2016 - MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ.pdf
MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ 2016 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2017
İÇERİK MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 27
MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
- KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ......................... 3
- DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................... 4
- SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 5
- DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 5
- DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 6
- DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ........................... 7
- EKLER ........................................................................................................................................................ 22
KISALTMALAR AGP : Araştırma Geliştirme Projeleri AP : Araştırma Projeleri AYP : Altyapı Projeleri BAP : Bilimsel Araştırma Projeleri ÇP : Çağrı (Güdümlü) Projeleri HDP : Hızlı Destek Projeleri LTP Lisans Üstü Tez Projeleri TP : Teşvik Projeleri
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3
- KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, özel bütçeli bir kuruluştur. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanır. Uygulama sonuçları ve muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre Maliye Bakanlığının Say2000i saymanlık otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir. Bu bağlamda anılan Yönetmeliğin 538 ve 539’uncu maddelerinde sayılan ve üniversite tarafından düzenlenen mali tablolardan; 2016 yılı bütçe uygulama sonuçları ile faaliyet sonuçlarına ilişkin özet bilgiler aşağıda gösterilmiştir. Tablo 1: 2016 Yılı Bütçe Giderleri Gerçekleşmeleri (TL) AÇIKLAMA Başlangıç Ödeneği Eklenen Ödenek Düşülen Ödenek Toplam Ödenek Toplam Harcanan Bütçe Gerçekleşme Oranı (%) BÜTÇE GİDERLERİ TOPLAMI 217.574.000,00 27.947.544,00 12.478.987,0 0 233.042.557,00 220.891.123,69 94,79 Tablo 2: 2016 Yılı Bütçe Gelirleri Gerçekleşmeleri (TL) AÇIKLAMA Bütçe Tahmini Gerçekleşen Gelir Toplamı Bütçe Gerçekleşme Oranı (%) BÜTÇE GELİRLERİ TOPLAMI 217.574.000,00 224.012.312,39 102,96
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 Tablo 3: 2016 Yılı Faaliyet Sonuçları (TL) AÇIKLAMA Faaliyet Gelirleri Faaliyet Giderleri Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu FAALİYET SONUÇLARI 237.732.745,35 215.110.015,32 22.622.730,03 Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştay’a Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri Geçici ve kesin mizan Bilanço Kasa sayım tutanağı Banka mevcudu tespit tutanağı Alınan çekler sayım tutanağı Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı Teminat mektupları sayım tutanağı Değerli kağıtlar sayım tutanağı Taşınır kesin hesap cetveli ile taşınır hesabı icmal cetveli ve envanter defteri Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6
Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve
mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge
ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.
Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve
uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
5. DENETİM GÖRÜŞÜ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2016 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan
mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine
varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7
6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE
DEĞERLENDİRMELER
BULGU 1: Üniversitenin Bilimsel Araştırma Projeleri Uygulama Yönergesinde,
İptal Edilen Bilimsel Araştırma Projelerine İlişkin Olarak Herhangi Bir Mali Yaptırım
Öngörülmemesi
Üniversitenin Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Uygulama Yönergesinde iptal edilen
BAP'lara ilişkin olarak herhangi bir mali yaptırım öngörülmediği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunun 8 inci maddesinde: Her türlü
kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili,
ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından,
muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin
alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.”
Denilmektedir.
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi BAP Yönergesinin 16 ncı maddesinde:
“Aşağıda belirtilen hallerin ön değerlendirme kurulları tarafından tespit ve rapor
edilmesi durumunda ilgili projeler komisyon kararı ile iptal edilebilir.
a) Proje ara (gelişme) ve sonuç (kesin) raporlarının geçerli/kabul edilir bir mazeret
olmaksızın verilmesi gereken süre içerisinde teslim edilmemesi veya proje ara (gelişme) ve
sonuç (kesin) raporlarının bilimsel açıdan yeterli bulunmaması durumlarında,
b) Proje bütçesinin ve söz konusu bütçe ile temin edilen her türlü araç, gereç, yazılım,
donanım, malzeme ve/veya hizmetin proje amaç ve programına uygun olarak
kullanılmamasının, proje ara (gelişme) raporlarından, istenilen ayrıntılı bilgilerden ve yapılan
incelemelerden anlaşılması durumunda,
c) Proje yürütücüsünün (yöneticisinin) ve/veya araştırıcıların belgelenmiş ve
kanıtlanmış kusurları ve/veya ihmalleri sonucunda projenin yürütülemeyeceğinin anlaşılması
durumda,
d) Proje yürütücüsünden (yöneticisinden) kaynaklanmayan zorunlu nedenlerle projenin
yürütülmesinin olanaksız hale gelmesi halinde,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 e) Lisansüstü projelerde Enstitü Yönetim Kurulu Kararıyla Projede araştırmacı olarak yer alan lisansüstü tez öğrencisinin tez çalışmasını ve konusunu değiştirmek istemesi, bırakması, danışman değişikliği talep etmesi veya kaydını sildirmesi durumunda veya tez danışmanının projeyi yürütemeyeceğini geçerli ve kabul edilir bir gerekçe ile yazılı olarak bildirmesi halinde, " denilmek suretiyle proje iptal nedenleri sayılmıştır. Ancak ilgili Yönergede proje iptallerine ilişkin olarak idari yaptırımlar öngörülmesine rağmen iptal edilen projelerle ilgili yapılan harcamalara ait herhangi bir mali yaptırım öngörülmemiştir. Bu durumda iptal edilen projelerde harcanan tutarlara ilişkin görevli ve yetkili proje yürütücülerine mali sorumluluk atfedilememektedir. Bu durum 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun 8 inci maddesinde belirtilen hesap verme sorumluluğu hükümlerine aykırılık teşkil ettiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Yükseköğretim kurumlarında yürütülen bilimsel araştırma proje tekliflerinin değerlendirilmesi, kabulü, desteklenmesi, bunlara ilişkin hizmetlerin yürütülmesi, izlenmesi, sonuçlarının değerlendirilmesi, kamuoyuna duyurulması ve ilgili usul ve esaslar ile diğer hususları belirlemek amacıyla Yükseköğretim Kurumu Başkanlığı tarafından hazırlanan ve 10.04.2002 tarihli ve 24722 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik” hükümleri arasında iptal edilen projeler kapsamında yapılan harcamaların geri iadesi ve/veya projenin iptal edilmesi sonucunda proje yürütücüsü/araştırmacısı hakkında herhangi bir mali yaptırıma yer verilmemiş olması nedeniyle; Üniversitemizce hazırlanan “Bilimsel Araştırma Projeleri Yönergesi”nde bu konuda herhangi bir yaptırıma yer verilmemiştir. Ayrıca bu konu BAP Komisyon Toplantılarında da dile getirilmiş ve bu konunun 5018 Sayılı Kanun kapsamında ne şekilde formülleştirilebileceği ile ilgili bir yaptırımın kanuni bir dayanağı olup olmadığı; BAP sözleşme metinlerinde söz konusu kanuna atıf yapılıp yapılamayacağı hakkında Üniversitemiz Strateji Geliştirme Daire Başkanlığından ve/veya Yükseköğretim Kurulu’ndan yazılı görüş sorulmasına karar verilmiş olup Rektörlüğümüz nezdinde gerekli yazışmalara başlanmıştır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında özetle; Mevzuatta iptal edilen projeler kapsamında yapılan harcamaların geri iadesi ve/veya projenin iptal edilmesi sonucunda proje yürütücüsü/araştırmacısı hakkında herhangi bir mali yaptırıma yer verilmemiştir, demektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9
Bulgumuzda biz de Üniversitenin Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Uygulama
Yönergesinde iptal edilen BAP'lara ilişkin olarak herhangi bir mali yaptırım öngörülmediğini
ifade etmekteyiz.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunun 8 inci maddesinde: Her türlü
kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili,
ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından,
muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin
alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.”
Denilmektedir. Bu maddeye göre kaynakların kötüye kullanılmasının önüne geçmek adına
Üniversitece bir önlem alınması gerektiği açıktır.
Bu nedenle Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Bap Uygulama Yönergesinde değişiklik
yapılarak mali yaptırımlar öngörülmesi, projelerin iptali ya da yarım kalması durumunda
önemli bir tedbir olacaktır. Üniversite BAP Uygulama Yönergesinde iptal edilen projelerde
proje yürütücüsü/araştırması hakkında mali yaptırımlara yer verilmesinin yerinde olacağı
düşünülmektedir.
BULGU 2: Üniversitede Bilimsel Araştırma Projelerinin Uygulanmasinda
Belirlenen Azami Sürelerinin Aşılması
Üniversiteye ait Bilimsel Araştırma Projelerinin (BAP) incelenmesi neticesinde;
Projelerin uygulanmasında belirlenen azami sürelerin aşıldığı tespit edilmiştir.
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi BAP Uygulama Yönergesi’nin 9 uncu maddesinde
projelere ilişkin süreler aşağıdaki şekilde belirlenmiştir:
a) Araştırma Projeleri (AP): Proje süresi en az 12 (on iki), en fazla 36 (otuz altı) aydır.
b) Alt Yapı Projeleri (AYP):Proje süresi en az 12 (on iki), en fazla 36 (otuz altı) aydır.
c) Lisansüstü Tez Projeleri (LTP): Yüksek lisans tez proje süresi en az 12 (oniki), en
fazla 24 (yirmidört) aydır. Doktora, sanatta yeterlik, tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık proje
süresi ise en az 12 (oniki), en fazla 36 (otuzaltı) aydır.
d) Hızlı Destek Projeleri (HDP):.Proje süresi en az 6 (altı) ay ve en fazla 12 (oniki)
aydır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 e) Çağrılı (Güdümlü) Projeler (CP): Proje süresi en az 12 (oniki), en fazla 24 (yirmidört) aydır. f) Araştırma-Geliştirme (Ar-Ge) projeleri (AGP):Proje süresi en az 12 (oniki), en fazla 24 (yirmidört) aydır. g) Teşvik projeleri (TP): Yeni proje önerisi için proje süresi en az 6 (oniki), en fazla 24 (yirmidört) aydır. (h) Bilimsel Etkinlik Düzenleme Projeleri: Proje süresi en az 3 (üç), en fazla 6 (altı) aydır. Yönergenin Projelerin Süresi Ve Bütçe Destekleri başlıklı 10 uncu maddesinde; “Bu yönergenin “Desteklenen Proje Türleri” başlıklı 9. maddesinin d fıkrasında yer alan “Hızlı Destek ve Teşvik Projeleri” hariç tüm projelere ilgili proje yürütücüsünün (yöneticisinin) talebi üzerine “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik”in “Proje süresi” başlıklı 16. maddesi gereğince komisyon kararı ile bir defaya mahsus olmak üzere ek süre ve ek ödenek verilebilir. Bu Yönergenin “Desteklenen Proje Türleri” başlıklı 9. maddesinin (a), (b), (c), (e) ve (f) fıkrası kapsamında yer alan projeler için proje bitiş tarihinden en az 6 (altı), aynı maddenin c fıkrasında yer alan projeler için en az 3 (üç) ay önce Birime ek süre/ek ödenek taleplerinin yapılması gerekmektedir. Zamanında yapılmayan talepler değerlendirmeye alınmaz. Ek süre, proje türlerinden bağımsız olarak en fazla 12 (oniki) ay olup, verilen ek süre içerisinde proje yürütücüsü (yöneticisi) tarafından proje bütçesinden herhangi bir ek ödenek talebinde bulunulamaz. Lisansüstü tez projeleri için; Tezi Enstitü Yönetim Kurulu tarafından henüz kabul edilmemiş ancak proje süresi (ek süre dahil) sona ermiş projelerde veya tez savunma sınavına girerek jüri tarafından “düzeltme kararı” verilmiş projelerde proje yürütücüsü, (tez danışmanı) gerekçeli yazısıyla proje süresinin uzatılması talebinde bulunabilir ve talep ön değerlendirme kurulları tarafından değerlendirilerek Komisyonca karar bağlanır. Bu durumdaki lisansüstü tez projeleri, öğrencinin tezinin ilgili enstitü tarafından kabulüne kadar ek bütçe verilmeksizin uzatılabilir.” denilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 Üniversite yönergesinde her proje çeşidine göre proje süreleri ve ek süreler belirlenmesine rağmen bu sürelerin aşıldığı toplam 21 adet projenin bulunduğu tespit edilmiştir. Bu proje yürütücülerine yönergede belirlenen yaptırımların uygulanmadığı görülmüştür. Bu projelerin uygulanmasında belirlenen sürelere uyulması, uyulmaması durumunda yaptırımların uygulanması gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemiz BAP Koordinatörlüğü tarafından desteklenmesine karar verilerek zamanında kesin raporunu sunmayan projelerle ilgili konu 08.04.2016 tarihli ve 59 sayılı BAP Komisyon toplantısında ele alınmış; yapılan görüşmelerde, proje iptallerinin söz konusu projeler kapsamında yapılan araştırmaların atıl duruma düşmesine neden olacağı; en azından belirli aşamaya gelmiş projelerin bilimsel çıktılarının tamamlanabileceğinin ve böylelikle belirli ölçüde harcama yapılmış projelerden bilimsel çıktı alınabileceği; ayrıca sözleşme hükümleri gereği, projelerin iptalinden sonra harcanan paraların ne olacağı ile ilgili BAP mevzuatında herhangi bir mali hükmün bulunmaması gibi sebepler de göz önüne alınarak toplantı sonunda alınan 1.4 no’lu karar gereği, bu projelere 21 Ekim 2016 tarihine kadar proje kesin raporunu yazmaları için bir davet yazısı yazılmıştır. Bu yazıyla, projesini tamamlamak isteyen yürütücüler söz konusu projelerini belirlenen tarihe kadar tamamlayacaklarına dair bir taahhütname imzalamışlar ve bu süre sonunda uygulanacak yaptırımlara uyacaklarını beyan ve kabul etmişlerdir. Bu taahhütnameyi imzalayan bazı yürütücüler projelerini belirtilen tarihte tamamlayarak süreci sonlandırmışlar ancak bazıları kesin raporlarını sunmamışlardır. Bu durumda olan yürütücülere gerekli yaptırımların uygulanması aşamasına gelindiğinde ise 26.11.2016 tarihli ve 29900 sayılı “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik” yayımlanmıştır. Söz konusu Yönetmeliğin yayımlanması sebebiyle Üniversitemiz BAP Yönergesinin revize edilme zorunluluğu meydana gelmiş ve yeni yönergemiz 22.03.2017 tarihli ve 534/1 sayılı Üniversite Senato Kararı ile uygulamaya konulmuştur. Buna göre, projesini tamamlamayan yürütücülere Yönerge hükümleri gereği uyarı yazısı yazılmış ve kendilerinden bir süre zarfında projelerini sonuçlandırmaları istenmiştir. Belirlenen süreler sonunda projelerin sonuçlandırılmaması halinde bu tür proje yürütücülerine BAP Yönergesinin ilgili hükümleri gereği yeni proje desteği verilmeyecektir." denilmiştir. Sonuç olarak Kamu İdaresi cevabında özetle; önerge hükümleri gereği bu durumdaki proje yürütücülerine uyarı yazısı yazıldığını ve kendilerinden bir süre zarfında projelerini
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 sonuçlandırmaları istendiğini, belirlenen süreler sonunda projelerin sonuçlandırılmaması halinde bu tür proje yürütücülerine BAP Yönergesinin ilgili hükümleri gereği yeni proje desteği verilmeyeceğini ifade etmektedir. Ancak bulgumuzda ifade edilen süre aşımlarının bugüne kadar takip edilmemiş olması, projelerin yürütülmesi noktasında önemli bir eksiklik olarak süregelmiştir. Bundan sonra Kamu İdaresince sürelerin takip edilmesi noktasında gerekli dikkat ve özenin gösterilmesinin yerinde olacağı düşünülmektedir. BULGU 3: Üniversite Bilimsel Araştırma Projelerinde Ara ve Kesin Raporların Düzenlenmemesi veya Geç Düzenlenmesi Üniversiteye ait Bilimsel Araştırma Projelerinin(BAP) incelenmesinde ara ve kesin raporların yönergeye aykırı olarak düzenlenmediği veya geç düzenlendiği görülmüştür. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi BAP Yönergesinin Projenin Yürütülmesi, İzlenmesi ve Sonuçlandırılması başlıklı 14 üncü maddesinde: “Proje yürütücüsü (yöneticisi), proje çalışmalarıyla ilgili olarak proje süresinin başlamasından itibaren her altı ayda bir ara (gelişme) rapor ile proje süresinin sonunda sonuç (kesin) raporunu sözleşmede belirtilen tarihlerde Birimin e-bap.mu.edu.tr internet adresinde yer alan otomasyon sistemi üzerinden göndermekle yükümlüdür. (5) Tamamlanan Lisansüstü projelerde, proje yürütücüsü (yöneticisi) sonuç (kesin) raporunun ekine ilgili enstitü yönetim kurulu karar örneğini eklemek zorundadır. (6) Proje ara (gelişme) raporu veya sonuç (kesin) raporunu süresi içinde teslim etmeyen proje yürütücülerine (yöneticilerine) Birim tarafından yazılı uyarı yapılır ve Birim tarafından verilen süre içerisinde teslim edilmeyen ara (gelişme) rapor veya sonuç (kesin) raporları bulunan projeleri için bu yönergenin “Projenin İptali” başlıklı 16. maddesi uygulanır.”denilmektedir. Üniversitede 2011-2016 yılları arasında 35 adet projede kesin raporun düzenlenmediği ve 47 adet projede ise kesin raporun geç düzenlendiği; 41 projede ise ara raporların eksik olduğu ve 28 adet projede ara raporların geç düzenlendiği tespit edilmiştir. Bu nedenle BAP Yönergesine aykırı olarak projelere ilişkin ara ve kesin raporların
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13
zamanında düzenlenmesi gerektiği düşünülmektedir.
Kamu idaresi cevabında; Üniversitemizce desteklenen Bilimsel Araştırma Projelerinin
azami sürelerinin aşıldığı ve Ara/Kesin Raporların Düzenlenmemesi ve/veya Geç
Düzenlenmesi; Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonumuzca da tespit edilmiş olup,
Komisyonumuzun 08.04.2016 tarihli ve 59 sayılı BAP Komisyon Toplantısında aşağıda
belirtilen karar alınmış ve söz konusu projelerin 21 Ekim 2016 tarihine kadar tamamlanmasına
karar verilmiştir.
Üniversitemizce desteklenen ve proje süresi içerisinde tamamlanamayan projeler için
yapılmış olan bu çalışma sonrasında yayımlanan 26.11.2016 tarihli ve 29900 sayılı
“Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik” gereğince yeni
yönerge çalışmaları başlatılmış olup 01.04.2016 tarihinden sonra proje süresi içerisinde
tamamlanmayan projeler için yeni yönerge hükümlerinin uygulanmasına karar verilmiştir.
26.11.2016 tarihli ve 29900 sayılı “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma
Projeleri Hakkında Yönetmelik” gereğince hazırlanan yönergemiz Üniversitemiz Senatosunca
22.03.2017 tarih ve 534/1 sayılı kararı ile kabul edilmiş olup, söz konusu projeler için yeni
yönergemizde yer alan bir takım yaptırımlar öngörüldüğü ifade edilmiştir.
Sonuç olarak Kamu İdaresi tarafından verilen cevaptan, idarece bulgumuzda tespit
edilen hususlar yerinde görülerek gerekli tedbirlerin alınarak belirtilen hususlarda gerekli
düzenlemelerin yapılmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
BULGU 4: Üniversitenin Bilimsel Araştırma Projelerinde İdari Yaptırım
Uygulanması Gereken Proje Yürütücüsü ve Araştırmacılarına Yeniden Bilimsel
Araştırma Projesi Verilmesi
Üniversitenin Bilimsel Araştırma Projelerinin (BAP) denetlenmesi neticesinde; proje
yürütücüsü ve araştırmacıları yönergede belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmediği halde,
idari yaptırım uygulanmayarak, kendilerine yeniden bilimsel araştırma projesi verildiği tespit
edilmiştir.
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi BAP Uygulama Yönergesinin 14/4 üncü
maddesinde;
“Proje yürütücüsü (yöneticisi), proje çalışmalarıyla ilgili olarak proje süresinin
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 başlamasından itibaren her altı ayda bir ara (gelişme) rapor ile proje süresinin sonunda sonuç (kesin) raporunu sözleşmede belirtilen tarihlerde Birimin e-bap.mu.edu.tr internet adresinde yer alan otomasyon sistemi üzerinden göndermekle yükümlüdür”, 14/6 maddesinde; “Proje ara (gelişme) raporu veya sonuç (kesin) raporunu süresi içinde teslim etmeyen proje yürütücülerine (yöneticilerine) Birim tarafından yazılı uyarı yapılır ve Birim tarafından verilen süre içerisinde teslim edilmeyen ara (gelişme) rapor veya sonuç (kesin) raporları bulunan projeleri için bu yönergenin “Projenin İptali” başlıklı 16. maddesi uygulanır,” 14/7 nci maddesinde; “Proje yürütücüsü (yöneticisi) ve hak sahipliği belgesini imzalamış araştırmacılar projenin sağlıklı olarak yürütülmesinden; raporların zamanında sunulmasından; gerekli yazışma ve taleplerin yapılmasından ve sonuçlandırılmasından sorumludur. Aksi durumlarda, proje yürütücüsü (yöneticisi) “kusurlu yürütücü (yönetici)” ve araştırmacılar da “kusurlu araştırmacı” olarak kabul edilir”, 14/14 üncü maddesinde; “Kusurlu proje yürütücüleri (yöneticileri)” veya “kusurlu araştırmacıları” listesinde yer alan öğretim elemanlarına; a) Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi tarafından Komisyon karar tarihi itibariyle 3 (üç) yıl boyunca herhangi bir proje desteği verilmez.” denilmektedir. İlgili Yönergenin 16 ncı maddesinde; “Aşağıda belirtilen hallerin ön değerlendirme kurulları tarafından tespit ve rapor edilmesi durumunda ilgili projeler komisyon kararı ile iptal edilebilir. a) Proje ara (gelişme) ve sonuç (kesin) raporlarının geçerli/kabul edilir bir mazeret olmaksızın verilmesi gereken süre içerisinde teslim edilmemesi veya proje ara (gelişme) ve sonuç (kesin) raporlarının bilimsel açıdan yeterli bulunmaması durumlarında b) Proje bütçesinin ve söz konusu bütçe ile temin edilen her türlü araç, gereç, yazılım, donanım, malzeme ve/veya hizmetin proje amaç ve programına uygun olarak
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 kullanılmamasının, proje ara (gelişme) raporlarından, istenilen ayrıntılı bilgilerden ve yapılan incelemelerden anlaşılması durumunda, c) Proje yürütücüsünün (yöneticisinin) ve/veya araştırıcıların belgelenmiş ve kanıtlanmış kusurları ve/veya ihmalleri sonucunda projenin yürütülemeyeceğinin anlaşılması durumda proje yürütücüsünün (yöneticisinin) başvurusu ve/veya ön değerlendirme komisyonlarının raporuna istinaden Komisyonca iptal edilir. Her iki durumda da iptal kararı proje yöneticileri ve araştırmacılarına tebliğ edilmek üzere ilgili Müdürlük/Dekanlıklara yazılı olarak bildirilir. Bu maddenin (a), (b), ve (c) fıkraları gereğince iptal edilen projelerin, proje yürütücüleri (yöneticileri) ve araştırmacıları “kusurlu yürütücüler (yöneticiler)” ve “kusurlu araştırmacılar listesi ”ne alınır.” şeklinde ifade edilmiştir. Yukarıdaki belirtilen Yönergenin 14 üncü maddesinde proje ara (gelişme) raporu veya sonuç (kesin) raporunu süresi içinde teslim etmeyen proje yürütücülerine (yöneticilerine) Birim tarafından yazılı uyarı yapılacağı ve Birim tarafından verilen süre içerisinde teslim edilmeyen ara (gelişme) rapor veya sonuç (kesin) raporları bulunan projeleri icin bu yönergenin “Projenin İptali” başlıklı 16. Maddesi uygulanacağı belirtilmiştir. Ayrıca 14 üncü maddede Birim tarafından verilen süre içerisinde teslim edilmeyen ara (gelişme) ve sonuç (kesin) raporları bulunan projelerin, proje yürütücüsü (yöneticisi) kusurlu yürütücü (yönetici) ve araştırmacılar da kusurlu araştırmacı olarak kabul edileceği belirtilmiştir. Yönergenin 16 ıncı maddesinde ise ilgili projelerin iptalinin ön değerlendirme kurulları tarafından tespit ve rapor edilmesi durumunda ancak "komisyon kararı" ile yapılabileceği hüküm altına alınmıştır. Böylece iptal edilen projelerin, proje yürütücülerinin ve araştırmacılarının kusurlu yürütücüler ve kusurlu araştırmacılar listesine alınacağı belirtilmiştir. Üniversitede BAP Birimi tarafından ilgili kişilere 21.10.2016 tarihine kadar kesin raporların teslim edilmesi gerektiği şeklinde yazılı uyarı yapılmasına rağmen kesin raporu teslim edilmeyen projelerde yetkili kurullar tarafından tespit ve raporlamanın yapılmaması ve komisyon kararı alınamaması nedeniyle proje iptalleri sağlanmamıştır. Ancak normal şartlarda idari yaptırım uygulanması gereken ilgili proje yürütücüleri ve araştırmacılarının kusurlular listesine alınamadığından dolayı toplam 47 projede 848.433,10 TL’lik proje desteği bu kişilere verilmeye devam edilmiştir. Bu kapsamda proje iptallerini
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16
yerine getirmede görevli olan ön değerlendirme kurulları ve BAP komisyonunun yönergeye
uygun şekilde hareket etmeyerek görevlerini yerine getirmedikleri düşünülmektedir.
Kamu idaresi cevabında; "Yukarıda da açıklandığı gibi bu durumda olan
yürütücülere idari yaptırım uygulama aşamasına gelinmeden önce kendilerine
a.Projelerini iptal etme
b.Projelerini belirlenen tarihe kadar sonuçlandırma
Seçenekleri sunulmuştur. “a” seçeneğini seçen yürütücüler için Yönergenin ilgili
maddeleri gereği “projelerin iptali” ile ilgili hükümlerin ve akabinde yine yönerge gereği
“kusurlu yürütücü” ve “kusurlu araştırmacı” listesine alınması hükmü; “b” seçeneğini seçen
ancak yine de belirlenen sürelerde projesini sonuçlandırmayan yürütücü ve araştırmacılar için
Yönergenin ilgili maddeleri gereği “kusurlu yürütücü” ve “kusurlu araştırmacı” listesine
alınması hükmünün uygulanması kararlaştırılmıştır. Ancak, bu kararın uygulanmasından önce
yayımlanan 26.11.2016 tarihli ve 29900 sayılı “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma
Projeleri Hakkında Yönetmelik” gereğince yeni yönerge çalışmaları başlatılmış olup
01.04.2016 tarihinden sonra proje süresi içerisinde tamamlanmayan projeler için yeni yönerge
hükümlerinin uygulanmasına karar verilmiştir. Bu karar gereği, Yönergenin ilgili
hükümlerinde belirlendiği gibi yürütücülere uyarı yazıları yazılmış ve projelerini
tamamlamaları gereken azami süre belirtilmiştir." denilmiştir.
Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında; 26.11.2016 tarihli ve 29900 sayılı
“Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik” gereğince yeni
yönerge çalışmaları başlatılmış olup 01.04.2016 tarihinden sonra proje süresi içerisinde
tamamlanmayan projeler için yeni yönerge hükümlerinin uygulanmasına karar verilmiştir. Bu
karar gereği, Yönergenin ilgili hükümlerinde belirlendiği gibi yürütücülere uyarı yazıları
yazılmış ve projelerini tamamlamaları gereken azami süre belirtilmiştir." denilmiştir.
Ancak bulgumuzda eski yönerge hükümlerinin geçerli olduğu döneme ait projelerde
idari yaptırım kararları uygulanması gereken proje yürütücülerine ve araştırmacılarına yeniden
proje verildiği tespit edilmiş olup kamu idaresi cevabında bu hususa ilişkin herhangi bir
açıklama yapılmamıştır.
Kamu İdaresince alınan tedbirlerin bundan sonraki projeler için yerinde olacağı
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17
görülmekte olup idari yaptırım uygulanması gereken proje yürütücüsü ve araştırmacılarına
yeniden bilimsel araştırma projesi verilmemesi hususuna dikkat edilmesinin yerinde olacağı
düşünülmektedir.
BULGU 5: Uluslararasi Veritabanı Üyelik Hizmeti Alımının Haklar Hesabında
İzlenmesi Yerine Doğrudan Giderleştirilmesi
Uluslararası veritabanı üyelik hizmet alımının Genel Yönetim Muhasebe
Yönetmeliğinde belirtilen şekilde muhasebeleştirilmediği görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 141 inci maddesinde yer alan 260 Haklar
Hesabının açıklamasında; bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan
kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan
harcamaların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Bu kapsamda Üniversite uluslararası yayın kullanma ve yararlanma hakkı veren veri
tabanı üyelik giriş hizmeti karşılığında ödemiş olduğu toplam 583.142,05 TL’yi doğrudan 630
Giderler ve 830 Bütçe Giderleri Hesapları kullanılarak giderleştirildiği görülmüştür. Ancak
ilgili hizmet alımları Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği anılan hükmü gereğince 260
Haklar Hesabında muhasebeleştirilerek bilanço hesaplarında izlenmesi uygun olacağı
düşünülmektedir.
Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemiz Kütüphane ve Dokümantasyon Daire
Başkanlığımızın faaliyetlerini gerçekleştirmek üzere bütçe ödenek cetvelinde "03.2 Tüketime
Yönelik Mal ve Malzeme Alımları" ekonomik sınıfında "03.2.1.03 Periyodik Yayın Alımları",
"03.2.1.04 Diğer Yayın Alımları" detay kodu ile "06.1 Mamul Mal Alımları" ekonomik sınıfında
"06.1.6 Yayın Alımları ve Yapımları" detay koduna tahsis edilen ödenekler kullanılmaktadır.
Akademisyen ve öğrencilerimizce ihtiyaç duyulan elektronik yayınlara, yer aldığı veri
tabanı üzerinden erişim için ödeme yapılmakta, eser sahibine herhangi bir telif, üyelik ya da
lisans için ücret ödenmemektedir. Veri tabanlarına abonelikler en fazla 1 (bir) yıl için
gerçekleştirilmekte, kullanıcı talepleri, kullanım istatistikleri ve bütçe imkânları çerçevesinde
ihtiyaç olması halinde abonelikler yenilenmektedir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği Madde 140 "26 Maddi Olmayan Duran Varlıklar"
ve Madde 141 "260 Haklar hesabı" nda tanımlanan giderleştirme Analitik Bütçe Sınıflandırma
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18
Cetveli "06.3 Gayri Maddi Hak Alımları" ekonomik sınıfı içerisinde bütçelendirilerek Yazılım,
Harita, Plan, Proje, Lisans, Patent ve diğer fikri hak alımları için tahsis edilmektedir.
Dolayısı ile 03.2 ve 06.1 ekonomik sınıflarında tahsis edilen ödenekle yapılan
harcamalar "630 Giderler" ve "830 Bütçe Giderleri" hesapları kullanılarak
giderleştirilmektedir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 28 inci maddesinde; maddi olmayan duran
varlıkların mal veya hizmet üretiminde veya ediniminde kullanılmak, üçüncü kişilere kiraya
verilmek veya idari amaçlar için kullanılmak üzere elde tutulan marka, isim, bilgisayar
yazılımı, telif, patent, sınai ve işletme hakları gibi kalemler olduğu belirtilmektedir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 49 uncu maddesi gereği, genel
yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanmak üzere Devlet Muhasebesi Standartları
Kurulu tarafından belirlenen “TMS 38 Maddi Olmayan Duran Varlıklar” Standardında maddi
olmayan duran varlık için bilimsel ya da teknik bilgi, yeni süreç veya sistemlerin tasarım ve
uygulanması, lisans, fikri mülkiyet hakları, piyasa bilgisi ve markalar, bilgisayar yazılımı,
patentler, telif hakları, sinema filmleri, müşteri listeleri, ipotek hizmeti sunma hakları, balıkçılık
lisansları, ithalat kotaları, isim hakları, müşteri ve tedarikçi ilişkileri, müşteri sadakati, pazar
payı ve pazarlama hakları örnek olarak sayılmaktadır. TMS 38’e göre bir harcamanın duran
varlık tanımına uyması için belirlenebilirlik, kontrol ve gelecekteki ekonomik yarar kriterlerini
sağlaması gerekir.
Vergi mevzuatında ise maddi olmayan duran varlıklar “gayri maddi haklar” olarak
düzenlenmiştir. Gayri maddi haklar, tapuya tescil edilen ve Medeni Kanunun eşya hukuku
bölümünde düzenlenen sınırlı ayni haklar ile vergi kanunlarında düzenlenen sınai, ticari ve
fikri haklardan oluşmaktadır. Buna göre gayri maddi haklar; irtifak hakları (intifa hakkı,
oturma hakkı, üst hakkı, kaynak hakkı), taşınmaz yükü, rehin hakkı, sınaî haklar (markalar,
patentler, know-how), ticari haklar (imtiyaz hakkı, işletme hakkı, ticaret unvanı), fikri haklar
şeklinde sınıflandırılmaktadır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle; maddi olmayan duran varlıklar arasında bilimsel
yayınları içeren veri tabanlarına abonelik hizmetlerinin sayıldığı bir mevzuat bulunmadığı
değerlendirilmektedir." denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında özetle; bulguda belirtilen harcamanın 260 Haklar
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 Hesabında izlenmesinin doğru olmadığı, uluslararası yayın kullanma ve yararlanma hakkı veren veritabanı üyelik giriş hizmeti karşılığında ödemiş olduğu toplam 583.142,05 TL’nin ihtiyaç duyulan elektronik yayınlara, yer aldığı veri tabanı üzerinden erişim için ödenen ücret olduğunu, veri tabanlarına abonelikler en fazla 1 (bir) yıl için gerçekleştirilmekte birlikte eser sahibine herhangi bir telif, üyelik ya da lisans için ücret ödenmediğini iddia etmektedir. Ancak bulguda yer verilen tespitte, bir yıl için gerçekleştirilen alımlar dışında yıllara sari alımlarda olması bu nedenle alımların sonraki döneme sarkması ve ayrıca veritabanı aboneliklerinin belirli bir yayın ortamına dahil olmak adına alınan bir nevi lisans mahiyetinde bir alım olması nedeniyle 260 Haklar hesabında izlenmesinin doğru olacağı düşünülmektedir. BULGU 6: Üniversite Bünyesinde Fiilen Atıl Durumda Bulunan Fakülte ve Yüksekokulların Bulunması Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi bünyesinde açılan fakat fiilen atıl durumda olan fakülte ve yüksekokulların bulunduğu tespit edilmiştir. Üniversiteye bağlı olarak kurulan; Dalaman Sivil Havacılık Yüksekokulu, Seydikemer Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu, İlahiyat Fakültesi, Mimarlık Fakültesi, Milas Veterinerlik Fakültesi, Fethiye Ziraat Fakültelerinin mevzuat gereğince kurulmasına ve gerekli görevlendirmelerin yapılmasına rağmen öğrencisinin olmadığı ve henüz eğitim faaliyetlerine başlayamadığı tespit edilmiştir. 2547 Sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 5 inci maddesinin, (f) bendinde; “Üniversiteler ile İleri Teknoloji Enstitüleri ve bunlar içindeki fakülte, enstitü ve yüksekokullar, Kalkınma Plan ve Programlarının ilke ve hedefleri doğrultusunda ve yükseköğretim planlaması çerçevesinde Yükseköğretim Kurulunun görüşü veya önerisi üzerine kanunla kurulur.” denmektedir. (h) bendinde ise: “Yükseköğretim kurumlarının geliştirilmesi, verimlerinin artırılması, genişletilmesi ve bütün yurda yaygınlaştırılması amacına yönelik olarak yenilerinin açılması, öğretim elemanlarının yurt içinde ve dışında yetiştirilmeleri ve görevlendirilmeleri, üretim – insan gücü - eğitim unsurları arasında dengenin sağlanması, yükseköğretime ayrılan kaynakların ve ihtisas gücünün dağılımı, milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri doğrultusunda ülke, çevre ve uygulama alanı ihtiyaçlarının karşılanması, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim - öğretimi de kapsayacak şekilde planlanır ve gerçekleştirilir.” hükümleri yer almaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20
Yine aynı Yasanın Yükseköğretim Kurulunun görevleri 7 nci maddesinde;
“Yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda
kurulması, geliştirilmesi, eğitim - öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve yükseköğretim
alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için
kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak, üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve
programlar çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında
bulundurmak” olarak sayılmıştır.
Aynı Kanunun 12 nci maddesinde üniversitelerin görevleri arasında; ihtisas gücü ve
maddi kaynakların rasyonel, verimli ve ekonomik şekilde kullanarak, milli eğitim politikası ve
kalkınma planları ilke ve hedefleri ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılan plan ve
programlar doğrultusunda, ülkenin ihtiyacı olan dallarda ve sayıda insan gücü yetiştirmeleri
sayılmıştır. Kanunun 13 üncü maddesinde de üniversitenin ve bağlı birimlerinin öğretim
kapasitesinin rasyonel bir şekilde kullanılmasında ve geliştirilmesinde eğitim-öğretim, bilimsel
araştırma ve yayım faaliyetlerinin devlet kalkınma plan, ilke ve hedefleri doğrultusunda
planlanıp yürütülmesinde Rektörlerin birinci derecede yetkili ve sorumlu olduğu hükme
bağlanmıştır.
Yapılan denetimler sonucunda; Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesinde yukarıda belirtilen
hükümlerde yer alan ilke ve esaslara riayet edilmeden fakülte, yüksekokul ve enstitülerin
açıldığı, hali hazırda öğrencisi bulunmayan bu eğitim birimlerinde öğretim üyesi ve idari
personel istihdam edildiği ve maaşların bütçeden ödendiği görülmüştür. İhtiyaçlar
gözetilmeden, yeterli koşullar oluşturulmadan açılan ve atıl durumda olan fakülte ve
yüksekokulların durumunun gözden geçirilmesi uygun olacaktır.
Kamu idaresi cevabında; "Kurulmuş ancak öğrencisi bulunmayan
Fakülte/Yüksekokul/Meslek Yüksekokullarımızın Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın öğrenci
alma ölçütleri gereğince öncelikle akademik ve fiziki altyapılarının tamamlanması gerekmekte
olup, henüz yeterli koşullar sağlanamadığı için öğrenci alma işlemleri başlatılamamıştır."
denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu İdaresi cevabında, öğrencisi bulunmayan
Fakülte/Yüksekokul/Meslek Yüksekokulların henüz akademik ve fiziki altyapılarının
tamamlanmadığını ve tamamlanması halinde öğrenci alma işlemlerini başlatılacağını
belirtmiştir. Bu nedenle bulguda belirtilen hususlarda gerekli düzenlemelerin yapılmasının
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 uygun olacağı düşünülmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22
7. EKLER
Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları
MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ 2016 YILI BİLANÇOSU
AKTİF HESAPLAR
1 DÖNEN VARLIKLAR 41.138.526.94
10 HAZIR DEĞERLER 12.495.839,42
102 BANKAHESABI 11.167.556,81
103 VERİLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMİRLERİ HESABI ( - ) -2.322,12
104 PROJE ÖZEL HESABI 1.330.604,73
12 FAALİYET ALACAKLARI 16.695.312,46
120 GELİRLERDEN ALACAKLAR HESABI 16.291.806,78
121 GELİRLERDEN TAKİPLİ ALACAKLAR HESABI 403.505,68
14 DİĞER ALACAKLAR 1.193.931,07
140 KİŞİLERDEN ALACAKLAR HESABI 1.193.931,07
15 STOKLAR 4.676.752,18
150 İLK MADDE VE MALZEME HESABI 4.676.752,18
16 ÖN ÖDEMELER 6.076.691,81
162 BÜTÇE DIŞI AVANS VE KREDİLER HESABI 6.076.691,81
2 DURAN VARLIKLAR 852.829.533,67
22 FAALİYET ALACAKLARI 192.086,81
226 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 192.086,81
24 MALİ DURAN VARLIKLAR 5.001.000,00
241 MAL VE HİZMET ÜRETEN KURULUŞLARA YATIRILAN SERMAYELER
HESABI 5.000.000,00
242 DÖNER SERMAYELİ KURULUŞLARA YATIRILAN SERMAYELER HESABI
SERMAYELER HESABI
1.000,00
25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 847.636.446,86
250 ARAZİ VE ARSALAR HESABI 552.226.560,81
251 YERALTI VE YERÜSTÜ DÜZENLERİ HESABI 24.094.735,22
252 BİNALAR HESABI 341.091.317,18
253 TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR HESABI 27.471.489,46
254 TAŞITLAR HESABI 3.289.506,24
255 DEMİRBAŞLAR HESABI 32.120.232,41
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) -147.715.102,54
258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABI 15.057.708,08
26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 0
260 HAKLAR HESABI 4.460.677,76
268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) -4.460.677,76
29 DİĞER DURAN VARLIKLAR 0
294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDİ DURAN VARLIKLAR HESABI 1.303.983,07
299 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) -1.303.983,07
AKTİF TOPLAMI 893.968.060,61
3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 8.840.682,92
32 FAALİYET BORÇLARI 1.933.757,79
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23
320 BÜTÇE EMANETLERİ HESABI 1.933.757,79
33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 2.390.342,11
330 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 617.173,82
333 EMANETLER HESABI 1.773.168,29
36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 2.242.116,24
360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABI 2.209.378,08
361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ HESABI 31.215,58
362 FONLAR VEYA DİĞER KAMU İDARELERİ ADINA YAPILAN TAHSİLAT HES 1.522,58
37 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 2.023.506,15
372 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI HESABI 2.023.506,15
38 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI 250.960,63
380 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER HESABI 250.960,63
4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 3.087.286.66
43 DİĞER BORÇLAR 103.448,54
430 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 103.448,54
47 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 2.983.838,12
472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI HESABI 2.983.838,12
5 ÖZ KAYNAKLAR 882.040.091,03
50 NET DEĞER 874.148.811,02
500 NET DEĞER HESABI 874.148.811,02
57 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI 48.591.597,23
570 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI HESABI 48.591.597,23
58 GEÇMİŞ YILLAR OLUMSUZ FAALİYET SONUÇLARI -63.323.047,25
580 GEÇMİŞ YILLAR OLUMSUZ FAALİYET SONUÇLARI HESABI ( - ) -63.323.047,25
59 DÖNEM FAALİYET SONUÇLARI 22.622.730,03
590 DÖNEM OLUMLU FAALİYET SONUCU HESABI 22.622.730,03
PASİF TOPLAMI 893.968.060,61
BİLANÇO DİP NOTLARI:
910 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI HESABI 6.358.360,20
911 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI EMANETLERİ HESABI 6.358.360,20
920 GİDER TAAHHÜTLERİ HESABI 12.207.678,89
921 GİDER TAAHHÜTLERİ KARŞILIĞI HESABI 12.207.678,89
948 BAŞKA BİRİMLER ADINA İZLENEN ALACAKLAR HESABI 950.280,09
949 BAŞKA BİRİMLER ADINA İZLENEN ALACAK EMANETLERİ HESABI 950.280,09
962 BİLİMSEL PROJELER HESABI 3.070.255,52
963 BİLİMSEL PROJELER KARŞILIĞI HESABI 3.070.255,52
990 KİRAYA VER, İRTİFAK HAKKI TESİS ED MAD DURAN VAR
KAYITLI DEĞ
5.165.550,00
993 MADDİ DURAN VARLIKLARIN KİRA VE İRTİFAK HAKKI GEL 3.282.588,09
998 DİĞER NAZIM HESAPLAR HESABI 3.997.827,84
999 DİĞER NAZIM HESAPLAR KARŞILIĞI HESABI 12.445.965,93
910 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI HESABI 6.358.360,20
911 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI EMANETLERİ HESABI 6.358.360,20
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Faaliyet Sonuçları Tablosu
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GİDERİN TÜRÜ
N-2 YILI N-1 YILI CARİ YIL (N)
Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr
630 01 Personel Giderleri 90.800.588 61 115.106.168 04 137.414.228 39
630 02 Sos. Güv. Kurumlarına Devlet
Primi Gid. 15.410.182 11 17.675.118 79 21.307.467 67
630 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 23.729.613 80 26.782.855 35 29.970.878 17
630 05 Cari Transferler 2.098.928 59 2.550.496 71 3.913.728 06
630 07 Sermaye Transferleri 0 0 0 0 0 0
630 11 Değer Ve Miktar Değişimleri
Giderleri 434.315 07 220.369 50 100.869 41
630 12 Gelirlerin Ret ve İadesinden
Kaynaklanan Giderler 605.606 82 441.736 40 355.847 37
630 13 Amortisman Giderleri 14.196.721 02 16.947.660 44 14.999.601 75
630 14 İlk Madde ve Malzeme Giderleri 3.289.512 63 4.186.638 07 4.015.099 88
630 15 Karşılık Giderleri 387.237 22 564.241 14 978.076 57
630 20 Silinen Alacaklardan
Kaynaklanan Giderler 442.192 52 15.425 91 742 13
630 25
Kamu İd. Bedelsiz Olarak Devr.
Mali Olmayan Var. Kaynaklanan
Giderler
0 0 0 0 0 0
630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari
Giderler 2.515.260 06 2.664.342 34 2.053.475 18
630 99 Diğer Giderler 684.030 96 169.361 96 0 74
GİDERLER TOPLAMI (A) 154.594.189 41 187.324.414 65 215.110.015 32
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GELİRİN TÜRÜ
N-2 YILI N-1 YILI CARİ YIL (N)
Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr
600 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 12.704.277 39 14.471.520 59 15.331.306 56
600 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile
Özel Gel. 148.277.271 40 178.051.115 59 209.585.010 78
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25
600 05 Diğer Gelirler 9.744.632 25 8.571.204 24 12.479.841 32
600 11 Değer ve Miktar Değişimleri
Gelirleri 428.260 47 284.746 09 230.189 69
600 25 Kamu İd. Bedelsiz Olarak Al.
Mali Olm. Var. El. Edilen Gel. 0 00 60.509 42 106.397 00
(İndirim,İade,İskonto Toplamı)
GELİRLER TOPLAMI (B) 171.154.441 51 201.439.095 93 237.732.745 35
FAALİYET SONUCU [B-A)] (+ / -) 16.560.252 10 14.114.681 28 22.622.730 03
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27
MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
- KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ....................... 27
- DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................. 28
- SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 28
- DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 28
- DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 30
- DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 31
- EKLER ........................................................................................................................................................ 38
KISALTMALAR DMİS : Döner Sermaye İşletme Sistemi KDV : Katma Değer Vergisi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27
- KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün, hesap ve işlemlerinin muhasebeleştirilmesi ile mali rapor ve tabloları, “Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 565 ve 573’üncü maddelerinde düzenlenen defter, cetvel ve tablolardan oluşmaktadır. Saymanlığın muhasebe kayıt işlemleri, Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. 2016 yılı bilançosunda sermayesi 1.000,00-TL olup, toplam aktif büyüklüğü 2.207.073,97 TL’dir. Döner sermaye gelir toplamı 3.869.596,29 TL, gider toplamı 4.443.650,58 TL olup, gelir tablosunda yılsonu itibariyle tahakkuk eden zarar toplamı 574.054,29 TL’dir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri Geçici ve kesin mizan Bilanço Gelir tablosu Kasa sayım tutanağı Banka mevcudu tespit tutanağı Satışların maliyeti tablosu Sermaye hareketleri tablosu Nakit akım tablosu Teminat mektupları sayım tutanağı Envanter defteri
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28 İşletme bütçesi Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29 düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2016 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31 6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi’nin (DMİS) Çalışmasında Bazı Eksikliklerin Bulunması ve Yöneticilerin Sistemden Analiz Yapmasına Uygun Raporlar Üretilememesi Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi (DMİS); Bütçe, Muhasebe, Personel, Taşınır, Harcama, Gelir, Yönetim Bilgi Sistemi, Modüllerini içeren Mali Yönetim Sistemidir. Bu sistemin kullanıcılar açısından bazı eksiklikleri bulunduğu, raporlama açısından ise özelikle çok sayıda işletme içeren Döner Sermaye Saymanlıklarının ürettiği, birleştirilmiş veriler içeren mali raporlar bir anlam ifade etmemektedir. DMIS, “Döner Sermaye Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi” ve “Döner Sermaye Yönetim Bilgi Sistemi” olmak üzere iki ana bölümden oluşmaktadır. Döner Sermaye Yönetim Bilgi Sistemi: Yöneticilerin sağlıklı, hızlı ve doğru karar vermelerine imkân veren, başta mali veriler olmak üzere mali verilere etki eden diğer verilere, raporlara, karşılaştırmalı sonuçlara ulaşmalarını sağlayan bir yönetim bilgi sisteminin kurulması hedeflenmektedir. Bu sistem ile yöneticilerin sağlıklı, hızlı ve doğru karar vermelerine imkân veren, mali veriler ile mali verilere etki eden diğer verilere, raporlara ve karşılaştırmalı sonuçlara ulaşmalarını sağlayan bir yönetim bilgi sisteminin kurulması amaçlanmıştır. Döner Sermaye Yönetim Bilgi Sistemi ile: Karar vericilere, başta mali veriler olmak üzere, mali verilere etki eden diğer veriler hızlı ve doğru şekilde sunulması, İşletmelerin mali verileri, genel yönetim mali istatistikleriyle entegre edilmesi, Karar vericilerin ihtiyaç duyduğu raporlar anlık, günlük, haftalık, aylık ya da yıllık olarak üretilmesi, Kurumlar ve birimler arasında karşılaştırma yapma imkânı sağlanması, Hedeflendiği anlaşılmaktadır. Sistemin ikinci bölümünde ise Döner Sermaye Harcama ve Muhasebe Bilişim
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim
Raporu
32
Sisteminde genel ve özel bütçeli idarelere bağlı, değişik alanda faaliyetle bulunan döner
sermayeli işletmelerin mali işlemlerinin yürütülmesine imkân veren ortak web tabanlı bir sistem
bulunmaktadır. Bu sistem yedi modülden oluşmaktadır. Bunlar: Bütçe Modülü, Muhasebe
Modülü, Personel Modülü, Taşınır Modülü, Harcama Modülü, Gelir Modülü, Yönetim
Modülü’ dür.
Her sistemde olduğu gibi bu sistemde de kendi içinde yaşadığı; mevcut mali veya
muhasebe sistemine entegre olmasını engelleyen, kullanıcıların ihtiyaçlarına cevap veremeyen
veya sistemin hedeflerine varmasını engelleyen sorunlar mevcuttur.
Kullanıcıların ifade ettikleri ortak sorunlar:
Sistemin genelde ağır çalışması, zaman zaman çok ağır çalışması,
Tüm fakültelere ait raporların tek kalemde görülememesi,
Raporların tek tek fakülte bazında giriş yaparak alınması, bu raporların toplu
olarak tüm fakülteler bazında alınamaması,
Sehven giriş yapıldığı için boş bırakılan fişlerin bir arada görülememesi,
Sistemde sıklıkla bağlantı sorunu yaşanması,
“Kişi Tanımlama Modülü”nde işlem sürecini uzun olması,
Birbiriyle bağlantılı işlemlerin aynı ekran üzerinden gerçekleştirilememesi,
(Örneğin, kişi tanımlama modülündeki işlemlerde yapılmasının kolaylık sağlayabileceği gibi)
1121-“Fiş Giriş İşlemleri” modülünden “Kişi Ara” butonuna basıldığında hak
sahibinin IBAN numarasını görebilmekte, ancak girilen hesap numarası üzerinde sistemli bir
kontrolü bulunmaması, ödeme sürecinde hatalar oluştuğunda işlem süresinin de uzaması,
(TR ile başlaması ve 26 haneli olması gibi parametreler (Kontroller) sisteme yüklense
ve IBAN’ın girilmesi aşamasında sistemce otomatik bir kontrol yapılabilmesi)
Kredi kartı iadelerinde mükerrer ödeme olmaması açısından iadesi yapılan
alındıların, alındı numaralarının DMİS sistemine yüklenebildiği bir modülün bulunmaması,
aynı alındı ile giriş yapıldığında sistemin uyarı vermemesi,
Katma Değer Vergisi konusunda sistemin KDV harice göre işlem yapması, KDV
tutarının bütçe giderlerine dahil edilmemesi, (Birimlerin satışlarında ortaya çıkan Katma Değer
Vergilerini bütçe gelirleri hesabına, alışlarında ortaya çıkan Katma değer vergilerini bütçe
giderleri hesabına yansıtılması gerektiği düşünülmektedir. Çünkü KDV tutarlarının bütçe
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 33 hesaplarına yansıtılmamasının fiili durumu yansıtmayacağı ve bütçe uygulama sonuçlarına ait bütçe giderleri ve ödenekler tablosunda hataya sebep olacaktır.) Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesine ait muhasebe işlemlerinde; 120-Alıcılar Hesabı, 195-İş Avansları Hesabı, 136-Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabı, 900-Alınan Teminatlar Hesabı, 320-Satıcılar Hesabı gibi hesaplardan kısmi çıkış yapılması gereken durumlarda, tutarın hepsi üzerinden işlem yapılıp daha sonra kalan kısmın tekrar hesaba alınması ve böylece söz konusu hesapların rakamsal olarak işletmenin mali açıdan gerçek durumunu tam yansıtmayan fiktif bir duruma yol açması, 980-Gider Taahhütleri Hesabı ile 981 Gider Taahhütleri Alacaklı hesaplarının kullanılması amacıyla, 980 için M-41 den detay açarak (mükellef numarası ile) takip edilmeye çalışılması, (Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğünün muhasebe işlemlerinin işlendiği DMİS programında taahhüt hesapları ile ilgili buton açılmış) fakat sistemin ayrıntılı olarak döküm vermemesi nedeniyle bu hesapların aktif olarak kullanılamaması, Günlük faiz gelirinin muhasebe kaydı yapılması sırasında "yansıtma yapmak istiyor musunuz" diye bir buton açılması, evet denildiğinde yansıtma yapmayarak "maddi hata" diyerek sistemden çıkılması, Görülmektedir. Kullanıcıların daha verimli çalışmasına yönelik sistem iyileştirmeleri yapılmalı, otomatik kontroller eklenmeli ve ihtiyaçlar sürekli olarak gözden geçirilmelidir. Bunun yanı sıra Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinden kaynaklı sorunların da mevcudiyeti görülmektedir. Sistemin nihai hedeflerinden olan; karar vericilere, başta mali veriler olmak üzere, mali verilere etki eden diğer veriler hızlı, doğru ve ihtiyaç duyduğu raporlar anlık, günlük, haftalık, aylık ya da yıllık olarak üretilmesinde toplu olarak rapor üretilmesi sağlanmalıdır. Üretilen malî tabloların muhasebenin temel ilkelerine ve devlet muhasebesi standartlarına uygun olacak şekilde sürekli gözden geçirilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde yukarıda ifade edilen ya da karşılaşılabilecek başka benzer sorunlar, bu tablolardan yararlanacak olanların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır şekilde olması gerektiren tam açıklama ilkesi, dönemsellik ilkesi ve önemlilik ilkesine aykırılık teşkil etmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 34 Kamu idaresi cevabında; "Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi (DMİS) kullanımı hakkında bulguda belirtilen eksiklikler ve sorunlar hakkında program yetkililerine “sorun bildir” ve “istekler” bölümünde düzenli olarak bildirim yapılmaktadır. Programın kullanıcılardan gelen isteklere göre daha kullanışlı hale getirileceği konusunda çalışmalar yapıldığı, eksikliklerin zamanla giderileceği konusunda yetkililerden bilgi alınmıştır. Ayrıca yöneticilerin analiz yapması için gerekli raporların program tarafından üretilmesi için de gerekli düzenlemelerin yapılacağı bildirilmiştir" denilmektedir. Sonuç olarak Kamu İdaresi cevabında özetle; Döner Sermaye Mali Yönetim Sisteminin (DMİS) eksikliklerinin Maliye Bakanlığı yetkililerine bildirildiğini ve Maliye Bakanlığının ‘da söz konusu bu eksiklilerin giderilmesi amacıyla çalışmalara başladığını belirtilmiştir. Bulgumuzda ifade ettiğimiz üzere, bu sistemin kullanıcılar açısından bazı eksikliklerinin bulunduğu, raporlama açısından ise özelikle çok sayıda işletme içeren Döner Sermaye Saymanlıklarının ürettiği, birleştirilmiş veriler içeren mali raporlar bir anlam ifade etmediği gibi sorunları mevcuttur. Ancak sistemi yürütenlerce zamanla gerekli düzeltilmelerin yapılmaya çalışıldığı ve gerekli güncellemelerin yapıldığı da bilinmektedir. Yine de bu önemli eksikliklerin süratle giderilmesinin önem arz ettiği düşünülmektedir. Bu nedenle bulguda belirtilen hususlarda gerekli düzenlemelerin yapılmasının uygun olacağı düşünülmektedir. BULGU 2: Üniversite tarafından oluşturulan İç Kontrol Sistemine Döner Sermaye İşletmesinin Dahil Edilmemesi Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin incelenmesi neticesinde; Üniversiteye ait İç Kontrol Sistemine Döner Sermaye İşletmesinin dahil olmadığı görülmüştür. 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun “İç kontrolün tanımı” başlıklı 55’inci maddesi, İç Kontrolü; “idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür.” şeklinde tanımlamıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim
Raporu
35
İç kontrolün amacına ilişkin 56’ncı madde de ise:
a) Kamu gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerinin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde
yönetilmesini,
b) Kamu idarelerinin kanunlara ve diğer düzenlemelere uygun olarak faaliyet
göstermesini,
c) Her türlü malî karar ve işlemlerde usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesini,
d) Karar oluşturmak ve izlemek için düzenli, zamanında ve güvenilir rapor ve bilgi
edinilmesini,
e) (DeğiĢik: 22/12/2005-5436/10 md.) Varlıkların kötüye kullanılması ve israfını
önlemek ve kayıplara karşı korunmasını sağlamaktır.” olarak düzenlenmiştir.
Maliye Bakanlığı, Kamu İdarelerinde iç kontrol sisteminin oluşturulması, uygulanması,
izlenmesi ve geliştirilmesi amacıyla gerekli standart ve temel şartları belirlemiş ve “Kamu İç
Kontrol Standartları Tebliği 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazetede yayınlamıştır.
Buna göre Üniversite tarafından, Kamu İç Kontrol Standartları’na uyumlu bir iç kontrol sistemi
oluşturulmuştur.
Kamu idarelerinin, iç kontrol sistemlerinin oluşturulması, uygulanması, izlenmesi ve
geliştirilmesine rehberlik etmesi amacıyla Maliye Bakanlığı tarafından ayrıca Kamu iç Kontrol
Standartları Uyum Eylem Planı Rehberi hazırlanmıştır.
Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü; Mühendislik Fakültesi, çeşitli birimlerin döner
sermaye işletmelerinin bir arada bulunduğu Döner Sermaye İşletmesi, Yaşam Boyu Öğrenme
Araştırma ve Uygulama Merkezi, Eğitim Fakültesi döner sermayelerinden oluşmaktadır. Döner
Sermaye İşletmesinin faaliyetleri kapsamında; Bazı Fakülte, Meslek Yüksek Okulları ve
Araştırma Merkezlerince çeşitli konularda danışmanlık, kurs, analiz ve tahlil hizmetleri
verilmekte olup ayrıca üretilen bazı ürünlerin satışı yapılmaktadır.
Buna göre personel kaynağı, yapılan iş, yürütülen faaliyetler (Pedagojik formasyon,
Yaşam Boyu Öğrenme Araştırma ve Uygulama Merkezi ,vs. gibi) hepsi içiçe geçmiş bir arada
yürütülen iş ve işlemlerdir. Özel bütçe olan üniversite ile Döner Sermaye İşletmesi arasındaki
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 36 bağlantının kurulmamasının iç kontrol çalışmalarını zafiyete uğrattığı düşünülmektedir. Bu nedenle iç kontrol sistemi içerisine Döner Sermaye İşletmesi bünyesindeki birimleri kapsaması iyi bir uygulama olacağı ve sistemden beklenen faydayı sağlayacağı düşünülmektedir. Sonuç olarak, Üniversite İç Kontrol Sistemini kurarken, Döner Sermaye İşletmesini de dahil etmelidir. Sistemin çalışabilmesi için Üniversitenin tüm iş ve işlemleri birlikte değerlendirilmeli, sistem tüm birimleri kapsayacak şekilde kurulmalıdır. Bu nedenle Kamu İç Kontrol Standartları’na uyumlu bir iç kontrol sistemi oluşturmak üzere; yapılması gereken çalışmaların belirlenmesi ve bu çalışmalar için yürütülecek eylem planının oluşturulması sırasında, gerekli prosedür ve düzenlemeler hazırlanırken Döner Sermaye İşletmesini kapsayacak şekilde belirlenmesininin yerinde olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "2014 Yılı Haziran ayında Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi İç Kontrol Standartları Revize Uyum Eylem Planı yayınlanmıştır. Üniversitemiz İç Kontrol Standartları Eylem Planının, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve ilgili mevzuatta belirtilen standartlara göre revize edilerek yeniden uygulanması ve takibi için, aşağıda belirtilen süreç doğrultusunda çalışmalara 2016 Mayıs ayında başlanmıştır. Ana faaliyetler bazında;
-
“Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Hazırlama Grubu” ve “İç
Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu” oluşturulmuştur. 2. Oluşturulan eylem planı hazırlama grubu ile bir çalışma takvimi hazırlanarak revize eylem planı çalışmaları başlatılmış olup devam etmektedir. İç Kontrol Sisteminin daha iyi çalışabilmesi, Üniversitenin tüm iş ve işlemlerinin birlikte değerlendirilmesi ve sistemin tüm birimleri kapsayacak şekilde kurulması için İç Kontrol Standartları Revize Uyum Eylem Planı çalışmalarına Döner Sermaye İşletmesinin de katılımı sağlanmıştır." denilmektedir. Sonuç olarak ; Kamu İdaresi cevabında özetle; 2014 yılında yayınlanan Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi İç Kontrol Standartları Revize Uyum Eylem Planının revize edilerek uygulanması için 2016 yılı Mayıs ayında çalışmalara başlandığı bildirilmiştir. Bu kapsamda "Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Hazırlama Grubu” ve “İç Kontrol İzleme
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 37 ve Yönlendirme Kurulu” oluşturulduğu ve bu grupların çalışmalara başladığı ve çalışmaların devam ettiği ifade edilerek Döner Sermaye İşletmesinin de İç Kontrol Sistemine dahil edildiği belirtilmiştir. İdarece İç Kontrol Sistemine Döner Sermaye İşletmesinin dahil edilmesi için gerekli çalışmalar yapılarak bulguda belirtilen hususlarda gerekli düzenlemelerin yapılmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 38
7. EKLER
Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları
Aktif Pasif
1 DÖNEN VARLIKLAR 2.182.073,97
10 HAZIR DEĞERLER 2.155.879,36
102 BANKALAR HESABI 2.155.879,36
12 TİCARİ ALACAKLAR 719,90
120 ALICILAR HESABI 719,90
18 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI 2.937,27
180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER HESABI 2.937,27
19 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR 22.537,44
190 DEVREDEN KATMA DEĞER VERGİSİ HESABI 22.537,44
2 DURAN VARLIKLAR 25.000,00
24 MALİ DURAN VARLIKLAR 25.000,00
248 DİĞER MALİ DURAN VARLIKLAR HESABI 25.000,00
Toplam : 2.207.073,97
3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 235.755,01
32 TİCARİ BORÇLAR 45.413,31
320 SATICILAR HESABI 2.876,61
326 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 42.536,70
33 DİĞER BORÇLAR 6.746,27
336 DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR HESABI 6.746,27
36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 183.595,43
360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABI 176.087,48
362 ÖDENECEK DÖNER SERMAYE YÜKÜMLÜLÜKLERİ HESABI 7.507,95
4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 24.562,29
47 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 24.562,29
472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI HESABI 24.562,29
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 39
5 ÖZ KAYNAKLAR 1.946.756,67
50 ÖDENMİŞ SERMAYE 1.000,00
500 SERMAYE HESABI 1.000,00
57 GEÇMİŞ YILLAR KARLARI 2.519.810,96
570 GEÇMİŞ YILLAR KARLARI HESABI 2.519.810,96
59 DÖNEM NET KARI/ZARARI -574.054,29
591 DÖNEM NET ZARARI HESABI (-) -574.054,29
Toplam : 2.207.073,97
2016 2015 2014
A- BRÜT SATIŞLAR 3.657.746,13 4.570.718,27 5.223.969,62
1- Yurt İçi Satışlar 3.646.544,26 4.570.709,27 5.223.969,62
2- Yurt Dışı Satışlar 0,00 0,00 0,00
3- Diğer Gelirler 11.201,87 9,00 0,00
B- SATIŞ İNDİRİMLERİ (-) 72.283,95 45.545,95 85.805,28
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 40 1- Satıştan İadeler (-) 41.452,17 18.092,89 85.805,28 2- Satış İskontoları (-) 0,00 0,00 0,00 3- Diğer İndirimler (-) 30.831,78 27.453,06 0,00 C- NET SATIŞLAR 3.585.462,18 4.525.172,32 5.138.164,34 D- SATIŞLARIN MALİYETİ (-) 1.551.447,13 1.746.457,85 406.281,31 1- Satılan Mamüller Maliyeti (-) 0,00 0,00 0,00 2- Satılan Ticari Mallar Maliyeti (-) 0,00 0,00 0,00 3- Satılan Hizmet Maliyeti (-) 1.551.447,13 1.746.457,85 406.281,31 4- Diğer Satışların Maliyeti (-) 0,00 0,00 0,00 BRÜT SATIŞ KARI ve ZARARI 2.034.015,05 2.778.714,47 4.731.883,03 E- FAALİYET GİDERLERİ (-) 2.807.581,17 2.314.111,56 3.534.201,37 1- Araştırma ve Geliştirme Giderleri (-) 0 5955.51 0 2- Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri (-) 50.028,61 0,00 0,00 3- Genel Yönetim Giderleri (-) 2.757.552,56 2.308.156,05 3.534.201,37 FAALİYET KARI VEYA ZARARI -773.566,12 464.602,91 1.197.681,66 F- DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR ve KARLAR 205.894,08 224.707,18 82.224,90 1- Faiz Gelirleri 205.545,23 183.103,58 82.224,90 2- Konusu Kalmayan Karşılıklar 0,00 0,00 0,00 3- Menkul Kıymet Satış Karları 0,00 0,00 0,00 4- Kambiyo Karları 0,00 0,00 0,00 5- Reeskont Faiz Gelirleri 0,00 0,00 0,00 6- Diğer Olağan Gelir ve Karlar 348,85 41.603,60 0,00 G- DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GİDER ve ZARARLAR (-) 0,00 305,00 131,25 1- Karşılık Giderleri (-) 0,00 0,00 0,00 2 - Menkul Kıymet Satış Zararları (-) 0,00 0,00 0,00 3- Kambiyo Zararları (-) 0,00 0,00 0,00 4- Reeskont Faiz Giderleri (-) 0,00 0,00 0,00 5- Diğer Olağan Gider ve Zararlar (-) 0,00 305,00 131,25
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 41 OLAĞAN KAR VEYA ZARARLAR -567.672,04 689.005,09 1.279.775,31 H- OLAĞANDIŞI GELİR ve KARLAR 5.956,08 0,00 0,00 1- Önceki Dönem Gelir ve Karları 0,00 0,00 0,00 2- Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar 5.956,08 0,00 0,00 I- OLAĞANDIŞI GİDER ve ZARARLAR (-) 12.338,33 16,92 0,00 1- Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları (-) 0,00 0,00 0,00 2- Önceki Dönem Gider ve Zararları (-) 12.338,33 0,00 0,00 3- Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar (-) 0,00 16,92 0,00 DÖNEM KARI VEYA ZARARI -574.054,29 688.988,17 1.279.775,31 J- DÖNEM KARI VERGİ ve DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI (- ) 0,00 0,00 0,00 DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI -574.054,29 688.988,17 1.279.775,31
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr