2016 - ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ.pdf

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ 2016 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Ağustos 2017

İÇERİK ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 17

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................... 3
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 3
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 3
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 5
6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ........................... 6
7. EKLER ........................................................................................................................................................ 13

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Çukurova Üniversitesi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli “II sayılı Cetvel” de yer alan kamu tüzel kişiliğine sahip, özel bütçeli bir kuruluştur. Çukurova Üniversitesi bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanır. Uygulama sonuçları ve muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ne göre yapılır. Bu bağlamda bütçe uygulama sonuçlarını göstermek üzere anılan Yönetmelik'in 539’ uncu maddesinde sayılan mali tablolar düzenlenmektedir. Muhasebe hizmetleri Maliye Bakanlığının Say2000i saymanlık otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir. Üniversitenin 2016 yılında bütçe kanunu ile verilen toplam ödeneği 468.223.000-TL dir. Yıl içerisinde 57.631.138,06-TL eklenmiş, 1.597.251,18-TL ise düşülmüştür. Neticede kullanılabilir bütçe ödeneği 524.256.886,88-TL olmuştur. Bu tutarın 453.101.217,79-TL’si harcanmıştır. Bu durumda bütçe gerçekleşme oranı %86,43 dür. Bütçede 468.223.000-TL gelir tahmini yapılmıştır. Bütçe uygulama sonucunda 462.459.901,02-TL net gelir elde edilmiştir. Gelir gerçekleşme oranı %98,77 olmuştur. Çukurova Üniversitesinin 2016 mali tablolarına göre gelir ve gider durumu aşağıda gösterilmiştir. Tablo 1- 2016 Yılı Bütçe Giderleri Gerçekleşmeleri (TL) AÇIKLAMA Başlangıç Ödeneği Toplam Ödenek Toplam Harcanan Bütçe Gerçekleşme Oranı (%) BÜTÇE GİDERLERİ TOPLAMI 468.223.000 524.256.886,88 453.101.217,79 86,43

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Tablo 1- 2016 Yılı Bütçe Gelir Gerçekleşmeleri (TL) AÇIKLAMA Bütçe Tahmini Gerçekleşen Gelir Toplamı Bütçe Gerçekleşme Oranı (%) BÜTÇE GELİRLERİ TOPLAMI 468.223.000 462.459.901,02 98,77 Kurumun 2016 yılı gerçekleşen Faaliyet Gelirleri Toplamı 510.497.103,28TL, Faaliyet Giderleri Toplamı 430.551.686,20 TL dir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. · Birleştirilmiş veriler defteri. · Geçici ve kesin mizan. · Bilanço. · Kasa sayım tutanağı, · Banka mevcudu tespit tutanağı, · Alınan çekler sayım tutanağı, · Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, · Teminat mektupları sayım tutanağı, · Değerli kağıtlar sayım tutanağı, · Taşınır kesin hesap cetveli ile taşınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri. · Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, · Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, · Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Çukurova Üniversitesi 2016 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Çukurova Üniversitesinde Taşınmazların Güncelleme İşlemlerinin Tamamlanmadığı Çukurova Üniversitesi tarafından düzenlenen taşınmaz kayıt formları ile icmal cetvellerinin tapu kayıtlarındaki bilgiler doğrultusunda güncellenmediği anlaşılmıştır. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 5’inci maddesinin birinci fıkrasında taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, “kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınması”
olarak tanımlanmış ve kayıtların belgeye dayanmasının esas olduğu belirtilmiştir. Anılan Yönetmelik’te 2014 yılında Bakanlar Kurulu Kararı ile (3/6/2014-2014/6455 BKK) değişiklikler yapılmış, 5’inci maddeye eklenen ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralar ile taşınmazların kullanım durumlarına göre hangi değerler üzerinden kayıtlara alınacağı düzenlenmiştir. Aynı Yönetmelik’in 10’uncu maddesinin değişik birinci fıkrasında ise; “Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır. Kamu idareleri taşınmazların cins tashihinin yapılması için gerekli işlemleri yaparlar” hükmüne yer verilmiştir. Yönetmelik’in Geçici 1’inci maddesinde mevcut taşınmazların kayıtlara alınmasına ilişkin olarak yapılması gereken işlemler düzenlenmiş, 5’inci maddenin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazların bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar ne şekilde kayıtlara alınacağı belirlenmiştir. Maddede ayrıca, Yönetmelik’in 5’inci maddesine göre yapılması gereken işlemlerin 31/12/2016 tarihine kadar tamamlanması gerektiği ifade edilmiştir. Bu açıklamalar doğrultusunda, üniversite tarafından düzenlenen taşınmaz kayıt formları ile icmal cetvellerinin tapu kayıtlarındaki bilgiler doğrultusunda güncellenerek, taşınmazların kaydına ilişkin Yönetmelik’in 5’inci maddesinde öngörülen bedel tespit

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 işlemleri 31.12.2016 tarihine kadar tamamlanmadığı anlaşıldığından güncelleme işlemlerinin bir an evvel tamamlanması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Üniversitemiz tarafından düzenlenen taşınmaz kayıt formları ile icmal cetvelleri tapu kayıtlarına ilişkin Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı Taşınmaz Formları ve Taşınmazların Muhasebe Kayıtlarına alındığına ilişkin Muhasebe İşlem Fişleri ekte sunulmuştur. (Ek:1 ) Bundan sonra Yönetmelik kapsamında taşınmaz güncelleme işlemleri yapılmasında gerekli özen ve dikkat gösterilecektir Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında özetle; "Bundan sonra Yönetmelik kapsamında taşınmaz güncelleme işlemleri yapılmasında gerekli özen ve dikkat gösterilecektir" demiş olduğundan , kamu idaresi ile mutabakata varılmıştır. BULGU 2: Değer Artırıcı Harcamaların Maddi Duran Varlık Maliyetine Eklenmemesi Maddi duran varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamaların doğrudan gider yazıldığı görülmüştür. 27.12.2014 tarih ve 29218 sayılı mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 170 inci maddesinde ; Maddi duran varlıklar için yapılan değer arttırıcı harcamaların;

1. Maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı arttıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyet, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edileceği ve amortisman hesaplamasında dikkate alınacağı,
2. Tahsis edilen taşınmazlara yapılan değer arttırıcı harcamaların, taşınmazın tahsis edildiği kamu idaresinin muhasebe hizmetini yürüten muhasebe birimince ilgili taşınmazın kayıtlı değeri üzerine ilave edileceği ; İlave edilen değer, taşınmazı tahsis eden kamu idaresine, bu kamu idaresince de muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimine kayıtlara alınmak üzere bildirileceği,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 3) Bunların dışında maddi duran varlıklar için yapılan her türlü normal bakım ve onarım harcamaları gider olarak kaydedileceği, belirtilmiştir. Ancak, yapılan denetimlerde, hizmet binaları için yapılan bazı değer artırıcı harcamaların maliyete eklenmek yerine doğrudan gider yazıldığı görülmüştür. Örneğin 20.07.2016 ihale tarihli ve 419.000 TL sözleşme bedelli “Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fak. 4 Anfi ve 5 Sınıf tadilat - onarım “ işine ait harcamaların doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Oysa bu maliyetin (binanın kullanım süresini ve hizmet kalitesini attırdığından) maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edilmesi gerekirdi. Buna göre; maddi duran varlıklara yönelik harcamaların ayrıştırılarak küçük bakım ve onarım dışındaki değer artıcı harcamaların ilgili varlığın maliyetine eklenmesi ve amortisman ayırmak suretiyle giderleştirilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Üniversitemiz Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığınca maddi duran varlıklar ile ilgili olarak bundan sonra yapılacak olan her türlü küçük bakım ve onarım dışındaki değer arttırıcı harcama bedellerinin ilgili varlığın maliyetine eklenmesi ve amortisman ayırmak suretiyle giderleştirilmesi sağlanacaktır. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında özetle; "Bundan sonra yapılacak olan her türlü küçük bakım ve onarım dışındaki değer arttırıcı harcama bedellerinin ilgili varlığın maliyetine eklenmesi ve amortisman ayırmak suretiyle giderleştirilmesi sağlanacaktır " Demiş , dolayısıyla kamu idaresi ile mutabakata varılmıştır ULGU 3: TÖMER Ve Sürekli Egitim Merkezine Ait Bazı Cari Giderlerin Üniversite Bütçesinden karşılanması TÖMER ve Sürekli Eğitim Merkezine ait ( telefon gideri gibi ) bazı cari giderlerin döner sermaye bütçesi yerine özel bütçeden karşılandığı görülmüştür. Yüksek öğretim kurumlarının gelirleri iki gruba ayrılmaktadır. Bunlardan birincisi her yıl bütçe kanunuyla tahsis edilen hazine yardımı olarak bilinen kısım; ikincisi ise, yüksek

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 öğretim kurumlarının faaliyetleri ( Sağlık,eğitim , kitap basımı ve yayımı vb.) nedeniyle elde ettikleri gelirlerden oluşan öz gelir olarak adlandırılan kısımdır. Döner sermaye işletmeleri ise, yüksek öğretim kurumlarının sahip oldukları kaynakların atıl kalmalarını önlemek ile kaynakların etkin, ekonomik ve etkili kullanılmasını sağlamak amacıyla kurulmuşlardır. Her bir bütçenin kullanış amacı ve işleyişi ayrı alt mevzuatlarla düzenlenmiştir. Bir bütçenin kullanım amacı dışında bir başka bütçe kapsamındaki faaliyete gider yapılması mümkün değildir. Her bir bütçenin kendi içerisinde gelir ve gider açısından disiplini bulunmaktadır. Açıklama doğrultusunda döner sermaye işletmesi ile karşılanabilecek ihtiyaçların özel bütçeden karşılanmaması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Bundan sonra bulgu doğrultusunda döner sermaye bütçesi bulunan ve bu bütçeden karşılanabilecek ihtiyaçların özel bütçeden karşılanmaması hususunda azami özen ve gayret gösterilecektir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında özetle; "Bundan sonra bulgu doğrultusunda döner sermaye bütçesi bulunan ve bu bütçeden karşılanabilecek ihtiyaçların özel bütçeden karşılanmaması hususunda azami özen ve gayret gösterilecektir" Demiş , dolayısıyla kamu idaresi ile mutabakata varılmıştır. BULGU 4: Yapım İşlerinde İş Artışlarının Usulüne Uygun Yapılmaması Yapım işlerinde ait hakedişlerin incelenmesi sonucu, ihale edilen iş kapsamında öngörülemeyen bir durum olmadığı halde sürekli iş artışları yapıldığı ve buna bağlı olarak mukayeseli keşifler listesi düzenlendiği görülmüştür. Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde ve Yapım İşleri Genel Şartnamesinin aynı mahiyetteki 21’inci maddesinde; “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;
a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,
b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 mümkün olmaması,
Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20 'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.
Birim fiyat sözleşme ile yürütülen yapım işlerinde, Bakanlar Kurulu bu oranı sözleşme bazında % 40 'a kadar artırmaya yetkilidir.
İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak bu durumda, işin tamamının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi zorunludur. ...” denilmektedir. Kanun ve Şartname hükümlerine göre iş artışının olabilmesi için sözleşmenin uygulanması sırasında taahhüt edilen işe ait; projede, malzemede, detayda, imalatın cins veya miktarlarında öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması gerekmektedir. Çukurova Üniversitesinde yapım işlerine ait hakkediş incelemelerinde, ihale edilen iş kapsamında öngörülemeyen bir durum olmadığı halde iş artışları yapıldığı ve buna bağlı olarak mukayeseli keşifler listesi düzenlendiği görülmüştür. Kanun ve Şartname hükümlerindeki “öngörülemeyen durumlar” ifadesi genelde “öngörülmeyen durumlar” olarak yorumlanmış ve bunun sonucunda mevzuata aykırı iş artış kararları alınmıştır. Örneğin ; 6.070.000,00 TL sözleşme bedelli Ç.Ü. İletişim Fakültesi Stüdyo Binası Yapım İşinde ; Bina sağ yan cephesinde yer alan silikon giydirme cephe ile porselen seramik cephe birleşim yerlerinde hakim rüzgarın etkisiyle yağan yağmur bina içine girmesini önlemek ve dekoratif bir görüntü elde etmek için seramik kaplama renginde alüminyum kompozit cephe kaplama malzemesi ile söve yapılmasına, Zemin katta fotoğraf stüdyosu mahalli bölünerek iki ayrı mahal oluşturulmasına, Dekoratif ve kullanım amacına uygun olması bakımından bina ön girişinde merdiven basamak kaplaması olarak renkli mermer kaplama yapılmasına,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 Bina ön giriş camekanın çelik takviyeli alüminyum doğrama imalatı yapılmasına, 1000 kVA gücündeki Jeneratör Tesisatı yerine iki adet 625kVA gücündeki jeneratör tesis edilmesine, 6.243.700,00 TL.- TL Sözleşme bedelli Ç.Ü. Sağlık MYO Binası Yapım İşin’de ; Binanın yapımı düşünülen yeri vaziyet planında hali hazırda Suriyeli mülteci vatandaşlara ve Balcalı Hastanesinde kalan hasta yakınlarına hizmet veren imarethane ve aşevine denk geldiğinden İhale konusu işte yer alan projelere göre binanın yeri kaydırılmasına, Binanın yer değişiminden kaynaklı olarak statik proje ile mimari projede revizeler yapılmasına, Karar verilmiştir. Yani projelendirme aşamasında planlanmayıp, 2016 yılında yapım esasında değiştirilmiş ve iş artışına gidilmiştir. Ancak görüldüğü gibi bu değişikliklerin hiçbirisi projelendirme aşamasında öngörülemeyecek hususlar değildir. Bu gibi nedenlerle imalatlarda değişiklik yapıldığı, olmayan imalatlar yeni birim fiyat düzenlenerek iş kapsamına alındığı görülmektedir. Bu uygulama nedeniyle iş artış sınırlarında kalabilmek için iş eksilişlerine gidilmiştir. Yapım işlerinde öngörülebilir imalatların işin proje aşamasında değerlendirilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Üniversitemiz Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığınca yapılan yapım işlerinde yapılan iş artışları Yapım İşleri Genel Şartnamesinin ilgili maddelerine uygun olarak yapılmaya çalışılmaktadır. Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığınca yapılan yapım işlerinin genelinde projeler proje firmalarına ihale edilerek uygulama projeleri yaptırılmakta olup bu projeler ile yapım işi ihalesine tesis edilmektedir. Proje ihale sürecinde ihaleye giren istekli proje firmalarının uygulama projeleri çizme konusunda yeterliliği veya yetersizliği önceden kestirilemediği için proje işini alan kişi ile bu proje işleri tamamlanmaktadır. Projelendirme süreci sonunda kanuni kabul işlemleri ile geçen kısa bir sürede uygulama projelerinde proje müellifi firma tarafından yapılması olası tüm

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 hataların tamamının tespit edilmesi ve düzeltilmesi söz konusu olamamaktadır. Kaldı ki uygulama proje hazırlanması sırasında oluşan uyumsuzluklar düzelttirilmektedir. Bazı bir takım uyumsuzluklar ise ancak yapım işi sırasında ilgili kalem imalatı yapım aşamasında ortaya çıkmakta olup bu durumun fen ve sanat kurallarına uygun olarak giderilebilmesi için iş artışı yapılma zorunluluğu ortaya çıkabilmektedir Bulguda belirtilen hususların önemi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığınca bilinmekte ve önemsenmektedir. Raporda belirtilen veya belirtilmeyen tüm hususların yürürlükteki kanun ve yönetmeliklere uygun olarak yapma ve yaptırılma konusunda gerekli hassasiyet gösterilmesine azami gayret sarf edilecektir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında özetle; "Bulguda belirtilen hususların önemi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığınca bilinmekte ve önemsenmektedir. Raporda belirtilen veya belirtilmeyen tüm hususların yürürlükteki kanun ve yönetmeliklere uygun olarak yapma ve yaptırılma konusunda gerekli hassasiyet gösterilmesine azami gayret sarf edilecektir" Demiş , dolayısıyla kamu idaresi ile mutabakata varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 7. EKLER Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU Hesap Kodu Yardı mcı Hesap GİDERİN TÜRÜ 2014 2015 2016 Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr 630 01 Personel Giderleri 206.939.724 03 241.462.510 23 274.748.511 53 630 02 Sos. Güv. Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 36.523.536 70 39.725.923 02 45.578.003 26 630 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 29.698.621 31 35.129.104 07 38.730.091 68 630 05 Cari Transferler 6.937.800 17 8.728.532 58 11.412.185 20 630 07 Sermaye Transferleri 7.178.000 00 7.313.124 65 14.596.267 20 630 11 Değer Ve Miktar Değişimleri Giderleri 814.637 12 397.012 77 233.912 10 630 12 Gelirlerin Ret ve İadesinden Kay. Giderler 234.727 66 1.051.325 77 52.083 83 630 13 Amortisman Giderleri 8.798.895 64 9.683.017 76 12.629.063 34 630 14 İlk Madde ve Malzeme Giderleri 7.359.179 15 7.645.402 70 11.681.182 29 630 15 Kıdem Tazminatı Karşılıkları 0 0 0 0 10.191.727 27 630 20 Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Giderler 67.882 61 3.354.346 20 256.379 62 630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 12.154.229 60 10.151.391 16 10.162.157 11 630 99 Diğer Giderler 78.438 49 540.459 47 280.121 77 GİDERLER TOPLAMI (B) 316.785.672 48 365.182.150 38 430.551.686 20 Hesap Kodu Yardımcı Hesap GELİRİN TÜRÜ 2014 2015 2016 Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr 600 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 21.595.727 27 22.047.348 78 21.473.607 09 600 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gel. 322.228.433 32 372.416.542 08 460.264.842 80 600 05 Diğer Gelirler 27.365.593 55 25.681.190 38 28.212.678 15

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 600 11 Değer ve Miktar Değişim Gelirleri 597.356 28 544.569 98 545.975 24 600 25 Kamu İdarelerine Bedelsiz Olarak Alınan Mali Ol. Var. El. Edilen Ge 0 0 40.860 18
GELİRLER TOPLAMI (A) 371.787.110 42 420.730.511 40 510.497.103 28 FAALİYET SONUCU [A-B)] (+ / -) 55.001.437 94 55.548.361 02 79.945.417 08

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ....................... 17
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................. 18
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 19
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 19
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 20
6. EKLER ........................................................................................................................................................ 21

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Çukurova Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün, hesap ve işlemlerinin muhasebeleştirilmesi ile mali rapor ve tabloları, “Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin" 565 ve 573’üncü maddelerinde düzenlenen defter, cetvel ve tablolardan oluşmaktadır. Çukurova Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58 inci maddesi uyarınca 27 Temmuz 1984 tarih ve 18471 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan yönetmeliklerle Ziraat Fakültesi, Tıp Fakültesi, Mühendislik Mimarlık Fakültesi, Fen Edebiyat Fakültesi ile İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Döner Sermaye İşletmeleri olarak kurulmuştur. İlerleyen tarihlerde döner sermaye işletme sayısı 27’ye ulaşmıştır. 15 Temmuz 1999 tarih ve 23756 Sayılı resmi gazetede yayınlanan yönetmelikle Çukurova Üniversitesine bağlı 27 adet döner sermaye işletmesi birleştirilerek tek çatı altında toplanmıştır. Döner sermaye işlenmesinin yönetim kurulu, üniversitenin yönetim kuruludur. İta amiri rektördür. Yönetim kurulu, gelirlerle ilgili ilke ve oranlar tespit edildikten sonra bu ilke ve oranlar ile birim önerilerini de dikkate alarak katkı payı dağıtımıyla ilgili karar almaktadır. Saymanlığın muhasebe kayıt işlemleri, Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. 2016 yılı bilançosunda sermayesi 27.000,00 TL olup, toplam aktif büyüklüğü 123.075.974,22 TL.dir. Döner sermaye gelir toplamı 292.476.358,88 TL, gider toplamı 388.687.391,24 TL olup, gelir tablosunda yıl sonu itibariyle tahakkuk eden kar/zarar toplamı

• 96.211.032,36 TL’dir (Zarar) Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Geçici ve kesin mizan  Bilanço

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18  Kasa sayım tutanağı  Banka mevcudu tespit tutanağı  Teminat mektupları sayım tutanağı  Taşınır Kesin Hesap cetveli iletaşınır hesabı icmal cetveli  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırma tablosu  Gelir tablosu
Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna göre verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Çukurova Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 6. EKLER Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları
ÇUKUROVA DSS ÜNİVERSİTESİ 2016 YILI GELİR TABLOSU
A-BRÜT SATIŞLAR 288.642.143,79 600 Yurt İçi Satışlar 285.178.921,81 601 Yurt Dışı Satışlar
602 Diğer Gelirler 3.463.221,98 603 İlaç VE Tıbbi Sarf Malzemeler Gelirleri
B-SATIŞ İNDİRİMLERİ(-) 1.716.598,99 610 Satıştan İadeler(-) 434.875,10 611 Satış İskontoları(-) 1.281.723,89 612 Diğer İndirimler(-)
C-NET SATIŞLAR 286.925.544,80
D-SATIŞLARIN MALİYETİ(-) 333.219.807,41 620 Satılan Mallar Maliyeti(-) 3.600.477,64 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti(-)
622 Satılan Hizmet Maliyeti(-) 329.619.329,77 623 Diğer Satışların Maliyeti(-)
BRÜT SATIŞ KARI VE ZARARI -46.294.262,61
E-FAALİYET GİDERLERİ(-) 48.470.664,28 630 Araştırma Ve Geliştirme Giderler(-) 9.725,25 631 Pazarlama,Satış Ve Dağıtım Giderleri(-) 632 Genel Yönetim Giderleri(-) 48.460.939,03
FAALİYET KARI VE ZARARI -94.764.926,89
F-DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR VE KARLAR 930.728,65 642 Faiz Gelirleri 203.434,00 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar
646 Kambiyo Karları
647 Reeskont Faiz Gelirleri
649 Diğer Olağan Gelir Ve Karlar 727.294,65

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 G-DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR(-) 5.057.098,62 654 Karşılık Giderler(-)
656 Kambiyo Zararları(-) 473,73 657 Reeskont Faiz Giderleri(-)
659 Diğer Olağan Gider Ve Zararları(-) 5.056.624,89
OLAĞAN KAR VE ZARARLAR -98.891.296,86
H-OLAĞAN DIŞI VE KARLAR 2.903.486,44 671 Önceki Dönem Gelir ve Karlar
679 Diğer Olağandışı Gelir Ve Karlar 2.903.486,44
I-OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR(-) 223.221,94 680 Çalışmayan Kısım Gider Ve Zaraları(-)
681 Önceki Dönem Gider Ve Zararları(-) 70.477,65 689 Diğer Olağandışı Gider Ve Zararları(-) 152.744,29
DÖNEM KARI VEYA ZARARI -96.211.032,36
J-DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜKMLÜLÜK KARŞILIKLARI(-)
DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI -96.211.032,36
BİLANÇO 1 DÖNEN VARLIKLAR 120.740.868,24 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 257.857.080,08 10 HAZIR DEĞERLER 17.597.492,15 30 MALİ BORÇLAR 6.147.000,00 100 KASA HESABI 2.898,15 303 İŞLETMELER ARASI MALİ BORÇLAR HESABI 6.147.000,00 102 BANKALAR HESABI 17.522.965,13 32 TİCARİ BORÇLAR 240.353.964,67

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 103 VERİLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMİRLERİ HESABI (-) 320 SATICILAR HESABI 237.776.821,13 105 DÖVİZ HESABI 71.628,87 326 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 2.577.143,54 108 DİĞER HAZIR DEĞERLER HESABI 33 DİĞER BORÇLAR 330.264,82 12 TİCARİ ALACAKLAR 36.724.430,41 335 PERSONELE BORÇLAR HESABI 43.819,38 120 ALICILAR HESABI 27.636.137,46 336 DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR HESABI 286.445,44 121 ALACAK SENETLERİ HESABI 8.032.656,24 34 ALINAN AVANSLAR 5.731.245,33 123 BANKA KREDİ KARTLARINDAN ALACAKLAR HESABI 1.054.674,04 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI HESABI 349 ALINAN DİGER AVANLAR HS 504.048,38 5.227.196,95 126 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 962,67 36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 5.142.869,73 13 DİĞER ALACAKLAR 8.175.417,25 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABI 3.303.470,77 134 İŞLETMELER ARASI MALİ BORÇLARDAN ALACAKLAR HESABI 6.147.000,00 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ HESABI 226.308,73 135 PERSONELDEN ALACAKLAR HESABI 41.461,10 362 ÖDENECEK DÖNER SERMAYE YÜKÜMLÜLÜKLERİ HESABI 1.467.421,36 136 DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR HESABI 1.986.956,15 363 ÖDENECEK DÖNER SERMAYE KATKI PAYLARI HESABI 59.297,12 15 STOKLAR 57.089.390,66 369 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER HESABI 86.371,75 150 İLK MADDE VE MALZEME HESABI 56.305.620,80 39 DİĞER KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR HESABI 151.735,53 152 MAMULLER HESABI 783.769.86 391 HESAPLANAN KATMA DEĞER VERGİSİ HESABI 74,07 18 GELECEK AYLARA AİT 1.089.377,02 393 MERKEZ VE ŞUBELER -390.592,00

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI CARİ HESABI 180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER HESABI 1.089.377,02 399 DİĞER ÇEŞİTLİ KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR HESABI 542.253,46 19 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR 64.760,75 5 ÖZ KAYNAKLAR -134.781.105,86 190 DEVREDEN KATMA DEĞER VERGİSİ HESABI 50.143,78 50 ÖDENMİŞ SERMAYE 27.000,00 191 İNDİRİLECEK KATMA DEĞER VERGİSİ HESABI 0,00 500 SERMAYE HESABI 27.000,00 195 İŞ AVANSLARI HESABI 14.586,97 57 GEÇMİŞ YILLAR KARLARI 25.309.368,35 196 PERSONEL AVANSLARI HESABI 0,00 570 GEÇMİŞ YILLAR KARLARI HESABI 25.309.368,35 197 SAYIM VE TESELLÜM NOKSANLARI HESABI 30,00 58 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI -63.906.441,85 2 DURAN VARLIKLAR 2.335.105,98 580 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI HESABI (-) -63.906.441,85 25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 2.335.105,98 59 DÖNEM NET KARI/ZARARI -96.211.032,36 253 TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR HESABI 257.203,37 590 DÖNEM NET KARI HESABI 4.392.921,43 254 TAŞITLAR HESABI 591 DÖNEM NET ZARARI HESABI (-) -100.603.953,79 255 DEMİRBAŞLAR HESABI 2.459.888,60 Toplam 123.075.974,22 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI (-) -381.985,99 Toplam 123.075.974,22

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çukurova Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr