2016 - MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ.pdf

MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ 2016 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Ağustos 2017

İÇERİK MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 18

MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ......................... 1

2.  DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................... 3
   

3.  SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 3
   

4.  DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 3
   

5.  DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 5
   

6.  DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 6
   

7.  DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ........................... 7
   

8.  EKLER ........................................................................................................................................................ 10 
   

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Mustafa Kemal Üniversitesi, bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, özel bütçeli bir kuruluştur. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanır. Uygulama sonuçları ve muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre yapılır. Bu bağlamda bütçe uygulama sonuçlarını göstermek üzere anılan Yönetmeliğin 539’uncu maddesinde sayılan mali tablolar düzenlenmektedir. Muhasebe hizmetleri Maliye Bakanlığının Say2000i saymanlık otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir. Mustafa Kemal Üniversitenin 2016 yılında bütçe ile verilen toplam ödeneği 193.192.000,00 TL’dir. Yıl içerisinde 27.682.835,78 TL aktarma/ekleme yapılmış ve 7.550.427,00 TL düşülmüştür. Bütçe Kanunu ve Özel Kanun gereğince geçen yıldan devreden 200.000,00 TL özel ödenek bulunmaktadır. Neticede kullanılabilir bütçe ödeneği 213.324.408,78 TL olmuştur. Bu tutarın 182.645.581,99 TL’si harcanmıştır. Bu durumda bütçe gerçekleşme oranı % 86’dır. Bütçede 193.192.000,00 TL gelir tahmini yapılmıştır. Bütçe uygulama sonucunda 185.527.324,69 TL gelir elde edilmiştir. Gelir gerçekleşme oranı % 96,03 olmuştur. Mustafa Kemal Üniversitesinin 2016 mali tablolarına göre gelir ve gider durumu aşağıda gösterilmiştir. Tablo 1 – 2016 Yılı Bütçe Giderleri Gerçekleşmeleri (TL) AÇIKLAMA Başlangıç Ödeneği Toplam Ödenek Toplam Harcanan Bütçe Gerçekleşme Oranı ( % ) BÜTÇE GİDERLERİ TOPLAMI 193.192.000,00 213.324.408,78 182.445.581,99 % 86

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Tablo 2 – 2016 Yılı Bütçe Gelir Gerçekleşmeleri(TL) AÇIKLAMA Bütçe Tahmini Gerçekleşen Gelir Toplamı Gerçekleşme Oranı(%) BÜTÇE GELİRLERİ TOPLAMI 193.192.000,00 185.527.324,69 % 96,03 Kurumun 2016 yılı gerçekleşen faaliyet gelirleri toplamı 193.525.875,67 TL, faaliyet giderleri toplamı 180.096.885,09 TL'dir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. · Geçici ve kesin mizan · Bilanço · Kasa sayım tutanağı · Banka mevcudu tespit tutanağı · Teminat mektupları sayım tutanağı · Taşınır kesin hesap cetveli ile taşınır hesabı icmal cetveli · Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu · Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu · Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Üniversite Taşınmaz Gelirlerinin Özel Bütçeye Alınmaması Üniversiteye ait kantin ve kafeteryaların ihale mevzuatına uyulmadan ve kira bedeli tespit edilmeden Mustafa Kemal Üniversitesi İktisadi İşletmesine tahsis edildiği tespit edilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Gelir kaynakları” başlıklı 55’nci maddesinde; “Yükseköğretim üst kuruluşları, yükseköğretim kurumları ve bunlara bağlı birimlerin gelir kaynakları; a. Her yıl bütçeye konulacak ödenekler, b. Kurumlarca yapılacak yardımlar, c. Alınacak harç ve ücretler, d. Yayın ve satış gelirleri, e. Taşınır ve taşınmaz malların gelirleri, f. Döner sermaye işletmelerinden elde edilecek karlar, g. Bağışlar, vasiyetler ve diğer gelirlerdir” denilerek kantin ve kafeterya kira tutarlarının üniversitenin gelirleri arasında yer alacağı belirtilmiştir. Yukarıda yer alan mevzuat hükmünden anlaşılacağı üzere, Üniversite bünyesinde bulunan taşınmazların gelirlerinin özel bütçeye kaydedilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Bahse konu bulgu hakkındaki İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığının yazısı ile bu yazıya istinaden yapılan, İktisadi İşletmelere bağlı olarak faaliyet gösteren işyerlerinin 2016 yılı için tahakkuk eden kira bedeli sunulmuştur. Sonuç olarak Kurum tarafından gönderilen cevapta bulgumuzda belirtilen hususlara iştirak edildiği belirtilerek, 2016 yılında 136.772,00 TL olarak hesap edilen kira ve kafeterya gelirinin 26.05.2017 tarih ve 6251 sayılı muhasebe işlem fişi ile kayıtlara alındığı ifade edilmiştir. Kira bedeli 2017 mali yılı içinde kayıtlara alındığından 2016 yılı mali rapor ve tablolarında herhangi bir düzeltme işlemi olmamıştır. Ancak, yapılacak kiralama işlemlerinin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu usullerine göre yapılması gerekmekte olup, izleyen mali yıl içinde yapılacak ihale işlemleri bu bakımdan incelenecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Mustafa Kemal Üniversitesi'nin 2016 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tablolarının Denetim Görüşünün Dayanakları bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Tahsil Süresi Geçen Alacakların Tahsiline Yönelik Hukuki Sürecin Başlatılmaması Mustafa Kemal Üniversitesi tarafından 140 kodlu “Kişilerden Alacaklar Hesabında” bekleyen alacakların anapara ve faiz alacaklarının tahsil süresi geçmesine rağmen alacakların tahsiline ilişkin herhangi bir hukuki süreç başlatılmadığı ve alacaklardan bazılarının zamanaşımına uğratıldığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun “Zamanaşımı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “Kamu zararının meydana geldiği ve bu Kanunda belirtilen para cezalarının verilmesini gerektiren fiilin işlendiği yılı izleyen malî yılın başından başlamak üzere zamanaşımını kesen ve durduran genel hükümler saklı kalmak kaydıyla onuncu yılın sonuna kadar tespit ve tahsil edilemeyen kamu zararları ile para cezaları zamanaşımına uğrar.” hükmü yer almaktadır. 5018 sayılı Kanunun Zamanaşımı başlıklı 74 üncü maddesi ile bir yandan 6098 sayılı Borçlar Kanununda öngörülen 10 yıllık zamanaşımı süresi, zamanaşımını kesen ve durduran haller benimsenirken bir yandan da 6183 sayılı Amme Alacakları Tahsili Usulü Hakkında Kanunda öngörülen zamanaşımının başlaması ve bitmesindeki ilke ve esaslar benimsenmiştir. Kişilerden alacaklar hesabında kayıtlı olup, 6098 sayılı Borçlar Kanununa göre tahsil edilmesi gereken alacaklar, haksız suretle mal ediniminden dolayı açılacak dava, zarar görenin verdiğini geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her halde bu hakkın doğduğu tarihten başlayarak 10 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Söz konusu Kanuna göre zamanaşımı, alacağın vadesinin geldiği tarihten itibaren başlar; alacağın vadesinin dolması bir bildirime bağlı ise zamanaşımı, bu bildirimin yapılabileceği günden itibaren işlemeye başlar. Yukarıda açıklanan esaslara göre vezne, mutemet, tahsildar ve ambar açıklarında açığın öğrenildiği; yersiz ödemelerde dairesinin bildirmesi üzerine muhasebe biriminin öğrendiği; öğrenim giderleri gibi sözleşmeye bağlı alacaklarda taahhüdün bozulduğu, ilama bağlı alacaklarda ilamın borçluya tebliğ edildiği; harcama yetkilisi mutemedi avanslarından doğan

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 alacaklarda ilgili kanununda belirtilen mahsup süresinin bittiği, yolluk avanslarından doğan alacaklarda 6245 sayılı Harcırah Kanununda belirtilen mahsup sürelerinin dolduğu tarih zamanaşımının başlangıcıdır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 83’üncü maddesinin 10’uncu fıkrasının a ve c bentlerinde “a)Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre belirlenen alacaklar hakkında anılan Yönetmelikte belirtilen hükümlere göre işlem yapılır. c)11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununa göre tahsil edilmesi gereken alacaklar, haksız suretle mal ediniminden dolayı açılacak dava, zarar görenin verdiğini geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde bu hakkın doğduğu tarihten başlayarak 10 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Zamanaşımı söz konusu Kanunda belirtilen hâllerde kesilir. Zamanaşımının kesildiği durumlarda, kesilme tarihinden itibaren yeni bir zamanaşımı süresi işlemeye başlar. Ayrıca söz konusu Kanunda belirtilen hâllerde zamanaşımı durur. Bu durum ortadan kalktığında zamanaşımı, kaldığı yerden işlemeye devam eder.” denilmektedir. Kamu zararı, mali süreçte görev alanların asli sorumluluk konusudur. Zararın doğal yaptırımı tazmindir. Ancak, zararı kim vermiş ise o’nun tazmin etmesi asıldır. Kimse kimsenin zararını yüklenmez. Burada kamu görevlilerinin sorumluluğu verilen zararın, tazmin ve telafisini sağlamaktır. Bunu yapmadıkları, kamu alacağının tahsilini tehlikeye düşürdükleri veya zaman aşımına uğrattıkları takdirde, bu zararın kendilerine ödettirilmesinin gerekeceği de bilinen bir gerçektir. Kamu idaresi cevabında; Kamu İdaresi tarafından gönderilen cevapta, 24.11.2016 tarih ve E.65605 tarihli yazımız ile 140 hesap kodundaki Kişlerden Alacaklar Hesabında bekleyen ve 01.12.1998 tarihinden bu yana olan gerçek ve tüzel kişilerden alacakların listesinin Hukuk Müşavirliğimize iletilmesi ve söz konusu dosyaların hangi aşamada olduğunun veya sonuçlarının Daire Başkanlığımıza bildirilmesinin istenilmesi üzerine, 01.12.2016 tarih ve E.66986 sayılı Müşavirliğin cevabı yazısında, dosyaların bir çoğunun arşivde olduğu ve arşiv çalışmasının tamamlanması akabinde dosyaların tamamı hakkında bilgi verileceği Daire Başkanlığımıza iletilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 Bahse konu bulgu hakkındaki Müşavirliğimizin cevabı yazısında ise, 2012 yılından sonra sürüncemede bırakılarak zamanaşımına uğratılmış herhangi bir alacağın olmadığı, söz konusu tarihten öncesi için ise 08.07.2006 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürülüğe giren 5535 sayılı Bazı Kamu Alacaklarının Tahsil ve Terkinine İlişkin Kanun Kapsamında, Kanunun yürürlük tarihinden önceki dosya borçlularının kurumumuza müracatı sonucunda yapılandırma yapıldığı belirtilmiş olup, arşiv çalışmalarının sonuçlanması üzerine ise ilgi yazımıza istinaden söz konusu dosyaların hangi aşamada olduğu ve sonucunun Daire Başkanlığımıza bildirileceği belirtilmekte, ilgi mevzuat çerçevesinde zamanaşımına uğradığı tespit edilen bir alacağın tespit edilmesi halinde ise, oluşan kamu zararından bu mali süreçte görev alanların asli sorumluluğu bulunduğundan, tazmin yoluna gidileceği hususunda Daire Başkanlığımıza bilgi verilmiştir. Sonuç olarak Kurum tarafından gönderilen cevapta bulgumuzda belirtilen hususlara iştirak edildiği belirtilerek, alacak dosyalarına ilişkin kapsamlı çalışma yapılacağı, zamanaşımına uğratılmış alacaklar için ise sorumluluğu bulunan personele gerekli rücu işleminin yapılacağı ifade edilmiştir. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 8. EKLER Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları BİLANÇO AKTİF HESAPLAR PASİF HESAPLAR
1 DÖNEN VARLIKLAR
55.756.541,24 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 19.370.168,68 10 HAZIR DEĞERLER
19.021.100,44 32 FAALİYET BORÇLARI 506.249,00 102 BANKA HESABI
19.149.854,65 320 BÜTÇE EMANETLERİ HESABI 506.249,00 103 VERİLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMİRLERİ HESABI
-775.540,50 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 16.879.927,07 104 PROJE ÖZEL HESABI
646.786,25 330 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 372.388,20 108 DİĞER HAZIR DEĞERLER HESABI
0,04 333 EMANETLER HESABI 16.507.538,87 12 FAALİYET ALACAKLARI
29.095.590,17 36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 1.853.385,76 120 GELİRLERDEN ALACAKLAR HESABI
29.072.410,82 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABI 1.801.869,97 126 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI
23.179,35 361 ÖDENECEK SOS.GÜV. KESİN. HESABI 50.082,91 14 DİĞER ALACAKLAR
1.362.056,33 362 FON. VEYA DİĞ. KAMU İD. AD. YAP. TAHS. HES 1.432,88 140 KİŞİLERDEN ALACAKLAR HESABI
1.362.056,33 38 GELECEK AY. AİT GEL. VE GİDER TAHAKKUKLARI 119.257,31 15 STOKLAR
2.332.271,73 380 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER HESABI 119.257,31 150 İLK MADDE VE MALZEME HESABI
2.332.272,73 39 DİĞER KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR HESABI 11.349,54 16 ÖN ÖDEMELER
3.945.522,57 397 SAYIM FAZLALARI HESABI 11.349,54 162 BÜTÇE DIŞI AVANS VE KREDİLER HESABI
3.945.523,57 4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 143.306,62

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 2 DURAN VARLIKLAR 1.874.470.976,91 43 DİĞER BORÇLAR 23.306,62 22 FAALİYET ALACAKLARI 96.117,15 430 ALINAN DEPOZİTO 23.306,62
VE TEMİNATLAR HESABI 220 GELİRLERDEN ALACAKLAR HESABI
96.117,15 47 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 120.000,00 24 MALİ DURAN VARLIKLAR
0 472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI HESABI 120.000,00 242 DÖNER SER. KURULUŞLARA YAT. SERM.
4.310.928,31 5 ÖZ KAYNAKLAR 1.910.714.042,85 247 SERMAYE TAAHHÜTLERİ HESABI (-)
-4.310.928,31 50 NET DEĞER 1.813.694.141,82 25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 1.874.470.976,91 500 NET DEĞER HESABI 1.813.694.141,82 250 ARAZİ VE ARSALAR HESABI
1.491.675.611,76 57 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI 104.977.192,61 251 YERALTI VE YERÜSTÜ DÜZENLERİ HESABI
17.084.696,00 570 GEÇ. YILLAR OLUM. FAAL. SONUÇ. HESABI 104.977.192,61 252 BİNALAR HESABI 303.323.421,09 58 GEÇMİŞ YILLAR OLUMSUZ FAALİYET SONUÇLARI -21.386.282,16 253 TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR HESABI
65.445.914,50 580 GEÇMİŞ YIL. OLUMSUZ FAAL. SONUÇ. HS. ( - ) -21.386.282,16 254 TAŞITLAR HESABI
2.964.198,38 59 DÖNEM FAALİYET SONUÇLARI 13.428.990,58 255 DEMİRBAŞLAR HESABI
37.770.827,99 590 DÖNEM OLUMLU FAALİYET SONUCU HESABI 13.428.990,58 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - )
-110.271.585,44
258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABI
66.477.892,63
26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR
0,00
260 HAKLAR HESABI 3.806.842,46
268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - )
-3.806.842,46
29 DİĞER DURAN VARLIKLAR 0,00
294 ELDEN ÇIKAR. STOKLAR VE MAD. DUR. VARL.
4.992.572,98

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 HESABI
299 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - )
-4.992.572,98
AKTİF TOPLAMI 1.930.227.518,15 PASİF TOPLAMI 1.930.227.518,15
Bilanço Dipnotları:
910 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI HESABI 14.236.991,50 911 ALINAN TEMİNAT MEKT. EMAN. HS. 14.236.992,50 920 GİDER TAAHHÜTLERİ HESABI 40.128.430,03 921 GİDER TAAHHÜTLERİ KARŞILIĞI HESABI 40.128.431,03 948 BAŞKA BİRİMLER ADINA İZL. ALAC. HS. 1.643.861,72 949 BAŞKA BİR. ADINA İZL. ALAC. EMAN. HS. 1.643.862,72 962 BİLİMSEL PROJELER HESABI 5.458.446,47 963 BİLİMSEL PROJELER KARŞILIĞI HESABI 5.458.447,47 993 MADDİ DURAN VARLIKLARIN KİRA VE İRTİFAK HAKKI GEL 94.298,03 998 DİĞER NAZIM HESAPLAR HESABI 81.363,45
999 DİĞER NAZIM HESAPLAR KARŞILIĞI HESABI 175.661,48
FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU Hesap Kodu Yardımcı Hesap Yardımcı Hesap GİDERİN TÜRÜ 2014 2015 2016 Kod.1 Kod.2 TL Kr TL Kr TL Kr 630 1 1 Memurlar 83.368.572 95 103.878.069 43 93.694.086 23 630 1 2 Sözleşmeli Personel 783.331 13 986.734 67 1.024.554 91 630 1 3 İşçiler 331.571 99 377.952 38 532.717 50 630 1 4 Geçici Personel 1.446.766 08 1.750.249 81 1.225.799 28 630 1 5 Diğer Personel 516.993 12 549.097 18 661.904 93 630 2 1 Memurlar 13.981.526 64 15.563.102 70 14.688.059 23 630 2 2 Sözleşmeli Personel 149.896 83 184.837 99 175.297 01

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 630 2 3 İşçiler 72.683 73 85.352 86 90.555 22 630 2 4 Geçici Personel 275.465 32 284.691 78 209.022 62 630 2 5 Diğer Personel 15.935 85 17.821 09 25.329 21 630 3 2 Tüketime yönelik Mal ve Hizmet Alımları 7.889.428 34 8.417.877 77 7.294.701 96 630 3 3 Yolluklar 2.631.193 03 2.443.293 27 2.009.871 36 630 3 4 Görev Giderleri 185.144 17 108.173 14 242.305 43 630 3 5 Hzmet Alımları 9.736.552 04 11.205.866 01 12.082.993 41 630 3 6 Temsil ve Tanıtma Giderleri 195.897 73 25.828 37 25.992 94 630 3 7 Menkul Mal,Gayrimaddi Hak Alım,Bakım ve Onarım Giderleri 1.497.625 58 1.268.959 68 1.343.490 80 630 3 8 Gayrimenkul Mal Bakım ve Onarım Giderleri 1.600.765 91 1.892.541 71 1.214.708 36 630 5 1 Görev Zararları 1.407.617 35 2.000.000 00 2.404.935 35 630 5 2 Hazine Yardımları 0 0 826.000 00 2.136.000 00 630 5 3 Kar Amacı Gütmeyen Kuruluşlara Yapılan Transferler 483.133 74 447.754 80 382.783 18 630 5 4 Hane Halkına Yapılan Transferler 0 0 0 0 14.400 00 630 5 6 Yurtdışına Yapılan Transferler 7.678 96 0 0 0 0 630 7 1 Yurtiçi Transferleri 0 0 23.312 07 1.486.323 84 630 11 99 Diğer Değer ve Miktar Değişimleri Giderleri 3.182.321 41 369.451 26 131.377 55 630 13 1 Maddi Duran Varlıklar Amortisman 75.999.096 22 18.851.043 50 17.456.111 51 630 13 2 Maddi Olmayan Duran Varlıklar Amortisman 1.011.229 10 853.416 53 1.979.832 93 630 13 3 Diğer Duran Varlıkların Amortisman Giderleri 0 0 0 0 3.637.401 69 630 14 1 Kırtasiye Malzemeleri 828.923 56 661.714 17 620.007 89 630 14 2 Beslenme, Gıda Amaçlı ve Mutfakta Kullanılan Tüketim Malzeme 40.057 79 716 26 4.332 92 630 14 3 Tıbbı ve Labotuar Sarf Malzemeleri 720.777 17 94.803 10 75.721 44 630 14 4 Yakıtlar, Yakıt Katkıları ve Katkı Yağlar 1.256.835 61 1.285.711 85 742.522 21 630 14 5 Temizlenme Ekipmanları 247.762 38 372.710 17 302.245 39 630 14 6 Giyecek, Mefruşat ve Tuhafiye Malzemeleri 630.321 73 461.611 90 550.128 23

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 630 14 7 Yiyecek 16.318 68 138 02 0 0 630 14 8 İçecek 6.867 91 69 55 1.347 84 630 14 9 Canlı Hayvanlar 32.095 39 0 0 0 0 630 14 10 Zirai Maddeler 98.111 85 106.521 14 89.463 40 630 14 11 Yem 29.245 60 9.622 80 0 0 630 14 12 Bakım onarım veÜretim Malzemeleri 954.990 14 766.785 16 832.488 47 630 14 13 Yedek Parçalar 1.146.942 46 1.330.800 12 1.336.175 56 630 14 14 Nakil Vasıtaları Lastikleri 2.828 46 22.655 59 10.825 71 630 14 15 Değişim, Bağış ve Satış Amaçlı Yayınlar 1.485 83 121.738 78 30.826 8 630 14 16 Spor Malzemeleri Grubu 114.043 90 71.700 42 127.716 23 630 14 17 Basınçlı Ekipmanlar 7.527 92 2.670 87 13.799 00 630 14 99 Diğer Tüketim Amaçlı Malzemeler 286.628 17 296.584 32 41.840 46 630 20 2 Kişilerden Alacaklardan Silinenler 7.794 9.838 59 73.815 40 630 25 2 Öz Büt Kap Kamu İd Bedelsiz Ol Dev Var Kaynaklanan Giderler 0 0 218.988 56 2.608.732 15 630 25 3 Düz ve Den Kur Bedelsiz ol Devr Varlıklardan Kaynaklanan Giderleri 0 0 0 0 5.241.600 00 630 30 6 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 377.246 71 2.145.960 48 994.224 78 630 99 99 Yukarda Tanımlanamayan Diğer Giderler 96.715 16 53.211 70 228.515 48 GİDERLER TOPLAMI (A) 213.673.947 88 180.450.778 97 180.096.885 09 Hesap Kodu Yardımcı Hesap Yardımcı Hesap GELİRİN TÜRÜ 2014 2015 2016 Kod.1 Kod.2 TL Kr TL Kr TL Kr 600 3 1 Mal ve Hizmet Satış Gelirleri 13.013.468 01 14.047.246 23 5.581.971 82 600 3 6 Kira Gelirleri 193.143 61 559.161 12 244.168 39 600 3 9 Diğer Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 71.863 20 0 0 0 0 600 4 1 Yurt Dışından Alınan Bağış ve Yardımlar 896.639 15 1.799.031 53 1.050.279 59 600 4 2 Merkezi Yönetim Bütçesine Dahil İdarelerden Alınan Bağış ve Yar. 149.633.000 00 187.720.000 00 176.158.527 00 600 4 3 Diğer İdarelerden Alınan Bağış ve Yardımlar 334.628 89 129.936 88 150.771 65

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 600 4 4 Kurumlardan ve Kişilerden Alınan Yardım ve Bağışlar 2.513.843 20 886.566 56 452.065 47 600 4 5 Proje Yardımları 95.654 97 374.044 10 93.746 25 600 5 1 Faiz Gelirleri 1.014.347 55 540.999 36 927.281 82 600 5 2 Kişi ve Kurumlardan Alınan Paylar 3.220.511 48 4.149.848 55 4.292.892 62 600 5 3 Para Cezaları 40.270 97 61.075 54 34.799 96 600 5 9 Diğer Çeşitli Gelirler 18.561.256 53 8.767.432 41 4.425.023 65 600 11 99 Diğer Değer ve Miktar Değişimleri Gelirleri 3.137.854 67 431.748 12 217.194 60 600 25 1 Gen Büt Kap Kamu İd Bedelsiz Ol Al Mali Olmayan Var El Ed Gel 0 0 58.158 02 65.136 00 610 3 1 Mal ve Hizmet Satış Gelirleri 437.544 88 1.194.556 65 165.997 72 610 3 6 Kira Gelirleri 0 0 932 49 1.985 43 GELİRLER TOPLAMI (B) 192.287.665 72 218.329.759 28 193.525.875 67 FAALİYET SONUCU [A-B)] (+ / -) 21.386.282 16 37.878.980 31 13.428.990 58

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17

MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ....................... 18
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................. 19
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 19
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 19
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 21
6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 22
7. EKLER ........................................................................................................................................................ 29

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün, hesap ve işlemlerinin muhasebeleştirilmesi ile mali rapor ve tabloları, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 565'inci ve 573’üncü maddelerinde düzenlenen defter, cetvel ve tablolardan oluşmaktadır. Saymanlığın muhasebe kayıt işlemleri, Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. 2016 yılı bilançosunda sermayesi 1.786,37 TL olup, toplam aktif büyüklüğü 39.276.788,44 TL’dir. Döner sermaye gelir toplamı 93.763.398,56 TL, gider toplamı 101.129.641,51 TL olup, gelir tablosunda yılsonu itibariyle tahakkuk eden kar/zarar toplamı 6.378.766,61 TL'dir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Geçici ve kesin mizan  Bilanço  Kasa sayım tutanağı  Banka mevcudu tespit tutanağı  Teminat mektupları sayım tutanağı  Taşınır kesin hesap cetveli ile taşınır hesabı icmal cetveli  Bütçe giderleri ve ödenekleri tablosu  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırlması tablosu  Gelir tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Mustafa Kemal Üniversitesi'nin 2016 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Kurumlar Vergisi Mükellefiyetinin Tesis Edilmemesi Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde bulunan birimlerden kurumlar vergisi mükellefi durumunda olması gerekenlere ilişkin mükellefiyet işleminin tesis edilmediği tespit edilmiştir. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinin c bendinde iktisadi kamu kuruluşlarının kazançlarının kurumlar vergisine tabi olacağı belirtilmiştir. Mezkur Kanunun 2’nci maddesinde, “(1) Sermaye şirketleri: 29/6/1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş olan anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler ile benzer nitelikteki yabancı kurumlar sermaye şirketidir. Bu Kanunun uygulanmasında, Sermaye Piyasası Kurulunun düzenleme ve denetimine tâbi fonlar ile bu fonlara benzer yabancı fonlar sermaye şirketi sayılır. (2) Kooperatifler: 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa veya özel kanunlarına göre kurulan kooperatifler ile benzer nitelikteki yabancı kooperatifleri ifade eder. (3) İktisadî kamu kuruluşları: Devlete, il özel idarelerine, belediyelere, diğer kamu idarelerine ve kuruluşlarına ait veya bağlı olup, faaliyetleri devamlı bulunan ve birinci ve ikinci fıkralar dışında kalan ticarî, sınaî ve ziraî işletmeler iktisadî kamu kuruluşudur. ....
(6) İktisadî kamu kuruluşları ile dernek veya vakıflara ait iktisadî işletmelerin kazanç amacı gütmemeleri, faaliyetlerinin kanunla verilmiş görevler arasında bulunması, tüzel kişiliklerinin olmaması, bağımsız muhasebelerinin ve kendilerine ayrılmış sermayelerinin veya iş yerlerinin bulunmaması mükellefiyetlerini etkilemez. Mal veya hizmet bedelinin sadece maliyeti karşılayacak kadar olması, kâr edilmemesi veya kârın kuruluş amaçlarına tahsis edilmesi bunların iktisadî niteliğini değiştirmez” denilerek iktisadi işletmenin tanımı yapılmış ve muafiyeti etkilemeyen hususlar açıklanmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 1 seri nolu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin 2.3.1’inci bölümünde; “İktisadi kamu kuruluşları, kamu idare ve kuruluşlarına ait veya bağlı olan tüm iktisadi işletmeleri kapsar. Bu nedenle iktisadi kamu kuruluşları kavramı, hem kamu iktisadi teşebbüslerini hem de kamu kurum ve kuruluşlarına ait veya tabi olan veyahut bunlar tarafından kurulan veya işletilen iktisadi kuruluşlar ile döner sermayeli kuruluşları da kapsamına alır” denilmektedir. Tebliğin 2.4’üncü bölümünde; “İktisadi işletmenin belirlenmesinde Kanunun 2 nci maddesinin beşinci fıkrasında belirlenen koşullar dikkate alınacak olup işletmelerin belirgin özellikleri bağlılık, devamlılık ve faaliyetin ticari, sınai veya zirai bir mahiyet arz etmesidir. Diğer bir anlatımla iktisadi işletmenin unsurları, ticari faaliyetin de temel özelliklerinden olan, bir organizasyona bağlı olarak piyasa ekonomisi içerisinde bedel karşılığı mal alım-satımı, imalatı ya da hizmet ifaları gibi faaliyetlerdir” denilerek vergi mükellefiyeti noktasında iktisadi işletmelerin özellikleri belirtilmiştir. Mevzuatta belirtildiği üzere, döner sermaye işletmesi bünyesinde faaliyet gösteren birimlerden ticari, zirai ve sınai alanda faaliyet gösterenin, faaliyetleri yıl içinde süreklilik arz ediyorsa kazançların kurumlar vergisi mükellefiyeti kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Kurum tarafından bulgumuza gönderilen cevapta; Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bünyesinde faaliyet gösteren birimlerden ticari, zirai ve sınai alanda faaliyet gösteren ve faaliyetleri yıl içinde süreklilik arz eden birim olarak Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğü’nün Kurumlar Vergisi Mükellefi olması için işlemler başlatılmış ve, işlemlerin sonuçlanmasını müteakip ilgili birim Kurumlar Vergisi Mükellefi olarak işlemlerini sürdürecektir. Müdürlüğümüz bünyesinde faaliyet gösteren diğer birimler ticari, zirai ve sınai alanda faaliyet göstermediği ve faaliyetleri yıl içinde araştırma geliştirme faaliyetleri sonucunda artan ürünleri kurum yararına satılarak süreklilik arz etmeyecek şekilde değerlendirildiği birlikte konu edildiğinde Kurumlar Vergisi Mükellefiyeti hususunda tereddüte düşülmüş ve Gelir İdaresi Başkanlığı’na görüş sorulmuştur. Alınacak cevaba istinaden işlem yapılacak ve Başkanlığınıza bildirilecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 Sonuç olarak Kurum tarafından gönderilen cevapta bulgumuzda belirtilen hususlara iştirak edildiği belirtilerek, Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğü’nün kurumlar vergisi mükellefi olması için işlemlerin başlatıldığı belirtilmiş, diğer birimlerden tereddüt edilenler için Gelir İdaresi Başkanlığına görüş sorulduğu ifade edilmiştir. İzleyen mali yıl içinde kurumlar vergisi mükellefiyeti hususunda yapılan işlemler incelenecektir. BULGU 2: KDV Beyannamelerinin Hatalı Düzenlenmesi Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde faaliyette bulunan her birim tarafından aylık olarak Katma Değer Vergisi(KDV) beyannamesinin hazırlanıp bağlı bulunduğu vergi dairesine sunulması gerekirken, Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde faaliyet gösteren birimler arasında KDV mahsuplaşmasının yapılarak beyannamelerin hazırlandığı tespit edilmiştir.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun “Verginin Konusunu Teşkil Eden İşlemler” 1’nci maddesinin g bendinde; “Genel ve katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine, belediyeler ve köyler ile bunların teşkil ettikleri birliklere, üniversitelere, dernek ve vakıflara, her türlü mesleki kuruluşlara ait veya tabi olan veyahut bunlar tarafından kurulan veya işletilen müesseseler ile döner sermayeli kuruluşların veya bunlara ait veya tabi diğer müesseselerin ticari, sınai, zirai ve mesleki nitelikteki teslim ve hizmetleri” denilmektedir. Kanunun amir hükmünden anlaşılacağı üzere, üniversitelere ait veya tabi olan veyahut üniversiteler tarafından kurulan veya işletilen müesseseler ile döner sermayeli kuruluşların ticari, sınai, zirai ve mesleki nitelikteki teslim ve hizmetlerinin KDV’ye tabi tutulmuştur. Mezkur Kanunun 17’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile ikinci fıkrasının (a) bendinde sırasıyla; “Üniversitelerin ilim, fen ve güzel sanatları, tarımı yaymak, ıslah ve teşvik etmek amacıyla yaptıkları teslim ve hizmetlerin, (b) bendinde ise tiyatro, konser salonu, kütüphane, sergi, okuma ve konferans salonları ile spor tesisleri işletmek veya yönetmek suretiyle ifa ettikleri kültür ve eğitim faaliyetlerine ilişkin teslim ve hizmetlerin,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 Üniversitelerin hastane, nekahethane, klinik, dispanser, prevantoryum, sanatoryum, kan bankası ve organ nakline mahsus bankalar, anıtlar, botanik ve zooloji bahçeleri, parklar ile veteriner, bakteriyoloji, seroloji ve distofajin laboratuarları gibi kuruluşlar, öğrenci veya yetiştirme yurtları, yaşlı ve engelli bakım ve huzurevleri, parasız fukara aşevleri, düşkünevleri ve yetimhaneleri işletmek veya yönetmek suretiyle ifa ettikleri kuruluş amaçlarına uygun teslim ve hizmetleri ile bunlardan sağlık hizmeti sunanların teşhis ve tedaviye yönelik olarak birbirlerine yapacakları teslim ve hizmetleri” denilerek döner sermaye işletmesi birimlerinden KDV istisnası olan faaliyetler açıklanmıştır. Mevzuattan anlaşılacağı üzere, döner sermaye işletmesi bünyesinde kurulan birimler ilke olarak katma değer vergisi mükellefi kabul edilmiştir. Bununla birlikte, Kanunun vergi istisnasına ilişkin hükümleri çerçevesinde birim bazlı olarak vergi muafiyetinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu anlamda, KDV mükellefiyeti olan her birimin kendi yevmiye kayıtları dahilinde yapacakları hesaplamaya bağlı olarak hazırlayacakları beyannameleri izleyen ayın içinde vergi dairesine sunması gerekir. Kamu idaresi cevabında; Kurum tarafından bulgumuza gönderilen cevapta; Döner Sermaye İşletme Müdürlüğümüz bünyesinde faaliyette bulunan her birim tarafından aylık olarak Katma Değer Vergisi (KDV) beyannamesinin hazırlanıp bağlı bulunduğu Vergi Dairesine sunulması gerektiği bulgusu yapılmıştır. Ancak; 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun; 1/1 maddesinde, Türkiye'de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin; 1/3-g maddesinde, genel ve katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine, belediyeler ve köyler ile bunların teşkil ettikleri birliklere, üniversitelere, dernek ve vakıflara, her türlü mesleki kuruluşlara ait veya tabi olan veyahut bunlar tarafından kurulan veya işletilen müesseseler ile döner sermayeli kuruluşların veya bunlara ait veya tabi diğer müesseselerin ticari, sınai, zirai ve mesleki nitelikteki teslim ve hizmetlerinin KDV'ye tabi olduğu, 17 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde, üniversitelerin ilim, fen ve güzel sanatları, tarımı yaymak, ıslah ve teşvik etmek amacıyla yaptıkları teslim ve hizmetlerin, (b) bendinde ise tiyatro, konser salonu, kütüphane, sergi, okuma ve konferans salonları ile spor

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26 tesisleri işletmek veya yönetmek suretiyle ifa ettikleri kültür ve eğitim faaliyetlerine ilişkin teslim ve hizmetlerin, KDV'den istisna olduğu, 17 nci maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde de üniversitelerin hastane, nekahethane, klinik, dispanser, prevantoryum, sanatoryum, kan bankası ve organ nakline mahsus bankalar, anıtlar, botanik ve zooloji bahçeleri, parklar ile veteriner, bakteriyoloji, seroloji ve distofajin laboratuarları gibi kuruluşlar, öğrenci veya yetiştirme yurtları, yaşlı ve engelli bakım ve huzurevleri, parasız fukara aşevleri, düşkünevleri ve yetimhaneleri işletmek veya yönetmek suretiyle ifa ettikleri kuruluş amaçlarına uygun teslim ve hizmetleri ile bunlardan sağlık hizmeti sunanların teşhis ve tedaviye yönelik olarak birbirlerine yapacakları teslim ve hizmetlerin KDV'den istisna olduğu, 29/1-a maddesinde, mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan KDV'den, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça, faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen KDV'yi indirebilecekleri, 29/3 üncü maddesinde, indirim hakkının vergiyi doğuran olayın vuku bulduğu takvim yılı aşılmamak şartıyla, ilgili vesikaların kanuni defterlere kaydedildiği vergilendirme döneminde kullanılabileceği, 30/a maddesinde ise vergiye tabi olmayan veya vergiden istisna edilmiş bulunan malların teslimi ve hizmet ifası ile ilgili alış vesikalarında gösterilen veya bu mal ve hizmetlerin maliyetleri içinde yer alan katma değer vergisinin mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden indirilemeyeceği, hükme bağlanmıştır. 26/04/2014 tarihli ve 28983 sayılı KDV Genel Uygulama Tebliğinin "III-Matrah, Nispet ve İndirim/C.İndirim/4.2. Diğer Hallerde Kısmi Vergi İndirimi Uygulaması " başlıklı bölümünde ise; "İndirim hakkı tanınan ve tanınmayan işlemleri birlikte yapan mükellefler, alışlarında yüklendikleri vergileri, herhangi bir ayırım yapmaksızın tamamen o dönemde indirilebilir KDV hesabına intikal ettirirler. Daha sonra aynı dönemde, toplam satışlar içinde indirim hakkı tanınmayan işlemlerin oranı bulunur, bu oran, o dönemdeki toplam satışlar nedeniyle

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27 yüklenilen vergilere uygulanarak, istisna kapsamına giren işlemler dolayısıyla yüklenilen vergi miktarı hesaplanır. Bu şekilde bulunan vergisiz satışlara (kısmi istisna kapsamına giren işlemlere) ait yüklenilen vergiler, KDV beyannamesinin "İlave Edilecek KDV" satırına yazılır. İndirim hakkı tanınan ve tanınmayan işleri birlikte yapan mükellefler, müşterek genel giderler ile amortismana tabi iktisadi kıymetler nedeniyle yüklendikleri vergilerden, indirim konusu yapılacak olanlar ile indirim konusu yapılmayıp, gider hesaplarına aktarılacak olanları, bu bölümde belirtilen esaslara göre ayırıma tabi tutacaklardır." açıklamalarına yer verilmiştir. Buna göre, Üniversiteniz ve bağlı birimlerinde kurulan döner sermaye işletmelerimiz tarafından Katma Değer Vergisi Kanununun 17/1-a ve b maddesi ile 17/2-a maddesi kapsamında yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisinden istisna olacak, söz konusu istisna kapsamında yüklenilen KDV indirim konusu yapılmayacak olup, indirim konusu yapılmayan bu vergiler gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınabilecektir. Öte yandan indirim hakkı tanınan ve tanınmayan işlemlerin birlikte yapılması halinde söz konusu mal ve hizmet alışlarına ilişkin KDV, Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinin yukarıda yer alan bölümü kapsamında işleme tabi tutulacak olup, döner sermaye işletmemizin vergiye tabi işlemlerine ilişkin alış ve giderlere ait KDV'nin ise genel hükümler çerçevesinde indirim konusu yapılması gerektiği düşünülmektedir. Öte yandan, KDV Kanununun 40/1 inci maddesinde, katma değer vergisinin, bu Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça mükellefin yazılı beyanları üzerine tarh olunacağı, 43 üncü maddesinde ise katma değer vergisinin mükellefin iş yerinin bulunduğu yer vergi 'dairesince tarh olunacağı, mükellefin ayrı ayrı vergi dairelerinin faaliyet bölgelerinde işyerleri varsa, vergisinin gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesi tarafından tarh olunacaktır, hükümlerine yer verilmiştir. Buna göre, üniversitelerde yer alan fakülte, yüksekokul, enstitü ile araştırma ve uygulama birimleri bünyesinde kurulan döner sermaye işletmeleri tarafından katma değer vergisi yönünden bir vergilendirme dönemine ait işlemlerin, gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı bulundukları üniversite bazında kümülatif olarak tek bir KDV beyannamesi ile beyan edilmesi mümkün bulunmaktadır.
Konu ile ilgili olarak Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı’nın B.07.1.GİB.0.06.51.125.02.03-123 sayılı Muhasebat Genel Müdürlüğüne göndermiş olduğu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28 görüş yazısı yazımız ekinde gönderilmiştir. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü’nün bir tüzel kişilik olmadığından ve Mustafa Kemal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi ,Mustafa Kemal Üniversitesi Tarımsal Araştırma ve Uygu.Merk., Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dekanlığı, Mustafa Kemal Üniversitesi Sürekli Eğitim Uygu. ve Araşt. Merk. Müd., Mustafa Kemal Üniversitesi Türkçe Uygu.ve Araşt.Merk.(TÖMER), Mustafa Kemal Üniversitesi Bitki Sağlığı Kliniği Uygu.ve Araşt.Merk, Mustafa Kemal Üniversitesi Deneysel Araşt.Uygu. ve Araşt.Merk., Mustafa Kemal Üniversitesi Veteriner Fakültesi, Mustafa Kemal Üniversitesi Mimarlık Fakültesi, Mustafa Kemal Üniversitesi Teknoloji ve Araş. Gel. Uyg. ve Araş Merk., Mustafa Kemal Üniversitesi Bilgisayar Araş. ve Uyg. Müd. gibi alt birimlerden oluşması münasebeti ile bir birim kar eder iken diğer birim zarar etmektedir. Aynı İşletmenin aynı anda hem kar hem de zarar etmesinin mümkün olamayacağı düşünüldüğünden bu güne kadar KDV mahsuplaşması yapılarak işlem tesis edilmekte idi. Denetim raporunuza istinaden; Müdürlüğümüz bünyesinde faaliyet gösteren bütün birimler ticari, zirai ve sınai alanda faaliyet göstermediği ve faaliyetleri yıl içinde süreklilik arz etmediği için Mahsuplaşma yapılıp yapılamayacağı hususunda tereddüte düşülmüş ve Gelir İdaresi Başkanlığı’na görüş sorulmuştur. Alınacak cevaba istinaden işlem yapılacak ve Başkanlığınıza bildirilecektir. Sonuç olarak Kurum tarafından bulgumuza istinaden gönderilen cevapta, mahsuplaşma yapılıp yapılamayacağı hususunda tereddüte düşüldüğü, Gelir İdaresi Başkanlığına bu konuda görüş sorulduğu ifade edilmektedir. İzleyen mali yıl içinde bu konuda Kurum bünyesinde yapılan çalışmalar, Gelir İdaresi Başkanlığının görüşü de dikkate alınarak incelenecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29 7. EKLER Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları BİLANÇO Aktif Pasif
1 DÖNEN VARLIKLAR 38.588.375,71 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 72.997.337,38 10 HAZIR DEĞERLER 3.839.258,67 32 TİCARİ BORÇLAR 67.881.633,45 102 BANKALAR HESABI 3.839.258,67 320 SATICILAR HESABI 67.728.653,37 12 TİCARİ ALACAKLAR 25.699.056,47 326 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 152.980,08 120 ALICILAR HESABI 25.632.852,99 33 DİĞER BORÇLAR 123.782,93 123 BANKA KREDİ KARTLARINDAN ALACAKLAR HESABI 66.203,48 335 PERSONELE BORÇLAR HESABI 42.935,24 13 DİĞER ALACAKLAR 38.666,14 336 DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR HESABI 80.847,69 135 PERSONELDEN ALACAKLAR HESABI 25.980,32 34 ALINAN AVANSLAR 53.889,39 136 DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR HESABI 12.685,82 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI HESABI 53.889,39 15 STOKLAR 8.940.287,82 36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 4.968.656,43 150 İLK MADDE VE MALZEME HESABI 8.940.287,82 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABI 2.222.627,90 18 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI 53.034,11 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ HESABI 8.749,95 180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER HESABI 53.034,11 362 ÖDENECEK DÖNER SERMAYE YÜKÜMLÜLÜKLERİ HESABI 247.754,27 19 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR 18.072,50 363 ÖDENECEK DÖNER SERMAYE KATKI PAYLARI HESABI 2.416.297,13 190 DEVREDEN KATMA DEĞER VERGİSİ HESABI 18.072,50 369 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER HESABI 73.227,18

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30 2 DURAN VARLIKLAR 688.412,73 37 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI -30.624,82 22 TİCARİ ALACAKLAR 1.233,00 371 DÖNEM KARININ PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLERİ HESABI (-) -80.124,82 226 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 1.233,00 372 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI HESABI 49.500,00 25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 50.099,07 4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 45.232,22 255 DEMİRBAŞLAR HESABI 80.380,23 47 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 45.232,22 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI (-) -30.281,16 472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI HESABI 45.232,22 26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 47.102,32 5 ÖZ KAYNAKLAR -33.765.781,16 260 HAKLAR HESABI 37.072,32 50 ÖDENMİŞ SERMAYE 1.786,37 267 DİĞER MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR HESABI 10.030,00 500 SERMAYE HESABI 1.786,37 29 DİĞER DURAN VARLIKLAR 589.978,34 57 GEÇMİŞ YILLAR KARLARI 1.077.260,85 294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDİ DURAN VARLIKLAR HESABI 979.847,26 570 GEÇMİŞ YILLAR KARLARI HESABI 1.077.260,85 299 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI (-) -389.868,92 58 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI -28.466.061,77 Genel Toplam 39.276.788,44 580 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI HESABI (-) -28.466.061,77
59 DÖNEM NET KARI/ZARARI -6.378.766,61 590 DÖNEM NET KÂRI HESABI 1.091.595,47 591 DÖNEM NET ZARARI HESABI (-) -7.470.362,08 Genel Toplam 39.276.788,44

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31 GELİR TABLOSU 2014 2015 2016 A- BRÜT SATIŞLAR 79.239.815 91.285.184,4 95.964.746,1 1- Yurtiçi Satışlar 79.146.578,2 90.305.635,0 93.612.828,6 2- Yurtdışı Satışlar
3- Diğer Gelirler 93.237,47 979.549,44 2.351.917,4 4-İlaç ve tıbbi sarf malzemesi
B- SATIŞ İNDİRİMLERİ (-) 51.812,29 4.637.464,78 2.201.347,5 1- Satıştan İadeler (-) 51.812,29 4.637.464,78 2.201.347,57 2- Satış İskontoları (-)
3- Diğer İndirimler (-)
C- NET SATIŞLAR 79.188.003, 86.647.719,6 93.763.398,5 D- SATIŞLARIN MALİYETİ (-) 57.385.501,1 66.566.142,4 68.021.707,7 1- Satılan Mamuller Maliyeti (-) 4.642,82
2- Satılan Ticari Mallar Maliyeti (-)
3- Satılan Hizmet Maliyeti (-) 57.380.858,3 66.566.142,4 68.021.707,7 4- Diğer Satışların Maliyeti (-)
BRÜT SATIŞ KARI VE ZARARI 21.802.502, 20.081.577,1 25.741.690,8 E- FAALİYET GİDERLERİ (-) 26.480.873, 26.668.512,1 32.490.366,6 1- Araştırma ve Geliştirme Giderleri (-) 425,59
2- Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri (-) 141.182,49 144.219,64 69.660,37 3- Genel Yönetim Giderleri (-) 26.339.691, 26.523.866,8 32.420.706,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 32 FAALİYET KARI VEYA ZARARI -4.678.371,4 -6.586.934,93 -6.748.675,8 F- DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR VE KARLAR 86.179,91 272.065,20 617.567,10 1- İştiraklerden Temettü Gelirleri
2- Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri
3- Faiz Gelirleri 162.764,67 372.119,29 4- Komisyon Gelirleri
5- Konusu Kalmayan Karşılıklar
6- Menkul Kıymet Satış Karları
7- Kambiyo Karları
8- Reeskont Faiz Gelirleri
9- Faaliyetle İlgili Diğer Olağan Gelir ve Karlar 86.179,91 109.300,53 245.447,81 G- DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR (-) 162.911,22
1- Komisyon Giderleri (-)
2- Karşılık Giderleri (-)
3- Menkul Kıymet Satış Zararları (-)
4- Kambiyo Zararları (-)
5- Reeskont Faiz Giderleri (-)
6- Diğer Olağan Gider ve Zararlar 162.911,22
H- FİNANSMAN GİDERLERİ (-)
1- Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri (-)
2- Uzun Vadeli Borçlanma Giderleri (-)
OLAĞAN KAR VEYA ZARAR -4.755.102,79 -6.314.869,73 -6.131.108,75 I- OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 33 1- Önceki Dönem Gelir ve Karları
2- Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar
J- OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR (-) 1.175.932,23 9.919.106,86 247.657,86 1- Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları (-)
2- Önceki Dönem Gider ve Zararları (-) 1.072.228,02 9.919.106,86 247.657,86 3- Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar (-) 103.704,21
DÖNEM KARI VEYA ZARARI -5.931.035,02 -16.233.976,59 -6.378.766,61 K- DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞ. YAS. YÜK. KARŞILIKLARI (-)
DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI -5.931.035,02 -16.233.976,59 -6.378.766,61

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 34 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr