eki Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre Ön Ödeme Şekilleri ve Ön Ödeme Yapılabilecek Gider Türleri belirlenmiştir. Yönetmeliğin 5’inci maddesine göre, ön ödeme harcama yetkilisinin uygun görmesi ve karşılığı ödeneğin saklı tutulması kaydıyla, ilgili kanunlarında öngörülen haller ile gerçekleştirme işlemlerinin tamamlanması beklenilemeyecek ivedi veya zorunlu giderler için avans verilmek veya kredi açılmak suretiyle yapılabilir. Aynı Yönetmeliğin 6’ncı maddesine göre de ön ödemenin hangi gider tür ve limitlerine yapılacağı belirlenmiştir. Gerçekleştirme işlemlerinin tamamlanması beklenilemeyecek ivedi veya zorunlu giderler haricinde de avans ödeme yönteminin kullanılması, ödeneklerin Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre aykırı olacağı gibi, giderlerin kamu yararına uygun yapılmaması riskini de doğuracaktır. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde proje süreç ve harcamalarının mevzuat hükümlerine uygun olarak yapılması, söz konusu projelere ilişkin sözleşmelerin, harcama belgelerinin, ara ve final raporlarının, proje çıktılarının ve proje ile ilgili diğer evrakların denetime hazır bir şekilde temin ve muhafaza edilmesi gerekmektedir. Ancak böyle yapılmadığından dolayı üniversitede yürütülen dış destekli projelere ilişkin işlemlere, kayıtlara ve harcamalara ulaşılamamış ve denetlenememiştir. Kamu idaresi cevabında; “1- Üniversitemizde yürütülen ve Rektörlük makamınca imzalanan projelerin bilgileri, başvuru esnasında, Proje Koordinasyon Uygulama ve Araştırma Merkezimizce kayıt altına alınmaktadır. Bu projelere ilişkin harcama ve diğer işlemlerin kayıtların tutulmasına yönelik çalışmalara başlanılmıştır. 2- Merkezimizce yürütülen projelere ilişkin taşınırların kayıtları tutulmuş ve arşivlenmiştir. Bununla birlikte üniversitemizin farklı fakülte, yüksekokul ve birimleri tarafından yürütülen projelere ilişkin taşınırların kayıtları ilgili fakülte, yüksekokul ve birimlerin Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine göre işlemler yapılacaktır. 3- Merkezimizce yürütülen ve proje çıktıları Merkezimizle paylaşılan projelerin bilgileri Merkezimizin web sayfasında yer alan "Projelerimiz" sekmesi altında yayınlanmaktadır. Ayrıca Üniversitemizde yürütülen dış destekli projelere ait bütün belgelerin denetime hazır bir şekilde hazır bulundurulacaktır. 4- Proje Koordinasyon Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği'nin 10'uncu maddesinde belirtilen Yönetim Kurulu'nun en az ayda bir kez toplanacağı hükmü gereğince Yönetim Kurulu'nun 2018 yılından itibaren en az ayda bir kez toplanması için gerekli tebdirler

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 60 alınacaktır. ( EK:11)” Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, özetle bu projelere ilişkin harcama ve diğer işlemlerin kayıtlarının tutulmasına yönelik çalışmalara başlanıldığı, Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine göre işlemlerin yapılacağı, üniversitede yürütülen dış destekli projelere ait bütün belgelerin denetime hazır bir şekilde hazır bulundurulacağı, Proje Koordinasyon Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu'nun 2018 yılından itibaren en az ayda bir kez toplanması için gerekli tebdirlerin alınacağı ifade edilmektedir. Bulguda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, dış destekli proje süreç ve harcamalarının mevzuat hükümlerine uygun olarak yapılması, söz konusu projelere ilişkin sözleşmelerin, harcama belgelerinin, ara ve final raporlarının, proje çıktılarının ve proje ile ilgili diğer evrakların denetime hazır bir şekilde temin ve muhafaza edilmesi gerekmektedir. BULGU 19: Üniversitede Bazı Birimlerin Fiilen Atıl Durumda Bulunması Dicle Üniversitesi bünyesinde bulunan fakülte, yüksekokul ve meslek yüksekokullarındaki bazı birimlerde/bölümlerde öğrenci olmaması nedeniyle söz konusu birimlerin/bölümlerin atıl durumda olduğu tespit edilmiştir. 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 5’inci maddesinde üniversitelerin bünyesindeki fakülte, enstitü ve yüksekokulların, Kalkınma Plan ve Programlarının ilke ve hedefleri doğrultusunda ve yükseköğretim planlaması çerçevesinde Yükseköğretim Kurulunun görüşü veya önerisi üzerine kanunla kurulacağı, 7’nci maddesinde ise yükseköğretim kurumlarının bu kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulacağı, geliştirileceği ve eğitim-öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planların hazırlanacağı ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasının gözetim ve denetiminin ise Yükseköğretim Kurulunca yapılacağı hükme bağlanmıştır. Aynı kanunun 12’nci maddesinde üniversitelerin görevleri arasında; ihtisas gücü ve maddi kaynaklarını rasyonel, verimli ve ekonomik şekilde kullanarak, milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılan plan ve programlar doğrultusunda, ülkenin ihtiyacı olan dallarda ve sayıda insan gücü yetiştirmeleri sayılmıştır. Kanunun 13 üncü maddesinde de üniversitenin ve bağlı birimlerinin öğretim kapasitesinin rasyonel bir şekilde kullanılmasında ve geliştirilmesinde, eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin devlet kalkınma plan, ilke ve hedefleri doğrultusunda

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 61 planlanıp yürütülmesinde rektörlerin birinci derecede yetkili ve sorumlu olduğu hükme bağlanmıştır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesine göre de her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır. Yapılan incelemede, Dicle Üniversitesi fakülte, yüksekokul ve meslek yüksekokulları bünyesinde bulunan ve hiç eğitim-öğretim faaliyeti olmayan bölümler aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Tablo 11: Eğitim-Öğretim Faaliyeti Olmayan Bölümler Fakülte Adı Bölüm/Program Edebiyat Fakültesi Antropoloji Kürt Dili ve Edebiyatı Sosyoloji (İÖ) İlahiyat Fakültesi İlahiyat (İÖ) Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği (İÖ) İnşaat Mühendisliği (İÖ) Harita Mühendisliği Biyomedikal Mühendisliği Bilgisayar Mühendisliği Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Peyzaj Mimarlığı Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi
Almanca Öğretmenliği (İÖ) Fen Bilgisi Öğretmenliği (İÖ) Fizik Öğretmenliği Fransızca Öğretmenliği İlköğretim Matematik Öğretmenliği (İÖ) Resim İş Öğretmenliği (İÖ) Sınıf Öğretmenliği (İÖ) Sosyal Bilgiler Öğretmenliği (İÖ) Türkçe Öğretmenliği (İÖ) İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Açılış 2010 Maliye Ekonometri Turizm İşletmeciliği Sosyal Hizmet Fen Fakültesi Biyoloji (İÖ) Fizik (İÖ) Kimya (İÖ) Matematik (İÖ) İstatistik Açılış 2005 Mimarlık Fakültesi Mimarlık (İÖ) İç Mimarlık Endüstriyel Ürünleri Tasarımı İletişim Fakültesi Gazetecilik Radyo Televizyon ve Sinema Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Antrenörlük Bölümü (İÖ) Meslek Yüksekokulu Adı Bölüm/Program

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 62 Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Bilgisayar Programcılığı (İÖ) Elektrik (İÖ) Elektronik Haberleşme Teknolojisi (İÖ) Elektronik Teknolojisi (İÖ) İklimlendirme ve Soğutma Teknolojisi (İÖ) İnşaat Teknolojisi (İÖ) Makine (İÖ) Mobilya ve Dekorasyon (İÖ) Otomotiv Teknolojisi (İÖ) Radyo ve Televizyon Programcılığı (İÖ) Saç Bakımı ve Güzellik Hizmetleri (İÖ) Tekstil Teknolojisi (İÖ) Atatürk Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Acil ve İlk Yardım Programı Hasta ve Yaşlı Bakımı Bismil Meslek Yüksekokulu Bilgisayar Programcılığı (İÖ) Gaz ve Tesisatı Teknolojisi (İÖ) Organik Tarım (İÖ) Tarım Makineleri (İÖ) Ergani Meslek Yüksekokulu Bilgisayar Programcılığı (İÖ) Makine Muhasebe ve Vergi Uygulamaları (İÖ) Silvan Meslek Yüksekokulu Bilgisayar Programcılığı (İÖ) Çocuk Gelişimi (İÖ) Adalet Meslek Yüksekokulu Adalet (İÖ) Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Çocuk Gelişimi (İÖ) İşletme Yönetimi (İÖ) Muhasebe ve Vergi Uygulamaları (İÖ) Yukarıdaki tablolarda belirtilen bölüm ve programların birçoğunda kurulduğundan itibaren hiçbir eğitim-öğretim faaliyeti olmadığı, bazılarında ise en son 2015/2016 eğitim öğretim döneminde öğrenci olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca; 01.10.1997 tarihinde kurulan Sivil Havacılık Yüksek Okulu, 11.12.2009 tarihinde kurulan Yabancı Diller Yüksek Okulu, 05.05.2011 tarihinde kurulan Kulp MYO, 05.11.2013 tarihinde kurulan Lice MYO’nda bugüne kadar hiç eğitim öğretim faaliyeti olmadığı anlaşılmıştır. Hiçbir eğitim öğretim faaliyet olmamasına rağmen aşağıdaki tabloda gösterilen personellere bu birim kadrolarından maaş ödenmektedir. Tablo 12: Eğitim-Öğretim Faaliyeti Olmayan Birimlerdeki Personeller Sivil Havacılık YO Akademik Dolu Kadrolar İdari Dolu Kadrolar Ünvan Sayı Ünvan Sayı Doçent 1 Yüksekokul Sekreteri 1 Yrd. Doçent 1 Bilgisayar İşletmeni 2 Araştırma Görevlisi 8 Toplam 3 Öğretim Görevlisi 3
Toplam 13
Kulp MYO Akademik Dolu Kadrolar İdari Dolu Kadrolar

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 63 Ünvan Sayı Ünvan Sayı Öğretim Görevlisi 1 Yüksekokul Sekreteri 1 Toplam 1 Bilgisayar İşletmeni 1
Hizmetli 3
Toplam 5
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, fiilen öğrencisi olmayan birimlerin olması ve eğitim-öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmemesi 2547 sayılı kanunda belirtilen amaç, hedef ve ilkeler ile kalkınma plan ve programlarında belirtilen hedeflerle uyumlu olmamaktadır. Bunun yanında eğitim-öğretim faaliyeti olmayan birimlerde öğretim üyesi ve idari personel istihdam edilmesi ve maaşlarının bütçeden ödenmesinin kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanımı ilkesine aykırı olduğu değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemiz kayıtlarının tetkikinde; bulguya konu olan Dicle Üniversitesi fakülte, yüksekokul ve meslek yüksekokulları bünyesinde bulunan bölümlerin çoğunun ikili öğretim yapılan birimler olduğu bu bölümlerin gece eğitim yapmaları nedeniyle bölgemizdeki terör olaylarından dolayı eğitimlerine geçici olarak Yükseköğretim Kurumu tarafından ara verildiği, bazı bölümlerin yeni açıldığı ve öğretim elamanlarının teminine çalışıldığı bu çalışmalar sonucunda öğrenci alımına başlanılacağı tespit edilmiştir. Ayrıca çok eski yıllardan beri eğitim – öğretim faaliyeti yapmayan birimlerinde durumlarının değerlendirilmesi yapılmaktadır. Ayrıca; eğitim - öğretim faaliyeti bulunmayan birimlerdeki akademik personeller ders vermeleri ve idari görevlerde de görevlendirilmiştir. İdari personellerin ise Üniversitemizin diğer birimlerinde ders vermek, görevlendirildiğinden dolayı kaynakların etkili ekonomik ve verimli kullanımı ilkesine riayet edilmiştir.(EK:12)" Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, özetle bölümlerin çoğunun ikili öğretim yapılan birimler olduğu bu bölümlerin gece eğitim yapmaları nedeniyle bölgedeki terör olaylarından dolayı eğitimlerine geçici olarak Yükseköğretim Kurumu tarafından ara verildiği, bazı bölümlerin yeni açıldığı ve öğretim elamanlarının teminine çalışıldığı bu çalışmalar sonucunda öğrenci alımına başlanılacağı, ayrıca çok eski yıllardan beri eğitim–öğretim faaliyeti yapmayan

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 64 birimlerinde durumlarının değerlendirilmesinin yapıldığı, eğitim- öğretim faaliyeti bulunmayan birimlerdeki akademik personellerin ders vermeleri ve idari görevlerde görevlendirildiği, idari personellerin ise üniversitenin diğer birimlerinde görevlendirildiği ifade edilmektedir. Bulguda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere fiilen öğrencisi olmayan bölümlerin/birimlerin olması ve eğitim-öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmemesi 2547 sayılı kanunda belirtilen amaç, hedef ve ilkeler ile kalkınma plan ve programlarında belirtilen hedeflerle uyumlu olmamaktadır. Bunun yanında eğitim-öğretim faaliyeti olmayan birimlerde öğretim üyesi ve idari personel istihdam edilmesi ve maaşlarının bütçeden ödenmesinin kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanımı ilkesine aykırı olduğu değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 65 8. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU Kurum Kodu: 38.27 ADI: DİCLE ÜNİVERSİTESİ YIL:2017 Ekonomik Kodlar GİDERİN TÜRÜ Cari Yıl (N) Ekonomik Kodlar GELİRİN TÜRÜ Cari Yıl (N) 630 GİDERLER HESABI 352.002.647,13 600 GELİRLER HESABI 405.447.667,04 630.01 Personel Giderleri 214.840.662,84 600.03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 17.883.845,87

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 66 630,02 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 32.773.890,43 600.04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 335.742.254,24 630.03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 58.433.788,00 600.05 Diğer Gelirler 28.287.217,77 630.05 Cari Transferler 8.664.329,35 600.11 Değer ve Miktar değişimleri Gelirleri 23.534.349,16 630.11 Değer ve Miktar Değişimleri Giderleri 110.577,78 610 İNDİRİM, İADE VE ISKONTOLAR HESABI 317.329,40 630.12 Gelirlerin Ret ve İadesinden Kaynaklanan Giderler 171.061,80 610.03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 317.329,40 630.13 Amortisman Giderleri 10.743.205,87 NET GELİR TOPLAMI 405.130.337,64 630.14 İlk Madde ve Malzeme Giderleri 5.952.723,75
630.20 Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Giderler 69.550,78
630.30 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 19.809.554,34
630.99 Diğer Giderler 433.302,19
GİDERLER TOPLAMI 352.002.647,13
GİDERLER TOPLAMI (A) 352.002.647,13
GELİRLER TOPLAMI (B) 405.447.667,04
İNDİRİM, İADE, İSKONTO TOPLAM (C ) 317.329,40 NET GELİR (D=B-C) 405.130.337,64 FAALİYET SONUCU D-A 53.127.690,51

DİCLE ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ....................... 68
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................. 69
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 69
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 69
5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ......................................................................................... 71
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 73
7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 74
8. EKLER ...................................................................................................................................................... 100

TABLOLAR Tablo 1: Muhasebe Kayıtlarında Olmayan Banka Hesapları ve Bakiyeleri Tablo 2: Aktifleştirilmeden Doğrudan Giderleştirilen Yazılım Alımları Tablo 3: KİK Md. 22/D Yöntemiyle Görüntüleme Hizmeti Alımları Tablo 4: Tıbbi Kötü Uygulamadan Kaynaklanan ve Rücu İşlemi Yapılmayan Tazminatlar Tablo 5: Sözleşme Yapılmaması Nedeniyle Kurumun Mahrum Kaldığı Gelir Tutarı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 68

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü muhasebe, hesap ve işlemleri Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir. Bu bağlamda döner sermeye işlemlerinin sonuçlarını göstermek üzere anılan Yönetmelik’in 565 ve 573’üncü maddelerinde sayılan mali tablolar düzenlenmektedir. Döner Sermaye İşletmesinin muhasebe kayıt işlemleri, Maliye Bakanlığına bağlı muhasebe yetkilisince Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. 2017 yılı bilançosunda sermayesi 60.225,00 TL olup, toplam aktif büyüklüğü 63.924.663,25 TL’dir. Döner sermaye gelir toplamı 260.680.462,21 TL, gider toplamı 308.362.448,15 TL olup, gelir tablosunda yılsonu itibariyle tahakkuk eden zarar toplamı 46.749.551,20 TL olarak gerçekleşmiştir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Yevmiye defteri  Geçici ve kesin mizan  Bilanço  Envanter Defteri  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu  Gelir tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 69 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 70 uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 71 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Muhasebe Kayıtlarında Olmayan Banka Hesaplarının Bulunması Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü Döner Sermaye Saymanlığı hesap ve işlemleri ile banka kayıtlarının incelenmesinde kurum adına açıldığı belirtilen banka hesaplarının dışında başka banka hesaplarının da bulunduğu tespit edilmiştir. Türkiye genelinde faaliyet gösteren bankalar ile yapılan yazışmalar neticesinde, Döner Sermaye Saymanlığı tarafından bildirilen banka hesapları dışında tespit edilen hesaplara ilişkin tablo aşağıda gösterilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 3’üncü maddesinde; borçlanma suretiyle elde edilen imkânlar dâhil kamuya ait gelirler, taşınır ve taşınmazlar, hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerler kamu kaynağı olarak tanımlanmıştır. Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların hesap verme sorumluluğu Kanun’un 8’inci maddesinde, üst yöneticilerin sorumlulukları altındaki kaynakların kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesi, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi ve izlenmesinden doğan sorumluluğu ise Kanunun 11’inci maddesinde düzenlenmiştir. Mezkur Kanun’un 49’uncu maddesinde; kurumun muhasebe sisteminde bulunan hesapların kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulacağı, 50’nci maddesinde de bütün malî işlemlerin muhasebeleştirilmesinin ve her muhasebe kaydının belgeye dayanmasının şart olduğu hüküm altına alınmıştır. Kurumun hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi için banka hesaplarından yapılan işlemler ile yılsonunda hesapta bulunan bakiyelerin ilgili muhasebe hesaplarında izlenmesi zorunludur. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince, aşağıdaki tabloda belirtilen bankalar nezdinde Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü Döner Sermaye Saymanlığı adına açılmış olan hesapların ve bu hesaplarda bulunan toplam 123.216,48 TL’nin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 72 kurumun muhasebe kayıtlarında yer almadığı, bu haliyle mali tabloların tam ve doğru bilgi vermediği anlaşılmaktadır. Tablo 1: Muhasebe Kayıtlarında Olmayan Banka Hesapları ve Bakiyeleri Banka Adı Hesap No Hesabın Adı 2017 Yılsonu Banka Bakiyesi VAKIF BANK 0015800729818120 5 DİCLE ÜNİVERSİTESİ DONER SERMAYE SAYMANLIĞI 256,69 0015800729818121 7 DİCLE ÜNİVERSİTESİ DONER SERMAYE SAYMANLIĞI 26.955,19 0015800729818124 8 DİCLE ÜNİVERSİTESİ DONER SERMAYE SAYMANLIĞI 10.466,15 0015800729957187 1 DİCLE ÜNİVERSİTESİ DONER SERMAYE SAYMANLIĞI 77.649,23
Toplam 115.327,26 TL ZİRAAT BANKAS I 35832337-5005 D.Ü.ZİRAAT FAKÜLTESİ 15,34 35832337-5008 D.Ü.ZİRAAT FAKÜLTESİ 762,05 35832337-5009 D.Ü.ZİRAAT FAKÜLTESİ 3,89 35832337-5014 D.Ü.ZİRAAT FAKÜLTESİ 2,02 35832337-5017 D.Ü.ZİRAAT FAKÜLTESİ 6.024,99 35832337-5335 D.Ü.ZİRAAT FAKÜLTESİ 30,48 74023974-5001 D.Ü.KARİYER PLANLAMA VE UYGULAMA 0,00 63361809-5001 D.Ü.MİMARLIK FAKÜLTESİ 887,04 63949747-5001 D.Ü.FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ 45,20 58429855-5001 D.Ü.İLAHİYAT FAKÜLTESİ 3,14 58429855-5002 D.Ü.İLAHİYAT FAKÜLTESİ 115,07
Toplam 7.889,22 TL
Genel Toplam 123.216,48 TL Kamu idaresi cevabında; "Döner Sermaye Saymanlığımız kurum adına açıldığı belirtilen banka hesaplarının dışında başka banka hesaplarının bulunduğu tespit edilmesine ilişkin olarak hesaplarının kapatılabilmesi amacıyla ilgili bankalara EK:(1-2) yazı yazılarak hesap bakiyelerinin Saymanlık nezdindeki hesaplara aktarılması ve işlem sonunda denetim bulgusunda belirtilen hesapların kapatılması talebinde bulunulmuştur." Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda belirtilen banka hesaplarının kapatılması ve bakiyelerinin Saymanlık nezdindeki hesaplara aktarılması için ilgili bankalara yazıldığı belirtilmektedir. Bulguda belirtilen banka hesaplarında bulunan toplam 123.216,48 TL kurumun muhasebe kayıtlarında yer almamış, 2017 yılı dönem sonu mali tabloları tam ve doğru bilgi vermemiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 73 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi’nin 2017 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 74 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabında Sadece Alacağın Aslının Kayıtlı Olması Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü Saymalığı mali tablolarında 136 Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabında kayıtlı tutarın sadece alacakların aslını içerdiği, alacaklara ilişkin faizlerin hesap tutarına dahil edilmediği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nde düzenlenen 140 Kişilerden Alacaklar Hesabının benzeri, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde 136 Diğer çeşitli alacaklar hesabı olarak düzenlenmiştir. Bu hesabın niteliği söz konusu Yönetmelik’in 119’uncu maddesinde; “Diğer çeşitli alacaklar hesabı, ticari olmayan ve başka bir hesaba da dâhil edilemeyen alacakların izlenmesi için kullanılır.” Şeklinde belirtilmiştir. Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 120’nci maddesinde; “Diğer çeşitli alacaklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç

1. Sayıştay, adlî, idarî ve askerî mahkemelerce tazmin hükmedilenler ile inceleme, teftiş ve denetimler sonucu fazla ve kanunsuz verildiği veya noksan tahsil edildiği tespit edilen tutarlar bu hesaba borç, 649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar Hesabına alacak kaydedilir.
2. Sosyal güvenlik kurumlarına maaş ve ücretlerden fazla veya yersiz kesilmek suretiyle gönderilen tutarlar bu hesaba borç, işletme hissesini oluşturan tutar 649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar Hesabına, fazla kesintiden dolayı noksan hesaplanan gelir vergisi tutarı 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabına, personele ödenmesi gereken tutar ise 335 Personele Borçlar Hesabına alacak kaydedilir.
3. İşletmeden ayrılan personelin borcu bu hesaba borç, 135 Personelden Alacaklar Hesabına alacak kaydedilir.
4. Diğer çeşitli alacaklar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
5. Diğer alacaklara yürütülün faizler bu hesaba borç, 649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar Hesabına alacak kaydedilir. b) Alacak
6. Diğer çeşitli alacaklardan nakden veya hesaben yapılan tahsilatlar bu hesaba

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 75 alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.” Denilmektedir. Aynı Yönetmelik’in “Hüküm bulunmayan hâller” başlıklı 599’uncu maddesinde Yönetmelikte hüküm bulunmayan hâllerde, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile 30.12.2006 tarihli ve 26392 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin genel esaslarının, kıyasen uygulanacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre 140 Kişilerden Alacaklar Hesabında kayıtlı olan tutarlar için faiz hesaplanması gerektiği gibi Döner Sermayeli İşletmeler tarafından kullanılan 136 Diğer çeşitli alacaklar hesabına kayıtlı alacak tutarları içinde faiz tutarı hesaplanarak muhasebe kayıtlarına intikal ettirilmesi gerekmektedir. Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü Saymalığı 2017 yılsonu bilançosunda 136 Diğer çeşitli alacaklar hesabında kayıtlı olan 3.036.479,23 TL sadece alacağın aslına ilişkin olup faizi içermemektedir. Döner Sermaye İşletme Saymanlığından bu alacak tutarına ilişkin faizleri hesaplaması talep edilmiş ve faiz tutarı 1.381.792,45 TL olarak belirlenmiştir. Buna göre Döner Sermaye İşletmesinin mali tablolarında 136 Diğer çeşitli alacaklar hesabındaki gerçek alacak tutarı (3.036.479,23+1.381.792,45)=4.418.248,16 TL'dir. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde 1.381.792,45 TL tutarındaki faizin kaydedilmemesi bilançoda 136 Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabının borç tutarının bu tutar kadar düşük görünmesine sebep olmuştur. Kamu idaresi cevabında; "Diğer çeşitli alacaklar hesabında sadece alacağın aslının kayıtlı olduğu alacaklara ilişkin faizlerin hesap tutarına dâhil edilmediği tespit edildiği rapor edilmiştir. Her ne kadar Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinde 136 Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabının borç ve alacak kaydında yürütülen faizler için Muhasebe kaydı yapılması gerektiği belirtildiğinden uygulamada 135-Personelden Alacaklar Hesabı 136- Diğer Çeşitli Alacaklar hesabına ait alacağın aslı tahsil edildiği sırada, alacağın aslının kayıt yapıldığı tarihten tahsil edildiği tarihe kadar oluşan faiz miktarı hesaplanarak tahakkuk ettirilip, toplam tutara dâhil edilmektedir." Denilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 76 Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, özetle alacağın aslı tahsil edildiği sırada, alacağın kayıt tarihinden itibaren faiz miktarı hesaplanarak tahakkuk ettirilerek, toplam tutara dâhil edildiği ifade edilmektedir. Bulguda ayrıntılı açıklandığı üzere 136 Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabında kayıtlı alacakların faizlerinin de hesaplanarak muhasebe kayıtlarına yansıtılması gerekmektedir. Böyle yapılmayarak 1.381.792,45 TL tutarındaki faizin kaydedilmemesi sonucu 2017 yılı dönem sonu mali tablolarında 136 Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabının borç tutarının bu tutar kadar düşük görünmesine neden olmuştur. BULGU 2: Döner Sermaye İşletmesi'ndeki Tüm Demirbaş, Makine ve Cihazların Özel Bütçeye Devredilmesi ve Devredilen Tutarın Dönem Net Zararı Olarak Muhasebeleştirilmesi Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde bulunan tüm demirbaşlar özel bütçeye aktarılmış, bu durum kurum mali tablolarında hataya neden olmuştur. 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58. Maddesine Göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik'in 6'ncı maddesine göre sadece öğretim üyelerinin katkılarına dayanmayan gelirlerle alınan demirbaş, makine ve cihazların özel bütçeye aktarılması gerekmektedir. Mezkûr Yönetmelik'in 6'ncı maddesinde; “Öğretim üyelerinin katkılarına dayanmayan döner sermaye işletmeleri dışındaki döner sermaye gelirleri ile alınan araç, gereç ve öteki demirbaş eşya (Canlı demirbaş hariç) her mali yılın sonunda üniversite ayniyat saymanlığına devredilir.” denilmektedir. Bu ifadeden anlaşılan, döner sermaye işletmelerinin kendi gelirleri ile alınan demirbaşlar kendi bünyesinde, diğer veya dıştan elde edilen gelirlerle alınan demirbaşlar üniversite taşınırı olarak muhafaza edilmesi şeklinde olmalıdır. Bunun aksine, döner sermaye işletmelerinin elde ettiği gelirler ile alınan tüm demirbaşların üniversite taşınırına devredilmesi yönetmelik ve uygulama açısından uygun olmamaktadır. Bu durum ayrı bütçe, gelir ve muhasebe sistemleri olan döner sermaye ve özel bütçede sorumluk tayinini de zorlaştırmaktadır. Ayrıca bu nedenle 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı ile 255 Demirbaşlar Hesabına amortisman ayrılamamaktadır. Halbuki Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi programında 253 ve 255 no’lu hesaplara ilişkin amortisman ayırma işlemleri yer almaktadır. Yapılan bu hatalı uygulama Kurumun mali tablolarını da etkilemiştir. Şöyle ki; Döner Sermaye İşletmesi’nde demirbaş, makine ve cihazların özel bütçeye aktarılmasına ilişkin yapılan yılsonu kaydında 253 Tesis, makine ve cihazlar hesabı ile 255 Demirbaşlar hesabı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 77 bakiyeleri toplamı olan 1.090.933,51 TL 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına borç, 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabına alacak kaydedilmiştir. Daha sonra söz konusu tutarlar yıl sonu işlemleri kapsamında Dönem net karı veya zararı hesabına aktarılmıştır. Dolayısıyla Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi’nin 2017 yılı sonu itibariyle gelir tablosunda yer alan 692 Dönem Net Karı veya Zararı Hesabı ile bilançoda yer alan 591 Dönem Net Zararı Hesabı bakiyesi olan 46.749.551,00 TL’nin 1.090.933,51 TL’si döner sermaye bünyesinde bulunan demirbaş, makine ve cihazların devredilmemesi gerekirken özel bütçeye devredilmesi için yapılan muhasebe kayıtlarından kaynaklanmıştır. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde bulunan demirbaşların özel bütçeye aktarılması sonucu Döner Sermaye İşletmesi’nin 2017 yılı Gelir Tablosu 692 Dönem Net Karı veya Zararı Hesabı ile yılsonu bilançosu 591 Dönem Net Zararı Hesabı’nda 1.090.933,51 TL’lik hata oluşmuştur. Kamu idaresi cevabında; "Döner Sermaye İşletmemizde Tüm Demirbaş, Makine ve Cihazların özel bütçeye devri yapılmayacak, gerekli özen gösterilerek gelir tablosu ve yılsonu bilançosunda belirtilen hatanın oluşmamasının sağlanmasına yönelik gerekli tedbirler alınacaktır." Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, özetle bulgu konusunda gerekli tedbirlerin alınacağı belirtilmektedir. Ancak Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde bulunan demirbaşların özel bütçeye aktarılması sonucu Döner Sermaye İşletmesi’nin 2017 yılı Gelir Tablosu 692 Dönem Net Karı veya Zararı Hesabı ile yılsonu bilançosu 591 Dönem Net Zararı Hesabı’nda 1.090.933,51 TL’lik hata oluşmuştur. BULGU 3: Hastanelerin Kullanımı İçin Alınan Bilgisayar Yazılımlarının Haklar Hesabına Kaydedilmeden Doğrudan Giderleştirilmesi Dicle Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi ile Diş Hekimliği Fakültesi Hastanesi’nin kullanımı için alınan ve aşağıdaki tabloda ayrıntısı verilen bilgisayar yazılımlarının 260 Haklar Hesabında takip edilmesi gerekirken 740 ve 770 Hesapları kullanılarak doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 78 Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 Haklar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 222’nci maddesinde Haklar hesabının, bedeli karşılığı edinilen imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Mezkûr Yönetmeliğin “Hesabın işleyişi” başlıklı 223’üncü maddesinde ise hakların, maliyet bedeli ile 260 Haklar Hesabına borç, ilgili hesaplara alacak kaydedileceği, yararlanma süresi belli olanların sürenin bitiminde, yararlanma süresi belli olmayanların 5’inci yılın sonunda bu hesaba alacak, 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, İdarece alınan ve aşağıdaki tabloda ayrıntıları verilen bilgisayar yazılımlarının 260 Haklar hesabı ve 268 Birikmiş amortismanlar hesabı kullanılarak aktifleştirilerek amortisman ayrılması gerekirken, 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı ve 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı kullanılarak doğrudan giderleştirilmiştir. Dolayısıyla bilgisayar yazılımlarının dönem sonu bilançosunda takip edilmediği, bu şekilde yapılan kayıt sonucunda ilgili hesaplarda 2017 yılı dönem sonu mali tablolarında 1.119.519,42 TL tutarında hata meydana gelmiştir. Tablo 2: Aktifleştirilmeden Doğrudan Giderleştirilen Yazılım Alımları İşletme Adı Yevmiye Tarihi Yevmiye No Hesap Adı Yazılım Adı Yapılan Ödeme Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi 28.02.2017 2122 Bilgisayar Hizmeti Alımları ….. HASTANE BİLGİ YÖNETİM SİSTEMİ 53.638,08 24.03.2017 3050 45.312,00 30.05.2017 6411 45.312,00 31.05.2017 6567 45.312,00 20.06.2017 7549 45.312,00 25.07.2017 8841 45.312,00 13.09.2017 10901 45.312,00 29.09.2017 11850 45.312,00 9.11.2017 13495 45.312,00 21.11.2017 14002 45.312,00 18.12.2017 15172 45.312,00 29.12.2017 16202 45.312,00 Dicle Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Hastanesi 3.02.2017 82 Veri Hazırlama ve Bilgi İşlem Hizmeti Giderleri ….. HASTA YÖNETİM SİSTEMİ 48.697,83 2.03.2017 182 48.758,95 4.04.2017 274 48.758,95 2.05.2017 373 48.332,67 2.06.2017 475 48.758,95 4.07.2017 586 48.758,95 3.08.2017 703 48.006,99 7.09.2017 819 48.683,77 4.10.2017 915 48.683,77 3.11.2017 1028 48.683,77

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 79 1.12.2017 1112 39.190,95 29.12.2017 1242 42.133,79 Toplam Ödeme 1.119.519,42 TL Kamu idaresi cevabında; "Hastanelerimizin kullanımı için alınan bilgisayar yazılımlarının haklar hesabına kaydedilmeden doğrudan giderleştirilmesine ilişkin düzeltmeler yapılarak tahakkuklarda 260-Haklar Hesabı kullanılacaktır." Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bulguda belirtilen hususlara iştirak edilmiş olup, 2018 yılında yapılacak kayıtların, 2017 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 4: Teknoloji Geliştirme Bölgesi A.Ş.'ye Yapılan Ödemenin Hatalı Kaydedilmesi Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Saymanlık Müdürlüğü tarafından Teknoloji Geliştirme Bölgesi A.Ş.’ye yapılan ödemenin 248 Diğer mali duran varlıklar hesabında izlendiği görülmüştür. Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yönetici şirket kurucuları” başlıklı 14’üncü maddesinin 5’inci fıkrasında; “Yönetici şirket ortaklarından; üniversiteler, yüksek teknoloji enstitüleri ya da kamu Ar- Ge merkez veya enstitüleri, yönetici şirkete taahhüt ettikleri sermaye payını döner sermaye gelirlerinden ödeyebilir.” Denilmektedir. Merkezi Yönetim Bütçe ve Muhasebe Yönetmelik’inin 241 Mal ve hizmet üretilen kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabı bölümünün “Hesabın niteliği” başlıklı 159’uncu maddesinde ise; “(1) Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabı; mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kâr ve zararlar, bütçeye iade olunan sermayeler ile bu kurumlara ikrazen verilen özel tertip iç borçlanma senetleri bedelinden, bu kurumların ödenmemiş sermayelerine mahsup edilenlerin izlenmesi için kullanılır.” Denilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre üniversitelerin Teknoloji Geliştirme Bölgesi A.Ş.’ye yönelik sermaye taahhütleri döner sermaye bütçesinden ödenebilmekte olup, bu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 80 ödemelerin üniversite aracılığı ile yapılması gerekmektedir. Zira üniversiteler döner sermayelerinden elde etmiş olduğu bu kaynağı ödeme için kullandıklarında 241 Mal ve hizmet üretilen kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabına kaydetmesi ve izlemesi gerekmektedir. Dolayısıyla döner sermayelerce üniversite adına aktarım yapıldığında bu aktarıma ilişkin kaydın döner sermaye için bir gider kaydı olması gerektiği ve bunun dışında bir alacak kaydının yapılmaması gerektiği açıktır. Zaten Dicle Üniversitesi tarafından Teknoloji Geliştirme Bölgesi A.Ş.’ye yapılan 3.120.000,00 TL sermaye taahhüdü üniversitenin mizanında 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına kaydedilmiştir. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde Teknoloji Geliştirme Bölgesi A.Ş.’ye farklı tarihlerde Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü Saymanlığı tarafından üniversite adına yapılan toplam 170.000,00 TL’lik ödemenin doğrudan giderleştirilmesi gerekirken, Döner Sermaye İşletmesince 248 Diğer mali duran varlıklar hesabına kaydının yapılması hatalı olmuştur. Kamu idaresi cevabında; "Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü Saymanlığı tarafından Üniversitemiz adına, Teknoloji Geliştirme Bölgesi A.Ş.'ye, yapılan hatalı kaydı düzletilerek, 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına doğru çalışması sağlanacaktır." Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, hatalı kaydın düzeltileceği belirtilmekte olup, 2018 yılında yapılacak muhasebe kaydının 2017 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 5: Üniversite Hastanesinde Çalışmakta Olan Bazı Öğretim Üyelerinin İdare ile Herhangi Bir Kurumsal Sözleşme İmzalamadığı Halde Özel Sağlık Kuruluşlarında Çalışması Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesinde kadrosu bulunan 7 öğretim görevlisinin idare ile herhangi bir kurumsal sözleşme imzalanmamasına rağmen özel sağlık kurumlarında çalışmaya devam ettikleri tespit edilmiştir. Tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olan öğretim elemanlarının çalışma rejimleriyle ilgili olarak 5947 sayılı Kanunla getirilen düzenlemelerle, üniversite

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 81 öğretim elemanları açısından kısmi süreli çalışma imkânı sona ermiş, devamlı statüde çalışma esası benimsenmiş ve öğretim elemanlarının, 2547 sayılı Kanun ile diğer kanunlarda belirlenen görevler ve telif hakları hariç olmak üzere, yükseköğretim kurumlarından başka yerlerde ücretli veya ücretsiz, resmi veya özel başka herhangi bir iş göremeyecekleri, ek görev alamayacakları, serbest meslek icra edemeyecekleri düzenlenmek suretiyle bu öğretim elemanlarının mesai saatleri dışında mesleki faaliyette bulunmaları yasaklanmıştır. Ancak Anayasa Mahkemesinin 16.7.2010 tarihli ve E.2010/29, K.2010/90 sayılı kararıyla bu düzenlemelerin bir kısmı iptal edilmiş ve tam zamanlı olarak çalışan söz konusu öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında olmak kaydıyla, istedikleri takdirde, serbest meslek faaliyetinde bulunmaları veya özel kuruluşlarda çalışmaları mümkün olmuştur. Kanun koyucu daha sonra 6514 sayılı Kanunla söz konusu öğretim elemanlarının çalışma rejimini değiştirmiş ve bazı istisnalar dışında bunların mesai saatleri dışında mesleki faaliyette bulunmalarını ve özel kuruluşlarda çalışmalarını yeniden yasaklamıştır. Anayasa Mahkemesi, bu faaliyetlerin üç ay içinde sona erdirilmesiyle ilgili dava konusu kurallar hakkında 09.04.2014 tarih ve E.2014/61, K.2014/6 (Yürürlüğü Durdurma) sayılı kararıyla sonradan giderilmesi güç veya olanaksız durum ve zararların önlenmesi için esas hakkında karar verilinceye kadar yürürlüklerinin durdurulmasına karar vermiştir. Anayasa Mahkemesi yaptığı yargılama sonucunda 07.11.2014 tarih ve E.2014/61 ve K. 2014/166 kararıyla 6514 sayılı kanunla 2547 sayılı kanunun geçici 64’üncü maddesiyle getirilen; “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunmakta veya özel kuruluşlarda çalışmakta olan öğretim üyeleri, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren üç ay içinde bu faaliyetlerini sona erdirir; bu süre içinde sona erdirmeyen öğretim üyelerinin üniversiteyle ilişikleri kesilir.” hükmünü iptal etmesine karşılık, yine 6514 sayılı kanun ile 2547 sayılı kanunun 36’ncı maddesine eklenen 7 ve 8’inci fıkraları ile 58’inci maddesine eklenen hükümlerin iptal edilmesi istemini reddetmiştir. Anayasa Mahkemesi’nin iptal istemini reddetmesi neticesinde halen yürürlükte olan ve 6514 sayılı kanun ile değişik 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 36’ncı maddesi; “(Ek fıkra: 2/1/2014-6514/11 md.) Tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olan öğretim elemanları, kanunlarda belirtilen hâller dışında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 28 inci maddesi hükmüne tabidir. Ancak bunlardan profesör ve doçent kadrosunda olanlar, her bir anabilim dalındaki kadrolu profesör ve doçent sayısının yüzde 50’sini geçmemek, bir yıla kadar kurumsal sözleşme yapılmak ve geliri üniversite döner

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 82 sermayesi hesabına kaydedilmek şartıyla ve ilgilinin muvafakati ile mesai dışında özel hastaneler veya vakıf üniversitesi hastanelerinde çalıştırılabilir. Bu şekilde çalıştırılabileceklerin hesabında küsurat dikkate alınmaz ve çalıştırılacak öğretim üyeleri, Sağlık Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulunca belirlenecek yüzde 50’si uygulama, yüzde 50’si de akademik faaliyetlerinden oluşacak önceki yılın performans kriterlerine göre belirlenir. Bu fıkra kapsamında çalıştırılan öğretim üyeleri; a) Aynı anda birden fazla sözleşme ile çalıştırılamaz. b) Aylık sözleşme ücretleri, mesai dışı toplam tavan ek ödeme brüt tutarından az olamaz. c) Altıncı fıkrada sayılan idari görevlerde bulunamaz. ç) 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde ilave ücret alınmak suretiyle hizmet veremez. d) İlgili mevzuata ve sözleşme hükümlerine aykırı davranmaları hâlinde, idari ve disiplin sorumlulukları saklı kalmak kaydıyla bir yıl, üç yıl içinde tekerrüründe beş yıl süreyle bu kapsamda çalıştırılamaz. (Ek fıkra: 2/1/2014-6514/11 md.) Özel hastaneler ve vakıf üniversitesi hastaneleri, tabip ve diş tabibi kadro sayıları için ayrı ayrı hesaplanmak şartıyla ve bu sayıların yüzde 20’sini geçmemek üzere yedinci fıkra kapsamında üniversite ile sözleşme yapabilir. Vakıf üniversiteleri ile iş birliği yapan özel hastanelerde yüzde 20 oranının hesabında, üniversite kadrolarındaki tabip ve diş tabibi dikkate alınmaz. Bunlardan ilgili mevzuata ve sözleşme hükümlerine aykırı davrananların, bu kapsamdaki ilgili sözleşmesi sona erdirilir ve bunlar bir yıl süreyle yeni sözleşme yapamaz. Aykırı davranışın üç yıl içinde tekerrüründe ise beş yıl süreyle yeni sözleşme yapma yasağı uygulanır. (Ek fıkra: 2/1/2014-6514/11 md.) Yedinci fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Yükseköğretim Kurulunun onayı ile üniversite yönetim kurulları tarafından belirlenir.” şeklinde düzenlenmiştir. Yine 6514 sayılı kanunla değişik 2547 sayılı kanunun 58’inci maddesine eklenen (h) ve (ı) bendinde ise; “h) (Ek: 2/1/2014-6514/12 md.) Öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında üniversitede sundukları sağlık hizmetlerinden dolayı 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca alınan ilave ücretler döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanır. Bu tutardan ayrıca Hazine payı kesintisi ve (b) fıkrası uyarınca kesinti yapılmaz. Bu şekilde elde edilen gelirin yüzde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 83 50’sinden az ve yüzde 60’ından fazla olmamak üzere üniversite yönetim kurulunca tespit edilecek oranı, mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunan öğretim üyesine, mesai içinde gerçekleştirilen iş miktarı ve çeşidi dikkate alınarak belirlenen toplam performansı aşmamak kaydıyla, ek ödeme matrahının yüzde 800’ünü geçmemek üzere her ay ayrıca ödenir. Mesai saatleri dışında ilave ücret alınmayacak sağlık hizmetlerini veren öğretim üyeleri için de yüzde 800 oranı uygulanır. Ancak bu fıkra kapsamında öğretim üyelerine yapılacak ek ödeme ile (c) ve (f) fıkraları uyarınca yapılacak ek ödeme toplamı ek ödeme matrahının yüzde 1600’ünü geçemez. Bu fıkra uyarınca dağıtılan gelirlerden kalan tutarlar (b) fıkrasında belirtilen işler ile (c) fıkrasının ikinci paragrafı uyarınca fiilen mesai dışında çalışan diğer personele yapılacak ek ödemede kullanılır. ı) (Ek : 2/1/2014-6514/12 md.) Öğretim üyelerinin 36 ncı maddenin yedinci fıkrası uyarınca çalışmaları karşılığı elde edilen gelirler döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanır. Bu tutardan (b) fıkrası uyarınca kesinti yapılmaz. Bu gelirin yüzde 50’si, herhangi bir limite bağlı olmaksızın hizmeti sunan öğretim üyesine ödenir ve kalan tutar (b) fıkrasında belirtilen işler için kullanılır.” hükümleri yer almaktadır. Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve Anayasa Mahkemesi’nin kararları birlikte değerlendirildiğinde, bugün itibari ile öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında çalışabilmesinin sınırlandırıldığı görülmektedir. Öğretim üyeleri mesai saatleri sonrasında ya üniversite bünyesinde özel muayene yapabilecekler veya kurum ile kanunda belirtilen şartlar doğrultusunda anlaşma yapılması şartıyla vakıf veya özel sağlık kuruluşlarında çalışılabileceklerdir. Bu iki durum dışında ise gerek kendi özel muayenehanelerinde gerekse de diğer sağlık kurumlarında çalışamayacaklardır. Yapılan incelemede Dicle Üniversitesi’nde 6514 sayılı kanunun yürürlüğe girmesinden sonra özel sağlık kurumlarında çalışan öğretim üyelerinden 3’ünün kurumla anlaşma yapmak suretiyle bu faaliyetlerine devam ettikleri, 7’sinin ise kurumla anlaşma yapmadan bu faaliyetlerine devam ettikleri tespit edilmiştir. Anayasa Mahkemesi’nin 6514 sayılı Kanun ile 2547 sayılı kanuna eklenen geçici 64’üncü maddesinin iptaliyle ilgili gerekçeli kararında özel sağlık kuruluşları ile daha önce yapılmış anlaşmaların kazanılmış bir hak olmadığı açıkça ifade edilmiştir. Mahkeme söz konusu iptal gerekçesini açıklarken; “Kazanılmış haklara saygı ilkesi, hukukun genel ilkelerinden birini oluşturmaktadır. Kazanılmış hak, özel hukuk ve kamu hukuku alanlarında genel olarak, bir hak sağlamaya

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 84 elverişli nesnel yasa kurallarının bireylere uygulanması ile onlar için doğan öznel hakkın korunmasıdır. Kazanılmış bir haktan söz edilebilmesi için bu hakkın, yeni kanundan önce yürürlükte olan kurallara göre bütün sonuçlarıyla fiilen elde edilmiş olması gerekir. Kazanılmış hak, kişinin bulunduğu statüden doğan, kendisi yönünden kesinleşmiş ve kişisel niteliğe dönüşmüş haktır. Bir statüye bağlı olarak ileriye dönük beklenen haklar, kazanılmış hak niteliği taşımadığından; Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunmakta veya özel kuruluşlarda çalışmakta olan öğretim üyelerinin bu yönden kazanılmış haklarından söz edilebilmesi olanaklı değildir.” diyerek özel sağlık kuruluşları ile anlaşma yapılmış olmasının kazanılmış hak olamayacağını herhangi bir tereddüte meydan vermeyecek açıklıkla belirtmiştir. Mahkemenin iptal gerekçesi incelendiğinde, 6514 sayılı kanun ile yapılan düzenleme nedeniyle üç aylık bir sürenin işyerlerini kapatmak ve faaliyetlerini sona erdirmek için makul bir süre olmadığı, özel muayene veya özel sağlık kuruluşlarında çalışan öğretim üyelerinin üç ay içerisinde ilişiklerinin kesilmesinin hakkaniyet ve ölçülülük ilkelerine aykırı olduğu, bu nedenle çalışanların mağduriyet yaşayabilecekleri gerekçe gösterilerek düzenlemenin iptal edildiği görülmektedir. Nitekim bu husus gerekçeli kararın son fıkrasında; “Yargı kararları sonrası tam zamanlı çalışan öğretim üyeleri, mesai saatleri sonrası serbest olarak çalışabilecekleri yönünde oluşan kanaat ve beklenti nedeniyle üniversite dışındaki serbest çalışmalarını planlamış, ekonomik ve sosyal hayatlarını bu koşulları öngörmek suretiyle belirlemişlerdir. Öğretim üyelerinin var olan durumun devam edeceğine dair oluşan beklenti ve kanaat nedeniyle planladıkları faaliyet ve çalışmaları ile bunlar gereğince yaratılan hukuki durumlarını dava konusu kurallar gereğince sona erdirmek zorunda olması, aksi hâlde haklarında insan hayatında çok önemli bir hukuki sonuç doğuran istifa etmiş sayılma veya ilişik kesme işlemlerinin uygulanması hakkaniyete aykırıdır. Bu nedenle söz konusu öğretim üyeleri için yargı kararlarına güvenerek mesai sonrası çalışma ve faaliyette bulunmaları bu statünün kazanılmış hak olarak değerlendirilmesini olanaklı kılmasa da bu statülerin belli bir süre devam edeceğine ilişkin meşru bir beklenti oluşturduğu ve bu beklentinin hukuki güvenlik ilkesi gereğince korunması gerektiğinin kabulü gerekir. Ayrıca kanun koyucunun aynı konuyla ilgili pek çok kanun çıkarmış olması da söz konusu öğretim üyelerinin hukuki durumları bakımından belirsiz bir durum yaratmış ve duraksamalara neden olmuştur. Dolayısıyla dava konusu kurallar hukuk devletinin gereği olan hukuki güvenlik ve hukuki belirlilik ilkelerine aykırıdır.” şeklinde açıklanmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 85 Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri yürürlükte olmasına ve Anayasa Mahkemesi kararlarında da özel sağlık kurumlarında anlaşma yapılmaksızın çalışmanın kazanılmış hak olmadığı açıkça ifade edilmesine rağmen Dicle Üniversitesinde 7 öğretim üyesinin idare ile kurumsal herhangi bir sözleşme imzalanmamasına rağmen özel sağlık kuruluşlarında çalışmaya devam ettikleri anlaşılmıştır. Anayasa Mahkemesi’nin 6514 sayılı Kanunla getirilen 2547 sayılı Kanunun geçici 64’üncü maddesini iptal gerekçesi 3 aylık sürenin faaliyetleri sona erdirmek için makul görülmemesi nedeniyle hakkaniyete uygun olmaması ve hukuki güvenlik ve hukuki belirlilik ilkelerine aykırılıktır. Ayrıca Anayasa Mahkemesine 6514 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 36’ncı maddesine eklenen 7’nci ve 8’inci fıkralarının anayasaya aykırılığı iddia edilerek iptali yönünde yapılan başvuru reddedildiğinden söz konusu madde hükümleri hala yürürlüktedir. Bu nedenle bir öğretim görevlisinin mevcut mevzuat hükümleri gereğince özel sağlık kurumlarında çalışabilmesi için ilgilinin bağlı olduğu kurum ile kurumsal sözleşme yapılması gerekmektedir. Ancak söz konusu iptal kararının Resmi Gazete’de yayımlanması üzerinden yaklaşık 4 yıl geçmesine rağmen idare tarafından özel sağlık kuruluşlarında çalışan öğretim üyelerine makul süre içerisinde bu faaliyetlerini sona erdirmeleri hususunda herhangi bir işlem yapılmadığı, yasal düzenleme yapılmaması nedeniyle de söz konusu durumun kazanılmış hak gibi uygulanmaya devam edildiği tespit edilmiştir. Diğer taraftan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 36’ncı maddesinin 7’nci maddesine göre öğretim görevlilerinin özel sağlık kurumlarında çalışabilmesi için kurumla özel sağlık kuruluşu arasında imzalanacak olan sözleşmede aylık sözleşme ücretleri, mesai dışı toplam tavan ek ödeme brüt tutarından az olamaz. Bu tutar söz konusu anlaşma için idare ve öğretim görevlisi açısından taban tutardır. Buna göre 2017 yılı itibari ile doçentlerin ve profesörlerin aylık ek ödeme matrahı ve mesai dışı toplam tavan üzerinden yapılacak olan anlaşmanın minimum aylık ve yıllık bedelleri aşağıda yer alan tabloda gösterilmiştir. Tablo 5: Sözleşme Yapılmaması Nedeniyle Kurumun Mahrum Kaldığı Gelir Tutarı Kadro Unvanı Aylık Ek Ödeme Matrahı Mesai Dışı Toplam Tavan Oranı Aylık Minimum Sözleşme Tutarı Yıllık Minimum Sözleşme Tutarı Döner Sermayeye Ödenmesi Gereken Miktar (%50) Profesör 3.201,86 %800 25.614,88 307.378,56 153.689,28 Sözleşmesiz Çalışan Profesör Sayısı 5 Kurumun Elde Etmesi Gereken Yıllık Min. Gelir 768.446,40 Kadro Unvanı Aylık Ek Ödeme Matrahı Mesai Dışı Toplam Tavan Oranı Aylık Minimum Sözleşme Tutarı Yıllık Minimum Sözleşme Tutarı Döner Sermayeye Ödenmesi Gereken Miktar (%50) Doçent 2.354,54 %800 18.836,32 226.035,84 113.017,92

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 86 Sözleşmesiz Çalışan Doçent Sayısı 2 Kurumun Elde Etmesi Gereken Yıllık Min. Gelir 226.035,84
Toplam 994.482,24 TL Öğretim görevlilerinin özel sağlık kuruluşlarında çalışabilmesi için 2017 yılı verilerine göre yapılması gereken minimum anlaşma tutarı profesörler için aylık 25.614,88 TL, yıllık 307.378,56 TL; doçentler için ise aylık 18.836,32 TL, yıllık 226.035,84 TL’dir. 2547 sayılının kanunun 36’ncı maddesinin 7’nci fıkrasına göre söz konusu tutarının %50’si döner sermaye işletme müdürlüğüne yatırılması gerektiğinden döner sermaye işletmesinin profesör kadrosunda bulunan bir öğretim üyesi için alması gereken yıllık asgari tutar 153.689,28 TL, doçent kadrosunda bulunan bir öğretim üyesi için alması gereken yıllık asgari tutar 113.017,92 TL’dir. Dicle Üniversitesinde profesör kadrosunda 5, doçent kadrosunda 2, toplam 7 öğretim görevlisi kurumsal sözleşme yapmadan özel sağlık kuruluşlarında çalıştığından anlaşma yapılmaması nedeniyle 2017 yılında döner sermaye işletmesinin mahrum kaldığı gelir miktarı minimum 994.482,24 TL’dir. Öte yandan sözleşme yapılması gerekirken yapılmaması nedeniyle öğretim görevlilerinin 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’na göre üniversitede elde etmiş oldukları maaş, ekders ve katkı payı dolayısıyla matrah birleştirmesi yapılamadığından, gerek maaş, ekders ve katkı payı ödemelerinden gerekse de özel sağlık kuruluşlarından elde edilen gelirler üzerinden kesilmesi gereken gelir vergisi eksik kesilmektedir. Sonuç olarak, Dicle Üniversitesinde 6514 sayılı kanun ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 36’ncı maddesine eklenen 7 ve 8’inci madde hükümleri hala yürürlükte olmasına rağmen, bazı öğretim görevlilerinin kurumsal anlaşma olmadan özel sağlık kurumlarında çalışmaya devam ettikleri, bu nedenle döner sermayenin 2017 yılı taban anlaşma tutarından hesaplansa bile asgari 994.482,24 TL gelirden mahrum kalmakta, ayrıca sözleşme yapılmaması nedeniyle maaş, ekders, ve araştırma ve uygulama hastanesinden alınan mesai içi katkı payları ile özel sağlık kurumundan elde edilen gelirin matrah birleştirmesi yapılamadığından genel bütçe gelir vergileri de eksik kesilmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Hastanelerimizde çalışmakta olan Öğretim Üyelerinin Kurumsal Sözleşme imzalamadan özel sağlık kuruluşlarında çalışma için bulgunuz Tıp Fakültesi Dekanlığın'a yazılı olarak bildirilmiş en kısa sürede idaremizce gerekli kararlar alınarak Kurumsal Sözleşme imzalamadan çalışmanın önüne geçilecektir."

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 87 Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, özetle en kısa sürede gerekli kararlar alınarak kurumsal sözleşme imzalamadan çalışmanın önüne geçileceği belirtilmektedir. Bulguda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere kurumsal anlaşma olmadan özel sağlık kurumlarında çalışılması meri mevzuata aykırı olmakta, döner sermaye işletmesinin gelirden mahrum kalmasına, ayrıca maaş, ekders, ve araştırma ve uygulama hastanesinden alınan mesai içi katkı payları ile özel sağlık kurumundan elde edilen gelirin matrah birleştirmesi yapılamadığından genel bütçe gelir vergileri de eksik kesilmesine neden olmaktadır. BULGU 6: İdare Tarafından Gerçekleştirilen Görüntüleme Hizmet Alımının Parçalara Bölünerek Doğrudan Temin Yöntemi İle Alınması Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi tarafından yapılan hizmet alımlarının incelenmesinde; aynı nitelikte olan görüntüleme hizmet alımlarının parçalara bölünerek temel ihale usulü olan açık ihale usulü yerine doğrudan temin yöntemiyle sağlandığı tespit edilmiştir. Aşağıdaki tablodan görüleceği üzere, İdare tarafından gerçekleştirilen görüntüleme hizmet alımına ilişkin olarak, doğrudan temin yöntemi uygulanarak parçalara bölünme yolu ile alım işlemi gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Aynı tarihlerde, bazılarında aynı gün içerisinde yapılan ve niteliği aynı olan işe ilişkin yapılan ödemelerin her biri 2017 yılı için Büyükşehir Belediyesi sınırları içindeki idareler için belirlenmiş olan 58.555 TL olan doğrudan temin limitinin hemen altında kalmaktadır. Ancak aynı tarihlerde yapılan sözkonusu görüntüleme hizmet alımlarının toplam tutarları, doğrudan temin limitini aşmaktadır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun "Temel İlkeler" başlıklı 5’inci maddesinde idarelerin bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin kısımlara bölünemeyeceği, Açık İhale usulünün temel ihale usulü olduğu hüküm altına alınmıştır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde niteliği bakımından aynı olan görüntüleme hizmet alımına ilişkin gerçekleştirilen harcamaların, rekabeti ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlayacak şekilde temel ihale usullerinden biri olan açık ihale usulü ile yapılması gerektiği, eşik değerlerin altında kalacak şekilde parçalar halinde istisnai bir alım

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 88 yöntemi olan doğrudan temin yöntemi ile temininin kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı değerlendirilmektedir. Tablo 3: KİK Md. 22/D Yöntemiyle Görüntüleme Hizmeti Alımları YEVMİYE TARİHİ YEVMİYE NO KDV HARİÇ ÖDEME YÜKLENİCİ 15.06.2017 7293 54.084,20 .......... SAĞLIK HİZM TIB MSM İTH İHR LTD ŞTİ 15.06.2017 7294 56.131,55 21.06.2017 7574 55.432,70 30.06.2017 7679 54.156,63 30.06.2017 7692 55.262,86 17.07.2017 8494 55.035,21 17.07.2017 8495 55.994,06 28.07.2017 8945 56.326,58 28.07.2017 8946 54.401,96 31.07.2017 9018 53.117,70 11.08.2017 9342 56.067,72 11.08.2017 9343 55.825,40 23.08.2017 10371 54.815,25 23.08.2017 10372 56.656,71 23.08.2017 10373 55.621,86 13.09.2017 10917 55.300,65 20.09.2017 11076 55.435,94 29.09.2017 11851 55.215,74 29.09.2017 11852 55.671,84 29.09.2017 11853 55.117,46 29.09.2017 11945 54.464,15 29.09.2017 11946 54.592,77 20.10.2017 12412 55.529,49 20.10.2017 12421 56.268,53 20.10.2017 12423 56.988,96 20.11.2017 13918 55.537,72 20.11.2017 13919 55.533,39 20.11.2017 13920 55.920,67 20.11.2017 13922 57.291,78 20.11.2017 13923 55.861,88 21.11.2017 14012 55.723,29 30.11.2017 14323 56.071,56 30.11.2017 14324 54.485,46 30.11.2017 14601 58.429,28 30.11.2017 14602 56.612,10 30.11.2017 14603 55.625,75 30.11.2017 14604 55.846,29 30.11.2017 14605 56.061,97 Toplam Ödeme (KDV Hariç) 2.112.517,07 TL Kamu idaresi cevabında; Kamu idaresi cevabında 2014 yılında 36 Aylık Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı İşlem Karşılığı Tomoterapi Cihazı Hizmet İhalesi yapıldığı, 07/05/2014 tarihinde yüklenici ile sözleşme akdedildiği ve 20/10/2014 tarihinde işe başlandığı belirtilmiştir. Yürütülen işin ihlesine ilişkin olarak 2016 yılında yürütülen bir soruşturma nedeniyle İhale Komisyonu üyelerinin soruşturulduğu, soruşturma sürecinde sözleşmesi sona

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 89 erecek iş için Komisyon Üyesi olan Radyasyon Onkolojisi Öğretim Üyeleri ve Uzman personelleri gözaltına alındığı, bu süreçte ilgili personeller açığa alındığından ilk sorgularından sonra serbest bırakıldıkları, personeller için kurum içi soruşturma açıldığı ve soruşturma tamamlanıp görevlerine başlatıldığı belirtilmiştir. Yeni ihale için teknik uzman desteğinde gecikme olduğu ve yeni yapılan ihaleye daha özen gösterilerek 25/07/2017 tarihinde 36 aylık hizmet ihalesine çıkıldığı ve 21/11/2017 tarihinde yeni işe başlandığı, bu sürece kadar yukarıda bahsedilen olağan dışı süreç sonucu kanser hastalarının ışınla tedavi edilmesindeki kamu hizmeti sürecinin aksatılmadan devamının sağlanması, kanser hastalarının tedavisine yönelik olarak gerçekleştirilen işlemlerde herhangi bir aksamaya mahal verilmeksizin hizmetin devamının sağlanması amacıyla yeni işe başlama yapılıncaya kadar ilk ihale fiyatının altında bir fiyat ile doğrudan temin yöntemiyle hizmet satın alındığı, bulguda belirtilen aynı tarih kayıtlarının ise Saymanlığa farklı zamanlarda gönderilen belgelerin yevmiyeye alınma tarihleri olduğu, bununla birlikte Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün bu tür aksamalara meydan vermeyecek şekilde daha hassas ve titiz davranacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabından anlaşılacağı üzere 07.05.2014 tarihinde sözleşmesi imzalanan 36 ay süreli Tomoterapi Cihazı Hizmet İhalesinin, İdare cevabında belirtilen soruşturma ile doğrudan bir ilgisi olmayıp, yapılan soruşturma yapılan işin devamlılığına bir engel oluşturmamaktadır. Aynı hizmete ilişkin olarak 25.07.2017 tarihinde ihaleye çıkılmış ve 28.09.2017 tarihinde sözleşme imzalanmış, ihale işlemlerinin geç tamamlanması nedeniyle, iki ihale arasındaki döneme ilişkin doğrudan temin alımlarının yapıldığı görülmüştür. Dolayısıyla niteliği bakımından aynı olan görüntüleme hizmet alımına ilişkin gerçekleştirilen harcamaların, rekabeti ve kaynakların etkili ve verimli kullanılmasını sağlayacak şekilde temel ihale usullerinden biri olan açık ihale usulü ile yapılması ve istisnai bir alım yöntemi olan doğrudan temin yöntemi ile hizmet temininin Kanunda belirtilen durumlarda yapılması gerekmektedir. BULGU 7: Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Davalardan İdarenin Aleyhine Sonuçlananların Tazminatlarının Sorumlularına Rücu Edilmemesi Dicle Üniversitesi aleyhine açılan davaların incelenmesinde, tıbbi kötü uygulamaya ilişkin tazminat davalarından idarenin aleyhine sonuçlanan davalar için yapılan ve aşağıdaki tabloda yer verilen tazminat ödemelerine ilişkin olarak, sorumlulara rücu işlemlerinin gerçekleştirilmediği görülmüştür. İdare aleyhine sonuçlanan davalar sonucunda zarar görenlere 2017 yılı sonuna kadar ödenen ve ilgililerine rücu edilmeyen tazminatların toplam tutarı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 90 2.101.626,04 TL olup, yapılan bu ödemelere ilişkin olarak, sorumluluğu bulunan kişilere yönelik İdarenin rücu işlemi yapılması yönünde herhangi bir girişimde bulunmadığı görülmüştür. Anayasanın 125’inci maddesinde İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açık olduğu ve İdarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu, 129’uncu maddesinde ise memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davalarının, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve kanunun gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak, ancak İdare aleyhine açılabileceği belirtilmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun "Kişilerin Uğradıkları Zararlar" başlıklı 13’üncü maddesinde, kişilerin kamu hukukuna tabi görevlerle ilgili olarak uğradıkları zararlardan dolayı bu görevleri yerine getiren personel aleyhine değil, ilgili kurum aleyhine dava açacakları ve kurumun, genel hükümlere göre sorumlu personele rücu hakkının saklı olduğu hüküm altına alınmıştır. Danıştay 5. Dairesinin 10.11.1997 tarih ve E.1995/3611 K.1997/2445 sayılı Kararında Anayasanın 129’uncu maddesinin 5’inci fıkrası uyarınca kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlar nedeniyle idare aleyhine açılan davalarda tazminata hükmedilmesi halinde idarenin ödemek zorunda kaldığı tazminatı yasal yollara başvurarak ilgili kamu görevlisinden tahsil etme zorunluluğu bulunduğu ve bu anayasal zorunluluk nedeniyle dava dilekçelerinde ayrıca rücu talebinde bulunmaya gerek olmadığına hükmetmiştir. Danıştay 10. Dairesinin 6.2.2009 Tarih ve E.2006/1212 K.2009/652 sayılı kararında ise Anayasanın 129’uncu maddesinin 5’inci fıkrasında memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davalarının, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve kanunun gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak, ancak idare aleyhine açılabileceği şeklinde emredici bir kurala yer verildiği, Anayasanın sözü edilen maddesindeki “kendilerine rücu edilmek kaydıyla” ibaresinin; kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlar nedeniyle idareye karşı açılan davalarda tazminata hükmedilmesi halinde idarenin ödemek zorunda kaldığı tazminatı yasal yollara başvurarak ilgili kamu görevlisinden tahsil etmeyi amaçladığında kuşkuya yer bulunmadığı, bu hüküm karşısında ilgililerin kişisel kusuru bulunduğu durumlarda, hükmedilen tazminatı ödeyecek olan idarenin, sorumluluğu saptanan ilgili kişi veya kişilere yasal yollar çerçevesinde rücu etmesinin Anayasa hükmü gereği bulunduğuna hükmedilmiştir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve Danıştay kararları birlikte

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 91 değerlendirildiğinde İdare aleyhine sonuçlanan tıbbi kötü uygulamadan kaynaklanan ve aşağıdaki tabloda yer verilen davalara ilişkin İdarece ödenen tazminatların sorumluluğu bulunan kişilere rücu işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Tablo 4: Tıbbi Kötü Uygulamadan Kaynaklanan ve Rücu İşlemi Yapılmayan Tazminatlar Davacı Dosya No Ödeme Tutarı Ödeme Tarihi HÜSEYİN -ZEHRA -EYLEM DEMİRTAŞ 2009/1916 821.833,89 30.05.2014 HÜSEYİN -ZEHRA -EYLEM DEMİRTAŞ 2009/1916 49.556,61 12.08.2014 HÜSEYİN -ZEHRA -EYLEM DEMİRTAŞ 2.DAVA (1) 2016/901 112.688,12 25.09.2017 HÜSEYİN -ZEHRA -EYLEM DEMİRTAŞ 2.DAVA (2) 2016/901 112.688,12 26.10.2017 HÜSEYİN -ZEHRA -EYLEM DEMİRTAŞ 2.DAVA (3) 2016/901 112.688,12 27.11.2017 HÜSEYİN -ZEHRA -EYLEM DEMİRTAŞ 2.DAVA (4) 2016/901 112.688,12 19.12.2017 VEYSİ GEYİK 2014/4957 3.037,58 21.05.2014 VEYSİ GEYİK 2014/4957 383,38 5.09.2014 VEYSİ GEYİK 2012-782 519,20 11.04.2014 NEBAHAT CURAN-KADRİ CURAN 2015/4181 112.543,43 15.04.2016 NEBAHAT CURAN-KADRİ CURAN 2016/3975 36.229,59 29.06.2016 REMZİ ŞEN 2014/662 13.306,66 12.04.2017 REMZİ ŞEN 2014/662 1.200,00 12.04.2017 YAĞMUR YALÇIN 2015/379 69.664,81 21.07.2017 ROHAT-BEHÇET-NEVROZ HOCAOĞLU 2011/1637 21.142,69 21.10.2011 ROHAT-BEHÇET-NEVROZ HOCAOĞLU 2014/1228 36.542,05 8.06.2016 ROHAT-BEHÇET-NEVROZ HOCAOĞLU 2.650,97 01.06.2016 ROHAT-BEHÇET-NEVROZ HOCAOĞLU 2016/6705 4.972,32 20.06.2016 MEHMET SIDIK ADIGÜZEL 2016/292 191.334,30 28.06.2016 MEHMET KALKAN 2016/10673 285.956,08 9.09.2016 Toplam Ödeme 2.101.626,04 TL Kamu idaresi cevabında; "Özetle; -İdare aleyhine sonuçlanan davalardan bir kısmına ilişkin rücu işlemlerinin başlatıldığı, -İdare aleyhine sonuçlanan davalardan bir kısmına ilişkin olarak ise İdarece kurulan “Rücu Komisyonu” tarafından idari işlemde kusuru bulunanların tespit edilememesi gerekçe gösterilerek rücu işlemi yapılmadığı veya Rektörlük makamından vazgeçme oluru alındığı, -Davalardan bir kısmına ilişkin olarak ise Hukuk Müşavirliği yazısı ile inceleme raporunda belirtilen gerekçelerle davanın reddedilmesi kuvvetle muhtemel olduğundan rücu davasının açılmasının mümkün olamayacağı belirtilmesi nedeniyle herhangi bir işlem yapılmadığı,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 92 -Tıbbi kötü uygulamaya ilişkin tazminat davalarından idarenin aleyhine sonuçlanan davalar için yapılan ve bulgudaki tabloda yer verilen tazminat ödemelerine ilişkin olarak, Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünce daha özen ve dikkat gösterileceği," Belirtilmiştir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, İdare aleyhine sonuçlanan davalardan bir kısmına ilişkin rücu işlemlerinin başlatıldığı, davalardan bir kısmının ise İdare tarafından kurulan Rücu Komisyonu kararlarına dayanılarak rücu işlemlerinden vazgeçildiği belirtilmiştir. Bulguda yer verilen Danıştay 10. Dairesinin 06.02.2009 Tarih ve E.2006/1212 K.2009/652 sayılı kararında belirtildiği üzere Anayasanın 129’uncu maddesinin 5’inci fıkrasında memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davalarının, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve kanunun gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak, ancak idare aleyhine açılabileceği şeklinde emredici bir kurala yer verildiği, Anayasanın sözü edilen maddesindeki “kendilerine rücu edilmek kaydıyla” ibaresinin; kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlar nedeniyle idareye karşı açılan davalarda tazminata hükmedilmesi halinde idarenin ödemek zorunda kaldığı tazminatı yasal yollara başvurarak ilgili kamu görevlisinden tahsil etmeyi amaçladığında kuşkuya yer bulunmadığı, bu hüküm karşısında ilgililerin kişisel kusuru bulunduğu durumlarda, hükmedilen tazminatı ödeyecek olan idarenin, sorumluluğu saptanan ilgili kişi veya kişilere yasal yollar çerçevesinde rücu etmesinin Anayasa hükmü gereği bulunduğuna hükmedilmiş olup, bu karar çerçevesinde İdare tarafından oluşturulan Rücu Komisyonunun rücu davası açıp açılmayacağına ilişkin bir karar verme yetkisi belirtilen anayasal hükme aykırılık taşımaktadır. Dolayısıyla İdare aleyhine hükmedilen tazminat davaları sonucunda ödenen bedellerin kişisel olarak sorumlularının bulunup bulunmadığının tespit edilmesine yönelik olarak İdare tarafından gerekli rücu işlemlerinin yapılması gerekmektedir. BULGU 8: Üniversite Hastanesinde Çalışmakta Olan Bazı Öğretim Üyelerinin Özel Muayenehanelerinde Çalışmaya Devam Etmesi Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesinde kadrosu bulunan 7 öğretim görevlisinin özel muayenehanelerinde çalışmaya devam ettikleri tespit edilmiştir. Tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olan öğretim elemanlarının çalışma rejimleriyle ilgili olarak 5947 sayılı Kanunla getirilen düzenlemelerle, üniversite öğretim elemanları açısından kısmi süreli çalışma imkânı sona ermiş, devamlı statüde çalışma

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 93 esası benimsenmiş ve öğretim elemanlarının, 2547 sayılı Kanun ile diğer kanunlarda belirlenen görevler ve telif hakları hariç olmak üzere, yükseköğretim kurumlarından başka yerlerde ücretli veya ücretsiz, resmi veya özel başka herhangi bir iş göremeyecekleri, ek görev alamayacakları, serbest meslek icra edemeyecekleri düzenlenmek suretiyle bu öğretim elemanlarının mesai saatleri dışında mesleki faaliyette bulunmaları yasaklanmıştır. Ancak Anayasa Mahkemesinin 16.7.2010 tarihli ve E.2010/29, K.2010/90 sayılı kararıyla bu düzenlemelerin bir kısmı iptal edilmiş ve tam zamanlı olarak çalışan söz konusu öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında olmak kaydıyla, istedikleri takdirde, serbest meslek faaliyetinde bulunmaları veya özel kuruluşlarda çalışmaları mümkün olmuştur. Kanun koyucu daha sonra 6514 sayılı Kanunla söz konusu öğretim elemanlarının çalışma rejimini değiştirmiş ve bazı istisnalar dışında bunların mesai saatleri dışında mesleki faaliyette bulunmalarını ve özel kuruluşlarda çalışmalarını yeniden yasaklamıştır. Anayasa Mahkemesi, bu faaliyetlerin üç ay içinde sona erdirilmesiyle ilgili dava konusu kurallar hakkında 09.04.2014 tarihli ve E.2014/61, K.2014/6 (Yürürlüğü Durdurma) sayılı kararıyla sonradan giderilmesi güç veya olanaksız durum ve zararların önlenmesi için esas hakkında karar verilinceye kadar yürürlüklerinin durdurulmasına karar vermiştir. Anayasa Mahkemesi yaptığı yargılama sonucunda 07.11.2014 tarih ve E.2014/61 ve K. 2014/166 kararıyla 6514 sayılı kanunla 2547 sayılı kanunun geçici 64’üncü maddesiyle getirilen; “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunmakta veya özel kuruluşlarda çalışmakta olan öğretim üyeleri, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren üç ay içinde bu faaliyetlerini sona erdirir; bu süre içinde sona erdirmeyen öğretim üyelerinin üniversiteyle ilişikleri kesilir.” hükmünü iptal etmesine karşılık, yine 6514 sayılı kanun ile 2547 sayılı kanunun 36’ncı maddesine eklenen 7 ve 8’inci fıkraları ile 58 inci maddesine eklenen hükümlerin iptal edilmesi istemini reddetmiştir. Anayasa Mahkemesi’nin iptal istemini reddetmesi neticesinde halen yürürlükte olan ve 6514 sayılı kanun ile değişik 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 36’ncı maddesi; “(Ek fıkra: 2/1/2014-6514/11 md.) Tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olan öğretim elemanları, kanunlarda belirtilen hâller dışında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 28 inci maddesi hükmüne tabidir. Ancak bunlardan profesör ve doçent kadrosunda olanlar, her bir anabilim dalındaki kadrolu profesör ve doçent sayısının yüzde 50’sini geçmemek, bir yıla kadar kurumsal sözleşme yapılmak ve geliri üniversite döner sermayesi hesabına kaydedilmek şartıyla ve ilgilinin muvafakati ile mesai dışında özel

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 94 hastaneler veya vakıf üniversitesi hastanelerinde çalıştırılabilir. Bu şekilde çalıştırılabileceklerin hesabında küsurat dikkate alınmaz ve çalıştırılacak öğretim üyeleri, Sağlık Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulunca belirlenecek yüzde 50’si uygulama, yüzde 50’si de akademik faaliyetlerinden oluşacak önceki yılın performans kriterlerine göre belirlenir. Bu fıkra kapsamında çalıştırılan öğretim üyeleri; a) Aynı anda birden fazla sözleşme ile çalıştırılamaz. b) Aylık sözleşme ücretleri, mesai dışı toplam tavan ek ödeme brüt tutarından az olamaz. c) Altıncı fıkrada sayılan idari görevlerde bulunamaz. ç) 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde ilave ücret alınmak suretiyle hizmet veremez. d) İlgili mevzuata ve sözleşme hükümlerine aykırı davranmaları hâlinde, idari ve disiplin sorumlulukları saklı kalmak kaydıyla bir yıl, üç yıl içinde tekerrüründe beş yıl süreyle bu kapsamda çalıştırılamaz. (Ek fıkra: 2/1/2014-6514/11 md.) Özel hastaneler ve vakıf üniversitesi hastaneleri, tabip ve diş tabibi kadro sayıları için ayrı ayrı hesaplanmak şartıyla ve bu sayıların yüzde 20’sini geçmemek üzere yedinci fıkra kapsamında üniversite ile sözleşme yapabilir. Vakıf üniversiteleri ile iş birliği yapan özel hastanelerde yüzde 20 oranının hesabında, üniversite kadrolarındaki tabip ve diş tabibi dikkate alınmaz. Bunlardan ilgili mevzuata ve sözleşme hükümlerine aykırı davrananların, bu kapsamdaki ilgili sözleşmesi sona erdirilir ve bunlar bir yıl süreyle yeni sözleşme yapamaz. Aykırı davranışın üç yıl içinde tekerrüründe ise beş yıl süreyle yeni sözleşme yapma yasağı uygulanır. (Ek fıkra: 2/1/2014-6514/11 md.) Yedinci fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Yükseköğretim Kurulunun onayı ile üniversite yönetim kurulları tarafından belirlenir.” şeklinde düzenlenmiştir. Yine 6514 sayılı kanunla değişik 2547 sayılı kanunun 58’inci maddesine eklenen (h) ve (ı) bendinde ise; “h) (Ek: 2/1/2014-6514/12 md.) Öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında üniversitede sundukları sağlık hizmetlerinden dolayı 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca alınan ilave ücretler döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanır. Bu tutardan ayrıca Hazine payı kesintisi ve (b) fıkrası uyarınca kesinti yapılmaz. Bu şekilde elde edilen gelirin yüzde 50’sinden az ve yüzde 60’ından fazla olmamak üzere üniversite yönetim kurulunca tespit

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 95 edilecek oranı, mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunan öğretim üyesine, mesai içinde gerçekleştirilen iş miktarı ve çeşidi dikkate alınarak belirlenen toplam performansı aşmamak kaydıyla, ek ödeme matrahının yüzde 800’ünü geçmemek üzere her ay ayrıca ödenir. Mesai saatleri dışında ilave ücret alınmayacak sağlık hizmetlerini veren öğretim üyeleri için de yüzde 800 oranı uygulanır. Ancak bu fıkra kapsamında öğretim üyelerine yapılacak ek ödeme ile (c) ve (f) fıkraları uyarınca yapılacak ek ödeme toplamı ek ödeme matrahının yüzde 1600’ünü geçemez. Bu fıkra uyarınca dağıtılan gelirlerden kalan tutarlar (b) fıkrasında belirtilen işler ile (c) fıkrasının ikinci paragrafı uyarınca fiilen mesai dışında çalışan diğer personele yapılacak ek ödemede kullanılır. ı) (Ek : 2/1/2014-6514/12 md.) Öğretim üyelerinin 36 ncı maddenin yedinci fıkrası uyarınca çalışmaları karşılığı elde edilen gelirler döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanır. Bu tutardan (b) fıkrası uyarınca kesinti yapılmaz. Bu gelirin yüzde 50’si, herhangi bir limite bağlı olmaksızın hizmeti sunan öğretim üyesine ödenir ve kalan tutar (b) fıkrasında belirtilen işler için kullanılır.” hükümleri yer almaktadır. Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve Anayasa Mahkemesi’nin kararları birlikte değerlendirildiğinde, bugün itibari ile öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında çalışabilmesinin sınırlandırıldığı görülmektedir. Öğretim üyeleri mesai saatleri sonrasında ya üniversite bünyesinde özel muayene yapabilecekler veya kurum ile kanunda belirtilen şartlar doğrultusunda anlaşma yapılması şartıyla vakıf veya özel sağlık kuruluşlarında çalışabileceklerdir. Bu iki durum dışında ise gerek kendi özel muayenehanelerinde gerekse de diğer sağlık kurumlarında çalışamayacaklardır. Yapılan incelemede, Dicle Üniversitesi’nde 6514 sayılı kanunun yürürlüğe girmesinden sonra özel muayene açılmadığı tespit edilmiştir. Ancak, 6514 sayılı kanunun yürürlüğe girmesinden önce özel muayene açmış olan öğretim üyelerinden 7’sinin ise bu faaliyetlerine özel muayene açmanın kazanılmış hak olduğu gerekçesiyle devam ettikleri görülmüştür. Anayasa Mahkemesi’nin 6514 sayılı Kanun ile 2547 sayılı kanuna eklenen geçici 64’üncü maddesinin iptaliyle ilgili gerekçeli kararında özel muayene açmanın kazanılmış bir hak olmadığı açıkça ifade edilmiştir. Mahkeme söz konusu iptal gerekçesini açıklarken; “Kazanılmış haklara saygı ilkesi, hukukun genel ilkelerinden birini oluşturmaktadır. Kazanılmış hak, özel hukuk ve kamu hukuku alanlarında genel olarak, bir hak sağlamaya elverişli nesnel yasa kurallarının bireylere uygulanması ile onlar için doğan öznel hakkın korunmasıdır. Kazanılmış bir haktan söz edilebilmesi için bu hakkın, yeni kanundan önce

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 96 yürürlükte olan kurallara göre bütün sonuçlarıyla fiilen elde edilmiş olması gerekir. Kazanılmış hak, kişinin bulunduğu statüden doğan, kendisi yönünden kesinleşmiş ve kişisel niteliğe dönüşmüş haktır. Bir statüye bağlı olarak ileriye dönük beklenen haklar, kazanılmış hak niteliği taşımadığından; Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunmakta veya özel kuruluşlarda çalışmakta olan öğretim üyelerinin bu yönden kazanılmış haklarından söz edilebilmesi olanaklı değildir.” diyerek özel muayene açmış olmanın kazanılmış hak olamayacağını herhangi bir tereddüte meydan vermeyecek şekilde belirtmiştir. Mahkemenin iptal gerekçesi incelendiğinde, 6514 sayılı kanun ile yapılan düzenleme nedeniyle üç aylık bir sürenin işyerlerini kapatmak ve faaliyetlerini sona erdirmek için makul bir süre olmadığı, özel muayene veya özel sağlık kuruluşlarında çalışan öğretim üyelerinin üç ay içerisinde ilişiklerinin kesilmesinin hakkaniyet ve ölçülülük ilkelerine aykırı olduğu, bu nedenle çalışanların mağduriyet yaşayabilecekleri gerekçe gösterilerek düzenlemenin iptal edildiği görülmektedir. Nitekim bu husus gerekçeli kararın son fıkrasında; “Yargı kararları sonrası tam zamanlı çalışan öğretim üyeleri, mesai saatleri sonrası serbest olarak çalışabilecekleri yönünde oluşan kanaat ve beklenti nedeniyle üniversite dışındaki serbest çalışmalarını planlamış, ekonomik ve sosyal hayatlarını bu koşulları öngörmek suretiyle belirlemişlerdir. Öğretim üyelerinin var olan durumun devam edeceğine dair oluşan beklenti ve kanaat nedeniyle planladıkları faaliyet ve çalışmaları ile bunlar gereğince yaratılan hukuki durumlarını dava konusu kurallar gereğince sona erdirmek zorunda olması, aksi hâlde haklarında insan hayatında çok önemli bir hukuki sonuç doğuran istifa etmiş sayılma veya ilişik kesme işlemlerinin uygulanması hakkaniyete aykırıdır. Bu nedenle söz konusu öğretim üyeleri için yargı kararlarına güvenerek mesai sonrası çalışma ve faaliyette bulunmaları bu statünün kazanılmış hak olarak değerlendirilmesini olanaklı kılmasa da bu statülerin belli bir süre devam edeceğine ilişkin meşru bir beklenti oluşturduğu ve bu beklentinin hukuki güvenlik ilkesi gereğince korunması gerektiğinin kabulü gerekir. Ayrıca kanun koyucunun aynı konuyla ilgili pek çok kanun çıkarmış olması da söz konusu öğretim üyelerinin hukuki durumları bakımından belirsiz bir durum yaratmış ve duraksamalara neden olmuştur. Dolayısıyla dava konusu kurallar hukuk devletinin gereği olan hukuki güvenlik ve hukuki belirlilik ilkelerine aykırıdır.” şeklinde açıklanmıştır. Yukarıda yer alan 6514 sayılı kanunla getirilen mevzuat hükümleri yürürlükte olmasına ve Anayasa Mahkemesi kararlarında da özel muayene açmanın veya özel sağlık kurumlarında

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 97 anlaşma yapılmaksızın çalışmanın kazanılmış hak olmadığı açıkça ifade edilmesine rağmen Dicle Üniversitesi’nde 7 öğretim görevlisinin özel muayenehanelerinde çalışmaya devam ettikleri tespit edilmiştir. Yukarıda da ifade edildiği gibi Anayasa Mahkemesi’nin 6514 sayılı Kanunla getirilen 2547 sayılı Kanunun geçici 64 üncü maddesini iptal gerekçesi 3 aylık sürenin faaliyetleri sona erdirmek için makul görülmemesi nedeniyle hakkaniyete uygun olmaması ve hukuki güvenlik ve hukuki belirlilik ilkelerine aykırılıktır. Ancak söz konusu iptal kararının Resmi Gazete’de yayımlanması üzerinden yaklaşık 4 yıl geçmesine rağmen idare tarafından özel muayenehanesi olan öğretim üyelerine makul süre içerisinde bu faaliyetlerini sona erdirmeleri hususunda herhangi bir işlem yapılmadığı, yasal düzenleme yapılmaması nedeniyle de söz konusu durumun kazanılmış hak gibi uygulanmaya devam edildiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, 6514 sayılı kanun ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 36’ncı maddesine eklenen 7 ve 8’inci madde hükümleri hala yürürlükte olmasına ve Anayasa Mahkemesi’nin özel muayenehane sahibi olmanın kazanılmış hak olmadığını açıkça belirtmesine rağmen özel muayenehane uygulamasının sürdürülmesi mevzuata aykırı olmaktadır. Kamu idaresi cevabında; "Hastanelerimizde çalışmakta olan bazı Öğretim Üyelerinin Özel Muayenelerinde çalışması ile ilgili bulgu Tıp Fakültesi Dekanlığına yazılı olarak bildirilmiş en kısa sürede idaremizce gerekli kararlar alınarak Kurumsal Sözleşme imzalamadan çalışmanın önüne geçilecektir." Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, özetle konunun Tıp Fakültesi Dekanlığına yazılı olarak bildirildiği, en kısa sürede gerekli kararların alınacağı bildirilmektedir. Bulguda ayrıntılı olarak belirtildiği üzere meri mevzuat hükümleri ve Anayasa Mahkemesi kararları doğrultsunda özel muayenehane sahibi olmak kazanılmış hak olmayıp, özel muayenehane uygulamasının sürdürülmesi mevzuata aykırı olmaktadır. BULGU 9: Dicle Üniversitesi Hastanelerinde Çalışan Tabiplerden Bir Kısmının Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Bulunmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 98 Dicle Üniversitesi hastanelerinde görev yapan tabiplerden bir kısmının, zorunlu olarak yaptırması gereken Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını yaptırmadığı tespit edilmiştir. Yapılan incelemede Tıp Fakültesi Hastanesinde çalışan 637 çalışandan 459’unun, Diş Hekimliği Fakültesinde çalışan 100 çalışandan ise 60’ının Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını yaptırmadığı görülmüştür. Kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabiplerin, diş tabiplerinin ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, mesleki faaliyetleri sırasında kötü uygulamaları nedeniyle oluşabilecek zararlara karşı sigorta yaptırmaları kanunen zorunlu tutulmuştur. 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun Ek 12’nci maddesinde, kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, tıbbi kötü uygulama nedeniyle kendilerinden talep edilebilecek zararlar ile kurumlarınca kendilerine yapılacak rüculara karşı sigorta yaptırmak zorunda olduğu, bu sigorta priminin yarısının kendileri tarafından, diğer yarısının döner sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden, döner sermayesi bulunmayan kurumlarda kurum bütçelerinden ödeneceği, bu maddedeki zorunlu sigortaları yaptırmayanlara, mülki idare amirince sigortası yaptırılmayan her kişi için beş bin Türk Lirası idari para cezası verileceği belirtilmiş olup, kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabiplerin, diş tabiplerinin ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, tıbbi kötü uygulama nedeniyle kendilerinden talep edilebilecek zararlar ile kurumlarınca kendilerine yapılacak rüculara karşı sigorta yaptırmak zorunda oldukları yolunda amir hükümlere yer verilmiştir. 21/07/2010 tarihli ve 27648 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Kurum Katkısına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Tebliğin “Primlerin Ödenmesi ve Kurum Katkılarının Tahsili ile İadesi” başlıklı 3’üncü maddesinde, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, yaptıracakları sigorta sözleşmesinin primlerini sigortacıya veya sigorta acentesine ödedikten sonra, ödedikleri prim tutarının yarısını döner sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden, döner sermayesi bulunmayan kurumlarda kurum bütçesinden geri alabileceği, geri ödemelerin ise sigortaya ilişkin poliçe veya sigorta şirketi ya da sigorta acentesinin kaşesini taşıyan prim ödeme makbuzunun bir örneğinin ibrazı üzerine ilgili kurum tarafından en geç otuz gün içinde yapılacağı belirtilmiştir. Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nda sigorta sözleşmesinin, 1219 sayılı Kanunun Ek 12’nci maddesi çerçevesinde, serbest ya da kamu veya özel sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 99 mevzuatına göre uzman olanların poliçe kapsamındaki mesleki faaliyeti ifa ederken, sözleşme tarihinden önceki on yıllık dönemdeki veya sözleşme süresi içinde mesleki faaliyeti nedeniyle verdiği zararlara bağlı olarak sözleşme süresi içinde kendisine yapılan tazminat taleplerine, bu taleple bağlantılı yargılama giderleri ile hükmolunacak faize ve sigortalı aleyhine ileri sürülen tazminat talebine ilişkin makul giderlere karşı poliçede belirlenen limitler dâhilinde teminat sağlayacağı belirtilmiştir. Sigorta ettiren tabipler tıbbi kötü uygulamadan kaynaklanan bir işlemden dolayı tazminat ödemek durumu ile karşı karşıya kaldıkları durumlarda Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hükümlerine göre hareket edilmesi gerekmektedir. Zira bu sigorta tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, tıbbi kötü uygulama sebebi ile kişilere verebilecekleri zararlar ile bu sebeple kendilerine yapılacak rücuları karşılamak üzere yapılan bir sigorta olup, bir taraftan sigorta yaptıran tabiplere güvence sağlamakta, diğer taraftan da kurum bütçesinden karşılanması muhtemel tazminatlara karşı kuruma mali güvence sağlamaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, Dicle Üniversitesi hastanelerinde görev yapan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, tıbbi kötü uygulamadan kaynaklanacak tazminatlara ilişkin olarak, gerek zarar gören kişilerin gerek kurumlarının veya rücu edilmesi halinde kendilerinin zararlarının en aza indirilmesi için Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının yaptırılması önem arz etmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Hastanelerimizde çalışan tabiplerden bir kısmının tıbbi kötü uygulamaya ilişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası bulunmaması ile ilgili Dekanlıklarımız ve Başhekimliğimize yazılı bildirilmiş bu konuda sigortalarını yapmayan hekimlerimize gerekli uyarılar yapılarak en kısa sürede sigortalarının yapılması sağlanacaktır." Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bulguda yer verilen hususlara iştirak edildiği belirtilmiş olup, Dicle Üniversitesi hastanelerinde görev yapan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, tıbbi kötü uygulamadan kaynaklanacak tazminatlara ilişkin olarak, gerek zarar gören kişilerin gerek kurumlarının veya rücu edilmesi halinde kendilerinin zararlarının en aza indirilmesi için Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının yaptırılması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 100 8. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI DİCLE ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLEMESİ 2017 YILI BİLANÇOSU AKTİF PASİF HESAPLAR TUTAR HESAPLAR TUTAR 1 DÖNEN VARLIKLAR 63.506.260,37 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 108.555.519,95 10 HAZIR DEĞERLER 10.496.012,63 30 MALİ BORÇLAR
102 BANKALAR HESABI 10.546.482,71 32 TİCARİ BORÇLAR 95.398.868,14 103 VERİLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMİRLERİ HESABI (-) -50.500,08 320 SATICILAR HESABI 95.047.662,90 108 DİĞER HAZIR DEĞERLER HESABI 30 326 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 350.308,37 12 TİCARİ ALACAKLAR 43.327.478,46 329 DİĞER TİCARİ BORÇLAR HESABI 896,87 120 ALICILAR HESABI 43.021.884,41 33 DİĞER BORÇLAR HESABI 3.219.333,66 123 BANKA KREDİ KARTLARINDAN ALACAKLAR HESABI 305.392,17 335 PERSONELE BORÇLAR HESABI 2.054.197,21 126 VERİLEN DEPOZİTO VE TAMİNATLAR HESABI 201,88 336 DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR HESABI 1.165.136,45 13 DİĞER ALACAKLAR 3.082.163,33 34 ALINAN AVANSLAR 50 135 PERSONELDEN ALACAKLAR HESABI 9.684,10 349 ALINAN DİĞER AVANSLAR HESABI 50 136 DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR HESABI 3.036.479,23 36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 9.869.657,02 15 STOKLAR 6.625.117,03 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABI 5.351.818,14 150 İLK MADDE VE MALZEME HESABI 6.601.680,53 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ HESABI 49.645,13 153 TİCARİ MALLAR HESABI 23.436,50 362 ÖDENECEK DÖNER SERMAYE YÜKÜMLÜKLERİ HESABI 1.184.781,24 19 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR 11.488,92 363 ÖDENECEK DÖNER SERMAYE KATKI PAYLARI 3.043.991,12 190 DEVREDEN KATMA DEĞER VERGİSİ HESABI 11.488,92 369 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜKLER HESABI 239.421,39 2 DURAN VARLIKLAR 418.402,88 37 BORÇLAR VE GİDER KARŞILIKLARI 67.611,13 22 TİCARİ ALACAKLAR 10.093,89 370 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜKLER KARŞILIKLARI HESABI 67.611,13 226 VERİLEN DEPOZİTO VE 10.093,89 5 ÖZ KAYNAKLAR -44.630.856,70 TEMİNATLAR HESABI
24 MALİ DURAN VARLIKLAR 170.000,00 50 ÖDENMİŞ SERMAYE 60.225,00 248 DİĞER DURAN VARLIKLAR HESABI 170.000,00 500 SERMAYE HESABI 60.225,00 25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 28.800,02 57 GEÇMİŞ YILLAR KARLARI HESABI 14.536.365,45

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 101 255 DEMİRBAŞLAR HESABI 28.800,02 570 GEÇMİŞ YILLAR KARLARI HESABI 14.536.365,45 28 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKULARI 209.508,97 58 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI -12.477.895,95 280 GELECEK YILLARA AİTGİDERLER HESABI 209.508,97 580GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI HESABI (-) -12.477.895,95
59 DÖNEM NET KAR/ZARARI -46.749.551,20
591 DÖNEM NET ZARARI HESABI (-) -46.749.551,20 TOPLAM 63.924.663,25 TOPLAM 63.924.663,25 DİCLE ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ GELİR TABLOSU
2017 YILI
TL Kr A- BRÜT SATIŞLAR 266.241.858 48 1- Yurtiçi Satışlar 263.880.809 4 2- Yurtdışı Satışlar
3- Diğer Gelirler 2.371.049 44 B- SATIŞ İNDİRİMLERİ (-) 5.561.396 27 1- Satıştan İadeler (-) 5.560.896 27 2- Satış İskontoları (-)
3- Diğer İndirimler (-)
C- NET SATIŞLAR 260.680.462 21 D- SATIŞLARIN MALİYETİ (-) 267.835.659 48 1- Satılan Mamuller Maliyeti (-)
2- Satılan Ticari Mallar Maliyeti (-)
3- Satılan Hizmet Maliyeti (-) 267.835.659 48 4- Diğer Satışların Maliyeti (-)
BRÜT SATIŞ KARI VE ZARARI -7.155.257 27 E- FAALİYET GİDERLERİ 40.526.788 67 1- Araştırma ve Geliştirme Giderleri (-) 300
2- Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri (-)
3- Genel Yönetim Giderleri (-) 40.526.488 67 FAALİYET KARI VEYA ZARARI -47.882.013 70 F- DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR VE KARLAR 934.248 52 1- İştiraklerden Temettü Gelirleri
2- Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri
3- Faiz Gelirleri 695.215 99 4- Komisyon Gelirleri
5- Konusu Kalmayan Karşılıklar
6- Menkul Kıymet Satış Karları
7- Kambiyo Karları
8- Reeskont Faiz Gelirleri

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 102 9- Faaliyetle İlgili Diğer Olağan Gelir ve Karlar 239.032 53 G- DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR (-)
1- Komisyon Giderleri (-)
2- Karşılık Giderleri (-)
3- Menkul Kıymet Satış Zararları (-)
4- Kambiyo Zararları (-)
5- Reeskont Faiz Giderleri (-)
6- Diğer Olağan Gider ve Zararlar
H- FİNANSMAN GİDERLERİ (-)
1- Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri (-)
2- Uzun Vadeli Borçlanma Giderleri (-)
OLAĞAN KAR VEYA ZARAR -46.747.737 42 I- OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR 2 1- Önceki Dönem Gelir ve Karları
2- Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar 2 J- OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR (-) 1.813 80 1- Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları (-)
2- Önceki Dönem Gider ve Zararları (-)
3- Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar (-) 1.813 80 DÖNEM KARI VEYA ZARARI -46.749.551 20 K- DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞ.YAS. YÜK. KARŞILIKLARI (-)
DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI -46.749.551 20