AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ 2016 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2017
İÇERİK AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 31
AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 AÇIKLAMA Bütçe Tahmini (TL) Gerçekleşen Gelir Toplamı (TL) Gerçekleşme Oranı % BÜTÇ GELİRLERİ TOPLAMI 355.638.000,00-TL 414.259.624,72 %116 Üniversitenin 2016 yılında gerçekleşen faaliyet gideri toplamı 396.050.624,87 TL faaliyet geliri toplamı 483.542.750,90 TL olmuştur. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri Geçici ve kesin mizan Bilanço Kasa sayım tutanağı Banka mevcudu tespit tutanağı Alınan çekler sayım tutanağı Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı Teminat mektupları sayım tutanağı Değerli kâğıtlar sayım tutanağı Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Taahhüt Hesaplarının Güncel Durumu Yansıtmaması Sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütlerde 920-Gider Taahhütleri Hesabı ile 921- Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabının eksik kullanıldığı tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde 920-Gider Taahhütleri Hesabının sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhüt tutarı ile mevzuatı gereğince bu tutarlara ilave edilen iş artışlarının veya feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. 920 ve 921 nolu hesapların kullanılması idare tarafından girişilen taahhütlerin takibi ile bütçe ve nakit planlaması açısından son derece önemlidir. Söz konusu hesapların eksik kullanılması, hem Muhasebe Yönetmeliği’ne aykırılık teşkil etmekte, hem de İdare tarafından girişilen taahhütlerin sağlıklı bir şekilde takip edilmesine engel olmaktadır. 2016 yılına ilişkin 920- Gider Taahhütleri Hesabı ile 921- Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabına aşağıdaki tabloda gösterilen 105.679.927,00 TL kayıt yapılması gerekirken bunun yapılmadığı anlaşılmaktadır. Bu cümleden anlaşılacağı üzere, tabloda gösterilen tutarın 920- Gider Taahhütleri Hesabı ile 921- Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabına kaydedilmesi ve mali tablolarda bu tutarın yer alması gerekmektedir. İŞİN ADI SÖZLEŞME BEDELİ (KDV HARİÇ) İŞ ARTIŞI (KDV HARİÇ) MERKEZ LAB. 1 İNCİ BLOK İNŞAATI 4.165.000,00 252.737,00 TIP FAKÜLTESİ MORFOLOJİ BİNASI İNŞAATI 15.888.000,00 - KAMPÜS ELEKTRİK ALTYAPI İNŞAATI 6.074.271,00 - ONKOLOJİ (G BLOK) HASTANESİ YAPIM İŞİ 39.265.766,00 7.853.153,00 DİŞ HASTANESİ YAPIM İŞİ 22.450.000,00 İLETİŞİM FAKÜLTESİ İKMAL İNŞAATI 8.872.000,00 - ZİRAAT F.,İKTİSAT F. MORFOLOJİ A BLOK TADİLAT VE ONARIM İŞİ 523.000,00 - GÜNEY KAPI ÇEVRE DÜZENLEME İKMAL İNŞAATI 276.000,00 -
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 Kamu idaresi cevabında; özetle; "Üniversitemiz yılı bütçelerinde yer alan ödeneklere ilişkin sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütlerin harcama birimleri ile mali hizmetler birimi arasında koordinasyonun sağlanarak tespit edilmesi ve ilgili hesaplar çalıştırılarak mali tablolarda izlenmesi sağlanacaktır. Ayrıca; yılı yatırım programları ve bütçeleri ile yıllık finans programlarında sermaye giderlerinin bütçe planlaması ve harcamalarının gerçekleştirilmesi sırasında Üniversitemiz ile Kalkınma Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı koordinasyonunda gerçekleştirilmekte, buna dayanılarak dönemlik nakit ihtiyacı karşılanmaktadır. Strateji Geliştirme Daire Başkanlığımızca taahhüt kartları açılmaya başlanmış olup, çalışmalar Haziran-2017 sonuna kadar tamamlanarak taahhüt hesaplarının güncel durumu yansıtması sağlanacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, yılı içerisinde geçerli sözleşmeler ile ertesi mali yıl veya yıllar için geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütlerin ilgili taahhüt hesaplarına kaydedileceği belirtilmektedir. 2017 yılında yapılacak kayıtların, 2016 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamakta olup, konu izleyen yılı denetimlerinde dikkate alınacaktır. BULGU 2: Döner Sermaye İşletmesine Yatırılan Sermaye Tutarının Muhasebe Kaydının Yapılmaması Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi’nin yılsonu bilançosunda 500- Sermaye Hesabında 14.206.272,96 TL sermaye tutarı bulunmaktadır. Üniversite yılsonu bilançosunda 242-Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında bu tutarın kaydedilmediği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 164’üncü maddesinde bu Yönetmelik’in yürürlük tarihinden önce mevcut olup, hesaplarda yer almayan döner sermayeli kuruluşlara yatırılan sermayelerden envanteri yapılanların, tespit edilen değerleri üzerinden 242-Döner sermayeli kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabına borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. TOPLAM 97.574.037,00 8.105.890,00
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi’ne yatırılan 14.206.272,96 TL tutarındaki sermayenin 242-Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ve 500-Net Değer Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi'nin yılsonu bilançosunda 500-Sermaye Hesabında 14.206.272,96 TL. sermaye tutarı bulunduğu, ancak bu tutarın Üniversite yılsonu bilançosunda 242- Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına kaydedilmediği belirtilmektedir. Harcama birimleri tarafından Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü'ne yatırılmış sermaye tutarı bulunmadığından ilgili hesaplar çalıştırılmamıştır." Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, kayıtlarında Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü'ne yatırılmış sermaye tutarı bulunmadığı bildirilmektedir. Ancak Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi'ne sadece kurucusu olan Akdeniz Üniversitesi tarafından sermaye yatırılması mümkündür. Bu çerçevede Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi’nin 2016 yılsonu bilançosunda 500 Sermaye Hesabında kayıtlı 14.206.272,96 TL sermaye tutarının Akdeniz Üniversitesi mali tablolarında 242 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ve 500 Net Değer Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. BULGU 3: Tahakkuk Ettirilen Alacaklardan Takibe Alınanların Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına Kaydedilmemesi Akdeniz Üniversitesi Hukuk Müşavirliği’nden alınan bilgilerde, İdare adına tahakkuk eden kira alacaklarından, vadesinde tahsil edilemeyen ve dava konusu yapılan 1.594.486,28 TL tutarındaki kısmının 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına kaydedilmediği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı” başlıklı 54’üncü maddesinde; bu hesabın mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Akdeniz Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8
için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Hesabın İşleyişi” başlıklı 56’ncı maddesinde ise; takibe alınan
alacakların bu hesaba borç, 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı, 122-Gelirlerden Tecilli ve
Tehirli Alacaklar Hesabı, 127-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı veya 222-Gelirlerden Tecilli
ve Tehirli Alacaklar Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yukarıda yer alan Yönetmelik hükümlerine göre, İdare adına tahakkuk eden kira
alacaklarından, vadesinde tahsil edilemediği için dava konusu yapılan 1.594.486,28 TL
tutarındaki kısmının 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında takip edilmesi
gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında; "Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin "Faaliyet
Alacakları" başlıklı 50 nci maddesinde bu hesap grubunun; kamu idarelerince gelir olarak tahakkuk
ettirilen ve bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tahsili Öngörülen her türlü vergi gelirleri, teşebbüs ve
mülkiyet gelirleri, alman bağış ve yardımlar, diğer gelirler ile sermaye gelirlerinden kaynaklanan
alacakların ve verilen depozito ve teminatların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yönetmeliğin "Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı" başlıklı 54 üncü maddesinde ise
bu hesabın mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet
gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan
tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için kullanılır
denilmektedir.
Vadesinde tahsil edilemeyen ve dava konusu yapılan kira alacakları 140-Kişilerden
Alacaklar Hesabında takip edilmektedir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin "Kişilerden Alacaklar Hesabı" başlıklı
82 nci maddesinde bu hesabın; Kamu idarelerinin faaliyet alacakları ve kurum alacakları
dışında kalan ve kamu idarelerince tespit edilen kamu zararından doğan alacaklar ile diğer
alacakların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usun ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "Kamu
Zararının Belirlenmesi" başlıklı 6 nci maddesinde;
"Kamu zararının belirlenmesinde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 d) Kamu idarelerine ait malların kiraya verilmesi, tahsisi, yönetimi, kullanımı ve elden çıkarılması işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması, f) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmamasının" esas alınacağı belirtilmektedir. Açıklanan nedenlerle Üniversitemiz kira alacaklarının Kamu Zararlarından Doğan Alacaklar kapsamında değerlendirilerek 14.Diğer Alacaklar hesap grubu içerisinde izlendiği görülmüş olup, 12-Faaliyet Alacakları Hesap Grubuna aktarımı sağlanarak Haziran-2017 sonuna kadar bu hesap grubu içerisinde tahakkuk ve takip işlemlerinin gerçekleştirilmesi sağlanacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, Üniversitenin kira alacaklarının Kamu Zararlarından Doğan Alacaklar kapsamında değerlendirilerek 14.Diğer Alacaklar hesap grubu içerisinde izlendiği, 12-Faaliyet Alacakları Hesap Grubuna aktarımının sağlanarak Haziran- 2017 sonuna kadar bu hesap grubu içerisinde tahakkuk ve takip işlemlerinin gerçekleştirilmesinin sağlanacağı belirtilmektedir. 2017 yılında yapılacak kayıtların, 2016 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamakta olup, konu izleyen yılı denetimlerinde dikkate alınacaktır. BULGU 4: Muhasebe Kaydına Alınmayan Banka Hesabının Bulunması Kamu İdaresinin hesap ve işlemlerinin incelenmesinde, İdare adına açılan fakat muhasebe kaydına alınmayan banka hesaplarının bulunduğu tespit edilmiştir. Türkiye genelinde faaliyet gösteren bankalar ile yapılan yazışmalar neticesinde, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından bildirilen banka hesap bakiyeleri dışında tespit edilen hesaplara ve bakiyelere ilişkin tablo aşağıda gösterilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 3’üncü maddesinde; borçlanma suretiyle elde edilen imkânlar dâhil kamuya ait gelirler, taşınır ve taşınmazlar, hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerler kamu kaynağı olarak tanımlanmıştır. Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların hesap verme sorumluluğu Kanun’un 8’inci maddesinde, üst yöneticilerin sorumlulukları altındaki kaynakların kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesi, malî yönetim
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi ve izlenmesinden doğan sorumluluğu ise Kanunun 11’inci maddesinde düzenlenmiştir. Mezkur Kanun’un 49’uncu maddesinde; kurumun muhasebe sisteminde bulunan hesapların kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulacağı, 50’nci maddesinde de bütün malî işlemlerin muhasebeleştirilmesinin ve her muhasebe kaydının belgeye dayanmasının şart olduğu hüküm altına alınmıştır. Kurumun hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi için banka hesaplarından yapılan işlemler ile yılsonunda hesapta bulunan bakiyelerin ilgili muhasebe hesaplarında izlenmesi zorunludur. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince, aşağıdaki tabloda belirtilen bankalar nezdinde Akdeniz Üniversitesi adına açılmış olan hesapların ve bu hesaplarda bulunan 207.697,95 TL ile 323,17 USD'nin İdarenin mali tablolarında yer almadığı, bu haliyle mali tabloların tam ve doğru bilgi vermediği görülmektedir. BANKA ADI HESAP ADI HESAP NUMARASI ŞUBE KODU BAKİYE T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. AKDENİZ ÜNV.PERSONEL MAAŞLARI - AKDENİZ ÜNV.PERSON 36716170 36 758,49 TL AKDENİZ ÜNV.PERSONEL MAAŞLARI - AKDENİZ ÜNV.PERSON 36716170 36 2.549,42 TL TÜRKİYE İŞ BANKASI A.Ş. AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ TIP 68951 6202 323,17 USD AKD.ÜNİ.İLAHİYAT FAKÜLTESİ 175722 6202 2.063,18 TL AKDENİZ UNİVERSİTESİ ANT 803403 6202 4.589,91 TL AKDENİZ UNİVERSİTESİ OLBİ 819233 6202 1.641,57 TL AKDENİZ UNİVERSİTESİ TİP 213443 6207 90.950,85 TL AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ TIP 232150 6207 81.573,43 TL
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Akdeniz Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11
TÜRK EKONOMİ
BANKASI A.Ş.
AKDENİZ ÜNİ. UYGULAMALI BİLİMLER
FAKÜLTESİ 27685632 353 3.783,85 TL
AKDENİZ ÜNİVERSİTESİGÜZEL SANATLAR
FAKÜLTESİ 28032571 732 4.010,86 TL
AKD.ÜNİ.İLAHİYAT FAKÜLTESİ 28017284 732 1.130,70 TL
AKD.ÜNİ.KUMLUCA MESLEK YÜKSEKOKULU 27856842 331 6.638,27 TL
AKDENİZ ÜNİVERSİTESİSAĞLIK KÜLTÜR VE
SPOR DAİRESİ BAŞKANLIĞ 30676847 732 8.007,42 TL
TOPLAM 207.697,95 TL
323,17 USD
Kamu idaresi cevabında; "Listede belirtilen banka şubelerinin sadece T.C. Ziraat Bankası
şubeleri olmadığı belirlenmiş olup, T.C. Ziraat Bankası A. Ş., T. İş Bankası A. Ş. ve Türk Ekonomi
Bankasının ilgili şubelerinden bu hesapların hangi tarihte, kim tarafından hangi amaçla açıldığı ve bu
hesaplar üzerinde kimlerin yetkili olduğu dair bilgi istenilmiş olup, alınacak cevaplardan sonra gerekli
işlemler yapılacaktır." denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, Bulgu'da belirtilen banka hesaplarına ilişkin
olarak ilgili banka şubelerinden bilgi istenildiği, alınacak cevaba göre işlem yapılacağı
bildirilmektedir. Akdeniz Üniversitesi adına kayıtlı yukarıda belirtilen hesapların ve bu
hesaplarda bulunan 207.697,95 TL ile 323,17 USD kamu idaresinin 2016 yılı mali
tablolarında yer almamış olup, konu izleyen yılı denetimlerinde dikkate alınacaktır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Akdeniz Üniversitesi 2016 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Arazi ve Arsalar Hesabı ve Binalar Hesabı Bakiye Toplamlarının Net Değer Hesabı Bakiyesine Eşit Olması Gerekirken Bu Eşitliğin Olmaması Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 171’inci maddesinde 250-Arazi ve Arsalar hesabının, kamu idarelerinin her türlü arazi ve arsaları ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Yönetmelik’in 172’nci maddesinde tahsise konu edilen arazi ve arsaların tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiştir. Yine aynı Yönetmelik’in 175’inci maddesinde 252-Binalar hesabının, eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Yönetmelik’in 176’ncı maddesinde tahsise konu edilen binalar tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiştir. Kamu İdaresinin 2016 yıl sonu mizanı incelendiğinde, üniversiteye tahsis edilen arazi ve arsaların 250.3 alt hesap kodunda, üniversiteye tahsis edilen binaların 252.3 alt hesap kodunda takip edildiği görülmüştür. Tahsisli kullanılan taşınmazların 500.12 alt hesap kodunda takip edildiği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin yukarıda belirtilen hükümleri gereğince tahsisli taşınmazların bir taraftan ilgili hesaplarına (250.3 ve 252.3) borç kaydedilirken diğer taraftan net değer hesabına (500.12) alacak kaydedilmesi gerekmekte olup karşılıklı çalışan bu hesapların bakiyelerinin de eşit olması gerekmektedir. Söz konusu hesapların 2016 yılsonu bakiyeleri şu şekildedir: HESAP ADI BORÇ ALACAK 250.3.1 Üniversiteye Tahsisli Tarlalar 11.938.635,51-TL
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Akdeniz Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14
250.3.2 Üniversiteye Tahsisli Arsalar 24.818.423,16 -TL
252.3.1 Üniversiteye Tahsisli Binalar 24.706.063,12-TL
Toplam: 61.463.121,79-TL
500.12 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar 60.137.988,67 TL
EKSİK TUTAR 1.325.133,12 TL
Yukarıda gösterildiği üzere Akdeniz Üniversitesi 2016 yılsonu mizan cetvelinde 250.3
ve 252.3 üniversiteye tahsisli taşınmaz hesaplarının borç bakiyeleri toplamı 61.463.121,79 TL
iken, 500.12 Net Değer Hesabının tahsisli kullanılan taşınmazlar hesabının alacak bakiyesi
60.137.988,67 TL olup, olması gerekenden 1.325.133,12 TL tutarında noksan olarak mali
tablolara yansıdığı görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında; "2016 yılsonu mizan cetvelinde 250.3 ve 252.3 üniversiteye
tahsisli taşınmaz hesaplarının borç bakiyeleri toplamı 61.463.121,79 TL iken, 500.12 Net Değer
Hesabının tahsisli kullanılan taşınmazlar hesabının alacak bakiyesi 60.137.988,67 TL olup, olması
gerekenden 1.325.133,12 TL. tutarında noksan olarak mali tablolara yansıdığı tespiti bulgusuna ilişkin
olarak;
24.05.2017 tarih ve 20170009953 yevmiye numaralı Muhasebe İşlem Fişi (EK: 9) ile
gerekli düzeltme kaydı yapılmış ve eşitlik sağlanmıştır." denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, 24.05.2017 tarih ve 20170009953 yevmiye
numaralı Muhasebe İşlem Fişi ile gerekli düzeltme kaydı yapılmıştır. 2017 yılında yapılan
kayıtların, 2016 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi
bulunmamaktadır.
BULGU 2: Üniversite Tarafından Peşin Alınan Kira Gelirlerinin Dönem Ayırıcı
Hesaplara Kaydedilmemesi
Kamu İdaresi tarafından tahsilatı yapılan ve gelecek ayları ve yılları kapsayan kira
gelirlerinin 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ve 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Akdeniz Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15
Hesabına kaydedilmesi gerekirken bu işlem yapılmadan peşin tahsil edilen kira gelirlerinin
doğrudan gelirleştirildiği tespit edilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “380-Gelecek aylara ait gelirler hesabı”
başlıklı 296’ncı maddesinde; bu hesabın, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak,
gelecek aylara ait olan peşin tahsil edilmiş gelirler ile uzun vadeli yabancı kaynaklar ana
hesap grubundaki gelecek yıllara ait gelirler hesabında kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanına
bir yıldan az süre kalan peşin tahsil edilmiş gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı
belirtilmiştir.
Mezkûr Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 298’inci maddesinde ise; peşin
tahsil edilen gelirlerin, içinde bulunulan aya ait olan kısmının 600-Gelirler Hesabına, sonraki
aylarda tahakkuk ettirilmesi gereken kısmının bu hesaba, içinde bulunulan faaliyet dönemini
takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler
Hesabına alacak, tahsil edilen tutarın tamamının 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya
da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir
Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği ifade edilmiştir.
Söz konusu Yönetmelik’in “480-Gelecek yıllara ait gelirler hesabı” başlıklı 347’nci
maddesinde; bu hesabın dönem içinde tahsil edilen ancak, gelecek yılların faaliyet hesaplarına
dâhil edilecek olan gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
“Hesabın işleyişi” başlıklı 349’uncu maddesinde ise; peşin tahsil edilen gelirlerin,
içinde bulunulan aya ait olan kısmının 600-Gelirler Hesabına, gelecek aylarda tahakkuk
ettirilmesi gerekenlerin 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet
dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin bu hesaba alacak, tahsil
edilen tutarın tamamının 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabına ya da ilgili diğer
hesaplara borç; diğer taraftan tahsil edilen tutarın tamamının 800-Bütçe Gelirleri Hesabına
alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri uyarınca İdare tarafından peşin tahsil edilen
kira gelirlerinden içinde bulunulan aya ilişkin olanların gelir hesabına alınması, geriye kalan
tutarın ilgili olduğu ay ve/veya yıla ait 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına veya 480-
Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına alacak kaydının yapılması gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 Kamu idaresi cevabında; “Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin "Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı" başlıklı 296 ncı maddesinde, "Gelecek aylara ait gelirler hesabı, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak, gelecek aylara ait olan peşin tahsil edilmiş gelirler ile uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubundaki gelecek yıllara ait gelirler hesabında kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalan peşin tahsil edilmiş gelirlerin izlenmesi için kullanılır." hükmü yer almaktadır. Yönetmeliğin "Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı" başlıklı 347 nci maddesinde "Dönem içinde tahsil edilen ancak, gelecek yılların faaliyet hesaplarına dâhil edilecek olan gelirlerin izlenmesi için kullanılır." hükmü yer almaktadır. Anılan mevzuat hükümleri uyarınca İdaremiz tarafından peşin tahsil edilen kira gelirlerinden içinde bulunulan aya ilişkin olanların gelir hesabına alınması, geriye kalan tutarın ilgili olduğu ay ve/veya yıla ait 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına veya 480- Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına alacak kaydının yapılması sağlanacaktır. Bu konudaki çalışmalarımızın Temmuz-2017 sonuna kadar tamamlanması planlanmaktadır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, üniversite tarafından peşin tahsil edilen kira gelirlerinden içinde bulunulan aya ilişkin olanların gelir hesabına alınması, geriye kalan tutarın ilgili olduğu ay ve/veya yıla ait 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına veya 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına alacak kaydının yapılmasının Temmuz 2017 sonuna kadar sağlanacağı beyan edilmişse de 2017 yılında yapılacak kayıtların, 2016 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamakta olup, konu izleyen yılı denetimlerinde dikkate alınacaktır. BULGU 3: Hizmet Alımı Suretiyle Çalıştırılan İsçiler İçin Kıdem Tazminatı Karşılığı Ayrılmaması Kamu İdaresinde hizmet alımı yolu ile çalıştırılan işçilerin hak ettikleri kıdem tazminatının hesaplanmadığı ve bu tutar kadar kıdem tazminatı karşılığının muhasebe kaydının yapılmadığı görülmüştür. 08.02.2015 tarih ve 29261 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik’in “Ödeme usulü”
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Akdeniz Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17
başlıklı 8’inci maddesinde;
“(1) 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında
alt işveren tarafından çalıştırılan işçilerin bu Yönetmelik hükümlerine göre tespit edilen
sürelere ilişkin kıdem tazminatları, ilgili kamu kurum veya kuruluşunca mülga 1475 sayılı
Kanunun yürürlükte olan 14 üncü maddesi kapsamında ödenir..." denilmektedir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde, ilgili mevzuatı gereğince hesaplanarak
ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için 472 kodlu “Kıdem
Tazminatı Karşılığı Hesabı”nın kullanılacağı belirtilmiştir. İlgili Yönetmelik’in 472-Kıdem
Tazminatı Karşılığı Hesabının işleyişini açıklayan 343’üncü maddesinde faaliyet döneminden
sonraki yıllarda ödenecek kıdem tazminatları için ayrılan karşılıkların bu hesaba alacak 630-
Giderler Hesabına borç kaydedileceği, kıdem tazminatı karşılığı hesabında kayıtlı tutarlardan,
izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıklarının ise dönem sonunda bu
hesaba borç, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki 372-Kıdem Tazminatı
Karşılığı Hesabına alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde, hizmet alımı suretiyle
üniversitede çalıştırılan işçiler için faaliyet döneminde hesaplanarak tahakkuk ettirilecek
kıdem tazminatları tutarı kadar karşılık ayrılması ve ilgili hesaplarda muhasebeleştirilmesi
gerektiği değerlendirilmektedir.
Kamu idaresi cevabında; “Hizmet alımı suretiyle çalıştırılan taşeron işçiler için kıdem
tazminatı karşılığı ayrılması amacıyla, Üniversitemiz bütçesinin ilgili tertiplerine, Maliye
Bakanlığından yedek ödenek talep edilerek, gerekli ödenek temin edilecek ve harcama birimleri
tarafından kıdem tazminatı karşılığı ayrılarak, ilgili muhasebe kayıtları hesaben çalıştırılacaktır.”
denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, hizmet alımı suretiyle çalıştırılan taşeron
işçiler için kıdem tazminatı karşılığı ayrılması amacıyla, üniversite bütçesinin ilgili
tertiplerine, Maliye Bakanlığından yedek ödenek talep edilerek, gerekli ödeneğin temin
edileceğini ve harcama birimleri tarafından kıdem tazminatı karşılığı ayrılacağı belirtilmiş
olup, konu izleyen yılı denetimlerinde dikkate alınacaktır.
BULGU 4: Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması
Üniversitenin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazlardan
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Akdeniz Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18
bir kısmının mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtlarının birbirine uygun olmadığı, bunların
mevcut kullanım şekline göre kayıtlara alınmadığı ve cins tashihlerinin yapılmadığı tespit
edilmiştir.
Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı kurum ve
kuruluşların mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kaydına ve
icmal cetvellerinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla yürürlüğe
konulan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Cins
tashihlerinin yapılması” başlıklı 10’uncu maddesinde; kamu idarelerince; mülkiyetlerinde,
yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu
kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazların mevcut kullanım şekli ile
kayıtlara alınacağı, kamu idarelerinin taşınmazların cins tashihinin yapılması için gerekli
işlemleri yapacağı, tahsis edilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar açısından bu
yükümlülüğün kullanan idarenin veya gerçek veya tüzel kişilerin durumu tespit eden yazısı
üzerine taşınmaz maliki idareye ait olduğu, cins tashihine ilişkin gerekli belgeler ile buna
ilişkin malî yükümlülüklerin kullanıcılar tarafından karşılanacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Kayıt değişikliği işlemleri” başlıklı 11’inci maddesinde ise;
kadastro, imar, ifraz, tevhid, cins tashihi, yüzölçüm değişikliği, kat mülkiyeti tesisi, kamuya
terk gibi nedenlerle taşınmazda meydana gelebilecek değişikliklerde kayıtların kapatılıp
oluşan taşınmazlar esas alınarak yeni kayıt tesis edileceği, taşınmaza yapılan değer arttırıcı
harcamaların, taşınmazın değerine ekleneceği, kayıtlarda meydana gelen değişikliklerin en
geç yedi gün içinde muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimine ve mali hizmetler
birimine; işlemin yapıldığı ayı takip eden ay sonuna kadar, Aralık ayı içinde işlem yapılanlar
ise aynı ayın sonuna kadar maliki kamu idaresine gönderileceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca Akdeniz Üniversitesinin mülkiyetinde,
yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu
kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, bunların mevcut kullanım şekline göre
kayıtlara alınması ve cins tashihlerinin yapılması gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında; “Cins değişikliğine yönelik olarak Konyaaltı Belediyesiyle
yapılan görüşmelerde imar planı ile Kadastrol durum arasında uyumsuzluğun kampüs alanı bütününde
İmar Kanunun 5. Ve 16. Madde uygulaması (İfraz, tevhit, yola terk işlemi) ile düzeltilmesi
istenilmiştir. Kampüsün güneyindeki imar çalışmaları devam etmektedir. Konyaaltı Belediyesi
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Akdeniz Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19
tarafından hazırlanan imar planına itirazlarda bulunulmuş olup gerekli düzenlenmeler yapılaraktan
tekrar askıya çıkmıştır. Kampüs içindeki parsellerden Arapsuyu Mahallesi 1186 parselin (Antalya 9.
Asliye Hukuk Mahkeme 2017/96 Esas) mülkiyet davası devam etmektedir. Teknokent arazisi
2010/844 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla Teknopark Teknoloji Geliştirme Bölgesi olarak ilan
edilmiştir. Hürriyet caddesi Teknokent alanı içinde kalmaktadır. Yola terk işlemi sadece üniversitenin
inisiyatifinde olmadığından yukarıda bahsedilen sebeplerden dolayı cins değişikliği yapılamamaktadır.
Ancak sürecin tamamlanmasını takiben işlemler hızla yapılarak tamamlanacaktır.”
denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, Üniversitenin mülkiyetinde, yönetiminde veya
kullanımında bulunan taşınmazların cins tashihlerinin yapılması konusunda çalışmaların
devam ettiği belirtilmiş olup konu izleyen yılı denetimlerinde dikkate alınacaktır.
BULGU 5: Fiilen Aktif Olmayan Çeşitli Birimlerin Bulunması
Akdeniz Üniversitesi bünyesinde çeşitli tarihlerde kurulan ve aşağıdaki tabloda
gösterilen çeşitli birimlerin fiilen aktif olmadığı, personelinin bulunmadığı görülmüştür.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Ana ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinin (f)
bendinde; Üniversiteler ile İleri Teknoloji Enstitüleri ve bunların içindeki fakülte, enstitü ve
yüksekokulların, Kalkınma Plan ve Programlarının ilke ve hedefleri doğrultusunda ve
yükseköğretim planlaması çerçevesinde Yükseköğretim Kurulunun görüşü veya önerisi
üzerine kanunla kurulacağı belirtilmiştir.
Yine aynı Kanun’un “Yükseköğretim Kurulunun görevleri” başlıklı 7’nci maddesinin
(a) bendinde; üniversitelere tahsis edilen kaynakların, kısa ve uzun vadeli plan ve programlar
çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasını gözetmek ve denetim altında bulundurmak, (d)
bendinde ise; bir üniversite içinde fakülte, enstitü ve yüksekokul açılması, birleştirilmesi veya
kapatılmasının, yükseköğretim kurumları içinde bölüm, anabilim ve anasanat dalları ile
uygulama ve araştırma merkezi açılması, birleştirilmesi veya kapatılmasına ilişkin olarak
üniversitelerden gelecek önerilere dayalı kararlar almak yükseköğretim kurulunun görevleri
arasında sayılmıştır.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri çerçevesinde kamu kaynaklarının ekonomik ve verimli
kullanılması bakımından aktif olmayan ve aşağıda gösterilen çeşitli birimler ile ilgili olarak
yapılan işlemler hakkında bilgi verilmesi.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Akdeniz Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20
BİRİM ADI KURULUŞ TARİHİ
Antalya Uygulama ve Araştırma Merkezi R.G. 22.08.2008 / 27032
Deprem Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi R.G. 30.06.2015 / 29402
Eğitim Teknolojileri Araştırma ve Uygulama Merkezi R.G. 06.01.1998 / 23222
Eğitimde ve Öğretimde Mükemmellik Arş. ve Uyg. Merkezi R.G. 14.08.2008 / 26967
Ölçme Değerlendirme Belgelendirme Uyg. ve Arş. Merkezi R.G. 07.09.2014 / 29112
Sağlık Turizmi ve Talassoterapi Eğitim Arş. ve Uyg. Merkezi R.G. 01.07.1997 / 23069
Turizm Araştırma-Geliştirme ve Uygulama Merkezi R.G. 17.01.1993 / 21468
Temiz Enerji Araştırma ve Uygulama Merkezi R.G. 19.12.2015 / 26028
Kamu idaresi cevabında; “Bulguda fiilen aktif olmadıkları belirtilerek kapatılmaları
gerektiği ifade edilen birimlerle yapılan yazışmalar sonucunda, cevabi yazılarda belirtilmiş hususlara
yönelik tespitler yapılarak faal olmayan birimlerin kapatılması için gerekli işlemler yapılacaktır.”
denilmektedir.
