2016 - DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ.pdf

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ 2016 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2017

İÇERİK DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 17

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................... 2
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 3
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 3
5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 4
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 6
7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ........................... 7
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 11

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Dokuz Eylül Üniversitesi, bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, özel bütçeli bir kuruluştur. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanır. Uygulama sonuçları ve muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre Maliye Bakanlığının Say2000i saymanlık otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir. Bu bağlamda anılan Yönetmeliğin 538 ve 539’uncu maddelerinde sayılan ve üniversite tarafından düzenlenen mali tablolardan; 2016 yılı bütçe uygulama sonuçları ile faaliyet sonuçlarına ilişkin özet bilgiler aşağıda gösterilmiştir. Tablo 1: 2016 Yılı Bütçe Giderleri Gerçekleşmeleri (TL) AÇIKLAMA Başlangıç Ödeneği Eklenen Ödenek Düşülen Ödenek Toplam Ödenek Toplam Harcanan Bütçe Gerçekleşme Oranı (%) BÜTÇE GİDERLERİ TOPLAMI 562.996.000,00 98.613.000,00 - 661.609.000,00 613.866.000,00 93 Tablo 2: 2016 Yılı Bütçe Gelirleri Gerçekleşmeleri (TL) AÇIKLAMA Bütçe Tahmini Gerçekleşen Gelir Toplamı Bütçe Gerçekleşme Oranı (%) BÜTÇE GELİRLERİ TOPLAMI 562.996.000,00 601.892.000,00 121 Tablo 3: 2016 Yılı Faaliyet Sonuçları (TL) AÇIKLAMA Faaliyet Gelirleri Faaliyet Giderleri Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu FAALİYET SONUÇLARI 699.104.887,73 628.966.480,63 70.138.407,10

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştay’a Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri. Geçici ve kesin mizan. Bilanço. Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kağıtlar sayım tutanağı, Taşınır kesin hesap cetveli Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu ve gelir tablosu. Denetim görüşü, üniversitenin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Veritabanı Abonelik Hizmeti Alımlarında Haklar Hesabının Kullanılmaması Üniversite muhasebe kayıtları ve bunlara dayanak teşkil eden belgelerin incelenmesi sonucunda, ulusal ve uluslararası yayın kullanma ve yararlanma hakkı veren veri tabanı üyelik hizmet alımları dolayısıyla yapılan ödemelerin bilanço hesaplarında izlenmek yerine doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 194 üncü maddesinde, “Haklar hesabı, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Bu sebeple uluslararası yayın erişim hakkı sağlayan veritabanı abonelikleri için yapılan ödemelerin 260 Haklar hesabında izlenmesi gerekmektedir. Üniversite tarafından veritabanı abonelik hizmetleri karşılığı olarak 2016 yılı içerisinde ödenen 2.231.683,60 TL’ nin tamamı 260 Haklar hesabında izlenmek yerine 630 Giderler hesabında izlenmesi sonucu mali tablolarda 2.231.683,60 TL tutarında hata oluşmuştur. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı tarafından akademik personel, idari personel ile öğrencilerin eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetlerinde yararlanması amacıyla çeşitli veri tabanlarına senesi içinde erişimin sağlanması (abonelik, kullanımın sağlanması vb.) yönünde sene sonunda yapılan satın alımlarında, kullanım hakkının 01.01.2016 - 31.12.2016 tarihleri arasında söz konusu olması, varlığın yılı içerisinde tükenerek birden fazla yılı kapsamaması nedeniyle “Duran Varlıklar” Hesap gruplarında yer alan 260 Haklar Hesabı’nda kaydedilmeyerek 630 Giderler Hesabı ile muhasebeleştirilmektedir. Bilindiği üzere Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Duran Varlıklar” başlıklı 133 üncü maddesinde “(1) Duran varlıklar ana hesap grubu; bir yıldan daha uzun sürelerle kamu idaresi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi için kullanılmak amacıyla edinilen ve ilke olarak bir yıl içinde paraya çevrilmesi veya tüketilmesi öngörülmeyen varlık ve alacak unsurlarını kapsar.” ifadesi yer almaktadır. Cevabi yazımızda yer alan anılan harcama

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 birimine ait örnek belgelerden de anlaşılacağı üzere satın alımlara konu haklar mali yılla sınırlı olması nedeniyle “Duran Varlıklar” hesap grubu altındaki 260 Haklar Hesabı’nda izlenmemesi gerektiği düşünülmektedir. Ayrıca elektronik yayın aboneliği bir veri tabanı yada yazılım satın alması gibi hakların kurumumuza devri olmayıp sadece sözleşme süresince elektronik yayına ulaşma yetkisi vermekte olup bu nedenle bizim duran varlığımız olmamasından dolayı amortisman ayrılması da söz konusu değildir. Bu nedenle mevcut elektronik yayın aboneliği ödemelerinin “260 Haklar Hesabı” kullanılarak yapılamayacağı mütalaa edilmektedir.” Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu alımın mali yılla sınırlı olması nedeniyle duran varlık olarak görülmediği, bu sebeple amortisman ve tükenme payı ayrılmasının mümkün olmadığı belirtilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Maddi Olmayan Duran Varlıklar” başlıklı 192’nci maddesinde “Maddi olmayan duran varlıklar hesap grubu, herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan ve kapsama dâhil kamu idarelerinin belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği aktifleştirilen giderler ve belli koşullar altında hukuken himaye gören haklar gibi varlıklar ile bunlar için hesaplanan birikmiş amortismanların kaydı için kullanılır”. Denilmektedir. Mezkur Yönetmeliğin 194 üncü maddesinde ise “Haklar hesabı, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.” Denilmek suretiyle belli alanlarda kullanma ve yararlanma hakkı için yapılan harcamaların 260- Haklar hesabında izlenmesi gerektiği hususu açıkça vurgulanmıştır. Dolayısıyla kamu idaresi cevabında belirtilen hakların kuruma devri olmayıp, süresi içinde ulaşma imkanı sağladığı hususunun yerinde bir cevap olamayacağı değerlendirilmektedir. Amortisman ve Tükenme Paylarına İlişkin 04.11.2015 tarihli 47 Sıra Nolu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliğinin 1 Nolu ekinde, 260 Haklar hesabında izlenen varlıkların amortisman süresinin 1 yıl olduğu, dolayısıyla amortisman oranının % 100 olduğu belirtilmektedir. Aynı ekte “ Tutarına bakılmaksızın 260 Haklar Hesabı, 263 Araştırma ve Geliştirme Giderleri Hesabı, 264 Özel Maliyetler Hesabı, 271 Arama Giderleri Hesabı ve 277 Diğer Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesabına kayıtlı her bir duran varlık için amortisman oranı %100 olarak uygulanacaktır” ibaresi yer almaktadır. Buradan da 260 Haklar hesabında

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 izlenen varlıklara %100 oranında amortisman ayrılması gerektiği belirtilmekte, hesaptaki varlığın mülkiyetinin kimde olması gerektiği ile ilgili bir açıklama yapılmamaktadır. Veritabanı abonelik hizmet alımları, kamu idaresine ulusal ve uluslararası yayınlara bedeli karşılığında erişim ve bunlardan yararlanma hakkı tanımaktadır. Bu yararlanma hakkının mali yılla sınırlı olması ve mülkiyet devri içermemesi, bulgu konusu edilen hizmet alımlarının mahiyetini değiştirmemektedir. Yapılmakta olan hizmet alımları, tür ve özellikleri itibariyle Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde anlatılan “Haklar” tanımını tam olarak karşılamaktadır. Yukarıda anlatılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde bulgu konusu edilen veri tabanı hizmet alımlarının doğrudan giderleştirilmek yerine bilanço hesaplarında izlenmesi, yıl sonlarında ise tamamına amortisman ayrılarak yok edilmesi gerektiği sonucu çıkmaktadır. Sonuç olarak yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı ulusal ve uluslararası yayın kullanma hakkı veren veritabanı abonelik hizmetleri alım giderlerinim 260- Haklar hesabı yerine 630- Giderler hesabında izlenmesi sebebiyle kamu idaresinin mali tablolarında 2.231.683,60 TL tutarında hata oluşmuştur. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Dokuz Eylül Üniversitesinin 2016 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tablolarının Denetim Görüşünün Dayanakları bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Harcama Birimlerince Onaylı Taşınır Tüketim Listelerinin Muhasebe Birimine Geç Gönderilmesi Üniversite muhasebe kayıtları ve bunlara dayanak teşkil eden belgeler üzerinde yapılan incelemede, harcama birimlerince muhasebe birimine gönderilmesi gereken Onaylı Taşınır Tüketim Listelerinin mevzuatta belirlenen sürede gönderilmediği tespit edilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliğinin “Taşınır Giriş Ve Çıkış İşlemlerinin Muhasebe Birimine Bildirilmesi” başlıklı 30 uncu maddesinde “…Muhasebe kayıtlarında "150-İlk Madde ve Malzemeler Hesabı"nda izlenen tüketim malzemelerinin çıkışları için düzenlenen Taşınır İşlem Fişleri muhasebe birimine gönderilmez. Bunların yerine, genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinde üç aylık dönemler itibarıyla, diğer idarelerde ise üç ayı geçmemek üzere üst yöneticiler tarafından belirlenen sürede kullanılmış tüketim malzemelerinin taşınır II nci düzey detay kodu bazında düzenlenen onaylı bir listesi, en geç ilgili dönemin son iş günü mesai bitimine kadar muhasebe birimine gönderilir…” denilmektedir. Özel bütçeli bir idare olan Dokuz Eylül Üniversitesi üst yönetimince, anılan mevzuat hükmünde belirtilen süre üç ay olarak belirlenmiştir. Ancak harcama yetkililerince onaylanmış tüketim listeleri muhasebe birimine söz konusu üç aylık süre geçtikten sonra gönderilmekte ve söz konusu gecikme bazı harcama birimlerinde uzun sürelere varmaktadır. Bulgu konusu edilen husus, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Hesap Verme Sorumluluğu” başlıklı 8 inci maddesinde yer alan “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” hükmüne aykırılık teşkil etmektedir. Mali tabloların kamu idaresinin gerçek durumunu yansıtmasını temin etmek üzere Onaylı Taşınır Tüketim Listelerinin mevzuatta belirlenen sürede muhasebe birimlerine gönderilmesi ve işlemlerin zamanlı olarak muhasebeleştirilmesi gerekir. Kamu idaresi cevabında; “Bulgunuzda yer alan hususa ilişkin olarak üniversitemiz bünyesinde faaliyetlerine devam eden harcama birimlerine bir örneği ekte yer alan 05.05.2017

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 tarih ve 60950927-010-226 sayılı yazı ile mevzuat çerçevesinde işlem tesis edilmesi için uyarı yapılmıştır. Bu hususta azami hassasiyet gösterilecektir.” Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabı ve eklerinden, taşınır tüketim listelerinin yasal süresi içinde muhasebe birimine gönderilmesi için ilgili birimlerin uyarıldığı ve azami hassasiyetin gösterileceğinin belirtildiği anlaşılmaktadır. Bulgu konusu edilen taşınır tüketim listelerinin gönderme zamanına riayet edilip edilmediği hususu, izleyen yıl denetimlerinde kontrol edilecektir. BULGU 2: Üniversite Bilimsel Araştırma Projelerinde Ara ve Kesin Raporların Düzenlenmemesi Veya Geç Düzenlenmesi Üniversitenin desteklemekte olduğu Bilimsel Araştırma Projelerinin ara ve sonuç raporlarının teslim edilmediği veya geç teslim edildiği görülmüştür. Dokuz Eylül Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projelerinin Seçimi, Kabulü, Değerlendirilmesi, Desteklenmesi ve İzlenmesine İlişkin Yönergesinin “Projelerin İzlenmesi” başlıklı 18 inci maddesinde aynen; a) “Projenin başladığı tarihten itibaren 6 ayda bir olmak üzere proje yürütücüleri, Komisyona sunulmak üzere yürüttükleri projeler hakkında geçmiş dönemdeki çalışmalarla ilgili bilgilerin yer aldığı “ara raporlarını” Dokuz Eylül Üniversitesi BAP Otomasyonu üzerinden hazırlar. Ara raporlar Komisyon tarafından incelenir. Komisyon gerekli gördüğü durumlarda konunun uzmanlarının görüşlerine de başvurarak değerlendirme sürecini tamamlayabilir. Olumlu bulunan ara raporların ait olduğu projelerin sonraki dilimleri ile ilgili maddi destek devam eder.” denilmektedir. Aynı yönergenin “Projelerin Sonuçlandırılması” başlıklı 19 uncu maddesinde ise: a) “Sonuçlanan araştırma projesinin bilimsel ve teknik tüm yönlerini ve sonuçlarını kapsayan ve Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonunca tespit edilen formata uygun biçimde hazırlanan sonuç raporu ve sonuçlanan projeye ilişkin olarak Dokuz Eylül Üniversitesi BAP Otomasyonu üzerinde yer alan Türkçe ve İngilizce özetler, proje kapsamında satın alınan dayanıklı taşınırlara ait zimmet iade fişi ve dilekçe projenin bitiş tarihini izleyen en geç üç ay içinde teslim edilir. “ hükmü yer almaktadır. Üniversite Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğünden edinilen bilgi ve belgelerin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 incelenmesi neticesinde, 2011-2016 yılları arasında üniversitece desteklenen 885 Bilimsel Araştırma Projesinden 194 adedinin ara (gelişme) raporunun, 160 adedinin ise sonuç raporunun düzenlenmediği veya geç düzenlendiği tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında; “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmeliğin 8.1. Maddesinde “Kabul edilen bir projenin yürütücüsü Komisyona altı ayda bir geçmiş dönemdeki çalışmalarla ilgili bilgilerin yer aldığı ara rapor sunar. Komisyon projenin türüne ve özelliğine göre ara rapor sunma sürelerini ve koşullarını değiştirebilir. Ara raporlar Komisyon tarafından incelenir. Komisyon gerekli gördüğü durumlarda konunun uzmanlarının görüşlerine de başvurarak değerlendirme sürecini tamamlayabilir. Projelerin sonraki dilimleri ile ilgili maddi desteğin devamı Komisyonun olumlu görüşüne tabidir” denilmektedir. Buna göre proje yürütücüleri ara ve sonuç raporlarını teslim etmekle yükümlüdürler. Bu husus proje yürütücülerine proje destekleme aşamasında imzalanan “Dokuz Eylül Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projesi Destekleme Protokolü” ile bildirilmekte aynı zamanda raporların gecikmesi durumunda e-posta yolu ile proje yürütücüleri uyarılmaktadır. Ara raporunu, rapor tarihinden itibaren 1 ay içinde teslim etmeyen proje yürütücülerinin yeni harcama ve değişiklik talepleri ile yeni proje başvuruları; Sonuç raporunu teslim etmeyen proje yürütücülerinin ise yeni proje başvuruları durdurulmaktadır. Ayrıca söz konusu bulgulara istinaden proje yürütücüleri yazılı olarak uyarılmış olup gereken hassasiyet gösterilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabı ve eklerinden projelere ilişkin raporların gecikmesi durumunda proje yürütücülerinin e-posta ile uyarıldığı, ara raporu teslim tarihinden itibaren 1 ay içinde teslim etmeyenlerin yeni harcama ve değişiklik talepleri ile yeni proje başvurularının, sonuç raporunu teslim etmeyen proje yürütücülerinin ise yeni proje başvurularının durdurulduğu, proje yürütücülerinin yazılı olarak uyarılıp gerekli hassasiyetin gösterileceği anlaşılmaktadır. Bilimsel araştırma projelerinin ara ve sonuç raporu teslim tarihlerine uyulup uyulmadığı hususu, izleyen yıl denetimlerinde kontrol edilecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 8. EKLER Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ BİLANÇOSU 31.12.2016 AKTİF HESAPLAR PASİF HESAPLAR 1 Dönen Varlıklar 3 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 12 Faaliyet Alacakları 320 Bütçe Emanetleri Hesabı 15.369.949,83 102 Banka Hesabı 103.312.330,34 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı 2.095.412,43 104 Proje Özel Hesabı 2.362.546,54 333 Emanetler Hesabı 16.516.905,98 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı 67.192.457,49 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı 4.583.201,33 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı 305.006,24 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı 383.977,31 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı 34.647,90 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı 6.161,01 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı 366.270,49 4 Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı 3.827.142,33 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı 684.975,89 162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabı 15.755.698,15 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı 5.538.219,43 2 Duran Varlıklar 5 Öz Kaynaklar 220 Gelirlerden Alacaklar Hesabı 10.182.904,64 500 Net Değer Hesabı 1.456.269.814,96 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı 33.600,00 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı 154.494.681,37 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı 4.050.000,00 580 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı (-) -191.818.780,46 242 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı 22.502,20 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı 70.138.407,10

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı -4.050.000,00
250 Arazi ve Arsalar Hesabı 356.418.348,48
251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı 8.675.132,99
252 Binalar Hesabı 848.839.448,27
253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı 169.093.949,02
254 Taşıtlar Hesabı 5.740.930,85
255 Demirbaşlar Hesabı 134.795.398,24
257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-) -288.532.973,28
258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı 90.775.013,45
260 Haklar Hesabı 9.375.737,16
267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı 42.616,38
268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-) -4.982.747,30
294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı 5.056.908,25
299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-) -4.429.942,65
BORÇ TOPLAMI : 1.534.262.926,18 ALACAK TOPLAMI : 1.534.262.926,18 Bilanço Dipnotları 910 Teminat Mektupları Hesabı 13.346.954,27 911 Teminat Mektupları Emanetleri Hesabı 13.346.954,27 912 Kişilere Ait Menkul Kıymetler Hesabı 4.000,00 913 Kişilere Ait Menkul Kıymet Emanetleri Hesabı 4.000,00 920 Gider Taahhütleri Hesabı 113.947.656,07 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı 113.947.656,07

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 948 Başka Birimler Adına İzlenen Alacaklar Hesabı 7.898.055,57 949 Başka Birimler Adına İzlenen Alacak Emanetleri Hesabı 7.898.055,57 962 Bilimsel Projeler Hesabı 39.920.551,78 963 Bilimsel Projeler Karşılığı Hesabı 39.920.551,78 DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ 2014-2015-2016 YILLARI FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU
Hesa p Kodu Yardımcı Hesap GİDERİN TÜRÜ 2014 2015 2016 Kod.1 TL TL TL 630 01 Personel Giderleri 265.150.447,88 315.586.455,55 361.418.525,23 630 02 Sos. Güv. Kurumlarına Devlet Primi Gid. 47.951.305,90 51.726.279,68 59.557.828,76 630 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 36.905.310,89 40.550.352,17 92.393.500,53 630 5 Cari Transferler 7.016.830,87 9.428.620,57 14.503.168,53 630 7 Sermaye Transferleri - - - 630 11 Değer Ve Miktar Değişimleri Giderleri 674.607,85 1.148.238,06 836.642,46 630 12 Gelirlerin Ret ve İadesinden Kaynaklanan Giderler 7.240,00 426.772,87 165.201,98 630 13 Amortisman Giderleri 27.933.676,95 52.326.973,75 43.586.232,48 630 14 İlk Madde ve Malzeme Giderleri 12.639.397,07 12.269.434,14 13.263.594,92

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 630 20 Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Giderler 45.952,86 - - 630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 43.355.638,66 37.676.470,13 37.387.829,58 630 99 Diğer Giderler 91.349,03 349.981,38 5.853.956,16 GİDERLER TOPLAMI (A) 441.771.757,96 521.489.578,30 628.966.480,63
Hesa p Kodu Yardımcı Hesap GELİRİN TÜRÜ 2014 2015 2016 Kod.1 TL TL TL 600 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 37.621.352,79 39.099.165,95 43.166.696,11 600 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gel. 416.133.156,83 523.088.320,71 609.284.801,09 600 05 Diğer Gelirler 31.201.358,87 29.242.613,04 44.956.463,37 600 11 Değer ve Miktar Değişimleri Gelirleri 545.596,88 1.227.883,39 1.696.927,16 600 25 Kamu İd Bedelsiz Ol Al Mali Ol Var El Edilen Gel
GELİRLER TOPLAMI (B) 485.501.465,37 592.657.983,09 699.104.887,73
FAALİYET SONUCU [B-A] 43.729.707,41 71.168.404,79 70.138.407,10

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ....................... 17
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................. 18
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 18
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 18
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 20
6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 21
7. EKLER ........................................................................................................................................................ 27

KISALTMALAR SUT: Sağlık Uygulama Tebliği

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün, hesap ve işlemlerinin muhasebeleştirilmesi ile mali rapor ve tabloları, “Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 565 ve 573’üncü maddelerinde düzenlenen defter, cetvel ve tablolardan oluşmaktadır. Saymanlığın muhasebe kayıt işlemleri, Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. 2016 yılı bilançosunda sermayesi 22.502,20 -TL olup, toplam aktif büyüklüğü 75.822.908,81 -TL’dir. Döner sermaye gelir toplamı 300.631.842,15 -TL, gider toplamı 354.159.559,31 -TL olup, gelir tablosunda yılsonu itibariyle tahakkuk eden zarar toplamı 53.527.717,16 -TL’dir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri  Geçici ve kesin mizan  Bilanço  Gelir tablosu  Kasa sayım tutanağı  Banka mevcudu tespit tutanağı  Satışların maliyeti tablosu  Sermaye hareketleri tablosu  Nakit akım tablosu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18  Teminat mektupları sayım tutanağı  Envanter defteri  İşletme bütçesi Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 5. DENETİM GÖRÜŞÜ 2016 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tabloların tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Gider Taahhütlerinin Nazım Hesaplarda İzlenmemesi Yıl içerisinde geçerli sözleşmeler ile ertesi mali yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütlerde 980 Gider Taahhütleri Hesabı ile 981 Gider Taahhütleri Alacaklı Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun Geçici 11’inci maddesi ve Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 597’nci maddesine istinaden hazırlanan 29 Eylül 2010 tarih ve 27714 sayılı resmi gazetede yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Genel Tebliği’nin (Döner Sermayeli İşletmeler Detaylı Hesap Planı) (Sıra No: 1) “Yeni açılan nazım hesaplar” başlıklı 5’inci maddesine göre; yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi mali yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütler, mevzuatı gereğince bu tutarlara ilave edilenler ile bunlardan yerine getirilenler veya feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için 980 Gider Taahhütleri Hesabı ile 981 Gider Taahhütleri Alacaklı Hesabının kullanılması gerekmektedir. Görüleceği üzere, 980 ve 981 nolu hesapların kullanılması işletme tarafından girişilen taahhütlerin takibi ile bütçe ve nakit planlaması açısından son derece önemlidir. Söz konusu hesapların kullanılmaması, hem Muhasebe Yönetmeliğine aykırılık teşkil etmekte hem de İdare tarafından girişilen taahhütlerin sağlıklı bir şekilde takip edilmesine engel olmaktadır. Buna göre, söz konusu nazım hesapların kullanılmaması sonucunda, bu nazım hesaplara kaydedilmesi gereken tutarlar kadar Bilanço dipnotlarında hataya neden olunmuştur. Kamu idaresi cevabında; “1 no.lu bulguda; yıl içerisinde geçerli sözleşmeler ile ertesi mali yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütlerde 980 Gider Taahhütleri Hesabı ile 981 Gider Taahhütleri Alacaklı Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiştir. Söz konusu bulgu üzerine kayıtlarımızın tetkikinde; 980 Gider Taahhütleri Hesabı ile 981 Gider Taahhütleri Alacaklı Hesabı kullanılmadığı anlaşılmıştır. 2018 yılı için yapılacak sözleşmelerde ilgili hesaplar çalıştırılacaktır.” Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, 2018 yılı itibariyle yapılan gider taahhütlerinin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 ilgili nazım hesaplarda izlenmeye başlayacağı belirtilmiştir. Ancak, söz konusu kayıtlar 2018 yılında gerçekleştirileceğinden bu kayıtların 2016 dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 2: Hastane Borç Stokunun Sürdürülebilir Mahiyette Olmaması Döner Sermaye İşletmesi birimlerinden Dokuz Eylül Üniversitesi Araştırma Uygulama Hastanesinin borçlarını ödemekte güçlük çektiği tespit edilmiştir. Yapılan incelemede yıllar itibariyle yüklenici firmalara olan borç miktarının artarak devam ettiği, bununla birlikte işletmenin borç stokunun yüksekliği yüzünden geçmiş yıllar itibariyle faturalarını tahsil edemeyen firmaların mevcut olduğu anlaşılmıştır. İhale ile yapılan alımlara ilişkin bağıtlanan sözleşmelere, satılan mal bedellerinin ileri tarihlerde ödenebileceği hükmü konulmaktadır. Bu da yapılan alımlarda ödeme güçlüğü çekildiğini gösterdiği gibi teklif edilen fiyatların artışına da neden olmaktadır. Hastanenin yıllar itibariyle borç stokunun arttığı görülmektedir. 2015 yılına devreden borç miktarı yaklaşık 149 milyon iken 2016 yılına devreden borç miktarı yaklaşık 193 milyon olmuştur. Oysa yıllar itibariyle gelirde borcun arttığı oranda bir artış olmadığından borç miktarı giderek artmaktadır. 2016 yılı mali veriler incelendiğinde; kurumun 2016 yılını satıcılara 273.841.081 TL borçla kapattığı görülmüştür. Gelir / Harcama Oranı 1 üzerinde çıkmaktadır ki sağlıklı oran olarak 1 veya altındaki bir rasyo sonucu tercih sebebidir. Bu durumda elde edilen gelirler ile yapılacak harcamaların finanse edilmesi olanaksızdır. Sonuç olarak, işletmenin finansal sürdürülebilirlik için temel ilke olan gelir - gider dengesi sağlanamamaktadır. Hastanenin gelir-gider dengesi ve borç yapısını göz önünde bulundurularak hizmet üretmesi ve harcama yapması zorlaşmaktadır. Yapılan incelemeler sonucunda, üniversite uygulama ve araştırma hastanesi döner sermaye işletmesinin genel olarak gelirlerinin giderlerini karşılayamaması ile ilgili bazı nedenler aşağıda belirtilmiştir. Gelir Kaynaklı Nedenler; 1-Fiyat tarifelerinin yıllar itibariyle maliyetlerin çok altında kalması ve yıllar itibari ile güncellenmemesi,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 2-Verilen hizmetlerin niteliğinin diğer devlet hastanelerinden yüksek olması, bu hususun fiyat tarifelerinin belirlenmesinde göz ardı edilmesi, 3-Sadece üniversite hastanelerinde yapılan ve bu yüzden de Sağlık Uygulama Tebliği kapsamında olmayan, yani fatura edilemeyen işlemlerden oluşan gelir kaybı, 4-Üniversite Hastanelerinde süreklilik arz eden hizmet alımları ile maliyeti yüksek ve ileri teknoloji ürünü olan tıbbî cihazlar, tıbbi sarf malzemeleri, yerli ve ithal ilaçlar ve diğer alımlar için ciddi bir harcamanın yapılmasına rağmen sunulan hizmetlere ilişkin sunum maliyetlerinin henüz tespit edilmemesi, 5-Paket tedavi programlarından komplike durumlarda hastalar için harcanan ilaç ve tıbbi malzemelerin fiyatının paket fiyattan daha fazla olabilmesi, 6-Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan gelir kesintileri nedeni ile gerçekleşen zamansız tahsilat(Burada bahsedilen husus global bütçe uygulamasıyla azalmıştır.), 7-Üniversite hastanelerinin sağlık turizmi ve özel sigortadan elde edilen gelirlerin düşük olması, Gider Kaynaklı Nedenler; 1-Tüm personel ve cari giderlerin döner sermaye işletmesinden karşılanması (Maaş, denge tazminatı, döner sermayeden ödenen 4-A, 4-B, 4-D’li personel ile hizmet alımlarında çalıştırılan personelin mali yükü) 2-Uygulamalı eğitim maliyeti kapsamında yapılan giderlerin döner sermayeden karşılanması, 3- Bilimsel araştırma giderlerinin döner sermaye gelirlerinden desteklenmesi, 4-Yatırım ve maddi duran varlıkların bakım ve onarımların artan maliyeti , 5-Yeni maliyet kalemlerinin ortaya çıkışı (Tıbbi atık imhası, hasta veya yatak başı standartları vb.), 6-Nakit yetersizliği nedeniyle tedarikçilere ödemelerin zamanında yapılamaması nedeniyle satın alma maliyetlerinin artması,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 şeklinde sıralanmıştır. Yukarıda belirtilen hususlara, genel ve özel bütçeden döner sermayelere aktarılan ve/veya esasen döner sermayeler tarafından karşılanması gerekirken özel ve genel bütçeden karşılanan giderler dahil değildir. Mali yapının bozulup işletmenin borçlarını ödeyemez hale gelmesine sebep olan yukarıda belirtilen bu hususlar çözümlenemediği takdirde, üniversite hastanesinin mali yönden sıkıntısının daha çok artabileceği düşünülmektedir. Söz konusu olumsuzlukların idare tarafından da bilindiği gerçeğine rağmen konunun Türkiye genelinde çözümünün sağlanması noktasında bu alandaki paydaş diğer kurumlarla bir araya gelinerek sorunun çözümü için çalışma yürütülmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Dolayısıyla yukarıda belirtilen olumsuzlukların ortadan kaldırılabilmesi için kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılması hususuna uygun olarak iyileştirme yapılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “2 no.lu bulguda Döner Sermaye İşletmesi birimlerinden Dokuz Eylül Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinin borçlarını ödemekte güçlük çektiği ve hastane borç stokunun sürdürülebilir mahiyette olmadığı tespit edilmiştir. Makamınızca tespit edilen hususların yanı sıra, gerek hastanemizin gerekse diğer üniversite hastanelerinin borç tutarı ve devamında teşekkül eden bu borçların icra takibiyle tahsili yoluna gidilmesi sebebiyle ödenen dava faizleri (faiz, avukatlık vs. giderler) maliyetleri artırmış ve sürecin devamını sağlama noktasında hem mal/hizmete zamanında ulaşma hem de SUT koşullarında satın alma yapma noktasında çok ciddi sıkıntılar oluşturmuştur. Bulgu görüşüne katılmakla birlikte Hastanemizin 2017 yılının başında imzaladığı aylık 27.000.000 TL’lik global bütçe anlaşması ve gelir getirici faaliyetlere yönelik yapılan yönetsel düzenlemeler süreçte iyileşmeler sağlamıştır.
Bu çalışmalar kapsamında 2013, 2014, 2015, 2016 yılı için 1 yıllık gelirine yakın borcu (hemen hemen tamamı ilaç ve tıbbi malzeme tedarikçi borcu) olan hastanemizin borç yapısı detaylı bir şekilde analiz edildi. 2017 ocak ayı itibarı ile eski firma borçları yoğun bir şekilde ödenmeye başladı ve 2013 ödemeleri tamamlandı. 2014 ödemeleri devam etmekte

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 olup Temmuz 2017 tarihi itibarı ile 2014 yılına ait tüm firma borçlarının ödemesinin bitmiş olması planlandı. (2016 sonu itibarı ile 273.000.000 TL olan firma borçları 201.000.000 TL ye gerilemiştir.Tüm satınalmalar “yöntem ve alternatifler” yönünden gözden geçirildi ve satınalma maliyetlerini düşürecek önlemler devreye sokulmaya başlandı. Hastanemizin 2016 yılı mali performansı ve iş performansı detaylı bir şekilde çalışıldı. Tüm birimler için “Döner Sermaye maliyetlendirme ve verimlilik analizleri” yapıldı ve yazılım geliştirildi. Birimler bazında gelir ve gider yapıları, iş performans parametreleri ve iyileştirme alanları saptandı. Mali performans ve iş performansına göre “döner sermaye ödemesi, yatırım ve insan kaynağı tahsisi” konusunda çalışmalar ve analızler devam ediyor. Global Bütçe kapsamında 2017 yılında oluşacak tablo ve hastanemize düşen görevler konusunda tüm birimlere gerekli bilgilendirmeler yapıldı ve yönetim ve organizasyonumuzda ciddi değişikler gerçekleştirildi, gerçekleştirilmeye devam ediyor. Bu bağlamda 2017 yılının ve özellikle ilk 6 ayının önemi ve yapılacak işler anlatıldı. Birimlerden beklentiler iletildi ve yönetsel düzenlemeler yapıldı. Özellikle poliklinik sayıları, ortalama yatış süreleri, ameliyathane kullanım oranları ve süreleri, paket verimlilik parametreleri konusunda ciddi organizasyonel değişikliklere gidildi. Önümüzdeki dönemde bir taraftan tadilatlar ve cihaz yenilemeleri devam ederken, yeni hemşirelerin de sisteme katılımı ile iş performans parametrelerimizin ve finansal verimlilik parametrelerimizin artırılması konusundaki düzenlemeler yapıldı. Aylık 27.000.000 TL’lik hizmet üretmeye yönelik çalışmalarımız devam etmektedir.” Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda değinilen hususlara iştirak edilmekte, bununla beraber hastane borçlarının icra takibiyle tahsiline gidilmesinden dolayı faiz ve yargılama giderleri artışının sağlık hizmet sunum maliyetlerinde önemli bir artışa sebep olduğu vurgulanmaktadır. İmzalanan global bütçe anlaşması ve yönetsel süreçlerde yapılan düzenlemelerle süreçlerde iyileştime sağlandığı belirtilmiştir. Geçmişe yönelik borçların ödenmeye başlandığı, satınalma maliyetlerini düşürecek yöntem ve süreçler üzerinde çalışıldığı, maliyetlendirme ve verimlilik analizleri yapılmaya başlandığı, hastane birimlerine gerekli bilgilendirmeler yapılarak yönetim ve organizasyon alanlarında ciddi iyileştirmeler yapıldığı, cihaz ve tadilat yenilemeleri ile yeni hemşilerin sisteme katılımı ile finansal verimliliğin artırıldığı da kamu idaresi cevabında özetle

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26 vurgulanan hususlardır. Kamu idaresi cevabında belirtilen hususlar da dikkate alınarak Dokuz Eylül Üniversitesi Uygulama Araştırma Hastanesinin borç stoku ve finansal durumundaki gelişme ve değişmeler, izleyen yıl denetimlerinde de takip ve kontrol edilmeye devam edilecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27 7. EKLER Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ BİLANÇOSU 31.12.2016 1 DÖNEN VARLIKLAR 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 10 HAZIR DEĞERLER 8.561.529,30 30 MALİ BORÇLAR 6.991.940,00 100 KASA HESABI 303 İŞLETMELER ARASI MALİ BORÇLAR 6.991.940,00 102 BANKALAR HESABI 8.561.529,30 32 TİCARİ BORÇLAR 274.222.357,27 103 VERİLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMİRLERİ HESABI (-) 320 SATICILAR HESABI 273.841.081,12 108 DİĞER HAZIR DEĞERLER HESABI 326 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 381.276,15 12 TİCARİ ALACAKLAR 36.652.983,16 33 DİĞER BORÇLAR 1.634.152,09 120 ALICILAR HESABI 35.478.527,47 335 PERSONELE BORÇLAR HESABI 878.023,21 121 ALACAK SENETLERİ HESABI 336 DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR HESABI 756.128,88 126 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 1.174.455,69 34 ALINAN AVANSLAR 42.233,68 128 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR HESABI 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI HESABI 42.233,68 13 DİĞER ALACAKLAR 6.993.304,00 36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 5.901.015,42 136 DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR HESABI 1.364 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABI 4.473.078,85 134 İŞLETMELER ARASI MALİ BORÇLARDAN ALACAKLAR 6.991.940,00 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ HESABI 6.961,33 15 STOKLAR 20.845.711,35 362 ÖDENECEK DÖNER SERMAYE YÜKÜMLÜLÜKLERİ HESABI 1.014.536,76 150 İLK MADDE VE MALZEME HESABI 20.845.711,35 363 ÖDENECEK DÖNER SERMAYE KATKI PAYLARI HESABI 40.500,74 151 YARI MAMULLER - ÜRETİM HESABI 369 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER HESABI 365.937,74 152 MAMULLER HESABI 37 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 1.231.948,36 18 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI 878.697,45 370 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YAS. YÜK. KARŞILIKLARI 1.277.822,22 180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER HESABI 878.697,45 371 DÖNEM KARININ PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE DİĞER YÜK. HESABI (-) 45.873,86 19 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR 47.047,79 39 DİĞER KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR HESABI 190 DEVREDEN KATMA DEĞER VERGİSİ HESABI 45.431,99 391 HESAPLANAN KATMA DEĞER VERGİSİ HESABI

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28 191 İNDİRİLECEK KATMA DEĞER VERGİSİ HESABI 5 ÖZ KAYNAKLAR 193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR HESABI 1.615,80 50 ÖDENMİŞ SERMAYE 22.502,20 195 İŞ AVANSLARI HESABI 500 SERMAYE HESABI 22.502,20 196 PERSONEL AVANSLARI HESABI 57 GEÇMİŞ YILLAR KARLARI 10.626.786,21 2 DURAN VARLIKLAR 570 GEÇMİŞ YILLAR KARLARI HESABI 10.626.786,21 TİCARİ ALACAKLAR 57.664,26 58 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI 171.322.309,26 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR 57.664,26 580 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI HESABI (-) 171.322.309,26 24 MALİ DURAN VARLIKLAR 1.700.000,00 59 DÖNEM NET KARI/ZARARI 53.527.717,16 248 DİĞER MALİ DURAN VARLIKLAR HESABI 1.700.000,00 590 DÖNEM NET KARI HESABI 2.805.636,48 25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 47.000,00 591 DÖNEM NET ZARARI HESABI (-) 56.333.353,64 252 BİNALAR 47.000,00 253 TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR HESABI
254 TAŞITLAR HESABI
255 DEMİRBAŞLAR HESABI
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI (-)
26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 38.412,00
260 HAKLAR 38.412,00
28 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUK 559,50
280 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER 559,50
Genel Toplam 75.822.908,81 Genel Toplam 75.822.908,81

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29 DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ 2016 YILI GELİR TABLOSU (TL) 60 BRÜT SATIŞLAR 302.593.224,17 600 YURTİÇİ SATIŞLAR HESABI 297.510.208,63 602 DİĞER GELİRLER 5.083.015,54 61 SATIŞ İNDİRİMLERİ (-) 3.650.064,00 610 SATIŞTAN İADELER HESABI (-) 3.650.064,00 NET SATIŞLAR 298.943.160,17 62 SATIŞLARIN MALİYETİ(-) 296.765.726,81 620 SATILAN MAMULLER MALİYETİ HESABI (-) 622 SATILAN HİZMET MALİYETİ HESABI (-) 296.765.606,01 623 DİĞER SATIŞLARIN MALİYETİ (-) 120,80 BRÜT SATIŞ KARI VEYA ZARARI 2.177.433,36 63 FAALİYET GİDERLERİ(-) 54.558.049,34 632 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ HESABI 54.558.049,34 FAALİYET KARI ZARARI -52.380.615,98 64 DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR VE KARLAR 1.661.164,80 642 FAİZ GELİRLERİ HESABI 1.306.711,82 649 DİĞER OLAĞAN GELİR VE KARLAR HESABI 354.452,98 65 DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR 12.870,00 659 DİĞER OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR 12.870,00 OLAĞAN KAR VEYA ZARAR -50.732.321,20 67 OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR 27.517,18 679 DİĞER OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR HESABI 27.517,18 68 OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR 2.138.177,16 681 ÖNCEKİ DÖNEM GİDER VE ZARARLAR(-) 384.355,14 689 DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR (-) 1.753.822,02- DÖNEM KARI VEYA ZARARI -52.842.981,16 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜLÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI (-) 684.736,00 DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI -53.527.717,16

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30

T.C. Sayıştay Başkanlığı Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr