2017 - ANKARA ÜNİVERSİTESİ.pdf

ANKARA ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2018

İÇERİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 ANKARA ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 14

ANKARA ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................... 2
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 3
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 3
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 4
6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ........................... 4
7. EKLER .......................................................................................................................................................... 6

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Ankara Üniversitesi, bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, özel bütçeli bir kuruluştur. Ankara Üniversitesi bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanır. Uygulama sonuçları ve muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre yapılır. Bu bağlamda bütçe uygulama sonuçlarını göstermek üzere anılan Yönetmeliğin 539’uncu maddesinde sayılan mali tablolar düzenlenmektedir. Muhasebe hizmetleri Maliye Bakanlığının Say2000i saymanlık otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir. Ankara Üniversitesine 2017 mali yılında bütçe ile verilen ödenek 886.445.000.-TL‘dir. Yıl içerisinde 97.336.999.-TL aktarma/ekleme yapılmış, 15.500.000.-TL ise düşürülmüştür. Neticede kullanılabilir bütçe ödeneği 968.281.999.-TL olarak gerçekleşmiştir. Bu tutarın 911.391.056.-TL ‘si harcanmış olup; bütçe gerçekleşme oranı %94,1’dir. Bütçede 886.445.000.-TL gelir tahmini yapılmıştır. Bütçe uygulama sonucunda 965.102.459.-TL gelir elde edilmiştir. Gelir gerçekleşme oranı %108,9 olmuştur. Ankara Üniversitesinin 2017 mali tablolarına göre gelir ve gider durumu aşağıda gösterilmiştir. Tablo 1- 2017 Yılı Bütçe Gider Gerçekleşmeleri (TL) AÇIKLAMA Başlangıç Ödeneği Toplam Ödenek Toplam Harcanan Bütçe Gerçekleşme Oranı (%) BÜTÇE GİDERLERİ TOPLAMI 886.445.000 968.281.999 911.391.056 94,1 Tablo 2- 2017 Yılı Bütçe Gelir Gerçekleşmeleri (TL) AÇIKLAMA Bütçe Tahmini Gerçekleşen Gelir Toplamı Gerçekleşme Oranı (%) BÜTÇE GELİRLER TOPLAMI 886.445.000 965.102.459 108,9

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Kurumun 2017 yılı gerçekleşen faaliyet gelirleri toplamı 1.049.097.613,31-TL, faaliyet giderleri toplamı 927.087.937,87 TL'dir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Alınan çekler sayım tutanağı,  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Değerli kağıtlar sayım tutanağı,  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu,  Faaliyet sonuçları tablosu, Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Ankara Üniversitesi 2017 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Kişilerden Alacaklar Hesabında Yer Alan Tutarların Takip Edilememesi Ankara Üniversitesi 2017 yılı mizanının incelenmesi sonucunda, 140 Kişilerden Alacaklar Hesabının borç bakiyesinin 20.172.834,91-TL olduğu görülmekte ve hesapta yer alan alacakların hangi mevzuat hükümlerine göre takip edilmesi gerektiği hakkında sağlıklı bir bilgiye ulaşılamamaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin bu hesaba ilişkin hükmü; “140 Kişilerden Alacaklar Hesabı Hesabın niteliği MADDE 82- (1) Kişilerden alacaklar hesabı, kamu idarelerinin faaliyet alacakları ve kurum alacakları dışında kalan ve kamu idarelerince tespit edilen kamu zararından doğan alacaklar ile diğer alacakların izlenmesi için kullanılır.” şeklindedir. Hesaba ilişkin işlemlerin nasıl sonuçlandırılacağı anılan Yönetmeliğin 83'üncü, hesabın işleyişi 84'üncü maddesinde açıklanmıştır. Yönetmelik hükümlerine göre bu hesaba kaydedilmiş olan kurum alacaklarının tahsiline ilişkin işlemlerin ve tahsilatların hızlı bir şekilde yapılması, ayrıca alacaklar için de faiz işletilmesi gerekmektedir. Yapılan incelemede, bazı alacakların tahsil edilmesine ilişkin olarak gerekli işlemlerin örneğin alacaklar ile ilgili hukuki süreçlerin henüz başlatılmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun “Zamanaşımı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “Kamu zararının meydana geldiği ve bu Kanunda belirtilen para cezalarının verilmesini gerektiren fiilin işlendiği yılı izleyen malî yılın başından başlamak üzere zamanaşımını kesen ve durduran genel hükümler saklı kalmak kaydıyla onuncu yılın sonuna kadar tespit ve tahsil edilemeyen kamu zararları ile para cezaları zamanaşımına uğrar.” denilmektedir. Yukarıya alınan madde hükmü ile 6098 sayılı Borçlar Kanununda öngörülen 10 yıllık

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 zamanaşımı süresi, zamanaşımını kesen ve durduran haller benimsenirken bir yandan da 6183 sayılı Amme Alacakları Tahsili Usulü Hakkında Kanunda öngörülen zamanaşımının başlaması ve bitmesindeki ilke ve esaslar benimsenmiştir. Yukarıda açıklandığı üzere vezne, mutemet, tahsildar ve ambar açıklarında açığın öğrenildiği; yersiz ödemelerde dairesinin bildirmesi üzerine muhasebe biriminin öğrendiği; öğrenim giderleri gibi sözleşmeye bağlı alacaklarda taahhüdün bozulduğu, ilama bağlı alacaklarda ilamın borçluya tebliğ edildiği; harcama yetkilisi mutemedi avanslarından doğan alacaklarda ilgili kanununda belirtilen mahsup süresinin bittiği, yolluk avanslarından doğan alacaklarda 6245 sayılı Harcırah Kanununda belirtilen mahsup sürelerinin dolduğu tarih zamanaşımının başlangıcıdır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin ilgili maddeleri ve diğer mevzuat hükümleri göz önünde bulundurularak zamanaşımına uğratılan Kurum alacaklarının tutarı ile sorumluluğu olan personelin tespitine yönelik çalışmaların yapılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Özetle,üniversitemiz birimleri tarafından Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığına intikal eden kişi borcu alacakları ivedilikle kişilerden alacaklar dosyası açılarak muhasebe kayıtlarına alınmakta ve yasal süresi içerisinde ilgiliye tebligatı sağlanarak takibi yapılmaktadır. Ancak süresinde ödemesi yapılmayan kişilerden alacaklar; hukuki takibatının yapılması için Üniversitemiz Hukuk Müşavirliğine ilgili bilgi ve belgelerle birlikte yazı ile intikal ettirilmektedir. Üniversitemiz alacaklarının takibi konusunda Hukuk Müşavirliğimizce gereken dikkat ve özen gösterilmekte olup, alacakların zamanaşımına uğramaması ve tahsili için mevzuat dahilinde bütün yollara başvurulmaktadır. Bazı alacakların fiilen ve hukuken tahsili mümkün olmamaktadır. Bunun sebebi, alacakların zamanaşımı süresi içindeki görevli Üniversitemiz personelinin kusurlu davranışı değil, yukarıda yer verilen icra işlemlerinin yürütülmesinde karşılaşılan kaçınılmaz engellerdir. Dolayısıyla zamanaşımına uğratılan Kurum alacak dosyası bulunmamaktadır. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında kurumun çeşitli alacaklarının takip ve tahsilatının imkansızlığından bahsedilmiş olsa da, bulgumuzda belirtilen hususlar doğrultusunda henüz hangi alacakların zamanaşımına uğramış olduğunun dahi tespitinin yapılamamış ve bu kapsamda muhasebe kayıtlarının sağlıklı hale getirilememiş olduğu görülmektedir. Bu nedenle zamanaşımı ve tahsilatın imkansızlaşması konusunda sorumluluğun, mevzuatın sorumlulukla ilgili hükümlerinin işletilerek tespitinin yapılması ve bu hususta ivedilikle tahsilat işlemlerinin başlatılması önem arz etmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 7. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI BİLANÇO 1 DÖNEN VARLIKLAR 308.451.734,99 10 HAZIR DEĞERLER 194.158.678,62 100 KASA HESABI 2,71 102 BANKA HESABI 189.895.119,36 104 PROJE ÖZEL HESABI 2.539.438,85 105 DÖVİZ HESABI 95.392,76 108 DİĞER HAZIR DEĞERLER HESABI 1.628.724,94 12 FAALİYET ALACAKLARI 33.510.053,87 120 GELİRLERDEN ALACAKLAR HESABI 33.355.913,52 121 GELİRLERDEN TAKİPLİ ALACAKLAR HESABI 154.140,35 14 DİĞER ALACAKLAR 1.734.543,33 140 KİŞİLERDEN ALACAKLAR HESABI 1.734.543,33 15 STOKLAR 6.768.616,08 150 İLK MADDE VE MALZEME HESABI 6.768.616,08 16 ÖN ÖDEMELER 72.279.843,09 162 BÜTÇE DIŞI AVANS VE KREDİLER HESABI 23.104.559,42 164 AKREDİTİFLER HESABI 49.175.283,67 2 DURAN VARLIKLAR 2.027.188.645,95 22 FAALİYET ALACAKLARI 109.150,47 226 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 109.150,47 25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 2.027.079.495,48 250 ARAZİ VE ARSALAR HESABI 444.083.730,44 252 BİNALAR HESABI 1.264.360.283,86 253 TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR HESABI 449.402.780,77 254 TAŞITLAR HESABI 4.180.769,82 255 DEMİRBAŞLAR HESABI 185.452.756,54 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) -383.668.557,62 258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABI 63.267.731,67 26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 0,00 260 HAKLAR HESABI 6.699.039,47 268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) -6.699.039,47 29 DİĞER DURAN VARLIKLAR 0,00 294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDİ DURAN VARLIKLAR HESABI 47.497.992,55 299 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) -47.497.992,55
AKTİF TOPLAMI 2.335.640.380,94

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 75.140.698,17 32 FAALİYET BORÇLARI 62.098.985,75 320 BÜTÇE EMANETLERİ HESABI 62.098.985,75 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 4.209.934,85 330 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 67.943,91 333 EMANETLER HESABI 4.141.990,94 36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 8.281.403,74 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABI 6.660.618,61 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ HESABI 1.578.388,81 362 FONLAR VEYA DİĞER KAMU İDARELERİ ADINA YAPILAN TAHSİLAT HES 42.396,32 37 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 47.238,88 372 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI HESABI 47.238,88 38 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAH. 12.500,00 380 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER HESABI 12.500,00 39 DİĞER KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR HESABI 490.634,95 397 SAYIM FAZLALARI HESABI 490.634,95 4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 27.964.969,29 43 DİĞER BORÇLAR 1.435.799,82 430 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 1.435.799,82 47 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 26.219.316,91 472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI HESABI 26.219.316,91 48 GEL ECEK YILLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI 309.852,56 480 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER HESABI 309.852,56 5 ÖZKAYNAKLAR 2.232.534.713,48 50 NET DEĞER 1.921.046.000,10 500 NET DEĞER HESABI 1.921.046.000,10 57 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI 189.479.037,94 570 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI HESABI 189.479.037,94 59 DÖNEM FAALİYET SONUÇLARI 122.009.675,44 590 DÖNEM OLUMLU FAALİYET SONUCU HESABI 122.009.675,44
PASİF TOPLAMI 2.335.640.380,94

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Bilanço Dipnotları 910 TEMİNAT MEKTUPLARI HESABI 36.308.048,81 911 TEMİNAT MEKTUPLARI EMANETLERİ HESABI 36.308.048,81 920 GİDER TAAHHÜTLERİ HESABI 51.570.422,49 921 GİDER TAAHHÜTLERİ KARŞILIĞI HESABI 51.570.422,49 948 BAŞKA BİRİMLER ADINA İZLENEN ALACAKLAR HESABI 9.617.724,72 949 BAŞKA BİRİMLER ADINA İZLENEN ALACAK EMANETLERİ HESABI 9.617.724,72 962 BİLİMSEL PROJELER HESABI 28.081.638,57 963 BİLİMSEL PROJELER KARŞILIĞI HESABI 28.081.638,57 990 Kiraya Ver. İrtifak hakkı Tesis Ed. Mad. Duran Varlık Kayıtlı Değ. 9.000.000,00 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gel. 11.163.167,51 998 DİĞER NAZIM HESAPLAR HESABI 9.667,40 999 DİĞER NAZIM HESAPLAR KARŞILIĞI HESABI 20.172.834,91 FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU EKONOMİK KODLAR GİDERİN TÜRÜ CARİ YIL (N) 630 GİDERLER HESABI 927.087.937,87 630 01 PERSONEL GİDERLERİ 508.023.661,07 630 01 01 MEMURLAR 470.946.414,87 630 01 02 SÖZLEŞMELİ PERSONEL 18.992.637,11 630 01 03 İŞÇİLER 9.721.943,15 630 01 04 GEÇİCİ PERSONEL 6.373.919,74 630 01 05 Diğer Personel 1.988.746,20 630 02 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 85.190.559,65 630 02 01 Memurlar 79.450.906,97 630 02 02 Sözleşmeli Personel 3.164.221,61 630 02 03 İşçiler 1.971.166,92 630 02 04 Geçici Personel 603.911,07 630 02 99 Sosyal Güvenlik Primi Ödemeleri Gecikme Cezası ve Zamları 353,08 630 03 Mal ve Hizmet Alımları Giderleri 93.682.104,18 630 03 01 Üretime Yönelik Mal ve Malzeme 558,89

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Alımları 630 03 02 Tüketime Yönelik Mal ve Malzeme Alımları 40.251.997,42 630 03 03 Yolluklar 9.362.619,74 630 03 04 Görev Giderleri 404.166,28 630 03 05 Hizmet Alımları 38.646.888,44 630 03 06 Temsil ve Tanıtma Giderleri 300.232,41 630 03 07 Menkul Mal, Gayrimaddi Hak Alım, Bakım ve Onarım Giderleri 2.931.135,17 630 03 08 Gayrimenkul Mal Bakım ve Onarım Giderleri 1.779.870,44 630 03 09 Tedavi ve Cenaze Giderleri 4.635,39 630 05 Cari Transferler 22.476.158,18 630 05 01 Görev Zararları 12.517.000,00 630 05 02 Hazine Yardımları 5.106.000,00 630 05 03 Kar amacı Gütmeyen Kuruluşlara Yapılan Transferler 3.900.000,00 630 05 04 Hane Halkına Yapılan Transferler 900.253,38 630 05 06 Yurtdışına Yapılan Transferler 52.904,80 630 07 Sermaye Transferleri 499.531,14 630 07 01 Yurtiçi Transferleri 499.531,14 630 11 Değer ve Miktar Değişimleri Giderleri 2.772.026,83 630 11 01 Döviz Mevcudunun Değerlenmesinden Oluşan Olumsuz Kur Farkları 10.050,89 630 11 99 Diğer Değer ve Miktar Değişimleri Giderleri 2.761.975,94 630 12 Gelirlerin Ret ve İadesinden Kaynaklanan Giderler 996.322,78 630 12 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Giderleri 530.258,31 630 12 05 Diğer Gelirler 466.064,47 630 13 Amortisman Giderleri 79.420.008,99 630 13 01 Maddi duran Varlıklar Amortisman Giderleri 77.145.968,90 630 13 02 Maddi Olmayan Duran Varlıklar 2.274.040,09

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Amortisman Giderleri 630 14 İlk Madde ve Malzeme Giderleri 16.406.905,53 630 14 01 Kırtasiye Malzemeleri 2.323.228,85 630 14 02 Beslenme, Gıda Amaçlı ve Mutfakta 85.123,44 630 14 03 Tıbbi ve Laboratuar Sarf Malzemeleri 5.177.011,27 630 14 04 Yakıtlar, Yakıt Katkıları ve Katkı Yağlar 783.120,72 630 14 05 Temizleme Ekipmanları 1.249.797,10 630 14 06 Giyecek, Mefruşat ve Tuhafiye Malzemeleri 1.187.589,99 630 14 07 Yiyecek 12.003,53 630 14 08 İçecek 71.589,85 630 14 09 Canlı Hayvanlar 437.420,71 630 14 10 Zirai Maddeler 82.468,46 630 14 11 Yem 247.647,01 630 14 12 Bakım Onarım ve Üretim Malzemeleri 2.662.324,00 630 14 13 Yedek Parçalar 1.316.838,67 630 14 14 Nakil Vasıtaları Lastikleri 1.086,59 630 14 15 Değişim, Bağış ve Satış Amaçlı Yayınlar 363.119,56 630 14 16 Spor Malzemeleri Grubu 148.128,71 630 14 17 Basınçlı Ekipmanlar 988,00 630 14 99 Diğer Tüketim Amaçlı Malzemeler 257.419,07 630 20
Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Giderler 318.892,35 630 20 02 Kişilerden Alacaklardan Silinenler 318.892,35 630 25
Kamu İd Bedelsiz Olarak Devr Mali Olmayan Var KayGid 5.633,32 630 25 02 Öz Büt Kap Kamu İd Bedelsiz Ol Dev Var Kaynaklanan Giderler 5.633,32 630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 116.897.999,08 630 30 06 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 116.897.999,08 630 99 Diğer Giderler 398.134,77 630 99 99 Yukarıda Tanımlanamayan Diğer Gideler 398.134,77 GİDERLER TOPLAMI: 927.087.937,87

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 EKONOMİK KODLAR GELİRİN TÜRÜ CARİ YIL (N) 600 GELİRLER HESABI 1.049.274.374,23 600 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 36.268.280,68 600 03 01 Mal ve Hizmet Satış Gelirleri 29.922.350,61 600 03 06 Kira Gelirleri 5.031.911,42 600 03 09 Diğer Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 1.314.018,65 600 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 894.732.116,27 600 04 01 Yurt Dışından Alınan Bağış ve Yardımlar 7.160.404,20 600 04 02 Merkezi Yönetim Bütçesine Dahil İdarelerden Alınan Bağış ve 868.415.351,76 600 04 03 Diğer İdarelerden Alınan Bağış ve Yardımlar 5.148.005,64 600 04 04 Kurumlardan ve Kişilerden Alınan Yardım ve Bağışlar 9.206.211,84 600 04 05 Proje Yardımları 4.802.142,83 600 05 Diğer Gelirler 113.877.489,69 600 05 01 Faiz Gelirleri 5.046.895,04 600 05 02 Kişi ve Kurumlardan Alınan Paylar 93.928.713,59 600 05 03 Para Cezaları 585.383,62 600 05 09 Diğer Çeşitli Gelirler 14.316.497,44 600 11 Değer ve Miktar değişimleri Gelirleri 3.190.256,96 600 11 01 Döviz Mevcudunun Değerlemesinden Oluşan Olumlu Kur Farkları 1.251,52 600 11 99 Diğer Değer ve Miktar Değişimleri Gelirleri 3.189.005,44 600 25 Kamu İd Bedelsiz Olarak Al Mali Ol Var El Edilen Gel 1.206.230,63 600 25 01 Gen Büt Kap Kamu İd Bedelsiz Ol Al Mali Olmayan Var ElEd Gel 25.500,56 600 25 02 Öz Büt Kap Kamu İd Bedelsiz Ol Al Mali Olmayan Var El Ed Gel 1.180.730,07 610 İNDİRİM, İADE VE ISKONTOLAR HESABI 176.760,92 610 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 176.760,92 NET GELİR TOPLAMI: 1.049.097.613,31

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 GİDERLER TOPLAMI (A) 927.087.937,87 GELİRLER TOPLAMI (B) 1.049.274.374,23 İNDİRİM;İADE;İSKONTO TOPLAMI ( C ) 176.760,92 NET GELİR (D= B-C) 1.049.097.613,31 FAALİYET SONUCU (D – A) 122.009.675,44

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13

ANKARA ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ....................... 14
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................. 15
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 15
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 15
5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ......................................................................................... 16
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 17
7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 18
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 30

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün, hesap ve işlemlerinin muhasebeleştirilmesi ile mali rapor ve tabloları, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 565'inci ve 573’üncü maddelerinde düzenlenen defter, cetvel ve tablolardan oluşmaktadır. Saymanlığın muhasebe kayıt işlemleri, Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. 2017 yılı bilançosunda sermayesi 50,00 TL olup, toplam aktif büyüklüğü 105.185.148,09 TL’dir. Döner sermaye gelir toplamı 444.736.579,38 TL, gider toplamı 554.958.829,67 TL olup, gelir tablosunda yılsonu itibariyle tahakkuk eden zarar 110.222.250,29 TL'dir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Alınan çekler sayım tutanağı,  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Değerli kağıtlar sayım tutanağı,  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu,  Gelir tablosu.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Kurumun Alacaklarıyla İlgili Sağlıklı Veriye Ulaşılamaması Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanelerinin hesap ve işlemlerinde yapılan incelemeler neticesinde kurumun alacaklarının mali tablolara doğru ve güvenilir biçimde yansıtılamadığı tespit edilmiştir. Hastanenin 2017 yılı bilançosunun ticari alacaklar hesap grubunda yer alan “128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabında” 50.298.625,28-TL görünmektedir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinde Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabı, işletmelerin mal ve hizmet satış faaliyetleri sonucu ortaya çıkan ve ödeme süresi geçmiş bu nedenle vadesi bir kaç defa uzatılmış veya protesto edilmiş, yazı ile birden fazla istenmiş ya da dava veya icra safhasına aktarılmış alacakların izlenmesi için kullanıldığı hesap olarak ifade edilmektedir. Hastanenin mali tablolarında yer alan ve yıllar itibariyle aktarılan yüksek miktardaki şüpheli alacağın detayı hakkında sağlıklı bilgiye ulaşılamamaktadır. İlgili tutarın detayının ortaya konulabilmesi için geçmişe dönük muhasebe işlem fişleri ve eki evrakların incelenmesi, yapılan çalışma sonrasında Kurum alacağı tespit edilen tutarların tahsiline yönelik işlemlerin ivedilikle yapılması gerekmektedir. Ticari alacaklar hesap grubunda tahsilatı yapılmadan devreden alacakların zamanaşımına uğraması nedeniyle tahsilat işlemlerine başlanmazsa kişi sorumluluğunun

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 doğacağı anılan Yönetmelikte belirtilmektedir. Bu nedenle, "120 Alıcılar" ve "128 Şüpheli Ticari Alacaklar" hesabında yıllar itibariyle devreden alacakların detaylarının tespit edilip, tahsilatında problem olan alacaklara ilişkin hukuki süreçlerin başlatılması, bu alacakların da Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabına aktarılması ve karşılık ayrılması gerekmektedir. Hukuki süreç sonunda mahkeme kararıyla tahsilatı imkânsız hale gelen ticari alacakların da doğru muhasebe işlemleri ile kayıtlardan düşülmesi ve tahsilatın imkânsız hale gelmesinde personelin sorumluluğu varsa ilgili tutarın kişi borcuna alınması gerekmektedir. Yılsonu itibariyle, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) alacağı olarak kurum kayıtlarında 23.615.673,56-TL görünmektedir. Bu alacağın ne kadarının gerçek olduğu, ne kadarının muhasebe kayıtlarındaki hatalardan kaynaklandığının tespit edilemediği görülmektedir. Özetle, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanelerinin “12 Ticari Alacaklar Hesap Grubunda” yer alan alacakların detayı hakkında sağlıklı bilgiye ulaşılamamıştır. Konu hakkında 2015 ve 2016 yılı denetim raporlarında da bulgu yazılmış olmasına rağmen, Hukuk Müşavirliği ile ortak, geçmiş dönemi içeren, kapsamlı bir çalışmanın henüz yapılmadığı görülmektedir. Kamu kaynağının elde edilmesi, kullanılması ve yönetilmesinden sorumlu olan idarecilerin bu hususta gerekli özeni göstermeleri tavsiye olunur. Kamu idaresi cevabında; Üniversitemiz Döner Sermaye İşletmesi Tıp Fakültesi (Hastane) Biriminin 12 Ticari Alacaklar Hesap Grubunda yer alan alacaklardan “120 Alıcılar” kodunda tespit edildiği kadarıyla düzeltmelere gidilmiş olup “128 Şüpheli Ticari Alacaklar” hesabında yer alan alacaklara ilişkin olarak Hukuk Müşavirliğimizle işlemler yürütülmektedir. Sonuç olarak Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanelerinin “12 Ticari Alacaklar Hesap Grubunda” yer alan alacakların detayı hakkında sağlıklı bilgiye halen ulaşılamamıştır. Konu hakkında 2015 ve 2016 yılı denetim raporlarında da bulgu yazılmış olmasına rağmen, Hukuk Müşavirliği ile ortak, geçmiş dönemi içeren, kapsamlı bir çalışmanın henüz yapılmadığı görülmektedir. Kamu kaynağının elde edilmesi, kullanılması ile yönetilmesinden sorumlu olan idarecilerin bu hususta özen göstermeleri, ivedilikle alacakların tespiti ve tahsili yönünde işlemleri başlatmaları gerekmektedir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü 2017 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, Denetim Görüşünün Dayanakları

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Tıp Fakültesi Hastanelerinin Mali Durum Analizi Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanelerinin faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin, giderlerini karşılayamadığı ve bu nedenle malî yapının yıllar itibariyle bozulduğu hatta iflas noktasına gelindiği kurumun harcamaları ve tabloları incelendiğinde açıkca görülmektedir. Üniversite hastanelerinin tümü benzer yapı ile karşı karşıya bulunmalarına rağmen bir şekilde işlerliklerini devam ettikleri için, sağlık hizmetinde belirgin bir aksama olmamakla birlikte, günümüzde üniversite hastanelerinin mevcut yapılarını devam ettirmeleri mali olarak olanaksız hale gelmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58’inci maddesinde; döner sermaye işletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılmasının esas olduğu ve yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesinin zorunlu olduğu belirtilmiş olmasına karşın, üniversite hastanelerinin vermiş oldukları hizmetin sosyal boyutu dikkate alındığında, bu ilke göz ardı edilmektedir. Bu yapının düzeltilmesi hem Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri hem de Türkiye’de bulunan diğer Üniversite hastaneleri için önem arz etmektedir. Mevcut durumun tespiti için hastanelerin borç ve gelir-gider durumları aşağıda gösterilmiştir. Tablo 1: Hastanelerin Borç Durumu 2013 2014 2015 2016 2017 Borç Miktarı 192.477.030,42 241.527.597,18 200.760.201,67 276.137.019,17 376.931.003,90 Tablo 2: 2013-2017 Yılları İtibariyle Hastanelerin Gelirleri 2013 2014 2015 2016 2017

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 Sağlık Hizmeti 230.050.029,62 269.522.135,00 363.848.720,58 364.033.570,20 405.843.552,76 Eğitim ve Danışmanlık - 2.069.344,41 2.693.903,98 2.762.310,35 3.587.909,39 Diğer Mal ve Hizmet Gelirleri - 8.072.879,75 8.878.870,52 9.810.932,85 -
Bağlı Olunan İdareden Alınan Bağış ve Yardımlar

• • • 5.149.000,00 5.504.110,12 Faiz Gelirleri 115.228.81 10.509.594,08 288.817,66 287.605,64 323.717,75 Para Cezaları - 234.148,98 236.720.55 90.735,92 406.939,94 Fazla ve Yersiz Ödemelerden Kaynaklanan Gelirler
• • 237.106.67 278.444,62 3.255.895,81 Diğer Çeşitli Gelirler 2.882.202,41 38.316.615,46 48.798.015,34 68.802.558,40 25.814.453,61 TOPLAM 232.932.232,03 328.724.717,68 424.847.423,40 451.215.157,98 444.736.579,38 Tablo 3: 2013-2017 Yılları İtibariyle Hastanelerin Giderleri 2013 2014 2015 2016 2017 Personel Giderleri 29.101.428,30 21.469.877,64 22.725.654.42 24.765.712.71 42.201.164,46 SGK Devlet Primi Giderleri 5.027.708 4.265.037,15 3.992.342,31 4.446.780,20 4.809.273,77 Mal ve Hizmet Alımı Giderleri 163.301.965,11 218.711.825,37 210.227.687,67 249.044.555,28 318.775.747,62

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 Cari Transferler 16.221.123,69 20.784.824,69 54.801.951,73 56.338.536,53 64.436.475,95 Sermaye Giderleri 3.914.675,11 9.299.557,21 3.162.928,39 988.037.76 406.447,99 Ek Ödeme 61.673.515,61 88.105.792,37 97.325.714,77 111.808.861,20 103.955.810,12 TOPLAM 279.240.415,82 362.636.914,43 392.236.279,29 446.404.445,92 534.584.919,91 Hastanenin gelirlerinin yetersiz kaldığı, yıllar itibariyle yüklenici firmalara olan borç miktarının yönetilemediği ve ödeme güçlüğü çekildiği görünen bir gerçektir. 2017 mali yıl sonu itibari ile 2014 yılı borçları ödenebilmekte, finansal yapının bu derece bozulması gerekli olan ilaç ve malzeme alımlarının ya hiç yapılamaması veya çok yüksek bedeller ödenerek temin edilmesi gerçeğini ortaya çıkartmaktadır. Aşağıda bu yapının nedenleri gelir ve gider odaklı olarak incelenmiştir. Gelirlerden Kaynaklanan Nedenler:

1. Fiyat tarifelerinin yıllar itibariyle maliyetlerin çok altında kalması ve güncellenmemesi,
2. Üniversite hastanelerinin 3. derece yani son başvuru merkezleri olması dikkate alındığında, sundukları sağlık hizmetlerinin ileri teknikleri kapsayan yüksek maliyetli tedavi yöntemleri olması ancak bu hizmetlere ilişkin maliyetlerle orantılı fiyatlandırmanın yapılmamış olması,
3. Sadece üniversite hastanelerinde yapılan ve bu yüzden de Sağlık Uygulama Tebliği kapsamında olmayan, yani fatura edilemeyen işlemlerden oluşan gelir kaybı,
4. Paket tedavi programlarında özel durum arz eden hastalıkların tedavisi için harcanan malzeme ve ilaç bedellerinin tümünün yer almaması,
5. Döner sermayenin en büyük gelir kalemini oluşturan Sosyal Güvenlik Kurumunun ödemelerinden yapılan kesintilerin Global Bütçe uygulaması ile azalmış olmasına rağmen, kesintiler nedeni ile kurumun nakit akışını doğru planlayamaması,
6. Kurumun dış reçetelerinin, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan ödemelere kesinti olarak yansıması nedeniyle gelir kaybı oluşması. Giderlerden Kaynaklanan Nedenler:
7. Hastaneye ait tüm personel giderleri örneğin, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 4-A, 4-B maddelerine tabi olarak çalışan personelin giderleri ile denge tazminatları gibi ödemelerin döner sermaye bütçesinden yapılması, 2. Hastanenin cari giderlerinin döner sermaye bütçesinden karşılanması örneğin güvenlik hizmeti ödemeleri, 3. Üniversite hastanesinin esas işlevlerinden biri olan eğitim uygulama giderleri, 4. Bilimsel araştırma giderlerinin döner sermaye gelirlerinden desteklenmesi, 5. Yatırımların, hizmet binalarının ve maddi duran varlıkların bakım ve onarımlarının günden güne artan maliyetleri, 6. Yeni maliyet kalemlerinin ortaya çıkması örneğin, tıbbi atık imhası, hasta veya yatak başı standartları gibi, 7. Döner Sermayeye ait maddi duran varlıklar ve amortisman bedellerinin özel bütçeye devri sırasında Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe Ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri gereği; bu hesapların 690 Dönem Kârı veya Zararı Hesabına borç kaydı yapılarak kapatılması, 8. Nakit yetersizliği nedeniyle tedarikçilere ödemelerin zamanında yapılamamasından dolayı satın alma maliyetlerinin artması, şeklinde sıralanabilir. Görüleceği üzere Ankara Üniversitesi Hastanelerinin bu mali yapı düzeltilmediği sürece varlığını ve kendinden beklenen eğitim, araştırma ve topluma sağlık hizmeti sunma görevlerini uzun süre sürdüremeyeceği aşikardır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olacakları belirtilmiştir. Açıklanan nedenler ile mali olarak sürdürülemez hale gelen bu yapının düzeltilmesi için acilen önlem alınması uygun olacaktır. Kamu idaresi cevabında; Sayıştay Denetim Raporunda üniversite hastanelerinin mali yapılarının bozulma nedenleri ile ilgili tespitlere katılmakla beraber ortaya konulan mali bozulmaya neden olan tespitlerin ortadan kaldırılması ve önerilerin gerçekleşebilmesi için İdaremizin dışında yetkililerin bulgularda dile getirilen konular hakkında yasal olarak karar alınması ve mevzuatların değiştirilmesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 Sonuç olarak Bulgumuzda ve kamu idaresi cevabında belirtilen hususların yalnızca Ankara Üniversitesi değil, tüm üniversite hastanelerinde bir süredir devam etmekte olduğu aşikardır. Bu mali yapının düzeltilmesine yönelik Sağlık Bakanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu ve ilgili kurumsal mevzuatlar çerçevesinde kalıcı ve yapısal değişikliğe gidilmesi gerekmektedir. BULGU 2: Hastane Tarafından Temin Edilmesi Gereken İlaçlar İçin Dış Reçete Düzenlenmesi Sonucu Kurumun Gelir Kaybına Neden Olunması Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanelerinde yapılan denetim ve incelemelerde, sözleşmeli ecza depolarından temin edilemeyen ilaçlar nedeniyle SGK tarafından kesintilerin yapıldığı ve bu nedenle kurumun gelir kaybına uğradığı görülmektedir. Ankara Üniversitesi, 2017 yılında sunacağı sağlık hizmetleri için Sosyal Güvenlik Kurumu ile Götürü Bedel Üzerinden Sağlık Hizmeti Alım Sözleşmesi imzalamıştır. Söz konusu Sözleşmenin “Ödeme Tutarı ve Ödeme Şartları” başlıklı 5’inci maddesinde: “Sadece Yatarak Tedavilerde Kullanımı Halinde Bedelleri Ödenecek İlaçlar Listesi (EK- 4/G)”nde yer alan "kan ürünleri" ile "Hastanelerce Temini Zorunlu Kemoterapi İlaçları Listesi (EK-4/H)"nde yer alan ilaçlar için "Ecza Depoları ve Ecza Depolarında Bulundurulan Ürünler Hakkındaki Yönetmelik" kapsamında Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmış ecza depoları ile Kurumca sözleşme yapılması halinde Sağlık Hizmeti Sunucusu (SHS) bu ürünleri ve ilaçları Kurumla sözleşmeli ecza depolarından temin etmek zorundadır. SHS tarafından kapsamdaki kişilere Kurumla sözleşmeli ecza depolarından temin edilerek bu Sözleşme döneminde kullanılan kan ürünleri ve ilaçlar karşılığında ecza depolarına ilgili mevzuat ile sözleşmelerinde belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda Kurumca yapılan ödeme miktarı SHS’ye yapılacak takip eden ilk götürü bedel ödemesinden düşülecektir.” denilmektedir. Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Hizmeti Satın Alım Sözleşmelerinin/Protokollerinin Hazırlanması ve Akdedilmesine İlişkin Yönetmeliğin “Genel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinin 19’uncu fıkrası ile Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinin 4.1.2’ inci maddesinin 3’üncü fıkrasında da benzer düzenlemeler mevcuttur. Söz konusu düzenlemelerde SGK tarafından sunulan sağlık hizmetleri karşılığında götürü bedel sözleşme ile SHS’ye bir bedel ödendiği, bu sağlık hizmetlerinden kaynaklanan sözleşmeli eczanelerce

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 fatura edilen herhangi bir bedelin karşılanmayacağı belirtilmektedir. Yapılan incelemelerde, 2017 yılında yatarak tedavilerde (yatan hasta ve günübirlik tedavi) hastane tarafından temin edilmesi gereken ilaçlar için dış reçete düzenlenmesi sonucu SGK tarafından 2017 yılı sağlık gelirlerinden 113.235,79-TL yatan hasta ilaç kesintisi, 62.852,93-TL günübirlik ilaç kesintisi olmak üzere aşağıdaki tabloda detayı gösterilen toplam 176.088,72-TL ilaç kesintisi yapıldığı görülmüştür. Aynı hükümler çerçevesinde SGK tarafından yapılan ilaç kesintisi 2015 yılında 188.445,28-TL, 2016 yılında 381.409,00-TL olmuştur. Tablo: 2017 yılı sağlık gelirlerinden yapılan, yatan hasta ilaç kesintisi, günübirlik ilaç kesintisi ve paket tedavi ilaç kesintisi miktarları; Global Bütçe Sözleşme Tutarı Kesilen Fatura SGK Tarafından Ödenen Yatan Hasta İlaç Kesintisi Günübirlik Hasta İlaç Kesintisi Toplam Dış Reçete Kesintisi Ocak 31.500.000,00 30.570.264,88 30.176.565,98 6.007,03 10.445,75 16.452,78 Şubat 31.500.000,00 31.529.787,72 31.439.759,40 23.656,05 32.154,61 55.810,66 Mart 31.500.000,00 32.528.552,13 31.464.780,36 14.421,97 1.943,03 16.365,00 Nisan 31.500.000,00 32.550.090,29 31.127.074,12 6.759,47 - 6.759,47 Mayıs 31.500.000,00 31.886.818,33 31.047.531,45 7.054,35 - 7.054,35 Haziran 31.500.000,00 30.384.659,47 31.460.452,13 5.323,13 2.112,56 7.435,69 Temmuz 31.500.000,00 29.407.475,03 31.483.404,32 5.624,45 5.309,75 10.934,20 Ağustos 31.500.000,00 27.796.552,20 31.476.162,79 8.127,67 1.359,44 9.487,11 Eylül 31.500.000,00 28.083.934,79 30.953.738,87 16.528,29 8.590,45 25.118,74 Ekim 33.893.843,18 34.008.336,84 33.879.967,55 6.739,13 - 6.739,13 Kasım 33.893.843,18 34.549.014,28 32.970.061,70 6.357,53 - 6.357,53 Aralık 33.893.843,18 36.542.479,97 33.836.582,92 6.636,72 937,34 7.574,06 TOPLAM 351.287.686,36 343.295.485,96 381.316.081,59 113.235,79 62.852,93 176.088,72 Yukarıda ayrıntıları görüldüğü üzere, kurumun SGK ile yaptığı sözleşme hükümleri uyarınca hastane tarafından temin edilmesi gereken ilaçlar için dış reçete düzenlenmesi nedeniyle gelir kaybına uğraması, mevcut mali yapının bozulmasında önemli bir rol oynamaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 Kamu idaresi cevabında; Özetle,İdaremizde yatan hastalarda kullanılan ilaçları temin etmek için 4734 sayılı Kamu İhale Kanununda öngörülen her türlü tedarik yöntemlerini kullanmasına karşın bazı spesifik ilaçlar ile majistral ilaçların temin edilmesi mümkün bulunmamaktadır. Bununla beraber yatan hastaların ihtiyaç duyduğu ilaçların içerisinde fazlaca yer tutmayan bu ilaçların temini için de gerekli tedbirler alınacaktır. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında belirtilen hususların dış reçete ile ilaç teminine yol açtığı görülmüş ise de, sağlık hizmeti sunucusunun genel finansal durumundan kaynaklanan bu sorunun Sağlık Bakanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu ve ilgili kurumsal mevzuatlar çerçevesinde değişikliğe gidilmesi suretiyle düzeltilmesi gerekmektedir. BULGU 3: Radyoterapi ve Laboratuar Hizmetlerinin Puan Karşılığı Hizmet Satın Alınması Yoluyla Temin Edilmesi Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanelerinde yapılan denetimlerde temel sağlık hizmetlerinin yüklenicilerden temin edildiği ve bu nedenle ortaya çıkması muhtemel riskler hakkında sağlıklı bir maliyet ve ödemeler için de kontrol çalışmasının yapılmadığı tespit edilmiştir. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Cebeci Araştırma ve Uygulama Hastanesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı, Hastanenin radyasyon hizmetini yüklenicilerden açık ihale usulüyle 3.430.000,00-TL ve pazarlık usulü ile 184.000,00-TL bedel üzerinden akdedilen sözleşmelerle satın almaktadır. Diğer taraftan, yine pazarlıkla ve açık ihale yoluyla moleküler testler, infeksiyon testleri gibi hizmetlerin de toplam 1.541.342,78 TL bedelle yüklenicilerden temin edildiği görülmektedir. İhalenin teknik şartnamesinde; sistemlerin işletilmesi için gerekli olan kira, elektrik ve su giderlerinin hastane tarafından karşılanması şartı konulmuş; böylece yüklenicinin katlanması gereken masrafların büyük kısmı hastane tarafından üstlenilmiştir. Yaklaşık maliyetin üzerine %8 kâr eklenmesi ile oluşan ihale bedeli, döner sermaye bütçesinde ciddi bir gider kalemi oluşturmuştur. Hizmetin bizzat hastane tarafından sağlanmasının sabit maliyeti ilk başta yüksek gibi görünmekle beraber, uzun vadede hastane için faydaları ve ekonomik yararı açıktır. Sağlık hizmetinin ayrılmaz bir parçası olan teşhis ve tedavinin ihale yoluyla yüklenici eliyle gördürülmesinin hem sağlık hizmetlerinin kalitesi hem de ileride doğabilecek sorumluluk

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 bağlamında olumsuz sonuçları olması muhtemeldir. İhaleye ekli belgelerden olan tutanaklarda “bu hizmet gruplarının alınamaması durumunda hasta mağduriyetlerinin ortaya çıkabileceğinden, sağlık hizmeti gibi ertelenemez ve geciktirilemez, hizmet alınamadığında ender de olsa herhangi bir aksaklığa ve olumsuzluğa meydan vermemek gerektiği”nden bahsedilmektedir. Aslında böyle bir hizmetin puan karşılığında ihale ve benzeri usullerle temin edilmesinden doğabilecek sakıncalar, metinde de açıkça görülmektedir. Bu olumsuzlukların yanı sıra; a) Hastane tarafından SGK’ya faturalandırılması gereken hizmetler örneklem yoluyla incelendiğinde, bazı tahakkukların eksik yapıldığı ve yükleniciye ödenmiş olan hizmet bedelinin SGK’ya fatura edilmemesi nedeniyle gelir kaybı yaşanmış olup; Örneğin, 1738061 Dosya no’lu hasta için şirket tarafından 800110 kodlu IMRT veya tomografi uygulamalarında eksternal radyoterapi tasarımı fatura edilip ödendiği halde, hastanın tahakkuk raporunda SGK’ya fatura edilen böyle bir uygulama olmadığı tespit edilmiştir. Faturalandırma servisinin hangi hizmetlerin yüklenici eliyle gördürüldüğünü bilmemesi nedeniyle bu hizmetler için ayrı bir iç kontrol ya da tahakkuk/fatura kontrol sistemi bulunmadığı da görülmektedir. b) Hastane tarafından SGK’ya fatura edilen bu hizmetlerin SGK tarafından ödemesinin yapılması beklenmekte ancak SGK, bu hizmetler karşılığında Global Bütçe uygulaması nedeniyle fatura edilen tutarın tamamını ödemekten imtina edebilmektedir. Yani Global Bütçe’de anlaşma dahilindeki tedavi tutarlarını aşan kısmı hastaneye ödenmemektedir. c) Ayrıca SGK, Global Bütçe uygulaması nedeniyle hastane tarafından kendisine fatura edilen tedavi, harcama ve diğer hizmetlere itiraz hakkından da feragat etmiş değildir. Yapılan inceleme sonucunda yükleniciye ödenmiş olan tedavi bedellerinin SGK’dan alınamaması riski de mevcuttur. Örneğin 2017 yılında SGK tarafından yapılan ödemelerde 2015 hatta 2014 yılından kesintilerin olduğu görülmektedir. Yüklenici ile yapılan anlaşma kapsamında yüklenicinin fatura ettiği bedel ödendiğinden; SGK kesintisi gibi nedenlerle hastanenin karşılaşacağı maddi zarar tespit edilememekte ve bu kesintiler yükleniciye yansıtılamamaktadır. d) Diğer taraftan, radyoterapi hizmeti alımı; ihale ilanında ve ödeme safhasında personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet olarak görülmediği halde burada hizmet

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 veren kimselerin nitelikli sağlık personeli (radyoterapi teknisyeni) olduğu ve hastane ile ilişkilerinin süreklilik arz ettiği dikkate alındığında, oluşabilecek yanlış uygulama ve hizmet kusurlarından kaynaklanan sorumluluğun genel hükümler ile çözümlenecek olması ciddi bir risk unsuru taşımaktadır. Her ne kadar mevcut İş Kanunu ve uygulamalarında personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ihalelerde idarenin kıdem tazminatı gibi yükümlülükleri olmasa dahi, ilerde kanunen kıdem tazminatı ve hatta meslek hastalıklarından doğacak tazminatlarda idarenin de üst yüklenici olarak sorumlu tutulması mümkündür. Sağlık sektöründeki meslek hastalıklarının ve mesleki risklerin çeşitliliği de göz önünde bulundurulduğu taktirde örneğin radyoterapi gibi bir hizmetin birim fiyatla temin edilmesi suretiyle alınmasında ihale ve sözleşme aşamasında öngörülemeyecek bazı zararların doğabileceği düşünülmektedir. e) Ayrıca, laboratuvar hizmetleri teşhis ve tedavi sürecinin ayrılmaz parçası, hastanenin sağlık hizmeti sunucusu olarak verimliliği ve etkinliğini doğrudan etkileyen bir birimi olduğundan, burada yürütülen hizmetlerin de hizmet sunucusundan ihale ile satın alınarak gördürülmesinin yukarıda bahsi geçen açıklamalar doğrultusunda uygun olmadığı düşünülmektedir. Yukarıda açıklanan sebeplerle, sağlık hizmetinin sürekliliği, kalitesi ve kamu kaynaklarının etkin, ekonomik ve verimli kullanılması açısından bu hizmetin sağlanması için gerekli ekipman, tesis ve cihazların temini, bu alanda uzman olan sağlık personelinin istihdamı ve eğitiminin sağlanması suretiyle, süresi ihale ve sözleşmeyi aşan kamu zararı ve diğer yükümlülüklerden doğabilecek zarar riskinin en aza indirilmesi, uzun vadeli gerçekçi maliyetlerin bütçeye yansıtılması tavsiye edilmektedir. Kamu idaresi cevabında; Özetle, Sağlıkta Dönüşüm Programını takiben sağlık kuramlarımızın artan hasta potansiyeli, birçok hastalığın tanı ve tedavisinde ileri teknoloji ürünü tıbbi cihazların kullanımı zorunluluğunu beraberinde getirmiştir. Ancak bu cihazların yüksek maliyetli olması ve kamu kaynaklarının etkin ve verimli olarak kullanılması gerektiği de dikkate alınmalıdır. Bu cihazlarla yapılacak hizmetlerin öncellikle Sağlık Bakanlığı’na bağlı sağlık kuram ve kuruluşları ile sağlık hizmeti sunan 4734 sayılı Kanun kapsamındaki diğer kuramların “Sağlık Hizmeti Sunan4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu Kapsamındaki İdarelerin Teşhis ve Tedaviye Yönelik Olarak Birbirlerinden yapacakları Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Yönetmelik” ve bu konudaki Bakanlığımızın düzenlemeleri uyarınca temin edilmesi gerekmektedir. Bu yöntemle ihtiyacın karşılanmaması halinde cihazların temini için

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 mal veya hizmet alımı yoluna başvurulmalıdır. Sağlık Bakanlığı da açık bir şekilde artan hasta potansiyelini karşılayabilmek için ileri teknoloji gerektiren tıbbi görüntüleme cihazların alınması yerine dışardan hizmet alımına yönelmiş bulunmaktadır. Bununla beraber sağlık hizmetinin sürekliliği, kalitesi ve kamu kaynaklarının etkin, ekonomik ve verimli kullanılması açısından bu hizmetin sağlanması için gerekli ekipman ve cihazların temin edilebilmesi hazine desteğine ihtiyaç olduğu gibi bu alanda uzman olan sağlık personelinin istihdamı için gerekli teşebbüslerde bulunacaktır. Sonuç olarak Bulgumuzda belirtilen riskler nedeniyle temel sağlık hizmetlerinin, ihale suretiyle özel kişi ve kurumlar tarafından değil, sağlık hizmeti sunucusu eliyle doğrudan sunulabilmesi için gerekli altyapının sağlanmasına özen gösterilmesi gerektiği düşünülmektedir. BULGU 4: Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının Yapılmaması Ankara Üniversitesi Tıp Fakültelerinde 2017 mali yılına ilişkin olarak yapılan incelemelerde, “Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını” yaptırma yükümlülüğü bulunan personelden bir kısmının ilgili sigorta poliçesini yaptırmadığı tespit edilmiştir. Kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabiplerin, diş tabiplerinin ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, mesleki faaliyetleri sırasında kötü uygulamaları nedeniyle oluşabilecek zararlara karşı sigorta yaptırmaları kanunen zorunlu tutulmuştur.
1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'un Ek 12’nci maddesinde; “Kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar, tıbbi kötü uygulama nedeniyle kendilerinden talep edilebilecek zararlar ile kurumlarınca kendilerine yapılacak rüculara karşı sigorta yaptırmak zorundadır. Bu sigorta priminin yarısı kendileri tarafından, diğer yarısı döner sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden, döner sermayesi bulunmayan kurumlarda kurum bütçelerinden ödenir. Özel sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan veya mesleklerini serbest olarak icra eden tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar, tıbbi kötü uygulama

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 sebebi ile kişilere verebilecekleri zararlar ile bu sebeple kendilerine yapılacak rücuları karşılamak üzere mesleki malî sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır. Zorunlu mesleki malî sorumluluk sigortası, mesleklerini serbest olarak icra edenlerin kendileri, özel sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışanlar için ilgili özel sağlık kurum ve kuruluşları tarafından yaptırılır. Özel sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışanların sigorta primlerinin yarısı kendileri tarafından, yarısı istihdam edenlerce ödenir. İstihdam edenlerce ilgili sağlık çalışanı için ödenen sigorta primi, hiçbir isim altında ve hiçbir şekilde çalışanın maaş ve sair malî haklarından kesilemez, buna ilişkin hüküm ihtiva eden sözleşme yapılamaz. Zorunlu sigortalara ilişkin teminat tutarları ile uygulama usul ve esasları Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Hazine Müsteşarlığınca belirlenir. Bu maddedeki zorunlu sigortaları yaptırmayanlara, mülki idare amirince sigortası yaptırılmayan her kişi için beşbin Türk Lirası idari para cezası verilir,” denilerek kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabiplerin, diş tabiplerinin ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, tıbbi kötü uygulama nedeniyle kendilerinden talep edilebilecek zararlar ile kurumlarınca kendilerine yapılacak rüculara karşı sigorta yaptırmak zorunda oldukları yolunda emredici hükme yer verilmiş ve zorunlu sigortalara ilişkin teminat tutarları ile uygulama usul ve esaslarının Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Hazine Müsteşarlığınca belirleneceği ilgili hukuki düzenlemeye istinaden, 21/07/2010 tarihli ve 27648 sayılı Resmi Gazetede Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Kurum Katkısına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Tebliğ yayınlanmıştır. Anılan Tebliğin “Primlerin Ödenmesi ve Kurum Katkılarının Tahsili ile İadesi” başlıklı 3’üncü maddesinin ilk fıkrasında; “Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar, yaptıracakları sigorta sözleşmesinin primlerini sigortacıya veya sigorta acentesine ödedikten sonra, ödedikleri prim tutarının yarısını döner sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden, döner sermayesi bulunmayan kurumlarda kurum bütçesinden geri alır. Geri ödemeler, sigortaya ilişkin poliçe veya sigorta şirketi ya da sigorta acentesinin kaşesini taşıyan prim ödeme makbuzunun bir örneğinin ibrazı üzerine ilgili kurum tarafından en geç otuz gün içinde yapılır” denilmektedir. Sonuç olarak, Ankara Üniversitesi’nde 2017 yılında görev yapmış olan sigorta kapsamındaki personelden en az dörtte birinin anılan sigortayı yaptırdığına dair kanıtlayıcı belgeye ulaşılamamıştır. Bu husus önceki yıl denetiminde de tespit edilmiş olduğu halde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 gerekli özenin gösterilmediği görülmektedir. Yukarıda anılan mevzuat hükümleri dikkate alınarak, sigortası tespit edilemeyen personelin varsa sigorta poliçesi yaptırdığına ilişkin kanıtlayıcı belgeleri sunmasına ve bu sigortanın mevcudiyetini kontrol etmeyen yöneticiler hakkında da cezai hükümlerin işletilmesinin mümkün olduğu dikkate alınarak ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasına özen gösterilmelidir. Kamu idaresi cevabında; Özetle,anılan madde gereğince tıbbi kötü uygulamaya ilişkin zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırmayanların bulunup bulunmadığının tespiti ve anılan mevzuat hükümleri doğrultusunda gereğinin yapılması için Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü ve Tıp Fakültesi Dekanlığınca yapılan yazışmalar ektedir. Sonuç olarak 2016 yılında yapılan Sayıştay denetimi neticesinde, ilgili konu rapora alınmış, ancak 2017 yılında sigorta konusundaki gerekli takibin yapılmadığı görülmüştür. Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını yaptırması gereken personelin takibi için sorumluların azami özeni göstermesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 8. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI BİLANÇO AKTİF
1 DÖNEN VARLIKLAR 105.088.489,41 10 HAZIR DEĞERLER 13.118.695,70 100 KASA HESABI. 670,15 102 BANKALAR HESABI 12.985.925,55 109 DİĞER HAZIR DEĞERLER HESABI 115.100,00 12 TİCARİ ALACAKLAR 32.555.111,67 120 ALICILAR HESABI 31.175.284,43 123 BANKA KREDİ KARTLARINDAN ALACAKLAR 1.379.827,24 128 ŞÜPHELİ ALACAKLAR HESABI 50.298.615,63 129 ŞÜPHELİ ALACAKLAR KARŞILIĞI HESABI -50.298.615,63 13 DİĞER ALACAKLAR HESABI 4.220.945,31 135 PERSONELDEN ALACAKLAR HESABI 8.879,47 136 DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR HESABI 4.212.065,84 138 ŞÜPHELİ DİĞER ALACAKLAR HESABI 537.084,59 139 ŞÜPHELİ DİĞER ALACAKLAR KARŞILIĞI -537.084,59 15 STOKLAR 51.612.439,17 150 İLK MADDE VE MALZEME HESABI 51.612.439,17 18 GELECEK AYLARA AİT GİDER VE GELİRLER 3.581.297,56 180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER HESABI H. 3.581.297,56 2 DURAN ALACAKLAR 96.658,68 22 TİCARİ ALACAKLAR 96.658,68 226 VERİLEN DEPOZİTON VE TEMİNATLAR H. 96.658,68 267 DİĞER MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIK. 16.166,00 268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI (-) -16.166,00 TOPLAM 105.185.148,09
PASİF
3 KISA VADELİ YABANCIM KAYNAKLAR 402.946.495,45 30 MALİ BORÇLAR 3.000.000,00 303 İŞLETMELER ARASI MALİ BORÇLAR H. 3.000.000,00 32 TİCARİ BORÇLAR 377.174.056,89 320 SATICILAR HESABI 376.931.003,90 326 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR H. 209.634,90 329 DİĞER TİCARİ BORÇLAR HESABI 33.418,09 33 DİĞER BORÇLAR 321.034,26

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 336 DİĞER TİCARİ BORÇLAR HESABI 321.034,26 34 ALINAN AVANSLAR 12.014.091,32 349 ALINAN DİĞER AVANSLAR HESABI 12.014.091,32 36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 10.419.040,61 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABI 4.041.808,33 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜCENLİK KESİNTİLERİ 4.492,69 362 ÖDENECEK DÖNER SERMAYE 6.071.394,57 363 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜM. HESABI 301.345,02 37 BORÇ VE GİDERLER HESABI 18.272,37 379 DİĞER BORÇ VE GİDERLER KARŞ.H. 18.272,37 4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 47.744,02 42 TİCARİ BORÇLAR 47.744,02 426 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR H. 47.744,02 47 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 80.669,29 472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI H. 80.669,29 5 ÖZ KAYNAKLAR 50,00 50 ÖDENMİŞ SERMAYE 50,00 500 SERMAYE HESABI 50,00 58 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI -187.667.560,30 580 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI HESABI (-) -187.667.560,30 59 DÖNEM NET KARI -110.222.250,29 591 DÖNEM NET ZARARI HESABI (-) -110.222.250,29 TOPLAM 105.185.148,09
ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GELİR TABLOSU
A- BRÜT SATIŞLAR 438.335.338,56
1- Yurt İçi Satışlar 419.395.945,32
2- Yurt Dışı Satışlar 0,00
3- Dönüşüm Gelirleri 0,00
4- Diğer Gelirler 18.939.393,24
B- SATIŞ İNDİRİMLERİ (-) 1.183.016,50
1- Satıştan İadeler (-) 1.183.016,50
2- Satış İskontoları (-) 0,00
3- Diğer İndirimler (-) 0,00
C- NET SATIŞLAR 437.152.322,06
D- SATIŞLARIN MALİYETİ (-) 336.072.643,89
1- Satılan Mamüller Maliyeti (-) 0,00
2- Satılan Ticari Mallar Maliyeti (-) 0,00
3- Satılan Hizmet Maliyeti (-) 336.072.643,89
4- Diğer Satışların Maliyeti (-) 0,00
BRÜT SATIŞ KARI ve ZARARI 101.079.678,17
E- FAALİYET GİDERLERİ (-) 206.989.809,49

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 1- Araştırma ve Geliştirme Giderleri (-) 0,00
2- Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri (-) 0,00
3- Genel Yönetim Giderleri (-) 206.989.809,49
4-Dönüşüm Giderleri (-) 0,00
FAALİYET KARI VEYA ZARARI -105.910.131,32
F- DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR ve KARLAR 3.794.351,00
1- Faiz Gelirleri 323.717,75
2- Konusu Kalmayan Karşılıklar 152.657,03
3- Menkul Kıymet Satış Karları 0,00
4- Kambiyo Karları 55.732,39
5- Reeskont Faiz Gelirleri 0,00
6- Diğer Olağan Gelir ve Karlar 3.262.243,83
G- DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GİDER ve ZARARLAR (-) 10.319.953,91
1- Karşılık Giderleri (-) 87.115,50
2 - Menkul Kıymet Satış Zararları (-) 0,00
3- Kambiyo Zararları (-) 1.651,31
4- Reeskont Faiz Giderleri (-) 0,00
5- Diğer Olağan Gider ve Zararlar (-) 10.231.187,10
OLAĞAN KAR VEYA ZARARLAR -112.435.734,23
H- OLAĞANDIŞI GELİR ve KARLAR 2.606.889,82
1- Önceki Dönem Gelir ve Karları 0,00
2- Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar 2.606.889,82
I- OLAĞANDIŞI GİDER ve ZARARLAR (-) 393.405,88
1- Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları (-) 0,00
2- Önceki Dönem Gider ve Zararları (-) 223.444,53
3- Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar (-) 169.961,35
DÖNEM KARI VEYA ZARARI -110.222.250,29
J- DÖNEM KARI VERGİ ve DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI (-) 0,00
DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI -110.222.250,29