2015 - SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ.pdf

SÜLEYMAN DEMĠREL ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2016

ĠÇERĠK SÜLEYMAN DEMĠREL ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 SÜLEYMAN DEMĠREL ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 32

SÜLEYMAN DEMĠREL ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 2
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 3
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 3
5. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................... 4
6. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ........................... 5
7. EKLER ........................................................................................................................................................ 26

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Süleyman Demirel Üniversitesi, bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kiĢiliğine sahip, özel bütçeli bir kuruluĢtur. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanır. Uygulama sonuçları ve muhasebe iĢlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre yapılır. Bu bağlamda bütçe uygulama sonuçlarını göstermek üzere anılan Yönetmeliğin 539‟uncu maddesinde sayılan mali tablolar düzenlenmektedir. Muhasebe hizmetleri Maliye Bakanlığının Say2000i saymanlık otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir. Üniversitenin 2015 yılında bütçe ile verilen toplam ödeneği 247.031.000-TL‟dir. Yıl içerisinde 41.048.200,59 TL ekleme yapılmıĢtır. Neticede kullanılabilir bütçe ödeneği 288.079.200,59 TL olmuĢtur. Bu tutarın 280.353.809,71 TL‟si harcanmıĢtır. Bu durumda bütçe gerçekleĢme oranı % 97,32 dir. Bütçede 247.031.000,00 TL gelir tahmini yapılmıĢtır. Bütçe uygulama sonucunda 277.601.173,21 TL gelir elde edilmiĢtir. Gelir gerçekleĢme oranı % 112,38 olmuĢtur. Süleyman Demirel Üniversitesinin 2015 mali tablolarına göre gelir ve gider durumu aĢağıda gösterilmiĢtir. Tablo 1- 2015 Yılı Bütçe Gider GerçekleĢmeleri Tablosu AÇIKLAMA BaĢlangıç Ödeneği Toplam Ödenek Toplam Harcanan Bütçe GerçekleĢme Oranı ( % ) BÜTÇE GĠDERLERĠ TOPLAMI 247.031.000,00 288.079.200,59 280.353.809,71 % 97,32 Tablo 2- 2015 Yılı Bütçe Gelir GerçekleĢmeleri Tablosu AÇIKLAMA Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gelir Toplamı GerçekleĢme Oranı(%) BÜTÇE GELĠRLERĠ TOPLAMI 247.031.000,00 277.601.173,21 % 112,38

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Kurumun 2015 Yılı gerçekleĢen Faaliyet Gelirleri Toplamı 338.965.609,79 TL, Faaliyet Giderleri Toplamı 332.236.255,69 TL‟dir. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5‟inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar'ın 8‟inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır.  BirleĢtirilmiĢ veriler defteri  Geçici ve kesin mizan  Bilanço  Kasa sayım tutanağı  Banka mevcudu tespit tutanağı  Alınan çekler sayım tutanağı  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı  Teminat mektupları sayım tutanağı  Değerli kağıtlar sayım tutanağı  TaĢınır kesin hesap cetveli ile taĢınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu  Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 5. DENETĠM GÖRÜġÜ Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 6. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Mevzuatla Öngörülen Esas ve Usullerin DıĢında SözleĢmeli Personel Ġstihdam Edilmesi Üniversitelerde akademik personel dıĢında kalan personelin istihdam edilme esasları 2547 sayılı Kanun‟un 51‟inci ve devamı maddesinde düzenlenmiĢtir. SözleĢmeli çalıĢtırılacak personel için de 2547 sayılı Kanun‟un 31‟inci ve 34‟üncü maddelerinde hükümler yer almaktadır. 2914 sayılı Kanun‟un 15‟inci maddesinde Devlet konservatuvarlarının öğretim elemanları ihtiyacı için Yükseköğretim Kurulunun onayı ile sözleĢmeli personel istihdam edilebileceği, 16‟ncı maddesinde ise sözleĢmeli yabancı öğretim elemanlarına ödenecek ücretler düzenlenmiĢtir. Genel olarak sözleĢmeli personel çalıĢtırma esasları SözleĢmeli Personel ÇalıĢtırılmasına ĠliĢkin Esaslar ile belirlenmiĢtir. Söz konusu Esaslara göre sözleĢmeli personelin Maliye Bakanlığına vize ettirilmesi gerekmektedir. Ġhale hukuku açısından da idarelerin ihtiyaç duydukları personel alımları bir hizmetle iliĢkilendirilmek suretiyle 4734 sayılı Kanun çerçevesinde hizmet alım ihaleleriyle yapılmaktadır. Üniversite tarafından sözleĢmeli personel çalıĢtırılmasına dair mevzuat hükümlerine uyulmaksızın kiĢilerle sözleĢme yapılmak suretiyle mevzuatın öngördüğü esas ve usuller dıĢında sözleĢmeli personel çalıĢtırılmaktadır. Sağlık Kültür ve Spor Daire BaĢkanlığı tarafından 33 kiĢi ile sözleĢme imzalanmak suretiyle bu kiĢiler muhtelif iĢlerde çalıĢtırılmaktadır. Söz konusu uygulamanın gerekçesi olarak 2547 sayılı Kanun‟un 47‟nci maddesi gösterilmektedir. Ancak 2547 sayılı Kanun‟un 47‟nci maddesi incelendiğinde Üniversitenin yaptığı Ģekilde sözleĢmeli personel çalıĢtırılmasına izin veren bir hüküm yer almamaktadır. Bu noktada Üniversitenin ihtiyaç duyduğu personelleri kendisine mevzuatla verilen yetki çerçevesinde temin etmesi önerilmektedir. Kamu idaresi cevabında; Kamu Ġdaresi cevabında “1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu‟nun Kapsam baĢlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Kamın, Türk milli eğitiminin düzenlenmesinde esas olan amaç ve ilkeler, eğitim sisteminin genel yapısı, öğretmenlik mesleği, okul bina ve tesisleri, eğitim araç ve gereçleri ve Devletin eğitim ve öğretim alanındaki görev ve sorumluluğu ile ilgili temel hükümleri bir sistem bütünlüğü içinde kapsar.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 ” Örgün ve Yaygın Eğitim BaĢlıklı 18 inci maddesinde; "Türk milli eğitim sistemi, örgün eğitim ve yaygın eğitim olmak üzere, iki ana bölümden kurulur. Örgün eğitim, okul öncesi eğitimi, ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim kurulularını kapsar. Yaygın eğitim, örgün eğitim yanında veya dıĢında düzenlenen eğitim faaliyetlerinin tümünü kapsar. ” Uzman ve usta öğreticiler baĢlıklı 47‟nci maddesinde; “Örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ve hizmetiçi yetiĢtirme kurs, seminer ve konferanslarında uzman ve usta öğreticiler de geçici veya sürekli olarak görevlendirilebilir. Öğretim tür ve seviyelerine vöre uzman ve usta öğreticilerin seçimlerinde aranacak Ģartlar, görev ve yetkileri, yönetmeliklerle tespit edilir. ” hükmü yer almaktadır. Ġlgili hükümler bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Milli Eğitim Temel Kanunu, idaremize usta öğretici çalıĢtırma yetkisi vermektedir. Özel Kanun-Genel Kanun norm çatıĢmasında özel kanuna öncelik tanınacağı hukukun temel prensiplerindendir. Ancak bulguda bahsi geçen 2914 ve 2547 sayılı Kanunlarda Usta Öğreticilerin görevlendirilebileceğine dair hüküm bulunmamıĢ olması genel kanundaki hükümleri uygulamaya bir engel teĢkil etmemektedir. Aksine özel kanunda hüküm bulunmayan hallerde genel kanunun mer‟i olacağı yine hukukun temel prensipleri arasındadır. Bulguda bahsi geçen kiĢiler usta öğretici olarak görevlendirilmiĢtir. Görevlendirilmelerindeki amaç, öğrencilerimize 2547 sayılı Kanun‟un “Sosyal Hizmetler” baĢlıklı 47‟nci maddesinde üniversitelere verilen “öğrencilerin dinlenme ve boĢ zamanlarım değerlendirme gibi sosyal ihtiyaçlarını karĢılamak” görevinin bir gereği olarak yamaç paraĢütü, dağcılık, dalıĢ, futbol, güreĢ, tenis, yüzme, voleybol, kondisyon, hentbol, kick boks, step, müzik, dans gibi branĢlarda baĢlangıç eğitimi vermektir. Bu eğitimleri vermek üzere eğitim verme yeterliliğine sahip görevlendirilebilecek idari personelimiz bulunmadığı gibi istihdam amacına uygun olmadığından dolayı akademik personelimize de görev verilememektedir. Kanunla verilen görevin gereğini yerine getirmek üzere mevzuatına uygun olarak görevlendirilen usta öğreticilerle, çalıĢma koĢullarını düzenleyen sözleĢmeler yapılması bu kiĢilerin “sözleĢmeli personel” statüsünde çalıĢtırıldıkları sonucunu doğurmamaktadır. Benzer Ģekilde 2547 sayılı Kanunun 31 inci maddesine göre ders ücreti karĢılığı görevlendirilen öğretim görevlileriyle de sözleĢme yapılmakta ancak bu kiĢiler sözleĢmeli personel olarak değerlendirilmemektedir. Sonuç olarak, usta öğreticiler mevzuatın öngördüğü esas ve usuller kapsamında çalıĢtırılmaktadırlar. Usta öğreticilerin seçimlerinde aranacak Ģartlar, görev ve yetkilerinin yönetmeliklerle tespiti hükmü kanunda bulunmasına rağmen gerek Yükseköğretim Kurulunca

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 gerekse üniversitelerce düzenlenmiĢ bir yönetmelik bulunamamıĢtır. Bu konuya iliĢkin olarak idaremizce, usta öğreticilerin seçimlerinde aranacak Ģartlar, görev ve yetkilerine iliĢkin yönetmelik hazırlama çalıĢmalarına baĢlanmıĢ olup konu Yükseköğretim Kurulu gündemine de taĢınacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresi cevabında 1739 sayılı Kanun‟un 1, 18 ve 47‟nci maddelerine istinaden usta öğretici çalıĢtırıldığı ifade edilmektedir. Her ne kadar yükseköğretim mevzuatında bu yönde bir düzenleme yer almasa dahi 1739 sayılı Kanun çerçevesinde yetki verildiği ileri sürülmüĢtür. 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu‟nun „Yükseköğretim kurumları‟ baĢlıklı 36 ncı maddesinde aynen “Yükseköğretim kurumlarının amaçları, açılış, kuruluş ve işleyişleri ile öğretim elemanlarına ilişkin esaslar ve yükseköğretim kurumları ile ilgili diğer hususlar, özel kanunlarında belirlenir.” denilmektedir. Dolayısıyla yükseköğretim kurumları 2914 ve 2547 sayılı Kanun baĢta olmak üzere kendi kanunlarına tabidirler ve bunlarda yer alan düzenlemeleri esas almaları gerekir. Zira üniversitelerin kimleri nasıl ve hangi iĢlerde çalıĢtıracağı kendi kanunlarında belirlenmiĢtir. Uygulamada bulgumuzda ve kamu idaresi cevabında da görüleceği üzere yükseköğretim kurumları için usta öğretici çalıĢtırma bir ihtiyaç haline gelmiĢtir. Bu nedenle söz konusu hususun yasal durumunun ve çalıĢtırılacak usta öğreticilerin seçimi, görev ve yetkilerinin ve diğer hususların düzenlenmesinin yerinde olacağı düĢünülmektedir. BULGU 2: Bilimsel AraĢtırma Projeleri Kapsamında Yapılan Avans Verme ĠĢlemlerinin Mevzuatın Öngördüğü Esas ve Usullere Uygun Yapılmaması 5018 sayılı Kanun‟un „Ön ödeme‟ baĢlıklı 35'inci maddesinde yer alan “Harcama yetkilisinin uygun görmesi ve karşılığı ödeneğin saklı tutulması kaydıyla, ilgili kanunlarda öngörülen haller ile gerçekleştirme işlemlerinin tamamlanması beklenilemeyecek ivedi veya zorunlu giderler için avans vermek veya kredi açmak suretiyle ön ödeme yapılabilir. Verilecek avansın üst sınırları merkezî yönetim bütçe kanununda gösterilir. … Her mutemet ön ödemelerden harcadığı tutara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri, ilgili kanunlarında belirtilmemiş olması halinde avanslarda bir ay, kredilerde üç ay içinde muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade etmekle yükümlüdür. Süresi içerisinde

