2015 - ŞIRNAK ÜNİVERSİTESİ.pdf

ġIRNAK ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2016

ĠÇERĠK ġIRNAK ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 ġIRNAK ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU 22

ġIRNAK ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 2
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 3
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 3
5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 5
6. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 12
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 13
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 18

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ġırnak Üniversitesi, bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kiĢiliğine sahip, özel bütçeli bir kuruluĢtur. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanır. Uygulama sonuçları ve muhasebe iĢlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre Maliye Bakanlığının Say2000i saymanlık otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir. Bu bağlamda anılan Yönetmeliğin 538 ve 539‟uncu maddelerinde sayılan ve üniversite tarafından düzenlenen mali tablolardan; 2015 yılı bütçe uygulama sonuçları ile faaliyet sonuçlarına iliĢkin özet bilgiler aĢağıda gösterilmiĢtir. Tablo 1: 2015 Yılı Bütçe Giderleri GerçekleĢmeleri (TL) AÇIKLAMA BaĢlangıç Ödeneği Eklenen Ödenek DüĢülen Ödenek Toplam Ödenek Toplam Harcanan Bütçe GerçekleĢme Oranı (%) BÜTÇE GĠDERLERĠ TOPLAMI 53.885.000,00 14.895.685,00 559.135,00 68.221.550,00 65.043.917,00 95 Tablo 2: 2015 Yılı Bütçe Gelirleri GerçekleĢmeleri (TL) AÇIKLAMA Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gelir Toplamı Bütçe GerçekleĢme Oranı (%) BÜTÇE GELĠRLERĠ TOPLAMI 53.885.000,00 65.327.792,92 109 Tablo 3: 2015 Yılı Faaliyet Sonuçları (TL) AÇIKLAMA Faaliyet Gelirleri Faaliyet Giderleri Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu FAALĠYET SONUÇLARI 60.193.642,15 33.740.527,46 26.453.114,69

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5‟inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8‟inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. BirleĢtirilmiĢ veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kağıtlar sayım tutanağı, TaĢınır kesin hesap cetveli ile taĢınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri. Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu, Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Elde Edilen Faiz Gelirlerinden Bankalar Tarafından Yapılan Vergi Kesintisinin Muhasebe Kayıtlarına Yansıtılmaması Üniversiteye ait vadeli mevduat hesabına tahakkuk eden faiz tutarlarından banka tarafından yapılan vergi tevkifatının muhasebeleĢtirme iĢleminin hatalı yapıldığı tespit edilmiĢtir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 19‟uncu maddesinin 8'inci fıkrasında faiz gelirine iliĢkin yapılması gereken muhasebe kaydı düzenlenmiĢtir. Ġlgili hükme göre bankalarca tahakkuk ettirilerek banka hesabına aktarılan faiz tutarlarının 102 Banka Hesabına, tevkifat tutarlarının 630 Giderler Hesabına borç, brüt faiz tutarı 600 Gelirler Hesabına alacak (181 Gelir tahakkukları hesabı yönetmelik gereği 2016 da kullanılacaktır), banka hesabına aktarılan tutarın tamamının ise aynı zamanda 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilmesi gerekmektedir. Yapılan incelemelerde; net faiz geliri tutarının 600 Gelirler Hesabı ve Bütçe Gelirleri hesaplarına kaydedilmiĢ olduğu, tevkifat yapılan 100.776,39TL lik vergi tutarının ise 630- Giderler Hesabına kaydedilmeyerek yukarıya alınan mezkûr yönetmelik hükümlerine aykırı olarak hatalı muhasebeleĢtirme iĢlemi yapıldığı tespit edilmiĢtir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine aykırı olarak üniversite tarafından yapılan söz konusu muhasebe kaydı sonucunda 630 Giderler Hesabına kaydedilmeyen (aynı zamanda 600 Gelirler Hesabına eksik kaydedilen brüt faiz geliri tutarı olan) 100.776,39TL'lik tevkifat tutarı kadar 2015 yılı Faaliyet Sonuçları Tablosunda hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Nakit paramızın vadeli hesaplarda değerlendirilmesinde banka tarafından gelir vergisi resen kesilmekte ve kesilen gelir vergisi tutarı bankaca beyan edilip, Vergi dairesine ödenmektedir. Bizim cari hesaplarımıza vade sonunda net tutar aktarılmakta ve aktarılan net tutara göre muhasebe kaydı yapılmaktadır. Dolayısıyla tevkifata iliĢkin tüm iĢlemlerin bankaca yapılması neticesinde bizim tevkifata iliĢkin herhangi bir muhasebe kaydının yapılmasına gerek olmadığı kanaatindeyiz.” denilmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, tevkifata iliĢkin tüm iĢlemlerin bankaca yapıldığından tevkifata iliĢkin herhangi bir muhasebe kaydının yapılmasına gerek olmadığı belirtilmiĢse de, bulguda belirtildiği üzere Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 19‟uncu maddesinin 8'inci fıkrası hükmü uyarınca tahakkuk eden faiz gelirlerinden bankaca yapılan vergi kesintisinin muhasebe kayıtlarına alınması gerekmektedir. Bu itibarla, 630 Giderler Hesabına kaydedilmeyen (aynı zamanda 600 Gelirler Hesabına eksik kaydedilen brüt faiz geliri tutarı olan) 100.776,39TL'lik tevkifat tutarı kadar 2015 yılı Faaliyet Sonuçları Tablosunda hataya neden olunmuĢtur. BULGU 2: 104 Proje Özel Hesabının Fiili Durumu Yansıtmaması 104 Proje Özel Hesabında kayıtlı tutar ile yürütülen projelere iliĢkin banka bakiyelerinin birbirine eĢit olmadığı görülmüĢtür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 23, 24, 25'inci maddelerinde 104 Proje Özel Hesabının nasıl kullanılacağı ayrıntılı biçimde açıklanmıĢtır. Mezkur Yönetmelikteki hükümlerde belirtildiği üzere yürütülen projelere iliĢkin banka bakiyeleri ile 104 Proje Özel Hesabında kayıtlı tutarların birbirine eĢit olması gerekmektedir. 31.12.2015 tarihi itibariyle kurum bilançosunda 104 Proje Özel Hesabında kayıtlı tutar 106.737,82TL, banka bakiyesi 78.554,67TL, aradaki fark ise (106.737,82 TL - 78.554,67TL =) 28.183,15TL‟dir. 104 Proje Özel Hesabının banka bakiyesine uymaması mali tablolarda 28.183,15 TL hataya neden olmaktadır. Kamu idaresi cevabında; “ 104 HESAP KODU Proje No DÖVĠZ TL BORÇ ALACAK BORÇ KALANI BORÇ ALACAK BORÇ KALANI ALACAK KALANI 2011 40.556,00 40.524,20 31,80 104.014,48 104.050,82 0,00 36,34 2012 97.813,00 90.416,49 7.396,51 295.573,79 287.354,29 8.219,50 0,00 2013 57.868,00 57.811,07 56,93 183.437,76 190.358,62 0,00 6.920,86

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 2014 40.800,00 40.800,00 0,00 139.288,38 140.510,33 0,00 1.221,95 2015 29.400,00 18.309,00 11.091,00 97.710,08 62.130,16 35.579,92 0,00 TOPLAM 266.437,00 247.860,76 18.576,24 820.024,49 784.404,22 43.799,42 8.179,15
104 HES. 820.024,49
784.404,22
BORÇ KALANI 35.620,27
104 Hes. Anapara kaydı yapıldığı zaman alınan döviz kuru ileriki zamanda arttığı için sistemde ilk giriĢ yapılan TL tutarından daha fazla ödeme yapılmıĢ olduğu için 104 hesabı alacak kalanı vermiĢ. Yukarıdaki tabloda görüldüğü üzere döviz giriĢleri ve çıkıĢlarında bir hata gözükmemekte ve fazla ödemede olmamıĢtır. Ancak TL tutarları döviz kurundaki değiĢimlerden dolayı artmıĢtır ve giriĢ yapılan tutar sabit kalmıĢ ancak çıkıĢ tutarları artmıĢtır. TL bölümündeki borç sütunu toplamından alacak sütunu toplamı çıkarıldığı zaman 104 Hes Mizanda görünen tutarı 35.620,27 TL bulunacaktır. 2016 yılı içerisinde kur güncellemeleri zamanında yapılacak ve 31 Aralık 2016 itibariyle kur farkı hatalarına yer verilmeyecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara iliĢkin olarak gerekli düzeltmelerin yapılacağı belirtilmiĢ olup, 104 nolu hesabın fiili durumu yansıtmamasının kur farklarından kaynaklandığı ifade edilmiĢtir. 104 Proje Özel Hesabının banka bakiyesine uymaması mali tablolarda 28.183,15 TL tutarında hataya neden olmaktadır. BULGU 3: Tahsisli TaĢınmazların Varlık Hesaplarına Kaydedilmemesi Kurumun maddi duran varlıklarına iliĢkin olarak yapılan incelemede; kuruma tahsis edilen yeraltı ve yerüstü düzenleri, arsa ve araziler ile binalara iliĢkin muhasebe kayıtlarının bilanço hesapları itibariyle yapılmadığı tespit edilmiĢtir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟nde 250 Arazi ve Arsalar Hesabının kamu

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 idarelerine ait her türlü arazi ve arsalarının izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiĢ ve hesabın nasıl çalıĢtırılacağı ayrıntılı bir Ģekilde açıklanmıĢtır. Öte yandan Yönetmeliğin 172‟nci maddesinin (1) numaralı fıkrasının a bendinin (5) numaralı alt bendinde; “Tahsise konu edilen arazi ve arsalar tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değer üzerinden bu hesaba borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedilir.” denilmektedir. Ayrıca, Yönetmeliğin „251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı‟ baĢlıklı 174. maddesinin maddesinin (1) numaralı fıkrasının a bendinin (6) numaralı fıkrasında, “Tahsise konu edilen yeraltı ve yerüstü düzenleri tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değer üzerinden bu hesaba borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedilir. Ayrıca, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarı 500-Net Değer Hesabına borç, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedilir.” hükmü yer almaktadır. Yönetmeliğin „252 Binalar Hesabı‟ baĢlıklı 176. maddesinin (1) numaralı fıkrasının a bendinin (7) numaralı fıkrasında ise, “Tahsise konu edilen binalar tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değer üzerinden bu hesaba borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedilir. Ayrıca, varlığa ilişkin amortisman tutarı 500-Net Değer Hesabına borç, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedilir.” hükmü yer almaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuat çerçevesinde, Üniversitenin Kesin Mizan ve Bilançosunun incelenmesi sonucunda söz konusu muhasebe iĢlemlerinin gerçekleĢtirilmediği tespit edilmiĢtir. Tahsisli taĢınmazların anılan Yönetmelik gereği envanter iĢlemi akabinde kayıtlı değerleri ile 250.03 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251.03 Yeraltı ve Yersütü Düzenleri Hesabı, 252.03 Binalar Hesabı ile 500.12 Net Değer Hesabına, binaya ve yeraltı ve yerüstü düzenlerine iliĢkin envanteri yapılan amortisman tutarının ise 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı ile 500.13 Net Değer Hesabına kaydedilmesi gerekirken kaydedilmemesi sonucunda 2015 yılı Bilançosunda kaydedilmeyen değerleri itibariyle hataya neden olunmuĢtur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 Kamu idaresi cevabında; “Ġlgili birimimiz olan Yapı ve Teknik ĠĢleri Daire baĢkanlığımız Kurumumuza hazine mülkiyetinde olan Tahsisli TaĢınmazların değer tespiti yapılmak üzere, Defterdarlık Milli Emlak Müdürlüğü ile yazıĢmalara geçmiĢ olup, değer tespitinden sonra Strateji Daire BaĢkanlığına bildirilmesine müteakip ilgili muhasebe kaydı yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevaptan, kuruma tahsis edilen, yeraltı ve yerüstü düzenleri, arsa ve araziler ile binaların ilgili hesaplarda muhasebeleĢtirilmesine yönelik çalıĢmaların baĢlatılmıĢ olduğu anlaĢılmaktadır. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda 2016 yılında kayıtların yapılmaya baĢlanacağı beyan edilmiĢse de, yapılacak bu kayıtların 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 4: Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değeri Ġle AyrılmıĢ Amortisman Tutarı Arasındaki Farkın Yıl Sonunda Amorti Edilmemesi Diğer duran varlıklar hesap grubunda yer alan 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının kayıtlı değeri ile ayrılmıĢ amortisman tutarı arasındaki farka yıl sonunda amortisman ayrılmadığı tespit edilmiĢtir. 2015 yılı kesin mizanına göre; 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının borç bakiyesi 121.115,24 TL iken, buna denk olması gereken 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabının alacak bakiyesi ise 114.690,38 TL olarak görülmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 219‟uncu maddesinin a-2 bendine göre; elden çıkarılacak amortismana tabi duran varlıkların kayıtlı değeri ile ayrılmıĢ amortisman tutarı arasındaki fark, bu hesap grubuna aktarma iĢleminin yapıldığı dönem sonunda bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir. Ġlgili hükme göre, dönem sonunda 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı arasındaki fark giderilecek Ģekilde amortisman ayrılması dolaysıyla bu hesaplarının eĢitlenmesi gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 Yukarıda yapılan açıklamalara göre hatalı yapılan iĢlemler sonucunda anılan iki hesap arasında oluĢan 6.424,86 TL‟lik fark, 299 nolu hesabın Bilançoda olması gerekenden bu tutar kadar az görünmesine, diğer taraftan yıl sonunda amortisman ayrıldığında faaliyet gideri yapılacağından Faaliyet Sonuçları Tablosunda da giderlerin yine bu tutar kadar olması gerekenden düĢük gösterilmesine neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Ziraat Fakültemize ait 294 Elden çıkarılacak Stoklardaki bir taĢınır kayıttan meydana geldiği anlaĢılan eksik amortisman tutarı, Bir nüshası ekte sunulan Muhasebe ĠĢlem FiĢi Maliye Bakanlığı say2000i otomasyon sisteminin 04.05.2016 tarih ve 20160000742 yevmiye numarası ile tutarın düzeltme kaydı yapılarak eksik olan 6.284,86 TL amortisman tutarı ayrılmıĢtır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının kayıtlı değeri ile ayrılmıĢ amortisman tutarı arasındaki farka amortisman ayrıldığı belirtilmiĢtir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda düzeltme kayıtlarının yapıldığı beyan edilmiĢse de 2016 yılında yapılan düzeltme kayıtlarının, 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 5: Maddi Olmayan Duran Varlıklar Ġçin Hatalı Amortisman Ayrılması Üniversite kesin mizan kayıtlarının incelenmesi sonucu maddi olmayan duran varlıkların hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edilmediği tespit edilmiĢtir. 04.11.2015 yılında yayımlanan Amortisman ve Tükenme Payları baĢlıklı 47 sayılı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliğinin “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” baĢlıklı 6'ıncı maddesinin 2'nci fıkrasında; “Ancak, maliyet bedeli, 28/12/2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliğinin eki listede yer alan dayanıklı taşınırların her biri için 14.000 TL’yi, 13/9/2006 tarihli ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelikte yer alan taşınmazlar için 34.000 TL’yi aşmayan duran varlıklar ile tutarına bakılmaksızın Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesap

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranı % 100 olarak belirlenmiştir. Diğer bir ifadeyle maliyet bedeli bu tutarlara kadar olan duran varlıklar, hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edilir.” denilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre satın alınan maddi duran varlıkların mali yıl sonunda % 100 amortismana tabi tutularak tamamen giderleĢtirilmesi gerekmektedir. Üniversitenin 2015 yılı bilançosu incelediğinde, 260 Haklar Hesabının 876.491,02TL, 264 Özel Maliyetler Hesabının 315.296,00TL, 268 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabının 35.218,60TL olduğu yıl sonunda [(876.491,02TL+315.296,00TL)-35.218,60TL=] 1.156.568,42TL tutarında amortisman ayrılmadığı görülmüĢtür. Maddi olmayan duran varlıklar için hatalı amortisman ayrılması sonucu Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosunda 1.156.568,42TL tutarında hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Maddi duran varlıklarda say2000 i sistemindeki taĢınır kayıtlarının ilgili raporlarında 14.000,00 TL‟ lik tutarlara her yıl sonunda mutlaka amortisman ayrılmaktadır. Ancak bunun üzerindeki tutarlarda say2000i sistemi tarafından otomatik olarak amortisman ayrılmaktaydı. Söz konusu Maddi olmayan duran varlıklarda bu tutarların üzerinde olduğu için sehven dikkat edilmemiĢ olup, Birer nüshaları ekte sunulan Muhasebe ĠĢlem FiĢleri, Maliye Bakanlığı say2000i otomasyon sisteminin 04.05.2016 tarih ve 20160000740- 20160000741 yevmiye numaraları ile düzeltme kayıtları yapılarak amortisman tutarları ayrılmıĢtır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, maddi olmayan duran varlıklar için bulguda konu edilen amortisman tutarının ayrıldığı belirtilmiĢtir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda düzeltme kayıtlarının yapıldığı beyan edilmiĢse de 2016 yılında yapılan düzeltme kayıtlarının, 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 6. DENETĠM GÖRÜġÜ ġırnak Üniversitesi 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı Hazır Değerler (104 Proje Özel Hesabı), Maddi Duran Varlıklar (250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı), Maddi Olmayan Duran Varlıklar (268 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı), Diğer Duran Varlıklar (299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı), Giderler (630 Giderler Hesabı) hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Banka Hesapları Arası Aktarmaların Hatalı MuhasebeleĢtirilmesi Yapılan incelemede Üniversite banka hesapları arasındaki aktarmalarda mevzuatı gereği kullanılması gereken 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı ile 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiĢtir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 21'inci ve 37'nci maddelerine göre, muhasebe birimlerine ait ulusal para birimi cinsinden banka hesapları arasındaki para aktarımı için bankaya verilen talimatların, 108 Diğer Hazır Değerler Hesabına borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilmesi, bu talimatlardan yerine getirilenlerin ise 108 Diğer Hazır Değerler Hesabına ve 102 Banka Hesabına alacak, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına ve 102 Banka Hesabına borç kaydedilmesi gerekmektedir. Yapılan incelemede, 102 nolu hesabın alacak toplamının 172.620.513,52TL, 103 nolu hesabın borç toplamının 63.477.391,32TL, 108 nolu hesabın ise hiç kullanılmadığı, banka hesapları arası aktarmaların 102 borç ve 102 alacak Ģeklinde kaydedildiği görülmüĢtür. Netice itibariyle, mali tablodaki rakamlar ve muhasebe iĢlemleri incelendiğinde banka hesapları arasındaki para aktarımlarında 108 ve 103 nolu hesapların kullanılmadığı tespit edilmiĢtir. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz kasa iĢlemlerinin az olması ve bugüne kadar kampüsümüzün olmaması sebebiyle 3 ayrı binada hizmet verilmesi ile fiziki olarak yer olmaması nedeniyle vezne kurulmamıĢ olup, iĢlemler direk banka aracılığıyla gerçekleĢtirilmektedir. Bu nedenle 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 36. Maddesinin hesaba iliĢkin iĢlemlerin 3 fıkrasında “ Kasa fazlası paraların bankaya gönderilmesi ve bu tutarların bankaca tahsil edildiğinin anlaşılması üzerine bu hesap kullanılır.” denilmektedir. Dolayısıyla kasadan bankaya herhangi bir nakit akıĢı olmadığı için kullanılmamıĢtır. 102 ile 103 hesaplarının eĢit olmaması sebebi ise bugüne kadar yapılan iĢlemlerde vadesiz hesaptan vadeli hesaba veya vadeliden vadesiz hesaba para aktarılmalarında bankaya resmi yazı yazılıp, iĢlemin gerçekleĢmesi akabinde 102-102 hesap kullanılmaktaydı. Bundan sonraki iĢlemlerimizde 102-103 hesabı kullanılacaktır.” denilmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda banka hesapları arasındaki aktarımlarda 103 nolu hesabın kullanılacağı belirtilmiĢ olup, 108 no.lu hesabın kullanılmaması ile ilgili olarak ise; Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 36. maddesinin 3'üncü fıkrası dayanak gösterilerek kasadan bankaya herhangi bir nakit akıĢının olmaması nedeniyle 108 nolu hesabın kullanılmadığı belirtilmiĢtir. Ancak, 108 nolu hesap aynı zamanda adı geçen Yönetmeliğin 37. maddesinin 4'üncü fıkrasında belirtilen "Muhasebe birimlerine ait ulusal para birimi cinsinden banka hesapları arasındaki para aktarımı için bankaya verilen talimatlar bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilir." hükmüne istinaden banka hesapları arasındaki ulusal para cinsinden para aktarımlarda da kullanılması gerekmektedir. Bu itibarla, banka hesapları arasındaki aktarımlarda 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı ile 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının kullanılması gerekmektedir. Bu gerekliliğe uyulmaması Üniversite Bilançosunun eksik bilgi üretmesine neden olmaktadır. BULGU 2: Ġç Kontrol Sistemi OluĢturma Sürecinin Tamamlanmaması a) Kurumda, iç kontrol sisteminin yapılandırılmasına yönelik çalıĢmaların tamamlanmadığı tespit edilmiĢtir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak Maliye Bakanlığınca düzenlenen Ġç Kontrol ve Ön Mali Kontrole ĠliĢkin Usul ve Esaslarda; üst yöneticiler, iç kontrol sisteminin kurulması ve gözetilmesinden, harcama yetkilileri, görev ve yetki alanları çerçevesinde, idari ve malî karar ve iĢlemlere iliĢkin olarak iç kontrolün iĢleyiĢinden sorumludur. Kurum, Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planını hazırlamıĢ ve üst yöneticinin onayı ile uygulamaya koymuĢtur. Eylem planı kapsamında iç kontrol sisteminin yapılandırılmasında Risk Değerlendirilmesi unsuru kapsamında iĢ tanımlarının ve iĢ süreçlerinin çıkarılması, bu iĢ süreçlerinde çalıĢan personel tarafından risklerin belirlenmesi, değerlendirilmesi ve kontroller geliĢtirilmesine yönelik olarak çalıĢmalar henüz yapılmamıĢtır. Bu hususlar, iç kontrollerin belirlenmesindeki temel çalıĢmalardır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 HazırlanmıĢ olan Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planının Kamu Ġç Kontrol Rehberinde yer alan hususlar dikkate alınarak uygulanması ve özelikle Risk Değerlendirme çalıĢmasının bulguda belirtildiği gibi tamamlanması gerekmektedir. b) Üniversite bünyesinde iç kontrol sistemine yönelik inceleme, değerlendirme, öneride bulunma ve danıĢmanlık hizmeti verme fonksiyonu olan iç denetim biriminin kurulmadığı ve norm kadroda yer alan boĢ 3 iç denetçi kadrosuna atama yapılmadığı görülmüĢtür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun “Üst Yöneticiler” baĢlıklı 11‟inci maddesinde; “Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve bu Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana; mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar.Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler.” “Ġç kontrolün tanımı” baĢlıklı 55‟inci maddesinde; “İç kontrol; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür” “Ġç Denetim” baĢlıklı 63‟üncü maddesinde; “İç denetim, kamu idaresinin çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini değerlendirmek ve rehberlik yapmak amacıyla yapılan bağımsız, nesnel güvence sağlama ve

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 danışmanlık faaliyetidir. Bu faaliyetler, idarelerin yönetim ve kontrol yapıları ile malî işlemlerinin risk yönetimi, yönetim ve kontrol süreçlerinin etkinliğini değerlendirmek ve geliştirmek yönünde sistematik, sürekli ve disiplinli bir yaklaşımla ve genel kabul görmüş standartlara uygun olarak gerçekleştirilir. İç denetim, iç denetçiler tarafından yapılır. Kamu idarelerinin yapısı ve personel sayısı dikkate alınmak suretiyle, İç Denetim Koordinasyon Kurulunun uygun görüşü üzerine, doğrudan üst yöneticiye bağlı iç denetim birimi başkanlıkları kurulabilir.” denilmektedir. Buna göre, iç denetim, kamu idarelerinin mali yönetim ve kontrol sistemlerinin önemli bir unsuru olup, iç kontrol sistemine yönelik inceleme, değerlendirme, öneride bulunma ve danıĢmanlık hizmeti verme fonksiyonu bulunmaktadır. Üniversitede iç denetim biriminin kurulmadığı, Üniversiteye 3 adet iç denetçi kadrosu ihdas edildiği, ancak 2015 yılı itibariyle söz konusu iç denetçi kadrolarına atama yapılmadığı tespit edilmiĢtir. Bu durum Üniversitenin iç kontrol sisteminde zafiyete yol açmaktadır. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz 25.01.2012 yılında Ġç Kontrol Uyum Eylem Planını hazırlayıp, yürürlüğe koymuĢtur. 31 Aralık 2015 sonu itibariyle birimlerimizden alınan ve 6 ayda bir üst yöneticiye sunulan raporlarda süreklilik arz eden eylemlerin haricinde ve iç denetim birimi tarafından yapılacak denetim, kontrol vb. eylemlerin haricinde diğer tüm eylemlerin gerçekleĢmiĢ olduğu görülmekte, bulguda bahsi geçen risk değerlendirmesinde ise eylem planında ön görülen risk envanteri her birimimizce birim bazında hazırlanmıĢtır. Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 02.12.2013 tarih ve 10775 sayılı Kamu Ġç Kontrol Standartlarına uyum genelgesinin 5. maddesinde “Kamu İdarelerinin eylem planlarında öngördükleri eylemlerin tamamının gerçekleştirilmiş olması Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumunun tam olarak sağlandığı anlamına gelmemektedir. 5018 sayılı Kanun ve ilgili diğer mevzuat, İç Kontrol Sistemi ve işleyişinin düzenli ve sürekli olarak izlenmesini ve geliştirilmesini öngörmektedir.” Ġç denetçimizin olmaması nedeniyle kurulamayan Ġç denetim birimi kurulana kadar Ġç kontrol izleme ve yönlendirme kurulu tarafından düzenli ve sürekli izlenip geliĢtirilecektir. Üniversiteye 3 adet iç denetçi kadrosu ihdas edildiği, ancak 2015 yılı itibariyle söz konusu iç denetçi kadrolarına atama yapılmadığı sorulmaktadır. Personel Daire

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 BaĢkanlığımızca 2015 yılı dâhil 3 ayrı defa ilana çıkıldığına iliĢkin yazıĢma ve ilan metinlerinin birer nüshaları ekte sunulmuĢtur. Ancak bu 3 ayrı ilanda da iç denetçi Ģartlarını taĢıyan herhangi bir baĢvuru olmamıĢtır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara iliĢkin olarak gerekli çalıĢmaların devam ettiği, Ġç Denetim Biriminin kurulması için Ġç Denetçilerin atanmasının beklenildiği belirtilmektedir. Kamu idaresi tarafından yapılan çalıĢmalar bir sonraki denetim döneminde dikkate alınarak gerekli değerlendirmeler yapılacaktır

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 8. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları ġIRNAK ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI BĠLANÇOSU AKTĠF HESAPLAR 1 DÖNEN VARLIKLAR 30.181.964,37
10 HAZIR DEĞERLER 11.394.750,01
102 BANKA HESABI 11.288.012,19
104 PROJE ÖZEL HESABI 106.737,82
12 FAALĠYET ALACAKLARI 3.810.025,16
120 GELĠRLERDEN ALACAKLAR HESABI 3.796.778,00
121 GELĠRLERDEN TAKĠPLĠ ALACAKLAR HESABI 10.778,00
126 VERĠLEN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 2.469,16
14 DĠĞER ALACAKLAR 13,81
140 KĠġĠLERDEN ALACAKLAR HESABI 13,81
15 STOKLAR 703.301,15
150 ĠLK MADDE VE MALZEME HESABI 703.301,15
16 ÖN ÖDEMELER 14.273.874,24
162 BÜTÇE DIġI AVANS VE KREDĠLER HESABI 14.273.874,24 2 DURAN VARLIKLAR 114.620.008,17
25 MADDĠ DURAN VARLIKLAR 113.457.014,89
250 ARAZĠ VE ARSALAR HESABI 5.734.698,35
252 BĠNALAR HESABI 27.389.097,36
253 TESĠS, MAKĠNE VE CĠHAZLAR HESABI 3.098.968,07
254 TAġITLAR HESABI 1.203.404,46
255 DEMĠRBAġLAR HESABI 12.134.789,57
257 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI ( - ) -9.323.949,64
258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABI 73.220.006,72
26 MADDĠ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 1.156.568,42
260 HAKLAR HESABI 876.491,02
264 ÖZEL MALĠYETLER HESABI 315.296,00
268 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI ( - ) -35.218,60
29 DĠĞER DURAN VARLIKLAR 6.424,86
294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDĠ DURAN VARLIKLAR HESABI 121.115,24
299 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI ( - ) -114.690,38
AKTĠF TOPLAM 144.801.972,54 PASĠF HESAPALR 3 KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 3.189.116,57
33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 2.948.685,32
330 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 89.694,50
333 EMANETLER HESABI 2.858.990,82
36 ÖDENECEK DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 240.431,25
360 ÖDENECEK VERGĠ VE FONLAR HESABI 240.431,25 5 ÖZ KAYNAKLAR 141.612.855,97
50 NET DEĞER 24.074.917,76
500 NET DEĞER HESABI 24.074.917,76
57 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAALĠYET SONUÇLARI 91.084.823,52

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 570 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAALĠYET SONUÇLARI HESABI 91.084.823,52
59 DÖNEM FAALĠYET SONUÇLARI 26.453.114,69
590 DÖNEM OLUMLU FAALĠYET SONUCU HESABI 26.453.114,69
PASĠF TOPLAM 144.801.972,54 BĠLANÇO DĠP NOTLARI: 910 ALINAN TEMĠNAT MEKTUPLARI HESABI 1.055.174,84 911 ALINAN TEMĠNAT MEKTUPLARI EMANETLERĠ HESABI 1.055.174,84 920 GĠDER TAAHHÜTLERĠ HESABI 57.528.431,31 921 GĠDER TAAHHÜTLERĠ KARġILIĞI HESABI 57.528.431,31

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 ġIRNAK ÜNĠVERSĠTESĠ FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU Hesap Kodu Yard. Hesap GĠDERĠN TÜRÜ N-2 YILI N-1 YILI CARĠ YIL (N) Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr 630 01 Personel Giderleri 13.772.348 62 16.930.198 80 21.156.779 80 630 02 Sos. Güv. Kuruml Devlet Primi Gid. 1.755.810 72 2.193.632 21 2.510.508 42 630 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 4.591.063 29 5.177.461 36 6.211.492 77 630 5 Cari Transferler 394.648 67 496.855 68 537.054 17 630 11 Değer ve Miktar DeğiĢimleri Giderleri 23.142 85 22.557 34 17.070 01 630 12 Gelirlerin Ret ve Ġadesinden Kaynaklanan Giderler 11.921 64 46.630 04 17.584 20 630 13 Amortisman Giderleri 582.966 58 428.028 66 1.792.880 73 630 14 Ġlk Madde ve Malzeme Giderleri 342.973 13 560.465 99 437.049 97 630 30 Proje Kapsam.Yapılan Cari Giderler 2.901.930 62 1.486.108 55 989.234 54 630 99 Diğer Giderler 20.556 25 146.200 16 70.872 85 GĠDERLER TOPLAMI (A) 24.397.362 37 27.488.138 79 33.740.527 46
Hesap Kodu Yard Hesap GELĠRĠN TÜRÜ N-2 YILI N-1 YILI CARĠ YIL (N) Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr 600 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 1.504.297 53 1.809.006 28 1.717.898 29 600 04 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Özel Gel. 46.204.682 78 51.017.327 21 57.228.206 20 600 05 Diğer Gelirler 2.582.945 53 3.073.012 80 1.222.708 04 600 11 Değer ve Miktar DeğiĢimleri Gelirleri 58.722 43 29.883 53 24.829 62
(Ġndirim, Ġade, Ġskonto Toplamı)
GELĠRLER TOPLAMI (B) 50.350.648 27 55.929.229 82 60.193.642 15
FAALĠYET SONUCU [B-A)] (+ / -) 25.953.285 90 28.441.091 03 26.453.114 69

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

ġIRNAK ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. ÖZET ........................................................................................................................................................... 22
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 22
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 23
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 23
5. GENEL DEĞERLENDĠRME ................................................................................................................... 24
6. DENETĠM BULGULARI .......................................................................................................................... 26

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 22

1. ÖZET Bu rapor, ġırnak Üniversitesi'nin performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36‟ncı maddesi uyarınca, SayıĢtay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. ġırnak Üniversitesi'nin hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aĢağıdakiler denetlenmiĢtir:  2013- 2017 dönemine ait Stratejik Plan,  2015 yılı Performans Programı,  2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu ve  Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. Yapılan denetim sonucunda, ġırnak Üniversitesi'nin performans yönetimi sisteminin ilgili mevzuat hükümlerine ve iç kontrol sistemi ilkelerine tam anlamıyla uygun Ģekilde oluĢturulamadığı görülmüĢtür. Performans sonuçlarının ölçülmesine yönelik sürecin oluĢturulmaması ile birlikte sistemin risk değerlendirmesinin yapılmadığı tespit edilmiĢtir. Diğer yandan veri kayıt sistemi olarak E-bütçe programı kullanılsa da performans bilgisi ve ölçümü faaliyetlerinde etkin olarak kullanılamadığı görülmüĢtür.
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve Ġdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına iliĢkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmıĢ olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtay‟a sunulmasından; bir bütün

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 23 olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine iliĢkin sistemlerin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine iliĢkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları ve SayıĢtay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluĢturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu çerçevede, ġırnak Ünivesitesi'nin yayımladığı 2013-2017 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 24 5. GENEL DEĞERLENDĠRME 2015 yılı performans denetimi kapsamında ġırnak Üniversitesi'nin yayımladığı 2013- 2017 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiĢtir. Yapılan denetim sonucunda ġırnak Üniversitesi'nin 2013-2017 dönemine ait Stratejik Planını zamanında hazırlayarak, denetim bulgularında yer verilen hususlar dıĢında ilgili mevzuatta yer alan sunum, mevcudiyet ve zamanlılık kriterlerine uygun Ģekilde yayımladığı görülmüĢtür. ġırnak Üniversitesi, kurum stratejik planını hazırlarken amaçlarını üst politika belgelerine uygun Ģekilde belirlemiĢ ve hedeflerini de bu amaçları gerçekleĢtirecek Ģekilde tespit etmiĢtir. 2013-2017 dönemine ait Stratejik Planında ġırnak Üniversitesi, beĢ amacına yönelik stratejik hedefler belirlemiĢtir. Yapılan denetim sonucunda yirmi adet stratejik hedefin ve bunlara iliĢkin belirlenen doksan iki adet performans göstergesinin amaç ve hedeflerle ilgili olduğu tespit edilmiĢtir. Ayrıca, ilgili olduğu tespit edilen göstergelerden tümünün ölçülebilir olduğu değerlendirilmiĢtir ġırnak Üniversitesi'nin 2015 yılı Performans Programı değerlendirildiğinde programın mevcudiyet ve sunum kriterlerine uygun olsa da, zamanında yayımlanmayarak zamanlılık kriterini sağlamadığı görülmüĢtür. 2015 yılı Performans Programında ġırnak Üniversitesi, beĢ amacına yönelik yıllık hedefler belirlemiĢtir. 2015 yılı için kurumun yirmi iki adet performans hedefi ve doksan iki adet performans göstergesi bulunmaktadır. Yapılan denetim sonucunda yirmi iki adet performans hedefinin ve bunlara iliĢkin belirlenen doksan iki adet performans göstergesinin amaç ve hedeflerle ilgili olduğu tespit edilmiĢtir. Ayrıca, ilgili olduğu tespit edilen hedef ve göstergelerden tümünün ölçülebilir ve ilgili olduğu değerlendirilmiĢtir. Bununla birlikte ilgili ve ölçülebilir olduğu tespit edilen hedef ve göstergelerden doksan bir adedinin iyi tanımlanmıĢ olduğu, bir adedinin ise iyi tanımlanmadığı tespit edilmiĢtir. Ġyi tanımlanma kriterini sağlamadığı düĢünülen hedef ve göstergelere iliĢkin açıklamalar denetim bulgularında yer almaktadır. ġırnak Üniversitesi'nin 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu değerlendirildiğinde raporun zamanında yayımlandığı görülmüĢtür. Kamu idaresinin Performans Programında yer verdiği

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 25 ilgili ve ölçülebilir olarak belirlenen performans hedef ve göstergelerine ve bu göstergelerin gerçekleĢme durumlarına faaliyet raporunda yer verilmediği görülmüĢtür. Bu hususta yapılan değerlendirmelere denetim bulgularında yer verilmiĢtir. ġırnak Üniversitesi'nin ilgili ve ölçülebilir olduğu tespit edilen tüm performans göstergelerine iliĢkin faaliyet sonuçlarını ölçmek amacıyla düzenli bir veri kayıt sistemi kurmadığı, mevcut veri kayıt sisteminin ise faaliyet sonuçlarını ölçmekte etkin Ģekilde kullanılamadığı tespit edilmiĢtir. Yapılan performans denetimi sonucunda ġırnak Üniversitesi'nin performans yönetim sistemini ilgili mevzuat hükümlerine ve iç kontrol sistemi ilkelerine kısmen uygun Ģekilde oluĢturduğu, ancak belirlemiĢ olduğu hedeflere ait gerçekleĢme değerlerini ölçmediği görülmüĢtür. ġırnak Üniversitesi, Stratejik Plan, Performans Programı ve Ġdare Faaliyet Raporunu hazırlamakla birlikte söz konusu belgelerin mevzuat hükümlerine tam olarak uygun olması için geliĢime ihtiyaç duymaktadır. Hesap verme sorumluluğunun sağlanması amacıyla faaliyet raporunun performans programı ile ilgisinin kurulması ve hedeflere yönelik gerçekleĢtirilen faaliyetlerin sonuçlarının tümünün ölçülmesi ve raporlanması, kurumun performans yönetimi sisteminin geliĢtirilmesine katkı sağlayacaktır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 26 6. DENETĠM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir. B. Performans Programının Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 1: Performans Programının Zamanında Yayımlanmaması ġırnak Üniversitesi'nin 2015 yılı Performans Programını mevzuatta öngörülen sürelerde hazırlayıp yayımlamadığı tespit edilmiĢtir. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik‟in 7‟nci maddesinin 4‟üncü fıkrasında; “Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idarelerin, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunuyla belirlenen bütçe büyüklüklerine göre nihai hali verilen performans programları Bakanlıklarda Bakan; diğer idarelerde ise ilgili Bakan veya üst yönetici tarafından Ocak ayı içinde kamuoyuna açıklanır.” denilmektedir. Kurum tarafından performans programının, 2015 yılı Ocak ayında kamuoyuna açıklanması gerekirken, ġubat ayında açıklanarak zamanlılık kriterine uyulmadığı görülmüĢtür. Kamu idaresi cevabında; “Performans Programı çalıĢmalarının çok detaylı ve titizlikle gerçekleĢtirilmiĢ olması, Üniversitemizin 4 yerleĢkeye yayılmıĢ, pek çok birimden teĢkil etmesi bilgiyi toplamanın zorlukları nedeniyle süresinde yayımlanamamıĢ olup, bundan sonraki çalıĢmalarımızda zamanlılık kriterine riayet edilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak ġırnak Üniversitesi Performans Denetimi kapsamında Kamu Ġdaresi tarafından gönderilen cevaptan, bulguda tespit edilen hususlar doğrultusunda Performans Programı hazırlanırken zamanlılık kriterine riayet edileceği anlaĢılmıĢtır. Bu itibarla, bulguda yer alan eksikliklerin giderilmesi hususu, 2016 yılı denetiminde kontrol edilecektir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 27 BULGU 2: Performans Programında Yer Alan Bazı Hedef ve Göstergelerin Ġyi Tanımlanmaması ġırnak Üniversitesi Performans Programında ilgili ve/veya ölçülebilir olduğu düĢünülen hedef ve göstergeler iyi tanımlanma kriteri açısından değerlendirmeye tabi tutulduğunda, bazı hedef ve göstergelerin iyi tanımlanmadığı görülmüĢtür. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeli'ğe göre performans programlarında yer alan performans hedef ve göstergelerinin sade ve anlaĢılır olması gerektiği ifade edilmiĢtir. Ġyi tanımlanma kriteri, göstergenin açık ve net bir tanımının olmasını gerektirir. Örneğin aĢağıdaki performans hedefinde basın yayın araçlarının daha etkin hale getirilmesi hedeflenirken, hedefe iliĢkin belirlenen göstergede ise yerel ve ulusal basında yer alan üniversite ile ilgili haber sayısı gösterge olarak belirlenmiĢtir. Belirlenen göstergede olumlu haber sayısı ibaresi açıkça belirtilmediğinden hedef net anlaĢılmamaktadır. Bu itibarla ġırnak Üniversitesi 2015 yılı Performans Programı içerisindeki bazı performans hedeflerinin göstergeleriyle birlikte iyi tanımlanabilir olmadığı tespit edilmiĢtir. HEDEFLER PERFORMANS GÖSTERGESİ DEĞERLENDİRME Basın yayın araçları daha etkin hale getirilecektir.

• Sitenin popülerlik (page rank) oranı,
• Sitenin tıklanma (HĠT) oranı,
• DağıtılmıĢ olan CD ve broĢür sayısı,
• Yerel basında yer alan üniversite ile ilgili haber sayısı,
• Ulusal basında yer alan üniversite ile ilgili haber sayısı, Performans ve hedef göstergeleri ilgililik ve ölçülebilirlik kriterlerine uygun olsa da iyi tanımlanma kriterini sağlayamamıĢtır. Kamu idaresi cevabında; “Ġdaremiz faaliyet raporunda yer alan verilerde her ne kadar Stratejik Planda yer alan amaç ve hedefleri destekleyici verilere yer alsa da, bir sonraki rapor döneminde ilgili hedef ve göstergelerin iyi bir Ģekilde tanımlanarak raporda yer almasına özen

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 28 gösterilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak ġırnak Üniversitesi Performans Denetimi kapsamında Kamu Ġdaresi tarafından gönderilen cevaptan, bulguda tespit edilen hususlar doğrultusunda, bir sonraki rapor döneminde ilgili hedef ve göstergelerin iyi bir Ģekilde tanımlanarak raporda yer almasına özen gösterileceği anlaĢılmıĢtır. Bu itibarla, bulguda yer alan eksikliklerin giderilmesi hususu, 2016 yılı denetiminde kontrol edilecektir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 3: Ġdare Faaliyet Raporunda Performans Göstergelerinin GerçekleĢme Durumunun Ġzlenmemesi ġırnak Üniversitesi 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu üzerinde yapılan incelemelerde, Performans Programında belirtilen göstergelerin gerçekleĢme durumunun izlenmediği ve tam açıklama ilkesine uyulmadığı tespit edilmiĢtir. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik‟in „Raporlama Ġlkeleri‟ bölümünde, „Faaliyet raporlarında yer alan bilgilerin eksiksiz olması, faaliyet sonuçlarını tüm yönleriyle açıklaması gerekir.‟ hükmüyle, aynı yönetmeliğin „ Birim Ġdare Faaliyet Raporlarında Yer Alması Gereken Hususlar‟ bölümünde „Performans bilgileri baĢlığı altında, idarenin stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleĢme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara iliĢkin değerlendirmelere yer verilir.‟ hükmü yer almaktadır. Ġdare Faaliyet Raporu içerisinde yer alan „Performans Bilgileri„ bölümünde , yıl içinde gerçekleĢen göstergelere ait hiçbir verinin idare faaliyet raporunda yer almadığı, performans göstergelerinin gerçekleĢme değerlerinin 2015 yılı için izlenmediği, takiplerinin yapılamadığı ve tam açıklama ilkesine uyulmadığı görülmüĢtür. Kamu idaresi cevabında; “Bundan sonra hazırlanacak olan Ġdare Faaliyet Raporlarında, performans göstergelerine iliĢkin gerçekleĢme durumunun izlenmesi hususuna

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 29 dikkat edilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak ġırnak Üniversitesi Performans Denetimi kapsamında Kamu Ġdaresi tarafından gönderilen cevaptan, bulguda tespit edilen hususlar doğrultusunda, bundan sonra hazırlanacak olan Ġdare Faaliyet Raporlarında, performans göstergelerine iliĢkin gerçekleĢme durumunun izlenmesi hususuna dikkat edileceği anlaĢılmıĢtır. Bu itibarla, bulguda yer alan eksikliklerin giderilmesi hususu, 2016 yılı denetiminde kontrol edilecektir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 4: ġırnak Üniversitesi 2013 -2017 yılı Stratejik Planı, Performans Programı ve Faaliyet Raporlarının OluĢmasını Sağlayan Verilerin Değerlendirilmesinde Güvenilirliğe Yönelik Riskler Olması Veri kayıt sistemine iliĢkin yapılan inceleme ve görüĢmelerde stratejik plan ve performans programı için bağımsız yazılım Ģeklinde tek bir paket programının olmadığı, performans ve gerçekleĢmelere iliĢkin verilerin mevcut veri kayıt sistemi üzerinden takip edilmediği, üçer aylık periyodlar halinde güncelleme ve takibatının yapılmadığı ve mevcut veri kayıt sisteminin yönetilmesinde ve iĢletilmesinde teknik uzman personelin yer almadığı görülmüĢtür. Ölçümlerin veri kayıt sistemi üzerinden takip edilmemesi ve belirtilen sürelerde güncellenmemesi güvenilirliğe yönelik riskleri artıracak ve riskler için etkin kontrol, strateji ve yöntemleri belirlenmesini zorlaĢtıracaktır. Sonuç olarak güvenilirlik, veri kayıt sistemlerinin gerçekleri tam ve doğru Ģekilde ölçerek faaliyet raporunda güvenilir veri sunuyor olması anlamına gelir. Yukarıda belirtilen hususlar birlikte değerlendirildiğinde Üniversitenin veri kayıt sisteminin ürettiği verilerin güvenirliğine yönelik risklerin mevcut olduğu anlaĢılmakta olup bu durumun faaliyet raporu sonuçlarının hatalı olmasına yol açabileceği düĢünülmektedir. Üniversitenin raporlanan verilerde önemli bir hata olması riskini azaltmak üzere yeterli kontrol sistemleri geliĢtirmesi ve belirtilen sürelerde verilerin güncellenmesi gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 30 Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz 2013-2017 Dönemi Stratejik Planı yapılanma odaklı bir plan olması nedeniyle mümkün olduğunca bu hedefin gerçekleĢtirilmesine ve uygulamada birimlerimize yol göstermeye yönelik bir amaç, hedef, faaliyet, strateji ve performans göstergesi tanımlaması yapılmaya çalıĢılmıĢtır. Uygulamada söz konusu göstergelerin ölçülebilirliğini sağlamak amacıyla performans programında yüzdesel (ortalama) bir gösterge tanımlaması tercih edilmiĢtir. Bu gösterge ile hem performans programında yer alan, hem de stratejik planda yer alan amaç ve hedeflerin güvenilirliliği sağlanmaya çalıĢılmıĢtır. Her ne kadar oransal bir gösterge performans programının uygulanmasında yeterli bilgi ve veriyi sağlamıyor gibi görünse de adet, miktar, tutar, uzunluk, vb. gibi göstergelerde meydana gelen artıĢ ve değiĢimlerin yüzdesel olarak hesaplanması da mümkün bulunmaktadır. Ġzleyen yıllarda hazırlanacak Plan ve Programlarda göstergelerin uyumlaĢtırılmasına ve daha detaylı olarak belirlenmesine özen gösterilecektir.
Programın performans esaslı bütçeleme anlayıĢı kapsamında bütçe tasarısı ile uygun bir Ģekilde hazırlanması ve tasarılarla birlikte Bakanlıklara sunulması, performans ve gerçekleĢmelere iliĢkin veriler e-bütçe otomasyon sistemi üzerinden yapılmaktadır. E bütçe otomasyon sitemi içerisinde yer Performans Bütçe Ġnceleme ve Değerlendirme bölümü de 2016 yılından itibaren aktif bir Ģekilde kullanılacaktır. Ayrıca üçer aylık periyodlar halinde güncelleme ve kontrollerin yapılması sağlanacak, veri kayıt sistemi üzerinden giriĢlerin takip edilmesi ile birlikte güvenilirliğe yönelik riskler ortadan kalkacak ve riskler için etkin kontrol, strateji ve yöntemleri belirlenmesi sağlanacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak ġırnak Üniversitesi Performans Denetimi kapsamında Kamu Ġdaresi tarafından gönderilen cevaptan, bulguda tespit edilen hususlar doğrultusunda verilerin güvenilirliğine iliĢkin risklerin kaldırılması için gereken çalıĢmaların yapılacağı anlaĢılmıĢtır. Bu itibarla, bulguda yer alan eksikliklerin giderilmesi hususu, 2016 yılı denetiminde kontrol edilecektir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 31 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr