AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2018
İÇERİK AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 18
AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Üniversitenin 2017 yılında gerçekleşen Faaliyet Gelirleri Toplamı 290.334.404,25TL, Faaliyet Giderleri Toplamı 228.611.348,92TL’dir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. · Birleştirilmiş veriler defteri. · Geçici ve kesin mizan. · Bilanço. · Kasa sayım tutanağı, · Banka mevcudu tespit tutanağı, · Alınan çekler sayım tutanağı, · Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, · Teminat mektupları sayım tutanağı, · Değerli kağıtlar sayım tutanağı, · Taşınır kesin hesap cetveli ile taşınır hesabı icmal cetveli ve envanter defteri. · Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, · Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, · Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı İçin Yıl Sonunda Tamamen Amortisman Ayrılmaması Diğer duran varlıklar hesap grubunda yer alan hesaplar için yıl sonunda tamamen amortisman ayrılmadığı tespit edilmiştir. 2017 yılı kesin mizanına göre; 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı'nın borç bakiyesi 5.196.477,95 TL iken, buna denk olması gereken 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabı'nın alacak bakiyesi ise 4.990.022,50 TL olarak görünmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “29 Diğer duran varlıklar” başlıklı 211’inci maddesinde; “(2) Maddi duran varlık hesaplarında kayıtlı olup, çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren varlıklar ile bu varlıklardan amortismana tabi olanların ayrılmış amortisman tutarları bu hesap grubundaki ilgili hesaplara aktarılır. Bu şekilde aktarılan varlıkların kayıtlı değeri ile ayrılmış amortisman tutarı arasındaki fark kadar, aktarma işleminin yapıldığı dönem sonunda amortisman ayrılır.” denilmektedir. Söz konusu muhasebe kuralı, kullanılma olanağı kalmamış varlıkların kurum bilançosunda sanal bir değer oluşturmaması için önem arzetmektedir. Bu kural gereği, dönem sonunda 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabı arasındaki fark giderilecek şekilde amortisman ayrılması; bu hesapların eşitlenmesi gerekmektedir. Yukarıda açıklanan durum, kurum bilançosunun (Diğer Duran Varlıklar Başlığı), anılan iki hesap arasındaki fark olan, 206.455,45 TL tutarında olması gerekenden fazla görünmesine yol açmaktadır. Diğer taraftan, amortisman ayrıldığında faaliyet gideri
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 yapılacağından faaliyet giderleri de bahsi geçen fark kadar olması gerekenden düşük gerçekleşmiştir. 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabı arasındaki fark giderilecek şekilde amortisman ayrılması gerekir. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemiz Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı Muhasebe Birimince yapılan araştırma sonucunda, genel itibariyle hurdalara ait amortisman kaydının yapıldığı ancak aşağıdaki Tabloda gösterilen yıllarda karşılarında belirtilen tutarlar kadar amortismanın sehven ayrılmadığı tespit edilmiştir. Üniversitemizce kullanılmakta olan Maliye Bakanlığı’na ait Say2000i muhasebe sistemi 01.01.2018 tarihinden geçerli olmak üzere kaldırılmış olup, yerine Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Sistemi (BKMYS) ihdas edilmiştir. Ancak 21.05.2018 tarihine kadar Say2000i sisteminde yer alan 2017 yılı yılsonu bakiyeleri BKMYS ye Maliye Bakanlığı’nca devredilmediği için yeni sistemde 2018 yılı açılış kaydı yapılamamıştır. Ayrıca aynı tarih itibariyle BKMYS’de taşınır modülünün entegrasyonu sağlanmamıştır. Bu nedenlerden dolayı Bulguda belirtilen hatalara ilişkin düzeltme kayıtları yapılamamış olup, sistemdeki eksiklikler giderildiğinde ilgili düzeltme kayıtları yapılacaktır."denilmiştir. YI LLAR 294 HESAP BORÇ BAKİYESİ 299 HESAP ALACAK BAKİYESİ KÜMÜLATİ F FARK 20 15 2.775.125,08 2.774.244,29 880,79 20 16 3.748.127,25 3.747.246,46 880,79 20 17 5.196.477,95 4.990.022,50 206.455,45 Sonuç olarak 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına aktarılan varlıkların kayıtlı değeri ile bu varlıklar için ayrılmış amortisman tutarı arasındaki fark kadar, 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına kayıt yapılacağı belirtilmiş olup, bulgu konusu yapılan hususlara ilişkin yapılan çalışmalar takip eden denetimlerde izlenecektir
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 BULGU 2: Hurdaya Ayrılan Demirbaşların Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında Tutulması, Kayıtlardan Çıkarılmaması Üniversite bünyesinde, hurdaya ayrılan demirbaşların ve stokların yıldan yıla artış gösterdiği ve bu demirbaş ve stokların herhangi bir şekilde elden çıkarılmadığı tespit edilmiştir. 20 Mart 1971 tarihli ve 7-2156 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Resmi Daire ve İdareler ile İktisadi Devlet Teşekkülleri ile bunlara ait müessese ve iştiraklerinin her çeşit maden hurdaları ile bunların hurda haldeki alaşımlarının ve kullanılmayacak hale gelmiş bulunan muharrik ve müteharrik araçlarının, Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu Hurdasan A.Ş’ye satış yoluyla devri gerekmektedir. Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu Hurdasan A.Ş.’ye ya da Kimya Endüstrisi Kurumunun kendisi adına hurdayı toplamaya yetki verdiği bir işletmeye satılması; bu ikisinin mümkün olmaması halinde ise Hurdasan A.Ş fiyatları üzerinden Kamu İhale Kanunu hükümleri çerçevesinde satılması gerekmektedir. Kurumun 2015, 2016 ve 2017 yılı mali tablolarından alınan bilgiye göre; 294 nolu "Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabın”da 2015 yılında 2.775.125,08 TL, 2016 yılında 3.748.127,05 TL ve 2017 yılında 5.196.477,95 TL’lik hurda demirbaş kaydı mevcuttur. Yıllar itibariyle bu tür kullanılmayan, ekonomik ömrünü tamamlamış demirbaşların kayıtlardan çıkarılmadığı, satılmadığı tespit edilmiştir. Bu işlemlerin yapılmaması Kurumun mali tablolarındaki borç ve alacak toplamlarının büyümesine neden olmaktadır. Bu tür demirbaşların depolanması, saklanması kurum için bir maliyet oluşturmaktadır, ayrıca, bu demirbaşların değerleri zamanla daha da azalmaktadır. Dolayısıyla, yukarıda bahsedilen sakıncaları gidermek üzere, “Taşınır Mal Yönetmeliği’ne göre Komisyon kurulması, hurdaya ayrılacak, kayıttan düşülecek veya imha edilecek stoklar ve maddi duran varlıklar hakkında gerekçeli karar verilerek mezkur mevzuata göre bu işlemlerin tamamlanması ve kayıtlardan çıkarılması gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemiz birimlerince hurdaya ayrılan taşınırlar ilgili birim veya İdari Mali İşler Daire Başkanlığınca HURDASAN A.Ş.’ye veya 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri doğrultusunda satışı yapılmaktadır. İlgili birimlerce satılan hurdaya ayrılmış taşınırların detaylı ayrıntı listeleri Üniversitemiz Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı Muhasebe Birimine ulaştırılmadığından satış bedelleri ilgili gelir ve bütçe geliri hesaplarıyla ilişkilendirilmiş, ancak 294 ve 299 hesaplarla ilişkilendirilememiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Afyon Kocatepe Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7
Üniversitemizce kullanılmakta olan Maliye Bakanlığı’na ait Say2000i muhasebe
sistemi 01.01.2018 tarihinden geçerli olmak üzere kaldırılmış olup, yerine Bütünleşik Kamu
Mali Yönetim Sistemi (BKMYS) ihdas edilmiştir. Ancak 21.05.2018 tarihine kadar Say2000i
sisteminde yer alan 2017 yılı yılsonu bakiyeleri BKMYS ye Maliye Bakanlığı’nca
devredilmediği için yeni sistemde 2018 yılı açılış kaydı yapılamamıştır. Ayrıca aynı tarih
itibariyle BKMYS’de taşınır modülünün entegrasyonu sağlanmamıştır. Bu nedenlerden dolayı
Bulguda belirtilen hatalara ilişkin düzeltme kayıtları yapılamamış olup, sistemdeki eksiklikler
giderildiğinde ilgili düzeltme kayıtları yapılacaktır." denilmiştir.
Sonuç olarak hurdaya ayrılacak, kayıttan düşülecek veya imha edilecek stoklar ve
maddi duran varlıklar hakkında mezkur mevzuat hükümlerine göre işlem yapılacağı beyan
edilmiş olup, bulgu konusu yapılan hususlara ilişkin yapılan çalışmalar takip eden
denetimlerde izlenecektir
6. DENETİM GÖRÜŞÜ
Afyon Kocatepe Üniversitesi 2017 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve
tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm
önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE
DEĞERLENDİRMELER
BULGU 1: Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının Kullanılmaması
Nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatlardan bir yıldan uzun bir
süre içerisinde iade edileceklerin izlenmesinde 430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının
kullanılmadığı tespit edilmiştir.
27.12.2014 tarih ve 29218 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim
Muhasebe Yönetmeliği'nin "Hesabın niteliği" başlıklı 330 uncu maddesinde: "(1) Alınan
depozito ve teminatlar hesabı, mevzuatları gereği nakden veya mahsuben tahsil edilen
depozito ve teminatlardan bir yıldan daha uzun bir süre içinde iade edilecek olanların
izlenmesi için kullanılır." denilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Hesaplara ilişkin olarak yapılan incelemede, mevzuatları gereği nakden veya mahsuben tahsil edilen ve gerek faaliyet döneminde gerekse faaliyet dönemini takip eden dönemlerde iade edilecek olan depozito ve teminatların muhasebeleştirilmesi işlemlerinin, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 5 inci maddesi (b) fıkrasında yer alan dönemsellik ilkesine aykırı olarak yapıldığı tespit edilmiştir. Yevmiye kayıtlarının incelenmesi sonucu 430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı'nın çalıştırılmadığı anlaşılmıştır. Dönemsellik ilkesine uygun olarak 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı'nda bulunup, bir yıldan daha uzun bir süre içinde iade olunacak depozito ve teminatların 430- Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı'na aktarılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemiz Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı Muhasebe Birimince yapılan araştırma sonucunda, 2017 yılı içinde nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatlardan bir yıldan uzun bir süre içerisinde iade edileceklerin izlenmesinde 430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı yerine sehven 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı kullanıldığı tespit edilmiştir. Üniversitemizce kullanılmakta olan Maliye Bakanlığı’na ait Say2000i muhasebe sistemi 01.01.2018 tarihinden geçerli olmak üzere kaldırılmış olup, yerine Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Sistemi (BKMYS) ihdas edilmiştir. Ancak 21.05.2018 tarihine kadar Say2000i sisteminde yer alan 2017 yılı yılsonu bakiyeleri BKMYS ye Maliye Bakanlığı’nca devredilmediği için yeni sistemde 2018 yılı açılış kaydı yapılamamıştır. Bundan dolayı Bulguda belirtilen hatalara ilişkin 2017 yılı ve öncesine ait düzeltme kayıtları yapılamamış olup, sistemdeki eksiklikler giderildiğinde ilgili düzeltme kayıtları yapılacaktır. Bulgu konusuna ait 2018 yılına ilişkin düzeltme kayıtları yapılmış olup, ilgili 430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına ait yardımcı defter dökümü Ek’te sunulmuştur. Bundan sonra yapılacak işlemlerde ilgili depozito ve teminatlar hesapları kullanılacaktır." denilmiştir. Sonuç olarak bir yıldan daha uzun bir süre içinde iade olunacak depozito ve teminatlar için, 430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı'nın kullanılacağı ifade edilmiş olup bulgu konusu yapılan hususlara ilişkin yapılan çalışmalar takip eden denetimlerde izlenecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 BULGU 2: Maddi Olmayan Duran Varlıklar Grubundaki Hesapların Toplam Tutarı Kadar Amortisman Ayrılmaması Üniversite mali tabloları üzerinde yapılan incelemede, 26 nolu Mali Olmayan Duran Varlıklar Grubunda yer alan hesaplarda kayıtlı tutarların yıl sonlarında tamamına amortisman ayrılmadığı görülmüştür. 5018 sayılı Kanunun 49 ve geçici 3'üncü maddeleri gereğince Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanarak Bakanlar Kurulu’nun 03/05/2005 tarihli ve 2005/8844 sayılı kararıyla kabul edilen Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği 08/06/2005 tarihli ve 25839 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu Yönetmeliğin 27 nci maddesinde; “Yönetmelik kapsamına dahil kamu idarelerince muhasebe sistemine dahil edilen duran varlıklardan; arazi ve arsalar, yapım aşamasındaki sabit varlıklar, varlıkların elde edilmesi için verilen avans ve krediler ile sanat eserleri dışındakilerden hangilerinin amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı ve bunlara ilişkin esas ve usuller ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranları duran varlık çeşitlerine göre Bakanlıkça belirlenir.” hükmü yer almaktadır. Anılan Yönetmelik hükmü çerçevesinde, genel yönetim kapsamına dahil kamu idarelerinde muhasebe sistemine dahil edilen duran varlıklardan hangilerinin amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı ve bunlara ilişkin esas ve usuller ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranları duran varlık çeşitlerine göre 1 Nolu Genel Yönetim Muhasebe Tebliği ile belirlenmiştir. Bu tebliğe göre, aşağıdaki hesaplarda izlenen duran varlıklar, amortisman ve tükenme payına tabidir: 251 - Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 - Binalar Hesabı, 253 - Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 254 - Taşıtlar Hesabı, 255 - Demirbaşlar Hesabı, 256 - Diğer Maddi Duran Varlıklar Hesabı, 260 - Haklar Hesabı, 263 - Araştırma ve Geliştirme Giderleri Hesabı,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 264 - Özel Maliyetler Hesabı, 267 - Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı, 271 - Arama Giderleri Hesabı, 277 - Diğer Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar Hesabı, 294 - Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı. 10.01.2008 tarih ve 26752 sayılı Resmi Gazete ile yayımlanarak yürürlüğe giren Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği Genel Tebliğinin 5 inci maddesinde şu düzenleme yer almaktadır: "Ancak, maliyet bedeli, 18/1/2007 tarihli ve 26407 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği eki listede yer alan dayanıklı taşınırların her biri için 14.000 YTL’yi, taşınmazlar için 34.000 YTL’yi aşmayan duran varlıklar ile tutarına bakılmaksızın Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesap gruplarıyla 256-Diğer Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenen varlıklar için, amortisman oranı % 100 olarak belirlenmiştir. Diğer bir ifadeyle maliyet bedeli bu tutarlara kadar olan duran varlıklar, hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edilecektir." denilmektedir. Maddi olmayan duran varlıklar grubundaki hesapların toplam tutarı kadar amortisman ayrılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemiz Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı Muhasebe Birimince yapılan araştırma sonucunda, 260-Haklar Hesabında yer alan tutarların tamamına amortisman ayrıldığı görülmüştür. Ancak 264-Özel Maliyetler Hesabında yer alan 48.675,00-TL için amortisman ayrılmadığı tespit edilmiştir. Yapılan inceleme sonucu belirtilen tutarın ilgili harcama birimi tarafından ödeme emri belgesi üzerinde 630-Giderler Hesabına kaydedilmesi gerekirken sehven 264-Özel Maliyetler Hesabına kaydedilmesi sonucu ortaya çıktığı tespit edilmiştir. Üniversitemizce kullanılmakta olan Maliye Bakanlığı’na ait Say2000i muhasebe sistemi 01.01.2018 tarihinden geçerli olmak üzere kaldırılmış olup, yerine Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Sistemi (BKMYS) ihdas edilmiştir. Ancak 21.05.2018 tarihine kadar Say2000i sisteminde yer alan 2017 yılı yılsonu bakiyeleri BKMYS ye Maliye Bakanlığı’nca
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Afyon Kocatepe Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11
devredilmediği için yeni sistemde 2018 yılı açılış kaydı yapılamamıştır. Ayrıca aynı tarih
itibariyle BKMYS’de taşınır modülünün entegrasyonu sağlanmamıştır. Bu nedenlerden dolayı
Bulguda belirtilen hatalara ilişkin düzeltme kaydı yapılamamış olup, sistemdeki eksiklikler
giderildiğinde ilgili düzeltme kaydı yapılacaktır." denilmiştir.
Sonuç olarak 264-Özel Maliyetler Hesabında yer alan 48.675,00-TL için amortisman
ayrılacağı beyan edilmiş olup bulgu konusu yapılan hususlara ilişkin yapılan çalışmalar takip
eden denetimlerde izlenecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 8. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ 2017 YILI BİLANÇOSU AKTİF HESAPLAR 1 DÖNEN VARLIKLAR 39.968.469,38 10 HAZIR DEĞERLER 19.010.996,91 102 BANKA HESABI 16.368.613,19 104 PROJE ÖZEL HESABI 2.642.432,44 106 DÖVİZ GÖNDERME EMİRLERİ HESABI ( - ) -99,38 108 DİĞER HAZIR DEĞERLER HESABI 50,66 12 FAALİYET ALACAKLARI 12.244.805,48 120 GELİRLERDEN ALACAKLAR HESABI 11.676.351,24 121 GELİRLERDEN TAKİPLİ ALACAKLAR HESABI 568.454,24 14 DİĞER ALACAKLAR 969.572,21 140 KİŞİLERDEN ALACAKLAR HESABI 969.572,21 15 STOKLAR 1.001.159,25 150 İLK MADDE VE MALZEME HESABI 1.000.303,89 151 YARI MAMULLER- ÜRETİM HESABI 855,36 16 ÖN ÖDEMELER 6.741.935,53 162 BÜTÇE DIŞI AVANS VE KREDİLER HESABI 6.741.935,53 2 DURAN VARLIKLAR 5.515.917.574,24 22 FAALİYET ALACAKLARI 1.102.351,58 226 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 1.102.351,58 24 MALİ DURAN VARLIKLAR 2.120.000,00
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 241 MAL VE HİZMET ÜRETEN KURULUŞLARA YATIRILAN SERMAYELER HESABI 160.000,00 242 DÖNER SERMAYELİ KURULUŞLARA YATIRILAN SERMAYELER HESABI 2.000.000,00 247 SERMAYE TAAHHÜTLERİ HESABI (-) -40.000,00 25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 5.512.440.092,21 250 ARAZİ VE ARSALAR HESABI 4.870.428.973,89 252 BİNALAR HESABI 442.558.972,85 253 TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR HESABI 92.295.854,07 254 TAŞITLAR HESABI 2.548.095,12 255 DEMİRBAŞLAR HESABI 70.086.522,70 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) -121.875.730,30 258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABI 156.397.403,88 26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 48.675,00 260 HAKLAR HESABI 6.701.932,05 264 ÖZEL MALİYETLER HESABI 48.675,00 268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) -6.701.932,05 29 DİĞER DURAN VARLIKLAR 206.455,45 294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDİ DURAN VARLIKLAR HESABI 5.196.477,95 299 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI(-) -4.990.022,50 AKTİF TOPLAMI 5.555.886.043,62
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 PASİF HESAPLAR 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 6.578.930,22 32 FAALİYET BORÇLARI 1.920.767,56 320 BÜTÇE EMANETLERİ HESABI 1.920.767,56 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 1.882.759,21 330 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 650.394,61 333 EMANETLER HESABI 1.232.364,60 36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 2.775.403,45 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABI 2.628.363,99 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ HESABI 144.879,41 362 FONLAR VEYA DİĞER KAMU İDARELERİ ADINA YAPILAN TAHSİLAT HES 2.160,05 4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 14.386.793,61 43 DİĞER BORÇLAR 58.061,94 430 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 58.061,94 47 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 14.328.731,67 472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI HESABI 14.328.731,67 5 ÖZKAYNAKLAR 5.534.920.319,79 50 NET DEĞER 5.334.201.663,21 500 NET DEĞER HESABI 5.334.201.663,21 57 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI 157.184.673,92 570 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI HESABI 157.184.673,92
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Afyon Kocatepe Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15
59 DÖNEM FAALİYET
SONUÇLARI 43.533.982,66
590 DÖNEM OLUMLU
FAALİYET SONUCU HESABI 43.533.982,66
PASİF TOPLAMI 5.555.886.043,62
Bilanço Dipnotları
910 ALINAN TEMİNAT
MEKTUPLARI HESABI 14.121.958,40
911 ALINAN TEMİNAT
MEKTUPLARI EMANETLERİ
HESABI
14.121.958,40
920 GİDER TAAHHÜTLERİ
HESABI 5.980.750,23
921 GİDER TAAHHÜTLERİ
KARŞILIĞI HESABI 5.980.750,23
948 BAŞKA BİRİMLER ADINA
İZLENEN ALACAKLAR
HESABI
20.951.231,14
949 BAŞKA BİRİMLER ADINA
İZLENEN ALACAK
EMANETLERİ HESABI
20.951.231,14
962 BİLİMSEL PROJELER
HESABI 3.465.893,30
963 BİLİMSEL PROJELER
KARŞILIĞI HESABI 3.465.893,30
993 Maddi Duran Varlıkların Kira
ve İrtifak Hakkı Gel 987.507,41
999 Diğer Nazım Hesaplar
Karşılığı Hesabı 987.507,41
FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU
EKONOMİK
KODLAR GELİRİN TÜRÜ TUTARI
60
0
GELİRLER
HESABI 290.334.404,25
60
0 03 Teşebbüs ve
Mülkiyet Gelirleri 17.632.942,78
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Afyon Kocatepe Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16
60
0 04
Alınan Bağış ve
Yardımlar ile Özel
Gelirler
257.202.957,77
60
0 05 Diğer Gelirler 14.447.734,75
60
0 11
Değer ve Miktar
değişimleri
Gelirleri
1.050.768,95
GELİRLER
TOPLAMI 290.334.404,25
EKONOMİK
KODLAR GİDERİN TÜRÜ TUTARI
63
0 GİDERLER HESABI 246.800.421,59
63
0 01 Personel Giderleri 137.516.858,11
63
0 02
Sosyal Güvenlik
Kurumlarına Devlet
Primi Giderleri
20.395.933,38
63
0 03 Mal ve Hizmet Alım
Giderleri 45.244.359,57
63
0 05 Cari Transferler 6.151.165,12
63
0 07 Sermaye Transferleri 2.300.000,00
63
0 11 Değer ve Miktar
Değişimleri Giderleri 2.362.157,90
63
0 12
Gelirlerin Ret ve
İadesinden
Kaynaklanan Giderler
442.762,32
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Afyon Kocatepe Üniversitesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17
63
0 13 Amortisman Giderleri 25.272.773,02
63
0 14 İlk Madde ve Malzeme
Giderleri 4.991.262,35
63
0 25
Kamu İd Bedelsiz
Olarak Devr Mali
Olmayan Var Kay Gid
1.650,02
63
0 30 Proje Kapsamında
Yapılan Cari Giderler 2.119.619,20
63
0 99 Diğer Giderler 1.880,60
GİDERLER
TOPLAMI 246.800.421,59
GELİRLER
TOPLAMI 290.334.404,25
GİDERLER
TOPLAMI 246.800.421,59
FAALİYET
SONUCU 43.533.982,66
AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Döner Sermaye İşletme Birimlerinde Gelir Gider Dengesinin Gözetilmemesi Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Birimlerinin Gelir Tablolarının incelenmesi sonucu; 2017 yılsonu itibari ile Tıp Fakültesi Uygulama ve Araştırma Hastanesinin 4.464.202,86 TL, Diş Hekimliği Fakültesinin 266.781,75TL, Veteriner Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinin 165.911,36TL, Eğitim Fakültesinin 38.137,83TL, Beden Eğitimi ve Spor Yüksek Okulunun 30.426,42TL, Veteriner Fakültesinin 19.328,21TL, Teknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezinin 9.488,95TL, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinin 9.322,30TL,Tıp Fakültesinin 8.273,46TL, Enformatik Bölümünün 5.389,15TL, Jeotermal Uygulama ve Araştırma Merkezinin 4.041,05TL, Hukuk Fakültesinin 3.696,66TL, Afyon Meslek Yüksek Okulunun 2.998,12TL, Sultandağı Meslek Yüksek Okulunun 1.474,58TL, Kariyer Danışmanlık Eğitim, Uygulama ve Araştırma Merkezinin 999,43TL, Uzaktan Eğitim Meslek Yüksek Okulunun 998,73TL, Turizm Fakültesinin 794,18TL, Gıda Kontrol Araştırma ve Uygulama Merkezinin 152,68TL zarar ettiği anlaşılmıştır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin “h” fıkrasında: “Döner sermaye işletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılması esastır. Yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesi zorunludur.” denilmiştir. Üniversite Döner Sermaye İşletme Birimlerinde mevzuatın öngördüğü şekilde gelir- gider dengesinin gözetilmesi gerekir. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemiz Döner Sermaye İşletme Müdürlüğüne bağlı döner sermaye birimlerinin hesapları, Maliye Bakanlığınca 01/05/2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği” hükümleri doğrultusunda muhasebeleştirilmekte ve raporlanmaktadır. Bu konuda Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünce kontrol ve organize edilen DMİS Muhasebe Sistemi kullanılmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 Bu kapsamda bulguda zarar ettiği bildirilen döner sermaye birimlerinin bilançoları tarafımızca incelenmiş olup, Araştırma ve Uygulama Hastanesi döner sermayesi dışındaki tüm birimlerimizin döner sermaye hesaplarındaki öz kaynaklarının ( + ) bakiye verdiği görülmektedir. Yani ilgili birimler, borçlanmalar dahil sermaye + geçmiş yıllar karları toplamından daha az harcama yapmış olup, toplamda 2017 yılı sonu itibariyle zarar etmediği ekli belgelerde gösterilmiştir. Sonuç olarak; Üniversitemiz Döner Sermaye İşletme Müdürlüğüne bağlı Döner Sermaye Birimlerince yapılan faaliyetler, mevzuatta öngörülen şekilde gelir-gider dengesi gözetilerek gerçekleştirilmiştir." denilmiştir. Sonuç olarak Döner Sermaye Birimlerinde yapılan faaliyetlerde, mevzuatın öngördüğü şekilde gelir-gider dengesinin gözetildiği ifade edilmiştir. Üniversitenin döner sermaye birimlerine ilişkin olarak olarak gönderdiği cevap eki tablonun 2017 yılına ilişkin kısmı aşağıdadır. Birimler 2017 590 591 Dön em Net Karı Hesabı(+) Dönem Net Zararı Hesabı(-) Afyon İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi 0,00 9.322,80 Afyon Meslek Yüksekokulu 0,00 2.998,12 Ahmet Necdet Sezer Araştırma ve Uygulama Hastanesi 0,00 4.454.202,86 Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu 0,00 30.426,42 Diş Hekimliği Fakültesi 0,00 266.781,75 Eğitim Fakültesi 0,00 38.137,83 Enformatik Bölüm Başkanlığı 0,00 5.389,15 Gıda Kontrol Araştırma ve Uygulama Merkezi 0,00 152,68 Hukuk Fakültesi 0,00 3.696,66
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 Jeotermal Mineralli Sular ve Maden Kayn.Uygu. Ve Araş.Merk. 0,00 4.041,05 Kariyer Danışmanlık Eğitimi Uyg.ve Arş.Merk. 0,00 999,43 Sultandağı Meslek Yüksekokulu 0,00 1.474,58 Teknoloji Uygulama Araştırma Merkezi 0,00 9.488,95 Tıp Fakültesi 0,00 8.273,46 Turizm Fakültesi 0,00 794,18 Uzaktan Eğitim Meslek Yüksekokulu 0,00 998,73 Veteriner Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi 0,00 165.911,36 Veteriner Fakültesi 0,00 19.328,21 GENEL TOPLAM 0,00 5.032.417,72 Tablodan da açıkça görüldüğü üzere söz konusu işletme birimleri 2017 yılında zarar etmiştir. Zira Döner sermaye hesaplarındaki öz kaynakların ( + ) (alacak) bakiye verdiğinden bahsedilse de bu, işletmelerin 2017 yılında zarar etmediği anlamına gelmemektedir. Yıllar itibariyle dönem net zararı toplamı sermayeye eşit oluncaya kadar öz kaynaklar (+) bakiye (alacak bakiyesi) verecektir. Kaldı ki öz kaynaklarda belirli yıl aralıklarında artış olması, bu yılların hepsinde kar edildiği anlamına da gelmemektedir. Belirli yıl aralıklarında bazı yıllar kar, bazı yıllar zarar edilmiş olabilir. Kar toplamı zarar toplamından fazla ise, bu durumda öz kaynaklar artacaktır. Üniversite Döner Sermaye İşletme Birimlerinde mevzuatın öngördüğü şekilde gelir-gider dengesi gözetilmelidir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 BULGU 2: İç Kontrol Sisteminde Eksiklikler Olması İşletme birimlerinde, iç kontrol sisteminde eksiklikler olduğu görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun geçici 11'inci maddesinde; “Bu Kanun kapsamında kamu idarelerinde kurulmuş döner sermaye işletmeleri 31/12/2010 tarihine kadar yeniden yapılandırılır. Döner sermaye işletmeleri yeniden yapılandırılıncaya kadar bunların bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması ve muhasebesi ile kontrol ve denetimi Maliye Bakanlığınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir. Fonların muhasebesi de bu Kanunun öngördüğü muhasebe sistemine göre yürütülür.” Hükümleri yer almaktadır. Döner sermaye işletmelerinin yeniden yapılandırılması, henüz gerçekleştirilmediğinden; bu işletmelerin kontrol ve denetiminin, yukarıda belirtilen hükümlere istinaden çıkarılan 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre yapılmaktadır. Bu Yönetmeliğin, “Tanımlar” başlıklı 3'üncü maddesinde; “Bu Yönetmelikte geçen; … ö) Ön Malî Kontrol: İşletmelerin gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerine ilişkin malî karar ve işlemlerinin; işletme bütçesine, kullanılabilir ödenek tutarına ve mevzuat hükümlerine uygunluğu ve kaynakların etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılması yönlerinden yapılan kontrolünü, … ifade eder.” “Denetim” başlıklı 13'üncü maddesinde; “(1) İşletmeler, ilgili idarenin denetim elemanları, Bakanlık ve Sayıştay tarafından denetlenir. (2) İşletmeler, ilgili idarelerin iç denetim kapsamında sayılırlar. Kanunun iç denetime ilişkin hükümleri ve ilgili mevzuat çerçevesinde ilgili idarelerin iç denetçileri tarafından iç denetime tabi tutulurlar.” “Hüküm bulunmayan hâller” başlıklı 599'uncu maddesinde; “Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hâllerde, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile 30/12/2006 tarihli ve 26392 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
T.C. Sayıştay Başkanlığı Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin genel esasları, kıyasen uygulanır.” denilmiştir. 5018 sayılı Kanun’un 11’inci maddesinde, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik'in 8’inci maddesinde ve Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği'nde; Üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin kurulmasından, işleyişinin gözetilmesinden, izlenmesinden ve Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden sorumlu oldukları ve bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri hükme bağlanmıştır. Kurumun iç kontrol sisteminin kurulmasına yönelik çalışmalar değerlendirildiğinde; İşletmede, iç kontrol organizasyon yapısının oluşturulmadığı, Kurumda, amaç ve hedeflerin gerçekleşmesini engelleyebilecek iç ve dış risklerin tanımlanmadığı, alınacak önlemlerin belirlenmediği ve kurumsal risk yönetim yapısının kurulmadığı, Hangi riskler için hangi kontrol faaliyetlerinin hangi birimler tarafından uygulanması gerektiğini belirten “Sorumlu Birim/Personel-Risk İlişkisi” nin kurulmadığı, İç kontrol sistemi konusunda eğitim ihtiyacına yönelik bir analizin yapılmadığı görülmüştür. İç kontrol sisteminin belirtilen mevzuata uygun şekilde kurulması gerekir. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitenin Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün harcama yetkilisi, Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Yönetmeliğinin 3 ncü maddesi uyarınca, Rektör'dür. Yine aynı maddeye göre “Rektör bu yetkisini uygun gördüğü ölçüde yardımcılarına, dekanlara veya enstitü, yüksekokul, meslek yüksekokulu ve araştırma ve uygulama merkezi müdürleri ile Rektörlük bölüm başkanlarına devredebilir.” Hükmüne istinaden, bu yetki belirlenen birim yöneticilerine devredilmiştir. Dolayısıyla da Gerçekleştirme Görevlileri ilgili Harcama Yetkilisi Vekillerince tespit edilmiştir. Maliye Bakanlığınca 01/05/2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan “Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği” ne göre döner sermaye birimlerinde görevli gerçekleştirme görevlileri bu görevlerini yaparken, aynı zamanda harcama ile ilgili ön mali kontrol görevlerini de yapmaktadırlar. Ancak, Üniversitemizde halen İç Kontrol Sistemi kurulmamış olduğundan, Üniversiteye bağlı bir birim olan Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü ve bağlı birimlerinde de iç kontrol mekanizması kurumsal anlamda kurulmamıştır. Ancak bütçe, ödenek gelir ve giderler ile ilgili muhasebe işlemlerinde, Maliye Bakanlığına bağlık Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğü, saymanlık hizmetlerini dolayısıyla da kontrol işlemlerini sürdürmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
26
Ayrıca, Üniversitemiz İç Denetim birimince bir program dahilinde denetimler yapılmaktadır."
denilmiştir.
Sonuç olarak Üniversitede halen İç Kontrol Sistemi kurulmadığından Üniversiteye
bağlı bir birim olan Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü ve bağlı birimlerinde de iç kontrol
mekanizmasının kurumsal anlamda kurulmadığı ifade edilmiştir.
Mevzuatın öngördüğü şekilde iç kontrol sistemi kurulmalıdır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
27
7. EKLER
EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI
AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2017 YILI
BİLANÇOSU
2017
AKTİF VARLIKLAR 31.028.613,01
I-DÖNEN VARLIKLAR 31.028.613,01
A-Hazır Dğerler 4.738.782,65
1-Kasa Hesabı
2-Bankalar 4.738.782,16
3-Diğer Hazır Değerler 0,49
B- Menkul Kıymetler
1-
C- Ticari Alacaklar 15.476.888,78
1-Alıcılar 15.301.393,03
2-Alacak Senetleri 38.359,33
3-Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı 136.881,09
4-Diğer Ticari Alacaklar Hesabı
5-Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı 255,33
D-Diğer Alacaklar 132.305,60
1-Personelden Alacaklar 29.268,64
2-Diğer Çeşitli Alacaklar 33.036,96
3-İşletmeler Arası 70.000,00
E- Stoklar 10.152.542,08
1-İlk Madde ve Malzeme 10.152.542,08
2-Ticari Mallar
F-Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri
1-
G-Gelecek Aylara Ait Giderler ve Gelir Tahakkukları 514.425,56
1-Gelecek aylara ait giderler 514.425,56
H-Diğer Dönen Varlıklar 13.668,34
1-Devreden Katma Değer Vergisi Hesabı 13.668,34
2-Sayım ve Tesellün Noksanları
DÖNEN VARLIKLAR TOPLAMI 31.028.613,01
II-DURAN VARLIKLAR 0,00
AKTİF (VARLIKLAR ) TOPLAMI 31.028.613,01
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
28
2017
PASİF ( KAYNAKLAR ) 31.028.613,01
I-KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 76.419.842,59
A-Mali Borçlar 70.000,00
1-İşletmeler Arası Mali Borçlar 70.000,00
B-Ticari Borçlar 63.442.246,63
1-Satıcılar 62.985.887,15
2-Alınan Depozito ve Teminatlar 456.359,48
3-Diğer Ticari Borçlar
C-Diğer Borçlar 629.049,21
1-Personele Borçlar 360.688,97
2-Diğer Çeşitli Borçlar 268.360,24
D-Alınan Avanslar 8.878.141,87
1- Alınan Sipariş Avansları 24.102,58
2-Alınan Diğer Avanslar Hesabı 8.854.039,29
E-Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakedişleri
1-
F-Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler 3.393.978,78
1-Ödenecek Vergi ve Fonlar 1.841.042,72
2-Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri 1.005,82
3-Ödenecek Döner Sermaye Yükümlülükleri 591.649,16
4-Ödenecek Döner Sermaye Katkı Payları 958.471,82
5-Katma Değer Vergisi Tevkifatı
6-Ödenecek Diğer Yükümlülükler 1.809,26
G-Borç ve Gider Karşılıkları 2.657,66
1-Kıdem Tazminatı Karşılığı 2.657,66
H-Gelecek Aylara Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları
1-Gelecek Aylara Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları
I-Diğer Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 3.768,44
1-Sayım Ve Tesellüm Fazlalıkları 3.768,44
KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR TOPLAMI 76.419.842,59
II-UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 5.036.452,44
A-Mali Borçlar
1-
B-Ticari Borçlar
1-Satıcılar
C-Diğer Borçlar
1-
D-Alınan Avanslar
1-Alınan Sipariş Avansları
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
29
2-Alınan Diğer Avanslar
E-Borç ve Gider Karşılıkları
1-
F-Borç Ve Gider Karşılıkları 5.036.452,44
1-Kıdem ve Tazminat Karşılığı Hesabı 5.036.452,44
UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR TOPLAMI 5.036.452,44
III-ÖZ KAYNAKLAR -50.427.682,02
A-Ödenmiş Sermaye 2.000.000,00
1-Sermaye 2.000.000,00
2-Ödenmemiş Sermaye (-)
B-Sermaye Yedekleri
1-
C-Kar Yedekleri
1-
D-Geçmiş Yıllar Karları 1.961.631,70
E-Geçmiş Yıllar Zararları (-) 49.668.824,28
F-Dönem Net Karı ( zararı ) -4.720.489,44
1-Dönem Net Karı 311.928,28
2-Dönem Net Zararı (-) 5.032.417,72
ÖZKAYNAKLAR TOPLAMI -50.427.682,02
PASİF ( KAYNAKLAR ) TOPLAMI 31.028.613,01
AFYON KOCATEPE ÜNİVESİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2017 YILI
GELİR TABLOSU
2017
A- BRÜT SATIŞLAR 125.047.489,19
1- Yurtiçi Satışlar 122.465.465,85
2- Yurtdışı Satışlar
3- Diğer Gelirler 2.582.023,34
B- SATIŞ İNDİRİMLERİ (-) 1.496.194,35
1- Satıştan İadeler (-) 1.494.586,52
2- Satış İskontoları (-)
3- Diğer İndirimler (-) 1.607,83
C- NET SATIŞLAR 123.551.294,84
D- SATIŞLARIN MALİYETİ (-) 108.934.543,69
1- Satılan Mamuller Maliyeti (-)
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
30
2- Satılan Ticari Mallar Maliyeti (-)
3- Satılan Hizmet Maliyeti (-) 108.934.543,69
4- Diğer Satışların Maliyeti (-)
BRÜT SATIŞ KARI VE ZARARI 14.616.751,15
E- FAALİYET GİDERLERİ (-) 18.563.959,75
1- Araştırma ve Geliştirme Giderleri (-) 497.664,23
2- Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri (-)
3- Genel Yönetim Giderleri (-) 18.066.295,52
FAALİYET KARI VEYA ZARARI -3.947.208,60
F- DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR VE KARLAR 234.119,84
1- İştiraklerden Temettü Gelirleri
2- Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri
3- Faiz Gelirleri 82.029,72
4- Komisyon Gelirleri
5- Konusu Kalmayan Karşılıklar
6- Menkul Kıymet Satış Karları
7- Kambiyo Karları
8- Reeskont Faiz Gelirleri
9- Faaliyetle İlgili Diğer Olağan Gelir ve Karlar 152.090,12
G- DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR (-) 0,00
1- Komisyon Giderleri (-)
2- Karşılık Giderleri (-)
3- Menkul Kıymet Satış Zararları (-)
4- Kambiyo Zararları (-)
5- Reeskont Faiz Giderleri (-)
6- Diğer Olağan Gider ve Zararlar
H- FİNANSMAN GİDERLERİ (-)
1- Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri (-)
2- Uzun Vadeli Borçlanma Giderleri (-)
OLAĞAN KAR VEYA ZARAR 234.119,84
I- OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR 272.389,73
1- Önceki Dönem Gelir ve Karları
2- Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar 272.389,73
J- OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR (-) 1.279.790,41
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Afyon Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
31
1- Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları (-)
2- Önceki Dönem Gider ve Zararları (-)
3- Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar (-) 1.279.790,41
DÖNEM KARI VEYA ZARARI -4.720.489,44
K- DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞ.YAS. YÜK. KARŞILIKLARI (-)
DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI -4.720.489,44