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 mahsup edilmeyen avanslar hakkında 21.7.1953 tarihli ve 6183 sayılı Kanun hükümleri uygulanır. Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde ön ödeme şekilleri, devir ve mahsup işlemleri, yapılacak ön ödemelerin idareler ve gider türleri itibarıyla miktarı ve oranlarının belirlenmesi, zorunlu hallerde yapılacak harcamalar için ön ödemenin tutarı ve mahsup süresi, mutemetlerin görevlendirilmesi ve diğer işlemlere ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca hazırlanacak ve Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.” Ģeklindeki düzenlemelerle kamu mali yönetiminde ön ödemenin esas ve usulleri belirlenmiĢtir. Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte mutemet “Harcama yetkilisi tarafından yazılı olarak görevlendirilen ve kendisine verilen avans veya adına açılan kredilerle sınırlı olarak yapacağı harcamalar konusunda harcama yetkilisine karşı sorumlu, bunların mahsubuna ilişkin belgeleri muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade etmekle yükümlü olan harcama yetkilisi mutemedini; Dışişleri Bakanlığı yurtdışı teşkilatında misyon şeflerini; diğer bakanlık ve kamu idarelerinin yurtdışı teşkilatlarında müşavir ve ataşeleri,” Ģeklinde tanımlanmıĢtır. Mezkur Yönetmelik‟in „Ön ödeme Ģekilleri ve uygulaması‟ baĢlıklı 5'inci maddesinde ise “Avans, işi yapacak, mal veya hizmeti sağlayacak olan kişi veya kuruluşa ödenmek üzere, doğrudan mutemede verilir.” hükmü yer almaktadır. Yönetmeliğin diğer maddelerinde ise avans iĢlemleri ayrıntıları ile düzenlenmektedir. 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun‟a göre çıkarılan Yönetmeliğe göre avans iĢlemlerinin mutemetler eliyle yürütülmesi gerekmektedir. Yükseköğretim Kurumları Bilimsel AraĢtırma Projeleri Hakkında Yönetmelik‟in „Proje mutemetleri‟ baĢlıklı 14'üncü maddesi “Bilimsel Araştırma Projeleri kapsamında yürütülecek avans ve kredi işlemlerinde yükseköğretim kurumuna bağlı her fakülte, yüksekokul, enstitü gibi birimler ile farklı mahallerde yürütülen projeler için birer mutemet görevlendirilir. Mutemet sayısının yeterli olmadığı gerekçesiyle yapılacak müracaat üzerine bu sayıyı arttırmaya Maliye Bakanlığı yetkilidir.” Ģeklindedir. Yükseköğretim Kurumları Bütçelerinde Bilimsel AraĢtırma Projeleri Ġçin Tefrik Edilen Ödeneklerin Özel Hesaba Aktarılarak Kullanımı, MuhasebeleĢtirilmesi Ġle Özel Hesabın ĠĢleyiĢine ĠliĢkin Esas Ve Usuller‟in 3'üncü maddesinde Harcama Yetkilisi Mutemedi “Mal ve hizmet alımları için özel hesaptan avans kullandırılmak üzere harcama yetkilisi

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 tarafından her bir proje için belirlenen kişi ya da kişileri,” Ģeklinde tanımlanmaktadır. Aynı Esasların „Ön ödeme ve mahsup iĢlemleri‟ baĢlıklı 8'inci maddesinde ise “Ön ödeme limitleri, yılı merkezi yönetim bütçe kanununda iller için belirlenen parasal limitin altı katına kadar yükseköğretim kurumu tarafından belirlenir. Her bir harcama yetkilisi mutemedi aldığı avanstan harcadığı tutarlara iliĢkin kanıtlayıcı belgeleri en çok bir ay, açılan kredilerden harcadığı tutarlara iliĢkin kanıtlayıcı belgeleri ise en çok üç ay içerisinde muhasebe birimine vermekle yükümlüdür.” denilmektedir. Esasların diğer maddelerinde de avans verme iĢlemleri 5018 sayılı Kanun çerçevesinde yapılan düzenlemelere göre ele alınmaktadır. Söz konusu düzenlemelere göre de Bilimsel AraĢtırma Projeleri kapsamında yürütülecek avans ve kredi iĢlemlerinde yükseköğretim kurumuna bağlı her fakülte, yüksekokul, enstitü gibi birimler ile farklı mahallerde yürütülen projeler için birer mutemet görevlendirilecektir. Mutemet sayısının yeterli olmadığı durumlarda ise yapılacak müracaat üzerine bu sayıyı arttırmaya Maliye Bakanlığı yetkilidir. Yükseköğretim Kurumları Bilimsel AraĢtırma Projeleri Hakkında Yönetmelik‟in 3'üncü maddesinde Proje yöneticisi “Projeyi teklif eden, hazırlanmasından, yürütülmesinden sorumlu olan öğretim üyeleri ile doktora, tıpta uzmanlık, ya da sanatta yeterlik eğitimini tamamlamış araştırmacılardır.” Ģeklinde tanımlanmaktadır. Avans iĢlemlerinin söz konusu Yönetmelik çerçevesinde mutemetler vasıtasıyla yerine getirilmesi gerekmektedir. Üniversitede Bilimsel AraĢtırma Projeleri kapsamında verilen avanslar proje yöneticilerine ödenmekte ve bu avanslar çerçevesinde yapılan harcamalar da proje yöneticisi tarafından yapılmaktadır. Oysa 5018 sayılı Kanun ve Yükseköğretim Kurumları Bilimsel AraĢtırma Projeleri Hakkında Yönetmelik avans iĢlemlerinde parayı harcayan (mutemet) ve proje yöneticisini açıkça birbirinden ayırmıĢtır. 5018 sayılı Kanun‟la öngörülen kamu mali yönetiminde mali kontrol sisteminin de özünü mali iĢlem süreçlerinde yetkinin farklı görevliler arasında dağıtılması ve bu Ģekilde kontrolün sağlanması oluĢturmaktadır. Bu nedenle Bilimsel AraĢtırma Projeleri harcama kaleminden yapılan avans iĢlemlerinin mutemetler eliyle yürütülmesinin mevzuat açısından uygun olacağı değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; Kamu Ġdaresi cevabında "10.04.2002 tarih ve 24722 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Yükseköğretim Kurumlan Bilimsel AraĢtırma Projeleri Hakkında Yönetmelik”, proje yöneticisini “projeyi teklif eden, hazırlanmasından,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 yürütülmesinden sorumlu olan öğretim üyeleri ile doktora, tıpta uzmanlık, ya da sanatta yeterlik eğitimini tamamlamıĢ araĢtırmacılar” olarak tanımlanmıĢ, proje mutemetleri konusunda da “Bilimsel AraĢtırma Projeleri kapsamında yürütülecek avans ve kredi iĢlemlerinde yükseköğretim kurumuna bağlı her fakülte, yüksekokul, enstitü gibi birimler ile farklı mahallerde yürütülen projeler için birer mutemet görevlendirilir. Mutemet sayısının yeterli olmadığı gerekçesiyle yapılacak müracaat üzerine bu sayıyı arttırmaya Maliye Bakanlığı yetkilidir” Ģeklinde düzenlemeye yer vermiĢtir. Ancak, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu‟na 25/6/2009 tarihli ve 5917 sayılı Kanun‟un 21‟ inci maddesiyle eklenen Ek 28‟ inci madde hükmüne dayanılarak hazırlan ve 1/1/2010 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere YÖK BaĢkanı, DPT MüsteĢarı ve Maliye Bakanı MüsteĢarı tarafından imzalanarak yürürlüğe konulan “Yükseköğretim Kurumlan Bütçelerinde Bilimsel AraĢtırma Projeleri Ġçin Tefrik Edilen Ödeneklerin Özel Hesaba Aktarılarak Kullanımı, MuhasebeleĢtirilmesi Ġle Özel Hesabın ĠĢleyiĢine ĠliĢkin Esas Ve Usuller” de proje yürütücüsü “projeyi teklif eden, hazırlanmasından ve yürütülmesinden sorumlu olan öğretim üyeleri ile doktora, tıpta uzmanlık ya da sanatta yeterlilik eğitimini tamamlamıĢ araĢtırmacıları”, harcama yetkilisi “bilimsel araĢtırma projeleri koordinasyon birimi koordinatörü”, harcama yetkilisi mutemedi “mal ve hizmet alımları için özel hesaptan avans kullandırılmak üzere harcama yetkilisi tarafından her bir proje için belirlenen kiĢi ya da kiĢileri” olarak tanımlanmıĢtır. AnlaĢılacağı üzere aynı konuda iki ayrı mevzuatın yürürlükte olmasının getirdiği yorum farklılığı mevcuttur. Ancak aynı konuda yapılan düzenlemeler arasında yeni tarihli düzenlemenin eski tarihli düzenlemeyi ilga edeceğinden hareketle, uygulamalarımızda mevzuata aykırılık teĢkil edecek bir durumun bulunmadığı, ön ödeme iĢlemlerinin harcama yetkilisi tarafından her bir proje için görevlendirilen kiĢi ya da kiĢiler tarafından yürütüldüğü, aynı konuda yürürlükteki son düzenlemede harcama yetkilisi mutemedinin sayısı açısından da Maliye Bakanlığından izin alınmasını gerektirecek bir ifadenin bulunmadığı görülmektedir. Yükseköğretim Kurumlan Bütçelerinde Bilimsel AraĢtırma Projeleri Ġçin Tefrik Edilen Ödeneklerin Özel Hesaba Aktarılarak Kullanımı, MuhasebeleĢtirilmesi Ġle Özel Hesabın ĠĢleyiĢine ĠliĢkin Esas Ve Usullerin 3 üncü maddesinde; proje yürütücüsünün, projeyi teklif eden, hazırlanmasından ve yürütülmesinden sorumlu olan öğretim üyeleri ile doktora, tıpta uzmanlık ya da sanatta yeterlilik eğitimini tamamlamıĢ araĢtırmacıları ifade ettiği belirtilirken, bu kiĢilerin harcama yetkililerince harcama yetkilisi mutemedi olarak

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 görevlendirilemeyeceklerine iliĢkin bir sınırlama getirilmemiĢtir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile oluĢturulan mali yapıda rol alan aktörlerden sadece muhasebe yetkilisi ile harcama yetkilisinin aynı kiĢide birleĢemeyeceği Kanunun 60 ıncı maddesi ile sınırlanmıĢ, bunun dıĢında gerçekleĢtirme görevlisinin harcama süreçlerinde yer almasını ya da avans mutemedi olmasını engelleyecek bir hüküm 5018 sayılı Kanunda bulunmadığı gibi, Kanunla düzenleme yapma yetkisi verilen idarelerce çıkarılan ikincil ve üçüncül mevzuatta da buna iliĢkin bir sınırlamaya gidilmediği anlaĢılmaktadır. Uygulamada her bir bilimsel araĢtırma projesinin yürütücüsü, proje giderlerinin gerçekleĢtirilmesinde gerçekleĢtirme görevlisi; Üniversitemiz Bilimsel AraĢtırma Projeleri Koordinasyon Birimi Koordinatörü de harcama yetkilisi olmaktadır. Yukarıda belirtilen gerekçeler çerçevesinde, gerçekleĢtirme görevlisi olan proje yürütücülerinin harcama yetkilisince harcama yetkilisi mutemedi olarak görevlendirilmesinde bir sakınca olmadığı anlaĢılmaktadır. Yürüttüğümüz projelerden bir örnek verecek olursak; "Deneyse! beyin hasarlarında hipokampal hücrelerde apopitoz, kalsiyum sinyali ve caspas üzerine Melaioninin etkilen' baĢlıklı proje ile kafa travması sonrası meydana gelen beyin hasarlarında lıipocampus hücrelerinde melatoninin apopitoz, Ca+2 sinyalleri ve caspas sistemi üzerine etkileri araĢtırılmaktadır. Söz konusu proje BAP komisyonunca değerlendirilmiĢ ve desteklenmesi uygun bulunmuĢ bir proje olup proje giderlerinin gerçekleĢtirilmesinde harcama yetkilisi, Üniversitemiz Bilimsel AraĢtırına Projeleri Koordinasyon Birimi Koordinatörü olup gerçekleĢtirme görevlisi de projeyi sunan ve yöneten öğretim elemanımızdır. Ön ödeme ihtiyacı oluĢtuğunda proje yöneticisi öğretim elemanı, BAP Koordinatöriince harcama yetkilisi mutemedi olarak görevlendirilmektedir. Proje Yöneticisi, gerek örnekte gerekse mevzuatta harcama yetkilisi mutemedi olarak görevlendirilmiĢ bir gerçekleĢtirme görevlisidir, harcama yetkilisi sorumluluğunu üstlenmemektedir. BAP Koordinatörünün “harcama yetkilisi" olduğu süreçte, proje yöneticisinin de bir gerçekleĢtirme görevlisi olan “harcama yetkilisi mutemedi” olarak görevlendirilmesi, 5018 sayılı Kanunla kamu mali yönetiminde mali kontrol sisteminin özünü oluĢturan mali iĢlem süreçlerinde yetkinin farklı görevliler arasında dağıtılmasını ve makul bir güvence sağlayan ortamı tesis etmektedir. Sonuç olarak, 5018 sayılı Kanun‟da ve Yükseköğretim Kurumları Bütçelerinde Bilimsel AraĢtırma Projeleri Ġçin Tefrik Edilen Ödeneklerin Özel Hesaba Aktarılarak Kullanımı, MuhasebeleĢtirilmesi Ġle Özel Hesabın ĠĢleyiĢine ĠliĢkin Esas ve Usullerde, proje

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 yürütücüsü, harcama yetkilisi ve harcama yetkilisi mutemedinin ayrı ayrı tanımlandığı görülürken bu görevlerin aynı kiĢide birleĢemeyeceğine iliĢkin bir sınırlama bulunmadığından bilimsel araĢtırma projeleri kapsamında yapılan ön ödeme iĢlemlerinin mevzuatın öngördüğü esas ve usullere uygun olarak harcama yetkilisi mutemetleri eliyle yürütüldüğü değerlendirilmektedir." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresi cevabında; Yükseköğretim Kurumları Bilimsel AraĢtırma Projeleri Hakkında Yönetmelik ile 5018 sayılı Kanun‟da ve Yükseköğretim Kurumları Bütçelerinde Bilimsel AraĢtırma Projeleri Ġçin Tefrik Edilen Ödeneklerin Özel Hesaba Aktarılarak Kullanımı, MuhasebeleĢtirilmesi Ġle Özel Hesabın ĠĢleyiĢine ĠliĢkin Esas ve Usullerde mutemetle ilgili düzenlemeler arasında fark bulunduğunu ve bundan dolayı aynı konuda yapılan düzenlemeler arasında yeni tarihli olan 5018 sayılı Kanun‟da ve Yükseköğretim Kurumları Bütçelerinde Bilimsel AraĢtırma Projeleri Ġçin Tefrik Edilen Ödeneklerin Özel Hesaba Aktarılarak Kullanımı, MuhasebeleĢtirilmesi Ġle Özel Hesabın ĠĢleyiĢine ĠliĢkin Esas ve Usullerdeki düzenlemelerin esas alınması gerektiğini ileri sürmüĢlerdir. Konuyla ilgili düzenlemeler incelendiğinde ortada farklı bir düzenleme olmadığı görülmektedir. Zira Yükseköğretim Kurumları Bilimsel AraĢtırma Projeleri Hakkında Yönetmelik‟in „Proje mutemetleri‟ baĢlıklı 14‟üncü maddesinde “Bilimsel Araştırma Projeleri kapsamında yürütülecek avans ve kredi işlemlerinde yükseköğretim kurumuna bağlı her fakülte, yüksekokul, enstitü gibi birimler ile farklı mahallerde yürütülen projeler için birer mutemet görevlendirilir.” denilmektedir. 5018 sayılı Kanunda ve Yükseköğretim Kurumları Bütçelerinde Bilimsel AraĢtırma Projeleri Ġçin Tefrik Edilen Ödeneklerin Özel Hesaba Aktarılarak Kullanımı, MuhasebeleĢtirilmesi Ġle Özel Hesabın ĠĢleyiĢine ĠliĢkin Esas ve Usuller‟in 3‟üncü maddesinde “Harcama Yetkilisi Mutemedi: Mal ve hizmet alımları için özel hesaptan avans kullandırılmak üzere harcama yetkilisi tarafından her bir proje için belirlenen kişi ya da kişileri” denilmektedir. Ön Ödeme Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmelik‟in 4‟üncü maddesinde ise “Mutemet: Harcama yetkilisi tarafından yazılı olarak görevlendirilen ve kendisine verilen avans veya adına açılan kredilerle sınırlı olarak yapacağı harcamalar konusunda harcama yetkilisine karşı sorumlu, bunların mahsubuna ilişkin belgeleri muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade etmekle yükümlü olan harcama yetkilisi mutemedini” denilmektedir. Söz konusu düzenlemeler çerçevesinde kamu mali yönetiminde ve konumuz açısından

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 bilimsel araĢtırma projelerinde mutemetlerle ilgili bir farklılık görülmemektedir. Üniversitelerin bilimsel araĢtırma projeleri kapsamında birimler itibariyle harcama yetkilileri eliyle proje yürütücülerinin dıĢında mutemet belirlemeleri ve bu projeler kapsamındaki avans ve kredi iĢlemlerini mutemetler eliyle yerine getirmeleri gerekmektedir Kamu Ġdaresi cevabında; proje yürütücüsü ve harcama yetkilisi mutemedinin aynı kiĢide birleĢemeyeceğine iliĢkin bir sınırlama bulunmadığı ileri sürülmüĢtür. Öncelikle proje yürütücüsü ve mutemet bilimsel araĢtırma projeleri mevzuatında ayrı ayrı tanımlanmıĢ ve görevleri belirtilmiĢtir. Buna göre proje yürütücüsü projenin akademik ve bilimsel yönüyle ilgilenecektir. Mutemetler ise proje yürütücüsü tarafından ihtiyaç duyulan mal veya hizmetleri temin etmekle görevlidirler. Zaten proje yürütücüsünün kendi ihtiyaç duyduğu mal veya hizmetler için parayı bizzat kendisinin kullanması mevzuata ve kamu mali yönetimi ve kontrol sistemine aykırıdır. Yükseköğretim Kurumları Bilimsel AraĢtırma Projeleri Hakkında Yönetmelik‟in „Proje mutemetleri‟ baĢlıklı 14‟üncü maddesinde yer alan “Bilimsel Araştırma Projeleri kapsamında yürütülecek avans ve kredi işlemlerinde yükseköğretim kurumuna bağlı her fakülte, yüksekokul, enstitü gibi birimler ile farklı mahallerde yürütülen projeler için birer mutemet görevlendirilir.” Ģeklindeki düzenlemeye göre yükseköğretim kurumuna bağlı her fakülte, yüksekokul, enstitü gibi birimler ile farklı mahallerde yürütülen projeler için birer mutemet görevlendirilecektir. Dolayısıyla her bir proje için ayrı ayrı mutemet belirlenmesi gerekmediği gibi proje yürütücüsünün de mutemet olarak görevlendirilmesi mümkün değildir. Zira mutemetin söz konusu Yönetmelik‟e göre fakülte, yüksekokul, enstitü gibi birimler bazında belirlenmesi gerekmektedir. Her bir proje için ayrı mutemet ancak projelerin farklı mahallerde yürütülmesi halinde mümkündür. Bu nedenle de Üniversitenin birim bazında mutemetleri belirlemesi ve proje yürütücüleri eliyle avans ve kredi iĢlemlerine son vermesi gerekmektedir. Üniversitelerin bilimsel araĢtırma projeleri kapsamındaki avans ve kredi iĢlemleri me'ri mevzuatın öngördüğü Ģekilde mutemetler marifetiyle değil proje yürütücüleri eliyle yapılmaktadır. Üniversitelerin bilimsel araĢtırma projeleri kapsamında avans ve kredi iĢlemlerini yaygın olarak kullandıkları göz önünde bulundurulduğunda söz konusu uygulama kamu mali yönetimi açısından önemli bir risk oluĢturmaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 BULGU 3: Üniversite Bütçesinden Bilimsel AraĢtırma Projeleri Gelir Kalemine ‘Performans’ Adıyla Para Aktarılması ĠĢlemlerinde; A- Yasal Dayanağı Olmaksızın Para Aktarılması Üniversitenin gelirlerinin hangi amaçlarla nerelerde kullanılması gerektiği ilgili mevzuatla belirlenmiĢtir. Söz konusu yükseköğretim kurumları mevzuatında üniversite bütçesinden bilimsel araĢtırma projeleri gelir kalemine para aktarma yetkisi veren bir düzenleme bulunmamaktadır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu‟nun 58‟inci maddesinde yer alan “Döner sermaye gelirlerinden tahsil edilen kısmın en az yüzde 5'i, üniversite bünyesinde yürütülen bilimsel araştırma projelerinin finansmanı için kullanılır. Bu tutar döner sermaye muhasebe birimince, tahsilatı takip eden ayın yirmisine kadar ilgili yükseköğretim kurumu hesabına yatırılır. Yatırılan bu tutarlar, yükseköğretim kurumu bütçesine öz gelir olarak kaydedilir.” Ģeklindeki düzenlemeyle bilimsel araĢtırma projelerinin gelirlerini döner sermaye gelirlerinden tahsil edilen kısmın en az yüzde 5'i oluĢturmaktadır. Yükseköğretim Kurumları Bilimsel AraĢtırma Projeleri Hakkında Yönetmelik‟in 11‟inci maddesine göre de bilimsel araĢtırma projelerinin gelirleri aĢağıdaki Ģekilde düzenlenmiĢtir. “a) Yükseköğretim kurumunun döner sermaye iĢletmelerinden, öğretim üyelerinin doğrudan veya dolaylı katkısı olup olmadığına bakılmaksızın, elde edilen her türlü gayrisafi hasılatın yüzde 10'undan az olmamak üzere, Yükseköğretim kurumu yönetim kurulunun belirleyeceği oranda aktarılacak tutarlar, b) Bilimsel AraĢtırma Projelerinden elde edilen gelirler, c) Bilimsel AraĢtırma Projeleri için yapılacak bağıĢ ve yardımlar, d) Yükseköğretim kurumu yönetim kurulunun izni ile yükseköğretim kurumunun yurtiçindeki veya yurtdıĢındaki kuruluĢlarla yapacağı ortak araĢtırmalar için ilgili kuruluĢlar tarafından ödenecek tutarlar, e) Diğer gelirler,” Uygulamada Üniversite bütçesinden Süleyman Demirel Üniversitesi Performans Değerlendirme Yönergesi‟ne istinaden BAP gelir kalemine ödenek aktarılmaktadır. 2015 yılında bütçeden toplam 1.000.000,00 TL para aktarılmıĢtır. Söz konusu ödeneklerin de

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 öğretim görevlilerinin proje kapasitelerinin geliĢtirilmesi amacıyla kullanıldığı ifade edilmektedir. Ancak yükseköğretim mevzuatının temel normlarında yer alan düzenlemeler kapsamında söz konusu para aktarma yetkisinin ve Süleyman Demirel Üniversitesi Performans Değerlendirme Yönergesi‟nin yasal dayanağı bulunmamaktadır. B- Usulüne Uygun Kabul EdilmiĢ Bilimsel AraĢtırma Projeleri Olmaksızın Öğretim Görevlilerine Para Ödenmesi 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu‟nun 58‟inci maddesinde yer alan “Bilimsel araştırma projelerinin seçilmesi, uygulanması ve izlenmesi ile ödeneklerin kullandırılması, genel hükümlerin ön ödemelere ilişkin sınırlamalarına bağlı kalınmaksızın avans verilmesi ve bu avansın mahsubuna dair usul ve esaslar Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.” Ģeklindeki düzenleme ve bu düzenlemeye istinaden çıkarılan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel AraĢtırma Projeleri Hakkında Yönetmelik kapsamında bir ödeme yapılabilmesi için öncelikle ortada yetkili kurullar tarafından seçilmiĢ ve Bilimsel AraĢtırma Projesi olarak kabul edilmiĢ bir Projenin olması gerekmektedir. Yükseköğretim Kurumları Bilimsel AraĢtırma Projeleri Hakkında Yönetmelik‟in 3‟üncü maddesinde Bilimsel AraĢtırma Projesi “Tamamlandığında sonuçları ile alanında bilime evrensel veya ulusal ölçülerde katkı yapması, ülkenin teknolojik, ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkı sağlaması beklenen bilimsel içerikli, yükseköğretim kurumu içi ve/veya dışı, ulusal ve/veya uluslararası kurum ya da kuruluşların katılımlarıyla da yapılabilecek projelerdir.” Ģeklinde tanımlanmıĢtır. Mezkur Yönetmelik‟in 4‟üncü maddesinde Bilimsel AraĢtırma Komisyonu, 6‟ncı maddesinde araĢtırma projelerinin baĢvuru ve değerlendirme iĢlemleri, 7‟nci maddesinde araĢtırma projelerinin seçiminde dikkate alınacak ilkeler ve 8‟inci maddesinde ise AraĢtırma Projelerinin Kabulü, Yürütülmesi ve Sonuçlandırılması hususları ayrıntıları ile düzenlenmiĢtir. Bilimsel araĢtırma projeleri kapsamında bir destekten bahsedebilmek için ortada belirlenmiĢ esas ve usullere göre kabul edilmiĢ bir proje bulunması gerekmektedir. Uygulamada Süleyman Demirel Üniversitesi öğretim elemanlarına ortada kabul edilmiĢ bir proje olmaksızın proje kapasitesini artırmak gerekçesiyle ödemeler yapılmaktadır. Mer‟i mevzuat açısından ortada bir proje olmaksızın ödeme yapılmasının yasal bir dayanağı bulunmamaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 C- Üniversite Bütçesinden Bilimsel AraĢtırma Projeleri Gelir Kalemine ‘Performans’ Adıyla Para Aktarılması Sonucu Söz Konusu Paranın Ġhale Mevzuatı DıĢında Harcanması 4734 sayılı Kamu Ġhale Kanunu‟nun 3/f maddesine göre araĢtırma projeleri kapsamında yapılan mal ve hizmet alımları 4734 sayılı Kanun hükümlerinden muaf tutulmuĢtur. Söz konusu proje kapsamındaki alımların Yükseköğretim Kurumları Tarafından 4734 Sayılı Kamu Ġhale Kanununun 3‟üncü Maddesinin (f) Bendi Kapsamında Yapılacak Ġhalelere ĠliĢkin Karar‟a göre yapılması gerekmektedir. Uygulamada Üniversite bütçesinden bilimsel araĢtırma projeleri gelir kalemine „performans‟ adıyla mevzuata aykırı para aktarılması sonucu aktarılan tutarlar ihale mevzuatı dıĢında kullanılmaktadır. Zira ortada usulüne göre kabul edilmiĢ bir proje olmaksızın ve Üniversite bütçesinden bilimsel araĢtırma projeleri gelir kalemine „performans‟ adıyla para aktarılması mümkün olmamasına rağmen para aktarmak suretiyle söz konusu paralar bilimsel araĢtırma projelerine tanınan muafiyet hükümleri çerçevesinde 4734 sayılı Kanun hükümlerine uyulmaksızın harcanmaktadır. 2015 yılında ihale mevzuatına uyulmaksızın 1.000.000,00 TL harcanmıĢtır. Oysa bu ödeneklerin 4734 sayılı Kanun çerçevesinde kullanılması gerekirdi. Kamu idaresi cevabında; Kamu Ġdaresi cevabında; “A- Yasal Dayanağı Olmaksızın Para Aktarıldığı Ġddiasına Cevap 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası‟nın 130‟uncu maddesinde “ÇağdaĢ eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiĢtirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeĢitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araĢtırma, yayın ve danıĢmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeĢitli birimlerden oluĢan kamu tüzelkiĢiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur.‟‟ hükmü, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 3‟ üncü maddesinde; “Üniversite: Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkiĢiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim - öğretim, bilimsel araĢtırma, yayın ve danıĢmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluĢ ve birimlerden oluĢan bir yükseköğretim kurumudur. ” hükmü yer almaktadır. 2015 yılı Bütçe Kanunu 4‟ üncü maddesinin 8‟ inci fıkrasında; “Özel bütçeli idareler ile düzenleyici ve denetleyici kurumların (B) iĢaretli cetvellerinde belirtilen tahmini tutarlar üzerinde gerçekleĢen gelirler ile (F) iĢaretli cetvellerinde belirtilen net finansman tutarlarını

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 asan finansman gerçekleĢme karĢılıklarını, idare ve kuramların bütçelerinin mevcut vevcı yeni açılacak tertiplerine ödenek olarak eklemeye Maliye Bakanlığınca belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde kamu idareleri yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır. Maliye Bakanlığınca 06.02.2015 tarihinde yayımlanan 4 sıra numaralı 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Tebliğinin "„Ekleme ĠĢlemleri" baĢlığı altında gelir fazlası karĢılığı ve likit karĢılığı ödenek kaydı yapabilecekleri ifade edilmiĢ ve bu husus açıklanmıĢtır. “Yükseköğretim Kurumlan Bilimsel AraĢtırma Projeleri Hakkında Yönetmelik'in” 11 inci maddesinde “Bilimsel araĢtırma projelerinin finansmanında kullanılmak üzere aĢağıda belirtilen gelirler. Maliye Bakanlığınca ilgili yükseköğretim kurumu bütçesine bir yandan özel gelir, diğer yandan açılacak tertiplere özel ödenek kaydedilmek suretiyle kullanılır. ” ifadesi yer almakta ve gelirler arasındaki “e- Diğer gelir‟' bendi ile gelire iliĢkin bir sınırlama getirilmediği görülmektedir. Ayrıca “Yükseköğretim Kurumlan Bütçelerinde Bilimsel AraĢtırma Projeleri Ġçin Tefrik Edilen Ödeneklerin Özel Hesaba Aktarılarak Kullanımı, MuhasebeleĢtirilmesi Ġle Özel Hesabın ĠĢleyiĢine ĠliĢkin Esas Ve Usuller” in Bütçe ödeneklerinin özel hesaba aktarılması baĢlıklı 5‟ inci maddesinde; “Yükseköğretim kurumlan bütçelerinde bilimsel ve teknolojik araĢtırma hizmetleri için tefrik edilen bilimsel araĢtırma projelerine iliĢkin ödenekler, biitçelendiĢi tertiplerden tahakkuka baĢlanarak proje özel hesabına aktarılmak suretiyle kullanılır. Ödeneklerin özel hesaba aktarılmasında aĢağıdaki hususlara uyulur: a) Yükseköğretim kurumlan bütçelerinde bilimsel araĢtırma projelerine iliĢkin olarak tefrik edilen ödenekler, Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği gereğince ödeme emri belgesine harcama talimatı eklenerek, doğrudan "03- Mal ve Hizmet Alımları” ve "06- Sermaye Giderleri‟‟ ekonomik kodlarını içeren tertiplerden tahakkuka bağlanmak suretiyle özel hesaba aktarılır. b) Ödenekler, serbest bırakma oranları, bilimsel araĢtırma projeleri komisyonunca belirlenen bilimsel araĢtırma projelerinin kaynak ihtiyaç planları doğrultusunda tahakkuka bağlanarak özel hesaba aktarılır. c) Öz gelir karĢılığı bilimsel araĢtırma projelerine iliĢkin olarak önceki yıldan devreden finansman fazlası tutarlar ile yılı bütçelerinin (B) iĢaretli cetvelinde belirlenen tahmini tutarlar üzerinde gerçekleĢen gelir fazlası tutarlar, kullanım amacı doğrultusunda "03-

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 Mal ve Hizmet Alımları” ve "06- Sermaye Giderleri” ekonomik kodlarını içeren tertiplere ödenek olarak eklenir ve buradan özel hesaba aktarılır. Bilimsel araĢtırma projelerine iliĢkin olarak yıl içerisinde meydana selen diğer ödenek artıĢlarına iliĢkin biitce iĢlemlerinde de aynı esaslara uyulur, hükmünden anlaĢılacağı üzere, BAP gelir kalemine para aktarma iĢlemlerinin tamamının üniversite bütçesinden gerçekleĢtirilmesi gerekmektedir. Bu ödeneğin karĢılığı gelir ise döner sermaye payı gibi öz gelirlerimizin yanı sıra hazine yardımına bağlı tertiplerden ödenmek üzere Maliye Bakanlığınca üniversite bütçelerine tahsis edilen hazine yardımı da olabilmektedir. Bulguda yer alan 1.000.000 TL lik aktarma yetkisi ise yukarıda belirtilen "Bilimsel araĢtırma projelerine iliĢkin olarak yıl içerisinde meydana gelen diğer ödenek artıĢlarına iliĢkin bütçe iĢlemlerinde de avnı esaslara uyulur.” yetkisine dayanarak gerçekleĢtirilmiĢtir. Özel bütçeli kurumlar olarak üniversiteler, önceki yıllardan devreden finansman fazlalarını bütçelerindeki mevcut ya da yeni açacakları tertiplere ödenek kaydetmek suretiyle kullanma yetkisine sahiptir. Bıı yetkinin kullanımı, üniversitelerde üst yönetici olan Rektörlerin takdirine bırakılmıĢtır. GerçekleĢen finansman fazlalarının kullanım amacı ve bütçe tertibini belirleme yetkisinin, bulguda ifade edilen konuda kullanılamayacağına iliĢkin meri mevzuatta bir sınırlama da bulunmamaktadır. Sonuç olarak, bilimsel araĢtırma projelerinin yürütülmesi için ilgili bütçe tertibine ödenek ekleme yetkisi 2015 yılı Bütçe Kanunu‟ndan alınırken, bu ödeneklerin de döner sermaye payı gelirlerinde olduğu gibi özel hesaba aktarılarak kullanılmasının dayanağı, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu‟nun Ek 28‟ inci maddesi ve buna dayanarak yürürlüğe koyulan “Yükseköğretim Kurumlan Bütçelerinde Bilimsel AraĢtırma Projeleri Ġçin Tefrik Edilen Ödeneklerin Özel Hesaba Aktarılarak Kullanımı, MuhasebeleĢtirilmesi Ġle Özel Hesabın ĠĢleyiĢine ĠliĢkin Esas Ve Usuller‟‟' in 5‟ inci maddesinin (c) bendidir. Bu bağlamda yasal dayanağı olmaksızın para aktarılmasının söz konusu olmadığı değerlendirilmektedir. B- Usulüne Uygun Kabul EdilmiĢ Bilimsel AraĢtırma Projeleri Olmaksızın Öğretim Görevlilerine Para Ödendiği Ġddiasına Cevap 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası‟nm 130‟ uncu maddesinde “ÇağdaĢ eğitiın-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiĢtirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeĢitli düzeylerde eğitiın-öğretim, bilimsel araĢtırma, yayın ve danıĢmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeĢitli birimlerden oluĢan kamu tüzelkiĢiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur." hükmii, 2547 sayılı

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 Yükseköğretim Kanunu‟nun 3‟ üncü maddesinde; “Üniversite: Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkiĢiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim - öğretim, bilimsel araĢtırma, yayın ve danıĢmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluĢ ve birimlerden oluĢan bir yükseköğretim kuruntudur. ” hükmü yer almaktadır. Bulguda proje kapasitesini artırmak gerekçesiyle yapıldığı ifade edilen ödemeler, Anayasa ve ilgili Kanun ile Üniversitemizin yerine getirmesi gereken araĢtırma geliĢtirme fonksiyonuna iliĢkin faaliyetlerin yürütülmesine yönelik giderlerdir. Bu çerçevede yapılan giderler karĢılığında, araĢtırma geliĢtirme faaliyetlerinin gerektirdiği mal ve hizmetlerin Üniversitemize teslimi gerçekleĢmekte ve ödemeler de mal veya hizmeti teslim eden hak sahiplerine yapılmaktadır. Ġlgili ödemelerin öğretim elemanlarımıza yapılması söz konusu değildir. Öğretim elemanlarına yapılan ödemeler, 2547 sayılı Kanun‟un 39‟ uncu maddesi çerçevesinde yapılan görevlendirmelerin gereği olarak 6245 sayılı Harcırah Kanununa göre yapılan harcırah ödemeleridir. Bulguda ifade edildiği üzere “öğretim görevlilerine para ödenmesi” iddiası somut delile dayanmamaktadır. Üniversitemiz, Anayasa ve 2547 sayılı Kanun‟la verilen bilimsel araĢtırma, geliĢtirme ve yayın yapma görevlerinin yerine getirilmesine yönelik olarak stratejik planımızda da yer verdiğimiz politikaları yürütmektedir. Bu politikalarımızın uygulanmasında, proje kabulüne iliĢkin olarak Yükseköğretim Kurumlan Bilimsel AraĢtırma Projeleri Hakkında Yönetmelikte belirtilen proje kabul ve değerlendirme usulüne uygun olmadığına iliĢkin tespitlerin, söz konusu performans yönergesine göre öğretim elemanı bazında tespit edilen akademik katkı karĢılığı hesaplanan destek tutarlarını gösterir bilimsel araĢtırma birimi komisyonunun değerlendirme ve destekleme kararlarının göz ardı edilerek yapıldığı düĢünülmektedir. Projelerin değerlendirme/desteklenmesine dair komisyon kararı (EK-1) ve bir öğretim elemanımızın yararlanma talebine iliĢkin baĢvuru formuna (EK-2) ekte yer verilmiĢtir. 2016 yılı baĢından itibaren yürürlüğe giren Akademik TeĢvik Ödeneği Yönetmeliği hükümleri de dikkate alınarak yönetim dönemimiz öncesinde yürürlüğe giren yönergeyle ilgili düzenlemeler yapılacaktır. Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulunun 23. toplantısında alınan “Üniversitede yenilikçiliğin ve giriĢimciliğin tetiklenmesi amacıyla politika araçlarının geliĢtirilmesi” kararı kapsamında TÜBĠTAK tarafından 2012 yılından itibaren her yıl GiriĢimci ve Yenilikçi Üniversite Endeksi yayımlanmaktadır. Endeks ile üniversiteler, bilimsel ve teknolojik araĢtırma yetkinliği, fikri mülkiyet havuzu, iĢbirliği ve etkileĢim, giriĢimcilik ve yenilikçilik

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 kültürü ile ekonomik katkı ve ticarileĢme boyutları altında 23 göstergeye göre sıralanmaktadır. Sıralamanın belirlenmesinde; bilimsel yayın sayısı, atıf sayısı, proje sayısı, bilim ödülü sayısı, üniversite dıĢına yönelik düzenlenen giriĢimcilik, teknoloji yönetimi ve inovasyon yönetimi eğitimi/sertifika programı sayısı, lisanslanan faydalı mo de l/pat en t/end ü st r iy e I tasarım sayısı gibi kriterler değerlendirilmektedir. Üniversitemiz, TÜBĠTAK GiriĢimci ve Yenilikçi Üniversite Endeksi sıralamasında 2012 yılından buyana ilk 20 üniversite arasında yer almaktadır. Bu sıralamada; kendisi ile birlikte 1992 yılında kurulan üniversiteler arasında sürekli birinci sırada yer alırken, 2015 yılı sıralamasında kendisinden önce kurulan 13 üniversiteyi geride bırakmıĢtır. Ayrıca ODTÜ Enformatik Enstitüsü bünyesinde yer alan University Ranking by Academic Performance (URAP) AraĢtırma Laboratuvarı 2009 yılından buyana Türkiye‟deki üniversiteleri akademik performanslarına göre sıralamaktadır. Yine bu sıralamanın belirlenmesinde; makale sayısı, atıf sayısı, toplam bilimsel doküman sayısı, doktora öğrenci sayısı gibi veriler kullanılmaktadır. Üniversitemiz, URAP sıralamasında 2011 yılında 21, 2012 yılında 20, 2013 yılında 18, 2014 yıllarında 20 ve 2015 yılında 21 inci sırada yer alırken bu sıralamada da 1992 de kurulan diğer üniversitelerden, Süleyman Demirel Üniversitesinin üstünde yer alan üniversite bulunmamaktadır. Kendisinden önce kurulan 11 üniversiteyi de geride bırakmıĢtır. Üniversitemiz bütçesinden araĢtırma geliĢtirme faaliyetlerine yönelik olarak belli bir politika ve plan dahilinde yapılan harcamaların sonuçlarının olumlu bir Ģekilde alındığı görülmektedir. Bulguda da ifade edildiği üzere, bilimsel araĢtırma projesi, tamamlandığımla sonuçları ile alanında bilime evrensel veya ulusal ölçülerde katkı yapması, ülkenin teknolojik, ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkı sağlaması beklenen bilimsel içerikli, yükseköğretim kurumu içi ve/veya dıĢı, ulusal ve/veya uluslararası kurum ya da kuruluĢların katılımlarıyla da yapılabilecek projelerdir. Öğretim elemanlarımızın bilimsel üretkenliğini artırmaya yönelik olarak sürdürdüğümüz politika çerçevesinde alınan sonuçlar da bu tanımlamada beklenen faydayla örtüĢmektedir. Sonuç olarak, mal ve hizmet tedariki için yapılan ön ödemeler ve görevlendirmelerin gerektirdiği harcırah ödemeleri dıĢında öğretim elemanlarına para ödenmemiĢtir. Usulüne uygun olarak kabul edilmemiĢ olan projeler tespit edilerek gerekli düzenlemeler yapılacaktır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 C- Üniversite Bütçesinden bilimsel araĢtırma projeleri gelir kalemine 'Performans' adıyla para aktarılması sonucu söz konusu paranın ihale mevzuatı dıĢında harcandığı iddiasına cevap Üniversitemiz bütçesinden Bilimsel AraĢtırma Projeleri özel hesabına “Performans” adıyla para aktarılması söz konusu değildir. Bulguda yer alan 1.000.000 TL lik aktarma iĢlemi, bulgu 3/B cevabında da belirtildiği gibi '„Bilimsel araĢtırma projelerine iliĢkin olarak vıl içerisinde mevdana gelen diğer ödenek artıĢlarına iliĢkin bütçe iĢlemlerinde de aynı esaslara uyulur.” yetkisine dayanarak bu tutarın BAP özel hesabına aktarılması suretiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu bağlamda usulsüz bir aktarma iĢleminden söz edilemeyeceği gibi BAP özel hesabına aktarılan tutarların, belirli bir projenin ya da faaliyetin gerçekleĢtirilmesine yönelik olmayıp bütün bilimsel araĢtırma projelerin giderlerinin gerçekleĢtirilmesi amacıyla aktarıldığı, bunun da bir harcama niteliğinde değil Üniversitemizin banka hesapları arasında gerçekleĢen bir virman iĢlemi olduğu göz ardı edilmektedir. BAP özel hesabı tek bir banka hesabı olup tüm projelerin giderleri bu hesap üzerinden gerçekleĢtirilmektedir. Yukarıda bulgu 3/A cevabında da belirtildiği gibi Üniversitemiz özel bütçeli bir kurum olarak, önceki yıllardan devreden finansman fazlalarını bütçesindeki mevcut ya da yeni açılacak tertiplere ödenek kaydetmek suretiyle kullanma yetkisine sahiptir. Bu yetki çerçevesinde yapılan 1.000.000 TL‟lik ödenek ekleme iĢlemiyle biitçeleĢtirilen kaynağımızdan “Yükseköğretim Kurumlan Bütçelerinde Bilimsel AraĢtırma Projeleri Ġçin Tefrik Edilen Ödeneklerin Özel Hesaba Aktarılarak Kullanımı, MuhasebeleĢtirilmesi Ġle Özel Hesabın ĠĢleyiĢine ĠliĢkin Esas Ve Usuller” in 5 inci maddesinin (c) bendine göre BAP özel hesabına aktarılmıĢtır. Bulguda, hangi giderlerin ihale mevzuatına uyulmaksızın harcandığı belirtilmeden, ödenek ekleme tutarı baz alınarak 1.000.000 TL‟nin harcandığı iddiasına iliĢkin somut bir delil gösterilmemiĢtir. Ödenek ekleme suretiyle BAP özel hesabına aktarılan 1.000.000 TL de diğer BAP gelirleri ile birlikte 2003/6554 sayılı BAP Ġhale Esaslarına ĠliĢkin Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde yapılan mal ve hizmet alımı ile harcırah ödemeleri için kullanılmıĢtır. Sonuç olarak, “Performans” adıyla her hangi bir para aktarımı söz konusu olmamıĢ ve mevzuatına uygun olarak yapılan aktarımlar neticesinde oluĢan kaynak, ihale mevzuatı çerçevesinde harcanmıĢtır.” denilmektedir. Sonuç olarak A- Kamu Ġdaresi cevabında 2015 yılı Bütçe Kanunu‟ndan ve 2547 sayılı

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 Kanun‟dan bahsedilmiĢtir. Söz konusu Kanun‟larda yer alan ödeneklerin kullanımıyla ilgili genel düzenlemeler nazara verilmiĢtir. Ayrıca savunmada “Yükseköğretim Kurumlan Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik'in” 11 inci maddesinde “Bilimsel araştırma projelerinin finansmanında kullanılmak üzere aşağıda belirtilen gelirler. Maliye Bakanlığınca ilgili yükseköğretim kurumu bütçesine bir yandan özel gelir, diğer yandan açılacak tertiplere özel ödenek kaydedilmek suretiyle kullanılır. ” ifadesi yer almakta ve gelirler arasındaki “e- Diğer gelir’' bendi ile gelire ilişkin bir sınırlama getirilmediği görülmektedir.” Ģeklindeki ifadeler 06.02.2015 tarihinde yayımlanan 4 sıra numaralı 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Tebliğinin "„Ekleme ĠĢlemleri" baĢlığı altında yer alan bir düzenlemeymiĢ gibi ele alınmıĢtır. Oysa 2015 yılı Bütçe Kanunu‟nda ve 4 sıra numaralı 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Tebliğinde bu Ģekilde bir düzenleme yer almamaktadır. Söz konusu düzenleme bizimde Bulguda ele aldığımız Yükseköğretim Kurumları Bilimsel AraĢtırma Projeleri Hakkında Yönetmelik'in 11 inci maddesi hükmüdür. Yükseköğretim Kurumları Bilimsel AraĢtırma Projeleri Hakkında Yönetmelik'in 11 inci maddesi aynen aĢağıdaki gibidir. “Bilimsel araştırma projelerinin finansmanında kullanılmak üzere aşağıda belirtilen gelirler, Maliye Bakanlığınca ilgili yükseköğretim kurumu bütçesine bir yandan özel gelir, diğer yandan açılacak tertiplere özel ödenek kaydedilmek suretiyle kullanılır. a) (Değişik:RG-10/4/2016-29680) Yükseköğretim kurumunun döner sermaye işletmelerinden, öğretim üyelerinin doğrudan veya dolaylı katkısı olup olmadığına bakılmaksızın, elde edilen her türlü gayrisafi hasılatın yüzde 5’inden az olmamak üzere, yükseköğretim kurumu yönetim kurulunun belirleyeceği oranda aktarılacak tutarlar, b) Bilimsel Araştırma Projelerinden elde edilen gelirler, c) Bilimsel Araştırma Projeleri için yapılacak bağış ve yardımlar, d)Yükseköğretim kurumu yönetim kurulunun izni ile yükseköğretim kurumunun yurtiçindeki veya yurtdışındaki kuruluşlarla yapacağı ortak araştırmalar için ilgili kuruluşlar tarafından ödenecek tutarlar, e) Diğer gelirler,” Bilimsel araĢtırma projelerinin gelirleri söz konusu maddede açıkça sayılmaktadır. Üniversiteye hazine paylarından bilimsel araĢtırma projeleri için ödenek ayırma yetkisi veren

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 bir düzenleme bulunmamaktadır. “diğer gelirler” olarak isimlendirilen gelir kalemi üniversitenin ödeneklerinden projeler için para ayırmasını ifade etmemektedir. Zira 2547 sayılı Kanun baĢta olmak üzere diğer mevzuat üniversite ödeneklerinin nereye ve nasıl kullanılacağını düzenlemektedir. Zaten uygulamada da denetim kapsamında yer alan 4 üniversite içerisinde sadece Süleyman Demirel Üniversitesi tarafından bilimsel araĢtırma projelerine bu Ģekilde ödenek aktarılmıĢtır. Oysa ifade ettiğimiz üzere bilimsel araĢtırma projelerinin gelir kalemleri bellidir. Diğer taraftan Kamu Ġdaresinin ifade ettiği üzere “diğer gelirler” olarak isimlendirilen gelir kaleminin üniversitenin kendi ödeneklerinden ve diğer görev ve hizmetleri için ayrılan paralardan para aktarılması sonucu çıkarılamaz. Bu gelir kalemi Yönetmelik‟te 4 gelir kaleminin dıĢında kalan ve arızi durumlarda ortaya çıkabilecek gelirleri ifade etmektedir. Yoksa üniversitenin kendi bütçesinden bu projeler için ödenek aktarılması istenmiĢ olsaydı bu durum açıkça belirtilirdi. Ayrıca Kamu Ġdaresi Yükseköğretim Kurumları Bütçelerinde Bilimsel AraĢtırma Projeleri Ġçin Tefrik Edilen Ödeneklerin Özel Hesaba Aktarılarak Kullanımı, MuhasebeleĢtirilmesi Ġle Özel Hesabın ĠĢleyiĢine ĠliĢkin Esas Ve Usuller‟‟' in 5‟ inci maddesinin (c) bendini dayanak göstermiĢtir. Oysa söz konusu düzenleme ile de üniversiteye bilimsel araĢtırma projeleri için ödeneklerinden para aktarma yetkisi verilmemektedir. Zira söz konusu Esas ve Usullerin 5‟ inci maddesinin ilk fıkrasında aynen “Yükseköğretim kurumları bütçelerinde bilimsel ve teknolojik araĢtırma hizmetleri için tefrik edilen bilimsel araĢtırma projelerine iliĢkin ödenekler, proje özel hesabına aktarılmak suretiyle kullanılır.” denilmek suretiyle proje özel hesabına aktarılacak tutarların Yükseköğretim kurumları bütçelerinde bilimsel ve teknolojik araĢtırma hizmetleri için tefrik edilen ödeneklerin olması gerekir. Bu ödeneklerin neler olduğu ise Yükseköğretim Kurumları Bilimsel AraĢtırma Projeleri Hakkında Yönetmelik'in 11‟ inci maddesi ile belirlenmiĢtir. Dolayısıyla Kamu Ġdaresi Yükseköğretim Kurumları Bütçelerinde Bilimsel AraĢtırma Projeleri Ġçin Tefrik Edilen Ödeneklerin Özel Hesaba Aktarılarak Kullanımı, MuhasebeleĢtirilmesi Ġle Özel Hesabın ĠĢleyiĢine ĠliĢkin Esas Ve Usuller ile bilimsel araĢtırma projelerinin gelir kalemlerinin neler olduğu düzenlenmemekte bu düzenleme ile sadece ilgili mevzuatına göre ayrılan bilimsel araĢtırma projeleri gelirlerinin ödenekleĢtirilmesi ve kullanılması hususları düzenlenmektedir. Üniversitenin yasal yetkisi olmaksızın düzenlediği ve buna istinaden bütçesinden

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 2015 yılı için 1.000.000,00 TL kaynak ayırdığı faaliyetler için Bakanlar Kurulu Kararı ile benzer bir düzenleme yapılmıĢtır. 04.12.2015 tarih ve 2015/8305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 18.12.2015 tarihinden itibaren uygulanmak üzere Akademik TeĢvik Ödeneği Yönetmeliği çıkarılmıĢtır. Söz konusu Yönetmelikle Devlet yükseköğretim kurumları kadrolarında bulunan öğretim elemanlarına yapılacak olan akademik teĢvik ödeneğinin uygulanmasına yönelik olarak, bilim alanlarının özellikleri ve öğretim elemanlarının unvanlarına göre akademik teĢvik puanlarının hesaplanmasında esas alınacak faaliyetlerin ayrıntılı özellikleri ve bu faaliyetlerin puan karĢılıkları, akademik teĢvik toplam puanının %30‟unu geçmemek üzere her bir akademik faaliyet türünün toplam puanın hesaplanmasındaki ağırlıkları, akademik teĢvik puanının hesaplanmasına iliĢkin usul ve esaslar ile bu hesaplamaları yapacak komisyonun oluĢumu ile diğer hususları belirlenmiĢtir. Sonuç olarak söz konusu Yönergeye göre yürürlükteki mevzuat çerçevesinde Üniversitenin görev ve hizmetleri için ayrılan bütçesinden bilimsel araĢtırma projeleri için ödenek ayırmasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. B- Kamu idaresi Süleyman Demirel Üniversitesi Performans Değerlendirme Yönergesine istinaden ortada bilimsel araĢtırma projesi olmaksızın öğretim görevlilerine teĢvik verilmesinin katkılarından bahsetmiĢlerdir. Ancak söz konusu uygulama Üniversiteye verilmiĢ yasal bir yetkiye dayanmamaktadır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu‟nun 58‟inci maddesi ve Yükseköğretim Kurumları Bilimsel AraĢtırma Projeleri Hakkında Yönetmelik kapsamında bir ödeme yapılabilmesi için öncelikle ortada yetkili kurullar tarafından seçilmiĢ ve Bilimsel AraĢtırma Projesi olarak kabul edilmiĢ bir Projenin olması gerekmektedir. Kamu Ġdaresinin de kabul ettiği üzere ortada usulüne göre kabul edilmiĢ bir proje olmaksızın öğretim görevlilerine teĢvik verilmektedir. Kamu Ġdaresi öğretim görevlilerine teĢvik verilmediğini bu paralarla mal veya hizmet alındığını kendilerine sadece harcırah verildiğini ileri sürmüĢtür. Oysa söz konusu teĢvik harcamaları incelendiğinde öğretim görevlilerine akademik ve bilimsel çalıĢmalar karĢılığı verilen paraların avans olarak kendilerine verildiği yaptıkları harcamaların kendi getirdikleri fatura ve benzeri belgeler karĢılığı muhasebeleĢtirildiği görülmektedir. Bu durum baĢlı baĢına kamu mali yönetimi açısından risk oluĢturmaktadır. Bu nedenle bu ödemelerin öğretim görevlilerine yapılmadığı iddia edilemez. C- Kamu Ġdaresi cevabında hangi giderlerin ihale mevzuatı dıĢında harcandığının belli olmadığı ileri sürülmüĢtür. 2015 yılı için Süleyman Demirel Üniversitesi Performans

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 Değerlendirme Yönergesine istinaden aktarılan 1.000.000,00 TL‟den yapılan mal ve hizmet alımlarının tamamı 4734 sayılı Kamu Ġhale Kanunu hükümleri uygulanmaksızın temin edilmiĢtir. Kamu idareleri istisnalar dıĢında mal ve hizmet alımlarını 4734 sayılı Kanun hükümlerine göre yerine getirmelidirler. ġayet Üniversite bütçesinden yasal yetkisi olmaksızın ve bilimsel araĢtırma projeleri bulunmaksızın aktardığı bu parayı aktarmamıĢ olsaydı bu paralarla yapılan mal ve hizmet alımları 4734 sayılı Kanun çerçevesinde yapılacaktı. Oysa ifade ettiğimiz üzere bu paralarla yapılan mal ve hizmet alımlarında 4734 sayılı Kanun hükümleri uygulanmamıĢtır. Ayrıca Kamu Ġdaresi bu kapsamda yapılan mal ve hizmet alımlarının 2003/6554 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla belirlenen usullere göre harcandığını ileri sürmüĢtür. Söz konusu Bakanlar Kurulu bilimsel araĢtırma projeleri kapsamında yapılan mal ve hizmet alımlarını düzenlemektedir. Bilimsel araĢtırma projelerinin hızlı yürütülmesi ve bu kapsamda ihtiyaç duyulan mal ve hizmetlerin kolay temin edilebilmesi için istisnai düzenlemeler getirmektedir. Oysa ele aldığımız üzere Üniversite ortada bilimsel araĢtırma projesi olmaksızın öğretim görevlilerine teĢvik vermekte ve bu teĢviklerle yapılan mal ve hizmet alımları 4734 sayılı Kanun hükümleri uygulanmaksızın yapılmaktadır. Bir de bu mal ve hizmet alımlarının 2003/6554 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla belirlenen istisnai düzenlemelere göre öğretim görevlilerine avans verilmek suretiyle harcandığı düĢünüldüğünde kamu kaynağı açısından önemli riskler oluĢmaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26 7. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları BĠLANÇO AKTĠF HESAPLAR N Yılı 2015 1 DÖNEN VARLIKLAR 42.261.986,98
10 HAZIR DEĞERLER 17.859.360,34
100 KASA HESABI 3.775,04
102 BANKA HESABI 17.255.568,22
104 PROJE ÖZEL HESABI 600.017,08
12 FAALĠYET ALACAKLARI 4.626.362,46
120 GELĠRLERDEN ALACAKLAR HESABI 4.463.821,60
121 GELĠRLERDEN TAKĠPLĠ ALACAKLAR HESABI 104.357,92
126 VERĠLEN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 58.182,94
14 DĠĞER ALACAKLAR 1.022.476,13
140 KĠġĠLERDEN ALACAKLAR HESABI 1.022.476,13
15 STOKLAR 9.259.724,55
150 ĠLK MADDE VE MALZEME HESABI 9.198.774,76
151 YARI MAMULLER-ÜRETĠM HESABI 60.949,79
16 ÖN ÖDEMELER 9.494.063,50
162 BÜTÇE DIġI AVANS VE KREDĠLER HESABI 8.826.091,82
164 AKREDĠTĠFLER HESABI 667.971,68 2 DURAN VARLIKLAR 572.900.390,41
24 MALĠ DURAN VARLIKLAR 400.000,00
241 MAL VE HĠZMET ÜRETEN KURULUġLARA YATIRILAN SERMAYELER HESABI 400.000,00
25 MADDĠ DURAN VARLIKLAR 572.500.390,41
250 ARAZĠ VE ARSALAR HESABI 1.174.426,07
251 YERALTI VE YERÜSTÜ DÜZENLERĠ HESABI 8.957.350,00
252 BĠNALAR HESABI 492.124.667,31
253 TESĠS, MAKĠNE VE CĠHAZLAR HESABI 86.911.791,94
254 TAġITLAR HESABI 4.244.050,62
255 DEMĠRBAġLAR HESABI 60.006.470,56
257 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI ( - ) -123.760.852,40
258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABI 42.842.486,31
26 MADDĠ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 0,00
260 HAKLAR HESABI 1.484.046,35
267 DĠĞER MADDĠ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 15.080,97

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27 HESABI
268 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI ( - ) -1.499.127,32
29 DĠĞER DURAN VARLIKLAR 0,00
294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDĠ DURAN VARLIKLAR HESABI 9.371,21
299 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI ( - ) -9.371,21
AKTĠF TOPLAMI 615.162.377,39 PASĠF HESAPLAR N Yılı 2015 3 KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 12.677.563,24
32 FAALĠYET BORÇLARI 2.877.834,03
320 BÜTÇE EMANETLERĠ HESABI 2.877.834,03
33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 6.791.749,34
330 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 667.507,46
333 EMANETLER HESABI 6.124.241,88
36 ÖDENECEK DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 3.007.979,87
360 ÖDENECEK VERGĠ VE FONLAR HESABI 2.906.824,46
361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLĠK KESĠNTĠLERĠ HESABI 100.611,51
362 FONLAR VEYA DĠĞER KAMU ĠDARELERĠ ADINA YAPILAN TAHSĠLAT HES 543,90 4 UZUN VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 1.250,00
48 GELECEK YILLARA AĠT GELĠRLER VE GĠDER TAHAKKUKLARI 1.250,00
480 GELECEK YILLARA AĠT GELĠRLER HESABI 1.250,00
5 ÖZ KAYNAKLAR 602.483.564,15
50 NET DEĞER 506.187.722,97
500 NET DEĞER HESABI 506.187.722,97
57 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAALĠYET SONUÇLARI 89.566.487,08
570 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAALĠYET SONUÇLARI HESABI 89.566.487,08
59 DÖNEM FAALĠYET SONUÇLARI 6.729.354,10
590 DÖNEM OLUMLU FAALĠYET SONUCU HESABI 6.729.354,10
PASĠF TOPLAMI 615.162.377,39

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28 Bilanço Dipnotları : 910 ALINAN TEMĠNAT MEKTUPLARI HESABI 10.640.000,91 911 ALINAN TEMĠNAT MEKTUPLARI EMANETLERĠ HESABI 10.640.000,91 920 GĠDER TAAHHÜTLERĠ HESABI 21.624.732,10 921 GĠDER TAAHHÜTLERĠ KARġILIĞI HESABI 21.624.732,10 948 BAġKA BĠRĠMLER ADINA ĠZLENEN ALACAKLAR HESABI 3.087.507,99 949 BAġKA BĠRĠMLER ADINA ĠZLENEN ALACAK EMANETLERĠ HESABI 3.087.507,99 FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU Ekonomik Kodlar GĠDERĠN TÜRÜ Cari Yıl (N) 630 GĠDERLER HESABI 332.236.255,69 630 01 PERSONEL GĠDERLERĠ 205.090.386,58 630 02 Sosyal Güvenlik Primi Giderleri Kurumlarına Devlet 30.715.459,85 630 03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 45.250.091,34 630 05 Cari Transferler 5.396.000,91 630 11 Değer ve Miktar DeğiĢimleri Giderleri 74.509,54 630 12 Gelirlerin Ret ve Ġadesinden Kaynaklanan Giderler 1.402.555,77 630 13 Amortisman Giderleri 27.189.624,42 630 14 Ġlk Madde ve Malzeme Giderleri 9.515.224,70 630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 7.557.250,57 630 99 Diğer Giderler 45.152,01
GĠDERLER TOPLAMI : 332.236.255,69

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29 Ekonomik Kodlar GELĠRĠN TÜRÜ Cari Yıl (N) 600 GELĠRLER HESABI 338.965.609,79 600 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 30.172.817,97 600 04 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Özel Gelirler 291.625.186,42 600 05 Diğer Gelirler 17.110.887,34 600 25 Kamu Ġd Bedelsiz Olarak Al Mali Ol Var El Edilen Gel 16.755,88
NET GELĠR TOPLAMI : 338.965.609,79 GĠDERLER TOPLAMI( A) 332.236.255,69
GELĠRLER TOPLAMI( B) 338.965.609,79
ĠNDĠRĠM ;ĠADE;ĠSKONTO TOPLAMI (C)
NET GELĠR ( D= B- C) 338.965.609,79 FAALĠYET SONUCU
D - A 6.729.354,10

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

SÜLEYMAN DEMĠREL ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ....................... 32
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 33
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 33
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 33
5. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 35
6. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 36
7. EKLER ........................................................................................................................................................ 40

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 32

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğünün, hesap ve iĢlemlerinin muhasebeleĢtirilmesi ile mali rapor ve tabloları, Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 565 ve 573‟üncü maddelerinde düzenlenen defter, cetvel ve tablolardan oluĢmaktadır. Saymanlığın muhasebe kayıt iĢlemleri, Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. 2015 yılı bilançosunda sermayesi 129,00 TL olup, toplam aktif büyüklüğü 60.844.646,70 TL‟dir. Döner sermaye gelir toplamı 120.404.478,62 TL, gider toplamı 127.883.219,00 TL olup, gelir tablosunda yılsonu itibariyle tahakkuk eden zarar toplamı 7.349.476,71TL'dir. Bu zararın büyük bir kısmı 2014 yılında tespit edilen 2012, 2013 ve 2014 yıllarında yapılan yolsuzluktan kaynaklanmaktadır. Ayrıca söz konusu zararın oluĢmasında ilaç ve tıbbı sarf malzemelerinin maliyetinin çok fazla artmasına rağmen SGK tarafından yapılan ödemelerin neredeyse hiç artmamasıda etkili olmuĢtur. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5‟inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8‟inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır.  BirleĢtirilmiĢ veriler defteri  Geçici ve kesin mizan  Bilanço  Gelir tablosu  Kasa sayım tutanağı  Banka mevcudu tespit tutanağı  SatıĢların maliyeti tablosu  Sermaye hareketleri tablosu  Nakit akım tablosu  Teminat mektupları sayım tutanağı  Envanter defteri

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 33  ĠĢletme bütçesi Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 34 düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 35 5. DENETĠM GÖRÜġÜ Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 36 6. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: 128 ġüpheli Ticari Alacaklar Hesabının Kullanılmaması Üniversite Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğü‟nce yürütülen sağlık hizmetlerinden elde edilen gelirlerde yapılan SGK kesintilerinin netleĢmeden gelirlerden ret ve iade yapıldığı tespit edilmiĢtir. Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği‟nin 120 Alıcılar Hesabı ile ilgili “Hesabın ĠĢleyiĢi” baĢlıklı 97‟nci maddesinde; “ b) Alacak 2) Satılan mallardan yapılan iadelerden dolayı ortaya çıkan senetsiz alacaklar bu hesaba alacak, geri alınan malın bedeli 610 Satıştan İadeler Hesabına, hesaplanan katma değer vergisi de 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabına borç kaydedilir. Sürekli envanter yönteminde geri alınan mallar aynı zamanda maliyet değerleri ile ilgili stok hesaplarına borç, “62 Satışların Maliyeti” grubunun ilgili hesabına alacak kaydedilir. 4) Tahsili şüpheli hâle gelen ticari alacaklar bu hesaba alacak, 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabına borç kaydedilir. 5) Alacaklardan tahsil edilebilme niteliğini kaybetmiş olanlar bir taraftan bu hesaba alacak, 659 Diğer Olağan Gider ve Zararlar Hesabına borç; diğer taraftan varsa sorumlulukları saptananlar adına 135 Personelden Alacaklar Hesabına borç, 649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar Hesabına alacak kaydedilir.” denilmektedir. Adı geçen Yönetmelik maddesine göre satılan mallardan yapılan iadelerden dolayı ortaya çıkan senetsiz alacaklar 120 Hesabına alacak, geri alınan malın bedeli 610 SatıĢtan Ġadeler Hesabına borç kaydedilmelidir. Uygulamada ise herhangi bir mal iadesi olmadığı halde sağlık gelirlerinden SGK tarafından yapılan kesintiler 610 Hesabına borç kaydedilmektedir. Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği‟nin 128- ġüpheli Ticari Alacaklar Hesabı ile ilgili “Hesabın Niteliği” baĢlıklı 109‟uncu maddesinde; “(1) Şüpheli ticari alacaklar hesabı, işletmelerin mal ve hizmet satış faaliyetleri sonucu ortaya çıkan ve ödeme süresi geçmiş bu nedenle vadesi bir kaç defa uzatılmış veya protesto edilmiş, yazı ile birden fazla istenmiş ya da dava veya icra safhasına aktarılmış alacakların izlenmesi için

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 37 kullanılır.” ve “Hesabın iĢleyiĢi” baĢlıklı 110‟uncu maddesinde ise “(1) Şüpheli ticari alacaklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç

1. Tahsili şüpheli hâle gelen alacaklar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir. b) Alacak
2. Şüpheli ticari alacaklardan nakden veya hesaben yapılan tahsilatlar bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.
3. Karşılık ayrılmamış şüpheli alacaklardan tahsil edilemeyeceği kesinleşenler bir taraftan bu hesaba alacak, 659 Diğer Olağan Gider ve Zararlar Hesabına borç; diğer taraftan alacağın tahsil edilememesinde sorumluluğu saptanan personel adına 135 Personelden Alacaklar Hesabına borç, 649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar Hesabına alacak kaydedilir.
4. Karşılık ayrılmış şüpheli alacaklardan tahsil edilemeyeceği kesinleşenler bir taraftan bu hesaba alacak, 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı Hesabına borç; diğer taraftan alacağın tahsil edilememesinde sorumluluğu saptanan personel adına 135 Personelden Alacaklar Hesabına borç, 649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar hesabına alacak kaydedilir.
5. Şüpheli olma niteliği ortadan kalkan ticari alacaklar bu hesaba alacak, ilgili ticari alacaklar hesabına borç kaydedilir.” denilmektedir. Yönetmelik maddesine göre 128 Hesabı iĢletmelerin mal ve hizmet satıĢ faaliyetleri sonucu ortaya çıkan ve ödeme süresi geçmiĢ bu nedenle vadesi bir kaç defa uzatılmıĢ veya protesto edilmiĢ, yazı ile birden fazla istenmiĢ ya da dava veya icra safhasına aktarılmıĢ alacakların izlenmesi için kullanılır. Tahsili Ģüpheli hale gelen alacaklar bu hesaba borç kaydedilmelidir. Uygulamada ise Döner Sermaye ĠĢletmesinin dava konusu olmuĢ ve dava konusu olması için hukuk müĢavirliğine bildirilmiĢ sağlık gelirlerinin 128 Hesabına kaydedilmediği tespit edilmiĢtir. Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği‟nin 129 ġüpheli Ticari Alacaklar KarĢılığı Hesabı ile ilgili “Hesabın Niteliği” baĢlıklı 111‟inci maddesinde; “(1) Şüpheli ticari alacaklar karşılığı hesabı, şüpheli ticari alacaklar için ayrılan karşılıkların izlenmesi için kullanılır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 38 (2) Teminatlı alacaklarda karşılık, teminatı aşan kısım için ayrılır. Ayrılan karşılığın hangi alacaklara ait olduğu muhasebeleştirme belgesinde belirtilir.” ve “Hesabın iĢleyiĢi” baĢlıklı 112‟nci maddesinde; “(1) Şüpheli ticari alacaklar karşılığı hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak

1. Şüpheli hâle gelen ticari alacaklar için ayrılan karşılık tutarları bu hesaba alacak, 654 Karşılık Giderleri Hesabına borç kaydedilir. b) Borç
2. Şüpheli alacağın tahsiline bağlı olarak, tahmin edilen zararın kısmen ya da tamamen gerçekleşmemesi hâlinde, gerçekleşmeyen kısım bu hesaba borç, 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabına alacak kaydedilir.
3. Şüpheli alacaklardan tahsili imkânsız hâle gelenler bir taraftan bu hesaba borç, 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabına alacak; diğer taraftan alacağın tahsilinin imkânsız hâle gelmesinde sorumluluğu saptanan personel adına 135 Personelden Alacaklar Hesabına borç, 649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar Hesabına alacak kaydedilir.” denilmektedir. Yönetmelik hükümlerine göre iĢletmelerin mal satıĢ faaliyetleri sonucu ortaya çıkan iadelerde 610 hesabı kullanılmalıdır. Alacaklar dava ve benzeri nedenlerden dolayı Ģüpheli hale geldiğinde 128 hesabına aktarılmalı ve bu tür alacaklar için karĢılık ayrılarak 129 ġüpheli Ticari Alacaklar KarĢılığı Hesabı kullanılmalıdır. Alacakların tahsiline imkan kalmadığı durumlarda alacağın tahsilinin imkânsız hâle gelmesinde sorumluluğu saptanan personel adına 135 Personelden Alacaklar Hesabı kullanılmalıdır. Yapılan incelemelerde Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesinde faaliyet gösteren Tıp Fakültesi Hastanesi sağlık gelirlerinin bir kısmının SGK tarafından kesildiği tespit edilmiĢtir. Kesilen gelirlerle ilgili bir heyetin SGK Bölge Müdürlüğüyle görüĢüp bu aĢamada, kesilen gelirlerin bir kısmı ile ilgili mutabakata varıldığı ve tahsilinin sağlandığı görülmüĢtür. Ancak genelde sağlık gelirlerinin kesilme nedeninin sübjektif nedenlere dayandığı ve bunlarla ilgili anlaĢma olmadığında önce SGK BaĢkanlığına itirazda bulunulduğu ret halinde ise dava açma yoluna gidilmiĢtir. 2010-2015 yılları arasında Tıp Fakültesi Hastanesi sağlık gelirlerinden 5.907.875,00 TL kesilmiĢ ve 5.402.092,31 TL‟si için dava açılmıĢtır. Dava açılan bu tutar 128 ġüpheli Ticari Alacaklar Hesabı‟nda takip edilmelidir. Ancak bu tutarlarla ilgili muhasebe hesaplarında herhangi bir kayıt bulunmamaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 39 Döner sermaye faaliyetlerinden elde edilen sağlık gelirlerinden yapılan SGK kesintilerinin yukarıda bahsedilen Yönetmelik hükümleri ve açıklamalar doğrultusunda muhasebe kaydının yapılması önerilmektedir. Kamu idaresi cevabında; Kamu Ġdaresi cevabında özetle; Ġdarece bu tespiti ve kayıtların düzeltilme istemi üzerine saymanlık müdürlüğü geçmiĢ yıllar gelir hesaplarını yeniden incelendiği ve inceleme neticesinde muhasebe kayıtlarında görülmeyen 9.608.306,24- TL'nin muhasebe kaydına alındığı belirtilmiĢtir.(EK-3). Yine 2015 yılı yılsonu mizanında (EK-3) da görüleceği üzere hastane gelirlerinden yapılan kesintilere iliĢkin olarak dava açılmıĢ, 5.100.010,31 TL 31.12.2015 tarihli ve 11933 nolu yevmiye kaydı ile 128 Ģüpheli alacaklar hesabına muhasebe kaydının yapıldığı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Yapılan incelemelerde Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesinde faaliyet gösteren Tıp Fakültesi Hastanesi sağlık gelirlerinin bir kısmının SGK tarafından kesildiği; kesilen gelirlerle ilgili, bir heyetin SGK Bölge Müdürlüğüyle görüĢüp bu aĢamada, kesilen gelirlerin bir kısmı ile ilgili mutabakata varıldığı ve tahsilinin sağlandığı görülmüĢtür. Ancak genelde sağlık gelirlerinin kesilme nedeninin sübjektif nedenlere dayandığı ve bunlarla ilgili anlaĢma olmadığında önce SGK BaĢkanlığına itirazda bulunulduğu ret halinde ise dava açma yoluna gidilmiĢtir. 2010-2015 yılları arasında Tıp Fakültesi Hastanesi sağlık gelirlerinden 5.907.875,00 TL kesilmiĢ ve 5.402.092,31 TL‟si için dava açılmıĢtır. Kamu idaresi cevabında dava açılan bu tutarları muhasebe kayıtlarına aldıklarını belirtmektedirler. SGK tarafından kesinti yapılan sağlık gelirlerinden yasal yollara (bölge müdürlüğünde mutabakat, SGK'ya itiraz, dava) baĢvurulanların Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri ve açıklamalar doğrultusunda muhasebe kaydının yapılması önerilmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 40 7. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları BĠLANÇO AKTĠFLER Hesaplar Tutar 1 DÖNEN VARLIKLAR 60.419.416,70 10 HAZIR DEĞERLER 3.818.070,85 102 BANKALAR HESABI 3.818.070,85 103 VERĠLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMĠRLERĠ HESABI (-) 0,00 12 TĠCARĠ ALACAKLAR 34.885.687,75 120 ALICILAR HESABI 28.293.110,07 123 BANKA KREDĠ KARTLARINDAN ALACAKLAR HESABI 306.623,86 128 ġÜPHELĠ TĠCARĠ ALACAKLAR HESABI 6.285.953,82 13 DĠĞER ALACAKLAR 13.949.472,67 134 ĠġLETMELER ARASI MALĠ BORÇLARDAN ALACAKLAR HESABI 2.180.000,00 136 DĠĞER ÇEġĠTLĠ ALACAKLAR HESABI 11.769.472,67 15 STOKLAR 7.674.563,69 150 ĠLK MADDE VE MALZEME HESABI 7.674.563,69 18 GELECEK AYLARA AĠT GĠDERLER VE GELĠR TAHAKKUKLARI 91.621,74 180 GELECEK AYLARA AĠT GĠDERLER HESABI 91.621,74 19 DĠĞER DÖNEN VARLIKLAR 0,00 190 DEVREDEN KATMA DEĞER VERGĠSĠ HESABI 0,00 191 ĠNDĠRĠLECEK KATMA DEĞER VERGĠSĠ HESABI 0,00 195 Ġġ AVANSLARI HESABI 0,00 2 DURAN VARLIKLAR 425.230,00 25 MADDĠ DURAN VARLIKLAR 421.750,00 253 TESĠS, MAKĠNE VE CĠHAZLAR HESABI 0,00 254 TAġITLAR HESABI 0,00 255 DEMĠRBAġLAR HESABI 421.750,00 26 MADDĠ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 3.480,00 267 DĠĞER MADDĠ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR HESABI 3.480,00 Toplam 60.844.646,70 PASĠFLER Hesaplar Tutar 3 KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 64.431.031,59 30 MALĠ BORÇLAR 2.180.000,00 303 ĠġLETMELER ARASI MALĠ BORÇLAR HESABI 2.180.000,00 32 TĠCARĠ BORÇLAR 56.657.627,50 320 SATICILAR HESABI 56.235.756,73 326 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 388.957,07

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 41 329 DĠĞER TĠCARĠ BORÇLAR HESABI 32.913,70 33 DĠĞER BORÇLAR 1.447.708,21 335 PERSONELE BORÇLAR HESABI 430.900,77 336 DĠĞER ÇEġĠTLĠ BORÇLAR HESABI 1.016.807,44 36 ÖDENECEK DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 3.893.417,32 360 ÖDENECEK VERGĠ VE FONLAR HESABI 1.916.644,73 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLĠK KESĠNTĠLERĠ HESABI 17.539,57 362 ÖDENECEK DÖNER SERMAYE YÜKÜMLÜLÜKLERĠ HESABI 725.668,17 363 ÖDENECEK DÖNER SERMAYE KATKI PAYLARI HESABI 1.233.564,85 369 ÖDENECEK DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLER HESABI 0,00 37 BORÇ VE GĠDER KARġILIKLARI 252.278,56 370 DÖNEM KARI VERGĠ VE DĠĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARġILIKLARI HESABI 252.278,56 372 KIDEM TAZMĠNATI KARġILIĞI HESABI 0,00 39 DĠĞER KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR HESABI 0,00 391 HESAPLANAN KATMA DEĞER VERGĠSĠ HESABI 0,00 397 SAYIM VE TESELLÜM FAZLALARI HESABI 0,00 5 ÖZ KAYNAKLAR -3.586.384,89 50 ÖDENMĠġ SERMAYE 129,00 500 SERMAYE HESABI 129,00 57 GEÇMĠġ YILLAR KARLARI 6.652.403,75 570 GEÇMĠġ YILLAR KARLARI HESABI 6.652.403,75 58 GEÇMĠġ YILLAR ZARARLARI - 11.567.684,56 580 GEÇMĠġ YILLAR ZARARLARI HESABI (-) - 11.567.684,56 59 DÖNEM NET KARI/ZARARI 1.328.766,92 590 DÖNEM NET KARI HESABI 1.328.766,92 591 DÖNEM NET ZARARI HESABI (-) 0,00 Toplam 60.844.646,70 GELĠR TABLOSU 60 BRÜT SATIġLAR 121.275.312,77 600 YURTĠÇĠ SATIġLAR HESABI 119.899.408,21 602 DĠĞER GELĠRLER 1.375.904,56 61 SATIġ ĠNDĠRĠMLERĠ (-) 870.834,15 610 SATIġTAN ĠADELER HESABI (-) 867.892,79 612 DĠĞER ĠNDĠRĠMLER HESABI (-) 2.941,36 NET SATIġLAR 120.404.478,62

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 42 62 SATIġLARIN MALĠYETĠ(-) 78.173.342,39 622 SATILAN HĠZMET MALĠYETĠ HESABI (-) 78.173.342,39 BRÜT SATIġ KARI VEYA ZARARI 42.231.136,23 63 FAALĠYET GĠDERLERĠ(-) 49.709.876,97 632 GENEL YÖNETĠM GĠDERLERĠ HESABI 49.709.876,97 FAALĠYET KARI ZARARI -7.478.740,74 64 DĠĞER FAALĠYETLERDEN OLAĞAN GELĠR VE KARLAR 129.264,03 642 FAĠZ GELĠRLERĠ HESABI 76.237,47 649 DĠĞER OLAĞAN GELĠR VE KARLAR HESABI 53.026,56 OLAĞAN KAR VEYA ZARAR -7.349.476,71 67 OLAĞANDIġI GELĠR VE KARLAR 10.966.324,96 671 ÖNCEKĠ DÖNEM GELĠR VE KARLARI HESABI 9.608.306,24 679 DĠĞER OLAĞANDIġI GELĠR VE KARLAR HESABI 1.358.018,72 68 OLAĞANDIġI GĠDER VE ZARARLAR (-) 2.035.802,77 689 DĠĞER OLAĞANDIġI GĠDER VE ZARARLAR HESABI (- ) 2.035.802,77 DÖNEM KARI VEYA ZARARI 1.581.045,48 69 DÖNET NER KARI(ZARARI) 252.278,56 691 DÖNEM KARI VERGĠ VE DĠĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARġILIKLARI HESABI (-) 252.278,56 DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI 1.328.766,92

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 43 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr