2015 - ÖLÇME, SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞI.pdf
ÖLÇME, SEÇME VE YERLEġTĠRME MERKEZĠ BAġKANLIĞI 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2016
ĠÇERĠK ÖLÇME, SEÇME VE YERLEġTĠRME MERKEZĠ BAġKANLIĞI 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 ÖLÇME, SEÇME VE YERLEġTĠRME MERKEZĠ BAġKANLIĞI 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU 36
ÖLÇME, SEÇME VE YERLEġTĠRME MERKEZĠ BAġKANLIĞI 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
- DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 2
- SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU ........................................................................................................... 3
- DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 3
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 5
- DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 21
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 22
- EKLER ........................................................................................................................................................ 32
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ÖSYM BaĢkanlığı, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na ekli “II sayılı Cetvel” de yer alan kamu tüzel kiĢiliğine sahip, Yükseköğretim Kurulu ile ilgili özel bütçeli bir kuruluĢtur. ÖSYM BaĢkanlığı bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanır. Uygulama sonuçları ve muhasebe iĢlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ne göre yapılır. Bu bağlamda bütçe uygulama sonuçlarını göstermek üzere anılan Yönetmelik‟in 539 uncu maddesinde sayılan mali tablolar düzenlenmektedir. Muhasebe hizmetleri Maliye Bakanlığının Say2000i saymanlık otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir. ÖSYM BaĢkanlığı 2015 yılında bütçe ile verilen toplam ödeneği 364.239.000,00 TL‟dir. Yıl içerisinde 55.758.144,40TL aktarma/ekleme yapılmıĢtır. Neticede kullanılabilir bütçe ödeneği 419.997.144,40 TL olmuĢtur. Bu tutarın 372.435.173,31 TL‟si harcanmıĢtır. Bu durumda bütçe gerçekleĢme oranı % 88,68 dir. Bütçede 320.704.000,00 TL gelir tahmini yapılmıĢtır. Bütçe uygulama sonucunda 388.834.089,34 TL gelir elde edilmiĢtir. Gelir gerçekleĢme oranı %121,24 olmuĢtur. ÖSYM BaĢkanlığının 2015 mali tablolarına göre gelir ve gider durumu aĢağıda gösterilmiĢtir. Tablo 1- 2015 Yılı Bütçe Giderleri GerçekleĢmeleri (TL) AÇIKLAMA BaĢlangıç Ödeneği Toplam Ödenek Toplam Harcanan Bütçe GerçekleĢme Oranı (%) BÜTÇE GĠDERLERĠ TOPLAMI 364.239.000,00 419.997.144,40 372.435.173,31 88,68 Tablo 2- 2015 Yılı Bütçe Gelir GerçekleĢmeleri (TL) AÇIKLAMA Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gelir Toplamı Bütçe GerçekleĢme Oranı (%) BÜTÇE GELĠRLERĠ TOPLAMI 320.704.000,00 388.834.089,34 121,24
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Kurumun 2015 yılı gerçekleĢen Faaliyet Gelirleri Toplamı 333.209.985,09 TL, Faaliyet Giderleri Toplamı 317.720.137,86 TL dir. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar‟ın 5‟inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8‟inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. BirleĢtirilmiĢ veriler defteri Geçici ve kesin mizan Bilanço Kasa sayım tutanağı Banka mevcudu tespit tutanağı Alınan çekler sayım tutanağı Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı Teminat mektupları sayım tutanağı Değerli kağıtlar sayım tutanağı TaĢınır kesin hesap cetveli ile taĢınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim
Raporu
5
5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI
BULGU 1:Koordinatörlükler Tarafından Toplanan Paraların BütçeleĢtirilmeden
Harcanması
Ölçme Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı Sınav Koordinatörlükleri ve
BaĢvuru Merkezlerinin ÇalıĢma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre
sınavlara girecek adaylardan gelir toplayan sınav koordinatörlüklerinin gelir ve giderlerinin
bütçe dıĢı kaldığı görülmüĢtür.
Sınav Koordinatörlükleri ve BaĢvuru Merkezlerinin ÇalıĢma Usul ve Esasları
Hakkında Yönetmeliği'nin 3'üncü maddesine göre baĢvuru merkezi BaĢkanlık tarafından
yapılan sınavlara iliĢkin baĢvuru, tercih, kayıt alma, Ģifre edinme ve yenileme, aday iĢlemleri
sisteminde bilgi değiĢikliği gibi hizmetler ile BaĢkanlıkça bildirilen sınavlarla ilgili diğer
hizmetleri BaĢkanlıkça belirlenen bir dönem içerisinde veya süresiz olarak yürüten, Millî
Eğitim Bakanlığına bağlı okul ve kurum müdürlükleri, üniversiteler ile ihtiyaç duyulması
halinde kamu veya özel kurum ve kuruluĢlarını belirtir. Sınav Koordinatörlüğü ise sınavlar
için devlet üniversiteleri ile ihtiyaç duyulması halinde kamu ve özel kurum ve kuruluĢları
bünyesinde, sınav organizasyonu ve BaĢkanlıkça sınavlarla ilgili tevdi edilen diğer iĢleri
yerine getirmek üzere görevlendirilen sınav koordinatörlüklerini ifade eder.
Yönetmeliğin 4‟üncü maddesinin üçüncü fıkrasında sınav koordinatörlüklerinin
baĢvuru merkezi olarak görev yapacağı ve BaĢkanlıkça verilen hizmetleri yürüteceği
belirtilmektedir. 3 tip baĢvuru merkezi bulunmaktadır. Bunlar kanunun 6‟ıncı maddesinin
14‟üncü fıkrası uyarınca Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okul müdürlükleri nezdinde kurulan
baĢvuru merkezleri, Sınav Koordinatörlükleri bünyesindeki baĢvuru merkezleri, diğer baĢvuru
merkezleridir (bünyesinde Sınav Koordinatörlüğü bulunmayan Üniversite Rektörlükleri ve
Meslek Yüksek Okullarında Kurulu baĢvuru merkezleridir).
BaĢvuru merkezlerinin verecekleri hizmetler Yönetmelik‟in 5‟inci maddesinde Ģu
Ģekilde sıralanmıĢtır:
a) Adaylarda baĢvuru ve tercih alınması.
b) Adaylara Ģifre verilmesi, Ģifrelerini kaybedenlere yeni Ģifre üretilmesi.
c)Adayların sistemdeki bilgilerinin değiĢtirilmesi, fotoğraf değiĢikliklerinin yapılması.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 ç) Sınav organizasyonu ile mevzuat ve uygulamalar sonucu ortaya çıkan ve BaĢkanlıkça tanımlanan hizmetlerin yerine getirilmesi. Sınav Koordinatörlüklerinin görevlerinden bazıları ise Yönetmeliğe göre; görevlendirildiği merkezde sınavları ilgili mevzuata uygun olarak yapmak, bulunduğu merkezdeki sınavlarda görev alanların eğitim hizmetlerini yürütmek, sınav yapılan bina ve salonları sınavdan önce ve sınav esnasında denetlemek, adaylara tercih, baĢvuru, Ģifre ve diğer hizmetleri vermek, hizmet bedellerini tahsil etmek ve sınav koordinatörlüğü adına açılan hesaba yatırmak, gelir fazlalarını BaĢkanlıkça belirlenen sürelerde bildirilen banka hesabına aktarmak olarak belirlenmiĢtir. Mevcut durumda Yönetmeliğin 12‟nci maddesine göre baĢvuru merkezlerince sınav hizmetlerine yönelik ihtiyaçlarında kullanılmak üzere adaylardan tahsil edilen hizmet bedellerinin yıllık bazda %30‟u, ilgili baĢvuru merkezinin sınav/hizmet binasının ısınma/soğutma, aydınlatma, bakım-onarım, temizlik, internet eriĢimi, teknolojik altyapının güncellenmesi, kırtasiye, saat ve pil gibi sınavla ilgili tüketim malzemesi, taĢınırlar ve benzeri sınav ve hizmetlerle ilgili giderleri için kullanılır. Hizmet bedelinin %70‟i ise Aralık ayının sonuna kadar BaĢkanlığın hesabına aktarılır. Gelir ve giderlere iliĢkin ayrıntılı hesap cetveli de aynı süre içinde BaĢkanlığa intikal ettirilir. 16‟ncı maddeye göre ise Koordinatörlük veya BaĢvuru Merkezince tahsil edilen hizmet bedellerinin yatırılması için Koordinatörlük veya BaĢvuru Merkezi adına BaĢkanlıkça hesap açılır. BaĢkanlıkça belirlenen limitin üzerindeki tutarlar, takip eden ayın onuna kadar banka hesabına yatırılır. Sınav koordinatörlüklerince altıĢar aylık dönem sonlarında hesapta kalan tutarlar BaĢkanlık hesabına aktarılır ve aktarılan tutarlar BaĢkanlıkça emanet hesaplarda bekletilir. BaĢkanlıkça gerek görülmesi halinde emanet hesabında tutulan toplam tutarın %50‟sini geçmemek ve sınav ihtiyaçlarında kullanılmak üzere ihtiyacı olan baĢvuru merkezleri veya sınav koordinatörlüklerinin hesabına aktarma yapılabilir. Koordinatörlük adına açılan hesapta bekleyen hizmet bedelleri, yalnızca Koordinatörlüğün sınavlara ve hizmetlere iliĢkin mal ve hizmet alımlarında harcanabilir. Koordinatörlük hizmetleri ile doğrudan ilgisi olmayan Ģahsi mahiyette harcamalar yapılamaz. Koordinatörlükte, dayanıklı taĢınırlar ve tüketim malzemeleri, internet, iletiĢim, personel, taĢıt kiralama, kullanılan taĢıtların yakıtı, bakım ve onarım giderleri ulaĢım, sınav evrakını indirme-bindirme, telefon, faks, kırtasiye, su, ısıtma, aydınlatma, temizlik, güvenlik, sınav
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 evrakının ve görevlilerin taĢınması, sınav binalarının denetlenmesi, güncellenmesi ve yeni açılacak binaların sisteme dâhil edilmesi ile ilgili personel ve hizmet giderleri, sınav binalarında sınav öncesi ve sınavda oluĢacak eksikliklerin tamamlanması, sınav görevlilerinin eğitimi amacıyla toplantı tertibi, görevlilerin mahalli teamüllere ve piyasa rayicine uygun temsil ve ağırlama giderleri, BaĢkanlığın onayı ile soru hazırlama ve denetleme çalıĢmaları yapılması, sınav öncesi hazırlık veya sınav sonrası uygulamaya yönelik bölgesel ve yerel toplantılar ile temsil, ağırlama, iaĢe ve ibate giderleri gerekçesi açık ve yazılı olarak belirtilmek suretiyle yapılabilir. Tüm giderler, düzenli olarak yazılı veya BaĢkanlıkça elektronik olarak sistemde oluĢturulan, gelir-giderlerin yer aldığı iĢletme defterine iĢlenir. Bu defter ve belgeler Koordinatörlükçe muhafaza edilir. 19‟uncu maddeye göre ise Koordinatörlükler ile BaĢvuru Merkezleri her yıl Aralık ayı sonuna kadar gelir ve giderlerin ayrıntılı dökümünü yapar, varsa gelir fazlasını en geç aralık ayı sonuna kadar BaĢkanlığın banka hesabına aktarır, hesap özeti ve gelir-gider cetveli elektronik ortamda veya posta ile BaĢkanlığa gönderilir. Koordinatörlükler tarafından gönderilerek bu Yönetmelik'in 16‟ncı maddesinin ikinci fıkrasına göre BaĢkanlık hesabına aktarılıp emanet hesabına alınan tutarlardan kalanlar ile baĢvuru merkezleri tarafından yılsonunda gönderilen hizmet bedellerinin toplam tutarı BaĢkanlıkça bütçe geliri olarak mali yılsonunda ilgili hesaplara kaydedilir. Bahse konu Yönetmeliğe göre çalıĢan sınav koordinatörlükleri ve baĢvuru merkezlerinin elde ettiği gelirler ve yaptığı harcamalar yukarıda görüldüğü üzere tümüyle bütçe dıĢında kalmaktadır. Koordinatörlükler elde ettikleri kamu gelirlerini kamu idaresinin muhasebe birimine göndermeyip bütçe dıĢında tutmakta ve harcamaları ayrı birer muhasebe birimi gibi yapmaktadırlar. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟nun 3‟üncü maddesine göre kamu geliri; Kanunlarına dayanılarak toplanan vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay veya benzeri gelirler, faiz, zam ve ceza gelirleri, taĢınır ve taĢınmazlardan elde edilen her türlü gelirler ile hizmet karĢılığı elde edilen gelirler, borçlanma araçlarının primli satıĢı suretiyle elde edilen gelirler, sosyal güvenlik primi kesintileri, alınan bağıĢ ve yardımlar ile diğer gelirleri belirtmektedir. Aynı Kanun'un 13‟üncü maddesinin f ve m bentlerinde; “ Kamu idarelerinin tüm gelir ve giderleri gayri safi olarak bütçelerinde gösterilir. “
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 61'inci maddesinde ise “Muhasebe hizmeti; gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî iĢlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması iĢlemleri olduğu, bu iĢlemleri yürütenlerin muhasebe yetkilisi olarak isimlendirildiği görülmektedir. Muhasebe yetkilisi, bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve eriĢilebilir Ģekilde tutulmasından sorumlu olup gerekli bilgi ve raporları muhafaza ederek denetime hazır bulundurur” denilmektedir. Dolayısıyla kamu geliri niteliğindeki gelirlerin muhasebe yetkilisi tarafından toplanması ve Koordinatörlüklerin ancak birer mutemetlik gibi düĢünülmesi gerekmektedir. Hal böyleyken mevcut durumun yani her bir Sınav Koordinatörlüğünün elde ettiği geliri kendi harcamaları için kullanması ve gelir fazlasını merkez muhasebe birimine göndermesi hükmü 5018 sayılı Kanun'un mantığı ile örtüĢmemektedir. Muhasebe yetkilisi, bu Koordinatörlüklerde toplanan gelir ve yapılan giderlere iliĢkin bilgi ve yetki sahibi değildir. Dolayısıyla sınav koordinatörlüklerinin bütçe dıĢında bırakılması 6114 sayılı Ölçme Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı'nın TeĢkilat ve Görevleri hakkında Kanun'un 6‟ıncı maddesinde bu harcamaların SayıĢtay tarafından denetleneceği hükmüne de engel teĢkil etmektedir. Bütçe birliği olmadığından dolayı harcamaların kamu idaresi temelinde denetlenememesi söz konusudur. Toplanan gelir önce bütçe geliri olarak kaydedilmeli ardından da ödeme emri belgesine bağlanmak suretiyle gider yapılmalıdır. Oysa uygulamada, koordinatörlükler topladıkları gelirlerden cari harcamalarını yaptıktan sonra arta kalan tutarı ÖSYM‟ye göndermektedir. Böylece de bütçe dıĢı kaynak elde edilerek yine bütçe dıĢında ödeme emri belgesi, harcama yetkilisi, gerçekleĢtirme görevlisi olmaksızın harcama yapılmaktadır. Kamu idaresi cevabında; 6114 sayılı Kanun‟un 6‟ncı maddesinin 14.‟üncü fıkrasında yer alan “Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı tarafından yapılan merkezi sınavlarda Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okul ve kurum müdürlükleri ile koordinatörlüklerce, her bir baĢvuru kaydı için adaylardan alınacak baĢvuru, tercih, Ģifre verme gibi hizmet bedeli, okulların ve koordinatörlüklerin sınav hizmetlerine yönelik ihtiyaçlarında kullanılmak üzere koordinatörlük ile okul ve kurum müdürlüklerinin bağlı
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 olduğu il veya ilçe milli eğitim müdürlükleri nezdinde açılan hesaba aktarılır. BaĢvuru, tercih, Ģifre verme gibi hizmet bedellerinin tahsiline ve söz konusu tutarların harcanmasına iliĢkin usul ve esaslar Milli Eğitim Bakanlığı ve Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı arasında imzalanacak protokolle, koordinatörlüklere iliĢkin usul ve esaslar, Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığınca Maliye Bakanlığının görüĢü alınarak belirlenir. Bu harcamalar SayıĢtay tarafından denetlenir.” hükümleri doğrultusunda sınav koordinatörlüklerinin elde ettiği gelirler ve bu gelirlerden yapılacak harcamalar kurum bütçesinin dıĢında tutulup bütçe dıĢı bir kaynak olarak öngörülmüĢtür. Kanunun lafzında geçen “hizmet bedellerinin tahsiline ve söz konusu tutarların harcanmasına iliĢkin usul ve esaslar” bu durumu tüm açıklığı ile ortaya koymaktadır. Yukarıda yer verilen kanun hükmü doğrultusunda hazırlanıp Maliye Bakanlığının 06.11.2013 tarih ve 9718 sayılı yazılarıyla ve SayıĢtay BaĢkanlığının 25.11.2013 tarih ve Dai.Kur.2013/138/56598 sayılı yazıları ile uygun görüĢleri alınarak hazırlanan Ölçme, Seçme Ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı Sınav Koordinatörlükleri ve BaĢvuru Merkezlerinin ÇalıĢma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmelik” 07/05/2014 tarih ve 28993 sayılı Resmi Gazete‟de yayınlanarak yürürlüğe girmiĢtir. Bu itibarla; sınav koordinatörlükleri ve baĢvuru merkezleri oluĢturulmasını, personel görevlendirilmesini, bu birimlerin ve görevlendirilecek personelin görevlerini, personelde aranacak nitelikleri, bu birimlerin teknik altyapılarının oluĢturulmasını, cari ve diğer giderlerinin ödenmesini, sınav koordinatörlükleri ve baĢvuru merkezleri tarafından verilen baĢvuru, tercih, Ģifre verme gibi hizmetler karĢılığında alınan hizmet bedelleri ve söz konusu tutarlardan yapılacak harcamalara iliĢkin usul ve esasların belirlendiği ilgili yönetmelikte yer alan hükümlere göre iĢ ve iĢlemler yerine getirilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında sınav koordinatörlüklerinde yapılan iĢ ve iĢlemlerin ilgili mevzuata göre yapıldığı belirtilmektedir. Kurum tarafından yapılan uygulama “ Ölçme, Seçme Ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı Sınav Koordinatörlükleri ve BaĢvuru Merkezlerinin ÇalıĢma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine uygun olmakla birlikte, anılan yönetmelik ile ; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanun‟da yer alan muhasebe yetkililerinin gelir toplanmasına iliĢkin yetkileri ile harcama yetkililerinin giderin yapılmasındaki yetki ve görevleri yok sayılarak sınav koordinatörlüklerine gelir toplama ve gider yapma yetkisi tanınmıĢ, aynı zamanda gider belgelerinin ÖSYM muhasebe
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 birimine gönderilmeyip koordinatörlüklerde kalması nedeniyle de SayıĢtay denetiminin dıĢında kamu kaynağı toplanıp harcanmasına neden olunmuĢtur. Ayrıca koordinatörlüklerin gelir ve giderleri ÖSYM'nin bütçe gelir ve gider kalemlerinin içinde muhasebeleĢtirilmediğinden, ÖSYM mali tablolarında gelir ve gider kalemleri bu miktar kadar eksik yer almıĢtır. Böylelikle sınav koordinatörlüklerince toplanan gelirlerin ve buradan yapılan giderlerin 2015 yılı mali tablolarına yansıtılmaması sonucu mali tabloların gerçeği tam yansıtmadığı değerlendirilmektedir. Dolayısıyla kamu idaresi cevabının bulgumuzda dile getirilen hususları karĢılamaktan uzak olduğu düĢünülmektedir. “Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı Sınav Koordinatörlükleri ve BaĢvuru Merkezlerinin ÇalıĢma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmelik” hükümlerinin 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile uyumlu hale getirilerek SayıĢtay denetiminin dıĢında kamu kaynağı toplanıp, harcanmasının önüne geçilmelidir. BULGU 2: Tahsis Edilen Binaların “252-Binalar Hesabı”nın Detayında Tahsis Edilen TaĢınmazların Ġzlenebilmesi Amacıyla OluĢturulan “03-Tahsisli Kullanılan TaĢınmazlar” Ayrıntı Kodunda Takip Edilmediği 2015 yılı mali tablolarının incelenmesinde, Ölçme Seçme YerleĢtirme Merkezine tahsis edilen taĢınmazın Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine aykırı Ģekilde “252-Binalar Hesabı”nın detayında tahsis edilen taĢınmazların izlenebilmesi amacıyla oluĢturulan “03-Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar” ayrıntı kodunda takip edilmediği tespit edilmiĢtir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği değiĢikliği ile ilgili Muhasebat Genel Müdürlüğünün 27/04/2015 tarih ve 90192509-010.03-4167 sayılı TaĢınmaz Tahsis ĠĢlemleri konulu yazısında ; “Kamu idarelerine ait mali tabloların doğru ve güvenilir bir Ģekilde üretilebilmesi amacıyla; mülkiyeti Hazineye veya diğer kamu idarelerine ait olup bir baĢka kamu idaresine tahsis edilen taĢınmazların tahsis edildikleri kamu idarelerinin mali tablolarında gösterilmesini teminen, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟nin 130, 131 ve 132‟ nci maddeleri ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟nin 170, 172, 174, 176 ve 186‟ ncı maddelerinde
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 gerekli düzenlemeler yapılarak, “250-Arazi ve Arsalar Hesabı”, “251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı” ve “252-Binalar Hesabı”nın detayında tahsis edilen taĢınmazların izlenebilmesi amacıyla “02- Kamu Ġdaresinin Tahsis Ettiği TaĢınmazlar” ve kamu idarelerine tahsisli olan taĢınmazların izlenebilmesi amacıyla da “03-Tahsisli Kullanılan TaĢınmazlar” olmak üzere, 27/12/2014 tarihli ve 29218 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete‟de yayımlanan Maliye Bakanlığının 41 Sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü (Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu Ġdarelerinin Detaylı Hesap Planları) Genel Tebliğinde yardımcı hesaplar belirlenmiĢ ve bu yardımcı hesaplar merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin detaylı hesap planına eklenmiĢtir. Tahsisli olarak kullanılan taĢınmazlara ait belgeler kullanan kamu idaresi tarafından muhasebe kayıtlarına alınmak üzere muhasebe birimine verilecektir. TaĢınmaz maliki kamu idaresi tarafından tahsis iĢlemine iliĢkin belgeler muhasebe birimine verildiğinde; 500-Net Değer Hesabına (11.Tahsis Edilen TaĢınmazlar) borç, ilgisine göre 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252-Binalar Hesabına (02.Kamu Ġdaresinin Tahsis Ettiği TaĢınmazlar) alacak; varsa taĢınmaza iliĢkin amortisman tutarları 257-BirikmiĢ Amortismanlar Hesabına borç, 500-Net Değer Hesabına (13.Tahsis Edilen TaĢınmazlar Ġçin AyrılmıĢ Amortisman Tutarı) alacak kaydedilecektir. Bu kayıtlar taĢınmazın mülkiyet kayıtlarının bulunduğu muhasebe birimlerince yapılacaktır. TaĢınmazın tahsis edildiği kamu idaresi tarafından tahsis iĢlemine iliĢkin belgeler muhasebe birimine verildiğinde; ilgisine göre 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252-Binalar Hesabına (03.Tahsisli Kullanılan TaĢınmazlar) borç, 500-Net Değer Hesabına (12.Tahsisli Kullanılan TaĢınmazlar) alacak; varsa taĢınmaza iliĢkin amortisman tutarları 500-Net Değer Hesabına (13.Tahsis Edilen TaĢınmazlar Ġçin AyrılmıĢ Amortisman Tutarı) borç, 257-BirikmiĢ Amortismanlar Hesabına alacak kaydedilecektir. Bu kayıtlar taĢınmazı tahsisli olarak kullanan idarenin taĢınmaza iliĢkin harcamalarını muhasebeleĢtiren ilgili muhasebe birimlerince yapılacaktır."Denilmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin (1.1.2015 tarihinden geçerli) 175‟inci maddesinde aynen;
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 Binalar hesabı;” Binalar hesabı, eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılır.” 176‟ncı maddenin a /7‟nci fıkrasında ; “ Tahsise konu edilen binalar tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedilir. Ayrıca, varlığa iliĢkin ayrılmıĢ amortisman tutarı 500-Net Değer Hesabına borç, 257-BirikmiĢ Amortismanlar Hesabına alacak kaydedilir.” 176‟ncı maddenin b /4‟üncü fıkrasında ise; “ Tahsise konu edilen binalar tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değer üzerinden bu hesaba alacak, 500-Net Değer Hesabına borç kaydedilir. Ayrıca, varlığa iliĢkin ayrılmıĢ amortisman tutarı 500-Net Değer Hesabına alacak, 257- BirikmiĢ Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir.” denilmektedir. Oysa ÖSYM'ye tahsis edilen taĢınmazın Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine aykırı Ģekilde “252-Binalar Hesabı”nın detayında tahsis edilen taĢınmazların izlenebilmesi amacıyla oluĢturulan “03-Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar” ayrıntı kodunda takip edilmemiĢtir. Kamu idaresi cevabında; BaĢkanlığımız, 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığının TeĢkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile idari ve mali özerkliğe sahip bir kuruluĢa dönüĢtürülmüĢtür. Kanunun GeçiĢ hükümleri baĢlıklı Geçici 1‟inci maddesi “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Yükseköğretim Kurulu Öğrenci Seçme ve YerleĢtirme Merkezinin kullanımında bulunan taĢınırlar ile her türlü hak, borç ve yükümlülükler baĢkaca bir iĢleme gerek kalmaksızın BaĢkanlığa devredilir. Tapuda Yükseköğretim Kurulu adına kayıtlı olup Yükseköğretim Kurulu Öğrenci Seçme ve YerleĢtirme Merkezince fiilen kullanılan taĢınmazlar tapuda BaĢkanlık adına resen tescil edilir. Hazineye ait olup Yükseköğretim Kurulu Öğrenci Seçme ve YerleĢtirme Merkezine tahsis edilen taĢınmazlar ise BaĢkanlığa tahsis edilmiĢ sayılır.” hükmünü getirmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim
Raporu
13
SayıĢtay bulgusunda söz edilen;
a)
A-1 Blok 4240 m2
A-2 Blok 1550 m2
A-3 Blok 4018 m2
A-4 Blok 1875 m2
A-5 Blok 630 m2
A-6 Blok 1994 m2
b) Ek bina (Ada/parsel no:26080/28) 540 m2
c) (ada/paresl no: 27592/5) 856,5 m2
(Ada/parsel no:27593/5) 3000 m2
TaĢınmazların, Yükseköğretim Kurulu‟na tahsisli iken, ekte sunulan Yükseköğretim
Kurulu ve BaĢkanlığımız arasında düzenlenen protokolle, 6114 sayılı Kanun‟un yukarıda söz
edilen Geçici 1‟inci maddesi gereğince, BaĢkanlığımız adına tahsisi yapılmıĢ ve bu durum
Milli Emlak Müdürlüğüne bildirilmiĢtir.
Yukarıda belirtilen taĢınmazların değer tespit çalıĢmaları baĢlatılmıĢ olup,
sonuçlandığında “03- Tahsisli Kullanılan TaĢınmazlar” ayrıntı kodunda takip edilecektir.
Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında ;" BaĢkanlığımız, 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve
YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığının TeĢkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile idari ve mali
özerkliğe sahip bir kuruluĢa dönüĢtürülmüĢtür. Kanunun GeçiĢ hükümleri baĢlıklı Geçici
1‟inci maddesi “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Yükseköğretim Kurulu Öğrenci Seçme
ve YerleĢtirme Merkezinin kullanımında bulunan taĢınırlar ile her türlü hak, borç ve
yükümlülükler baĢkaca bir iĢleme gerek kalmaksızın BaĢkanlığa devredilir. Tapuda
Yükseköğretim Kurulu adına kayıtlı olup Yükseköğretim Kurulu Öğrenci Seçme ve
YerleĢtirme Merkezince fiilen kullanılan taĢınmazlar tapuda BaĢkanlık adına resen tescil
edilir. Hazineye ait olup Yükseköğretim Kurulu Öğrenci Seçme ve YerleĢtirme Merkezine
tahsis edilen taĢınmazlar ise BaĢkanlığa tahsis edilmiĢ sayılır.” hükmünü getirmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim
Raporu
14
SayıĢtay bulgusunda söz edilen;
a)
A-1 Blok 4240 m2
A-2 Blok 1550 m2
A-3 Blok 4018 m2
A-4 Blok 1875 m2
A-5 Blok 630 m2
A-6 Blok 1994 m2
b) Ek bina (Ada/parsel no:26080/28) 540 m2
c) (ada/paresl no: 27592/5) 856,5 m2
(Ada/parsel no:27593/5) 3000 m2
TaĢınmazların, Yükseköğretim Kuruluna tahsisli iken, ekte sunulan Yükseköğretim
Kurulu ve BaĢkanlığımız arasında düzenlenen protokolle, 6114 sayılı Kanunun yukarıda söz
edilen Geçici 1‟inci maddesi gereğince, BaĢkanlığımız adına tahsisi yapılmıĢ ve bu durum
Milli Emlak Müdürlüğüne bildirilmiĢtir.
Yukarıda belirtilen taĢınmazların değer tespit çalıĢmaları baĢlatılmıĢ olup,
sonuçlandığında “03- Tahsisli Kullanılan TaĢınmazlar” ayrıntı kodunda takip edilecektir."
DenilmiĢ dolayısıyla kamu idaresi ile mutabakata varılmıĢtır.
BULGU 3: Ölçme Seçme YerleĢtirme Merkezinin (ÖSYM) , “4734 Sayılı Kamu
Ġhale Kanunu ve Bu Kanun Gereğince Yürürlüğe Konulan Ġkincil Mevzuat Kapsamında
GerçekleĢtireceği Ġhale ve Satın Alımlar için Hizmet Alımı Ġhalesi Yoluyla "Mali
DanıĢmanlık Hizmeti ĠĢi” Satın Alması
Ölçme Seçme YerleĢtirme Merkezinin (ÖSYM) , “4734 Sayılı Kamu Ġhale Kanunu ve
bu kanun gereğince yürürlüğe konulan ikincil mevzuat kapsamında gerçekleĢtireceği ihale ve
satın alımlar Ġçin hizmet alımı ihalesi yoluyla "Mali DanıĢmanlık Hizmeti ĠĢi” satın aldığı
anlaĢılmıĢtır.
Kamu Ġhale Kanunu‟nun, 48' inci maddesinde; Mimarlık ve mühendislik, etüt, harita
ve kadastro, her ölçekte imar planı, imar uygulama, ÇED raporu hazırlanması, plân, yazılım
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 geliĢtirme, tasarım, teknik Ģartname hazırlanması, denetim gibi teknik, malî, hukuki veya benzeri alanlarda niteliği itibarıyla kapsamlı ve karmaĢık olduğu, özel uzmanlık ve deneyim gerektirdiği idarece tespit edilen hizmetler, danıĢmanlık hizmet sunucularından alınabilir.”. denilmektedir. Aynı Kanun‟un 4‟üncü maddesinde ise ; DanıĢman: DanıĢmanlık yapan, bilgi ve deneyimini idarenin yararı için kullanan, danıĢmanlığını yaptığı iĢin yüklenicileri ile hiçbir organik bağ içinde bulunmayan, idareden danıĢmanlık hizmeti karĢılığı dıĢında hiçbir kazanç sağlamayan ve danıĢmanlık hizmetlerini veren hizmet sunucuları olarak tanımlanmıĢtır. Öte yandan Kanun‟daki danıĢman tanımında da danıĢmanlığın sadece belirli bir iĢ için olabileceği anlaĢılmaktadır. Tanımdaki “danıĢmanlığını yaptığı iĢin yüklenicileri ile hiçbir organik bağ içinde bulunmayan” tabiri ortada sadece belirli bir iĢ olduğunu göstermekte ve belli bir iĢe yönelik olarak danıĢmanlık hizmet alımı yapılabileceğini göstermektedir. 4734 sayılı Kamu Ġhale Kanunu‟nun 4'üncü ve 48'inci maddelerinden, danıĢmanlık hizmetinin kanunda sayılan spesifik bir konuda olması gerektiği, söz konusu olan “4734 sayılı Kamu Ġhale Kanunu ve bu Kanun Gereğince Yürürlüğe Konulan Ġkincil Mevzuat Kapsamında GerçekleĢtireceği Alımlar Ġçin Mali DanıĢmanlık Hizmeti ĠĢi”nin ise, somut bir hizmet alanında olmadığı ihale sürecinde yer alan iĢlemlerin kurumsal ve genel nitelikte olduğu değerlendirildiğinden bu konuda danıĢmanlık hizmeti alımı mümkün bulunmamaktadır. 6114 sayılı Ölçme, Seçme Ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığının TeĢkilat ve Görevleri Hakkında Kanun‟un 5‟inci maddesinde; ”BaĢkanlık, merkez teĢkilatı ile doğrudan BaĢkanlığa bağlı temsilciliklerden oluĢur. Temsilciliklerin açılacağı yer ve sayıları Yönetim Kurulunun teklifi üzerine Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenir. BaĢkanlığın hizmet birimleri Ģunlardır: a) Soru Hazırlama ve GeliĢtirme Daire BaĢkanlığı. b) Sınav Hizmetleri Daire BaĢkanlığı. c) Yabancı Dil Sınavları Daire BaĢkanlığı. ç) Bilgi Güvenliği ve Yönetimi Daire BaĢkanlığı. d) Strateji GeliĢtirme Daire BaĢkanlığı. e) Hukuk MüĢavirliği. f) Ġnsan Kaynakları ve Destek Hizmetleri Daire BaĢkanlığı.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 BaĢkanlık hizmet birimlerinin görevleri Ģunlardır: Ġnsan Kaynakları ve Destek Hizmetleri Daire BaĢkanlığı: BaĢkanlığın insan gücü planlaması ve personel politikasıyla ilgili çalıĢmaları yapmak; personel sisteminin geliĢtirilmesi ve performans ölçütlerinin oluĢturulması ile ilgili tekliflerde bulunmak; BaĢkanlık sivil savunma ve seferberlik hizmetlerini planlamak ve yürütmek; BaĢkanlık personelinin atama, özlük, disiplin, emeklilik ve sağlıkla ilgili iĢlerini yapmak; BaĢkanlığın eğitim planını hazırlamak, hizmet öncesi ve hizmet içi eğitim programlarını düzenlemek ve uygulamak; BaĢkanlığın tamamına iliĢkin olarak ihtiyaç duyulan bina ve arazinin kiralama ve satın alma iĢlerini yürütmek; temizlik, aydınlatma, ısıtma, onarım ve taĢıma hizmetlerini yapmak; genel evrak faaliyetlerini düzenlemek ve yürütmek; BaĢkanlık kütüphane ve genel arĢiv hizmetlerini yürütmek; BaĢkan tarafından verilen diğer görevleri yapmak.”denilmektedir. Görüldüğü üzere ÖSYM Ġnsan Kaynakları ve Destek Hizmetleri Daire BaĢkanlığının yetki ve görevleri arasında ; BaĢkanlığın tamamına iliĢkin olarak ihtiyaç duyulan bina ve arazinin kiralama ve satın alma iĢlerini yürütmek; temizlik, aydınlatma, ısıtma, onarım ve taĢıma hizmetlerini yapmak sayılmaktadır. Anayasanın " Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler " baĢlıklı, D Bölümünde yer alan 128'inci maddesinde; "Devletin, kamu iktisadi teĢebbüsleri ve diğer kamu tüzelkiĢilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür." denilmek suretiyle devletin asli görevlerine özgü kamu hizmetlerin memurlar eliyle yapılması temel ilke olarak belirlenmiĢtir. Bu çerçevede üniversiteye ait olan ihalelerin hazırlanması ve bunlar ile ilgili kayıtların yapılması da yine üniversitede görevli personel aracılığıyla gerçekleĢtirilmesi gerekmektedir. Kurumun sürekli Ģekilde sunduğu kamu hizmetlerinden olan bina temizlik, özel güvenlik ve servis ,bina kiralaması gibi her türlü iĢinin ihale yöntemi ile baĢkaları aracılığı ile gerçekleĢtirmesi sonucunu doğurmaktadır ki yaklaĢık maliyetin belirlenmesi, ihalenin uygulanmasının kontrolü ihalenin güvenilirliği ve uygulanması birlikte değerlendirildiğinde bu iĢlerin kamu hizmetinin gereği olarak kamu görevlileri eliyle yürütülmesinin temel ilkelere uygun düĢeceği açıktır. Konu ile ilgili hizmetin kurumun ilgili biriminden temini imkân
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 dâhilinde olduğundan ve hizmetin niteliği itibariyle özel sektörden karĢılanmasının bazı sakıncaları olduğundan kamu kurumundaki personeller aracılığı ile yapılması uygundur. Ayrıca 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun Hesap verme sorumluluğu baĢlıklı 8‟inci maddesinde ;” Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleĢtirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmıĢ mercilere hesap vermek zorundadır. “denilmektedir. Kamu idaresi cevabında; BaĢkanlığımız 03.03.2011 tarih ve 27863 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığının TeĢkilat ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamında hizmetlerini yerine getirmekte ve bu kanun ile BaĢkanlığımızın hem sınav organizasyonlarına yönelik temin edeceği mal ve hizmet alımlarına iliĢkin istisnai hükümler, hem de faaliyetleri ile ilgili olarak Ģirket kurmak, kurulmuĢ Ģirketlere ortak olmak gibi yeni düzenlemeler getirilmiĢtir. Görüleceği üzere organizasyonel yapısını yeni tamamlamakta olan BaĢkanlık personelinin, uygulamada 4734 sayılı Kamu Ġhale Kanunu ile istisna kapsamında yürürlüğe giren “Ölçme Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığının Sınav Hizmetlerine Yönelik Mal ve Hizmet Alımları Yönetmeliği” hükümlerini çok iyi bilmesi ve uygulaması hedeflenmiĢtir. Aynı zamanda BaĢkanlığının kurumsal yapısında yapılacak olan Ģirket olma yönündeki değiĢiklikte gerekli olan kanuni düzenlemelerdeki çalıĢmalarda ihale ve satın alma ile ilgili yeni bilgilere ihtiyaç bulunmaktadır. Yukarıda açıklandığı üzere BaĢkanlığımız personelinin ihale süreçlerine iliĢkin eğitim ihtiyacının temini ve Ģirket olma yönündeki değiĢiklikte gerekli olan kanuni düzenlemelerdeki çalıĢmalar için ihale ve satın alma ile ilgili danıĢmanlık hizmeti satın alınmıĢtır. SayıĢtay Denetimi bulgusunda yer aldığı üzere hizmetin özü Mali DanıĢmalık Hizmeti olarak değerlendirilmemelidir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında ;"6114 sayılı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığının TeĢkilat ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamında kuruma (ÖSYM ) verilen faaliyetleri ile ilgili olarak Ģirket kurmak, kurulmuĢ Ģirketlere ortak olmak gibi yeni yetkilerden bahsedilmiĢtir. Kendi personelinin ihale süreçlerine iliĢkin eğitim ihtiyacının
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 temini ve BaĢkanlığının kurumsal yapısında yapılacak olan Ģirket olma yönündeki değiĢiklikte gerekli olan kanuni düzenlemelerdeki çalıĢmalar için ihale ve satın alma ile ilgili danıĢmanlık hizmeti satın alındığını bildirmiĢtir. Oysaki kurumun herhangi bir konudaki eğitim ihtiyacının karĢılanma Ģekli "mali danıĢmanlık hizmeti" alımı değil,ihtiyaç duyulan mevzuata hakim uzmanlardan sağlanacak "eğitim hizmeti alımı"Ģeklinde olması gerekirdi. Kamu Ġhale Kanunu‟nun, 48' inci maddesinde; Mimarlık ve mühendislik, etüt, harita ve kadastro, her ölçekte imar planı, imar uygulama, ÇED raporu hazırlanması, plân, yazılım geliĢtirme, tasarım, teknik Ģartname hazırlanması, denetim gibi teknik, malî, hukuki veya benzeri alanlarda niteliği itibarıyla kapsamlı ve karmaĢık olduğu, özel uzmanlık ve deneyim gerektirdiği idarece tespit edilen hizmetler, danıĢmanlık hizmet sunucularından alınabilir.”. denilmektedir. Aynı Kanun‟un 4‟üncü maddesinde ise ; DanıĢman: DanıĢmanlık yapan, bilgi ve deneyimini idarenin yararı için kullanan, danıĢmanlığını yaptığı iĢin yüklenicileri ile hiçbir organik bağ içinde bulunmayan, idareden danıĢmanlık hizmeti karĢılığı dıĢında hiçbir kazanç sağlamayan ve danıĢmanlık hizmetlerini veren hizmet sunucuları olarak tanımlanmıĢtır. Öte yandan Kanun‟daki danıĢman tanımında da danıĢmanlığın sadece belirli bir iĢ için olabileceği anlaĢılmaktadır. Tanımdaki “danıĢmanlığını yaptığı iĢin yüklenicileri ile hiçbir organik bağ içinde bulunmayan” tabiri ortada sadece belirli bir iĢ olduğunu göstermekte ve belli bir iĢe yönelik olarak danıĢmanlık hizmet alımı yapılabileceğini göstermektedir. 4734 sayılı Kamu Ġhale Kanunu‟nun 4'üncü ve 48'inci maddelerinden, danıĢmanlık hizmetinin kanunda sayılan spesifik bir konuda olması gerektiği, söz konusu olan “4734 sayılı Kamu Ġhale Kanunu ve bu Kanun Gereğince Yürürlüğe Konulan Ġkincil Mevzuat Kapsamında GerçekleĢtireceği Alımlar Ġçin Mali DanıĢmanlık Hizmeti ĠĢi”nin ise, somut bir hizmet alanında olmadığı ihale sürecinde yer alan iĢlemlerin kurumsal ve genel nitelikte olduğu değerlendirildiğinden bu konuda danıĢmanlık hizmeti alımı mümkün bulunmamaktadır. 6114 sayılı Ölçme, Seçme Ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığının TeĢkilat ve Görevleri Hakkında Kanun‟un 5‟inci maddesinde; ”BaĢkanlık, merkez teĢkilatı ile doğrudan BaĢkanlığa bağlı temsilciliklerden oluĢur. Temsilciliklerin açılacağı yer ve sayıları Yönetim Kurulunun teklifi üzerine Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 BaĢkanlığın hizmet birimleri Ģunlardır: a) Soru Hazırlama ve GeliĢtirme Daire BaĢkanlığı. b) Sınav Hizmetleri Daire BaĢkanlığı. c) Yabancı Dil Sınavları Daire BaĢkanlığı. ç) Bilgi Güvenliği ve Yönetimi Daire BaĢkanlığı. d) Strateji GeliĢtirme Daire BaĢkanlığı. e) Hukuk MüĢavirliği. f) Ġnsan Kaynakları ve Destek Hizmetleri Daire BaĢkanlığı. BaĢkanlık hizmet birimlerinin görevleri Ģunlardır: Ġnsan Kaynakları ve Destek Hizmetleri Daire BaĢkanlığı: BaĢkanlığın insan gücü planlaması ve personel politikasıyla ilgili çalıĢmaları yapmak; personel sisteminin geliĢtirilmesi ve performans ölçütlerinin oluĢturulması ile ilgili tekliflerde bulunmak; BaĢkanlık sivil savunma ve seferberlik hizmetlerini planlamak ve yürütmek; BaĢkanlık personelinin atama, özlük, disiplin, emeklilik ve sağlıkla ilgili iĢlerini yapmak; BaĢkanlığın eğitim planını hazırlamak, hizmet öncesi ve hizmet içi eğitim programlarını düzenlemek ve uygulamak; BaĢkanlığın tamamına iliĢkin olarak ihtiyaç duyulan bina ve arazinin kiralama ve satın alma iĢlerini yürütmek; temizlik, aydınlatma, ısıtma, onarım ve taĢıma hizmetlerini yapmak; genel evrak faaliyetlerini düzenlemek ve yürütmek; BaĢkanlık kütüphane ve genel arĢiv hizmetlerini yürütmek; BaĢkan tarafından verilen diğer görevleri yapmak.”denilmektedir. Görüldüğü üzere ÖSYM Ġnsan Kaynakları ve Destek Hizmetleri Daire BaĢkanlığının yetki ve görevleri arasında BaĢkanlığın tamamına iliĢkin olarak ihtiyaç duyulan bina ve arazinin kiralama ve satın alma iĢlerini yürütmek; temizlik, aydınlatma, ısıtma, onarım ve taĢıma hizmetlerini yapmak sayılmaktadır. Anayasanın " Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler " baĢlıklı, D Bölümünde yer alan 128'inci maddesinde; "Devletin, kamu iktisadi teĢebbüsleri ve diğer kamu tüzelkiĢilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür." denilmek suretiyle devletin asli görevlerine özgü kamu hizmetlerin memurlar eliyle yapılması temel ilke olarak belirlenmiĢtir. Bu çerçevede kuruma ait olan ihalelerin hazırlanması ve bunlar ile ilgili
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 kayıtların yapılması da yine kurumun asli personeli aracılığıyla gerçekleĢtirilmesi gerekmektedir. Kurumun sürekli Ģekilde sunduğu kamu hizmetlerinden olan bina temizlik, özel güvenlik ve servis, bina kiralaması gibi her türlü iĢinin ihale yöntemi ile baĢkaları aracılığı ile gerçekleĢtirmesi sonucunu doğurmaktadır ki yaklaĢık maliyetin belirlenmesi, ihalenin uygulanmasının kontrolü ihalenin güvenilirliği ve uygulanması birlikte değerlendirildiğinde bu iĢlerin kamu hizmetinin gereği olarak kamu görevlileri eliyle yürütülmesinin temel ilkelere uygun düĢeceği açıktır. Konu ile ilgili hizmetin kurumun ilgili biriminden temini imkân dâhilinde olduğundan ve hizmetin niteliği itibariyle özel sektörden karĢılanmasının sakıncaları olabileceğinden kamu kurumundaki personeller aracılığı ile yapılması uygundur. Yukarıda yapılan açıklamalar neticesinde bu gider kaleminin mevzuata uygun olmadığı düĢünülmekte olup, konu sorguya da alınmĢtır.Yapılmaması gereken bir giderin gerçekleĢmesi Gelir-Gider Tablosundaki "Hizmet Alım Giderleri"ni yersiz olarak artırmakta dolayısıyla bilançoyu da etkilemektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı “Bütçe Giderleri” , “Bütçe Gelirleri “ve “252-Binalar Hesabı “ hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: ÖSYM BaĢkanlığına ait Arazilerin Güncel Envanter Kayıtlarının Yapılmadığı Dolayısı Ġle Muhasebe Kayıtlarının Doğru Bilgi Vermediği Kurum taĢınmazlarına iliĢkin olarak yapılan incelemede; ÖSYM BaĢkanlığına ait arazilerin güncel envanter kayıtlarının yapılmadığı dolayısı ile muhasebe kayıtlarının doğru bilgi vermediği görülmüĢtür. 27.12.2014 tarih ve 29218 mükerrer sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 171' inci maddesi aynen aĢağıdaki gibidir: "Arazi ve arsalar hesabı, kamu idarelerinin her türlü arazi ve arsaları ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılır.” Diğer taraftan, 02/10/2006 tarih ve 26307 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelikte genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin mülkiyetinde, yönetiminde ve kullanımında bulunan taĢınmazların kaydı, numaralandırılması ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine iliĢkin usul ve esaslar ayrıntılı olarak düzenlenmiĢtir. Yönetmelik'in 5, 6 ve 7'inci maddelerinde taĢınmazların kayıt ve kontrol iĢlemleri, taĢınmaz kayıt ve kontrol iĢlemleriyle ilgili görev, yetki ve sorumluluklar ile kayıt Ģekilleri izah edilmiĢtir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Temel Kavramlar” baĢlıklı 5'inci maddesinde ise : “Genel yönetim muhasebesi, muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan ve aşağıda belirtilen kavramlara göre yürütülür: g) Tam açıklama: Mali tablolar, bu tablolardan yararlanacak olanların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır şekilde düzenlenir.” Denilmektedir. Buna göre, muhasebe kayıtlarının, tam açıklama ilkesine uygun olarak, Kurum hesap planında belirtilen uygun hesaplar/ekonomik kodlar kullanılmak suretiyle gerçekleĢtirilmesi gerekmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 Dolayısıyla, gerek Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği gerekse Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik'teki düzenlemeler çerçevesinde, taĢınmazlara yönelik envanter çalıĢmalarının tamamlanarak mali tablolara kaydedilmelerinin sağlanması gerekmektedir. Mali rapor ve tabloların kurumun mali durumuna iliĢkin gerçeği tam olarak yansıtabilmesinin de gereği budur. ÖSYM BaĢkanlığının 2015 yılına iliĢkin belgeler incelendiğinde, 09.06.2015 tarihinde imzalanan protokolde Yükseköğretim Kurulu BaĢkanlığı mülkiyetinden Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığına devredilmiĢ alanlara ait bilgiler Ģöyledir; a) Ankara\Bilkent (Ada\parsel no:26080\28) A1 blok 4240 m2 (4 kat) A2 blok 1550 m2 (5 kat) A3 blok 4018 m2 (5 kat) A4 blok 1875 m2 (4 kat) A5 blok 630 m2 (2 kat) A6 blok 1994 m2 (2 kat) b) Ek bina ( Ada/parsel no : 26080/28) 540 m2 (2 kat) c) (Ada/parsel no : 27592/5) 856,5 m2 (1 kat) (Ada/parsel no : 27593/5) 3000 m2 (4 adet) d) Ġstanbul-Üsküdar‟da (Ada/parsel no: 239/121) 1582 m2 arsa üzerinde 919 m2 olmak üzere 19.622,5 m2 „lik bir alan bulunduğu görülmektedir. Bunların toplam değerleri ve Faaliyet Raporunda kayıt altına alınan yüzölçümü değeri göz önüne alındığında mizanda yer alan 250 Arsa ve Araziler Hesabına iliĢkin kaydedilen 10.303.530,97 TL tutarındaki değerin fiili durumu yansıtmadığı tespit edilmiĢtir. Konunun uzmanlarının yer alacağı bir komisyon tarafından kuruma ait tüm binaların tek tek değerinin belirlenmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; BaĢkanlığımız, 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığının TeĢkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile idari ve mali özerkliğe sahip bir kuruluĢa dönüĢtürülmüĢtür. Kanunun GeçiĢ hükümleri baĢlıklı Geçici 1‟nci maddesi “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Yükseköğretim Kurulu Öğrenci Seçme ve YerleĢtirme
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim
Raporu
24
Merkezinin kullanımında bulunan taĢınırlar ile her türlü hak, borç ve yükümlülükler baĢkaca
bir iĢleme gerek kalmaksızın BaĢkanlığa devredilir. Tapuda Yükseköğretim Kurulu adına
kayıtlı olup Yükseköğretim Kurulu Öğrenci Seçme ve YerleĢtirme Merkezince fiilen
kullanılan taĢınmazlar tapuda BaĢkanlık adına resen tescil edilir. Hazineye ait olup
Yükseköğretim Kurulu Öğrenci Seçme ve YerleĢtirme Merkezine tahsis edilen taĢınmazlar ise
BaĢkanlığa tahsis edilmiĢ sayılır.” hükmünü getirmiĢtir.
SayıĢtay bulgusunda söz edilen;
a)
A-1 Blok 4240 m2
A-2 Blok 1550 m2
A-3 Blok 4018 m2
A-4 Blok 1875 m2
A-5 Blok 630 m2
A-6 Blok 1994 m2
b) Ek bina (Ada/parsel no:26080/28) 540 m2
c) (ada/paresl no: 27592/5) 856,5 m2
(Ada/parsel no:27593/5) 3000 m2
TaĢınmazların, Yükseköğretim Kurumuna tahsisli iken, ekte sunulan Yükseköğretim
Kurulu ve BaĢkanlığımız arasında düzenlenen protokolle 6114 sayılı Kanunun yukarıda söz
edilen Geçici 1‟inci maddesi gereğince BaĢkanlığımız adına tahsisi yapılmıĢ ve bu durum
Milli Emlak Müdürlüğüne bildirilmiĢtir.
Yukarıda belirtilen taĢınmazların değer tespit çalıĢmaları baĢlatılmıĢ olup
sonuçlandığında SayıĢtay BaĢkanlığının 16 nolu bulgularında belirtilen “03- Tahsisli
Kullanılan TaĢınmazlar” ayrıntı kodunda takip edilecektir.
d) Ġstanbul-Üsküdar‟da (Ada/parsel no: 239/121) 1582 m2 arsa üzerinde 919 m2
binanın Yükseköğretim Kurulu‟na tescilli iken, Yükseköğretim Kurulu ve BaĢkanlığımız
arasında düzenlenen protokolle, 6114 sayılı Kanunun yukarıda söz edilen Geçici 1‟inci
maddesi gereğince BaĢkanlığımız adına tesciline karar verilmiĢtir. Söz konusu binanın değer
tespiti ve ÖSYM adına tescilin yapılması için gerekli çalıĢmalar baĢlatılmıĢ olup
sonuçlandığında 250 Arsa ve Araziler hesabına gerçek değerleri yansıtılacaktır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim
Raporu
25
Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında ;"BaĢkanlığımız, 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve
YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığının TeĢkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile idari ve mali
özerkliğe sahip bir kuruluĢa dönüĢtürülmüĢtür. Kanunun GeçiĢ hükümleri baĢlıklı Geçici
1‟nci maddesi “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Yükseköğretim Kurulu Öğrenci Seçme
ve YerleĢtirme Merkezinin kullanımında bulunan taĢınırlar ile her türlü hak, borç ve
yükümlülükler baĢkaca bir iĢleme gerek kalmaksızın BaĢkanlığa devredilir. Tapuda
Yükseköğretim Kurulu adına kayıtlı olup Yükseköğretim Kurulu Öğrenci Seçme ve
YerleĢtirme Merkezince fiilen kullanılan taĢınmazlar tapuda BaĢkanlık adına resen tescil
edilir. Hazineye ait olup Yükseköğretim Kurulu Öğrenci Seçme ve YerleĢtirme Merkezine
tahsis edilen taĢınmazlar ise BaĢkanlığa tahsis edilmiĢ sayılır.” hükmünü getirmiĢtir.
SayıĢtay bulgusunda söz edilen;
a)
A-1 Blok 4240 m2
A-2 Blok 1550 m2
A-3 Blok 4018 m2
A-4 Blok 1875 m2
A-5 Blok 630 m2
A-6 Blok 1994 m2
b) Ek bina (Ada/parsel no:26080/28) 540 m2
c) (ada/paresl no: 27592/5) 856,5 m2
(Ada/parsel no:27593/5) 3000 m2
TaĢınmazların, Yükseköğretim Kurumuna tahsisli iken, ekte sunulan Yükseköğretim
Kurulu ve BaĢkanlığımız arasında düzenlenen protokolle 6114 sayılı Kanunun yukarıda söz
edilen Geçici 1‟inci maddesi gereğince BaĢkanlığımız adına tahsisi yapılmıĢ ve bu durum
Milli Emlak Müdürlüğüne bildirilmiĢtir.
Yukarıda belirtilen taĢınmazların değer tespit çalıĢmaları baĢlatılmıĢ olup
sonuçlandığında SayıĢtay BaĢkanlığının 16 nolu bulgularında belirtilen “03- Tahsisli
Kullanılan TaĢınmazlar” ayrıntı kodunda takip edilecektir.
d) Ġstanbul-Üsküdar‟da (Ada/parsel no: 239/121) 1582 m2 arsa üzerinde 919 m2
binanın Yükseköğretim Kurulu‟na tescilli iken, Yükseköğretim Kurulu ve BaĢkanlığımız
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26 arasında düzenlenen protokolle, 6114 sayılı Kanunun yukarıda söz edilen Geçici 1‟inci maddesi gereğince BaĢkanlığımız adına tesciline karar verilmiĢtir. Söz konusu binanın değer tespiti ve ÖSYM adına tescilin yapılması için gerekli çalıĢmalar baĢlatılmıĢ olup sonuçlandığında 250 Arsa ve Araziler hesabına gerçek değerleri yansıtılacaktır." demiĢ dolayısıyla kamu idaresi ile mutabakat sağlanmıĢtır. BULGU 2: Sınavlar için Gerekli ĠĢ, ĠĢlem ve Süreçlerin Yerine Getirilmesi Hizmetinin ÖSYM Personelince KarĢılanması Gerekirken Ġhale Yoluyla Satın Alınması. Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi (ÖSYM) BaĢkanlığınca, sınavların gerçekleĢtirebilmesi için gerekli iĢlemlerin yerine getirilmesine yönelik hizmetlerin her yıl bu konuda tekel konumunda olan Meteksan Matbaacılık ve Teknik San. Tic. A.ġ yükleniminde ihale yolu ile gerçekleĢtirildiği görülmüĢtür. 6114 sayılı “Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının Teşkilat, Görev ve Yetkileri Hakkında“ Kanunun “Kuruluş, Görev ve Yetkiler” baĢlıklı 3‟üncü maddesinde : “(2) Başkanlığın görev ve yetkileri şunlardır: a) Yükseköğretim Kurulu kararlarına veya ilgili mevzuat hükümlerine istinaden başta yükseköğretim kurumlarında ön lisans, lisans veya lisansüstü öğrenim görecek adayların puan sıralamasına göre tespiti veya yerleştirilmesi ile yükseköğretim kurumlarında atama veya yükselmelerde esas alınan sınavlar olmak üzere, ulusal ve uluslararası her türlü bilim, yetenek veya yabancı dil sınavları ile gerektiğinde yerleştirme işlemlerini yapmak.” Denilmektedir. Görüldüğü üzere yıllardır ihale yoluyla temin edilen hizmet iĢinin konusu aslında ÖSYM‟nin varlık sebebi ve asli görevidir. HakediĢ dosyaları üzerinden yaptığımız incelemede; söz konusu hizmet alım iĢinin “ÖSYM Sınav Hizmetlerine Yönelik Mal ve Hizmet Alımları Yönetmeliği‟ne “ göre Açık Ġhale Usulü ile ihale edilmekte olduğu fakat her yıl ihaleye tek bir firmanın teklif verdiği yani aynı firma tarafından yüklenildiği anlaĢılmıĢtır. Yapılmakta olan iĢin nitelik, büyüklük ve ileri teknoloji gerektirmesi bakımından aslında tek bir satıcısı olduğu kurum yetkilileri tarafından da ifade edilmektedir. Nitekim hizmet 20 yılı aĢkın süredir aynı firma tarafından gerçekleĢtirilmektedir. Bu durumun sorunlara neden olduğu düĢünülmektedir. ġöyle ki ;
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27 Ġlk sorun, ihtiyacın sürekli tek bir satıcı tarafından karĢılanmasıdır. Rekabet ilkesinin gerçekleĢtirilemediği bir ihalede, uygun Ģartlarla temin ve kaynakların verimli kullanılmasından da söz edilemez. Ġhtiyaçların uygun Ģartlarla ve zamanında karĢılanması, böylece kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir Ģekilde kullanılması ilkesinin mali mevzuat hükümleriyle de güvence altına alındığı ve bu ilkenin ihlalinin sorumluluk sebebi sayıldığı bilinmektedir. Ġkinci ve asıl sorun ise ÖSYM‟nin bu iĢi kendi personeli ve altyapısı ile yapamamasıdır. Zira iĢin, özel sektördeki bir firma tekelinde bulunması, herhangi bir nedenle bu firmanın ihaleye girmemesi durumunda ülke çapında sınav yapılamama riskini de beraberinde taĢımaktadır. Yıllardır tek firma (METEKSAN Matbaacılık ve Teknik Sanayi A.Ş) tarafından ihale yolu ile karĢılandığı anlaĢılan ve kurumun asli görevi olan böyle önemli bir kamu hizmeti için ÖSYM‟nin dıĢa bağımlı olmaktan kurtulması milli menfaatler açısından da önemlidir. Dolayısı ile sınavlarda gizlilik ve güvenliğin sağlanabilmesi, uzmanlık ve organizasyon gerekleri bakımından kurumun fiziki-teknolojik altyapıyı oluĢturup, nitelikli personeli yetiĢtirmesi ve bu hizmeti kendi kaynakları ile sağlayabilmesi gereklidir. Kamu idaresi cevabında; BaĢkanlığımız 03.03.2011 tarih ve 27863 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığının TeĢkilat ve Görevleri Hakkında Kanun‟un 3‟üncü maddesinin birinci fıkrasında; idari ve mali özerkliğe sahip, Yükseköğretim Kurulu ile ilgili, merkezi Ankara‟da bulunan özel bütçeli bir kuruluĢ olarak Kanun‟un 3'üncü maddesinin birinci fıkrasında düzenlenmiĢtir. Mezkur Kanun‟un 3'üncü maddesinin 2'inci maddesinde BaĢkanlığımızın görevleri sayılırken, 4'üncü maddesinde ise “BaĢkanlık, sınav, ölçme, değerlendirme ve yerleĢtirme hizmetlerini yerine getirirken ihtiyaç duyduğu aĢamalarda, soru hazırlama, donanım ve yazılım olarak bilgisayar ve iletiĢim altyapısı, baskı, paketleme, taĢıma, dağıtım, güvenlik ve iĢgücü hizmetleri satın alabilir. Sınav hizmetleriyle sınırlı kalmak üzere bu mal ve hizmetlerin temininde, BaĢkanlık ile BaĢkanlığın kuracağı veya iĢtirak edeceği Ģirketler tarafından gerçek kiĢiler, kamu tüzel kiĢileri veya özel hukuk tüzel kiĢilerinden alınan mal ve hizmetlerle ilgili olarak 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu Ġhale Kanunu hükümleri uygulanmaz. Söz konusu mal ve hizmetlerin teminine iliĢkin usul ve esaslar, Kamu Ġhale Kurumunun görüĢü alınarak
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim
Raporu
28
Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanacak yönetmelikle belirlenir.” hükmü
düzenlenmiĢtir.
Yukarıda değinilen Kanun maddesi gereği hazırlanan, 09 12 2011 tarih ve 28137 sayılı
Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren “Ölçme Seçme ve YerleĢtirme Merkezi
BaĢkanlığının Sınav Hizmetlerine Yönelik Mal ve Hizmet Alımları Yönetmeliği” nin Temel
Ġlkeler baĢlıklı 5‟nci maddesinin birinci fıkrası “Ġdare, Yönetmeliğe göre yapılacak ihalelerde;
saydamlığı, rekabeti, eĢit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, Ġdare
menfaatlerinin gözetilmesi ve korunmasını, ihtiyaçların uygun Ģartlarla ve zamanında
karĢılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. Ancak,
sınavlarda güvenlik veya gizlilik gerektiren ihtiyaçların karĢılanmasında; güvenlik veya
gizliliğin gerektirdiği hususlar da dikkate alınır.” düzenlemeleri yer almıĢtır.
Yukarıda belirtilen Kanun ve Yönetmelik maddelerine istinaden, BaĢkanlığımızın
sınav organizasyonlarına iliĢkin satın alma iĢlemleri, 4734 sayılı Kamu Ġhale Kanunu kapsamı
dıĢına alınmıĢ ve istisnai bazı durumlar getirilmiĢtir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve 4734 sayılı Kamu Ġhale
Kanunu‟nun temel ilkelerinde belirtildiği üzere, ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eĢit
muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, Ġdare menfaatlerinin gözetilmesi ve
korunmasını, ihtiyaçların uygun Ģartlarla ve zamanında karĢılanmasını ve kaynakların verimli
kullanılmasını sağlamakla, Ġdareler sorumlu tutulmuĢtur.
BaĢkanlığımız, Kanun‟un 3‟ üncü maddesinde belirtildiği üzere, baĢtaYükseköğretime
GeçiĢ Sınavı (YGS), Lisans YerleĢtirme Sınavı (LYS-1, LYS-2, LYS-3, LYS-4, LYS-5),
Kamu Personeli Seçme Sınavı Lisans (KPSS), Öğretmenlik Alan Bilgisi (ÖABT), Tıpta
Uzmanlık Eğitimi GiriĢ Sınavı (TUS), Yabacı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı (YDS),
Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi GiriĢ Sınavı (ALES), Dikey GeçiĢ Sınavı (DGS),
Kurum Sınavları, Jandarma Okulları Komutanlığı Jandarma Astsubay Temel Kursu GiriĢ
Sınavı (JANA), Türk Silahlı Kuvvetleri Askeri Liseler ile Bando Astsubay Hazırlama
Okulunda Öğrenim Görecek Öğrencileri Seçme Sınavı (ALS) olmak üzere yurt genelinde ve
bir kısmı da yurt dıĢında olmak üzere her yıl yaklaĢık 40 sınav yapmaktadır.
Söz konusu sınavlara yaklaĢık 11.000.000 aday girmekte ve 1.600.000 görevli bu
sınavlarda görev almaktadır. Yükseköğretime GeçiĢ Sınavı (YGS), Lisans YerleĢtirme Sınavı
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29 (LYS-1, LYS-2, LYS-3, LYS-4, LYS-5), Kamu Personeli Seçme Sınavı Lisans (KPSS), Öğretmenlik Alan Bilgisi (ÖABT), tıpta Uzmanlık eğitimi GiriĢ Sınavı (TUS) sınavları aday ve görevli kitlesinin büyük bir çoğunluğunu kapsayan sınavlardır. Takdir edilmedir ki bu sınavlar, hem kamuoyunda dikkatle takip edilen, hem de adaylar için hayati önem taĢıyan sınavlarıdır. 6114 sayılı Kanun ile BaĢkanlığımıza verilen görevler gereği, BaĢkanlığımız bu görevleri yerine getirirken Hak ve adalet ölçüsüne göre sınav yapan, bilimsel yöntemler ışığında ölçme ve değerlendirme çalışmalarını yürüten şeffaf bir kurum olmak gayesi ile adaylara sınavlarda sadece hak ettiğinin verilmesi, haksız kazanımların önüne geçilmesi için, her türlü güvenlik tedbirlerinin alınması için büyük bir özveri ile çalıĢmaktadır. Bu kapsamda; sınav yapılacak binalar, salonlar ve sınav evrakı taĢıyan araçlar sürekli olarak Merkezden izlenmekte ve kayıt altına alınmaktadır. Bir sınavın süreci; öncelikle sınav tarihlerinin belirlenerek, sınavın hangi alanlardan yapılacağı ve sınavın yapılacağı eğitim müfredatı, soru temini, sınavın yapılacağı yerlerin tespiti, aday baĢvurularının alınması, adayların sınav salonlarına atamalarının yapılması, sınav görevlilerinin temini ve sınavda görev alacakların salonlara atamalarının yapılması, ÖSYM‟nin gerçekleĢtirdiği sınavlarda her türlü iletiĢimden izole edilmiĢ bir ortamda, yaklaĢık 150-200 kiĢinin çalıĢtığı, gerektiğinde soruların hazırlanması ve denetlenmesi, sınav evrakının basımı, paketlenmesi ve nakil araçlarına yüklenmesi gibi süreçleri kapsayan, yirmi dört saat esasına göre yürütülen, yılda yaklaĢık 300 güne ulaĢan kapalı dönem uygulaması, sınavda ihtiyaç duyulan bütün baskı ve gereçlerin temini, Ģehirler arası nakil araçlarının temini ve güzergahlarının belirlenmesi, sınav evraklarının nakil araçlarına yüklenmesi ve sınav merkezlerine intikalinin sağlanması, sınav evraklarının sınav merkezlerinde sınav günü ve saatine kadar güvenlikli bir ortamda saklanması,
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30 sınav evraklarının sınav günü sınav yapılacak binalara dağıtılması için Ģehir içi nakil araçlarının temini ve sınav günü araçların sınav yapılacak binalara ulaĢtırılması, sınavın gerçekleĢtirilmesi ve sınav evraklarının Ankara‟ya sevkinin sağlanması, sınav evraklarının teslim alınması, açılması, ayrıĢtırılması, taranması, okunması, değerlendirilmesi, sınav sonuçlarının adaylara ve ilgili kamu kuruluĢlarına bildirilmesi gibi büyük bir organizasyonu kapsamaktadır. Görüleceği üzere gerçekleĢtirilen bütün sınavlarda aynı süreçlerin iĢletilmesi, büyük bir titizliği ve yoğun güvenlik tedbirlerinin alınmasını zorunlu kılmaktadır. BaĢkanlığımızın bu büyük organizasyonu kendi personeli ile gerçekleĢtirmesi mümkün değildir. Bu sebeple hizmet alımı yöntemi ile söz konusu süreçte yer alan iĢ ve iĢlemler ihale edilmek suretiyle temin edilmektedir. Bu süreçler içerisinde, her türlü iletiĢimden izole edilmiĢ bir ortamda, yaklaĢık 150-200 kiĢinin çalıĢtığı, gerektiğinde soruların hazırlanması ve denetlenmesi, sınav evrakının basımı, paketlenmesinin yapıldığı baskı tesisinin önemi artmaktadır. Bu tesisin hem çok güvenlikli olması, hem de Yükseköğretime GeçiĢ Sınavı, Lisans YerleĢtirme Sınavı veya Kamu Personeli Seçme Sınavı gibi baskı kapalı dönem süresinin çok uzun olduğu sınavlarda çalıĢan görevlilerin yaĢam standartlarını en iyi koĢullarda sağlaması gerekmektedir. BaĢkanlığımız, sınav organizasyonu süreçlerinin yerine getirilmesinde özellikle güvenlik baĢta olmak üzere, baskı tesisi ve yürütülen diğer iĢ ve iĢlem süreçlerinin en uygun ortamlarda yerine getirilmesi için Ģartlar belirlemekte ve tedarikçiden bu koĢulları sağlamasını istemektedir. BaĢkanlığımızca gerçekleĢtirilen ihaleler, hem yukarıda değinilen Ģartların yerine getirilmesi, hem de daha Ģeffaf ve rekabet ortamına uygun olması bakımından, Ölçme Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığının Sınav Hizmetlerine Yönelik Mal ve Hizmet Alımları Yönetmeliği kapsamında Açık Ġhale Usulü ile yapılmaktadır. Ġhaleye tek istekli katılması halinde ise, aynı yönetmeliğin 39‟uncu maddesi gereğince “açık eksiltme” yöntemi uygulanarak istekli ile pazarlık yapmak suretiyle ihale sonuçlandırılmaktadır. Sonuç olarak Kamu Ġdaresi cevabı bulgumuzda ifade edilen hususları karĢılamaktan yoksundur . Cevapta özetle ; "BaĢkanlığımızın bu büyük organizasyonu kendi personeli ile gerçekleştirmesi mümkün değildir" Ģeklinde bir değerlendirmede bulunulmuĢtur.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31 Oysa sözkonusu hizmetlerin, tek bir firma tarafından gerçekleĢtirilmesi, bu firmanın herhangi bir nedenle ihaleye girmemesi durumunda ülke çapında sınav yapılamama riskini doğurmaktadır. Kurumun asli görevi olan böyle önemli bir kamu hizmeti için ÖSYM‟nin dıĢa bağımlı olmaktan kurtulması gerektiği düĢünülmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim
Raporu
32
8. EKLER
Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları
2015 YILI FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GĠDERĠN TÜRÜ
2013 2014 2015
Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr
630 01 Personel Giderleri 132.967.147 60 231.941.756 32 171.773.982 33
630 02 Sos. Güv. Kurumlarına Devlet
Primi Gid. 1.526.883 44 1.781.728 39 1.862.374 97
630 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 102.581.707 10 175.996.170 13 140.635.814 17
630 05 Cari Transferler 1.146.508 49 1.053.697 09 305.515 95
630 12 Gelirlerin Ret ve Ġadesinden
Kaynaklanan Giderler 4.033 90 42 37
630 13 Amortisman Giderleri 281.762 80 373.526 80 1.917.555 18
630 14 Ġlk Madde ve Malzeme Gid. 723.751 34 2.319.446 67 1.130.969 81
630 20 Silinen Alacaklardan Kaynaklanan
Gid. 1.444 47 13.431 63 5.612 53
630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari
Giderler 36.382 50 3.168 00 70.100 00
630 99 Diğer Giderler 47.881 09 234.303 77 13.477 44
GĠDERLER TOPLAMI (B) 239.317.502 73 413.717.271 17 317.715.402 38
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GELĠRĠN TÜRÜ
2013 2014 2015
Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr
600 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 219.328.507 82 386.956.381 76 324.696.789 53
600 04 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Özel
Gel. 6.701 68 70.933 00
600 05 Diğer Gelirler 4.740.353 91 9.773.152 65 5.749.260 07
GELĠRLER TOPLAMI (A) 224.068.861 73 396.736.236 09 330.516.982 60
FAALĠYET SONUCU [A-B)] (+ / -) -15.248.641 00 -16.981.035 08 12.801.580 22
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim
Raporu
33
ÖLÇME SEÇME VE YERLEġTĠRME MERKEZĠ BAġKANLIĞI BĠLANÇO TABLOSU
Kurum Kodu: 40.1 Yıl: 2015
AKTĠF HESAPLAR (TL) PASĠF HESAPLAR (TL)
1 DÖNEN VARLIKLAR 16.384.729,29 3 KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 38.594.543,52
10 HAZIR DEĞERLER 4.493.723,80 32 FAALĠYET BORÇLARI 33.357.215,94
100 KASA HESABI 3.801,74 320 BÜTÇE EMANETLERĠ HESABI 33.357.215,94
102 BANKA HESABI 4.489.922,06 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 3.248.389,98
103 VERĠLEN ÇEKLER VE GÖNDERME
EMĠRLERĠ HESABI ( - ) 0,00
330 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR
HESABI 52.389,20
105 DÖVĠZ HESABI 0,00 333 EMANETLER HESABI 3.196.000,78
108 DĠĞER HAZIR DEĞERLER HESABI 0,00
36 ÖDENECEK DĠĞER
YÜKÜMLÜLÜKLER 1.988.937,60
109 BANKA KREDĠ KARTLARINDAN
ALACAKLAR HESABI 0,00
360 ÖDENECEK VERGĠ VE FONLAR
HESABI 1.988.937,60
14 DĠĞER ALACAKLAR 144.162,86
361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLĠK
KESĠNTĠLERĠ HESABI 0
140 KĠġĠLERDEN ALACAKLAR HESABI 144.162,86
362 FONLAR VEYA DĠĞER KAMU
ĠDARELERĠ ADINA YAPILAN TAHSĠLAT
HES 0
15 STOKLAR 813.937,05
39 DĠĞER KISA VADELĠ YABANCI
KAYNAKLAR HESABI 0
150 ĠLK MADDE VE MALZEME HESABI 813.937,05
391 HESAPLANAN KATMA DEĞER
VERGĠSĠ HESABI 0
16 ÖN ÖDEMELER 445.265,53 4 UZUN VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 0
160 Ġġ AVANS VE KREDĠLERĠ HESABI 0,00 43 DĠĞER BORÇLAR 0
161 PERSONEL AVANSLARI HESABI 0,00
430 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR
HESABI 0
162 BÜTÇE DIġI AVANS VE KREDĠLER
HESABI 445.265,53 5 ÖZ KAYNAKLAR 57.564.927,80
18 GELECEK AYLARA AĠT GĠDERLER
VE GELĠR TAHAKKUKLARI 39.821,92 50 NET DEĞER 214.224.089,26
181 GELĠR TAHAKKUKLARI HESABI 39.821,92 500 NET DEĞER HESABI 214.224.089,26
19 DĠĞER DÖNEN VARLIKLAR 10.447.818,13
58 GEÇMĠġ YILLAR OLUMSUZ
FAALĠYET SONUÇLARI -169.460.741,68
190 DEVREDEN KATMA DEĞER VERGĠSĠ
HESABI 10.447.818,13
580 GEÇMĠġ YILLAR OLUMSUZ
FAALĠYET SONUÇLARI HESABI ( - ) -169.460.741,68
191 ĠNDĠRĠLECEK KATMA DEĞER
VERGĠSĠ HESABI 0,00 59 DÖNEM FAALĠYET SONUÇLARI 12.801.580,22
2 DURAN VARLIKLAR 79.774.742,03
590 DÖNEM OLUMLU FAALĠYET SONUCU
HESABI 12.801.580,22
25 MADDĠ DURAN VARLIKLAR 72.853.273,76
591 DÖNEM OLUMLU FAALĠYET SONUCU
HESABI ( - ) 0,00
250 ARAZĠ VE ARSALAR HESABI 26.892.915,00
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim
Raporu
34
252 BĠNALAR HESABI 10.576.230,97
253 TESĠS, MAKĠNE VE CĠHAZLAR
HESABI 457.830,11
254 TAġITLAR HESABI 1.268.650,47
255 DEMĠRBAġLAR HESABI 41.409.131,34
257 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI
( - ) -9.236.934,13
258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR
HESABI 1.485.450,00
26 MADDĠ OLMAYAN DURAN
VARLIKLAR 6.921.468,27
260 HAKLAR HESABI 9.001.313,88
264 ÖZEL MALĠYETLER HESABI 838.544,39
268 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI
( - ) -2.918.390,00
28 GELECEK YILLARA AĠT GĠDERLER
VE GELĠR TAHAKKUKLARI 0,00
281 GELĠR TAHAKKUKLARI HESABI 0,00
29 DĠĞER DURAN VARLIKLAR 0,00
294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE
MADDĠ DURAN VARLIKLAR HESABI 96.448,06
299 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI
( - ) -96.448,06
AKTĠF TOPLAMI PASĠF TOPLAMI
NAZIM HESAPLAR NAZIM HESAPLAR
910 TEMĠNAT MEKTUPLARI HESABI 89.708.158,00
911 TEMĠNAT MEKTUPLARI EMANETLERĠ
HESABI 89.708.158,00
920 GĠDER TAAHHÜTLERĠ HESABI 7.794.779,92
921 GĠDER TAAHHÜTLERĠ KARġILIĞI
HESABI 7.794.779,92
948 BAġKA BĠRĠMLER ADINA ĠZLENEN
ALACAKLAR HESABI 25.943,57
949 BAġKA BĠRĠMLER ADINA ĠZLENEN
ALACAK EMANETLERĠ HESABI 25.943,57
TOPLAM TOPLAM
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 35 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
ÖLÇME, SEÇME VE YERLEġTĠRME MERKEZĠ BAġKANLIĞI 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
- ÖZET ........................................................................................................................................................... 36
- DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 37
- SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 38
- DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ....................................................... 38
- GENEL DEĞERLENDĠRME ................................................................................................................... 39
- DENETĠM BULGULARI .......................................................................................................................... 40
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 36
- ÖZET Bu rapor, Ölçme Seçme YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığının performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanun‟un 36‟ncı maddesi uyarınca, SayıĢtay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Kamu Ġdaresi Ölçme Seçme YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığının hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aĢağıdakiler denetlenmiĢtir: 2013-2017 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı, 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu ve Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. Ölçme Seçme YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığının 2015 yılı için Stratejik Planının mevcut olduğu ve mevzuatta belirtilen zamana uyularak hazırlandığı ancak sunum ve içerik itibariyle mevzuatta öngörülen bir takım hususlara uyulmadığı görülmüĢtür. Buna göre, stratejik planda bulunması gereken “kaynak tablosu” nun; ölçülemeyen hedefler için yer alması gereken göstergelerin ve temel unsurlar arasında bulunan stratejilerin planda yer almadığı tespit edilmiĢtir. Öte yandan bazı hedeflerin, amaçların tekrarı niteliğinde bulunduğu, spesifik bir alt amaç niteliği taĢımadığı, Stratejik Planda yer alan bazı hedeflerin amaçla ilgili olmadığı gözlenmiĢtir. Ölçme Seçme YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığının 2015 yılı için Performans Programının mevcut olduğu ve mevzuatta belirtilen zamana uyularak hazırlandığı ancak sunum ve içerik itibariyle mevzuatta öngörülen bir takım hususlara uyulmadığı görülmüĢtür. Performans Programında yer alması gereken tablolardan Faaliyetlerden Sorumlu Harcama Birimlerine iliĢkin Tablonun performans programında yer almadığı görülmüĢtür. Ayrica idare performans hedefi tablosu, Performans Programı Hazırlama Rehberine uygun olarak hazırlanmamıĢtır. Ayrıca Programda, sağlıklı ölçümler yapmayı engelleyecek düzeyde çok sayıda gösterge belirlendiği düĢünülmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim
Raporu
37
Ölçme Seçme YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığının 2015 yılı için Faaliyet Raporunun
mevcut olduğu ve mevzuatta belirtilen zamana uyularak hazırlanıp yayınlandığı ancak sunum
ve içerik itibariyle mevzuatta öngörülen bir takım hususlara uyulmadığı görülmüĢtür.
Bu itibarla; kurum Stratejik Planını, Performans Programını ve Faaliyet Raporunu
hazırlarken mevzuatta öngörülen Ģekil ve sunuma iliĢkin kriterler konusunda daha özenli
olmalıdır. Performans bilgisinin içeriği bağlamında ise; Performans Programının, Stratejik
Planın yıllık dilimler itibariyle uygulaması olduğunu gözönüne alarak performans hedeflerini
daha gerçekçi ve spesifik olarak belirlemelidir. Göstergeler, ölçüm yapmaya müsait olmalı ve
daha az sayıda ve anlaĢılır olarak belirlenmelidir. Hedefler, bir faaliyete iĢaret etmeden; çıktı
veya sonuca odaklı olmalıdır. Hedef-amaç bağlantısı iyi kurulmalı; amaca hizmet etmeyen
hedeflere yer verilmemelidir. KuĢkusuz performans yönetim sistemine iliĢkin bir takım
olumlu çabalar ve adımlar mevcuttur. Ancak kurumun performans yönetim sistemini
geliĢtirebilmesi ve ileri seviyeye taĢıması için üst yönetimin ve tüm birimlerin bu alanı daha
çok sahiplenmesi gerekmektedir.
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN
SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca
yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve Ġdare Faaliyet Raporlarının
hazırlanmasına iliĢkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmıĢ olan performans
bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtay‟a
sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve
iĢlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef,
gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan;
performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine iliĢkin sistemlerin amacına uygun
olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden; performans
bilgisinin dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve
sunulmasından sorumludur.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 38 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine iliĢkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları ve SayıĢtay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluĢturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu çerçevede,Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığının yayımladığı 2013- 2017 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 39 5. GENEL DEĞERLENDĠRME 2015 yılı performans denetimi kapsamında Ölçme Seçme YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığının yayımladığı 2013-2017 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiĢtir. Ölçme Seçme YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığının 2013-2017 dönemini kapsayan Stratejik Planını hazırladığı görülmüĢtür. Kurum Stratejik Planını mevzuatta belirtilen süreye uygun olarak hazırlamıĢ ve yayımlamıĢtır. Kurum “mevcudiyet” ve “zamanlılık” kriterini yerine getirmiĢtir. Ancak Stratejik Planın incelenmesi sonucunda; temel tablolardan bazılarının hazırlanmadığı, bazılarının Stratejik Planlama Klavuzunu uygun hazırlanmadığı tespit edilmiĢtir. Bu sebeplerden ötürü “sunum” kriterinin tam olarak yerine getirilmedği düĢünülmektedir. Kurum tarafından 2015 yılına iliĢkin Performans Programı hazırlanmıĢ ve yayımlanmıĢtır. Performans Programı içeriğine bakıldığında ise sunum kriterinin kısmen karĢılandığı gözlemlenmektedir. Performans Programı Hazırlama Rehberinde belirtilen faaliyetlerden sorumlu harcama birimleri tablosu hazırlanmamıĢtır. Stratejik Plan ile Performans Programı arasında uyumsuzluk mevcut olduğu; Stratejik Planda amaçların altında yer alan hedeflerin Perrformans Programında farklı numaralandırıldığı tespit edilmiĢ bunun ise faaliyetleri takibi zorlaĢtıracağı düĢünülmektedir. Kurum tarafından 2015 yılı Faaliyet Raporu hazırlanmıĢ ve mevzuatta belirtilen süreye uygun olarak yayımlanmıĢtır. Kurum tarafından hazırlanan Ġdare Faaliyet Raporu incelendiğinde kurumsal kabiliyet ve kapasitesinin değerlendirilmesi ile öneri ve tedbirlere iliĢkin herhangi bir açıklama yapılmadığı, Performans Programında performans hedefi 3.6‟nın performans göstergesi-1‟in gerçekleĢmesine yer verilmediği tespit edilmiĢtir. Bu sebeplerden ötürü sunum kriterinin kısmen yerine getirildiği düĢünülmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 40 6. DENETĠM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 1: Kamu Ġdareleri için Stratejik Planlama Klavuzuna göre Stratejik Planda Bulunması Gereken Temel Unsurlardan "Stratejilerin" Bulunmaması Stratejik Planlama Klavuzuna göre planda yer alması gereken temel unsurlar arasında sayılan “stratejiler” in Stratejik Planda bulunmadığı tespit edilmiĢtir. Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzuna göre Stratejiler, kuruluĢun amaç ve hedeflerine nasıl ulaĢılacağını gösteren kararlar bütünüdür. Etkili stratejiler olmaksızın amaç ve hedeflere ulaĢmak mümkün olmadığından Stratejiler, Stratejik Planda yer almalıdır. Ancak Kılavuza göre Planda yer alması gereken temel unsurlar arasında sayılan “stratejiler” kurumun Stratejik Planında bulunmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; Aynen “BaĢkanlığımızın 2013-2017 yıllarını kapsayan Stratejik Planı hazırlanmıĢ ve planda yer alan hedeflere ulaĢılması içi gayret gösterilmektedir. Ġdarenin gelecekte ne hedeflediğinin, hedeflediği noktalara ne ölçüde ulaĢtığının bir planı olan Stratejik Plan ve Performans programları, kamu kaynaklarının ilgili hedeflere tahsisi ve faaliyetlerin izlenmesi bakımından son derece önem taĢımaktadır. Bulguda değinilen Stratejik Planda Bulunması Gereken Temel Unsurlardan “Stratejilerin” bulunmaması BaĢkanlığımızın 2013-2017 yılını kapsayan stratejik planında öncelikle; Stratejik Amaç, Ġlgili hedefler Alt hedefler Performans göstergeleri BaĢlıklarında düzenlenmiĢtir. Stratejiler kuruluĢun amaç ve hedeflerine nasıl ulaĢılacağını gösteren kararlar bütünüdür. BaĢkanlığımızın ilgili hedeflerinin incelenmesinde görüleceği üzere “Stratejiler” tanımına uygun olarak alt hedeflerde belirlenmiĢ ve ayrıca “Stratejiler” baĢlığı kullanılmamıĢtır. Örneğin; Hedef 1.1 Ġnternet üzerinden tüm aday iĢlemlerini gerçekleĢtirilmesi H. 1.1.1 2013 yılı sonundan itibaren internet dıĢı müraacat alınmaması.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 41 Yukarıda değinildiği üzere BaĢkanlığımız SayıĢtay BaĢkanlığı Denetim bulgularını bir rehber niteliğinde görmektedir. BaĢkanlığımızca hazırlanan yeni Stratejik Plan‟da bu konulara riayet edilecektir." denilmiĢtir. Sonuç olarak Bulguda belirtilen hususların yerine getirilip getirilmediği 2016 yılı denetiminde izlenecektir. BULGU 2: Stratejik Planda Yer Alan ve Ölçülemeyen Hedefler için Ölçüm Kriterlerine (göstergelere) Yer Verilmemesi Stratejik Planda bulunan ve ölçülemeyen hedefler için göstergelerin belirlenmediği tespit edilmiĢtir. Kamu Ġdarelerinde Stratejik Planlamaya ĠliĢkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 17‟inci maddesinde: “performans göstergeleri stratejik planlarda yer alır. Performans göstergelerinin tespitine ve değerlendirilmesine ilişkin usul ve esaslar müsteşarlık ile maliye bakanlığı tarafından birlikte belirlenir. kamu idareleri, performans göstergelerini bu usul ve esaslar çerçevesinde oluşturur.” denilmektedir. Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama kılavuzunda ise hedeflerin ölçülebilir olarak açıkça ifade edilemediği durumlarda Stratejik Planda hedefe yönelik performans göstergelerine yer verilmesinin gerekli olduğu belirtilmiĢtir. Bu itibarla, gerçekleĢen sonuçların önceden belirlenen hedefe ne ölçüde ulaĢıldığının ortaya konulmasında kullanılan miktar, zaman, kalite veya maliyet cinsinden ifade edilen performans göstergelerine ölçülebilirliğin sağlanması bakımından Stratejik Planda yer verilmelidir. Ancak planda hedeflerin ölçülebilir olarak açıkça ifade edilemediği durumlara iliĢkin olarak Stratejik Planda hedeflere yönelik performans göstergelerine yer verilmediği görülmüĢtür. Kamu idaresi cevabında; Aynen “Denetim Bulgularında ölçülemeyen hedefler için göstergelerin belirlenmediği tespit edilen bulguya iliĢkin; BaĢkanlığımız yılda yaklaĢık 40 sınav yapmakta ve sınavlara, ölçmeye, seçmeye ve yerleĢtirmeye iliĢkin yaklaĢık 10.000.000‟nun üzerinde aday baĢvurmaktadır. Bu adayların büyük bir kısmı Türkiye‟de, bir kısmı yurtdıĢında, bir kısmı cezaevinde olmak üzere sınavlara baĢvurmaktadır. Bu sınavlarda aday kitlesi baĢvurunun gerçekleĢtiği anda netlik kazanmakta ve BaĢkanlığımız netleĢen aday sayıları üzerinden adayların sınava gireceği yerlerin tespitini
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 42 yapmakta, sınavda görevlendirilecek görevlilerini belirleyerek sınav salonlarında görevlendirmektedir. Sınav süreci her ne kadar ÖSYM BaĢkanlığı tarafından gerçekleĢtirilse de süreç içerisinde, BaĢbakanlık, Yükseköğretim Kurulu, Milli Eğitim Bakanlığı, Adalet Bakanlığı, ĠçiĢleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, DıĢiĢleri Bakanlığı ve sınav yapılan diğer kamu kurum ve kuruluĢları da karar süreçlerine dahil olmaktadır. Bu sebeple bazı hedeflere iliĢkin gösterge ölçütleri “uygulamada görülecektir” ifadesi ile bırakılmıĢtır. ġöyle ki; 1- Aday Odaklılık kapsamında “2013 yılı sonuna kadar internet dıĢı müracaat alınmaması” hedefine iliĢkin gösterge, uygulamaya bırakılmıĢtır. Zira yukarıda bahsedildiği gibi aday kitlesinin büyük bir kısmı ülkemiz içinde internet üzerinden sınava baĢvurularını yapabilmektedir. Ancak, ceza evlerinde bulunan adaylar baĢvurularını belgelerini mektup ile BaĢkanlığımıza ulaĢtırmak suretiyle yapılabilmekte idi. YurtdıĢından baĢvuru yapmak isteyen adaylar da yine mektup ile belgelerini BaĢkanlığımıza göndermek suretiyle yapabilmekte idiler ancak, mektupların BaĢkanlığımıza geç gelmesi veya kaybolması gibi sorunları beraberinde getirdi. BaĢkanlığımızın hedefi bütün adayların baĢvurularının internet üzerinden yapılmasını sağlamaktır. Bu sayede kısa bir süre içinde baĢvuruların kesinleĢmesi ve hatalı baĢvuru iĢlemlerinin engellenmesi sağlanmıĢ olacaktır. Bu hedefi plana koymamız, ilgili kurumları bu konuda karar vermeye zorlamamız açısından önemli olmuĢtur. 2015 yılında ceza evlerine baĢvuru sistemine iliĢkin altyapı oluĢturulmuĢtur. Ceza evleri Ģu anda BaĢvuru merkezi olarak görev yapmakta ve tutuklu veya hükümlülerin baĢvuruları ceza evinden yapılabilmektedir. YurtdıĢı baĢvurularına iliĢkin ise Mayıs 2015 tarihinden sonra yapılan sınavlarda mektupla baĢvuru uygulamasına son verilmiĢtir. 2- Aday Odaklılık kapsamında “2014 yılına kadar, sınav yapılan tüm bina giriĢlerinin ve salonlarının kamera ile kayıt altına alınması” hedefi belirlenmiĢ ve göstergesinin uygulamada görüleceği belirtilmiĢtir. BaĢkanlığımız sınav organizasyonlarında kamera uygulaması ile büyük bir güvenlik uygulaması baĢlatmıĢtır. Hedefimiz tüm bina ve salonlarını kapsamıĢ olsa da takdir edilir ki söz konusu uygulama büyük bir yatırımı gerektirmektedir. Zira Yükseköğretime GeçiĢ Sınavında (YGS) yaklaĢık 2 000 000 üzerinde aday sınava girmekte, bu sınavlar yaklaĢık 6 900 bina ve 109 300 salonda
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim
Raporu
43
gerçekleĢtirilmektedir. Görüleceği üzere büyük bir yatırımı gerektirmekte olan kamera
uygulamasının tüm sınavları kapsayacak Ģekilde yaygınlaĢtırılması zaman almaktadır.
Halen yaklaĢık 57 000 adet kamera uygulamaya alınabilmiĢ ve bu sayının çoğaltılması
devam etmektedir.
3- YetkilendirilmiĢ ĠĢ Gücü ve Değer Üreten Birikim kapsamında “2013 yılı sonuna
kadar, iĢ analizlerinin yapılması, iĢin gerektirdiği niteliklerin tespit edilmesi ve buna
bağlı olarak kiĢilik envanteri verilerinin toplanması yöntemi ile doğru iĢe doğru kiĢinin
atanması. Bu kapsamda mevcut personelin eğitilmesi, kariyer geliĢimleri için ilgili
kurum ve kuruluĢlarla 2013 yılı sonuna kadar gerekli protokollerin imzalanması.”
hedefine iliĢkin eğitime katılan personel sayısının uygulamada görüleceği ifade
edilmiĢtir. BaĢkanlığımızın 2011 yılında yürürlüğe giren 6114 Sayılı Kanun ile yasal
alt yapısı oluĢturulmuĢ ve yeni kadrolar ihdas edilerek yeni personel istihdam
edilmiĢtir. Söz konusu personelin eğitilmesi ve uygun iĢe yerleĢtirilmesi kapsamında
tüm personele eğitim verilmesi düĢünüldüğünden performans göstergesine bir ölçüt
belirlenmemiĢtir..
4- Elektronik ĠĢlevsellik ve Kurumsal Yetkinlik kapsamında “2013 yılı sonuna kadar
sınavların oluĢturulmasında soruların soru havuzundan çekilerek kullanılmaya
baĢlanması” hedefine iliĢkin soru havuzundan çekilen soru sayısının uygulamada
görüleceği belirtilmiĢtir. BaĢkanlığımız 2011 yılından bu yana nitelikli soru havuzu
oluĢturma gayreti içerisinde baĢta Ankara‟da olmak üzere Türkiye‟nin farklı
bölgelerinde çalıĢtaylar düzenlemek suretiyle farklı öğretim görevlileri bir araya
getirilerek nitelikli sorular üretmektedir. Merkezde toplanan bu sorular büyük bir
titizlikle incelenmekte madde analizleri yapılmakta ve test tekniğine uygun hale
getirilmektedir. Sorular toplanırken aynı zamanda gerçekleĢtirilen sınavlarda bu
sorular tüketildiği için soru havuzunun oluĢturulması hayli zaman almaktadır.
Kurumsal olarak hedefimiz, el değmeden güvenli bir alt yapı ile soru havuzundan soru
çekerek bir testi oluĢturmaktır. Bu yeterli sayıda nitelikli sorunun oluĢması ile
mümkün olacaktır. Her ne kadar çok sayıda öğretim görevlisi ile çalıĢmalar yapılsa da,
nitelikli soru hazırlamanın uzun bir süreç aldığı dikkate alınarak ilgili hedefe ölçüt
konulmasından kaçınılmıĢtır. Ancak, ölçüt olmasa dahi hedefimiz, ÖSYM‟nin hem e-
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim
Raporu
44
sınav projesi kapsamında, hem de test usulü sınavlarda, güvenli ve el değmeden soru
havuzundan soru çekilerek testin hazırlanmasıdır.
5- Adaylar, Görevliler ve Toplum ile Etkin ĠletiĢim “2013 yılı YGS öncesine kadar,
ÖSYM aday el rehberinin oluĢturulması, sınav baĢvuruları ve ÖSYM ile yapılacak
yazıĢmalarda izlenecek yolun Ģekilsel olarak gösterilmesi ve okullar vasıtasıyla YGS
öncesi adaylara dağıtılması” hedefine iliĢkin, ÖSYM aday el rehberi ulaĢtırılan aday
sayısının uygulamada görüleceği ifade edilmiĢtir. Adaylara gönderilmesi hedeflenen
aday el rehberinin amacı, sınava ilk defa girecek son sınıfta okuyan adayları, baĢvuru
ve sınav hakkında bilgilendirmek ve hatalı iĢlem yapılmasını engellemektir. Aday
sayısı her sınav için farklı olduğundan uygulamada görüleceği değerlendirilmiĢtir.
Yukarıda açıklandığı üzere Stratejik Planın hazırlanması, Performans Programının
hazırlanması gibi uygulamaların belirli ölçütlerinin olması, uygulamalarda birliğin sağlanması
açısından doğru bir yaklaĢımdır. Stratejik planda yer alan ve yukarıda anlatılan gerekçelerle
ölçüt konmayan hedeflerin ana gayesi, sınavlar konusunda adayların eksiklik ve hatalarını
asgari düzeye çekmek ve bu yolla kurumsal fayda temin etmektir. BaĢkanlığımızca hazırlanan
yeni Stratejik Plan‟da bulguya iliĢkin konulara riayet edilecektir." denilmiĢtir.
Sonuç olarak Bulgu konusu husus ile alakalı idare ile mutabakata varılmıĢtır. Bulguda
belirtilen hususların yerine getirilip getirilmediği 2016 yılı denetiminde izlenecektir.
BULGU 3: Stratejik Planlama Kılavuzunda Öngörülen ġekilde Kaynak
Tablosunun Hazırlanmaması
Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Klavuzunda öngörülen "Kaynak Tablosunun"
kurum stratejik planında hazırlanmadığı tespit edilmiĢtir.
Söz konusu Kılavuza göre hedeflerin maliyet tahmini toplamından her bir amacın
tahmini maliyetine, amaç maliyetleri toplamından ise stratejik planın o yılki tahmini
maliyetine ulaĢılacaktır. BeĢ yıllık toplam ise planın toplam tahmini maliyetini verecektir.
Maliyet tablosunda gösterilen toplam maliyetlerin yıllar itibariyle hangi kaynaklardan elde
edileceği ise kaynak tablosunda gösterilmelidir. Kurum, her bir stratejik hedef için öngördüğü
kaynak ihtiyacını belirlemeli ve hedeflere ait toplam kaynak ihtiyacını ortaya koymalıdır.
Ancak bu unsura Stratejik Planda yer verilmemiĢtir
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim
Raporu
45
Kamu idaresi cevabında; Aynen "BaĢkanlığımızın 2013-2017 yıllarını kapsayan
stratejik planı sayfa 48‟de Maliyet Tablosuna yer verilmiĢtir. Bulguda söz edilen “Kaynak
Tablosu” ÖSYM giderlerinin tamamı adaylardan toplanan baĢvuru ücretlerinden
kaynaklandığı, baĢkaca bir geliri olmadığı için bu tabloya yer verilmemiĢtir. BaĢkanlığımızca
hazırlanan yeni Stratejik Plan‟da bulguya iliĢkin konulara riayet edilecektir." denilmiĢtir.
Sonuç olarak Bulgu konusu husus ile alakalı idare ile mutabakata varılmıĢtır. Bulguda
belirtilen hususların yerine getirilip getirilmediği 2016 yılı denetiminde izlenecektir.
B. Performans Programının Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular
BULGU 4: Faaliyet Maliyet Tablosunun Altında Açıklamalar Kısmının Yer
Almaması
Performans Programı Hazırlama Rehberinde öngörülen kurum tarafından hazırlanacak
Performans Programının bir unsuru olan faaliyet maliyet tablosunun altında açıklamalar
kısmının yer almadığı tespit edilmiĢtir.
Performans Programı Hazırlama Rehberinde, “Faaliyet maliyetleri tablosu performans
programı hazırlık çalışmalarında üst yönetici ve harcama yetkilileri tarafından belirlenen her
bir faaliyet için sorumlu birimler tarafından ayrı ayrı doldurulacaktır. Aynı faaliyetten
sorumlu birden fazla harcama birimi olması halinde her harcama birimince bu tablo ayrı ayrı
doldurulacak olup mali hizmetler birimlerince bu tablolar konsolide edilerek tek bir tablo
haline getirilecektir.
Açıklamalar bölümünde ilgili faaliyetin kapsamı, gerekçesi ve önemine ilişkin bilgiler
ile faaliyet maliyetinin hesaplanmasına ilişkin hususlara yer verilecektir.” denilmektedir.
Performans Programında yer alan faaliyet maliyetleri tablosunun altında Rehbere
uygun olarak açıklamalara yer verilmemiĢtir.
Kamu idaresi cevabında; Aynen "BaĢkanlığımızın 2016 Yılı Performans
Programında Ġdare Performans Hedefi Tablosunda yer alan tablo 6‟da açıklamalar kısmı
doldurulmuĢtur. Bulguda da değinildiği üzere 2015 yılı Performans Programında tablo 6‟da
açıklamalara yer verilmemiĢtir. BaĢkanlığımızca hazırlanacak yeni performans programında
bulguya iliĢkin konulara riayet edilecektir." denilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 46 Sonuç olarak Bulgu konusu hususla alakalı idare ile mutabakata varılmıĢtır. Bulguda belirtilen hususların yerine getirilip getirilmediği 2016 yılı denetiminde izlenecektir. BULGU 5: Performans Göstergelerinin Performans Programı Hazırlama Rehberinde Yapılan Tanıma Uygun Olarak Belirlenmemesi Performans göstergelerinin performans Programı Hazırlama Rehberinde yapılan tanıma uygun olarak belirlenmediği tespit edilmiĢtir. Rehberde performans göstergeleri “Kamu idarelerince performans hedeflerine ulaşılıp ulaşılmadığını ya da ne kadar ulaşıldığını ölçmek, izlemek ve değerlendirmek için kullanılan ve sayısal olarak ifade edilen araçlardır.” Ģeklinde tanımlanıĢtır. Ancak kurum bazı performans göstergelerine iliĢkin olarak miktar, adet, sayı belirlememiĢtir ve uygulamada görüleceğini belirtmiĢtir. Ancak bu performans hedeflerine ne kadar ulaĢılıp ulaĢılmadığını ölçme imkânı vermemektedir. Örnek tablo aĢağıdadır. AMAÇ HEDEF GÖSTERGE MĠKTAR, ADET, SAYI Amaç 1- Aday Odaklılık P.Hedef . 4 Sınavların standardizasyonunun sağlanması standardize edilmesi Gösterge-2 Kural dıĢı davranan adaylardan sınavı geçersiz sayılan aday sayısı BelirlenmemiĢ. Amaç 5- Adaylar, Görevliler ve Toplum Ġle Etkin ĠletiĢim P.Hedef . 5.1 Aday bilgilendirme ve eğitim yönetim sisteminin kurulması Gösterge-2 Çağrı Merkezini arayan aday sayısı BelirlenmemiĢ. Amaç 5- Adaylar, Görevliler ve Toplum Ġle Etkin ĠletiĢim P.Hedef . 5.2 Toplum ile iliĢkiler ve organizasyonel yapısının oluĢturulması Gösterge-1 PaydaĢlar ile yapılan toplantı sayısı Gösterge-2 Aday ve görevlilere bilgilendirme mesajlarının gönderilme sayısı BelirlenmemiĢ.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim
Raporu
47
Kamu idaresi cevabında; Aynen "Stratejik Plana paralel olarak hazırlanan ilgili yılın
performans programında bazı göstergelerde ölçüt kullanılmamıĢ uygulanan faaliyetin
etkilerinin izlenmesi için uygulamada görüleceği ifade edilmiĢtir.
Örneğin; Amaç 1‟de yer alan Aday Odaklılık-Sınavların standardizasyonunun
sağlanması standardize edilmesi- bu kapsamda sınav salonlarına saate entegre kamera
uygulanması ile hem görevlilerin sınav kurallarını usule uygun yapmaları, hem de sınav
kurallarına uygun davranmayan adayların tespiti yapılarak gereğinin yapılması amaçlanmıĢtır.
Bu hedefte ölçüme iliĢkin bir sayı belirtmenin mümkün olmaması nedeniyle uygulamada
görüleceği ifade edilmiĢtir. Bu uygulama ciddi anlamda kurumsal bir fayda sağlamıĢtır.
BaĢkalığımızca hazırlanacak yeni performans programında bulguya iliĢkin konulara riayet
edilecektir." denilmiĢtir.
Sonuç olarak Bulguda belirtilen hususların yerine getirilip getirilmediği 2016 yılı
denetiminde izlenecektir.
BULGU 6: Performans Programı Hazırlama Rehberinde Belirtilen Tablolardan
Bir Tanesinin Hazırlanmaması
Performans Programı Hazırlama Rehberinde belirtilen faaliyetlerden sorumlu harcama
birimleri tablosunun ( Tablo-5 ) hazırlanmadığı tespit edilmiĢtir.
Söz konusu rehbere göre belirtilen 5 adet tablodan 4 tanesi hazırlanmıĢ 1 tanesi
hazırlanmamıĢtır. Performans programı hazırlama rehberine göre; idare performans hedefi
tablosu, faaliyet maliyetleri tablosu, idare performans tablosu, toplam kaynak ihtiyacı tablosu,
faaliyetlerden sorumlu harcama birimlerine iliĢkin tablo hazırlanmalıdır. Ġdare performans
tablosu olmasına rağmen performans programı hazırlama rehberindeki formata uygun olarak
hazırlanmamıĢtır. Faaliyetlerden sorumlu harcama birimleri tablosu Tablo 5 ise
hazırlanmamıĢtır.
Kamu idaresi cevabında; Aynen "Bulguda yer alan hedeflere iliĢkin Performans
Programı Faaliyet Maliyetleri Tablosunda her hedef ve faaliyete iliĢkin sorumlu birimler
yazıldığı için sorumlu birimlerin ayrıca yer aldığı tablo 5 hazırlanmamıĢtır. BaĢkalığımızca
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim
Raporu
48
hazırlanacak yeni performans programında bulguya iliĢkin konulara riayet edilecektir."
denilmiĢtir.
Sonuç olarak Faaliyetlerden sorumlu harcama birimleri tablosunun hazırlanması
Performans Programı Hazırlama Rehberinin bir gereği olup, ayrıca ilgili amaç ve hedeflerin
takibini kolaylaĢtırmak için ise bir zorunluluktur.
Bulguda belirtilen hususların yerine getirilip getirilmediği 2016 yılı denetiminde
izlenecektir.
BULGU 7: Stratejik Planda Ġlgili Hedef için Belirlenen Gösterge ile Performans
Programında ilgili Hedef için Belirlenen Göstergenin Farklı Olması
Stratejik Planda ilgili hedef için belirlenen gösterge ile Performans Programında ilgili
hedef için öngörülen göstergenin farklı olduğu tespit edilmiĢtir.
Stratejik Planda ilgili performans hedefleri için belirlenen performans göstergeleri ile
aynı hedefler için Performans Programında belirlenen performans göstergelerinin farklı
olması buna bağlı olarak stratejik plan ile performans programı arasında uyumsuzluğun ortaya
çıkmıĢtır. AĢağıda yer alan örnek tablo bu uyumsuzluğu ortaya koymaktadır.
AMAÇ PERFORMANS
HEDEFĠ
PERFORMANS
GÖSTERGESĠ
STRATEJĠK
PLANDA
BELĠRLENEN
GÖSTERGE
(2015)
PERFORMANS
PROGRAMIND
A
BELĠRLENEN
GÖSTERGE
(2015)
AMAÇ-1
Aday odaklılık
P.Hedef -3
Adaylar üzerinden sınav
güvenliği baskısının
kaldırılması için teknolojik
çözümlerin üretilmesi
Elektronik sınav
kapsamında oluĢturulan
binalarda adayların
emanetlerini
bırakabilecekleri ve
tuvalet ihtiyaçlarını
giderebilecekleri bina
sayısı
10 ADET 2 ADET
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim
Raporu
49
AMAÇ-2
YetkelendirilmiĢ ĠĢ
Gücü ve Değer
Üreten Birikim
P.Hedef . 2.2
Ölçme, seçme ve
yerleĢtirme konusunda
çalıĢtaylar oluĢturmak
uluslararası bilimsel
çalıĢmalara katılmak
Her yıl yurt dıĢına
ölçme, seçme,
yerleĢtirme konularında
en az 1 adet ziyaret
programının
tasarlanması
2 ADET 1 ADET
AMAÇ-3
Elektronik
ĠĢlevsellik ve
Kurumsal
Yetkinlik
P.Hedef . 3.6
Elektronik Sınav Sisteminin
OluĢturulması
Kriptolu elektronik sınav
sayısı
20 ADET 15 ADET
Kamu idaresi cevabında; Aynen “Stratejik Plan ve Performans Programının
karĢılaĢtırıldığında belirlenen göstergelerde farklılıklar bulunmaktadır. BaĢkanlığımızın 2013-
2017 yılı Stratejik Planı hazırlanırken,
1- Amaç 1.3.1- Elektronik sınav kapsamında oluĢturulan binalarda adayların emanetlerini
bırakabilecekleri ve tuvalet ihtiyaçlarını giderebilecekleri bina sayısı 10 adet olarak
belirlenmiĢ ancak fiili olarak bunun mümkün olamayacağı anlaĢılınca performans
programında gerçekçi yaklaĢımla 2 bina olarak değerlendirilmiĢtir.
2- Amaç 2.2.2- Her yıl yurt dıĢına ölçme, seçme, yerleĢtirme konularında en az 1 adet
ziyaret programının tasarlanması 2 adet olarak belirlenmiĢ, ancak performans
programında metin içerisinde geçen en az bir adet ziyaret programı dikkate alınarak 1
adet olarak ifade edilmiĢtir.
BaĢkalığımızca hazırlanacak yeni stratejik plan ve performans programında bulguya iliĢkin
konulara riayet edilecektir.” denilmiĢtir.
Sonuç olarak Bulguda belirtilen hususların yerine getirilip getirilmediği 2016 yılı
denetiminde izlenecektir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 50 C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 8: Ġdare Faaliyet Raporunda Yönetmelikte Öngörülen Hususlardan Bazılarının Yer Almaması Ġdare Faaliyet Raporunda kurumsal kabiliyet ve kapasitesinin değerlendirilmesi ile öneri ve tedbirlere iliĢkin herhangi bir açıklama yapılmadığı tespit edilmiĢtir. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin “Birim ve idare faaliyet raporlarının Ģekli” baĢlıklı 19‟uncu maddesinin birinci fıkrasında “ Birim ve idare faaliyet raporları, Ek-1’de yer alan şekle uygun olarak hazırlanır. Birim faaliyet raporlarında sadece harcama birimine ilişkin bilgilere yer verilir. Birim faaliyet raporlarında birim yöneticisinin; idare faaliyet raporlarında ise ilgili bakan ve üst yöneticinin sunuş metni yer alır.” denilmektedir. Yönetmeliğin EK-1 „idare faaliyet ve birim faaliyet raporlarının Ģekli‟ kısmının IV ve V. alt baĢlıklarında kurumsal kabiliyet ve kapasitenin değerlendirilmesi ile öneri ve tedbirler hususları yer almaktadır. Ancak idare tarafından hazırlanan Faaliyet Raporu incelendiğinde bu hususlara yer verilmediği görülmektedir. Kamu idaresi cevabında; Aynen “BaĢkanlığımızca hem mali hem de performans programına yönelik hazırlanan Faaliyet Raporuna iliĢkin öneri ve tedbirler kısımlarına ayrıca yer verilecektir.” denilmiĢtir. Sonuç olarak Bulguda belirtilen hususların yerine getirilip getirilmediği 2016 yılı denetiminde izlenecektir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 51 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr