AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2018
İÇERİK AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 23 AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU 32
AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2
sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar
denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer
belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.
• Birleştirilmiş veriler Defteri
• Geçici ve kesin mizan
• Bilanço
• Banka mevcudu tespit tutanağı,
• Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı
• Teminat mektupları sayım tutanağı
• Değerli kâğıtlar sayım tutanağı
• Taşınır kesin hesap cetveli ile taşınır hesabı icmal cetveli
• Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu
• Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu
• Faaliyet sonuçları tablosu.
Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet
sonuçları tablosuna verilmiştir.
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN
SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine
uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek
şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların
kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir
olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve
tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve
malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere
uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak
oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını
oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından
sorumludur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Kullanılmaması Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 yılı denetiminde, Üniversitenin döner sermaye işletmesi olmasına rağmen mali tablolarında, öz kaynaklarının izlenmesi için gerekli olan 242 Döner sermayeli kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabının yer almadığı ve herhangi bir kayıt yapılmadığı görülmüştür. Kamu idarelerinin döner sermayeli kuruluşlara yatırdıkları sermayeler, 27.12.2014 tarihli ve 29218 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 162, 163 ve 164’üncü maddeleri konuyu düzenlemiştir. İlgili Yönetmeliğin 162’nci maddesinde kamu idarelerinin bütçelerine konulan ödeneklere dayanarak, döner sermayeli kuruluşlara verdikleri ayni ve nakdi sermayelerin 242 Döner sermayeli kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabında izlenmesi gerektiği, ayrıca ilgili Yönetmeliğin (Md.162, 163,164) hükümleri gereğince bu hesabın döner sermayeli kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması ve döner sermayeli kuruluşlara verilen sermayenin işletilmesi sonucunda ortaya çıkan ve özel kanunlarında sermayeye eklenmesine yetki verilen kârların da bu hesaba kaydedilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Denetimde üniversitenin 2012 yılında 50,00 TL sermaye verilerek kurulan ve faaliyetini sürdüren Döner Sermaye işletmesi olmasına rağmen, Üniversitenin 242 No’lu hesaba kaydetmesi gereken sermaye payı ve karları takip etmediği tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında; Döner Sermaye İşletmesine yatırılan sermaye tutarının mali tablolarda görülmesini sağlamak üzere taahhüt edilen ve yerine getirilen sermaye tutarının araştırılmasına başlanmıştır. Durum tespiti yapıldıktan sonra “242-Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’na gerekli borç ve alacak kayıtları yapılacaktır. Denilmiştir. Sonuç olarak Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi döner sermaye işletmesine yatırılan tutarın 242-Döner sermayeli kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 BULGU 2: Peşin Tahsil Edilen Kira Gelirleri için Gelecek Aylara ait Gelirler Hesaplarının Çalıştırılmaması Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 yılı hesap ve işlemlerinin incelenmesinde; peşin tahsil edilen kira gelirlerinin muhasebeleştirilmesi için kullanılan 380- Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ile 480- Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesaplarının kullanılmadığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı” ile ilgili 289'uncu maddesinde aynen; “Gelecek aylara ait gelirler hesabı, uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubundaki gelecek yıllara ait gelirler hesabında kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalan peşin tahsil edilmiş gelirlerin izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. İlgili Yönetmelik'in “480- Gelecek yıllara ait gelirler hesabı” ile ilgili 347’nci maddesinde ise ; “Gelecek yıllara ait gelirler hesabı, dönem içinde tahsil edilen ancak, gelecek yılların faaliyet hesaplarına dâhil edilecek olan gelirlerin izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Peşin tahsil edilen kiraların cari ay dışında kalan kısımları için 380- Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabının, yılsonundan sonrasına denk gelen kısımları içinde 480- Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının kullanılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Peşin tahsil edilen kira gelirleri için 380 hesap kodlu gelecek aylara ait gelirler ile 480 hesap kodlu gelecek yıllara ait gelirler hesabı kullanılmamış olup, 2018 bütçe yılı içerisinde Peşin tahsil edilen kira gelirleri merkezi yönetim muhasebe yönetmeliğinin 289. ve 347. maddesine göre işlem yapılmaktadır.Denilmiştir. Sonuç olarak Peşin tahsil edilen kiraların cari ay dışında kalan kısımları için 380- Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabının, yılsonundan sonrasına denk gelen kısımları içinde 480- Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının kullanılmamış olmasının mali tabloların gerçek durumu yansıtmamasına neden olduğu düşünülmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesinin 2017 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tablolarının Denetim Görüşünün Dayanakları bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Kiraya Verilen Taşınmazlar ile Taşınmaz Kiralama Gelirlerinin Nazım Hesaplarda İzlenmemesi Üniversite tarafından gerçekleştirilen taşınmaz ve işletme hakkı kiralamalarının mevzuata uygun şekilde muhasebeleştirilmediği tespit edilmiştir. Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün “Taşınmazlara İlişkin İşlemler” konulu 26.11.2014 tarihli ve 90192509-210.05.02-13278 sayılı Genel Yazısıyla “990-Kiraya Verilen, İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı, 993- Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı ve 999- Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabı” ihdas edilmiştir. Buna göre kiraya verilen taşınmazlar kayıtlı değerleri üzerinden 990 kodlu hesabın ilgili yardımcı hesabına borç, 999 kodlu hesaba alacak; diğer taraftan toplam kira gelirleri (peşin tahsil edilenler hariç) tahsil edileceği yıllara göre 993 kodlu hesabın bölümlenmiş yardımcı hesaplarına borç, 999 kodlu hesaba alacak kaydedilecektir. Dönem sonlarında 993 kodlu hesap yardımcı hesaplar bazında güncellenecek; kira gelirleri tahsil edildikçe 993 ve 999 kodlu hesaplara ters kayıt yapılacak; kira gelirlerinin tamamı tahsil edilince de 990, 993 ve 999 kodlu hesaplar ters kayıtlarla kapatılacaktır. Üniversitenin kiralamalara ilişkin kayıtları incelendiğinde ilgili hesapların kullanılmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında; Kiralama işlemleri muhasebe kayıtları 2018 yılından itibaren üniversitemizce kiralanacak taşınmazlara ait muhasebe kayıtları bulgudaki bilgilere göre, Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün Taşınmazlara ilişkin hükümler
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 26.11.2014 tarih ve 90192509-210.05.sayılı genel yazısı hükümlerine göre yapılacaktır.Denilmiştir. Sonuç olarak 2017 yılı mali tablolarında mevzuat ile belirlenen ilgili hesaplar kullanılmamış taşınmaz ve işletme hakkı kiralamaları mevzuata uygun şekilde muhasebeleştirilmemiştir. BULGU 2: Proje Özel Hesabındaki Dövizler için Ay Sonunda Değerleme Yapılmaması Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 104 Proje özel hesabında yer alan Avrupa Birliği hibeleri için ay sonu döviz değerleme işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 104 Proje özel hesabı bölümünün “hesabın niteliği” başlıklı 23 üncü maddesinde; “(1) Proje özel hesabı; dış finansman kaynağından, kamu idareleri adına dış proje kredisi olarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası veya uygun görülen diğer bankalar nezdinde açılan özel hesaplara aktarılan tutarlar, bu tutarlardan yapılan giderler, verilen avanslar, açtırılan akreditifler ile avans ve akreditiflerden nakden geri alınanların ve hesap bakiyesinin değerlemesi sonucu ortaya çıkan kur farklarının Devlet Borçları Muhasebe Birimi veya genel bütçe kapsamı dışındaki kullanıcı kamu idareleri muhasebe birimlerince izlenmesi için kullanılır.” “Hesabın İşleyişi” başlıklı 25 inci maddesinin 6’ ncı fıkrasında; “Özel hesaplardaki dövizlerin ay sonlarında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden yapılacak değerlemesi sonucunda oluşan kur artışı farkları bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.” Denilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre hibe kapsamında elde edilmiş olan dövizler için ay sonu değerleme işlemi yapılması gerekmekte olup, ortaya çıkan kar/zarar durumuna göre gelir ya da gider hesaplarının çalıştırılması gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Kamu idaresi cevabında; Üniversitemizin 104 Proje özel hesabında bulunan Avrupa Birliği hibeleri için döviz değerleme işlemi her ay sonunda yapılacaktır. Denilmiştir. Sonuç olarak Hibe kapsamında elde edilmiş olan dövizler için ay sonu değerleme işlemi yapılması gerekmekte olup, ortaya çıkan kar/zarar durumuna göre gelir ya da gider hesaplarının çalıştırılmaması mali tabloların hatalı bilgi vermesine neden olmaktadır. BULGU 3: İç Denetçi Kadrosuna Atama yapılmaması Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 yılı denetiminde. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun amaçladığı sistemin önemli fonksiyonlarından birisi olan İç denetçi görevlendirmesinin yapılmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun “Üst Yöneticiler” başlıklı 11' inci maddesinin son bendinde; “Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler.” “İç kontrolün tanımı” başlıklı 55' inci maddesinin ilk fıkrasında; “İç kontrol; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür” “İç Denetim” başlıklı 63' üncü maddesinde ise ; “İç denetim, kamu idaresinin çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini değerlendirmek ve rehberlik yapmak amacıyla yapılan bağımsız, nesnel güvence sağlama ve danışmanlık faaliyetidir. Bu faaliyetler, idarelerin yönetim ve kontrol yapıları ile malî işlemlerinin risk yönetimi, yönetim ve kontrol süreçlerinin etkinliğini değerlendirmek ve geliştirmek yönünde sistematik, sürekli ve disiplinli bir yaklaşımla ve genel kabul görmüş standartlara uygun olarak gerçekleştirilir. (Düzenleme ikinci fıkra: 22/12/2005-5436/10 md.) İç denetim, iç denetçiler tarafından yapılır. (Ek cümle: 22/12/2005-5436/10 md.) Kamu idarelerinin yapısı ve personel sayısı dikkate alınmak suretiyle, İç Denetim Koordinasyon Kurulunun uygun görüşü üzerine, doğrudan üst yöneticiye bağlı iç denetim birimi başkanlıkları kurulabilir.” Denilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükümleri göz önüne alındığında iç denetim mali kontrolün çok
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 önemli ve tamamlayıcı bir fonksiyonu olup kanunla amaçlanan sistemin hayata geçmesini sağlayacak şekilde iç denetçi ataması yapılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Üniversitemizde istihdam edilmek üzere 5018 sayılı Kamu Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun ilgili hükümleri gereğince İç Denetçi alımı için 28.04.2015 tarihinde ilana çıkılmıştır. Fakat İç Denetçi kadrosuna herhangi bir başvuru olmadığı için atama yapılmamıştır. 2016 ve 2017 yıllarında Üniversitemize verilen kadroların yetersiz olması ve diğer birimlerin acil personel ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla kadro planlaması yapılmış olduğundan Üniversitemiz İç Denetçi Alım İlanına çıkmamıştır. 2018 yılında iç denetçi alımı için ilana çıkılacaktır. Denilmiştir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında iç denetçi görevlendirilmesi için çalışmalara başlandığını bildirmiş olup;5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun amaçladığı sistemin önemli fonksiyonlarından birisi olan İç denetçi görevlendirmesinin en kısa zamanda yapılması gerekmektedir.Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 4: Üniversite Bünyesinde Patnos Sultan Alpaslan Doğa Bilimleri ve Mühendislik Fakültesinin Fiilen Atıl Durumda olması Üniversite bünyesinde açılan Patnos Sultan Alpaslan Doğa Bilimleri ve Mühendislik Fakültesinin öğretim üyesi ve öğrencisinin bulunmadığı, söz konusu yükseköğretim kurumunun salt bir binadan ibaret olduğu, bu binanın idamesi için harcamalar yapıldığı tespit edilmiştir. 2547 Sayılı YÖK Kanununun 5’inci maddesinin, (f) bendinde; “Üniversiteler ile İleri Teknoloji Enstitüleri ve bunlar içindeki fakülte, enstitü ve yüksekokullar, Kalkınma Plan ve Programlarının ilke ve hedefleri doğrultusunda ve yükseköğretim planlaması çerçevesinde Yükseköğretim Kurulunun görüşü veya önerisi üzerine kanunla kurulur.” (h) bendinde de “ Yükseköğretim kurumlarının geliştirilmesi, verimlerinin artırılması, genişletilmesi ve bütün yurda yaygınlaştırılması amacına yönelik olarak yenilerinin açılması, öğretim elemanlarının yurt içinde ve dışında yetiştirilmeleri ve görevlendirilmeleri, üretim – insan
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 gücü - eğitim unsurları arasında dengenin sağlanması, yükseköğretime ayrılan kaynakların ve ihtisas gücünün dağılımı, milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri doğrultusunda ülke, çevre ve uygulama alanı ihtiyaçlarının karşılanması, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim - öğretimi de kapsayacak şekilde planlanır ve gerçekleştirilir.” hükümleri yer almaktadır. Yine aynı Yasanın Yükseköğretim Kurulunun görevleri 7’nci maddede; “Yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim - öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak, üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında bulundurmak” olarak sayılmıştır. İhtiyaçlar gözetilmeden, yeterli koşullar sağlanmadan fakülte ve enstitülerin açılması, kamu kaynaklarının ekonomik ve verimli kullanılmamasına ve dolayısıyla kamu zararına yol açmakta olup, neticede 2547 sayılı Yükseköğretim Kurulu Kanununun yukarıda yer verilen ilgili hükümleri ve 5018 sayılı Kamu Mali Kontrol Kanununun 1, 3, 5 ve 7’nci madde hükümleri uyarınca, mevcut durumun Yükseköğretim Kuruluna bildirilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; Kamu idaresi cevabında 15.04.2011 tarih ve 27906 sayılı Resmi Gazete'nin 2011/1595 sayılı kararı ile açılması kararlaştırılan Üniversitemiz Patnos Sultan Alparslan Doğa Bilimleri ve Mühendislik Fakültesi kadrosunda bulunan 1 adet dolu Dr. Öğr. Üyesi ve 9 adet dolu Araştırma Görevlisi kadrosuna ait bilgiler aşağıda çıkarılmış olup yeterli öğretim üyesi sayısına sahip olunmadığından herhangi bir bölüme öğrenci alımı yapılamamıştır. Denilmiştir. Sonuç olarak 2547 sayılı Yükseköğretim Kurulu Kanununun yukarıda yer verilen ilgili hükümleri ve 5018 sayılı Kamu Mali Kontrol Kanununun 1, 3, 5 ve 7’nci madde hükümleri uyarınca, mevcut durumun Yükseköğretim Kuruluna bildirilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 BULGU 5: Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi tarafından kullanılmakta olan taşınmazların cins tashihlerinin gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4' üncü maddesinde; “Cins tashihi: Binalar, arazi ve arsalar ile yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda tapu kayıtlarının mevcut kullanım şekli dikkate alınarak düzeltilmesi işlemini, … ifade eder” Denilmektedir. Cins tashihlerinin ne şekilde sağlanacağı ise Yönetmeliğin “Cins tashihlerinin yapılması” başlıklı 10'uncu maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; Cins tashihi gerektiren bir durumun mevcudiyeti halinde, Kamu İdaresi tarafından Tapu Müdürlüğü’ne başvurulmak suretiyle, tapu kayıtlarının fiile duruma uygun hale getirilmesi sağlanmalıdır. Kamu idarelerinin bu başvuru işlemini; kendi mülkiyetlerindeki taşınmazlar için bizzat gerçekleştirmeleri gerekirken, tahsis suretiyle kullanmakta oldukları taşınmazlar için ise malik idare eliyle gerçekleştirmeleri gerekmektedir. Ancak Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi tarafından kullanılmakta taşınmazların büyük bir kısmının mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının uyumlu olmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, gerek Üniversite mülkiyetinde bulunan ve gerekse de Üniversite tarafından tahsisli olarak kullanılan taşınmazların cins tashihlerinin yapılması için gerekli işlemlerin yapılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Mülkiyeti Üniversitemize ait veya tahsisli taşınmazların cins tashih işlemleri tevhid ve ifraz işlemleri ile birlikte sonuçlandırılacak olup, tevhid ve ifraz işlemleri de başlatılmış ve 14.12.2017 tarihinde Ağrı Belediye Başkanlığı Encümen Kararı (EK-3.1) çıkmıştır. İşlemlerin sonuçlanması için Ağrı Kadastro Müdürlüğünün inceleme işlemlerinin tamamlanması beklenmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında Mülkiyeti Üniversitemize ait veya tahsisli taşınmazların cins tashih işlemlerine başlandığını bildirmiş olup; Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 8. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21
AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
KISALTMALAR DMİS Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi KDV Katma Değer Vergisi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay
Düzenlilik Denetim Raporu
24
malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere
uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak
oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını
oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından
sorumludur.
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU
Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin
gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki
düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve
doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle
sorumludur.
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI
Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası
denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki
düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm
faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence
elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla
yürütülmüştür.
Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu,
güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler;
uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle
gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün
belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol
sistemleri de değerlendirilmiştir.
Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve
mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi,
belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin 2017 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Kullanılan Bilgi Sisteminin, Eleman sayısının ve İç kontrol/İç Denetim Uygulamasının Yetersiz olması, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin hesap ve işlemlerinin incelenmesinde kurumun muhasebe işlemlerini Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi (DMİS) sisteminin kullanıldığı; sadece bir kişinin işlemleri yürüttüğü ve üniversitede iç denetçi bulunmadığı görülmüştür. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesinde döner sermaye işletmesi, yönetmeliğinin 20.12.2010 tarih ve 27791 sayılı resmi gazetede yayınlanması sonrasında 2012 yılı mart ayı itibariyle faaliyetlerine başlamıştır. 2017 yılı itibariyle işletme yönetiminde sadece bir kişi (işletme müdürü/gerçekleştirme görevlisi) çalışmaktadır. Yeterli eleman bulunmaması, iç kontrol sisteminin etkin bir şekilde çalışmaması ve kullanılan bilgi sistemindeki yetersizlikler nedeniyle sağlıklı mali veriler üretilmesi; raporlara ve karşılaştırmalı sonuçlara zamanında ulaşılması açısından güçleşmektedir. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bünyesinde, Sürekli Eğitim Merkezi Müdürlüğü Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Müdürlüğü ve Merkezi Araştırma ve Uygulama Laboratuvarı Müdürlüğü olmak üzere dört adet gelir getirici birim vardır. Sürekli Eğitim Merkezi Müdürlüğü ve Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu açılan kurslardan; Merkezi Araştırma ve Uygulama Laboratuvarı analizlerden, Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü ise proje ve danışmanlık hizmetlerinden gelir elde etmesi hedeflenmiştir. DMİS döner sermayeli işletmelerin bütçe, muhasebe, harcama, personel, gelir ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 taşınır işlemlerinin yürütülmesini sağlayan ortak web tabanlı bir uygulama yazılımı ile yöneticilerin sağlıklı, hızlı ve doğru karar vermelerini sağlamayı amaçlayan ve “Döner Sermaye Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi” ve “Döner Sermaye Yönetim Bilgi Sistemi” olmak üzere iki ana bölümden oluşan web tabanlı bir yönetim bilgi sistemidir. Maliye Bakanlığı tarafından döner sermaye işletmelerinin kullanımı için hazırlanan DMİS’in, değişen mevzuat ve gelişen teknoloji doğrultusunda kamu idarelerinin ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde güncellenmesi gerektiği halde bunun yapılamadığı ve bu nedenle başta iç kontrol sisteminin etkin olarak çalışamaması, yapılan işlemlerin çalışan bireylerin bilgi ve donanımına bağlı hale gelmesi ve çalışanların değişmesi veya donanımında eksiklik bulunması halinde mali işlemlerde hata yapılması gibi sorunlara neden olunduğu tespit edilmiştir. DMİS’in üniversite döner sermaye işletmelerinin ihtiyaçlarını karşılamada yetersiz kaldığını gösteren ve sistemde güncelleme yapılmasını gerektiren başlıca nedenler; Aynı işveren sayılmakla birlikte, birikmiş gelir vergisi matrahının özel bütçe ile otomatik olarak birleşmesinin sağlanamaması, Konsolide mali tablo ve rapor üretilmesinin sağlanamaması, Alt hesapların görünmemesi, Kişi borcu, icra ve temlik işlemlerinde zorluklar yaşanması, Muhasebe yetkililerinin devir işlemlerinin sistem dışında gerçekleştirilmesi, Programın yavaş çalışması ve sık sık donmalar yaşanması, Yönetici ve personel rol tanımlama işlemlerinin işlevsel olmaması, Merkezden silme işlemlerinin yapılabilmesi, Sistemin KDV tutarını bütçe giderine dâhil etmeden işlem yapması, Maaş hesaplama modülünün tamamen sistem dışında çalışmasından dolayı terfi tarihleri, unvan değişiklikleri gibi personel hareketlerinde otomatik takip yapılamaması ve TC Kimlik No, Vergi Kimlik No ve Iban Numarası gibi belirli bir karakter sayısına sahip tanımlamalarda gerekli karakter kontrolleri yapılamaması. Olarak sıralanabilir. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 yılı denetimlerinde; Kamu İç Kontrol Standartları’na uyumlu bir iç kontrol sistemi oluşturmak için yapılması gereken çalışmalarda belge metinlerinde döner sermaye işletmelerinin sisteme dahil edildiği görülmüştür Ancak uygulamada birim değerlendirilmemiş, iç denetim uygulaması hayata
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 geçirilmemiştir. Döner Sermaye İşletmesi ile özel bütçe kapsamındaki birimlerinin örtüşen iş ve işlemlerinin bu iç kontrol sistemi içerisinde değerlendirilmesi yapılmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; Müdürlüğümüzün tüm muhasebe işlemlerinin yürütüldüğü DMİS (Döner Sermaye Mali İşletim Sistemi), Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü idaresinde 2013 yılından bu yana hizmet vermektedir. DMİS'in mali raporlamalar ve bazı teknik işlemler bakımından zaman zaman aksamalara ve gereksiz iş yüküne neden olduğu görülse de bu uygulama Müdürlüğümüzde yürütülen tüm döner sermaye işlemlerinin online olarak kayıt altında tutulmasına imkan tanımaktadır. Ülke genelinde pek çok kullanıcı tarafından sunulan yapıcı eleştiri ve katkılarla bu sistemin daha verimli çalışacağı beklenmektedir. Özellikle satın alma işlemlerinde görülen KDV'siz hesaplama yöntemi, DMİS'in sistemsel işleyişi nedeniyle değil, yasal olarak işletmelerimizin KDV mükellefi olmalarından ötürü KDV indiriminden faydalanabilmesiyle ilgili bir durumdur. Bu nedenle DMİS, aksi yönde istisnai durumlar oluşmadıkça KDV tutarlarını bütçe giderlerine dâhil etmemektedir. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün personel ihtiyacı, çeşitli zamanlarda Üniversite Yönetimine şifahen arz edilmiş ancak personel yetersizliği nedeniyle henüz personel görevlendirilmesi mümkün olamamıştır. Kurumumuza yapılacak yeni atamalar neticesinde Üniversite Yönetimimiz tarafından Müdürlüğümüze personel tahsisi yapılacağı ifade edilmiştir. Gerek iş ve işlemlerin kesintisiz ve daha etkin bir biçimde yürütülmesi ve gerekse de yeterli düzeyde bir iç denetim faaliyetinin yapılması amacıyla Müdürlüğümüze personel tahsisinin yapılması hususu Üniversite yönetimimizin gündeminde yer almaktadır. Denilmiştir. Sonuç olarak Maliye Bakanlığı tarafından döner sermaye işletmelerinin kullanımı için hazırlanan Döner Sermaye Yönetim Bilgi Sisteminin değişen mevzuat, gelişen teknoloji doğrultusunda ihtiyaçları karşılayacak şekilde güncellenmesi; sağlıklı mali veriler, raporlar ve karşılaştırmalı sonuçlara zamanında ulaşılmasını sağlayacak düzenlemelerin yapılması, bunun yanısıra iç kontrol sisteminin kurulması gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 7. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI 01 DÖNEN VARLIKLAR 1.200.012,27 03 KISA VADELI YABANCI KAYNAKLAR 60.396,82 10 HAZIR DEGERLER 987.711,30 33 DIGER BORÇLAR 11.747,47 102BANKALAR HESABI 987.711,30 336DIGER ÇESITLI BORÇLAR HESABI 11.747,47 103VERİLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMİRLERİ HESABI (-) 0,00 36 ÖDENECEK DIGER YÜKÜMLÜLÜKLER 48.649,35 15 STOKLAR 199.394,57 360ÖDENECEK VERGI VE FONLAR HESABI 48.649,35 150İLK MADDE VE MALZEME HESABI 199.394,57 362ÖDENECEK DÖNER SERMAYE YÜKÜMLÜLÜKLERI HESABI0,00 19 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR 12.906,40 5 ÖZ KAYNAKLAR 1.171.508,45 190DEVREDEN KATMA DEĞER VERGİSİ HESABI 12.906,40 50 ÖDENMİŞ SEMAYE 50,00 02 DURAN VARLIKLAR 31.893,00 500SEMAYE HESABI 50,00 25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 24.513,00 57 GEÇMIS YILLAR KARLARI 1.313.228,97 253TESİS MAKİNE VE CİHAZLAR HESABI 15.450,00 570GEÇMIS YILLAR KARLARI HESABI 1.313.228,97 255DEMİRBAŞLAR HESABI 9.063,00 58 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI (-) -23.115,41 26 MADDI OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 7.380,00 580GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI HESABI (-) -23.115,41 267DIGER MADDI OLMAYAN DURAN VARLIKLAR HESABI7.380,00 59 DÖNEM NET KARI/ZARARI -118.655,11 590DÖNEM NET KÂRI HESABI 87.270,86 591DÖNEM NET ZARARI HESABI (-) -205.925,97 1.231.905,27 1.231.905,27 A.İ.Ç.Ü. 2017 Döner Sermaye Faaliyetleri Bilançosu AKTİF PASİF TOPLAM TOPLAM
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 A- BRÜT SATISLAR 1.105.571,29 1- Yurt Içi Satıslar 1.105.571,29 2- Yurt Dısı Satıslar 0,00 3- Diger Gelirler 0,00 B- SATIS INDIRIMLERI (-) 0,00 1- Satıstan Iadeler (-) 0,00 2- Satıs Iskontoları (-) 0,00 3- Diger Indirimler (-) 0,00 C- NET SATISLAR 1.105.571,29 D- SATISLARIN MALIYETI (-) 31.452,51 1- Satılan Mamüller Maliyeti (-) 0,00 2- Satılan Ticari Mallar Maliyeti (-) 0,00 3- Satılan Hizmet Maliyeti (-) 31.452,51 4- Diger Satısların Maliyeti (-) 0,00 BRÜT SATIS KARI ve ZARARI 1.074.118,78 E- FAALIYET GIDERLERI (-) 1.250.855,59 1- Arastırma ve Gelistirme Giderleri (-) 1.500,00 2- Pazarlama, Satıs ve Dagıtım Giderleri (-) 0,00 3- Genel Yönetim Giderleri (-) 1.249.355,59 FAALIYET KARI VEYA ZARARI -176.736,81 F- DIGER FAALIYETLERDEN OLAGAN GELIR ve KARLAR 58.081,70 1- Faiz Gelirleri 58.081,70 2- Konusu Kalmayan Karsılıklar 0,00 3- Menkul Kıymet Satıs Karları 0,00 4- Kambiyo Karları 0,00 5- Reeskont Faiz Gelirleri 0,00 6- Diger Olagan Gelir ve Karlar 0,00 G- DIGER FAALIYETLERDEN OLAGAN GIDER ve ZARARLAR (-) 0,00 1- Karsılık Giderleri (-) 0,00 2 - Menkul Kıymet Satıs Zararları (-) 0,00 3- Kambiyo Zararları (-) 0,00 4- Reeskont Faiz Giderleri (-) 0,00 5- Diger Olagan Gider ve Zararlar (-) 0,00 OLAGAN KAR VEYA ZARARLAR -118.655,11 H- OLAGANDISI GELIR ve KARLAR 0,00 1- Önceki Dönem Gelir ve Karları 0,00 2- Diger Olagandısı Gelir ve Karlar 0,00 I- OLAGANDISI GIDER ve ZARARLAR (-) 0,00 1- Çalısmayan Kısım Gider ve Zararları (-) 0,00 2- Önceki Dönem Gider ve Zararları (-) 0,00 3- Diger Olagandısı Gider ve Zararlar (-) 0,00 DÖNEM KARI VEYA ZARARI -118.655,11 J- DÖNEM KARI VERGI ve DIGER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARSILIKLARI (-) 0,00 A.İ.Ç.Ü. 2017 Döner Sermaye Faaliyetleri Gelir Tablosu
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30
AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 32
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 33 sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilir. Bu çerçevede, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesinin yayımladığı 2013-2017 dönemine ait Stratejik Plan, 2017 yılı Performans Programı ve 2017 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 34 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2017 yılı performans denetimi kapsamında Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesinin yayımladığı 2013-2017 dönemine ait Stratejik Plan, 2017 yılı Performans Programı ve 2017 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. 2017 yılı stratejik planın son uygulama yılıdır ve 2017 yılı performans programı ve faaliyet raporu yasal süreler içerisinde çıkartılmıştır. Denetim çalışmamsında genel anlamda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 35 maliyetlerin ilişkisi kurulmamaktadır. 4. 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu’nun 3/d maddesinde Üniversite, “Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul vb. kurum ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur” şeklinde tanımlanmaktadır. Üniversitelerin misyonu, vizyonu, temel değer ve ilkeleri doğrultusunda faaliyet alanları, ürün ve hizmetleri şunlardır: • Lisans ve lisansüstü düzeylerde eğitim - öğretim yapmak, • Bilimsel araştırma ve yayın yapmak, bilgi ve teknoloji üretmek, • Bilimsel ve teknik danışmanlık yapmak, • Toplumun kültürel ve sosyal açıdan gelişimine katkıda bulunacak faaliyetler yapmak. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Stratejik plan ve performans programında yer verilen amaç, hedef ve göstergelerin kurumun yetki ve sorumluluklarına uygun olduğu görülmüştür. 5. Stratejik planda. performans göstergeleri mevcut durum bilgisi ve nihai toplam hedeflenen miktar belirlenmelidir. Yıllık hedef miktarları toplam hedefin yıllara bölünmesi şeklinde olmalıdır. Aslında genel olarak hedeflerde % 100 nihai hedef olmalıdır. Oysa Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi stratejik planında bu belirlemeler yapılmamıştır. 6. Performans göstergelerinin gerçekleşmeme nedeni tam olarak açıklanmamıştır. 6. DENETİM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesi BULGU 1: Stratejik Planda Performans Programı Hazırlıklarında Güçlük Oluşturacak Sayıda ve Nitelikte Amaç ve Hedef Belirlenmesi Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2013-2017 yıllarını kapsayan Stratejik planında performans programı hazırlıklarında güçlük oluşturacak sayıda ve nitelikte amaç ve hedef belirlenmiştir. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Stratejik Planlara Dair Tebliğ’de, kamu idarelerince hazırlanmış olan stratejik planlarda yaygın yapılan eksikliklere ilişkin belirtilen hususlardan biri de, performans programı hazırlıklarında güçlük oluşturacak sayıda ve nitelikte amaç ve hedef belirlenmesi olduğu vurgulanmıştır. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2013-2017 yıllarını kapsayan Stratejik planında amaç sayısı makul olmakla birlikte hedef ve faaliyet sayısı çok fazladır. Stratejik Planın gerçekçi ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 36 gerçekleştirilebilir olmasını güçleştirmektedir. Bunun yansıması performans programında zaten görülmektedir. Performans programlarında Stratejik Plandaki bazı hedef faaliyet ve göstergeye yer verilmemiş, birçok hedefe de ulaşılamamıştır. Bunun yanı sıra Stratejik planda hedeflerin yıllar itibariyle planlaması yapılmamış olması hangi yılda ne kadar gerçekleşme sağlanacağı konusunda planın izlenmesini imkânsız hale getirmiştir. Dolayısıyla Stratejik planın yıllık uygulaması olan performans programı ve yıllık ve kümülatif gerçekleşmeleri gösteren faaliyet raporu ile stratejik planın bağlantısı sağlanamamıştır. Kamu idaresi cevabında; Üniversitemizin ilk Stratejik Planı olan 2013-2017 Dönemi Stratejik Planının uygulaması 2017 yılında bitmiştir. Üniversitemiz yeni planı Kalkınma Bakanlığı ile görüşülerek 2019-2023 Dönemi olarak hazırlanmıştır ve Stratejik Plan Hazırlık çalışmaları bitmiştir. Yeni dönem Stratejik Plan tespit edilen bulgular göz önünde bulundurularak ve Kamu İdareleri İçin Stratejik Planlama Kılavuzuna göre hazırlanmıştır. Sonuç olarak Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2013-2017 yıllarını kapsayan Stratejik planında: performans programı hazırlıklarında güçlük oluşturacak sayıda ve nitelikte amaç ve hedef belirlenmesi ve stratejik planda hedeflerin yıllar itibariyle planlanmamış olması sonucunda performans programı ve yıllık ve kümülatif gerçekleşmeleri gösteren faaliyet raporu ile stratejik planın bağlantısı sağlanamamıştır.Kamu idaresi cevabında,yeni dönem Stratejik Planının hazırlanmasında tespit edilen bulguların göz önünde bulundurulacağını belirtmiştir. B. Performans Programının Değerlendirilmesi BULGU 2: Performans Programında Stratejik Planda Yer Alan Bazı Hedeflere hiç yer verilmemesi ve izlenmemesi Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 yılı performans programının incelenmesinde performans programında stratejik planda yer alan bazı hedef ve faaliyetlere hiç yer verilmediği görülmüştür. Stratejik Planda performans göstergeleri tespit edilirken dönem içinde hangi faaliyetin hangi yılda ve ne kadar yapılacağı belirtilmediğinden başka bir deyişle ileri dönük planlama
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 37 yapılmadığından Performans Programının Stratejik Plana uygunluğu ve dönem içinde planın uygulaması değerlendirilememektedir. Öte yandan 2017 stratejik planlama döneminin son yılıdır. 2017 yılı performans programı ve faaliyet raporu dönemin kümülatif gerçekleşmelerini yansıtmalıdır. Performans Programı, Stratejik Planın yıllık uygulamasına ilişkindir ve Stratejik Planda yer verilen amaç ve hedef ve gösterge tanımlarını aynen işlemesi gerekir. Plandan, yıllık gösterge gerçekleşmeleri dışında bağımsız değildir. Stratejik planda yıllık performans hedefleri belirtilmeli ve performans programında bu hedefler onaysız olarak değiştirilmemelidir. Kamu idaresi cevabında; Üniversitemizin mevcut Stratejik Planında(2013-2017) yer alan bazı amaç ve hedeflere ait performans göstergelerinin net, anlaşılır ve ölçülebilir bir biçimde belirlenmemesi nedeniyle Performans Programı ve Faaliyet Raporunda bu amaç ve hedeflere ilişkin verilere yer verilememiştir. Sonuç olarak Üniversitenin mevcut Stratejik Planında(2013-2017) yer alan bazı amaç ve hedeflere ait performans göstergelerinin net, anlaşılır ve ölçülebilir bir biçimde belirlenmemesi nedeniyle Performans Programı ve Faaliyet Raporunda bu amaç ve hedeflere ilişkin verilere yer verilemediği belirtilmiştir. Yeni dönem Stratejik plan uygulamalarında yıllık performans hedefleri belirtilmeli ve performans programında bu hedefler işlenmelidir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesi BULGU 3: Faaliyet Raporunun Stratejik Planın Gerçekleşmesine İlişkin Yeterli Bilgi İçermemesi ve Hedefin Altındaki Gerçekleşmeler İçin Geçerli Nedenler Belirtilmemesi Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 yılı İdare Faaliyet Raporunun incelenmesinde sadece 2017 Performans Programında yer alan amaç, hedef ve göstergelere ilişkin gerçekleşmelerin bulunduğu görülmüştür. Oysa Stratejik Planın son yılı olması nedeniyle tüm planlama döneminin değerlendirilebilmesi açısından tüm plana ilişkin sonuçları kapsaması gerekmektedir. Bunun yanısıra Faaliyet Raporunda 2017 yılı için, birçok göstergede hedeflenen
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 38
sonuca ulaşılamadığı ve hedefe ulaşılamayan göstergelerin için geçerli ve ikna edici nedenler
belirtilmediği görülmektedir.
Yukarıda belirtilen durumdaki hedef ve göstergeler aşağıdadır.
Amaç/Hedef ve gösterge
Performans
Programında
öngörülen
hedef
Faaliyet
Raporunda
raporlanan
gerçekleşme
Gerçekl
eşme
hedefin
altında
mı?
Evetse
Faaliyet
Raporu
performans
düşüklüğü
için neden
sunuyor mu?
Nedenler
ikna
edici ve
geçerli
mi?
AMAÇ 1 EĞITIM VE ÖĞRETIM
KALITESINI ARTTIRMAK
Performans Hedefi 1.1
Akademik personelin mesleki ve bilimsel
yetkinliğini arttırmak
Gösterge 2 Verilen bilimsel araştırma projesi
sayısı 40 20 Evet hayır
Hedefin
gerçekleşmemesi
ile ilgili bilgi
bulunmamaktadı
r Performans hedefi1.2 Yurtdışı araştırma
imkânlarından yararlanan
öğretim üyesi sayısını arttırmak
Gösterge 1 Erasmus kapsamında
yurtdışına giden öğretim üyesi sayısı 15 10 Evet
neden
gösterilmeden
sadece gerçekleşme
oranı belirtilmiş
Performans Hedefi 1.5
Teknolojik ve yenilikçi eğitim
imkânlarını artırmak, uzaktan eğitime
başlamak
Gösterge 1 Laboratuvar sayısı 2 0
evet
neden belirtilmemiş.
Gösterge 4 Akıllı tahta sayısı evet
neden belirtilmemiş.
Gösterge 5 Üye olunan veri tabanı sayısı 4 0 evet neden belirtilmemiş
Gösterge 6 Veri tabanlarının kullanım oranı
0,30 0
evet
neden belirtilmemiş
Gösterge 7 Açılan uzaktan eğitim programı
sayısı
1 0 neden belirtilmemiş.
Gösterge 8 Uzaktan eğitim programlarına
kayıtlı öğrenci sayısı
80 0
evet
neden belirtilmemiş.
AMAÇ 5 SUNULAN HIZMETLERIN
SAYISINI VE KALITESINI ARTTIRMAK
Performans Hedefi 5.2 Bilgi işlem
hizmetlerinin arttırılması
Gösterge 2 Kullanılan yazılım ve donanım
sayısı
35 10 evet Neden belirtilmemiş
Performans Hedefi 5.3 Kütüphanedeki
bilgi ve belge kaynaklarını arttırmak ve
erişimi kolaylaştırmak
Gösterge 1 Abone olunan on-line veri tabanı
sayısı
35 0 evet Online very tabanı
istatistklerinin düşük
olması ve
maliyetlerin yüksek
olması
Hayır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 39
Gösterge 2 Kütüphane hizmetlerinden
yararlanan personel ve öğrenci sayısı
11.500 7230 evet Neden belirtilmemiş hayır
Performans Hedefi 5.4 Basın-yayın ve
halkla ilişkiler hizmetlerini geliştirmek
Gösterge 1 Hazırlanan üniversite tanıtım
materyali sayısı
20 11 Evet Bütçe imkanlarının
yetersiz olması
hayır
17.03.2006 tarih ve 26111 sayılı Resmi Gazete ‘de yayımlanan Kamu İdarelerince
Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik’in 4’üncü bölümünün 18’inci
maddesinin c bendinin 2’nci fıkrasında
“2) Performans bilgileri başlığı altında, idarenin stratejik plan ve performans
programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan
performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların
nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara ilişkin değerlendirmelere yer verilir.”
Hükmü yer almaktadır.
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 yılı İdare Faaliyet Raporunda yukarıdaki hükme
uyulmadığı, tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında; 2017 yılı İdare Faaliyet Raporunun incelenmesinde sadece
2017 yılı Performans Programında yer alan amaç, hedef ve göstergelere yer verildiği ayrıca
birçok göstergede hedeflenen sonuca ulaşılmamasıyla ilgili geçerli ve ikna edici nedenler
belirtilmediği tespit edilmiştir.
Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin
Raporlama İlkeleri başlıklı ikinci bölümünün Yıllık Olma ilkesi başlıklı dokuzuncu
maddesinde “Faaliyet Raporları bir mali yılın faaliyet sonuçlarını gösterecek şekilde
hazırlanır.” hükmü yer almaktadır. Bu hüküm doğrultusunda üniversitemiz 2017 Yılı İdare
Faaliyet Raporunda sadece ilgi yılın faaliyet sonuçlarına yer verilmiştir. Üniversitemizin
mevcut Stratejik Planında(2013-2017) yer alan bazı amaç ve hedeflere ait performans
göstergelerinin net, anlaşılır ve ölçülebilir bir biçimde belirlenmemesi nedeniyle Performans
Programı ve Faaliyet Raporunda bu amaç ve hedeflere ilişkin verilere yer verilememiştir.
İlgili mevzuat hükümleri gereğince İdare Faaliyet Raporunda yer alan amaç ve
hedeflerin gerçekleşme oranı ve gerçekleşememiş ise nedenleri birimlerden gelen Birim
Faaliyet Raporları esas alınarak hazırlanmıştır. Üniversitemizce tüm birimlere Birim Faaliyet
Raporu hazırlanma aşamasında dikkat edilmesi gerekilen konulara yönelik eğitim verilmiş ve
bundan sonraki dönemlerde hazırlanacak olan faaliyet raporlarında söz konusu bulgu dikkate
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 40 alınarak gerekli özen gösterilecektir. Sonuç olarak Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 İdare Faaliyet Raporunda planlama döneminin değerlendirilebilmesi açısından tüm plana ilişkin sonuçları kapsamadığı, hedeflenen sonuca ulaşılamadığı, hedefe ulaşılamayan göstergelerin için geçerli ve ikna edici nedenler belirtilmediği görülmektedir. Kamu idaresi cevabında, bundan sonraki dönemlerde hazırlanacak olan faaliyet raporlarında söz konusu bulgu dikkate alınarak gerekli özen gösterileceğini belirtmiştir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi Ve Değerlendirilmesi BULGU 4: Performans Bilgisinin Toplandığı, Analiz Edildiği ve Üretildiği Bir Veri Kayıt Sistemi Bulunmaması Kamu İdareleri için Stratejik Planlama Kılavuzuna göre faaliyet raporunun yayımlanmasından önce idarenin yıl boyunca gerçekleştirdiği faaliyetleri düzenli olarak izlemesi ve hedefler temelinde performansını ölçüyor olması gerekmektedir. Veri kayıt sistemi bir performans hedefi veya göstergeye yönelik tüm performans bilgisinin toplandığı, analiz edildiği ve üretildiği sürecin tamamıdır. Herhangi bir performans hedefi veya göstergeye ilişkin gerçekleşmenin ölçülmesi ve raporlanabilmesi için bu ölçümün nasıl yapılacağının belirlenmiş olması gerekir. Üniversitenin veri kayıt sistemi bulunmadığından performans bilgisinin raporlanmasında kullanılan sistemlerin değerlendirilmesinde bu sistemlerin tam ve doğru veri üretip üretmediği, veri sistemlerinin güvenilirliği, veri sistemleri üzerinde etkin ve risklere uygun iç kontroller oluşturup oluşturmadığı değerlendirilememiştir. Kamu idaresi cevabında; Üniversitemizde ilgili bakanlıklarca kullanıma açılmış olan bütün otomasyonların kullanımı için protokol imzalanmıştır. Üniversitemizin Mali İşlemleri; Kamu Bilişim Sistemi (Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Sistemi, Taşınır Kayıt Yönetim Sistemi, Elektronik Yolluk Bildirim Sistemi, Kamu Personel Harcamaları Yönetim Sistemi, KBS Kullanıcıları Raporları), E- bütçe, Muhasebe Bilişim Sistemi üzerinden yapılmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 41 Personel İşleri için Özlük İşleri Programı, Personel Bilgi Sistemi ve YÖKSİS, Yazı İşleri için EBYS, Öğrenci İşleri için Öğrenci Bilgi Sistemi, ek dersler için öğrenci bilgi sistemi ile entegre olan Ek Ders Otomasyonu kullanılmaktadır. Üniversitemizce yapılan tüm işlemlerde bu otomasyonlar kullanılmakta olup hazırlanan rapor ve programlarda otomasyondan alınan bilgiler kullanılmaktadır. Sonuç olarak Kamu idaresinin cevabında üniversitede kullanılan otomasyon sistemlerinin varlığından bahsedilmiştir. Ancak veri kayıt sistemi bir performans hedefi veya göstergeye yönelik tüm performans bilgisinin toplandığı, analiz edildiği ve üretildiği sürecin tamamıdır. Herhangi bir performans hedefi veya göstergeye ilişkin gerçekleşmenin ölçülmesi ve raporlanabilmesi için bu ölçümün nasıl yapılacağının belirlenmiş olması gerekir. Üniversitenin veri kayıt sistemi bulunmadığından performans bilgisinin raporlanmasında kullanılan sistemlerin değerlendirilmesinde bu sistemlerin tam ve doğru veri üretip üretmediği, veri sistemlerinin güvenilirliği, veri sistemleri üzerinde etkin ve risklere uygun iç kontroller oluşturup oluşturmadığı değerlendirilememiştir.