ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2018
İÇERİK ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 41 ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ DARDANOS İKTİSADİ İŞLETMESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 58
ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ
Tablo : 1 2017 Yılı Bütçe Gideri Ödenek - Harcama Tablosu
Tablo : 2 2017 Yılı Bütçe Geliri Tahmin ve Gerçekleşme Tablosu
Tablo :3 ÇOMÜ Yapı İşleri ve Teknik Dairesi 2016-2017 Yıllarında Yapımı
Tamamlanan ve Devam Eden Anahtar Teslim İşler
Tablo : 4 Yapım İşlerinde Sigortasız (All risk) Çalışılan Süreler
Tablo : 5 Ara Raporu Eksik Verilen veya Hiç Verilmeyen Bilimsel Araştırma Projeleri
Tablo : 6 Sonuç Raporu Süresinde Verilmeyen Bilimsel Araştırma Projeleri
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kağıtlar sayım tutanağı, İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Kamu İdaresi Adına Açılmış Bazı Banka Hesaplarının Muhasebe Sistemi Dışında Yer Alması Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi özel bütçesinin 2017 yılı hesaplarının incelenmesi sırasında; Çanakkale'de bulunan banka şubeleri ile yapılan yazışmalarda, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından açılması ve muhasebe sistemi içinde yer alması gereken banka hesapları dışında üniversitenin muhtelif birimleri tarafından açılmış ve muhasebe sistemi içinde yer almayan banka hesaplarının mevcut olduğu tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “102 Banka hesabı” başlıklı 17'inci maddesinde; “Banka hesabı, muhasebe birimleri adına bankaya yatırılan paralar ve bankaya tahsil için verilen çeklerden tahsil işlemi tamamlananlar ile muhasebe birimlerince düzenlenen çek ve gönderme emirlerinden ödendiği veya gönderildiği bildirilen çek ve gönderme emri tutarlarının izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Bu hüküm uyarınca kamu idareleri adına bankalarda açılan bütün hesapların kurumun 102 Banka Hesabında gösterilmesi gerekmesine rağmen yapılan incelemelerde Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesinde muhtelif bankalar nezdinde açılan bazı hesapların muhasebe kayıtlarında yer almadığı belirlenmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Konu ile ilgili olarak öncelikle Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Strateji Geliştirme Daire Başkanlığından Harcama Birimleri ve bu harcama birimlerinin vergi numaraları istenilmiştir. Daha sonra Çanakkale’de bulunan bankalar tespit edilmiş ve Çanakkale’de bulunan banka şubelerine hitaben birer yazı yazılarak yazı ekinde belirtilen üniversite birimleri adına açılmış vadeli, vadesiz, yatırım vb herhangi bir hesabın bulunup bulunmadığı sorulmuştur. Sözkonusu yazılarımıza banka şubeleri tarafından muhtelif tarihlerde cevaplar gelmiş ve gelen cevaplar tarafımızca incelenmiştir. Aynı zamanda Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Strateji Geliştirme Daire Başkanlığından Harcama Birimleri itibariyle banka hesapları ve hesap bakiyelerini gösterir liste alınmıştır. Daha sonra Strateji Geliştirme Daire Başkanlığından alınan hesap listeleri ile bankalardan alınan listelerin karşılaştırılması yapılmıştır. Yapılan inceleme ve karşılaştırmalarda; Halkbank Çanakkale Şubesi tarafında gönderilen yazıda muhtelif tarihlerde Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi birimleri adına açılmış 3 adet hesap kaydı bunulmaktadır. Bu hesaplardan ikisinin bakiyesi sıfırdır. Bir tanesi ise aktif olup bu hesabın hesap bakiyesi 8.048,31 TL dir. Türkiye İş Bankası tarafından gönderilen yazıdan anlaşılacağı üzere İşbankası Çanakkale Şubesi nezdinde üniversitenin muhtelif birimleri adına açılmış 14 adet hesap kaydı bulunmaktadır. Bu hesaplardan 10 tanesi muhtelif tarihlerde kapatılmış olup hesap bakiyeleri sıfırdır. Açık bulunan 4 hesaptan 3365719 nolu hesabın bakiyesi sıfır, 362814 nolu hesabın bakiyesi: 3.233,43TL, 1922273 nolu hesabın bakiyesi 998,68 TL ve 3365704 nolu hesabın bakiyesi ise 36.600,00 Amerikan Dolarıdır. Vakıfbank Çanakkale Şubesi tarafından gönderilen yazıdan anlaşılacağı üzere Vakıfbank Çanakkale Şubesi nezdinde üniversitenin muhtelif birimleri adına açılmış 25 adet hesap kaydı bulunmaktadır. Bu hesaplardan 21 tanesinin bakiyeleri sıfırdır. Açık bulunan 4 hesaptan 158007301056213 nolu hesabın bakiyesi 359,31 TL, 158007301051509 nolu hesabın bakiyesi: 0,28 TL, 158007302299765 nolu hesabın bakiyesi 4,96 TL ve 158007302857308 nolu hesabın bakiyesi ise 0,90 TL dir. Ziraat Bankası Çanakkale Şubesi, Kordon Şubesi ve Onsekiz Mart Şubelerinden alınan yazılarda da Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına ait
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 vadeli, vadesiz ve döviz hesabı olarak 438 adet hesap bulunduğu ve bu hesapların ve bakiyelerinin üniversitenin 31.12.2017 tarihli mali tabloları ile uyumlu olduğu görülmüştür. Üniversitenin nakit mevcutları bu bankada açılan hesaplarda değerlendirilmektedir. Yapılan incelemede; bankalarda önceki yıllarda açılmış ancak bakiyesi sıfır olduğu ve uzun süreden beri işlem görmediği halde kapatılmayan hesapların bulunduğu görülmüştür. Bankalarda önceki yıllarda açılmış olup da bakiyesi sıfır olan ancak kapatılmayan hesapların kapatılması gerekir. Ayrıca; Halkbank Çanakkale Şubesi nezdinde bulunan 3 adet hesaptan ikisi pasif olup sıfır bakiyeli, bir tanesi ise aktif olup bu hesapta 8.048,31 TL para bulunmaktadır. Türkiye İş Bankası Çanakkale Şubesi nezdinde bulunan 14 adet hesaptan 10 tanesi pasif olup sıfır bakiyeli, açık bulunan 4 hesaptan 3365719 nolu hesabın bakiyesi sıfır, 362814 nolu hesabın bakiyesi: 3.233,43TL, 1922273 nolu hesabın bakiyesi 998,68 TL ve 3365704 nolu hesabın bakiyesi ise 36.600,00 Amerikan Dolarıdır. Vakıfbank Çanakkale Şubesi nezdinde bulunan 25 adet hesaptan 21 tanesinin bakiyeleri sıfır, açık bulunan 4 hesaptan 158007301056213 nolu hesabın bakiyesi 359,31 TL, 158007301051509 nolu hesabın bakiyesi: 0,28 TL, 158007302299765 nolu hesabın bakiyesi 4,96 TL ve 158007302857308 nolu hesabın bakiyesi ise 0,90 TL dir. Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı ile yapılan görüşmede bu hesapların mahiyetinin bilinmediği ve Üniversitenin muhasebe sistemi içinde yer almadığı ifade edilmiştir. Yukarıda belirtilen bankalarda muhtelif tarihlerde ve üniversitenin muhtelif birimleri adına açılmış olan ancak üniversitenin muhasebe sistemi içinde ve kayıtlarında yer almayan ayrıca tam olarak kaynağı da belirlenemeyen bu hesaplarda bulunan paraların öncelikle mahiyetlerinin belirlenmesi ve mahiyetleri belirlendikten sonra da Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığınca üniversitenin muhasebe sistemi içine dahil edilerek kayıtlara alınması sağlanmalıdır. Kamu idaresi cevabında; "Bulgu 1’de belirtilen bankalarda muhtelif tarihlerde ve Üniversitenin muhtelif birimleri adına açılmış olan ancak muhasebe sistemi içinde ve kayıtlarında yer almayan ayrıca tam olarak kaynağı da belirlenemeyen bu hesaplarda bulunan paraların öncelikle mahiyetlerinin belirlenmesi ve mahiyetleri belirlendikten sonra da Strateji
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7
Geliştirme Daire Başkanlığınca Üniversite muhasebe sistemi içine dahil edilerek kayıtlara
alınması gerektiği belirtilmektedir.
Bu kapsamda, bulguda bahsedilen hesaplarla ilgili yazışmalar konsolide edilerek
aşağıda sunulan tablo oluşturulmuştur" denilmektedir.
Banka Adı Hesap Adı Hesap No Bakiye Durum
Halk Bankası
Çanakkale
Onsekiz
Mart
Üniversitesi
Sağlık
Yüksek
Okulu
Müdürlüğü
AF000001 8.091,61.-TL
Halkbankası Çanakkale Şube
Müdürlüğüne 17.05.2018 tarih ve
1800071881 sayılı yazı ile hesapta bulunan
bakiyenin Strateji Geliştirme Daire
Başkanlığının hesabına aktarılması ve
hesabın kapatılması istenmiştir. Süreç
devam etmektedir.
Halk Bankası
Çanakkale
Onsekiz
Mart
Üniversitesi
Mühendisli
k Fakültesi
7000023 0,00.-TL
Mühendislik Fakültesi
Dekanlığının Genel Sekreterliğe
18.05.2018 tarih ve 1800072172 sayılı
yazısında hesabın kapatılmış olduğu
belirtilmektedir.
Halk Bankası
Çanakkale
Onsekiz
Mart
Üniversitesi
Deniz
Bilimleri ve
Teknolojisi
Fakültesi
7000018 0,00.-TL Deniz Bilimleri ve Teknolojisi
Fakültesi Dekanlığının Halkbankasında
bulunan hesabın kapatılması için
başvuruda bulunulduğu ve sürecin devam
ettiği belirtilmektedir.
Vakıfbank
Çanakkale
Onsekiz
Mart
Üniversitesi
Fen
Edebiyat
Fakültesi
(Güney M.
K. A.)
8007301056213 350,91.-TL
Genel Sekreterlik Makamının
T.C. Vakıfbank Çanakkale Şubesine
17.05.2018 tarih ve 1800071889 sayılı
yazısında bakiyenin Strateji Geliştirme
Daire Başkanlığının hesabına aktarılması
ve hesabın kapatılması istenmiştir. Süreç
devam etmektedir.
Vakıfbank
Çanakkale
Onsekiz
Mart
Üniversitesi
Gökçeada
Uyglamalı
Bilimler
(Güney M.
K. A.)
8007302299765 4,96.-TL
Gökçeada Uygulamalı Bilimler
Yüksekokul Müdürlüğünün Genel
Sekreterliğe yazdığı 16.05.2018 tarih ve
1800070675 sayılı yazısında bakiyenin
Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı
hesabına aktarıldığı belirtilmiş olup,
Başkanlığımız tarafından bakiye gelire
alınmıştır.
Vakıfbank
Çanakkale
Onsekiz
Mart
Üniversitesi
Gökçeada
Uyglamalı
Bilimler
8007301051509 0,28.-TL
Gökçeada Uygulamalı Bilimler
Yüksekokul Müdürlüğünün Genel
Sekreterliğe yazdığı 16.05.2018 tarih ve
1800070675 sayılı yazısında bakiyenin
Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı
hesabına aktarıldığı belirtilmiş olup,
Başkanlığımız tarafından bakiye gelire
alınmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 (Güney M. K. A.) Vakıfbank Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İletişim Fakültesi (Güney M. K. A.) 8007302857308 0,90.-TL İlgili hesap kapatılmış olup, bakiyesi Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından gelire alınmıştır. İşbankası Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Fakültesi 1922273 998,68.-TL Eğitim Fakültesi Dekanlığının Genel Sekreterliğe yazdığı 22.05.2018 tarih ve 1800073323 sayılı yazıda hesabın kapatılmış olduğu bildirilmiş, yazı ekinde kapatıldığına dair dekont eklenmiştir. İşbankası Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Fakültesi USD 3365704 36.600,00.-TL Eğitim Fakültesi Dekanlığının Genel Sekreterliğe yazdığı 22.05.2018 tarih ve 1800073323 sayılı yazıda hesabın kapatılmış olduğu bildirilmiş, yazı ekinde kapatıldığına dair dekont eklenmiştir. Süreç devam etmektedir. İşbankası Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Fakültesi 3365719 0,00.-TL Eğitim Fakültesi Dekanlığının Genel Sekreterliğe yazdığı 22.05.2018 tarih ve 1800073323 sayılı yazıda hesabın kapatılmış olduğu bildirilmiş, yazı ekinde kapatıldığına dair dekont eklenmiştir. İşbankası Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Yenice MYO 362814 3.233,43.-TL Genel Sekreterlik Makamının T.C. İş Bankası Çan Şubesi Müdürlüğüne 17.05.2018 tarih ve 1800071878 sayılı yazısında hesaptaki bakiyenin Strateji Geliştirme Dairesi hesabına aktarılarak hesabın kapatılması istenmiştir. Süreç devam etmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında özetle; Bulguda belirtilen bankalarda muhtelif tarihlerde ve Üniversitenin muhtelif birimleri adına açılmış olan ancak muhasebe sistemi içinde ve kayıtlarında yer almayan ayrıca tam olarak kaynağı da belirlenemeyen hesaplarda bulunan paralarla ilgili olarak; sözkonusu hesaplarda bulunan paraların Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı hesabına aktarılması ve ilgili hesapların kapatılması için gerekli işlemlerin başlatıldığı ve sürecin devam etmekte olduğu, bazı hesapların ise kapatılarak hesapta bulunan paraların Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı hesabına aktarıldığı belirtilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Bundan sonra kurum adına Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı dışında bankalarda hesap açılmaması, kurumun tüm nakit mevcutlarının Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından açılacak hesaplarda izlenmesi sağlanmalıdır. Ayrıca bankalar nezdinde Üniversitenin muhtelif birimleri adına açılmış ancak bulgumuz üzerine kapatılması ve tahsil edilmesi için çalışmalar başlatılmış olan hesaplarla ilgili yapılan tahsilatlar takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 2: Dardanos İktisadi İşletmesi Sermayesinin Üniversite Özel Bütçe Bilançosunda Yer Almaması Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitenin sermayesinin tamamına sahip olduğu Dardanos İktisadi İşletmesi ödenmiş sermayesinin Üniversitenin bilançosunda 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında izlenmediği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 159'uncu maddesinde; “Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabı; mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kâr ve zararlar, bütçeye iade olunan sermayeler ile bu kurumlara ikrazen verilen özel tertip iç borçlanma senetleri bedelinden, bu kurumların ödenmemiş sermayelerine mahsup edilenlerin izlenmesi için kullanılır” denilmektedir. Aynı Yönetmeliğin 160'ıncı maddesinde de; “Mal ve hizmet üreten kuruluşlara gerek nakdi sermaye ve gerekse ayni sermaye şeklindeki iştirakler gerçeğe uygun değerleri ile bu hesaba kaydedilir. Sermayesine iştirak edilen mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımlardan bu hesapta kayıtlı tutarların, kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması gerekir” denilmektedir. Dardanos İktisadi İşletmesi’nin 31.12.2017 tarihli bilançosunda ödenmiş sermaye 54.684,36 TL olmasına karşılık Üniversitenin bilançosunun mali duran varlıklar kısmında 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında bu tutarın yer almadığı anlaşılmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Kamu idaresi cevabında; "Bulgu 2’de Dardanos İktisadi İşletmesi’nin 31.12.2017 tarihli bilançosunda ödenmiş sermaye 54.684,36TL olmasına karşılık üniversitenin bilançosunun mali duran varlıklar kısmında 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında bu tutarın yer almadığı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Dardanos Yerleşkesi İktisadi İşletmesinin 03/05/2018 tarih ve 2018/67 sayılı yazısına istinaden 04.05.2018 tarih ve 2018/4472 nolu yevmiye kaydı gerçekleştirilerek, 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına kayıt yapılmıştır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu İdaresi cevabında bulgu doğrultusunda gerekli çalışmaların yapıldığı belirtilmektedir. Raporun görüşüne esas Bilançoda Dardanos İktisadi İşletmesi ödenmiş sermayesinin Üniversitenin bilançosunda 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında izlenmemesi Bilançoda Mali Duran Varlıkların Hesap alanı Üniversitenin mali varlıklarını tam yansıtmadığı ve güvenilir veri taşımadığını göstermektedir. Bu işlemlerin yapılıp yapılmadığının takibi için konu takip eden denetim dönemlerinde izlenecektir. BULGU 3: Döner Sermaye İşletmesi Sermayesinin Üniversite Özel Bütçe Bilançosunda Yer Almaması Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesine bağlı olarak faaliyet gösteren Döner Sermaye İşletme Müdürlüğüne yatırılan sermayenin 242 nolu Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında izlenmediği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 164'üncü maddesinde Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce mevcut olup, hesaplarda yer almayan döner sermayeli kuruluşlara yatırılan sermayelerden envanteri yapılanlar, tespit edilen değerler üzerinden 242 nolu Hesaba borç, 500 Net Değerler Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmektedir. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesine bağlı faaliyet gösteren Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün 31.12.2017 tarihli bilançosunda Ödenmiş Sermaye 5.000,00 TL olarak kayıtlı olmasına karşın, Üniversite Özel Bütçesinin 31.12.2017 tarihli bilançosunda 242 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının bulunmadığı anlaşılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Kamu idaresi cevabında; "Bulgu 3’te Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesine bağlı olarak faaliyet gösteren Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün 31.12.2017 tarihli bilançosunda ödenmiş sermaye 5.000,00TL olmasına karşılık Üniversite Özel Bütçesinin 31.12.2017 tarihli bilançosunda 242 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu kapsamda, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün 04/05/2018 tarih ve 74218119-869-E.1800065424 sayılı yazısına istinaden 04.05.2018 tarih ve 2018/4471 nolu yevmiye kaydı (EK:3) gerçekleştirilerek, 242 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına kayıt yapılmıştır" denilmektedir. Sonuç olarak Kamu İdaresi cevabından bulguda belirtilen hususlar doğrultusunda işlem tesis edildiği ve buna ilişkin kanıtlayıcı belgelerin de cevap ekinde sunulduğu anlaşılmaktadır. Raporun görüşüne esas Bilançoda Döner Sermaye İşletme Müdürlüğüne yatırılan sermayenin Üniversitenin bilançosunda 242 nolu Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında izlenmemesi Bilançoda Mali Duran Varlıkların Hesap alanı Üniversitenin mali varlıklarını tam yansıtmadığı ve güvenilir veri taşımadığını göstermektedir. Bu işlemlerin yapılıp yapılmadığı takip eden denetim dönemlerinde izlenecektir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tablolarının Denetim Görüşünün Dayanakları bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Yapım İşleri Uygulama Projelerinin Hazırlanmasında Gerekli Özenin Gösterilmemesi Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığının 2016 – 2017 yılında uygulama projesine dayalı olarak anahtar teslim götürü bedel olarak yaptırdığı işlere ait projelerin gerekli özen gösterilerek hazırlanmamasından dolayı işlerin devamı süresinde projelerin sık değiştirildiği, proje hazırlama aşmasında kolaylıkla farkedilebilecek eksikliklerin tamamlanmadığı görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 4'üncü maddesinde; uygulama projesi belli bir yapının onaylanmış kesin projesine göre yapının her türlü ayrıntısının belirtildiği proje olarak tanımlanmakta, aynı kanunun 62'nci maddesinin ( c) bendinde; yapım işlerinde arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamayacağı, ihale konusu yapım işinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ön veya kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabileceği, uygulama projesi bulunan yapım işlerinde anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale yapılması zorunlu olduğu belirtilmektedir. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunun 6'ncı maddesinde, yapım işlerinde; uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için isteklinin teklif ettiği toplam bedel üzerinden anahtar teslimi götürü bedel sözleşme yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Belirtilen hükümler birlikte dikkate alındığında; Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak üzere ihaleye çıkarılan yapım işlerinde, ihale yapılmadan önce, idarenin; işin yapılacağı arsa ile ilgili mülkiyet, kamulaştırma, imar işleri ve uygulama projesinin hazırlaması gerekmektedir. Uygulama projelerinde her türlü zemin araştırılmasının yapılması suretiyle zeminin yapısına uygun iksa imalatlarını barındıran statik proje, yapı estetiği ve tercihini belirleyen mimari proje, mekanik proje, elektrik projesi ve yapıya ait her türlü ayrıntıyı barındıran projenin bulundurulması gerekmektedir. Bu projelerin fen ve sanat kurallarına uygun olarak hazırlatılıp, ihale dokümanında isteklilere sunulması
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 gerekmektedir. Anahtar teslimi götürü bedel sözleşmeler ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenici tarafından teklif edilen toplam bedel üzerinden akdedilmektedir. Buradan hareketle uygulama projesi isteklilerin tekliflerini hazırlamasında ve ihalede rekabetin sağlanmasında önemli bir parametre olduğu anlaşılmaktadır. ÇOMÜ’nün 2016 ve 2017 yılında uygulama projesine dayalı anahtar teslim götürü bedel olarak yaptırdığı ve aşağıdaki tabloda gösterilen işlerin incelenmesinde; İnceleme konusu yapılan 10 adet işten 8’inde proje değişikliğine bağlı iş artışları ve süre uzatımlarının olduğu, bu proje değişikliklerinin gerekçeleri aşağıdaki tabloda ayrıntılı olarak belirtilmektedir. Bu proje değişikliklerinin gerekçeleri incelendiğinde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14
farkedilebilecek durumda olmasına karşılık işlerin devamı sırasında bu eksikliklerin
tamamlanmasına yönelik proje revizyonlarının yapılması ve buna bağlı olarak iş artışları ve
süre uzatımlarının verilmesi söz konusu işlere ait projelerin hazırlanmasında yeterince özen
gösterilmediğini göstermektedir.
Bu itibarla, İdarenin kendi imkanları ile veya ihale yoluyla piyasan temin ettiği
uygulama projelerinin gerekli asgari nitelikleri taşımamasına bağlı olarak sonradan değişmesi
ve dolayısıyla yapı maliyetinde ortaya çıkan artışlarda projeyi hazırlayan kişi ve firmalara
sorumluluk doğabilecektir. İdarenin de projelerin hazırlama sürecinde gerekli süre ve kaynağı
ayırması, proje hazırlayan kişi ve firmalar üzerinde gerekli denetimleri yapması gerekmektedir.
Tablo :3 ÇOMÜ Yapı İşleri ve Teknik Dairesi 2016-2017 Yıllarında Yapımı
Tamamlanan ve Devam Eden Anahtar Teslim İşler
Sıra
No İşin Adı İhale Bedeli İş Artış
Bedeli
İş
Artış
Oranı
%
İş Artış/Azalış Gerekçesi
1
EĞİTİM FAKÜLTESİ
SPOR SALONU İNŞAATI
İŞİ
2.517.000,00 251.076,35 9,980
1-Mimari Proje Cephe Detayı Eksikliği (Alüminyum
Kompozit Cephe Kaplaması)
2-Mimari Proje Malzeme Değişikliği (Tribün Zemini
Epoksi Kaplanması,asma tavanların alçıpan karo
yapılması)
3-Saha zemininin oturmasını engellemek için
subasman perde imalatı yapılması
4-Hentbol kalesi alımından vazgeçilmesi
5-Çelik Çatıya Kumlama Yapılması
6-Tesis edilen kablo sayısı, kabloların ağırlığı,
kabloların sınıflandırılması ihtiyacı ve asma tavan
taşıyıcı sistemlerinin kabloları taşıyamayacağının
mütalaa edilmesi sebebiyle projede gösterilen zemin
kattaki mevcut kablo tava sisteminin yetmemesi,
1.katta kablo tava sistemi olmamasına istinaden kablo
tavası ile ilavesi,
7-Zemin kat ve 1. Kat koridorlarına ve bazı mahallere
asma tavan revizyonu yapılıp asma tavan ilave edildiği
için analog adresli duman detektörü, paralel ihbar
lambası ve halojensiz yangın alarm kablosu ilavesi,
8-Bina dışına konuşlanan mekanik tesisat salon
havalandırma sistemi için bina ana panosundan
projede bulunmayan fakat sözkonusu sistemin
şebekeden çekeceği güçten dolayı tesis edilmesi
zorunlu olduğu değerlendirilen 4x10mm2 aleve
dayanıklı 1kV kablo, 1x10mm2 aleve dayanıklı 1kV
kablo (topraklama için), yıldız-üçgen motor bağlantısı
yapılması zorunluluğundan dolayı 3x63A kontaktörlü
yıldız-üçgen otomatik şalter ve bu şalterler ile diğer
şalt elemanları için sıva üstü pano, buton ilavesi,
9-İhtiyaç görülmediğinden ayaklı mikrofon, aktif
paratoner test cihazı ile temel topraklaması gümüş
kaynak-bakır kaynak ekleri temin edilmemiştir ve
mukayeseli keşifte düşülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15
2
TERZİOĞLU
YERLEŞKESİ
YEMEKHANE
BİNASI İNŞAATI İŞİ
2.516.000,00 TL 41.685,24 1,660
1-Mimari projede değişiklikler.(Teras kullanım
alanlarının genişletilmesi, 1.Kat koridor sonuna oda
eklenmesi)
2-Malzeme Değişiklikleri (Taban tuğlası yerine parke
taşı döşenmesi,paslanmaz çelik korkuluk yerine
alüminyum korkuluk yapılması,doğal taş cephe
kaplaması yerine dekoratif cephe kaplaması yapılması)
3-Mimari projedeki eksiklikler(Asansör sövesi imalatı)
4-Mekanik Tesisat Projesindeki Eksiklikler ( Engelli
WC tesisat imalatları, kazan dairesi su deposu imalatı,
1.katta sonradan yapılan odaya ve giriş katta bulunan
idari bürolara klima tesisatı yapılması, kalorifer
hatlarının ayrılması)
3
ANAFARTALAR A-B
BLOK İNŞAATI YAPIM
İŞİ
24.107.000,00 230.668,43 0,957
1-İhale sınırı dışında kalan bina yıkımı
2-Projesinde öngörülemeyen zemin iyileştirme
imalatının yapılması(Kazan Dairesi bloğu temel
altında jet groud imalatı)
3-İhale kapsamında bulunmayan ve yapılması teknik
açıdan elzem olan ekstra su yalıtım imalatları( su
tutucu bant imalatı ve temel-perde betonuna
karıştırılan kristalize kapıler su yalıtım imalatı)
4- Malzeme değişikliği (Temel altı sürme esaslı
yalıtım yerine iki kat membran yapılması)
4
TIP FAKÜLTESİ
HASTANESİ İKMAL
İNŞAATI İŞİ
20.350,000,00 - -
5
EZİNE MYO GİRİŞ
TAKI,HİZMET BİNASI
VE
DRENAJ İŞLERİ
YAPILMASI İŞİ
269.000,00 TL 5.000,00 1,858 1-Giriş Takı çelik konsrüksiyon projesinde olmayan ve
yapılması gerekli görülen ilave çelik bağlantı
imalatları
6
EZİNE MYO KAPALI
FUTBOL SAHASI
YAPILMASI İŞİ
180.000,00 - -
7
LAPSEKİ VE GELİBOLU
MYO KALORİFER
KAZANI DEĞİŞİMİ İŞİ
160.000,00 - -
8
BİGA AĞAKÖY MYO
BİNASI İNŞAATI YAPIM
İŞİ 8.980.000,00 147.801,61 1,6459
1)Geoteknik değerleme raporunda belirtildiği üzere
Stabilize dolgu yapılıp bina temellerinin stabilitesini
sağlamak ve durabilite kazandırmak, oturma, ani
çökme ve konsolidasyonları minimize etmek amacıyla
yapılan bina altı dolgularının yükseltilmesi imalatı,
2) Malzeme değişikliği; temel su yalıtımınında kapiler
katkı maddesi kullanarak beton yapı malzemesindeki
kılcal boşluk gözeneklerinin doldurulması ve yalıtım
uygulamasının daha verimli çalışması amacıyla
uygulanmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 9 AYVACIK MYO BİNASI İNŞAATI İŞİ 5.317.000,00 531.612,48 9,9984
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 faydalı bir imalat olarak tarafımızca değerlendirilmiş ve uygulanmasına karar verilmiştir. Diğer yandan beton sızdırmazlığını takviye etmek amacıyla subasman perdeleri ile temel birleşimlerinde yapılan su tutucu bant uygulaması ve perde betonlarında su geçirgenliğini azaltan katkı maddesi uygulamalarının da yapı ömrünü uzatmak ve yapıya ekstra mukavemet ve nitelik kazandırmak adına yapılmasının uygun olacağı tarafımızca değerlendirilmiş ve yapılmasına karar verilmiştir. Bu yapılan imalatların proje hazırlığı aşamasında öngörülememiş olmasının sebebi projelerin hazırlandığı yıllar ile uygulama yılları arasında geçen birkaç yıl içerisinde malzeme teknolojileri ve kimyasal katkı malzemelerinin geliştirilmesi ve eski uygulamalara nazaran daha verimli sonuçlar alınmaya başlanmasıdır. 3) Ayvacık MYO Binası İnşaatı Konferans salonu zemini ihale projesinde halı kaplama iken Meslek Yüksekokulu yönetiminin talebi doğrultusunda PVC kaplama uygulanmıştır. Taş yünü asma tavan imalatından malzemenin alçıpana göre daha dayanıksız oluşu ve zaman içerisinde bel vererek eğilme problemi yaşadığından dolayı vazgeçilmiştir. Alçıpan karolam asma tavan inşaat sektöründe yeni bir uygulama olup dayanımı ve estetikliği ile ön plana çıkmaktadır. Sığınak yönetmeliğine göre sığınak duvarları betonarme perde olarak yapılmak zorundadır. Statik projesinde perde bulunmadığından dolayı zaruri olarak proje değişikliğine gidilmiştir. 4) Biga MYO Binası İnşaatı İlgi a) 2016 Haziran tarihli Jeolojik Etüd Raporu, İlgi b) Yüklenici Firmanının 17/02/2017 tarih ve 5309 sayılı yazısı, İlgi c) Yüklenici firmanın ilgi b yazısına cevaben yazılan 27/03/2017 tarih ve E.34444 sayılı yazı. İnşaat Mühendisliği projelerinde proje sahası, zemin koşulları yapının tasarım ve uygulaması açısından son derece önemlidir. Bütün mühendislik yapılarının inşa edilmesinde, bu yapılar zemin veya kaya tabakaları üzerine oturtulmakta ya da kendileri zemin veya kaya tabakaları içerisinde yer almaktadır. Yapıların kendi ağırlıklarından ve hareketli yüklerden (deprem, kar, rüzgar, çeşitli ekipmanlar vb.) kaynaklanan yüklerin zemin veya kaya
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 tabakalarına aktarılmasını sağlayan sistemlere genel olarak temel adı verilir. İnşa edilecek mühendislik yapısının taşıyıcı elemanlarından temele, temelden ise zemine aktarılan yüklerin zemin tarafından, tasarım kriterleri içerisinde güvenle taşınmalıdır. Aktarılan yükler gerilmeler sonucunda oluşabilecek deformasyonların istenilen sınırlar içinde kalmasını sağlayacak bir zemin yapısının olması veya oluşturulması gerekmektedir. Mühendislik yapılarına ait temel zeminleri, temelden zemine aktarılan yükler zemin iyileştirmesi olmaksızın taşıyamayabilirler. Bu durum projenin yapılabilirliğini etkiler ve önemli sorunlara yol açar. Proje sahasında elverişsiz zemin koşullarıyla karşılaşıldığı zaman, inşaat mühendisinin yapması gereken, farklı yöntemler kullanarak tasarım kriterlerine ulaşmaya çalışmaktır. Bununla birlikte bahse konu 2016/468795 ihale kayıt numaralı Biga Ağaköy MYO Binası İnşaatı Yapım İşinde Haziran 2016 tarihli olarak tanzim edilmiş jeolojik etüdü raporu hazırlatılmış ve yetkili ve ilgili kişi görüşleri alınıp yapı tasarımı hazırlanmıştır. Sonrasında ise ihale hazırlık süreçleri gerçekleştirilmiş ve nihayetinde ilgi (b) yazıdaki yüklenici firmanın dilekçesi idaremize ulaşmış ve durum değerlendirilmesi yapılmıştır. Yapı inşaat alanlarında kazı hafriyat alımları başlamış mevsimsel hususların getirdikleriyle birlikte zemin kil miktarına bağlı olarak iyice çamurlaşma durumu göstermiştir. Belirtilen neden ve gerekçeler birlikte düşünüldüğünde yer tesliminden sonra tarihte bina inşaat hafriyatlarının gerçekleştiği zamanda zemin formasyonunun değişkenlik gösterdiği tespit edilmiş olup, Ayvacık depreminin yaşanmış olması durumu da göz önüne alındığında, yüklenici firmanın ilgi yazısına ilmi cevap vermek ve durumun izahını yapıp eğitim kurumu inşaatının sağlam temellere oturması için geoteknik rapor alınarak bu noktada uzman görüşü incelenmiştir. Nitekim uzman görüşünde belirtildiği üzere stabilize dolgu ihtiyacı olduğu tespit edilmiştir. Cevaba konu yapım işine ait proje ve teknik şartname incelendiğinde görüleceği üzere bu stabilize dolgu idaremizce yaklaşık maliyet etüdü çalışmalarında zaten öngörülmüş ve eklenmiş olup, bu geoteknik raporla birlikte stabilize dolgu yüksekliği arttırılmıştır. Bu durumun izahını belirtir ilgi (c) yazı yüklenici firmaya gönderilmiştir. Nihayetinde ise proje ve teknik şartname ve yaklaşık maliyette öngörülmüş olan zemin stabilize dolgu malzemesi miktarı öngörülen miktarın biraz üstünde arttırılarak uygulanmış ve eğitim yapılarımızın güvenli sağlam temellere oturması sağlanmıştır. Su yalıtımı hususu ise; gelişen ve yinelenen teknoloji inşaat alanında da yenilikler göstermektedir. Çevre Şehircilik Birim fiyatlarında yer alan su yalıtımı malzemesi dikkate alınıp sonrasında böyle bir malzemenin uygulanmış olduğu bizzat yapılan teknik incelemelerde uygulanmış ve netice alınmış olduğu tespit edildiği ve membran malzemeye göre daha uzun ömürlü olduğu anlaşıldığı, ve uygulanabilir olduğu, muhafazası kolay yırtılma, büzülme,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 eskime, deformasyonu aşınması vs. yıpranmaları olmadığı neden ve gerekçelerle yalıtım malzemesi değiştirilmiştir. Nitekim sonrasında Daire Başkanlığımız tarafından ihalesi yapılan inşaatımızda bu kapiler su yalıtım malzemesi kullanılmaya başlanmıştır. Sonuç olarak; incelemesi yapılan bilimsel literatür çalışmalarından anlaşıldığı üzere; inşaat mühendisliği yaklaşımlarındaki zemin çözümlemeleri bilinmezliklerle dolu olduğu açıktır. Bu bilinmezlikler toprak yapısının değişkenliklerine bağlı nedenlerden kaynaklıdır. Jeolojik etüd raporlarında ise inşaat yapılacak olan arazinin/arsanın/zeminin alanına göre orantılı biçimde sondajlar yapılmak biçimiyle zeminin formasyonunu bilinmesi amaçlanmaktadır. Zeminin yapısal formasyonunu tekdüze indirmek için kabul edilen varsayım ve bütünsel yaklaşımlar üzerine yapılan zemin çözümlemeleri neticesinde alınan değerler üzerine yapı temeli çözümlemeleri hesaplanmaktadır. İhaleli iş başlangıç zamanlarında yüklenici firmanın ilgi yazıları üzerine yapılan başvurusuna istinaden arazi incelemesi tekrar yapılmış ve toprak yapısında edilen değişkenlikler ile zemin formasyonunundaki farklılıklar mevcut olduğu gözlemlenmiştir. Bu duruma istinaden alınan geoteknik rapor alınması uygun bulunmuştur. Sonrasında ise geoteknik rapor verileri değerlendirilmiş olup, ihaleleli iş kapsamında öngörülmüş olan stabilize dolgunun miktarı yani kalınlığı arttırılarak uygulanmasının deprem bölgesi olan yöremizdeki güveliği açısından önemli olacağı düşünülmüştür. Aynı şekilde gelişen yapı malzemeleri teknolojileri ve uygulamalarında kullanılmakta olan malzeme ve teknikler gün geçtikçe artmakta olup, kapiler su yalıtım malzemesinin olduğu bilinmiş ve bu esnada gerekli araştırma ve uygulama incelemeleri değerlendirilmiş olup, kapiler su yalıtım malzemesinin uygulanmasının isabetli ve doğru olacağı kanaatiyle yalıtım malzemesi değiştirilmiştir. Çünkü membran malzemesi işçilik ve kullanım hatalarına bağlı deformasyonları çok yüksek seviyelerde bulunup bunu en aza indirgemek için önemli hassasiyet gerekmektedir. İnşaat şantiye sahaları gibi hassasiyetten uzak mahallerde membran yapı malzemesinin korunması güç olmaktadır. Belirtilen neden ve gerekçelerle kapiler dolgu su yalıtım malzemesi uygulanması isabetli olduğu görüşüyle malzeme değişikliği yapılmıştır. Bütün bunların yanında, bundan sonra yapılacak işlerde belirtilen hususlara azami özen gösterilmeye çalışılacaktır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 Sonuç olarak Kamu İdaresi cevabında bulguda belirtilen proje revizyonlarının gerekçelerine açıklamalar getirilmiş, sadece Biga Ağaköy MYO Binası İnşaatı Yapım işe başlanması sonrasında zemin formasyonunda meydana gelen değişimler dolayısıyla geoteknik raporuna istinaden mevcut projede yer alan stabilize dolgu kalınlıklarının artırılmasına karar verilmesi konusunda işin projelendirilmesi aşamasında öngörülmeyen bir durumun varlığından bahsedilebilir. Bunun dışında bulguda ve kamu idaresi cevabında yer alan proje değişiklikleri gerekçeleri işin projelendirilmesi aşamasında kolay bir şekilde farkedilebilir unsurlardır. Örneğin Eğitim Fakültesi Spor Salonu İnşaatı işinde binanın bazı bölgelerinin dış cephe kaplaması imalatının mimari projede bulunmaması ve bu eksikliğin işin devamı esnasında projeye konulması, Anafartalar Eğitim Fakültesi A – B Blok Yapım İşinde tamamı yıkılacak binanın bir kısmı ihale sınırı içinde bir kısmı da ihale sınırının dışında olması dolaysıyla işin devamı sırasında proje değişikliği ve iş artışı yapılarak binanın kalan kısmının yıktırılması gibi bulguda ayrıntılı olarak belirtilen iş artışı gerekçeleri işin projelendirilmesi aşamasında gerekli özenin gösterilmediğini ortaya koymaktadır. Şüphesiz anahtar teslim götürü bedel işlerde bir işin projesi ve buna dayalı olarak hazırlanan mahal listeleri isteklilerin teklif fiyat bileşenlerini belirlemede en önemli parametrelerdir. Dolayısıyla projeler ve mahal listeleri ihalelerin daha rekabetçi bir ortamda geçmesinde ve gerçekçi fiyatların oluşmasında önemli işlev görürler. Bu nedenle hem kamu yatırım maliyetlerinin gerçekçi olarak fiyatlanmasında hem de bu yatırımların yapılış amaçlarına uygun ve süresinde ekonomiye kazandırılmasında işlerin tüm beklentileri karşılayacak şekilde daha gerçekçi şekilde projelendirilmesi gerekmektedir. BULGU 2: Yapım İşleri İçin Verilen Süre Uzatımı veya İş Artışlarında Tüm Risk (all risk) Sigorta Poliçelerinin Bu Süreyi veya Teminatı Kapsayacak Şekilde Yenilenmemesi Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Yapı İşleri ve Teknik Dairesinin yönetim ve kontrolündeki yapım işleri kapsamında verilen süre uzatımı veya iş artışlarında inşaat tüm risk (all risk) sigorta poliçelerinin bu süreyi veya teminatı kapsayacak şekilde yenilenmediği görülmüştür. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunun 9'uncu maddesinde; “Yapım işlerinde yüklenici; işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı, geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorundadır” denilmektedir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 9'uncu maddesinde; “Sigortaya esas alınacak bedeller, işin kendisi için sözleşme bedeli, her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ve benzeri için ise piyasa rayiçlerine göre hesaplanan bedellerdir. Ödenen toplam hakediş tahakkuk tutarının (fiyat farkları dahil) poliçedeki sigorta bedelini aşması ve/veya poliçede öngörülen sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı veya cezalı çalışma sebebiyle aşılması hallerinde, zeyilname ile sigorta bedelinin artırılması ve/veya sigorta süresinin uzatılması zorunludur” denilmektedir. ÇOMÜ Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından yürütülen işlerde süre uzatımı veya iş artışı verilmek suretiyle sözleşme bedel ve sürelerinde değişiklik yapılmasına karşılık yukarıda belirtile mevzuat hükümlerine aykırı olarak bu işlere ait tüm risk poliçelerin oluşan yeni duruma göre güncellenmediği anlaşılmıştır. Kamu idaresi cevabında; "Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından yürütülen işlerde süre uzatımı veya iş artışı verilmek suretiyle sözleşme bedel ve sürelerinde değişiklik yapılmasına karşılık bu işlere ait tüm risk poliçelerin oluşan yeni duruma göre güncellenmediği görülmüştür. Bu kapsamda, tüm risk (allrisk) projeler konusunda, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığının 10/05/2018 tarih ve 33396998-845.01-E.1800068243 sayılı yazısında; yapım işleri için verilen süre uzatımı veya iş artışlarında tüm risk (all risk) sigorta poliçelerinin bu süreyi veya teminatı kapsayacak şekilde yenileme konusunda, iş yoğunluğu sebebiyle takibinde aksama olduğu, bundan sonraki çalışmalarımızda konu hassasiyetle takip edilerek yönetmelik hükümlerine göre gereği sağlanacaktır" denilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 Sonuç olarak Kamu İdaresi cevabında; bulguda belirtilen konu hakkında gerekli hassasiyetin gösterileceği belirtilmektedir. Bu işlemlerin yapılıp yapılmadığı takip eden denetim dönemlerinde izlenecektir. BULGU 3: Yapım İşlerinde Sigorta Poliçelerinin Geçerli Olması İçin Gerekli Olan Prim Ödeme Şartının İşe Başlama Esnasında Yerine Getirilmemesi 4735 sayılı Kanun’un "İş ve işyerinin sigortalanması" başlıklı dokuzuncu maddesinde; “Yapım işlerinde yüklenici; işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı, geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorundadır.” denilmektedir. Bu hükme uygun olarak Yapım İşleri Genel Şartnamesinin dokuzuncu maddesinde yüklenici:
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23
Temerrüdü” başlıklı C.1 fıkrasında; “Sigorta priminin tamamının, primin taksitle ödenmesi
kararlaştırılmışsa peşinatın (ilk taksit) akit yapılır yapılmaz ve en geç poliçenin teslimi
karşılığında ödenmesi gerekir. Aksi kararlaştırılmadıkça, prim veya peşinat ödenmediği
takdirde poliçe teslim edilmiş olsa dahi sigortacının sorumluluğu başlamaz ve bu husus
poliçenin ön yüzüne yazılır.” denilmektedir. Buna göre inşaat sigortasının başlaması için sigorta
priminin tamamının, primin taksitle ödenmesi kararlaştırılmışsa peşinatın ödenmesi şarttır.
Prim ödemesi yapılmadığı müddetçe ilgili sigortanın sorumluluk yönüyle bir geçerliliği
bulunmamaktadır.
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığınca
ihalesi yapılan ve yürütülen yapım ihalelerine ait ihale dosyaların 2017 yılı denetiminde tespit
edilen hususlarla ilgili aşağıdaki tablo düzenlenmiştir:
Tablo :4 Yapım İşlerinde Sigortasız (All risk) Çalışılan Süreler
Sıra İhalenin Adı Sözleşme Bedeli
(Kdv Hariç) Açıklama
1
Terzioğlu Kampüsü
1.Etap Muhtelif Tadilat
ve Onarım işleri
1.246.150,25
İlk poliçe için işe başlama ve peşinat ödeme tarihleri arasında 5 günlük
fark bulunmaktadır. Bu durumda 16.06.2017 ile 21.06.2017tarihleri
arasında geçerli bir sigorta poliçesi bulunmadığı anlaşılmaktadır.
2
Ayvacık Meslek Yüksek
Okulu Binası İnşaatı
Yapım İşi
5.317.000,00 İşe başlama ve peşinat ödeme tarihleri arasında 2 günlük fark
bulunmaktadır. Bu durumda 11.04.2016 ile 13.04.2016 tarihleri arasında
geçerli bir sigorta poliçesi bulunmadığı anlaşılmaktadır.
3 Tıp Fakültesi Hastanesi
İkmal İnşaatı
20.350.000,00
İşe başlama ve peşinat ödeme tarihleri arasında 26 günlük fark
bulunmaktadır. Bu durumda 28.04.2017 ile 24.05.2017 tarihleri arasında
geçerli bir sigorta poliçesi bulunmadığı anlaşılmaktadır.
4
Biga Ağaköy Meslek
Yüksek Okulu
BinasıYapım İşi
8.980.000,00 İşe başlama ve peşinat ödeme tarihleri arasında 50 günlük fark
bulunmaktadır. Bu durumda 09.01.2017 ile 28.02.2017 tarihleri arasında
geçerli bir sigorta poliçesi bulunmadığı anlaşılmaktadır.
5 GSF Açık Sergi ve Spor
Alanı Yapım İşi
729.967,85
İşe başlama ve peşinat ödeme tarihleri arasında 24 günlük fark
bulunmaktadır. Bu durumda 08.11.2016 ile 02.12.2016 tarihleri arasında
geçerli bir sigorta poliçesi bulunmadığı anlaşılmaktadır.
6
Anafartalar Eğitim
Fakültesi A –B Blok
Yapım İşi
24.107.000,00 İşe başlama ve peşinat ödeme tarihleri arasında 292 günlük fark
bulunmaktadır. Bu durumda 15.02.2017 ile 21.12.2017 tarihleri arasında
geçerli bir sigorta poliçesi bulunmadığı anlaşılmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24
7 Eğitim Fakültesi Spor
Salonu Yapım İşi
2.517.000,00 İşe başlama ve peşinat ödeme tarihleri arasında 3 günlük fark
bulunmaktadır. Bu durumda 09.08.2016 ile 12.08.2016 tarihleri arasında
geçerli bir sigorta poliçesi bulunmadığı anlaşılmaktadır.
8
Terzioğlu Yerleşkesi
Altyapı İnşaatı İşi 2.229.500,00 İşe başlama ve peşinat ödeme tarihleri arasında 28 günlük fark
bulunmaktadır. Bu durumda 16.11.2015 ile 14.12.2015 tarihleri arasında
geçerli bir sigorta poliçesi bulunmadığı anlaşılmaktadır.
9 Yemekhane Binası
Yapım İşi
2.516.000,00 İşe başlama tarihi 22.02.2016, işin bitim tarihi 18.12.2016, sigorta
poliçesinin bedelinin yatırıldığı tarih 29.12.2017. İşin toplam süresi
boyunca geçerli bir sigorta poliçesi bulunmamaktadır.
Yukarıdaki tabloda da görüldüğü üzere 9 adet yapım işinin tamamında sigorta primi
ödenmemesi nedeniyle işe başlama tarihinde geçerli bir sigorta poliçesi bulunmamakta olup, 1
adet yapım işinde ise söz konusu sigorta priminin işin başından sonuna kadar ödenmemesi
nedeniyle sigorta şirketinin sigorta poliçesinden sorumluluğu yapım işi boyunca doğmamıştır.
Yapım işlerine ait sigorta poliçelerinin; zamanında yapılmaması veya primlerinin
ödenmemesi nedeniyle sorumluluk başlama tarihlerinin işe başlama tarihi yerine ileri tarihlerde
olması neticesinde, “işe başlama tarihinden itibaren inşaatın sigortalı olması”na ilişkin
sözleşme hükmü ile sözleşmenin eki durumda olan Yapım İşleri Genel Şartnamesi
hükümlerinin gereği yerine getirilmemiş olacağı, bu durumun ise taahhüde aykırılık teşkil
edeceği ve aynı zamanda inşaat işinin risklere karşı korumasız bırakılacağı
değerlendirilmektedir.
Kamu idaresi cevabında; "Bulgu 6’da Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Yapı İşleri
ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından yürütülen 9 adet yapı işinin tamamında sigorta primi
ödenmemesi nedeniyle işe başlama tarihinde geçerli bir sigorta poliçesi bulunmamakta olup, 1
adet yapım işinde ise sigorta priminin işin başından sonuna kadar ödenmemesi nedeniyle sigorta
şirketinin sigorta poliçesinden sorumluluğu yapım işi boyunca doğmadığı tespit edilmiştir.
Bu kapsamda, sigorta poliçelerinin geçerli olması için gerekli olan prim ödeme şartının
işe başlama esnasında yerine getirilmemesi konusunda, Yapı İşleri ve Teknik Daire
Başkanlığının 10/05/2018 tarih ve 33396998-845.01-E.1800068243 sayılı yazısında; denetim
raporunda liste halinde belirtilen işlerden, Yemekhane Binası Yapım işinde iş yoğunluğundan
dolayı sehven sigorta poliçesi takibi yapılamadığı; diğer işlere ait sigorta poliçesi ile peşinat
ödeme tarihleri arasındaki fark ise bilgi eksikliğinden kaynaklanmış olup bu konuda bundan
sonra daha titiz çalışılarak yönetmelik hükümlerine göre gereği sağlanacaktır" denilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 Sonuç olarak Kamu İdaresi cevabında; bulguda belirtilen konu hakkında gerekli hassasiyetin gösterileceği belirtilmektedir. Bu işlemlerin yapılıp yapılmadığı takip eden denetim dönemlerinde izlenecektir. BULGU 4: Bilimsel Araştırma Projeleri Ara Raporları ile Sonuç Raporlarının Verilmesinde Mevzuata Uyulmaması Üniversitenin halen yürümekte olan ve 2017 yılında biten Bilimsel Araştırma Projelerinin incelenmesinde aşağıdaki tabloda gösterilen bazı projelerin ara raporlarının eksik verildiği, bazılarında hiç verilmediği; yine aşağıdaki tabloda gösterilen ve tamamlanan bazı projelerin sonuç raporlarının verilmediği görülmüştür. A) Aşağıdaki tabloda yer alan bazı projelere ait ara raporlarının eksik verildiği, bazılarının da hiç verilmediği anlaşılmıştır. 26.11.2016 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan Yüksek Öğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinde; “Kabul edilen bir projenin yürütücüsü Komisyona altı ayda bir geçmiş dönemdeki çalışmalarla ilgili bilgilerin yer aldığı ara rapor sunar. Komisyon projenin türüne ve özelliğine göre ara rapor sunma sürelerini ve koşullarını değiştirebilir. Ara raporlar Komisyon tarafından incelenir. Komisyon gerekli gördüğü durumlarda konunun uzmanlarının görüşlerine de başvurarak değerlendirme sürecini tamamlayabilir”, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Yönergesi’nin “ Ara raporlar” başlıklı 11’inci maddesinde; “Proje yürütücüleri, proje kapsamında yapılan çalışmaları ve gelişmeleri içeren ara raporları, sözleşme tarihinden itibaren altı aylık dönemlerde, duyurulacak formata uygun olarak BAP Koordinasyon Birimine sunmakla yükümlüdür. Ara raporlar ilgili komisyon üyesi tarafından değerlendirilir ve izlenir” denilmektedir. Aynı Yönergede mücbir sebep olmaksızın gerekli uyarılara rağmen ara raporlarını zamanında vermeyenler veya hiç vermeyenler proje yürütücüleri hakkında projenin durdurulması ve iptal edilmesi yaptırımları öngörülmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26
Yukarıda yer alan Mevzuat gereği proje yürütücüleri proje ile ilgili tüm çalışmaları
altı aylık dönemler halinde İdareye sunmaları gerekmektedir. Bu raporlarının süresinde
verilmemesi veya hiç verilmemesi hakkında yaptırım uygulanacağı belirtilmektedir.
Tablo : 5 Ara Raporu Eksik Verilen veya Hiç Verilmeyen Bilimsel Araştırma
Projeleri
Proje No
Proje Adı
Proje Başlama Tarihi
Projenin
Bitmesi Gereken
Tarih
Projenin Fiili Bitiş Yılı
Biten
Projenin
Kapanma
Tarihi
Verilmesi
Gereken
Ara Rapor
Sayısı
Verilen
Ara
Rapor
Sayısı
Ara Rapor Veya
Sonuç Raporu
Vermeme
Durumlarında
Yaptırım Uygulanıp
Uygulanmadığı
(Uygulanan
Yaptırımın İçeriği)
FBA-2016-672
Yeni Pikrat
Kristalleri Ve
Büyütülmesi
25.01.2016
25.10.2017 3 2
FYL-2016-703
Kanatlı
İşletmelerinden
Kaynaklanan Koku
Probleminin
Belirlenmesinde
Bir E-Burun
Sisteminin
Kullanılması 25.01.2016
25.07.2017
2017
04.07.2017
2 1
FYL-2016-726 Akıllı Cam
Uygulamalarında
Kullanılabilecek
Siloksan
Fonksiyonlandırılm
ış Karbazol
Polimerleri
25.01.2016
25.07.2017
2017
04.08.2017 2 1
SYL-2016-681
Kültürün Siyasal
Simge Ve
Semboller Üzerine
Etkileri Çanakkale
Merkez İlçesi
Siyasal Partiler
Gençlik Kolları
Örneği 26.01.2016
26.09.2016
2016
01.09.2016 1 0
FDK-2016-609
Çanakkale İli
Orchidaceae
Taksonları
Generatif
Yapılarının
Mikromorfolojik
Özellikleri İle
Bitki-Toprak
İlişkilerinin
Belirlenmesi 01.02.2016
01.11.2017
2017
03.10.2017
3 2
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27
TTU-2016-629
Acil Servise Minör
Kafa Travması İle
Başvuran
Olgularda New
Orleans Kriterleri
Ve Kanada BT
Çekim Kuralı İle
Serum BNP
Düzeylerinin
Değerlendirilmesi
01.02.2016
03.10.2016
2017
30.01.2017
1 0
FYL-2016-632
Denizanası
Kollajenimisvak
Hibrit
Membranların
Üretimi Ve
Periodontal Doku
Grefti Olarak
Kullanımının
Araştırılması
03.02.2016
19.12.2017
2017
01.03.2017
2 1
TTU-2016-734
Ankilozan
Spondilitli
Hastalarda Serum
Resistin
Düzeylerinin TNF-
Alfa, Hastalık
Aktivitesi Ve
Yaşam Kalitesiyle
İlişkisi
11.02.2016
11.08.2017
2017
01.03.2017
2 1
FBA-2016-615 Creation Field
Teori Ve Evrenin
İvmelenmesi
Probleminin
Araştırılması 12.02.2016
12.08.2017
2016
11.10.2016 2 1
FYL-2016-630 Nanoboyutlu
Hidroksiapatit
Üretim
Yöntemlerinin
Optimizasyonu Ve
Karakterizasyonu 12.02.2016
13.02.2017 1 0
SDK-2016-680
Yaşam Tarzı
Çeşitlilik Arayışı
İle Yiyecek İçecek
Tercihleri
Arasındaki İlişki:
Çeşitli Turist
Grupları Üzerine
Karşılaştırmalı Bir
Araştırma
24.02.2016
24.02.2017
2017
01.03.2017
1 0
FBA-2016-718
Yeni Bir Yöntemle
Dördüncül
Merkezli
Hidroksifosfonatlar
ın Sentezlenmesi
Ve Biyolojik
Aktivitelerinin
Araştırılması 08.03.2016
08.12.2017 3 2
FBA-2016-722 Vanadyum Oksit
Filmlerinin
Ultrasonik Spray
Pyrolysis Tekniği
İle Üretilmesi Ve
Karakterizasyonu 16.03.2016
16.05.2017
2017
07.12.2017 2 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28
TTU-2016-819 Yaşlılarda
Polifarmasi
Yaygınlığı İlaç
Etkileşimi İlaç
Uyumu Ve Yaşam
Kalitesi 21.03.2016
21.03.2017
2016
18.07.2016 1 0
THD-2016-742 Çanakkale De Aril
Hidrokarbon
Hidroksilaz Gen
Polimorfizminin
Analizi 28.03.2016
28.03.2017
2016
26.12.2016 1 0
TTU-2016-578
Kişiselleştirilmiş
Fiziksel Aktivite
Danışmanlığı
Verilen Primer
Hipertansiyon
Hastalarında
Pedometrenin Kan
Basıncına Etkisi
14.04.2016
14.07.2017
1 0
TTU-2016-725 Septoplasti
Cerrahisi Sonrası
Fonksiyonel Nazal
Parametrelerin
İncelenmesi 18.04.2016
19.06.2017 2 1
FDK-2016-861 Af Tayf Türü
Zonklayan
Yıldızların
Fotometrik Ve
Tayfsal Çalışması 27.04.2016
27.06.2017
2017
04.07.2017 2 1
FYL-2016-795 Tarıma Dayalı
Sanayi
İşletmelerinin Arge
Potansiyelinin
İncelenmesi
Çanakkale İli
Örneği
06.05.2016
06.01.2017
2016
11.10.2016
1 0
TTU-2016-820
Histerosalpingograf
i Esnasında Verilen
Kontrast Maddenin
Uterus Tuba Ve
Overde
Oluşturdukları
İmmünohistokimya
sal Ve Histolojik
Etkileri Sıçan
Çalışması 11.05.2016
11.03.2017
2017
12.06.2017
1 0
FYL-2016-771 Çanakkale
Boğazı’ndan
Alınan Deniz
Suyundaki Cs-137
Miktarının
Belirlenmesi 16.06.2016
17.04.2017
2017
01.03.2017 1 0
FYL-2016-958 Zeytin Yaprağı
Ektraktının Niozom
Tekniği İle
Mikroenkapsülasyo
nu Ve
Antimikrobiyal
Aktivitesi 16.06.2016
18.09.2017
2017
14.09.2017 2 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29
TYL-2016-890
Array CGH
(Karşılaştırmalı
Genom
Hibridizasyonu)
Tekniğinin Mental
Retardasyonlu
Olguların Rutin
Tanısındaki Yeri
Ve Önemi 16.06.2016
16.06.2017
2017
12.06.2017
1 0
FYL-2016-896 Kapya Biber
Tohumu Unundan
Sürülebilir Yeni
Ürünler
Geliştirilmesi 23.06.2016
23.02.2017
2017
01.03.2017
1 0
FYL-2016-1014 Mısır Sorgum
Sudanotu Melezi İle
Soya Börülce Ve
Guarın Karışık
Ekimlerinin Ot Silaj
Verimi Ve
Kalitesine Etkileri 21.07.2016
21.09.2017
2017
03.10.2017 2 1
FHD-2016-1001 Damla Sulama
Sistemlerinin
Tasarımının CAD
Programı
Yardımıyla
Değerlendirilmesi:
Çanakkale
Kumkale Ovası
Örneği
01.09.2016
01.03.2018
2017
07.12.2017 2 1
FHD-2016-984
Tüketicilerin
Kooperatif Markalı
Ürünleri Satın
Alma
Davranışlarını
Etkileyen
Faktörlerin Analiz
Edilmesi Çanakkale
İli Örneği
01.09.2016
01.05.2017
2016
02.12.2016
1 0
FYL-2016-831 Kültürel Peyzaj
Değerlerinin
Kentsel Tasarımda
Kullanımı: Lapseki
(Çanakkale) İlçesi
Örneği 01.09.2016
01.05.2017
2017
23.03.2017 1 0
FYL-2016-980
İnek Ve Keçi Sütü
Kullanılarak
Üretilen Bazı
Probiyotik
Ürünlerin
Karakteristik
Özelliklerinin
Karşılaştırılması 01.09.2016
01.03.2018
2017
14.09.2017 2 1
FYL-2016-975
Enerji Tasarruflu
Akıllı Cam
Uygulamaları İçin
Kullanılabilecek
Elektroaktif
Polimerlerde
Heteroatom
Sübstitüsyonunun
Elektrokromik
Performans Üzerine
Etkisi
12.10.2016
12.10.2017
2017
10.04.2017
1 0
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30
TTU-2016-1008
Kuru Göz
Hastalarında
Noninvaziv
Değerlendirme
Gözyaşı
Ozmolaritesi
Gözyaşı Menisküs
Yüksekliği Ve
Noninvaziv
Gözyaşı Kırılma
Zamanının Diğer
Testlerle İlişkisi
12.10.2016
12.06.2017
2017
04.07.2017
1 0
TTU-2016-998
Keratokonuslu Ve
Normal
Bireylerdeki
Plazma
Homosistein,Vitam
in B12 Ve Folik
Asit Düzeylerinin
Kıyaslanması 12.10.2016
12.06.2017
2017
10.04.2017 1 0
FHD-2016-1031 Farklı Sulama
Düzeylerinin
Glayölde Korm
Gelişimi Ve
Çiçeklerin Vazo
Ömrü Üzerine Olan
Etkilerinin
Belirlenmesi
07.11.2016
07.08.2017
2017
03.10.2017
1 0
TTU-2016-773
Genel Anestezi
Altındaki
Tavşanlarda
Sugammadeksin
Farklı Dozlarının
Göz İçi Basıncına
Etkilerinin
Karşılaştırılması
07.11.2016
07.07.2017
2017
10.04.2017
1 0
FDK-2017-1053 Azot Fosfor Ve
Kükürt İçeren
Polimerik Mikro Ve
Nano Partiküllerin
Sentezi Ve Çeşitli
Uygulamalarda
Kullanımları
08.03.2017
08.11.2017
2017
14.09.2017
1 0
FYL-2017-1139 Tiyazol Birimleri
İçeren İmin
Polimerlerinin
Sentezi Ve
Karakterizasyonu 05.04.2017
05.12.2017
2017
02.11.2017 1 0
FBA-2017-1169 Fenil Ve Etoksi
Birimleri İçeren
İmin Polimerinin
Sentezi Ve
Karakterizasyonu 09.05.2017
09.03.2018
2017
02.11.2017 1 0
FBD-2017-1233 Deniz Salyangozu
Etanolik
Ekstraktının Balık
Patojenleri Üzerine
İn Vitro
Antimikrobiyal
Etkisi 09.05.2017
09.01.2018
2017
23.11.2017 1 0
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31
FDK-2017-1191
Bozcaada
Karalahna Ve
Çavuş Üzümlerinin
Olgunlaşma
Sürecinde
Mikrobiyal
Yükünün, Küf
Türlerinin Ve
Mikotoksin
Profillerinin
Belirlenmesi 09.05.2017
09.01.2018
2017
13.10.2017
1 0
TTU-2017-1258
Ratlarda Unilateral
Testis Torsiyonu
Modelinde İskemi
Reperfüzyon
Hasarının
Önlenmesinde
Ozonun
Etkinliğinin
Değerlendirilmesi
30.05.2017
30.01.2018
2017
14.09.2017
1 0
Yukarıdaki tabloda 2017 yılında tamamlanmış ve ara raporları eksik verilen veya hiç
verilmeyen 40 adet Bilimsel Araştırma Projeleri yer almaktadır. Bu projelerden 15 adetinde ara
raporların eksik verildiği, kalan 25 adetinde ise ara raporlarının hiç verilmediği görülmektedir.
Anılan bu projelerde ara raporlar eksik verilmiş olmasına karşılık adı geçen Yönergede
belirtilen yaptırımlar uygulanmamıştır.
B) 2017 yılında tamamlanan bazı Bilimsel Araştırma Projelerinde sonuç raporlarının
verilmediği görülmüştür. 26.11.2016 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan Yüksek Öğretim
Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinin ikinci fıkrasında;
“Proje yürütücüsü, protokolde belirtilen bitiş tarihini izleyen en geç üç ay içerisinde, araştırma
sonuçlarını içeren proje sonuç raporunu Komisyon tarafından belirlenen formata uygun olarak
sunar. Lisansüstü tez projeleri için, ilgili birimlerce onaylanmış tezler de sonuç raporu olarak
kabul edilebilir. Sonuç raporu Komisyon tarafından değerlendirilerek projenin başarılı sayılıp
sayılmayacağına karar verilir. Komisyon gerekli gördüğü durumlarda konunun uzmanlarının
görüşlerine de başvurarak değerlendirme sürecini tamamlayabilir”,
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Yönergesi’nin
“Sonuç raporlar” başlıklı 12’inci maddesinde “Proje yürütücüsü, protokolde belirtilen bitiş
tarihini izleyen 3 ay içerisinde, araştırma sonuçlarını içeren ve BAP Komisyonu tarafından
belirlenen formata uygun olarak Türkçe hazırlanmış Proje Sonuç Raporunu, tez projesi
yürütücüsü ise ilgili birimlerce onaylanmış tezin elektronik ortamdaki nüshasını proje süreçleri
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32
yönetim sistemi (BAPSİS) aracılığı ile Bap Bilimsel Araştırma Projeleri Uygulama Yönergesi
Sayfa 6 Koordinasyon Birimine sunarak, ciltli 1 adet kopyasını birime teslim etmek
zorundadır”
Aynı Yönergenin 24’üncü maddesinin ( c) bendinde; “Proje sonuç raporunu süresi
içinde sunmayan proje yürütücülerinin yürütmekte olduğu tüm projelere ait işlemler rapor
teslim edilinceye kadar durdurulur. Yapılan uyarıya rağmen 15 gün içerisinde sonuç
raporunun teslim edilmemesi durumunda proje iptal edilir”,
denilmektedir.
Yukarıda adı geçen Mevzuat gereği proje yürütücüleri proje ile ilgili araştırma
sonuçlarını projenin bitiminden itibaren 3 aylık süre içerisinde İdareye sunmaları
gerekmektedir. Bu raporlarının süresinde verilmemesi veya hiç verilmemesi hakkında yaptırım
uygulanacağı belirtilmektedir.
Tablo : 6 Sonuç Raporu Süresinde Verilmeyen Bilimsel Araştırma Projeleri
Proje No
Proje Adı
Proje Başlama Tarihi
Projenin Bitmesi Gereken Tarih
Biten Projenin Kapanma Tarihi
Proje
Çıktı
sı
Verilmesi
Gereken
Ara Rapor
Sayısı
Ara
Raporlardan
Tamamı
Verilip
Verilmediği
Sonuç
Raporu
Verilip
Verilmediği
Ara Rapor
Veya Sonuç
Raporu
Vermeme
Durumların
da Yaptırım
Uygulanıp
Uygulanma
dığı
(Uygulanan
Yaptırımın
İçeriği)
FBA-2016-672
Yeni Pikrat Kristalleri
Ve Büyütülmesi
25.01.2016
25.10.2017 3 2 Devam
Eden
FHD-2016-715 "Yaşanabilir
Yerleşkeler: Çomü
Terzioğlu Yerleşkesi
Örneği" Projesinde
Kullanılan Görüntüleme
Cihazlarının
Modernizasyonu
03.02.2016
03.08.2016
0 0 Devam
Eden
FYL-2016-630 Nanoboyutlu
Hidroksiapatit Üretim
Yöntemlerinin
Optimizasyonu Ve
Karakterizasyonu
12.02.2016
13.02.2017
1 0 Devam
Eden
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33
TTU-2016-725
Septoplasti Cerrahisi
Sonrası Fonksiyonel
Nazal Parametrelerin
İncelenmesi
18.04.2016
19.06.2017 2 1 Devam
Eden
TYL-2016-844
Farklı Sosyoekonomik
Çevrelerde Yaşayan
Bireylerin Fiziksel
Aktivite Davranışları
Ve Yakın Çevrede
Yürünebilirlik
Düzeylerinin
İncelenmesi
26.04.2016
26.12.2016
1 1 Devam
Eden
FYL-2016-843 Kırşehir Bölgesi
Nefelinli
Siyenitlerinden Seramik
Sektörüne Uygun
Hammadde Üretimi
11.05.2016
11.04.2017 1 1 Devam
Eden
SYL-2016-912
"Grimm Masallarının
Dönüşümü Ve Kadın
İmgesi"
24.05.2016
24.05.2017 1 1 Devam
Eden
FYL-2016-954 Gökçeada
Andezitlerinden Kuvars
Ve Biyotit Kazanımı
İçin Ekonomik
Yöntemin Belirlenmesi 16.06.2016
16.08.2017 2 2 Devam
Eden
SBA-2016-884 Sivil Toplum
Kuruluşlarının Sosyal
Medya Faaliyetlerine
Yönelik Keşifsel Bir
Araştırma
16.06.2016
16.02.2017
14.09.2017 1 1 Kapanmış
FBA-2016-1002
Bazı Seçilmiş Tek Delta
Scuti Türü Yıldızların
Fotometrik Çalışması
01.09.2016
01.09.2017 1 1 Devam
Eden
Yukarıdaki Tabloda 2016 ve 2017 yıllarında tamamlanması gereken Bilimsel
Araştırma Projelerinden 10 adeti için projenin bitim tarihinden itibaren üç aylık süre içerisinde
proje yürütücüleri tarafından sonuç raporlarının verilmediği, sonuç raporları verilmeyen bu
projeler için mezkur Yönergede belirtilen yaptırımların uygulanmadığı görülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 Kamu idaresi cevabında; "Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Biriminde üniversitemiz öğretim elemanlarının araştırma yapmalarını teşvik etmeye dönük faaliyetlere önem verilmektedir. Bu kapsamda yönergemizde projelerle ilgili yaptırımlar çok açık olarak yer almasına rağmen mecbur kalınmadıkça (proje ekibinin ihmali veya kusuru nedeniyle projenin yürütülemeyeceğinin anlaşılması) uygulanmamaktadır. Birincil amaç; Üniversitemizde proje kültürünün gelişmesi, ar-ge faaliyetlerinin yaygınlaştırılması ve bu çerçevede ekonomik ve toplumsal kalkınmaya katkıda bulunulmasıdır. Öğretim elemanlarının yoğunlukları ve çeşitli sebeplerle rapor işlemlerinde zaman zaman gecikmeler olsa da çalışmanın yapılabilirliğinin etkilenmemesi ve projenin tamamlanması önem arz etmektedir. 2013 yılı öncesinde raporların takibi manuel olarak yapılmış, uzun zaman geçmesine rağmen raporlarını teslim edemeyen öğretim elemanlarına uyarı yazıları yazılmıştır. Uyarı yazılarına rağmen herhangi bir gelişme sağlamayan projeler, proje yürütücüsünün ilgili proje için yapılan harcamaların yasal faizi ile birlikte iade etmesi koşuluyla iptal edilmiştir. Ancak isteğimiz, bu tür cezalar ile projelerin iptal edilmesindense projelerin tamamlanması ve yayına dönüşmesidir. Bu amaçla zaman içinde yapılan iyileştirmeler ve düzenlemeler ile raporların takibi özellikle 2013 yılından itibaren daha sıkı tutulmaya başlanmıştır. Üniversitemiz Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu tarafından desteklenen projelerin raporlarının ve çıktılarının yönetmelik ve yönergeler çerçevesinde takibi, 2013 yılından itibaren kullanılmaya başlanan Proje Süreçleri Yönetim Sistemi (BAPSİS) programına eklenen 'Ara ve Sonuç raporu modülü' ile yapılmaktadır. Söz konusu program, raporlarını zamanında vermeyen öğretim elemanlarını sistem üzerinde otomatik olarak bloke durumuna geçirmektedir. Bloke olan öğretim elemanları, rapor koşulunu yerine getirinceye kadar devam eden projeleri ilgili harcama talebi, ek süre, ek bütçe, harcama kaleminde değişiklik vb. hiçbir işlem yapamamaktadır. Ayrıca, Ara ve Sonuç Raporlarını vermeyen öğretim elemanları herhangi bir proje önerisinde bulunamamakta ve başka öğretim elemanlarının yürütmüş oldukları projelerde araştırmacı olarak dahi görev alamamaktadırlar. Raporlar ile ilgili yaptırımlar dışında, projelerin yayına dönüşebilmesini sağlayabilmek amacıyla, komisyonumuzca desteklenen projelerden, birçok proje türünün yayına dönüşmesi zorunlu kılınmıştır. Bu kapsamda proje sonuç raporu ile tamamlansa bile, projenin kapanma tarihinden (BAP Komisyonu kararından) itibaren 2 yıl içerisinde Yönergede belirtilen kıstaslara uygun yayın yapılması ve söz konusu yayının birimimize iletilmesi gerekmektedir. Bu koşulu sağlamayan öğretim elemanları da sistem üzerinde bloke olmakta, hiçbir şekilde birimimizden
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35 proje desteği alamamakta, hatta başka öğretim elemanlarının yürüttükleri projelerde araştırmacı dahi olamamaktadırlar. Bulguda belirtilen projelerin çoğu 1 ara raporu eksik olmasına rağmen projeyi tamamlamış, sonuç raporlarını teslim etmişler ve ilgili projeler kapanmıştır. Bulgu ekindeki tabloda yer alan bazı projeler, süreç içerisinde tamamlanmış, bazılarının da çeşitli sebeplerden dolayı aksaması nedeniyle proje yürütücüleri ile iletişime geçilerek projenin durumu hakkında bilgi istenmiştir" denilmiştir. Sonuç olarak Kamu İdaresi cevabında; Üniversite'de proje kültürünün geliştirilmesi, ar- ge faaliyetlerinin yaygınlaştırılması ve bu çerçevede ekonomik ve toplumsal kalkınmaya katkıda bulunulması amacıyla bilimsel araştırma projelerinde zaman zaman gecikmeler olsa bile çalışmanın yapılabilirliğinin etkilenmemesi ve projelerin tamamlanmasına önem verildiği, Yönerge 'de yer alan yaptırımların bu nedenle mümkün mertebe uygulanmamaya çalışıldığı, 2013 yılından itibaren proje takiplerinin daha sıkı yapıldığı, Proje Süreçleri Yönetim Sistemi (BAPSİS)'ne eklenen 'Ara ve Sonuç raporu modülü" ile ara veya sonuç raporlarını zamanında vermeyen proje yürütücüleri bloke edildiği ve bu raporlarını vermeyen proje yürütücüleri harcama talebi, ek süre, ek bütçe, harcama kaleminde değişiklik vb. hiçbir talebinin yerine getirilmediği, bulguda belirtilen projelerin çoğu 1 ara raporu eksik olmasına rağmen projelerin tamamlandığı, sonuç raporlarını teslim edildiği, tamamlanmayan projeler hakkında proje yürütücülerinden bilgi alındığı belirtilmekte cevap ekinde sunulan tabloda bu durum ayrıntılı olarak belirtilmiştir. Bilimsel araştırma projelerinin verilmesi, yürütülmesi ve sonuçlandırılması, ilgili Kanun maddesine dayanılarak çıkarılan Yönetmelik ve her üniversitenin çıkartmış olduğu Yönergeler çerçevesinde yürütülmektedir. Sonuçları ile alanında bilime katkı sağlayan, ülkenin teknolojik, ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkı yapması açısından bilimsel araştırma projelerinin herhangi bir dış etkiye maruz kalmadan, yönlendirilmeye veya müdahaleye mahal verilmeksizin bilimin ışığında yürütülmesi esastır. Ancak bu amaçlar için tahsis edilen kaynağın proje amaçlarına uygun ve etkin olarak kullanılması için bu alanın belirli kurallara tabi tutulması gerekmektedir. Bu kuralların proje taliplilerince önceden bilinir olması ve herkese eşit olarak uygulanması gerekmektedir. Bilimsel araştırma projelerinin belirli bir disiplinde yürütülebilmesi için proje yürütücülerinin belirli aralıklarla projelerin durumu hakkında ilgili komisyona ara raporlar sunması gerekmektedir. Ayrıca projenin bitiş tarihinde itibaren yine belirlenen süreler içinde
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36 proje sonuç raporunu ilgili komisyona sunması gerekmektedir. Kamu İdaresi cevabında ara raporları eksik verilen bir çok projenin tamamlandığının belirtilmesi ara raporların önemini ortadan kaldırmamaktadır. Proje yürütücüleri proje sözleşmelerini imzalamaları ile birlikte projelerin yürütülmesine ilişkin ilgili mevzuatta yer alan usul ve esaslara uymayı taahhüt etmektedirler. Bu nedenle bilimsel araştırma projelerinin belirli esas ve usuller takip edilerek yürütülmesi bilimsel özerkliğe aykırı olmadığı gibi, alanın disipline edilmesi açısından büyük önem arz etmektedir. Konu takip eden denetim dönemlerinde izlenecektir. BULGU 5: Taşınırların Hurdaya Ayrılma İşlemlerinde Yönetmeliğe Aykırı Hususların Bulunması Üniversitenin 2017 yılı denetimi kapsamında hurdaya ayrılan taşınırların hurdaya ayrılma işlemlerinin Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine uygunluğunun incelenmesi neticesinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. A) Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı üzerinde bulunması gereken bilgilerin girilmemesi, Yönetmeliğin ekleri içerisinde bulunan Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı (Örnek: 10) içerisinde taşınırın kayıttan çıkarılmasına sebep olan hususlar (ekonomik ömrünü tamamlama, kaybolma, çalınma, yıpranma vb.) ile kayıttan düşüldükten sonra ilgili taşınırın nasıl değerlendirileceği (Satış, imha vb.) hususlarının mutlaka yazılması gerekmektedir. Ancak yapılan denetimlerde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 37 Görülmüştür. B) Yıpranma, kırılma veya bozulma gibi nedenlerle kullanılamaz hale gelen taşınırlar için Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı dışında ayrıca herhangi bir “teknik tutanak” düzenlenmemesi, Yönetmeliğin “Kullanılmaz hale gelme, yok olma veya sayım noksanı nedeniyle çıkış” başlıklı 27' inci maddesinde; “ (1) Tüketim malzemelerinin özelliklerinde, ağırlıklarında veya miktarlarında meydana gelen değişmeler nedeniyle oluşan fireler, sayımda noksan çıkan taşınırlar, çalınma, kaybolma gibi nedenlerle yok olan taşınırlar ya da yıpranma, kırılma veya bozulma gibi nedenlerle kullanılamaz hale gelen taşınırlar ile canlı taşınırın ölmesi halinde, Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı ve Taşınır İşlem Fişi düzenlenerek kayıtlardan çıkarılır. (2) Eskimiş, solmuş, yırtılmış ve kullanılamayacak duruma gelmiş bayrakların Türk Bayrağı Tüzüğünün 38 inci maddesi uyarınca çıkarılan Eskimiş, Solmuş, Yırtılmış ve Kullanılamayacak Duruma Gelmiş Bayrakların Yok Edilmesi Usul ve Esaslarını Gösterir Yönetmelik hükümleri gereğince ilgili yerlere teslim edilmesinde de birinci fıkra hükmü uygulanır. (3) Birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen hallerde kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizlik olup olmadığı araştırılarak sonuçları ayrı bir tutanakta belirtilir ve 5 inci madde hükmüne göre işlem yapılır…” denilmektedir. Buna göre yıpranma, kırılma veya bozulma gibi nedenlerle kullanılamaz hale gelen taşınırlar için Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı düzenleyerek kayıtlardan çıkarılması istenmeden önce ilgili taşınırın yıpranma, kırılma veya bozulma nedeniyle ilgili ayrıca “teknik içerikli” bir tutanak düzenlenip varsa sorumluları saptanıp yine Yönetmeliğin 5'inci maddesi hükmüne göre işlem tesis edilmesi gerekirken hurdaya ayrılan taşınırlar için düzenlenen tutanakların teknik ifade ve değerlendirmeler yerine sadece ilgili mevzuat hükümlerinin yazılı olduğu, dolayısıyla hurdaya ayrılan taşınırların neden hurdaya ayrıldığına dair teknik bir araştırma ve incelemeye ilişkin bilgiler içeren ayrı bir tutanağın düzenlenmediği görülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 38 C) Ekonomik kullanım ömrünü tamamlamamış taşınırların hurdaya ayrılması Taşınırların yararlanma süresi/ekonomik ömrünün tespitinde; 03.12.2014 tarihli ve 2014/7052 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 29'uncu maddesine dayanılarak hazırlanan ve “Amortisman Ve Tükenme Payları” ile ilgili Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 47)’ne Ek-1’de yer alan Amortisman ve Tükenme Payı Süre ve Oranları Listesinde belirlenen süreler dikkate alınmaktadır. Üniversite özel bütçesinin 2017 yılı denetimlerinde, kullanım ömrünü tamamlamamış taşınırların “yıpranma, kırılma veya bozulma gibi” nedenlerle hurdaya ayrıldığı görülmüştür. Ancak bunların hangi sebepler dolayısıyla kırılma veya bozulmaya maruz kaldığını, bu kırılma ve bozulmaların kullanıcıların kasıt, kusur, ihmal kaynaklanıp kaynaklanmadığına dair herhangi bir tutanak bulunmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; "Bilindiği üzere, Üniversitemiz envanterinde bulunan kullanım ömrünü tamamlamış ya da kullanılamaz hale gelmiş ve hizmet dışına çıkartılması gereken malzemeler teknik rapor ile tespit edilmektedir. Taşınır Kayıt Yönetim Sistemi (TKYS) üzerinden hurdaya ayrılacak malzemeler sisteme girilip, oluşturulacak hurda komisyonunca tutanak altına alınır. İlgili malzemelerin düşümü yapılarak, kurum hurdalığına teslim edilmektedir. Bu kapsamda, Bulgu 10’daki tespitlere istinaden Strateji Geliştirme Daire Başkanlığının 03.05.2018 tarih ve 73211826-809.03-E.1800064702 sayılı dağıtımlı yazısı ile ilgili birimlerden bilgi istenmiş ve gelen cevap yazılarında çoğunlukla mevzuata uygun işlem yapıldığı görülmektedir. Ayrıca tüm birimlere konu ile ilgili özen gösterilmesi için 30.05.2018 tarih ve 41415017-809.01.E.1800077956 sayılı dağıtımlı yazı yazılarak bilgilendirme yapılmıştır. Bundan sonra yapılacak işlerde de bulguya ilişkin hususlarda azami özen gösterilmesine çalışılacaktır" denilmektedir. Sonuç olarak Kamu İdaresi cevabında bulgu konusu husus ile ilgili olarak ilgili birimlerden bilgi istenmiş ve gelen cevap yazılarında çoğunlukla mevzuata uygun işlem yapıldığı görüldüğü belirtilmektedir. Ancak bu hesap alanı ile ilgili yapılan denetimlerde konu ile ilgili Kurumdan istenilen belgeler üzerinden yapılan incelemede bulgu konusu edilen
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 39 hususların varlıkları tespit edilmiş ve bu belgeler denetim kanıtı olarak Kurumdan alınmıştır. Kamu İdaresi cevabında somut olarak bulgu konusu yapılan husuların hangilerinin mevzuatta uygun olduğuna dair açıklama bulunmamaktadır. Konunun düzeltilip düzeltilmediği takip eden denetim dönemlerinde izlenecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 40 8. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 41
TABLO 1.2 FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU
Kurum Kodu: 38.46 Adı: ÇANAKKALE ONSEKİZ MAR ÜNİVERSİTESİ
Yılı: 2017
Ekonomik
Kodlar GİDERİN TÜRÜ Cari Yıl (N)
Ekonomik
Kodlar GELİRİN TÜRÜ Cari Yıl (N)
630 GİDERLER HESABI 282.776.046,55 600 GELİRLER HESABI 306.464.897,46
630 01 personel Giderleri 155.945.795,48 600 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 17.739.234,63
630 02
Sosyal Güvenlik Kurumlarına
Devlet Primi Giderler 23.764.764,17 600 04
Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel
Gelirler 269.070.069,04
630 03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 43.947.460,65 600 05 Diğer Gelirler 19.374.561,09
630 05 Cari Transferler 5.335.966,40 600 11 Değer ve Miktar değişimleri Gelirleri 168.734,65
630 11
Değer ve Miktar Değişimleri
Giderleri 19.133.608,55 600 25
Kamu İd Bedelsiz Olarak Al Mali Ol
Var El Edilen Gel 112.298,05
630 13 Amortisman Giderleri 20.260.772,09 610
İNDİRİM, İADE VE
ISKONTOLAR HESABI 312.108,92
630 14 İlk Madde ve Malzeme Giderleri 4.636.657,20 610 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 312.108,92
630 15 Karşılık Giderleri 578.037,19
630 30
Proje Kapsamında Yapılan Cari
Giderler 7.712.207,05
630 99 Diğer Giderler 1.460.777,77
GİDERLER TOPLAMI : 282.776.046,55 NET GELİR TOPLAMI : 306.152.788,54
GİDERLER TOPLAMI( A) 282.776.046,55
GELİRLER TOPLAMI( B) 306.464.897,46
İNDİRİM ;İADE;İSKONTO TOPLAMI (C) 312.108,92 NET GELİR ( D= B- C) 306.152.788,54
FAALİYET SONUCU D - A 23.376.741,99
ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo : 1 Tıp Fakültesi Araştırma Uygulama Hastanesi Son Üç Yıla İlişkin Gelir, Gider ve Zarar Tablo : 2 Son Üç Yıla İlişkin Personel Giderleri Dağılımı Tablo : 3 Son Üç Yıla İlişkin SGK Kesintileri
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 41
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 42 Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 43 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 44 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu E Cetveli Gereği ÇOMÜ Özel Bütçesinden Döner Sermayeye Aktarılan Tutarların Hatalı Muhasebeleştirilmesi 2017 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu E cetvelinin 87’inci maddesinde aynen; “Yükseköğretim kurumları bütçelerinin ‘07.3.1- Genel hastane hizmetleri’ fonksiyonu ile ‘07.2.3- Ağız ve diş sağlığı hizmetleri’ fonksiyonu altında ve ‘05.2.9.20- Üniversite döner sermaye bütçelerine’ ekonomik kodunda tefrik edilen ödenekler, tahakkuka bağlanmak suretiyle ilgisine göre tıp fakültelerine bağlı sağlık uygulama ve araştırma merkezi döner sermaye birimi ile diş hekimliği fakültesi döner sermaye birimi hesaplarına ödenir. Ödenen bu tutarlar, döner sermaye biriminin gelir hesaplarına kaydedilir. Söz konusu tutarlar, 17/9/2004 tarihli ve 5234 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun geçici 1 inci maddesi uyarınca ödenecek hazine payı ile 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesi uyarınca ayrılacak payların ve yapılacak ek ödemelerin hesabında dikkate alınmaz. Söz konusu tertiplere kamu idarelerince ödenek aktarılamaz, ödenek kaydı yapılamaz. 7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun ek 9 uncu maddesi gereğince Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarıyla birlikte kullanım protokolü imzalayan yükseköğretim kurumlarının bütçelerinde bu amaçla ödenek öngörülmüş olsa dahi ödeme yapılamaz” denilmektedir. Bu madde hükmü gereği ÇOMÜ 2017 Yılı Bütçesine 07.3.1. Genel hastane hizmetleri fonksiyonun altında 05.02 üniversite döner sermaye bütçelerine ekonomik kodunda 1.371.000,00 TL ödenek tefrik edilmiş ve bütçeye konulan bu ödenek özel bütçeden 24.03.2017 tarih ve 3632 nolu ödeme emri ile 690.000,00 TL, 11.08.2017 tarih ve 11292 sayılı ödeme emri ile 681.000,00 TL olmak üzere iki taksitte Döner Sermaye İşletmesine aktarılmıştır. Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü Özel Bütçeden yukarıdaki Kanun hükmü gereği ilk taksitte gelen 690.000,00 TL’yi 24.03.2017 tarih ve 1486 sayılı muhasebe işlem fişi ile Sosyal Güvenlik Kurumundan faturalar karşılığından gelen tutarmış gibi daha önce SGK adına 120 Alıcılar hesabında tahakkuk edilen Kurum alacaklarının düşülmesi suretiyle, ikinci taksitte gelen 681.000,00 TL’lik tutarı da 11.08.2017 tarih ve 4220 sayılı muhasebe işlem fişi ile global bütçeden SGK’dan gelen nakit fazlası meblağmış gibi 349 Alınan Diğer Avanslar Hesabına hatalı kaydedildiği görülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay
Düzenlilik Denetim Raporu
45
Yukarıdaki mevzuat hükmü gereği özel bütçenin yukarıdaki tertiplerinden gelen bu
tutarlar Araştırma Uygulama Hastanesi döner sermayesinin kendi faaliyet alanındaki sağlık
hizmetlerini gerçekleştirirken elde ettiği bir gelir olmayıp, tamamen özel bütçeden gelen bir
yardım niteliğindedir. Bu nedenle bu tutarın muhasebeleştirilmesinde yukarıdaki mevzuat
hükmü gereği Kurumun faaliyetini icra ederken elde ettiği gelirden ayrı olarak
muhasebeleştirilmesi ve bu tutarlar 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesi uyarınca ayrılacak
payların ve yapılacak ek ödemelerin hesabında dikkate alınmaması gerekir. Bu nedenle gelen
bu tutarların Kurumun banka hesabına girmesi ile bir taraftan 102 Banka hesabına borç kaydı
diğer taraftan 602 Diğer Gelirler hesabına alacak kaydedilip bütçe gelir hesapları çalıştırılmak
suretiyle gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Ancak özel bütçeden yardım niteliğinde gelen bu
tutarlar yukarıda anlatıldığı şekilde kurumun kendi esas faaliyetleri kapsamında elde edilen
gelirmiş gibi kaydedilerek herhangi bir ayrıştırmaya gidilmemiştir. Bu nedenle bu tutarlar
üzerinden hatalı olarak 82.260,00 TL Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) payı ve Hazine payı
hesaplanıp ödendiği anlaşılmaktadır.
Kamu idaresi cevabında; "ÇOMÜ 2017 yılı bütçesine 07.3.1. genel hastane hizmetleri
fonksiyonu altında 05.02 üniversite döner sermaye bütçelerine ekonomik kodunda tefrik
edilmiş olan ödeneğin, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi
Döner Sermaye İşletmesince 349 alınan diğer avanslar hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir.
Bu kapsamda, 2017 yılı bütçesinin 07.3.1.00 Genel hastane hizmetleri fonksiyonu
altında 05.02 üniversite döner sermaye bütçelerine ekonomik kodunda 1.371.000,00-TL
tutarında gelen hazine yardımı sehven yanlış muhasebeleştirilmiş olup bununla ilgili ortaya
çıkan 82.260,00-TL tutarında Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) payı ve Hazine payı ödemesi
yapılmıştır. Yanlış muhasebeleştirme sonucu ödenen BAP payı Nisan 2018 ayı için ödenmesi
gereken Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) payı ve Hazine payı ödemesinden mahsup
edilmiştir" denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu İdaresi cevabında gelen yardımın sehven hatalı kaydedildiği, yanlış
muhasebeleştirme sonucu hatalı olarak ödenen bilimsel araştırma payı ve Hazine payının Nisan
2018 payından mahsup edilerek tahsil edildiği belirtilmektedir. Konunun düzeltilip
düzeltilmediği takip eden denetim dönemlerinde izlenecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 46 BULGU 2: Araştırma ve Uygulama Hastanesinin Mali Yapısının Sürdürülebilir Olmaması Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Uygulama Hastanesi Döner Sermaye İşletmesinin mali yapısı incelendiğinde; genel olarak gelirlerinin giderlerini karşılayamadığı, kurumun son yıllarda sürekli zarar ettiği ve bu mali durumun sürdürülebilir olmadığı tespit edilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58'inci maddesinin (a) bendine göre Yükseköğretim kurumlarında üniversite yönetim kurulunun önerisi ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile döner sermaye işletmesi kurulabilir. Kurulacak döner sermaye işletmesinin başlangıç sermayesine, ilgili yükseköğretim kurumu bütçesinde bu amaç için ödenek öngörülmek şartıyla katkı sağlanabilir. Döner sermaye işletmesinin gelirleri, işletme adına yapılan mal ve hizmet satışları ile diğer gelirlerden oluşur. 2547 sayılı kanunun 58'inci maddesinin (i) bendine göre ise döner sermaye işletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılması esastır ve yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesi zorunludur. Yapılan incelemede Tıp Fakültesi Araştırma Uygulama Hastanesi Döner Sermaye İşletmesinin yıllar itibari ile genellikle zarar ettiği, 2017 yıl sonu itibariyle kişi ve firmalara olan borçlar, personele ve kamu kurumlarına olan borçlardan oluşan kısa vadeli toplam yükümlülükleri 47.963.658,69 TL olmasına karşılık işletmenin tüm varlıklarını oluşturan toplam aktifleri 10.939.587,27 TL olduğu görülmüştür. İşletmenin vadesi bir yılın altında olan toplam borçları, İşletmenin kasa, banka, alacaklar, stoklar, duran varlıklar vb. oluşan toplam varlıklarının yaklaşık 4,5 katıdır. İşletmenin mal ve hizmet tedarik ettiği kişi ve firmalara olan borçların vadesi ortalama 2 ile 3 yıl arasında değişmektedir. İşletme nakit yetersizliği dolayısıyla 2015 yılından kalan borçlarını halen ödenmekte olup, aldığı malların bedeli makul sürede ödenmediğinden mal tedarikçileri bu ödeme süresini göz önünde bulundurarak piyasa fiyatlarının üstünde teklifler vermektedirler. İşletmenin faaliyetleri artıkça daha çok mal ve hizmete ihtiyaç duymakta yukarıda anlatılan nedenle mal ve hizmetlerin birim maliyetleri yüksek olduğundan İşletme giderlerinin daha da artmasına neden olmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 47 Aşağıdaki tabloda Araştırma Uygulama Hastanesi İşletmesi’nin son üç yıla ilişkin toplam geliri, gideri ve zararı gösterilmektedir. Tablo :1 Tıp Fakültesi Araştırma Uygulama Hastanesi Son Üç Yıla İlişkin Gelir, Gider ve Zarar YILLAR TOPLAM GELİR TOPLAM GİDER ZARAR 2015 35.244.319,69 35.571.733,86 -327.414,17 2016 43.386.821,30 65.107.681,97 -21.720.860,67 2017 51.658.896,17 67.448.940,75 -15.790.044,58 Yapılan incelemede, İşletmenin sürekli zarar etmesinde bir takım yapısal sorunların rol oynadığı tespit edilmiştir. A) Hastane İşletme Maliyetinde Yıllar İtibariyle Artış Olmasına Karşılık Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) Ekinde Yer Alan Birim Fiyatların Değişmemesi Kamu Kurum ve kuruluşlara ait hastanelerin ürettiği sağlık hizmetinin ana alıcısı Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) olup, SGK söz konusu sağlık hizmetlerini SUT ekinde yer alan fiyatları esas alınarak fiyatlamakta ve ödemelerini bu fiyatları esas alarak gerçekleştirmektedir. Sağlık hizmeti kapsamında yapılan tedavi, tetkik, tahlil, cerrahi müdahale vb. birim maliyetleri yıllar itibariyle sürekli artış gösterirken SUT fiyatlarında 2008 yılından bu yana esaslı bir güncelleme yapılmamıştır. Üniversitelerin üçüncü basamak sağlık merkezleri olması, buraya gelen hastaların genellikle ağır ve/veya kapsamlı araştırma yapılması gereken türden olması nedeniyle SUT fiyatlarının artmamasından diğer kamu hastanelerine göre daha fazla etkilenmesine neden olmaktadır. Ayrıca, ülkemizin ilaç, tıbbı cihaz ve sarf malzemelerinde dışa bağımlı olması dolayısıyla enflasyon ve döviz kurundaki artışlar hasta bakım maliyetlerini de aynı oranda artırmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 48 SUT fiyatlarında artış yapılmaması hem ÇOMÜ Tıp Fakültesi Araştırma Uygulama Hastanesi Döner Sermayesinin hem de ülke genelindeki tüm sağlık kuruluşlarının artan maliyetleri karşısında zarar etmesine yol açan önemli faktörlerden birisi olduğu tespit edilmiştir. B) İşletmenin Tüm Mal ve Hizmet Alımları İçin Katma Değer Vergisi Ödemesine Karşılık SUT Fiyatları Üzerinden Katma Değer Vergisi Hesaplanmaması Hastane İşletmesi’nin ürettiği sağlık hizmetleri için Sağlık Uygulama Tebliği’nde belirlenen bedeller için Sosyal Güvenlik Kurumuna fatura edilen bedeller üzerinden 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunun 17’inci maddesi gereği katma değer vergisi hesaplanmamaktadır. Ancak mal ve hizmet alımları için çeşitli oranlarda katma değer vergisi ödemesi yapılmaktadır. Yapılan incelemelerde mal ve hizmet alımları için hizmet sunucularına ve mal tedarikçilerine ödenen tutarlara ait katma değer vergisi tutarlarının indirim konusu yapılmadığı, doğrudan mal veya hizmetin maliyetine eklenmek suretiyle muhasebeleştirildiği görülmüştür. Üretilen sağlık hizmetleri bedelleri üzerinden katma değer vergisi hesaplanmaması dolayısıyla aldığı mal ve hizmetler için ödediği katma değer vergisini indirim konusu yapamaması İşletmenin aldığı mal ve hizmetlerin maliyetlerini alınan mal veya hizmetin türüne göre %1, %8 veya %18 oranında yükselmesine neden olmaktadır. Bu bağlamda yüklenilen katma değer vergisinden indirim konusu yapılamayanların iadesine yönelik bir mekanizmanın geliştirilmesi gerekmektedir. C) Personel Giderlerinin Yüksek Olması Hastane İşletmesi personel ödeme kalemleri, akademik ve idari personele yapılan sabit, performans, nöbet ve özel muayene ücretleri ödemeleri, sözleşmeli olarak istihdam edilen sağlık personelinin ücreti ödemeleri ve hastanenin temizlik, güvenlik, bilgi işlem vb. işler için yapılan taşeron işçi hizmet alımları ödemelerinden oluşmaktadır. Bu ödemeler hastanenin toplam gideri için önemli bir yekûn tutmaktadır
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 49 Tablo :2 Son Üç Yıla İlişkin Personel Giderleri Dağılımı Yukarıdaki tabloda görüldüğü üzere toplam personel giderleri Kurumun toplam gelirlerinin yüzde 57’si ile yüzde 62’si arasında değişmektedir. Özellikle 2017 yılında asgari ücretteki yüksek artış taşeron personel giderlerinin sıçramasına neden olmuştur. Personel giderlerinin Kurumun toplam gelirinin yarısından fazla olması Kurumun yönetim esnekliğini ve mali sürdürülebilirliğini zorlaştırmaktadır. Bu nedenle bu giderlerin oransal olarak azaltılmasına yönelik çalışmaların yapılması gerekmektedir. D) Kurumun Gelirlerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna Aşırı Bağımlı Oluşu ve Sosyal Güvenlik Kurumuna Fatura Edilen Hizmetlerden Yapılan Kesintiler ÇOMÜ Tıp Fakültesi Araştırma Uygulama Hastanesi İşletmesi gelirleri özel muayene gelirleri dışında yaklaşık olarak tamamı SGK’dan elde edilmektedir. Sağlık sektöründe ve özellikle kamu kurumlarında sağlık hizmetlerinin ana hizmet alıcısının SGK olması ve SGK’nın bu hizmet alımındaki belirleyici konumu kurumların SGK kesintilerine olan hassasiyetlerini artırmıştır. Aşağıda yer alan tabloda Hastane İşletmesinin 2015-2017 yılları arasındaki SGK’ya yapmış oldukları faturalardan yapılan kesintilerin miktarı yer almaktadır. Buna göre 2015-2017 yılları arasında SGK, Hastane İşletmesinin yapmış faturalandırmalarından toplam 3.731.266,69 TL’yi yapılan işlemin mükerrer olması veya uygun bulmaması nedeniyle kesmiş olduğu görülmektedir. YILLAR SABİT, PERFORMANS, NÖBET, ÖZEL MUAYENE VE SÖZLEŞMELİ PERSONEL ÖDEMELERİ TAŞERON PERSONELE YAPILAN ÖDEMELER TOPLAM PERSONEL ÖDEMESİ TOPLAM GELİR PERSONEL GİDERLERİNİN TOPLAM GELİRE ORANI 2015 12.487.716,57 9.425.985,35 21.913.701,92 35.244.319,69 62% 2016 14.217.684,61 10.899.255,70 25.116.940,31 43.386.821,30 57% 2017 15.567.218,82 14.818.135,32 30.385.354,14 51.658.896,17 59%
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 50 Tablo :3 Son Üç Yıla İlişkin SGK Kesintileri YIL SGK KESİLEN TOPLAM TUTAR 2015 1.448.724,33 2016 889.224,79 2017 1.393.317,57 TOPLAM 3.731.266,69 TL SGK kesintilerinin sebeplerine bakıldığında sağlık giderleri çok yüksek boyutlara çıkması nedeniyle sağlık hizmetlerini paket program şeklinde almaya başlamasının etkili olduğu görülmektedir. SGK fatura incelemeleri sırasında aynı sağlık hizmetinin paket program içinde zaten olduğu gerekçesiyle kurumun ek fatura düzenlediği durumları ödememekte ve fatura tutarı üzerinden genelleme yaparak söz konusu kesintiyi yapmaktadır. Sonuç olarak ÇOMÜ Tıp Fakültesi Araştırma Uygulama Hastanesi İşletmesinin SGK gelirlerine bağımlılığının yüksek olması nedeniyle yapılan kesintilerden olumsuz yönde etkilendiği, kurumun son 3 yıl içinde 3,73 milyon TL gelir kaybına uğradığı görülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Bulgu 1’de Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Döner Sermaye İşletmesinin mali yapısı incelendiği; genel olarak gelirlerinin giderlerini karşılayamadığı, kurumun son yıllarda sürekli zarar ettiği ve bu mali durumun sürdürülebilir olmadığı tespit edilmiştir. Bu kapsamda, Üniversitemiz hastanesinin gelir-gider dengesine bakıldığında raporda belirtildiği üzere geçmiş yıllara ilişkin borç yükünün 48.000.000,00 TL civarında olduğu görülmektedir. Hizmetin devamlılığı esas olması nedeniyle yapılan alımların sınırlandırılması mümkün olmaması; SUT fiyatlarının uzun yıllar değişmemesi ve alınan tüm mal ve hizmetler için KDV ödememize rağmen SUT fiyatları üzerinde KDV hesaplanmaması gibi nedenlerden dolayı gelir gider dengesi sağlanamamaktadır. Ayrıca personel giderlerinin toplam gelire göre oranının yüksek olduğu belirtilmiştir. Hastanemiz Kepez Yerleşkesinde (eski hizmet binası)
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 51 kapalı alanı 12.994 m² iken Terzioğlu Yerleşkesinde hizmete başlayan yeni binasında 53.936 m² olması nedeniyle mevcut personelin yetersizliği de söz konusudur. Bu dengenin sağlanabilmesi için mevcut gelirin artırılması planlanmaktadır" denilmektedir. Sonuç olarak Bulguda ayrıntılı olarak belirtilen nedenlerle Hastane İşletmesinin mali yapısı sürdürülebilir değildir. Bu çerçevede Üniversitenin bu yapıyı dönüştürebilmesi için alacağı tedbirlerin yanında, bu yapıyı sürdürülebilir hale getirilmesi için makro ölçekli yapısal reformların yapılması gerekmektedir. BULGU 3: Döner Sermaye İşletmelerinde Usul ve Esaslara Uygun Ön Mali Kontrol İşlemlerinin Yapılmaması Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinde; herhangi bir iç kontrol biriminin olmadığı, ,harcama öncesi ön mali kontrolün yapılması için mali hizmetler biriminin kurulmadığı ve ön mali kontrole tabi tutulması gereken ihale dokümanlarının ön mali kontrole tabi tutulmadığı tespit edilmiştir. 10.12.2003 tarih ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 55, 56, 57 ve 58’inci maddelerine dayanılarak hazırlanan İç Kontrol ve Ön Malî Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’da; Ön Malî Kontrol “İdarelerin gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerine ilişkin malî karar ve işlemlerinin; idarenin bütçesi, bütçe tertibi, kullanılabilir ödenek tutarı, harcama programı, finansman programı, merkezi yönetim bütçe kanunu ve diğer malî mevzuat hükümlerine uygunluğu ve kaynakların etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılması yönlerinden yapılan kontrolünü ifade eder” şeklinde tanımlanmış olup, Esaslar’ın “Amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci Maddesinde; “Bu Usul ve Esasların amacı, düzenleyici ve denetleyici kurumlar hariç olmak üzere, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde iç kontrol ve ön malî kontrol faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin ilke, iş, işlem ve süreçleri belirlemektir.” denilmektedir. Kapsam maddesinden de anlaşılacağı üzere genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinden olan Döner Sermaye İşletmeleri de ön mali kontrol yapacak kurumlar arasında kabul edilmektedir. Esaslarda Malî Hizmetler birimi “Kamu idarelerinde 5018 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinde belirtilen görevleri yürüten birimi ifade eder” denilmektedir. İç kontrole ilişkin yetki ve sorumlulukların belirlendiği Esasların 8 inci Maddesinde; “Üst yöneticiler, iç kontrol sisteminin
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay
Düzenlilik Denetim Raporu
52
kurulması ve gözetilmesinden, harcama yetkilileri ise görev ve yetki alanları çerçevesinde, idari ve malî
karar ve işlemlere ilişkin olarak iç kontrolün işleyişinden sorumludur.
İdarelerin malî hizmetler birimi, iç kontrol sisteminin kurulması, standartlarının uygulanması
ve geliştirilmesi konularında çalışmalar yapar ve ön malî kontrol faaliyetini yürütür…” ifadesi yer
almaktadır.
Esasların “Ön malî kontrolün kapsamı” başlıklı 10 uncu maddesinde; “Ön malî kontrol
görevi, idarelerin yönetim sorumluluğu çerçevesinde, harcama birimleri ve malî hizmetler birimi
tarafından yerine getirilir.
Ön malî kontrol, harcama birimleri tarafından yapılan kontroller ile malî hizmetler birimi
tarafından yapılan kontrollerden oluşur. Malî hizmetler birimi tarafından yapılacak ön malî kontrol,
Usul ve Esaslarda belirtilen kontroller ile idarelerce yapılacak düzenlemeler çerçevesinde bu birim
tarafından yapılması öngörülen kontrollerden meydana gelir.
Gelir, gider, varlık ve yükümlülüklere ilişkin malî karar ve işlemler, harcama birimleri ve malî
hizmetler birimi tarafından idarenin bütçesi, bütçe tertibi, kullanılabilir ödenek tutarı, ayrıntılı harcama
veya finansman programları, merkezi yönetim bütçe kanunu ve diğer malî mevzuat hükümlerine
uygunluk yönlerinden kontrol edilir. Malî karar ve işlemler harcama birimleri tarafından kaynakların
etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılması açısından da kontrol edilir.” denilmektedir.
Konuyla ilgili 2017 yılı denetimlerimizde Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner
Sermaye İşletmesinde;
-Herhangi bir iç kontrol biriminin kurulu olmadığı,
-Harcama Öncesi Ön Mali Kontrolün yapılması için Mali Hizmetler Biriminin
kurulmadığı,
-Ön Mali Kontrole tabi tutulması gereken İhale dokümanlarının Ön Mali Kontrole tabi
tutulmadığı için dosyalarda Ön Mali Kontrole ilişkin herhangi bir görüş yazısının yer almadığı,
tespitleri yapılmış olup söz konusu uygulama 5018 Sayılı Kanun’un “ Ön malî kontrol”
başlıklı 58 inci maddesi, Kanun’un 60’ıncı maddesi (l) bendi ile 5018 sayılı Kanun’un 55, 56,
57 ve 58 inci maddelerine dayanılarak Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan İç Kontrol Ve
Ön Malî Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın 3, 13, 17, 26, 28’ inci maddelerine aykırılık teşkil
etmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 53 Kamu idaresi cevabında; “Bulgu 3’te Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinde herhangi bir iç kontrol biriminin olmadığı, harcama öncesi ön mali kontrolün yapılması için mali hizmetler biriminin kurulmadığı ve ön mali kontrole tabi tutulması gereken ihale dokümanlarının ön mali kontrole tabi tutulmadığı tespit edilmiştir. Bu kapsamda, konuya ilişkin Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 12'nci maddesine göre, Harcama yetkilileri; yardımcıları veya hiyerarşik olarak kendisine en yakın üst kademe yöneticileri arasından bir veya daha fazla sayıda gerçekleştirme görevlisini ödeme emri belgesi düzenlemekle görevlendirir. Ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlileri, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön malî kontrol yaparlar. Bu gerçekleştirme görevlileri tarafından yapılan kontrol sonucunda, ödeme emri belgesi üzerine 'Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür' şerhi düşülerek imzalanır. İstinaden ön mali kontrol için gerçekleştirme görevlisi görevlendirilmiştir” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu İdaresi cevabında belirtilen gerçekleştirme görevlileri ile harcama yetkililerince olay ya da işlemin her safhasında gerçekleştirilen kontroller süreç kontrolleridir ve ön mali kontrolün sadece bir kısmını kapsamaktadır. Bulguda iç kontrolün kurulmasına yönelik eleştiri konusu edilen hususlar arasında gerçekleştirme görevlileri ile harcama yetkililerinin işlem ve olayın her safhasında gerçekleştirdikleri kontroller yer almamaktadır. Yapılan incelemelerde bu kontrollerin varlıkları tespit edilmiştir. Ancak bulguda; herhangi bir iç kontrol biriminin kurulu olmadığı, harcama öncesi ön mali kontrolün yapılması için mali hizmetler biriminin kurulmadığı, ön mali kontrole tabi tutulması gereken ihale dokümanlarının ön mali kontrole tabi tutulmadığı için dosyalarda ön mali kontrole ilişkin herhangi bir görüş yazısının yer almadığı tespitlerine yer verilmiştir. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetim dönemlerinde izlenecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 54 8. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 55
ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ DARDANOS İKTİSADİ İŞLETMESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Dardanos İktisadi İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 58
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Dardanos İktisadi İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 59 Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Dardanos İktisadi İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 60 Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Dardanos İktisadi İşletmesi 2017 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Dardanos İktisadi İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 61 8. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI DARDANOS İKTİSADİ İŞLETMESİ 2017 BİLANÇOSU
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Dardanos İktisadi İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 62
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Dardanos İktisadi İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 63