2017 - AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ.pdf

AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2018

İÇERİK AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 20 AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU 32

AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................... 2
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 3
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 3
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 4
6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ........................... 4
7. EKLER ........................................................................................................................................................ 14

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Ahi Evran Üniversitesi, bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, özel bütçeli bir kuruluştur. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanır. Uygulama sonuçları ve muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ne göre yapılır. Bu bağlamda bütçe uygulama sonuçlarını göstermek üzere anılan Yönetmeliğin 539’uncu maddesinde sayılan mali tablolar düzenlenmektedir. Muhasebe hizmetleri Maliye Bakanlığının Say2000i saymanlık otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir. Ahi Evran Üniversitesine 2017 mali yılında bütçe ile verilen ödenek 134.375.000,00 TL’dir. Yıl içerisinde 58.483.217,55 TL aktarma/ekleme yapılmış, 3.364.400,00 TL ise düşülmüştür. Neticede kullanılabilir bütçe ödeneği 189.493.817,55 TL olarak gerçekleşmiştir. Bu tutarın 162.604.583,82 TL'si harcanmış olup, bütçe gerçekleşme oranı % 85,81’dir. Bütçede 134.375.000,00 TL gelir tahmini yapılmıştır. Bütçe uygulama sonucunda 173.034.049,78 TL gelir elde edilmiştir. Gelir gerçekleşme oranı % 128,77 olmuştur. Ahi Evran Üniversitesinin 2017 yılı mali tablolarına göre gelir ve gider durumu aşağıda gösterilmiştir.
   Tablo 1 – 2017 Yılı Bütçe Gider Gerçekleşmeleri (TL) AÇIKLAMA Başlangıç Ödeneği Toplam Ödenek Toplam Harcanan Bütçe Gerçekleşme Oranı ( % ) BÜTÇE GİDERLERİ TOPLAMI 134.375.000,00 189.493.817,55 162.604.583,82 85,81
   Tablo 2 – 2017 Yılı Bütçe Gelir Gerçekleşmeleri(TL) AÇIKLAMA Bütçe Tahmini Gerçekleşen Gelir Toplamı Gerçekleşme Oranı(%) BÜTÇE GELİRLERİ TOPLAMI 134.375.000,00 173.034.049,78 128,77 Kurumun 2017 yılı gerçekleşen faaliyet gelirleri toplamı 149.613.503,62 TL, faaliyet giderleri toplamı 114.190.974,21 TL'dir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştay’a Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Geçici ve kesin mizan  Bilanço  Kasa sayım tutanağı  Banka mevcudu tespit tutanağı  Teminat mektupları sayım tutanağı  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu  Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Ahi Evran Üniversitesinin 2017 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Bilimsel Araştırma Projeleri Kapsamında Alınan Taşınırların Başka Projelerde Kullanılmasının Sağlanmasına Yönelik Planlamanın Yapılmaması Bilimsel Araştırma Projeleri kapsamında alınan taşınır malların yönetiminde verimlilik ve etkinlik ilkesine aykırı olarak, gerekli planlama ve özenin gösterilmediği tespit edilmiştir. 24.12.2003 tarih ve 25326 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanun'un 8’inci maddesinde hesap verme sorumluluğu anlamında, her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu oldukları ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorunda oldukları ifade edilmiş, anılan maddede yer alan bu düzenlemeyi müteakiben mali işlem sürecinde yer alan görevlilerin bu konudaki sorumlulukları ile dikkat etmeleri gereken hususlar belirtilmiştir. 18.01.2007 tarih ve 26407 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği'nin "Sorumluluk" başlıklı 5'inci maddesinin birinci fıkrasında; "Harcama yetkilileri taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının bu Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan sorumludur. Harcama yetkilileri taşınır kayıtlarının bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak tutulması ve taşınır mal yönetim hesabının hazırlanması sorumluluğunu taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri aracılığıyla yerine getirir" denilmektedir. Bilimsel Araştırma Projeleri kapsamında alınan taşınır mallar, mezkur Taşınır Mal

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Yönetmeliği gereğince taşınır işlem fişi düzenlenerek yükseköğretim kurumu envanter kayıtlarına alınmakta, sonrasında proje yürütücüsüne ya da belirleyici kişiye taşınır teslim belgesi ile teslim edilmektedir. Proje sonuç raporunun kabul edilmesinden sonra, proje kapsamında alınan taşınır malların doğrudan proje yürütücüsünün sorumluluğuna bırakılmaması, kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını sağlamak amacıyla Kurum bünyesinde bir planlamanın yapılması gerekmektedir. Bu anlamda, proje yürütücüsüne daha önceden taşınır teslim belgesi ile verilen dizüstü bilgisayar varsa, BAP kapsamında elde edilen bilgisayarın proje sonunda kişinin sorumluluğundan alınarak başka personele verilmesi, benzer şekilde, diğer projelerde kullanılabilecek taşınır malların proje kapanışından sonra ortak kullanıma sunulmasıyla kamu kaynaklarında verimlilik sağlanacaktır. Kamu idaresi cevabında; Bilimsel Araştırma Projeleri kapsamında alınan taşınır malların yönetiminde verimlilik ve etkinlik ilkesine aykırı olarak gerekli planlamanın yapılmaması ve özenin gösterilmediği tespit edilmiştir. Üniversitemiz Bilimsel Araştırma Projeleri kapsamında alınan taşınır mallar, Taşınır Mal Yönetmeliği gereğince “Taşınır İşlem Fişi” düzenlenerek, proje yürütücüsünün bağlı bulunduğu harcama birimi envanterine alınmaktadır. Bunlardan tüketime yönelik mal ve malzemeler “Taşınır İstek Belgesi” karşılığında ilgili proje yürütücüsü adına çıkış yapılarak projede kullanılmaktadır. Ayrıca proje kapsamında alınan dayanıklı taşınırlar ise yine proje yürütücüsünün bağlı olduğu harcama birimi adına çıkış yapılarak teslim edilmektedir. Proje sonuç raporunun kabul edilmesinden sonra proje kapsamında alınan dayanıklı taşınır malların doğrudan proje yürütücüsünün sorumluluğuna bırakılmaktadır. Bilimsel Araştırma Kapsamında elde edilen kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını sağlamak amacıyla Kurum bünyesinde yeni bir planlamanın yapılarak projenin sonuçlanmasını müteakip dayanıklı taşınırlar harcama birimi envanterine alınarak başka alanlarda değerlendirilmek üzere gereken özen gösterilecektir. Sonuç olarak Kurum tarafından bulgumuza verilen cevapta, kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını sağlamak amacıyla Kurum bünyesinde yeni bir planlamanın yapılacağı, böylece projelerin sonuçlandırılmasına müteakip dayanıklı taşınırların harcama birimi envanterlerine alınarak başka alanlarda da kullanılmasının sağlanacağı ifade edilmektedir. İzleyen mali yıl denetiminde konu hakkında yapılan çalışmalar ve sonuçları izlenecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 BULGU 2: Gelir Vergisine Esas Kümülatif Matrahın Eksik Hesaplanması Sebebiyle Vergi Kaybının Oluşması Gelir vergisi oranının tespitinde, personele yapılan ödemelerin vergiye esas matraha ilave edilerek personelin kümülatif matrahının bulunması, bu matrah üzerinden de vergi oranının belirlenmesi gerekmektedir. Oysaki, Tıp Fakültesi personeline yapılan performans ödemeleri ile özel bütçe tarafından yapılan personele ilişkin ödemlerde, vergi matrahlarının aynı ay içinde birleştirilmediği, bir önceki ayın matrahı temel alınarak vergi oranının belirlendiği tespit edilmiştir. 27.12.2016 tarihli ve 29931 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 296 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğin 3.3’üncu maddesinde; “1.9. Gelir Vergisine Tabi Gelirlerin Vergilendirilmesinde Esas Alınan Tarife Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yer alan gelir vergisine tabi gelirlerin vergilendirilmesinde esas alınan tarife, 2014 takvim yılı gelirlerinin vergilendirilmesinde esas alınmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden belirlenmiştir. 13.000 TL'ye kadar %15 30.000 TL'nin 13.000 TL'si için 1.950 TL, fazlası %20 70.000 TL'nin 30.000 TL'si için 5.350 TL, (ücret gelirlerinde 110.000 TL'nin 30.000 TL'si için 5.350 TL), fazlası %27 70.000 TL'den fazlasının 70.000 TL'si için 16.150 TL, (ücret gelirlerinde 110.000 TL'den fazlasının 110.000 TL'si için 26.950 TL), fazlası %35” denilerek gelir vergisinin tespitinde kullanılan vergiye esas matrahlar ve oranlar belirlenmiştir. Matrahın hesaplanmasında, performans ödemeleri ile Üniversite özel bütçesi üzerinden yapılan ödemelerin birleştirilerek kümülatif matrahın bulunması ve bulunan matraha karşılık gelen vergi oranının tespit edilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Denetim bulgularında personellerimize yapılan performans ödemeleri ile özel bütçe tarafından yapılan personele ilişkin ödemelerde, vergi matrahlarının aynı ay içinde birleştirilmediği, bir önceki ayın matrahı temel alınarak vergi oranının belirlendiğinin tespit edildiği ifade edilmektedir. Gelir vergisi oranın tespitinde, personele yapılan ödemelerin vergiye esas matraha ilave edilerek personelin kümülatif matrahının bulunması, bu matrah üzerinden de vergi oranlarının belirlenmesi gerektiği bilinmektedir. Bilindiği üzere, Tıp Fakültemiz eğitim ve sağlık hizmet sunumunu, Kırşehir Valiliği ile Ahi Evran Üniversitesi Rektörlüğü arasında son olarak 27/09/2016 tarihinde revize edilerek imzalanmış olan birlikte kullanıma ilişkin usul ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 esaslar hakkında protokol hükümleri çerçevesinde 01/10/2011 tarihinden itibaren, Kırşehir İl Sağlık Müdürlüğü bünyesinde faaliyet gösteren Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde vermektedir. Söz konusu protokol gereği personelimizin performans ödemeleri hariç özlük işlemleri Tıp Fakültemizce yürütülmektedir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 164 üncü maddesine göre "Memurlara aylıkları her ayın başında ödenir" denilmektedir. Ay başından kasıt her ayın 15'i olarak anlaşılması gerektiği bilinmektedir. Bu çerçevede mutad bir ödeme olan personelimizin aylık ve ücretleri her ayın 15'inde ve peşin olarak Tıp Fakültemizce özel bütçeden ödenmektedir. Performansa dayalı ödemeler ise aylık ve ücretlerle birlikte ödenmesi mutad olmayan, ödeme için bir olayın vukuu veya belirli bir hizmetin ifası gerektiğinden çalışılıp alınan ödemelerdendir. Nitekim Vergi Usul Kanunumuz vergiyi doğuran olayın vukuu ile doğacağını açıkça ifade etmektedir. Bu sebeple, sağlık hizmeti sunumu gerçekleştiren personelimizin performans ödemeleri hizmetin gerçekleştirildiği yer olan Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim ve Araştırma Hastanesince performansın gerçekleştiği ayı takip eden ayın 15'ine kadar döner sermaye bütçesinden ödenmektedir. Matrahları da ödemenin gerçekleşmesine müteakip Tıp Fakültemize gönderilmektedir. Tıp Fakültemizce de vergiye esas matraha ancak gönderildiği ayda ilave edilebilmektedir. Aynı şekilde Tıp Fakültemizce de personelimize ilişkin aylık ve ücretlerin ödenmesine müteakip matrahlar Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim ve Araştırma Hastanesine gönderilerek performans ödemelerinde matrahlara ilave edilmesi sağlanmaktadır. Bu haliyle matrahın hesaplanması performans ödemeleri ile Tıp Fakültemiz özel bütçesi üzerinden yapılan ödemeler birleştirilerek kümülatif matrah bulunmak suretiyle vergilendirme yapılmaktadır ve herhangi bir vergi kaybı olmamaktadır. Sonuç olarak Ahi Evran Eğitim ve Araştırma Hastanesi üzerinden yapılan yönetici payı ödemeleri ile Tıp Fakültesi personeline yapılan ek ödemelerin vergi matrahın hesaplanmasında, özel bütçeli birimlerin yapmış oldukları ödemeleri içeren kümülatif vergi matrahlarının alınıp, ek ödemelerin bu matraha ilave edilmesi, bu matrah üzerinden de gelir vergisi tutarının hesaplanması gerekmektedir. Mevcut uygulamada, ek ödemeler ilgili ay içinde geç hesaplandığından, özel bütçeli birimlerin vergiye esas kümülatif matrah hesaplamasında ek ödemeler ilgili aya dahil edilememektedir. Dolaysıyla özel bütçe üzerinden yapılan ödemlerde kümülatif matrahın eksik hesaplanmasına bağlı olarak vergi kaybı oluşmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 BULGU 3: Üniversite Taşınmazlarının Kira Geliri Alınmadan Kullandırılması Ahi Evran Üniversitesi kampüsünde, üniversite mülkiyetinde bulunan taşınmazlardan bazılarının ihaleye çıkılmaksızın ve kira geliri tahsilatı yapılmaksızın İktisadi İşletmenin kullanımına tahsis edildiği tespit edilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun "Kapsam" başlıklı 1' inci maddesinde; "Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür." denilerek kiralama işlemlerinin aynı Kanun’un ilgili hükümlerine göre yapılması gerektiği belirtilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu'nun " Tanımlar" başlıklı 3'üncü maddesinin (i) bendinde; "kamu geliri, kanunlarına dayanılarak toplanan vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay veya benzeri gelirler,....." olarak tanımlanmıştır. Aynı Kanun’un 60’ıncı maddesinin "e" bendine göre; ilgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirme, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütme mali hizmetler biriminin görevidir. Bahsi geçen Kanun hükümleri gereği, kiralamaya esas taşınmazın kira bedelinin tespiti için komisyon kurulması ve bu komisyon tarafından belirlenen tutarlar çerçevesinde ihaleye çıkılması gerekmektedir. Dolayısıyla, Kurum bünyesinde bulunan taşınmazlardan ihaleye çıkılmadan ve gelir tahsili yapılmadan kullanımda olanların tespit edilerek, ihaleye çıkılması ve gelir tahsilatlarının Strateji Daire Başkanlığı bünyesinde yürütülmesi gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında; Üniversitemiz kampüsünde bulunan taşınmazlar Yükseköğretim Kurumları, Mediko-Sosyal Sağlık Kültür ve Spor İşleri Dairesi Uygulama Yönetmeliğini çerçevesinde Üniversitemiz öğrencilerine hizmet amaçlı ve kar amacı güdülmeksizin kullanmaktadır. Bu nedenle taşınmazların kira gelirleri kapsamında “Sosyal Tesisler İktisadi İşletmesi Yönergesi”nin 5 inci bölüm ve madde 21 de “Her yıl mayıs ayı sonuna kadar ödenmesi gereken kurumlar vergisi, çalışanların kıdem tazminat karşılıkları, tesislerin bakım onarım tutarı ve diğer benzeri zorunlu ödemeler ayrıldıktan sonra Yönetim Kurulunun önerisi Rektörün Onayı ile üniversiteye tahsisli işletmenin kullanımına sunulan taşınmazların kira, elektrik, su ve doğalgaz v.b. giderlere karşılık olarak net karın yarısından az olmamak üzere belirlenen tutar Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı hesabına yatırılır.” Hükmü gereğince taşınmazlara ait olan giderlere mahsuben kira geliri mahiyetinde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Üniversitemiz hesabına aktarılmaktadır. Bu bağlamda geçmiş yıl karından yasal kesintiler ayrıldıktan sonraki tutar olan 34.060,76 TL Mayıs ayı sonuna kadar Üniversitemiz Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı hesabına yatırılacaktır. Sonuç olarak Kurum tarafından bulgumuza istinaden gönderilen cevapta, Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Tesisler İktisadi İşletme Yönergesinin 21'nci maddesinde yer alan "Her yıl mayıs ayı sonuna kadar ödenmesi gereken kurumlar vergisi, çalışanların kıdem tazminat karşılıkları, tesislerin bakım onarım tutarı ve diğer benzeri zorunlu ödemeler ayrıldıktan sonra Yönetim Kurulunun önerisi Rektörün Onayı ile üniversiteye tahsisli işletmenin kullanımına sunulan taşınmazların kira, elektrik, su ve doğalgaz v.b. giderlere karşılık olarak net karın yarısından az olmamak üzere belirlenen tutar Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı hesabına yatırılır." hüküm dayanak tutulmuştur. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 1'inci maddesinde "Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür" denilmektedir. Kanunun kapsam maddesinde belirtildiği üzere, özel bütçeli kuruluş olan üniversitelerin mülkiyetinde bulunan taşınmazların kiralama işlemlerinde Devlet İhale Kanunun kullanılması gerekmektedir. Ayrıca, ülkemizdeki mevcut normatif düzenlemeleri dikkate alacak olursak, hiyerarşik düzen sırasıyla, anayasa, usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası anlaşmalar, kanun, kanun hükmünde kararname, tüzük, yönetmelik ve adsız düzenleyici işlemlerden (kararname, karar, tebliğ, sirküler, genelge, özelge, ilke kararı, esaslar, yönerge, talimat, statü vb.) oluşan birden çok normdan oluşmaktadır. Bu norm hiyareşisinde altta bulunan kuralın kendi üstündeki kurala aykırı olmaması gerekmektedir. Bu anlamda, İdarenin mülkiyetinde bulunan taşınmazlarının kiralanmasında 2886 sayılı Kanun temelinde işlem tesis etmesi gerekmektedir. BULGU 4: Üniversitenin Özel Mülkiyetinde Bulunan Taşınmazın Mevzuata Aykırı Olarak 2886 sayılı Kanun'un 51/g maddesine Göre İhale Edilmesi Ahi Evran Üniversitesinin mülkiyetinde bulunan taşınmazlardan irtifak hakkı tesis edilmek üzere 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51/g maddesi uyarınca Pazarlık Usulü ile ihale edilen işlere ilişkin olarak, ihale dosyalarının incelenmesi sonucunda, işlemlerin yasal düzenlemelere uygunluğuna ilişkin aşağıdaki belirtilen mevzuata aykırılıklar tespit edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Üniversitenin özel mülkiyetinde bulunan bir taşınmaz üzerinde irtifak hakkı tesis etmek amacıyla 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile ihaleye çıkılamayacağı; 2886 sayılı Kanun’un “İhalelerde Kapalı Teklif Usulünün Esas Olduğu” başlıklı 36’ncı maddesinde; “Bu Kanun’un 1’inci maddesinde yazılı işlere ilişkin ihalelerde, tekliflerin gizli olarak verilmesini sağlayan kapalı teklif usulü esastır” denilmektedir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51’inci maddesinde Pazarlık Usulüyle yapılabilecek işler maddeler halinde sayılmıştır. İlgili maddenin “g” bendinde; “Kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi pazarlık usulüyle yapılabileceği” belirtilmiştir. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde söz konusu ihalelerin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51/g maddesine istinaden pazarlıkla yapılması mümkün değildir. Nitekim Danıştay 13'üncü Dairesinin gerek 21.10.2008 tarihinde 6874 karar numaralı bir belediye ile ilgili olarak vermiş olduğu temyiz kararı, gerekse Hacettepe Üniversitesinin Beytepe AVM ile ilgili olarak verdiği 23.03.2012 tarihli yürütmeyi durdurma kararı incelendiğinde; ilgili madde hükmünün Devletin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler için uygulanabileceği açıkça görülmektedir. Dolayısıyla, Ahi Evran Üniversitesinin özel mülkiyetinde bulunan yerlerin Devletin özel mülkiyetinde bir yer gibi değerlendirilemeyeceği bu nedenle de 2886 sayılı Kanun’un 51/g maddesine göre hiçbir şekilde ihale edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Oysa ki, Üniversite mülkiyetinde bulunan taşınmazın üzerinde öğrenci yurdu ile sosyal, kültürel ve ticari alanların yapımı, işletilmesi ve sözleşme süresi sonunda Üniversite Rektörlüğüne devrine yönelik işlemlerin, mevzuata aykırı olarak 2886 sayılı Devlet İhale Kanun’un 51’inci maddesinin (g) bendine göre ihale edildiği görülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Kamu idaresi cevabında; Üniversitemizin mülkiyetinde bulunan taşınmazlardan irtifak hakkı tesis edilmek üzere ihalesinin 2886 sayılı Kanunun 51/g maddesi uyarınca pazarlık suretiyle yapılmasının uygun olmadığı bu konuda Danıştay kararı olduğu belirtilmektedir. Üniversitemizin mülkiyetinde bulunan taşınmazın irtifak hakkı tesisinin ihalesi, 2886 sayılı kanunun 35 inci maddesinde belirtilen ihale usulünden biri olan pazarlık usulü ile yapılması, Rektörlük Makamında alınan 07.04.2017 tarih 236 sayılı onayda (Ek-4) gerekçesi belirtilen (İşin kampüs içinde olması, Kırşehir de büyük ölçüde yurt sorununun olması, Kampüs içinde her hangi bir sosyal bir tesisin olmaması, Üniversite kampüsünün şehir merkezine uzak olması, v.b.) nedenlerden dolayı planlanan işin 2017 tarihinde öğretime yetiştirilmesi için, 2886 sayılı Kanunun 51/g maddesi uygulanmıştır. Ahi Evran Üniversitesi mülkiyetinde bulunan taşınmazlardan irtifak hakkı tesis edilmek üzere, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 51/g maddesi uyarınca Pazarlık Usulü ile ihale edilen işlemlere ilişkin olarak, ihale dosyalarının incelenmesi sonucunda, işlemlerin yasal düzenlemelere uygunluğuna ilişkin olarak mevzuata aykırılıkların tespit edildiği; Üniversitenin özel mülkiyetinde bulunan bir taşınmaz üzerinde irtifak hakkı tesis etmek amacıyla 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 51/g maddesi uyarınca pazarlık usulü ile ihaleye çıkılamayacağı; Üniversitenin özel mülkiyetinde bulunan yerlerin Devletin özel mülkiyetinde bir yer gibi değerlendirilemeyeceği, bu nedenle de 2886 sayılı Kanunun 51/g maddesine göre hiçbir şekilde ihale edilemeyeceği belirtilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanununun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesine göre; Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür hükmü vardır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Bütçe türleri ve kapsamı” başlıklı 12 nci maddesinin 1 inci fıkrasına göre, genel yönetim kapsamındaki idarelerin bütçeleri; merkezi yönetim bütçesi, sosyal güvenlik kurumları bütçeleri ve mahalli idareler bütçeleri olarak hazırlanır ve uygulanır. Anılan maddenin 2 nci fıkrası gereği merkezi yönetim bütçesi, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, özel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ve düzenleyici ve denetleyici kurumlar olmak üzere bu Kanuna ekli (I), (II), (III) sayılı cetvellerde oluşan kamu idarelerinin bütçelerinden oluşur. Anılan Kanunun 3 üncü fıkrasına göre ise; genel bütçe, Devlet tüzel kişiliğine dahil olan ve bu Kanuna ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kamu idarelerinin bütçesidir. Bu idarelerin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 tüzel kişiliklerinin ortak adı “Hazine” olup genel bütçe adına kayıtlı taşınmaz mallar (Hazinenin özel mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar) Maliye Hazinesi adına kayıt edilir. Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin “Amaç” başlıklı 1 inci maddesine göre; Bu Yönetmeliğin amacı; Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazların satışı, trampası, arsa veya kat karşılığı inşaat yaptırılması, kiraya verilmesi, ön izin verilmesi ve üzerlerinde irtifak hakkı kurulması, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiraya verilmesi, ön izin ve kullanma izni verilmesi ile ecrimisil ve tahliye işlemlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. Anılan yönetmeliğin “Amaç” başlıklı 1 inci maddesi dikkate alındığında; Devletin özel mülkiyetindeki taşınmaz mallar arasında bir ayırıma gidilmiş ve Maliye Bakanlığının kuruluş amaçlarına uygun olarak genel bütçe kapsamındaki taşınmazların (Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmaz mallar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerler) satışı, trampası ve üzerlerinde irtifak hakkı kurulması hakkındaki usul ve esasların düzenlenmesine uygun olarak ayrı bir düzenleme yapılması zorunluluğu doğurmuştur. 3402 sayılı Kadastro Kanununun “Kamu Malları” başlıklı 16 ncı maddesine göre; Kamunun ortak kullanılmasına veya bir kamu hizmetinin görülmesine ayrılan yerlerle Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan sahipsiz yerlerden kamu hizmetinde kullanılan, bütçelerinden ayrılan ödenek veya yardımlarla yapılan resmi bina ve tesisler, (Hükümet, belediye, karakol, okul binaları, köy odası, hastane veya diğer sağlık tesisleri, kütüphane, kitaplık, namazgah, cami genel mezarlık, çeşme, kuyular, yunak ile kapanmış olan yollar, meydanlar, pazar yerleri, parklar ve bahçeler ve boşluklar ve benzeri hizmet malları) kayıt, belge veya özel kanunlarına göre Hazine, kamu kurum ve kuruluşları, il belediye, köy veya mahalli idare birlikleri tüzelkişiliği, adlarına tespit olunur. 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun “pazarlık Usulü ile Yapılacak İşler” başlıklı 51’inci maddesinin (g) bendine göre; Kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi pazarlık usulü ile yapılır. Anılan mevzuat hükümlerinin bir bütün olarak değerlendirilmesi, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 51 inci maddesinde “Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmaz mal” ifadesi yerine “Devletin özel mülkiyetindeki taşınmaz mal” ifadesinin kullanılması ve Genel Bütçe

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 kapsamındaki taşınmaz malların “Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmaz mal” olarak nitelendirilmesi düşünüldüğünde; 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde ise Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin….alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülmesi esas alındığında; Üniversitemiz adına kayıtlı 5936 ada, 2 parsel sayılı taşınmaz malın Devlet (Kamu) malı niteliğinde olduğu ve Devlet İhale Kanununun 51/g maddesi uyarınca gerçekleştirilen irtifak hakkı tesisi işleminin tamamen mevzuat hükümleri uyarınca gerçekleştirildiği tarafımızca mütalaa edilmektedir. Sonuç olarak 2886 sayılı Kanun’un 51’inci maddesinin “g” bendinde, “Kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi” işlerinin pazarlık usulüyle yapılacağı belirtilmiştir. İlgili bende bakıldığında “Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmazlar” ile “Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerlerde” Kanun maddesinin uygulanacağı açıkça belirtilmektedir. Üst yargı organı olan Danıştay tarafından verilen kesinleşmiş kararda, “Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmazlar” ile “Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler” ibaresinden Genel Bütçe kapsamındaki idarelerin anlaşılması gerektiği belirtilmektedir. Dolayısıyla, Üniversitenin mülkiyetinde bulunan taşınmazların 2886 sayılı Kanun'un 51(g) maddesine göre ihale edilmemesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 7. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI BİLANÇOSU AKTİF HESAPLAR N Yılı 2017 PASİF HESAPLAR N Yılı 2017 1 DÖNEN VARLIKLAR 35.163.038,50 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 1.750.654,21 10 HAZIR DEĞERLER 11.101.668,22 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 627.661,44 102 BANKA HESABI 10.801.010,09 330 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR 370.932,30 104 PROJE ÖZEL HESABI 300.658,13 333 EMANETLER HESABI 256.729,14 12 FAALİYET ALACAKLARI 19.121.289,30 36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 1.122.992,77 120 GELİRLERDEN ALACAKLAR HESABI 17.969.000,00 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABI 1.089.542,35 121 GELİRLERDEN TAKİPLİ ALACAKLAR HESABI 1.152.289,30 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ HESABI 33.450,42 14 DİĞER ALACAKLAR 14.878,07 4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 3.132.352,55 140 KİŞİLERDEN ALACAKLAR HESABI 14.878,07 43 DİĞER BORÇLAR 458.302,86 15 STOKLAR 1.828.093,00 430 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR 458.302,86 150 İLK MADDE VE MALZEME HESABI 1.828.093,00 47 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 2.630.092,18 16 ÖN ÖDEMER 3.097.109,91 472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI HESABI 2.630.092,18 162 BÜTÇE DIŞI AVANS VE KREDİLER HESABI 3.097.109,91 48 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI 43.957,51 2 DURAN VARLIKLAR 486.298.717,30 480 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER HESABI 43.957,51 22 FAALİYET ALACAKLARI 835.371,49 5 ÖZ KAYNAKLAR 516.578.749,04 220 GELİRLERDEN ALACAKLAR HESABI 344.196,51 50 NET DEĞER 376.098.399,44 226 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 491.174,98 500 NET DEĞER HESABI 376.098.399,44 24 MALİ DURAN VARLIKLAR 50,00 57 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI 105.057.820,19 242 DÖNER SERMAYELİ KURULUŞLARA YATIRILAN SERMAYELER HESABI 50,00 570 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI HESABI 105.057.820,19

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 485.456.858,31 59 DÖNEM FAALİYET SONUÇLARI 35.422.529,41 250 ARAZİ VE ARSALAR HESABI 231.985.933,00 590 DÖNEM OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI 35.422.529,41 251 YERALTI VE YERÜSTÜ DÜZENLERİ HESABI 6.835.072,44
252 BİNALAR HESABI 124.994.553,42
253 TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR HESABI 13.154.892,34
254 TAŞITLAR HESABI 3.095.233,86
255 DEMİRBAŞLAR HESABI 25.579.813,99
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) -38.801.921,00
258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABI 118.613.280,26
26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 0,00
260 HAKLAR HESABI 3.874.713,10
264 ÖZEL MALİYETLER HESABI 75.630,44
267 DİĞER MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR HESABI 158.644,60
268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) -4.108.988,14
28 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI 6.437,50
280 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER HESABI 6.437,50
AKTİF TOPLAMI 521.461.755,80 PASİF TOPLAMI 521.461.755,80 Bilanço Dipnotları 910 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI HESABI 9.065.721,25 911 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI EMANETLERİ HESABI 9.065.721,25 948 BAŞKA BİRİMLER ADINA İZLENEN ALACAKLAR HESABI 568.825,34 949 BAŞKA BİRİMLER ADINA İZLENEN ALACAK EMANETLERİ HESABI 568.825,34 962 BİLİMSEL PROJELER HESABI 2.198.077,67 963 BİLİMSEL PROJELER KARŞILIĞI HESABI 2.198.077,67 993 MADDİ DURAN VARLIKLARIN KİRA VE İRTİFAK HAKKI GELİRLERİ 392.444,00 998 DİĞER NAZIM HESAPLAR HESABI 14.579.477,24

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 DİĞER NAZIM HESAPLAR KARŞILIĞI HESABI 14.971.921,24 AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU GİDERİN TÜRÜ Cari Yıl (N) GELİRİN TÜRÜ Cari Yıl (N) 630 GİDERLER HESABI 114.190.974,21 600 GELİRLER HESABI 149.656.518,47 630 1 PERSONEL GİDERLERİ 70.189.051,15 600 3
Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 4.128.190,30 630 1 1 MEMURLAR 69.548.715,50 600 3 1 Mal Ve Hizmet Satış Gelirleri 3.615.227,55 630 1 2 SÖZLEŞMELİ PERSONEL 218.400,01 600 3 6 Kira Gelirleri 512.962,75 630 1 4 GEÇİCİ PERSONEL 415.830,84 600 4
Alınan Bağış ve Yardımlar İle Özel Gelirler 140.360.991,93 630 1 5 DİĞER PERSONEL 6.104,80 600 4 1 Yurt Dışından Alına Bağış ve Yardımlar 371.712,26 630 2
Sosyal Güv. Kur. Devlet Primi Giderleri 9.887.918,74 600 4 2 Merkezi Yönetim Büt. Dahil İd. Alınan Bağış ve Yard. 137.397.000,00 630 2 1 MEMURLAR 9.715.396,71 600 4 3 Diğer İdarelerden Alınan Bağış ve Yardımlar 802,40 630 2 2 SÖZLEŞMELİ PERSONEL 49.140,01 600 4 4 Kurumlardan ve Kişilerden Alınan Bağış ve Yardımlar 477.384,16 630 2 4 GEÇİCİ PERSONEL 123.382,02 600 4 5 Proje Yardımları 2.114.093,11 630 3 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 18.234.115,49 600 5 Diğer Gelirler 5.081.079,97 630 3 2 Tüketime Yönelik Mal ve Malz. Alımları 4.592.792,09 600 5 1 Faiz Gelirleri 527.944,76 630 3 3 Yolluklar 1.979.327,43 600 5 2 Kişi ve Kurumlardan Alınan Paylar 707.673,79 630 3 4 Görev Giderleri 152.237,03 600 5 3 Para Cezaları 40.896,38 630 3 5 Hizmet Alımları 9.836.151,77 600 5 9 Diğer Çeşitli Gelirler 3.804.565,04 630 3 6 Temsil ve Tanıtma Giderleri 299.210,84 600 11
Değer ve Miktar Değişimleri Gelirleri 83.813,70 630 3 7 Menkul Mal, G.maddi Hak Alım, Bakım ve On. Gid. 827.121,16 600 11 99 Diğer Değer ve Miktar Değişimleri Gelirleri 83.813,70 630 3 8 Gayrimenkul Mal Bakım ve On. Giderleri 547.275,17 600 25
Kamu İd. Bedelsiz Ol. Al. Mali Ol. Var. Elde Edilen G 2.442,57 630 5 Cari Transferler 3.470.766,67 600 25 1 Genel Büt. Kap. Kamu İd. Bedelsiz Ol. Al. Mali Ol. Var. Elde Edilen G 2.442,57 630 5 1 Görev Zararları 2.824.071,67 610
İNDİRİM, İADE VE İSKONTOLAR 43.014,85 630 5 3 Kar Amacı Gütmeyen Kuruluşlara yapılan Transferler 536.000,00 610 3
Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 43.014,85 630 5 4 Hane Halkına Yapılan Transferler 110.695,00 610 3 1 Mal Ve Hizmet Satış Gelirleri 43.014,85 630 7 Sermaye Transferleri 231.000,00
630 7 1 Yurtiçi Sermaye Transferleri 231.000,00
NET GELİRLER TOPLAMI 149.613.503,62

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 630 11
Değer ve Miktar Değişimleri Giderleri 36.242,77
630 11 1 Döviz Mevcudunun Değerlenmesinden Oluşan Kur F 0,01
630 11 99 Diğer Değer ve Miktar Değişimleri Giderleri 36.242,76
630 12
Gelirlerin Red ve İadesinden Kaynaklanan Giderler 44.782,69
630 12 3 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 4.746,00
630 12 4 Alınan Bağış ve Yardımlar İle Özel Gelirler 39.985,06
630 12 5 Diğer Gelirler 51,63
630 13 Amortisman Giderleri 6.451.952,36
630 13 1 Maddi Duran Varlıklar Amortisman Giderleri 5.321.153,62
630 13 2 Maddi Olmayan Duran Varlıklar Amortisman Giderleri 1.130.798,74
630 14
İlk Madde Ve Malzeme Giderleri 3.564.144,59
630 14 1 Kırtasiye Malzemeleri 341.741,27
630 14 2 Beslenme, Gıda Amaçlı ve Mutfakta Kul. Tük. Malz. G. 51.590,28
630 14 3 Tıbbi ve Laboratuvar Sarf malzemeleri Giderleri 378.688,73
630 14 4 Yakıtlar, Yakıt Katkıları ve Katkı Yağlar 155.285,90
630 14 5 Temizleme Ekipmanları 265.408,70
630 14 6 Giyecek, Mefruşat ve Tuhafiye Malz. Giderleri 319.048,65
630 14 7 Yiyecek 1.176.878,92
630 14 8 İçecek 79.855,28
630 14 9 Canlı Hayvanlar 18.130,15
630 14 10 Zirai Maddeler 21.347,58
630 14 11 Yem 16.861,00
630 14 12 Bakım Onarım ve Üretim Malzemeleri 445.126,34
630 14 13 Yedek Parçalar 174.674,63
630 14 14 Nakil Vasıtaları Lastikleri 7.410,40
630 14 15 Değişim, Bağış ve Satış Amaçlı Yayınlar 13.766,96
630 14 16 Spor Malzemeleri Grubu 12.936,93
630 14 17 Basınçlı Ekipmanlar 27.328,38
630 14 99 Diğer Tüketim Amaçlı Malzemeler 58.064,49
630 15 Karşılık Giderleri 425.822,77
630 15 4 Kıdem Tazminatı Karşılıkları 425.822,77
630 20
Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Giderler 14.987,06
630 20 1 Gelirlerden Alacaklardan Silinenler 10.002,08
630 20 2 Kişilerden Alacaklardan Silinenler 4.984,98

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 630 30
Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 1.637.002,05
630 30 6 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 1.637.002,05
630 99 Diğer Giderler 3.187,87
630 99 99 Yukarıda Tanımlanmayan Diğer Giderler 3.187,87
GİDERLER TOPLAMI 114.190.974,21
FAALİYET SONUCU [A-B)] (+ / -) 149.656.518,47 - 114.190.974,21 35.465.544,26

AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ....................... 20
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................. 21
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 21
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 21
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 22
6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 22
7. EKLER ........................................................................................................................................................ 29

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Ahi Evran Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün, hesap ve işlemlerinin muhasebeleştirilmesi ile mali rapor ve tabloları, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 565'inci ve 573’üncü maddelerinde düzenlenen defter, cetvel ve tablolardan oluşmaktadır. Saymanlığın muhasebe kayıt işlemleri, Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. 2017 yılı bilançosunda sermayesi 50,00 TL olup, toplam aktif büyüklüğü 928.276,50 TL’dir. Döner sermaye gelir toplamı 1.932.814,66 TL, gider toplamı 1.828.742,02 TL olup, gelir tablosunda yılsonu itibariyle tahakkuk eden kar toplamı 104.072,64 TL'dir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştay’a Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu,  Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Ahi Evran Üniversitesinin 2017 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulunun Yapacağı Özel Yetenek Sınavı Öncesinde Aynı Yüksekokul Tarafından Sınava Yönelik Ücretli Kurs Düzenlemesi Döner Sermaye İşletmesinin 2017 yılı hesabının incelenmesi sonucunda; Ahi Evran Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulunun öğrenci almak için yapacağı "Özel Yetenek Sınavı" öncesinde, Yüksekokul tarafından ücretli olarak düzenlenen "Sınava Hazırlık Kursunun" ve " Kurs Katılım Ücretlerinin Ek Ödeme Olarak Dağıtılmasının" hem

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 “Döner Sermaye İşletmelerinin Faaliyet Alanlarına” hem de YÖK tarafından yayımlanan “Yükseköğretim Kurulları Etik Davranış İlkelerine” uygun olmadığı düşünülmektedir. 05.07.1983 tarih ve 18098 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Kanunu’nun 58'inci maddesine Göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmeliğin “Faaliyet Alanları” başlıklı 3’üncü maddesinde; “Döner sermaye işletmelerinin yükseköğretim kurumlarının esas faaliyetlerini aksatmayacak şekilde çalıştırılması gerekir. Bu işletmelerin; a) Bilimsel görüş vermek, proje hazırlamak, araştırma, uygulama ve benzeri hizmetler yapmak, b) Belirli bilimsel sonuçların uygulamasını sağlamak, c) Üniversite ve ona bağlı kurumlarda hasta muayene ve tedavisi yapmak ve bunlarla ilgili tahlil ve araştırmaları yürütmek, d) Faaliyet alanları ile sınırlı olarak mal ve hizmet üretiminde bulunmak, amaçlarından biri veya birkaçına yönelik faaliyette bulunması gerekir. Döner sermaye işletmeleri, çalışmaları sırasında eğitim ve öğretim ile bunlara katkıda bulunan uygulamayı ön planda tutar” denilerek Üniversite bünyesinde kurulan döner sermaye işletmesinin faaliyet alanının Yükseköğretim Kurumunun faaliyetleri ile sınırlı olduğu belirtilmiştir. Bu anlamda, Ahi Evran Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu tarafından yapılacak “özel yetenek sınavına” yönelik aynı Yüksekokul tarafından düzenlenen “sınava hazırlık kursu” döner sermayenin faaliyet alanına girmemektedir. Diğer taraftan, ”Yükseköğretim Kuralları Etik Davranış İlkelerinin “Öğretim Elemanlarının Hizmet Sunumuna İlişkin Etik Değer ve İlkeler” başlıklı 3.2’nci maddesinde; “a) Bağımsız ve tarafsız davranır, (b) Dürüst davranmak, doğruyu söylemek, gizlilik ilkesine riayet etmede hassasiyet gösterir, (c) Eşitlik ilkesine uygun hareket eder, (ç) Ön yargılı davranmaz, tutarlı hareket eder, bilimsel değerlendirmelerde tanımlayıcı, net ve açık olur.”
denilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 Üniversite tarafından topluma sunulan hizmetler sırasında, işin gerektirdiği eylem ve işlemlerin adalet, eşitlik ve dürüstlük ilkeleri temelinde yürütülmesi ve fırsat eşitliğini engelleyici davranış ve uygulamalardan uzak durulması gerektiği etik ve ilkelerin 5.1’inci maddesinde belirtilmektedir.
Dolayısıyla, Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu tarafından ücretli olarak “Özel Yetenek Sınav Hazırlık Kursu” açılması, sonrasında da aynı Yüksekokul tarafından “Özel Yetenek Sınavı” düzenlenmesi görüntüsel olarak “Etik Değer ve İlkelerle” bağdaşmamaktadır. Ayrıca, sınav öncesinde Yüksekokul tarafından düzenlenen sınava yönelik eğitim faaliyetleri, kursa katılmayanlar açısından güven duygusunun zedelenmesine, fırsat eşitsizliği yönünde şüphelerin ortaya çıkmasına ve sınava girecek öğrencilerin kursa katılımları yönünde baskılanmasına neden olmaktadır. Bu anlamda, kamu hizmetinin yerine getirilmesinde, tarafsızlığı, saydamlığı ve hesap verilebilirliği temel alan uygulamaların geliştirilerek, şüphe yaratan ve adalet ilkesine zarar veren faaliyetlerden kaçınılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; 17-21 Temmuz 2017 tarihleri arasında yapılmış olan kurs öğrencilerin talepleri doğrultusunda Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulunun önerisiyle Üniversitemiz Sürekli Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü bünyesinde düzenlenmesi talep edilmiştir. Söz konusu talep üzerine Sürekli Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü Yönetim Kuruluna ilgili talebi değerlendirip 17 Eylül 2008 tarih ve 27000 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Ahi Evran Üniversitesi Sürekli Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği”nin “Faaliyet Alanları” başlıklı 6 ncı maddesine istinaden kursun açılmasını uygun bularak kurs için önerilen fiyatın tespitinin yapılabilmesi ve nihai sonuç için Üniversitemiz Yönetim Kuruluna sunmuşlardır. 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58 inci maddesine göre “Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmeliğin” 5 inci maddesinde de belirttiği üzere “Mal ve hizmetlerin fiyatları üniversite yönetim kurulunca tespit edilir” denildiğinden yukarıdaki bahse konu kurs ücreti Üniversitemiz Yönetim Kurulu tarafından tespit edilmiş ve söz konusu kursun “Ahi Evran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği”nin 5 inci maddesinde sayılan faaliyetleri arasında olması gerekçesi ile ilgili kursun açılması kabul edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 Söz konusu kurstan elde edilen gelirlerin ilgili vergiler ve diğer kesintiler (KDV, BAP PAYI, HAZİNE PAYI) ile % 30’u ilgili birime ait gerek sınav esnasındaki gerekse hazırlık aşamalarındaki mal ve hizmet alımlarında ve diğer ihtiyaçlarında kullanılmıştır. Söz konusu kurs ve buna benzer tüm faaliyetlerimizde Üniversitemiz etik değer ve ilkelerle bağdaşmayan faaliyetler yapılmayacak olup, kamu hizmeti yerine getirilirken tarafsızlığı, saydamlığı ve hesap verebilirliği temel alan uygulamalarımızın devamının sağlanacağını beyan ederiz. Sonuç olarak Kurum tarafından gönderilen cevapta, Ahi Evran Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulunun(BESYO) öğrenci almak için yapacağı "Özel Yetenek Sınavına İlişkin Kursun", Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu tarafından değil, Sürekli Eğitim Merkezi tarafından yapıldığı belirtilmiştir. Bulgumuzda, kamu hizmetinin yerine getirilmesinde, tarafsızlığı, saydamlığı ve hesap verilebilirliği temel alan uygulamaların geliştirilmesi, şüphe yaratan ve adalet ilkesine zarar veren uygulamalardan kaçınılması gerektiği hususu YÖK tarafından yayımlanan “Yükseköğretim Kurulları Etik Davranış İlkeleri" temelinde ele alınmıştır. Bu anlamda, sınava yönelik kurs faaliyetinin, Sürekli Eğitim Merkezi bünyesinde verilmesi bulguda belirtilen ilkesel yaklaşımı değiştirmeyecektir. Bulguda altı çizilen nokta, sınava yönelik kurs faaliyetinin BÖSYO bünyesindeki öğretim elemanları tarafından verilmesi, yapılacak sınavında aynı Yüksekokul tarafından gerçekleştirilmesidir. İki sürecin birbiriyle örtüşmemesinin gerektiği düşünülmektedir. İkinci olarak, bulguda belirtildiği üzere döner sermaye işletmelerinin faaliyet alanları; "a) Bilimsel görüş vermek, proje hazırlamak, araştırma, uygulama ve benzeri hizmetler yapmak, b) Belirli bilimsel sonuçların uygulamasını sağlamak, c) Üniversite ve ona bağlı kurumlarda hasta muayene ve tedavisi yapmak ve bunlarla ilgili tahlil ve araştırmaları yürütmek, d) Faaliyet alanları ile sınırlı olarak mal ve hizmet üretiminde bulunmak, amaçlarından biri veya birkaçına yönelik faaliyette bulunması gerekir. Döner sermaye işletmeleri, çalışmaları sırasında eğitim ve öğretim ile bunlara katkıda bulunan uygulamayı ön planda tutar" denilerek Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 kurulacak birimlerin faaliyet alanları belirlenmiştir. Bu anlamda “Sınava Yönelik Kurs Faaliyetinin” döner sermaye bünyesinde yapılmasının uygun olmayacağı düşünülmektedir. BULGU 2: Kurumlar Vergisine Tabi Olacak Birimlerin Belirlenmesi Ahi Evran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde bulunan birimlerin kurumlar vergisi mükellefiyetine ilişkin durumlarının Vergi Dairesi ile görüşülerek netleştirilmesi gerekmektedir. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinin c bendinde iktisadi kamu kuruluşlarının kazançlarının kurumlar vergisine tabi olacağı belirtilmiştir. Mezkur Kanun'un 2’nci maddesinde, “(1) Sermaye şirketleri: 29/6/1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş olan anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler ile benzer nitelikteki yabancı kurumlar sermaye şirketidir. Bu Kanunun uygulanmasında, Sermaye Piyasası Kurulunun düzenleme ve denetimine tâbi fonlar ile bu fonlara benzer yabancı fonlar sermaye şirketi sayılır. (2) Kooperatifler: 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa veya özel kanunlarına göre kurulan kooperatifler ile benzer nitelikteki yabancı kooperatifleri ifade eder. (3) İktisadî kamu kuruluşları: Devlete, il özel idarelerine, belediyelere, diğer kamu idarelerine ve kuruluşlarına ait veya bağlı olup, faaliyetleri devamlı bulunan ve birinci ve ikinci fıkralar dışında kalan ticarî, sınaî ve ziraî işletmeler iktisadî kamu kuruluşudur.
(6) İktisadî kamu kuruluşları ile dernek veya vakıflara ait iktisadî işletmelerin kazanç amacı gütmemeleri, faaliyetlerinin kanunla verilmiş görevler arasında bulunması, tüzel kişiliklerinin olmaması, bağımsız muhasebelerinin ve kendilerine ayrılmış sermayelerinin veya iş yerlerinin bulunmaması mükellefiyetlerini etkilemez. Mal veya hizmet bedelinin sadece maliyeti karşılayacak kadar olması, kâr edilmemesi veya kârın kuruluş amaçlarına tahsis edilmesi bunların iktisadî niteliğini değiştirmez.” Denilerek iktisadi işletmenin tanımı yapılmış ve muafiyeti etkilemeyen hususlar açıklanmıştır. 1 seri nolu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nin 2.3.1’inci bölümünde; “İktisadi kamu kuruluşları, kamu idare ve kuruluşlarına ait veya bağlı olan tüm iktisadi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 işletmeleri kapsar. Bu nedenle iktisadi kamu kuruluşları kavramı, hem kamu iktisadi teşebbüslerini hem de kamu kurum ve kuruluşlarına ait veya tabi olan veyahut bunlar tarafından kurulan veya işletilen iktisadi kuruluşlar ile döner sermayeli kuruluşları da kapsamına alır” denilmektedir. Tebliğ’in 2.4’üncü bölümünde; “İktisadi işletmenin belirlenmesinde Kanunun 2 nci maddesinin beşinci fıkrasında belirlenen koşullar dikkate alınacak olup işletmelerin belirgin özellikleri bağlılık, devamlılık ve faaliyetin ticari, sınai veya zirai bir mahiyet arz etmesidir. Diğer bir anlatımla iktisadi işletmenin unsurları, ticari faaliyetin de temel özelliklerinden olan, bir organizasyona bağlı olarak piyasa ekonomisi içerisinde bedel karşılığı mal alım-satımı, imalatı ya da hizmet ifaları gibi faaliyetlerdir” denilerek vergi mükellefiyeti noktasında iktisadi işletmelerin özellikleri belirtilmiştir. Mevzuatta belirtildiği üzere, döner sermaye işletmesi bünyesinde faaliyet gösteren birimlerden ticari, zirai ve sınai alanda faaliyet gösterenin, faaliyetleri yıl içinde süreklilik arz ediyorsa kazançların kurumlar vergisi mükellefiyeti kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında; Üniversitemiz Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde bulunan birimlerin kurumlar vergisi mükellefiyetine ilişkin durumların Kırşehir Vergi Dairesi ile görüşülerek netleştirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Söz konusu mükellefiyet durumu Kırşehir Vergi Dairesi ile görüşülmüş ve mevcutta devam eden faaliyetlerin aynen sürdürülmesi gerektiği belirtilmiştir. Tesis edilmiş mükellefiyetlerin faaliyetlerinin devam etmesi halinde işlemler daha önce yapıldığı gibi devam ettirilecektir. Bu kapsamda ilgili birimlerimiz adına en son 2018 yılı 1. Dönem (Ocak-Şubat-Mart) Kurum Geçici Beyannamesi de verilmiş ve tahakkuka bağlanarak ödenmiş olup örnekler ekte sunulmuştur. Sonuç olarak Kurum tarafından bulgumuza istinaden gönderilen cevapta, Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde faaliyet gösteren birimlerin kurumlar vergisi mükellefiyeti konusunda Kırşehir Vergi Dairesi ile görüşüldü, 2018 yılının 1. Dönem (Ocak-Şubat-Mart)

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 Kurum Geçici Beyannamesinin de tahakkuka bağlanarak ödendiği ek belgelerle ifade edilmiştir. Bu anlamda, bulguda belirtilen hususlar Kurum tarafından yerine getirilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 7. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI Ahi Evran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Gelir Tablosu Aktif Pasif
1 DÖNEN VARLIKLAR 1.114.323,68 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 64.445,09 10 HAZIR DEĞERLER 928.276,50 33 DİĞER BORÇLAR 293,21 102 BANKALAR HESABI 928.276,50 336 DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR HESABI 293,21 12 TİCARİ ALACAKLAR 776,70 36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 56.862,54 123 BANKA KREDİ KARTLARINDAN ALACAKLAR HESABI 776,70 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABI 52.881,27 19 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR 185.270,48 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ HESABI 788,79 190 DEVREDEN KATMA DEĞER VERGİSİ HESABI 22.471,96 362 ÖDENECEK DÖNER SERMAYE YÜKÜMLÜLÜKLERİ HESABI 3.192,48 193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR HESABI 162.798,52 37 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 7.289,34 2 DURAN VARLIKLAR 48.139,90 370 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI HESABI 24.717,11 260 HAKLAR HESABI 3.394,75 371 DÖNEM KARININ PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLERİ HESABI (-) -17.427,77

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 267 DİĞER MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR HESABI 3.668,60 4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 2.222,22 268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI (-) -7.063,35 48 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI 2.222,22 29 DİĞER DURAN VARLIKLAR 48.139,90 480 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER HESABI 2.222,22 295 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR HESABI 48.139,90 5 ÖZ KAYNAKLAR 1.095.796,2 7
Toplam 1.162.463,58 50 ÖDENMİŞ SERMAYE 50,00 500 SERMAYE HESABI 50,00 57 GEÇMİŞ YILLAR KARLARI 1.072.230,6 7 570 GEÇMİŞ YILLAR KARLARI HESABI 1.072.230,6 7 59 DÖNEM NET KARI/ZARARI 23.515,60 590 DÖNEM NET KÂRI HESABI 50.493,15 591 DÖNEM NET ZARARI HESABI (-) -26.977,55 Toplam 1.162.463,5 8
Ahi Evran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Gelir Tablosu 2017 A- BRÜT SATIŞLAR 1.782.951,36 1- Yurt İçi Satışlar 1.782.951,36 2- Yurt Dışı Satışlar 0,00 3- Dönüşüm Gelirleri 0,00 4- Diğer Gelirler 0,00 B- SATIŞ İNDİRİMLERİ (-) 1.203,7 1- Satıştan İadeler (-) 1.203,7 2- Satış İskontoları (-) 0,00 3- Diğer İndirimler (-) 0,00 C- NET SATIŞLAR 1.781.747,66

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 D- SATIŞLARIN MALİYETİ (-) 826.019,34 1- Satılan Mamüller Maliyeti (-) 0,00 2- Satılan Ticari Mallar Maliyeti (-) 0,00 3- Satılan Hizmet Maliyeti (-) 826.019,34 4- Diğer Satışların Maliyeti (-) 0,00 BRÜT SATIŞ KARI ve ZARARI 955.728,32 E- FAALİYET GİDERLERİ (-) 1.002.722,08 1- Araştırma ve Geliştirme Giderleri (-) 0 2- Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri (-) 0,00 3- Genel Yönetim Giderleri (-) 1.002.722,08 4-Dönüşüm Giderleri (-) 0,00 FAALİYET KARI VEYA ZARARI -46.993,76 F- DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR ve KARLAR 80.639,85 1- Faiz Gelirleri 80.176,22 2- Konusu Kalmayan Karşılıklar 0,00 3- Menkul Kıymet Satış Karları 0,00 4- Kambiyo Karları 463,63 5- Reeskont Faiz Gelirleri 0,00 6- Diğer Olağan Gelir ve Karlar 0,00 G- DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GİDER ve ZARARLAR (-) 0,00 1- Karşılık Giderleri (-) 0,00 2 - Menkul Kıymet Satış Zararları (-) 0,00 3- Kambiyo Zararları (-) 0,00 4- Reeskont Faiz Giderleri (-) 0,00 5- Diğer Olağan Gider ve Zararlar (-) 0,00 OLAĞAN KAR VEYA ZARARLAR 33.646,09 H- OLAĞANDIŞI GELİR ve KARLAR 2.492,79 1- Önceki Dönem Gelir ve Karları 0,00 2- Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar 2.492,79 I- OLAĞANDIŞI GİDER ve ZARARLAR (-) 0,00 1- Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları (-) 0,00 2- Önceki Dönem Gider ve Zararları (-) 0,00 3- Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar (-) 0,00 DÖNEM KARI VEYA ZARARI 36.138,88 J- DÖNEM KARI VERGİ ve DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI (-) 12.623,28 DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI 23.515,6

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32

AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. ÖZET ........................................................................................................................................................... 32
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................. 32
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 33
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 33
5. GENEL DEĞERLENDİRME ................................................................................................................... 33
6. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 34

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 32

1. ÖZET Bu rapor, Ahi Evran Üniversitesi performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36’ncı maddesi uyarınca, Sayıştay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Ahi Evran Üniversitesi hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aşağıdakiler denetlenmiştir:  2017-2021 dönemine ait Stratejik Plan,  2017 yılı Performans Programı,  2017 yılı İdare Faaliyet Raporu ve  Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. 2017 Yılı Faaliyet Raporu mevcudiyet ve zamanlılık açısından incelendiğinde, zamanında hazırlanıp yayınlanmadığı görülmüştür. Bu nedenle diğer denetim kriterleri açısından değerlendirme yapılamamıştır.
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına ilişkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmış olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 33 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilebilir. Bu çerçevede, Ahi Evran Üniversitesinin yayımladığı 2017-2021 dönemine ait Stratejik Plan, 2017 yılı Performans Programı ve 2017 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir. 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2017 yılı performans denetimi kapsamında Ahi Evran Üniversitesi'nin yayımladığı 2017-2021 dönemine ait Stratejik Plan, 2017 yılı Performans Programı incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 34 2017-2021 Stratejik Planının, “Kamu İdareleri İçin Stratejik Planlama Kılavuzunda” öngörülen şekil şartlarını taşıdığı ve genel olarak amaç ve hedeflerin belirlenmesinde üst politika belgelerinin esas alındığı görülmüştür.
Stratejik Planda çok sayıda amaç, hedef ve gösterge belirlenerek idarenin faaliyet raporuyla performans sonuçlarının ölçülmesi güçleşmiştir. Zira gereğinden fazla amaç ve hedef belirlenmesi kurumların asli faaliyetlerinin başarısını değerlendirmeyi güçleştirmekte ve bu sistemden elde edilecek faydayı aşan maliyetler getirebilmektedir. Bu nedenle söz konusu bu raporların “ilgililik", "ölçülebilirlik", “iyi tanımlama” kriterlerine ilişkin değerlendirmeleri kısmen yapılabilmiştir. Diğer taraftan, çok sayıda hedef ve göstergenin belirlenmiş olması Stratejik Planın “stratejik” olma niteliği ile bağdaşmamaktadır. Söz konusu durumun, stratejik planda tanımlanan kurum misyon ve vizyonu ile mevcut konumu arasındaki açığın kapatılmasında temel rol oynayacak stratejik amaç ve hedefler etrafında odaklanmayı güçleştirdiği düşünülmektedir. 2017 yılı Faaliyet Raporu yasal süre olan 2017 yılı Şubat ayı sonuna kadar yayımlanmamıştır. Bu nedenle İdare Faaliyet Raporu diğer denetim kriterleri olan sunum, tutarlılık, doğrulanabilirlik ve geçerlilik / ikna edicilik açısından değerlendirilememiştir. 6. DENETİM BULGULARI Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesi BULGU 1: İdare Faaliyet Raporunun Zamanında Hazırlanmaması İdare Faaliyet Raporu’nun zamanında hazırlanmadığı ve izleyen mali yılın en geç Şubat ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklanmadığı tespit edilmiştir. 17.03.2006 tarih ve 26111 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik’in “İdare faaliyet raporu başlıklı” 11’inci maddesinin 1 ve 2’nci fıkraları: “(1) İdare faaliyet raporu, birim faaliyet raporları esas alınarak, idarenin faaliyet sonuçlarını gösterecek şekilde üst yönetici tarafından hazırlanır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 35 (2) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, özel bütçeli idareler ile sosyal güvenlik kurumlarının ilgili mali yıla ilişkin idare faaliyet raporları üst yöneticileri tarafından izleyen mali yılın en geç (Değişik ibare: RG-22/11/2014-29183) Şubat ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklanır. Bu raporların birer örneği aynı süre içerisinde Sayıştaya ve Bakanlığa gönderilir.” şeklindedir. Belirtilen hükme rağmen, Kurumun 2017 yılı İdare Faaliyet Raporu, 2018 yılının Şubat ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklanmamış ve Sayıştaya gönderilmemiştir. İdare Faaliyet Raporu’nun mevzuatın öngördüğü şekilde zamanında hazırlanması, Sayıştaya gönderilmesi ve kamuoyuna açıklanmasının sağlanması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Ahi Evran Üniversitesi 2017 Yılı İdare Faaliyet Raporu 17.03.2006 tarih ve 26111 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine uygun olarak hazırlanmakladır. Söz konusu Yönetmelik’in 1l’inci maddesinin 1 ve 2’nci fıkralarında ifade edilen süreler, faaliyet raporu hazırlanırken aşağıda sıralanan sebeplerden dolayı aşılmış ve sonuç olarak 29.03.2018 tarihinde Sayıştay Başkanlığına ve Maliye Bakanlığına gönderilerek kamuoyuna duyurulmuştur. • Birim Faaliyet Raporlarının önemli bir kısmı Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına geç ve eksik gönderilmiş, bunun neticesinde Birim Faaliyet Raporlarının konsolide edilerek İdare Faaliyet Raporunun hazırlanması süreci uzamıştır. • Faaliyet raporunun “Faaliyetlere İlişkin Bilgi ve Değerlendirmeler” bölümünde yer alan Performans Sonuçları Tabloları ile 2017-2021 Stratejik Planı Birinci Yıl Değerlendirme Raporu tabloları içerik açısından aynı olduğundan, söz konusu raporun tamamlanması için komisyon oluşturulmuş ve komisyonun raporu hazırlaması beklenmiştir. Bunun neticesinde faaliyet raporunun tamamlanması süreci uzamıştır. Yukarıda sayılan nedenler, önümüzdeki yıllarda daha programlı olmamız gerektiğini göstermiştir. Bundan sonra hazırlanacak raporlarda yönetmeliğin ön gördüğü sürelere riayet edilecek ve mücbir nedenler haricinde herhangi bir gecikme yaşanmaksızın raporun ilgili birimlere gönderilmesi ve kamuoyuna zamanında duyurulması hususunda azami özen gösterilecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ahi Evran Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 36 Sonuç olarak Kurum tarafından bulgumuza istinaden gönderilen cevapta, idare faaliyet raporunun süresi içinde hazırlanmadığı kabul edilmektedir. Bundan sonra hazırlanacak raporlarda yönetmeliğin ön gördüğü sürelere riayet edileceği belirtilmekte olup, takip eden denetimlerde konu izlenecektir.