Sonuç olarak Kamuda idaresi cevabında, çeşitli tarihlerde kurulan ve faal olmayan
birimler ile ilgili olarak gerekli değerlendirmelerin ve işlemlerin yapılacağı belirtilmektedir.
Konu izleyen yılı denetimlerinde dikkate alınacaktır.
BULGU 6: Üniversite Tarafından Yapılan Bazı Kiralamaların Açık İhale Usulü Yerine
Pazarlık Usulü ile Yapılması
Akdeniz Üniversitesi mülkiyetinde bulunan 2 adet taşınmazın 2886 sayılı Devlet İhale
Kanunu’nun 51/g maddesine göre, pazarlık usulü ile kiraya verildiği tespit edilmiştir. Yapılan
incelemede pazarlık usulü ile kiraya verildiği tespit edilen taşınmazlar aşağıdaki gibidir;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 yazılı işlere ilişkin ihalelerde, tekliflerin gizli olarak verilmesini sağlayan kapalı teklif usulünün esas olduğu, ancak 44’üncü maddede gösterilen işlerin belli istekliler arasında kapalı teklif usulüyle, 45’inci maddede gösterilen işlerin açık teklif usulüyle, 51’inci maddede sayılan işlerin pazarlık, 52’nci maddede gösterilen işlerin de yarışma usulüyle yaptırılabileceği hüküm altına alınmıştır. Mezkûr Kanun’un “Pazarlık usulüyle yapılacak işler” başlıklı 51’inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisinin pazarlık yolu ile ihale edileceği hüküm altına alınmıştır. Madde hükmünden anlaşılacağı üzere taşınmazların kiralanması hususunda bu fıkra kapsamında pazarlık usulünün uygulanabilmesi için işin özelliği, idareye yararlı olması veya ivediliği gereği kapalı ya da açık teklif yöntemlerinin kullanılamıyor olması gerekmektedir. Sonuç olarak yukarıda ayrıntılı olarak açıklanan nedenlerle; Kamu İdaresinin mülkiyetinde bulunan yukarıda belirtilen taşınmazların kiralama işlemlerinin, 2886 sayılı Kanun’un 51/g bendine göre ihale edilmesi mümkün olmayıp, tahmin edilen bedelin dikkate alınması kaydıyla kapalı veya açık ihale yöntemine göre sonuçlandırılması gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; “08/09/1983 tarihli 2886 sayılı Devlet İhale Kanunun Pazarlık usulüyle yapılacak işler başlıklı 51. maddesinin (g) bendinde; "Kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi, " denilmektedir. Kanun'un 51 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde hangi işlerin bu kapsamda ihale edilebileceği; Madde hükmünde belirtildiği üzere taşınmazların kiralanması hususunda bu fıkra kapsamında pazarlık usulünün uygulanabilmesi için aşağıda belirtilen şartlarını taşıması gerektiği anlaşılmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 a) Taşınmazın, Devletin özel mülkiyetindeki veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan olması. b) İşin özelliği, idareye yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen yerler olması. 20/10/2005 tarih ve 25972 sayılı Resmî Gazete yayımlanarak yürürlüğe giren 300 sıra numaralı Milli Emlak Genel Tebliğinin X. maddesi İhale Usulü başlıklı kısmında; "Taşınmazların kiraya verilmesinde kapalı teklif usulü esastır. Tahmin edilen ilk yıl kira bedeli, Kanunun 45 inci maddesinde belirtilen parasal sınıra kadar olan taşınmazların kiraya verilmesi işlemleri açık teklif usulüyle, tahmin edilen ilk yıl kıra bedeli bu sınırı aşan taşınmazların kiraya verilmesi işlemleri kapalı teklif usulü ile yapılacaktır. Kanunun 51 inci maddesinin (f) bendi uyarınca Hazinenin müştereken veya iştirak halinde sahibi bulunduğu taşınmazlardaki payları paydaşlara pazarlık usulü ile kiraya verilebilir. Ayrıca aynı maddenin (2) bendi uyarınca, kullanışlarının özelim, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kayalı veya acık teklif usulüyle ihalesi uysun görülmeyen, taşınmazların kiralama ihalesi yazarlıkla yayılabilir. Kanunun 51 inci maddesinin (g) bendi ile verilen yetkiye istinaden aşağıda belirtilen taşınmazların kiraya verilmesi işlemlerinin pazarlık usulü ile yapılması uygun görülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 Merkezî yönetim kavramını tanımlamayan 10 Aralık 2003 tarih ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 3'üncü maddesinin "b" bendinde; "Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri bu Kanuna ekli (I), (II) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri" şeklinde açık olarak tanımlamaktadır. Ayrıca, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 56 ncı maddesinin (b) bendinde; "(Değişik: 3/4/1991 - 3708/3 md.) Üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitüleri genel bütçeye dahil kamu kurum ve kuruluşlarına tanınan mali muafiyetler, istisnalar ve diğer mali kolaylıklardan aynen yararlanırlar." denilmektedir. Sonuç olarak; 2886 Sayılı Devlet İhale Kanununu, Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik Milli Emlak Genel Tebliğleri ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun ilgili maddeleri ve 17.11.2015 tarih 97 İlam Numaralı ve 40208 Dosya Numaralı Sayıştay Temyiz Üst Kurulu Kararı dikkate alınarak; Üniversitelerin Eğitim-Öğretim hizmetlerinin yürütüldüğü devlet kurumlan olduğu, üniversiteler içerisindeki ticari ünitelerin güvenilir kişi ya da firmalar arasından seçilmesi gerektiği ve hizmetin sunulmasındaki kalite, fiyatlandırma, temizlik, ihtiyaçların verimli şekilde karşılanması ve bu yerlerden azami ölçüde kamu faydasının sağlanması, kapalı ve açık teklif usulünün uygulanamadığı durumlara ilişkin olarak istisnai olarak düzenlenen pazarlık usulünün uygulanması konusunda idareye takdir yetkisinin tanındığı, kullanışlarının özelliği ve idareye yararlı olması kriterlerinin var olduğu düşünülmüştür. Üniversitelerin konumları ve özellikleri gereği bu türden işlerin 2886 sayılı kanunun 5l/g maddesi kapsamında yapmalarının bilinen ve genel kabul görmüş bir uygulama olduğu, yürürlükteki mevzuatın da eğitim ve sağlık kurumlarına özelliklerinden dolayı uygulama rahatlığı tanıdığını, açık ihale yapılması halinde istekli herkesin bu ihaleye katılabileceği, ancak ihaleyi alan kişinin Üniversite içerisindeki genel hayata uygun bir kişi/firma olup olmadığı, uygun kişi/firma olmaması halinde, bu kişiyi tahliye etmenin güçlükleri ve oluşabilecek her türlü huzursuzluk ve güvenlik riskleri düşünülerek, İdare tarafından genel durumu uygun kabul edilenlerin arasından davet edilerek 2886 Sayılı Devlet İhale Kanununun 5 l/g maddesi kapsamında ihaleye katılımı ve rekabeti engellemeyecek şekilde ihale edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 17.11.2015 tarihli ve 97 İlam için 40208 Dosya Numaralı Sayıştay Temyiz Üst Kurulu kararında da belirtilen Üniversite Merkez Yerleşkesi içerisinde bulunan kantinler, otopark alanları ve diğer kiralanabilir muhtelif alanların 5 l/g maddesi uyarınca pazarlık usulü ile ihale edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilmiştir. Ayrıca, Üniversitemize tahsisli veya mülkiyetinde veya kullanımında olan taşınmazların yönetim ve idaresi hakkında Yönetmelik hazırlık çalışmaları devam etmekte olup, çalışmalar sonucunda Yönetmeliğin yürürlük tarihi itibariyle ihale iş ve işlemleri Yönetmelik hükümlerine göre yürütülecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak İdare, gönderdiği cevapta bulguda yer verilen mevzuat hükümlerinin kendisine uygulanacağını dayanakları ile açıklamıştır. Dolayısıyla 2886 Sayılı Kanun'un 51/g maddesi uyarınca pazarlık yolu ile kiralama yapabilmesi için belli koşulların sağlanmış olması gerekir. Mevzuat hükümlerindeki şartlar sağlanmadan pazarlık yolu ile Kamu İdaresinin mülkiyetinde bulunan yukarıda belirtilen taşınmazların kiralama işlemlerinin, 2886 sayılı Kanun’un 51/g bendine göre ihale edilmesi mümkün olmayıp, tahmin edilen bedelin dikkate alınması kaydıyla kapalı veya açık ihale yöntemine göre sonuçlandırılması gerektiği değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 8. EKLER Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ 2016 YILI BİLANÇOSU
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Akdeniz Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27
AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ 2016 YILI FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU
Ekonomik
Kodlar Giderin Türü Cari Yıl (N) Ekonomik
Kodlar Gelirin Türü Cari Yıl (N)
630 GİDERLER HESABI 396.050.624,87 600 GELİRLER HESABI 483.542.750,90
630 1 Personel Giderleri 246.054.672,57 600 3 Teşebbüs ve Mülkiyet
Gelirleri 25.962.369,26
630 2
Sosyal Güvenlik
Kurumlarına Devlet
Primi Giderleri
39.562.686,10 600 4 Alınan Bağış ve Yardımlar
ile Özel Gelirler 410.066.187,80
630 3 Mal ve Hizmet Alım
Giderleri 49.606.863,24 600 5 Diğer Gelirler 46.838.716,66
630 5 Cari Transferler 9.717.862,47 600 11 Değer ve Miktar değişimleri
Gelirleri 658.721,18
630 11 Değer ve Miktar
değişimleri Giderleri 415.361,26 600 25 Kamu İd Bedelsiz Olarak Al
Mali Ol Var El Edilen Gel 16.756,00
630 12
Gelirlerin Ret ve
İadesinden Kaynaklanan
Giderler
2.623.212,41 GELİRLER TOPLAMI 483.542.750,90
630 13 Amortisman Giderleri 28.131.867,37
630 14 İlk Madde ve Malzeme
Giderleri 8.951.311,54
630 25
Kamu İd Bedelsiz Olarak
Devr Mali Olmayan Var
KayGid
4.966.437,16
630 30 Proje Kapsamında
Yapılan Cari Giderler 5.854.290,28
630 99 Diğer Giderler 166.060,47
GİDERLER TOPLAMI : 396.050.624,87
GİDERLER TOPLAMI (A) 396.050.624,87
GELİRLER TOPLAMI (B) 483.542.750,90
İNDİRİM, İADE, İSKONTO TOPLAMI
(C) 0,00
NET GELİR D=B-C 483.542.750,90 FAALİYET SONUCU D-A 87.492.126,03
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 32 Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 33 Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 34 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Taahhüt Hesaplarının Kullanılmaması Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi tarafından sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütlerin, 980-Gider Taahhütleri Hesabı ile 981-Gider Taahhütleri Alacaklı Hesabına kaydedilmediği tespit edilmiştir. Döner Sermayeli İşletmeler Genel Tebliği'nin 5'inci maddesi (b) fıkrasında “98” Taahhüt hesaplarının yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi mali yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütler, mevzuatı gereğince bu tutarlara ilave edilenler ile bunlardan yerine getirilenler veya feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için kullanılacağı ve 980-Gider Taahhütleri Hesabı ile 981-Gider Taahhütleri Alacaklı Hesabının karşılıklı çalışacağı belirtilmiştir. Anılan tebliğ uyarınca, taahhüde bağlanan tutarların 980 ve 981 nolu hesaplara kaydı gerekmektedir. Aşağıda tabloda gösterilen taahhütlerin 980-Gider Taahhütleri Hesabı ile 981- Gider Taahhütleri Alacaklı Hesabına kaydedilmesi ve bu tutarların Kurum'un mali tablolarıında yer alması gerekmektedir. İHALE NO İHALE ADI SÖZLEŞME TUTARI 2329 Temizlik ve diğer yardımcı destek hizmet alımı 8.204.007,92 3894 Bilgisayar veri işlem ve hasta kabul hizmeti alımı 1.424.191,98 4120 Ga-68,lu-177 ve/veya y90 ile işaretli bileşikleri hizmet alımı 2.956.000,00 2557 Hasta, hasta yakını, ziyaretçi yönlendirme hizmeti 379.286,79 3843 Hasta, hasta yakını, ziyaretçi yönlendirme hizmeti 2.283.361,34 2760 Tesisat bakım ve işletim hizmeti alımı 1.385.804,40 2215 Sağlık ve sağlık destek hizmet alımı 1.871.566,22
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 35
1000 Kemoterapi hazırlama ve uygulama
setleri hizmet alımı 3.325.000,00
TOPLAM 21.829.218,65 TL
Kamu idaresi cevabında; “Bulguda 980 Gider Taahhüt Hesaplarının kullanılmadığı tespit
edilmiş ve 2016 yılında hizmet ihalesi yapılan ihalelerle ilgili listede belirtilen 2329-3894-2557-2760-
2215 ihale nolu taahhütlerin sözleşmeleri 31/01/2017 tarihi itibariyle bitmesi nedeniyle herhangi bir
işlem yapılmamıştır.
4120-3843 ve 1000 ihale nolu taahhütler için 04/05/2017 tarihli ve 7906 (EK:1),
03/05/2017 tarihli ve 7786 (EK: 2), 04/05/2017 tarihli ve 7905 (EK: 3) yevmiye numaralı
Muhasebe İşlem Fişleri ile muhasebe kayıtlarına alınmıştır.” denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, Bulgu'da belirtilen bazı taahhütlerin
31.01.2017 tarihi itibariyle sona ermesi nedeniyle ilgili taahhüt hesaplarına kaydedilmediği,
diğerlerinin ise 03-04.05.2017 tarihli muhasebe işlem fişleri ile taahhüt kayıtlarının yapıldığı
belirtilmektedir. Gerek sona eren, gerekse devam eden taahhütler 2016 yılında ilgili taahhüt
hesaplarına kaydedilmemiştir. Bu nedenle 2016 yılı dönem sonu mali tablolarında hata
oluşmuştur.
BULGU 2: Muhasebe Kaydına Alınmayan Banka Hesabının Bulunması
Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü Döner Sermaye
Saymanlığı adına açıldığı belirtilen banka hesaplarının dışında başka banka hesaplarının da
bulunduğu tespit edilmiştir. Türkiye genelinde faaliyet gösteren bankalar ile yapılan
yazışmalar neticesinde, Döner Sermaye Saymanlığı tarafından bildirilen banka hesapları
dışında tespit edilen hesaplara ilişkin tablo aşağıda gösterilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 3’üncü maddesinde;
borçlanma suretiyle elde edilen imkânlar dâhil kamuya ait gelirler, taşınır ve taşınmazlar,
hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerler kamu kaynağı olarak
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 36 tanımlanmıştır. Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların hesap verme sorumluluğu Kanun’un 8’inci maddesinde, üst yöneticilerin sorumlulukları altındaki kaynakların kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesi, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi ve izlenmesinden doğan sorumluluğu ise Kanunun 11’inci maddesinde düzenlenmiştir. Mezkur Kanun’un 49’uncu maddesinde; kurumun muhasebe sisteminde bulunan hesapların kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulacağı, 50’nci maddesinde de bütün malî işlemlerin muhasebeleştirilmesinin ve her muhasebe kaydının belgeye dayanmasının şart olduğu hüküm altına alınmıştır. Kurumun hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi için banka hesaplarından yapılan işlemler ile yılsonunda hesapta bulunan bakiyelerin ilgili muhasebe hesaplarında izlenmesi zorunludur. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince, aşağıdaki tabloda belirtilen bankalar nezdinde Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi adına açılmış olan hesapların ve bu hesaplarda bulunan 7.001.461,29 TL ile 4.180,00 Avro’nun İdarenin mali tablolarında yer almadığı, bu haliyle mali tabloların tam ve doğru bilgi vermediği anlaşılmaktadır. BANKA ADI HESAP ADI ŞUBE KODU HESAP NUMARASI BAKİYE T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ 2167 36716179 1.000.000,00 TL AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ 2167 36716179 2.800.000,00 TL AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ 2167 36716179 200.000,00 TL AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ DÖNER 2167 36716179 200.000,00 TL
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 37
SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ
AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ DÖNER
SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ 2167 36716179 1.600.000,00 TL
AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ DÖNER
SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ 2167 36716179 90.748,81 TL
AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ DÖNER
SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ 2167 36716179 51.001,25 TL
AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ DÖNER
SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ 2167 36716179 262.548,91 TL
AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ DÖNER
SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ 2167 36716179 7.660,48 TL
AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ DÖNER
SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ 2167 36716179 786.000,00 TL
TÜRKİYE İŞ
BANKASI A.Ş.
AKDENİZ UNİVERSİTESİ DONER
SERMAYE 6202 38751 4.180,00 EUR
AKDENİZ UNİVERSİTESİ DONE 6202 428608 258,16 TL
AKDENİZ UNİVERSİTESİ DONE 6207 749603 11,54 TL
AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ DÖNER
SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ 351 6297068 100,00 TL
AKDENİZ ÜNİVERSİTESİDÖNER
SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ 732 29307541 2.649,33 TL
TÜRK
EKONOMİ
BANKASI A.Ş.
AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ DÖNER
SERMAYE SAYMANLIĞI 830 42088646 479,99 TL
AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ DÖNER
SERMAYE SAYMANLIĞI 830 80701986 2,82 TL
TOPLAM 7.001.431,29 TL
4.180,00 AVRO
Kamu idaresi cevabında; “Denetim bulgularının bulgu 2 de belirtilen banka hesapları
listesinin incelenmesinde T.C. Ziraat Bankasında bulunan hesapların 30/12/2016 tarihinde
günlük vadeye bağlanan hesaplar olduğu (EK: 4); diğer tutarların ise Banka kredi kartları
hesabında kayıtlı bloke tutarlar olduğu tespit edilmiştir. Kredi Kartlarında bulunan bloke
tutarlar, hesaba alındığı tarihi takip eden 24 üncü gün ilgili hesaba aktarılmakta ve aynı tarihte
muhasebe kayıtlarına alınmaktadır. 3671679 nolu hesapta belirtilen 786.000,00 TL.'nin Banka
tarafından Olympos Doğalgaz dağıtım şirketinin doğal gaz aboneliği için istemiş olduğu
depozitoya karşılık verilen Teminat Mektubu (EK: 7) olduğu, bu teminat mektubuyla ilgili
olarak Saymanlığa herhangi bir bildirimde bulunulmadığından 910 verilen Teminat
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 38 Mektupları hesabına kayıt yapılmamıştır. Ancak, yapılan görüşmeler sonucunda Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü'nün 04/05/2017 tarihli ve 23549497-934.03.18-15694 sayılı yazısına (EK: 6) istinaden 04/05/2017 tarihli ve 7907 yevmiye numaralı Muhasebe İşlem Fişi (EK: 5) ile 910 Verilen Teminat Mektupları Hesabına kayıt yapılmıştır. Türkiye İş Bankası A. Ş. nezdinde bulunan 620238751-6202428608-620749603 nolu hesaplar 2008 yılında yapılan yurtdışı alımla ilgili olarak açılan akreditif hesapları olup, ilgili hesapların kapatılması için Döner Sermaye İşletme Müdürlüğüne 27.02.2017 tarihli ve 255 sayılı yazı (EK: 8) yazılmış, alınan 14.03.2017 tarihli ve 9293 sayılı (EK: 11) yazıyla 6207749603 nolu Hesaba Antalya 8. İcra Müdürlüğünce bloke konulduğu Türkiye İş Bankasından alınan 02.03.2017 tarihli ve ZA-293 sayılı (EK: 13) yazıyla bildirilmiştir. 620238751 ve 6202428608 nolu hesaplar üzerinde İstanbul Anadolu 18. İcra Müdürlüğü tarafından bloke konulduğu Türkiye İş Bankasından alınan 01.03.2017 tarihli ve AK-134 sayılı (EK: 12) yazıyla bildirilmiştir. İlgili hesaplar üzerindeki blokelerin kaldırılarak hesapların kapatılması için İşletme Müdürlüğünce Üniversite Hukuk Müşavirliğine bilgi verildiği bildirilmiştir. (EK: 11). Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü adına 351-6297068 nolu hesabın, 2007 yılında Garanti Bankası Akdeniz Şubesinde açıldığı tespit edilmiş, ilgili şubede bulunan 100 TL. tutarındaki hesap bakiyesinin 14.02.2016 tarihinde İbrahim Efe SAZAK tarafından yanlışlıkla yatırıldığı Bankayla yapılan görüşmede anlaşılmış olup, ilgili hesabın kapatılması için Akdeniz Üniversitesi İşletme Müdürlüğüne 09.05.2017 tarihli ve 546 sayılı (EK: 14) yazıyla bildirilmiştir. İşletme Müdürlüğü'nce İbrahim Efe SAZAK'a ait dilekçe (EK: 15) Garanti Bankası Akdeniz Şubesine (EK: 16) bildirilmiş olup, söz konusu tutarın ilgili şahsa iade edilerek hesabın kapatılması işlemi başlatılmıştır. Türkiye Ekonomi Bankası A.Ş. nezdinde açılan hesaplar Hastaneye ait maaş ödemesi ile İşletmeye bağlı birimlerin, öğretim üyelerine yapmış oldukları döner sermaye katkı ödemeleri için açılan hesaplar olup, Saymanlık Hesaplarıyla ilgisi bulunmamaktadır.” Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu İdaresi cevabında, T.C. Ziraat Bankasında bulunan hesapların 30/12/2016 tarihinde günlük vadeye bağlanan hesaplar olduğu, diğer tutarların ise Banka kredi kartları hesabında kayıtlı bloke
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 39 tutarlar olduğunu, kredi kartlarında bulunan bloke tutarların, hesaba alındığı tarihi takip eden 24 üncü gün ilgili hesaba aktarılmakta ve aynı tarihte muhasebe kayıtlarına alınmakta olduğunu belirtmişse de İdarece tarafımıza sunulan 31.12.2016 tarihli bakiyeleri gösterir banka listesinde bu hesaplar bulunmamaktadır. 3671679 nolu hesapta belirtilen 786.000,00 TL’nin Banka tarafından Olympos Doğalgaz dağıtım şirketinin doğal gaz aboneliği için istemiş olduğu depozitoya karşılık verilen teminat mektubu olduğu, bu teminat mektubuyla ilgili olarak Saymanlığa herhangi bir bildirimde bulunulmadığından 910 verilen Teminat Mektupları hesabına kayıt yapılmamış olduğu, yapılan görüşmeler sonucunda Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü'nün 04/05/2017 tarihli ve 23549497-934.03.18-15694 sayılı yazısına istinaden 04/05/2017 tarihli ve 7907 yevmiye numaralı Muhasebe İşlem Fişi ile 910 Verilen Teminat Mektupları Hesabına kayıt yapılmış olduğu belirtilmişse de yapılan kayıt 2017 yılına ilişkin olup 2016 yıl sonu mali tablolarına bir etkisi bulunmamaktadır. Türkiye İş Bankası A. Ş. nezdinde bulunan 620238751-6202428608-620749603 nolu hesapların 2008 yılında yapılan yurtdışı alımla ilgili olarak açılan akreditif hesapları olduğu, ilgili hesapların kapatılması için Döner Sermaye İşletme Müdürlüğüne 27.02.2017 tarihli ve 255 sayılı yazı yazıldığı, alınan 14.03.2017 tarihli ve 9293 sayılı yazıyla 6207749603 nolu Hesaba Antalya 8. İcra Müdürlüğünce bloke konulduğu Türkiye İş Bankasından alınan 02.03.2017 tarihli ve ZA-293 sayılı yazıyla bildirildiği, 620238751 ve 6202428608 nolu hesaplar üzerinde İstanbul Anadolu 18. İcra Müdürlüğü tarafından bloke konulduğunun Türkiye İş Bankasından alınan 01.03.2017 tarihli ve AK-134 sayılı yazıyla bildirildiği, ilgili hesaplar üzerindeki blokelerin kaldırılarak hesapların kapatılması için İşletme Müdürlüğünce Üniversite Hukuk Müşavirliğine bilgi verildiği, 351-6297068 nolu hesabın, 2007 yılında Garanti Bankası Akdeniz Şubesinde açıldığının tespit edildiği, ilgili şubede bulunan 100 TL tutarındaki hesap bakiyesinin 14.02.2016 tarihinde İbrahim Efe SAZAK tarafından yanlışlıkla yatırıldığının anlaşıldığı, söz konusu tutarın ilgili şahsa iade edilerek hesabın kapatılması işleminin başlatıldığı belirtilmişse de belirtilen bu hesaplar ve bakiyeleri kurumun 2016 yıl sonu mali tablolarında yer almamakta olup, söz konusu mali tablolar bu yönüyle hatalı bilgi sunmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 40 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü 2016 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 41 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Döner Sermaye İşletmesi'ndeki Tüm Demirbaş, Makine ve Cihazların Özel Bütçeye Devredilmesi ve Devredilen Tutarın Dönem Net Zararı Olarak Muhasebeleştirilmesi Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi (Sağlık, Araştırma ve Uygulama Merkezi) bünyesinde bulunan tüm demirbaşların özel bütçeye aktarıldığı tespit edilmiştir. 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58. Maddesine Göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik'in 6'ncı maddesine göre sadece öğretim üyelerinin katkılarına dayanmayan gelirlerle alınan demirbaş, makine ve cihazların özel bütçeye aktarılması gerekmektedir. Mezkûr Yönetmelik'in 6'ncı maddesinde; “Öğretim üyelerinin katkılarına dayanmayan döner sermaye işletmeleri dışındaki döner sermaye gelirleri ile alınan araç, gereç ve öteki demirbaş eşya (Canlı demirbaş hariç) her mali yılın sonunda üniversite ayniyat saymanlığına devredilir.” denilmektedir. Bu ifadeden anlaşılan, döner sermaye işletmelerinin kendi gelirleri ile alınan demirbaşlar kendi bünyesinde, diğer veya dıştan elde edilen gelirlerle alınan demirbaşlar üniversite taşınırı olarak muhafaza edilmesi şeklinde olmalıdır. Bunun aksine, döner sermaye işletmelerinin elde ettiği gelirler ile alınan tüm demirbaşların üniversite taşınırına devredilmesi yönetmelik ve uygulama açısından uygun olmamaktadır. Bu durum ayrı bütçe, gelir ve muhasebe sistemleri olan döner sermaye ve özel bütçede sorumluk tayinini de zorlaştırmaktadır. Ayrıca bu nedenle 253- Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı ile 255 Demirbaşlar Hesabına amortisman ayrılamamaktadır. Halbuki Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi programında 253 ve 255 no’lu hesaplara ilişkin amortisman ayırma işlemleri yer almaktadır. Yapılan bu hatalı uygulama Kurumun mali tablolarını da etkilemiştir. Şöyle ki; Döner Sermaye İşletmesi’nde demirbaş, makine ve cihazların özel bütçeye aktarılmasına ilişkin yapılan yılsonu kaydında 253 Tesis, makine ve cihazlar hesabı ile 255 Demirbaşlar hesabı bakiyeleri toplamı olan 4.627.303,77 TL önce 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına borç, daha sonra 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabına alacak kaydedilmiştir. Daha
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 42 sonra 741 nolu hesaptan 622 Satılan Hizmet Maliyeti Hesabına borç ve bu hesaptan da önce 690 Dönem karı veya zararı hesabına, buradan da 692 Dönem net karı veya zararı hesabına borç kaydedilmiştir. Bu hesabın borç bakiyesi ise dönem sonunda bir bilanço hesabı olan 591 Dönem net zararı Hesabına aktarılmıştır. Dolayısıyla Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi’nin (Sağlık, Araştırma ve Uygulama Merkezi) 2016 yılı sonu itibariyle gelir tablosunda yer alan 692 Dönem Net Karı veya Zararı Hesabı tutarı ile yine yılsonu bilançosunda yer alan 591 Dönem Net Zararı Hesabı borç bakiyesi olan 114.645.277,25 TL’nin 4.627.303,77 TL’si döner sermaye bünyesinde bulunan demirbaş, makine ve cihazların devredilmemesi gerekirken özel bütçeye devredilmesi için yapılan muhasebe kayıtlarından kaynaklanmıştır. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi’nin (Sağlık, Araştırma ve Uygulama Merkezi) 2016 yılı Gelir Tablosu 692 Dönem Net Karı veya Zararı Hesabı ile yılsonu bilançosu 591 Dönem Net Zararı Hesabı’nda 4.627.303,77 TL’lik hata oluşmuştur. Kamu idaresi cevabında; “Döner Sermaye işletmesindeki tüm demirbaş makine ve cihazların özel bütçeye devredilmesi ve devredilen tutarın dönem net zararı olarak muhasebeleştirilmesi. Konu ile ilgili olarak Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi'nin (Sağlık, Araştırma ve Uygulama Merkezi) 2016 yılı Gelir Tablosu 692 Dönem Net Kan veya Zararı Hesabı ile yılsonu bilançosu 591 Dönem Net Zararı Hesabında 4.627.303,77 TL'lik hata oluşmuştur. Bulgudaki sorun eski mevzuat kapsamında yapılan işlemlerden kaynaklanmaktadır. 2016 yılında demirbaş işlemlerinde uyum sağlanması için çalışmalar başlatılmıştır. Bu çalışmalar da aksama demirbaşların öncelikle KBS'ye kaydedildiği DMİS'e aktarılması sırasında meydana gelen sorunlardan dolayı dönem sonunda işlem yapılamamasından kaynaklanmıştır. Hata 2017 yılı itibariyle demirbaşların DMİS'e kaydedilmesi ile ortadan kaldırılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, sorunun eski mevzuat kapsamında yapılan işlemlerden kaynaklandığı, 2016 yılında demirbaş işlemlerinde uyum sağlanması için çalışmaların başlatıldığı, hatanın 2017 yılı itibariyle demirbaşların DMİS'e kaydedilmesi ile ortadan kaldırılacağı ifade edilmektedir. 2017 yılında yapılacak kayıtların, 2016 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamakta olup, konu izleyen yılı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 43 denetimlerinde dikkate alınacaktır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 44 8. EKLER Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 45
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 46
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 47
T.C. Sayıştay Başkanlığı Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 48 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr