2015 - MERSİN ÜNİVERSİTESİ.pdf

MERSĠN ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2016

ĠÇERĠK MERSĠN ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 MERSĠN ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 27

MERSĠN ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 2
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 3
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 3
5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 5
6. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 10
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 11
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 21

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Mersin Üniversitesi, bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kiĢiliğine sahip, özel bütçeli bir kuruluĢtur. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanır. Uygulama sonuçları ve muhasebe iĢlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre Maliye Bakanlığının Say2000i saymanlık otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir. Bu bağlamda anılan Yönetmeliğin 538 ve 539’uncu maddelerinde sayılan ve üniversite tarafından düzenlenen mali tablolardan; 2015 yılı bütçe uygulama sonuçları ile faaliyet sonuçlarına iliĢkin özet bilgiler aĢağıda gösterilmiĢtir. Tablo 1: 2015 Yılı Bütçe Giderleri GerçekleĢmeleri (TL) AÇIKLAMA BaĢlangıç Ödeneği Eklenen Ödenek DüĢülen Ödenek Toplam Ödenek Toplam Harcanan Bütçe GerçekleĢme Oranı (%) BÜTÇE GĠDERLERĠ TOPLAMI 229.673.000,00 39.672.518,13 2.174.410,00 267.171.108,13 229.112.261,61 86 Tablo 2: 2015 Yılı Bütçe Gelirleri GerçekleĢmeleri (TL) AÇIKLAMA Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gelir Toplamı Bütçe GerçekleĢme Oranı (%) BÜTÇE GELĠRLERĠ TOPLAMI 229.673.000,00 243.636.956,88 106 Tablo 3: 2015 Yılı Faaliyet Sonuçları (TL) AÇIKLAMA Faaliyet Gelirleri Faaliyet Giderleri Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu FAALĠYET SONUÇLARI 264.256.238,67 232.339.030,58 31.917.208,09

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. BirleĢtirilmiĢ veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kağıtlar sayım tutanağı, TaĢınır kesin hesap cetveli ile taĢınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri. Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu, Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: TaĢınır ĠĢlemlerinin Mevzuatına Uygun Yapılmaması TaĢınır iĢlemlerine iliĢkin olarak kayıtlar, harcama birimleri ve ambarlarda yapılan incelemeler sonucunda TaĢınır Mal Yönetmeliği hükümlerine aykırı uygulamaların yapıldığı tespit edilmiĢtir. TaĢınır Mal Yönetmeliğinin “Sorumluluk” baĢlıklı 5’inci maddesinde; Harcama yetkililerinin taĢınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının taĢınır mal yönetmeliğinde belirtilen esas ve usullere göre saydam ve eriĢilebilir Ģekilde tutulmasını sağlamaktan ve taĢınır yönetim hesabını ilgili mercilere göndermekten sorumlu olduğu ifade edilmiĢtir. TaĢınır Mal Yönetmeliğinin “TaĢınır kayıt ve kontrol yetkilileri” baĢlıklı 6’ncı maddesinde de taĢınır kayıt ve kontrol yetkililerinin görev ve sorumlulukları ayrıntılı Ģekilde izah edilmiĢtir. Mevzuatta belirtildiği üzere harcama yetkilileri ve taĢınır kayıt ve kontrol yetkilileri taĢınır iĢlemlerinin gerçekleĢtirilmesi ve yürütülmesinde ortak sorumludurlar. TaĢınır Mal Yönetmeliğinin 36’ncı maddesinde giriĢ kaydı yapılan dayanıklı taĢınırlara, taĢınır kayıt ve kontrol yetkilisi tarafından bir sicil numarası verilmesi gerektiği, Yönetmeliğin 10’uncu maddesinin (ç) bendinde dayanıklı taĢınır listesinin düzenlenmesi ve listenin bir nüshasının taĢınırın bulunduğu yerde asılı bulundurulması gerektiği, Yönetmeliğin 30’uncu maddesinde kullanılan tüketim malzemesi çıkıĢlarının en geç üç ay içinde yapılması gerektiği, 38’inci maddesinde mali yılbaĢından önce SayıĢtay’a gönderilen harcama birimi ve ambar listesinin mali yılbaĢından önce değiĢiklik olması halinde ise bir ay içinde bildirilmesi gerektiği, 32’nci maddesinde ise kamu idarelerine ait taĢınırların, taĢınır kayıt kontrol yetkililerinin görevlerinden ayrılmalarında, yıl sonlarında ve harcama yetkilisinin gerekli gördüğü durum ve zamanlarda sayım kurulu tarafından sayımın yapılması gerektiği açıkça izah edilmiĢtir. TaĢınır iĢlemlerine ait kayıtlar, harcama birimleri ve ambarlarda yapılan incelemelerde;

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 Dayanıklı taĢınırların numaralandırma ve dayanıklı taĢınır listelerinin asılma iĢlemlerinin tamamlanmadığı,  Tüketim malzemeleri çıkıĢlarının üç aylık dönemler itibarıyla tüm birimlerce yapılmadığı,  Bazı harcama birimlerinde de tüketim yapılmadan tüketim çıkıĢı yapıldığı,  TaĢınır geçici alındısının düzenlenmediği,  TaĢınır kayıt ve kontrol yetkililerinin değiĢikliğinde devir halinde yapılan sayımın ve yılsonu sayımlarının fiili olarak yapılmadığı kaydi değerler üzerinden yapıldığı,  Ambarda gözüken dayanıklı taĢınırların fiilen ambarda olmadığı,  TaĢınır kayıt ve kontrol yetkilileri değiĢikliklerinin bir ay içinde SayıĢtay'a bildirilmediği,  BağıĢ veya hibe Ģeklinde edinilen taĢınırlardan bazılarının taĢınır kaydının yapılmadığı,  Hurdaların korunaksız biçimde ormanlık alan içerisinde bulunduğu, GörülmüĢtür. Yukarıda belirtilen eksiklikler TaĢınır Mal Yönetmeliği hükümlerine açık aykırılık teĢkil etmektedir. Kurumda ilgili taĢınır mevzuat hükümlerinin tam olarak uygulanmaması taĢınırların takibi ve muhafazasını engellemektedir. TaĢınır iĢlemlerinde mevzuata aykırı uygulamalar sonucunda bilançodaki taĢınır hesapları olan 150 Ġlk Madde ve Malzeme Hesabı, 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı ve 255 DemirbaĢlar Hesabının doğru ve güvenilir olmadığı düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “22/04/2016 Tarihli ve 29692 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 2016/8646 sayılı TaĢınır Mal Yönetmeliğinde DeğiĢiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik gereği, TaĢınır Mal Yönetmeliğinin mevcut haline aykırılık teĢkil eden hususlar için gerekli düzenlemeler yapılacak olup, 2016 Mali Yılı içerisinde gerekli özen ve hassasiyet gösterilecektir.” denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara iliĢkin olarak gerekli düzeltmelerin yapılacağı belirtilmiĢtir Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda 2016 yılında yapılacak kayıtların 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 bulunmamaktadır. BULGU 2: Banka ĠĢlemlerinin Mevzuata Uygun Yapılmaması Üniversite adına yetkisiz kiĢiler tarafından banka hesapları açıldığı ve bu hesapların muhasebe sisteminde izlenmediği, ayrıca muhasebe biriminin bilgisi dıĢında yaz okulu ücretlerinin birimlerce ayrı hesaplarda takip edildiği görülmüĢtür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 3’üncü maddesine göre kamu geliri; “Kanunlarına dayanılarak toplanan vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay veya benzeri gelirler, faiz, zam ve ceza gelirleri, taşınır ve taşınmazlardan elde edilen her türlü gelirler ile hizmet karşılığı elde edilen gelirler, borçlanma araçlarının primli satışı suretiyle elde edilen gelirler, sosyal güvenlik primi kesintileri, alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirleri” şeklinde tarif edilmiştir. Mezkur kanunun “Bütçe Ġlkeleri” baĢlıklı 13’üncü maddesinde ise: “Bütçelerin hazırlanması, uygulanması ve kontrolünde aşağıdaki ilkelere uyulur: f) Tüm gelir ve giderler gayri safi olarak bütçelerde gösterilir. ……. m) Kamu idarelerinin tüm gelir ve giderleri bütçelerinde gösterilir.” hükümleri yer almaktadır. Yukarıda yer alan Kanun hükümlerine göre; Üniversite adına gelir olarak banka hesaplarına geçmiĢ tutarların Üniversite bütçesine gelir olarak kaydedilmesi, buna iliĢkin kayıtların ilgili yardımcı defterlerde ve hesaplarda tam ve doğru olarak tutulması ve bu hesaplar esas alınarak çıkarılan mali tabloların ise gerçeği yansıtacak Ģekilde hazırlanmıĢ olması gerekmektedir. Bununla birlikte söz konusu Kanunun “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” baĢlıklı 61’inci maddesinde: “Muhasebe hizmeti; gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleridir. Bu işlemleri yürütenler muhasebe yetkilisidir. Muhasebe yetkilisi, bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından sorumludur. ... Muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almaya, vermeye ve göndermeye yetkili olanlar muhasebe yetkilisi mutemedidir. Muhasebe yetkilisi mutemetleri doğrudan muhasebe yetkilisine karşı sorumludur. Muhasebe yetkilisi mutemetlerinin görevlendirilmeleri, yetkileri, denetimi, tutacakları defter ve belgeler ve diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.” hükümlerine yer verilmek suretiyle muhasebe yetkilileri ile muhasebe yetkilisi mutemetleri dıĢında hiçbir kamu görevlisinin kamu gelirlerinin tahsil edilmesinde ve yine kamu giderinin ilgili kiĢilere ödemesinde görev alamayacakları da ifade edilmiĢtir. 5018 sayılı Kanunun “Yetkisiz tahsil ve ödeme” baĢlıklı 72’nci maddesinde kanunların öngördüğü Ģekilde yetkili kılınmamıĢ hiçbir gerçek veya tüzel kiĢinin, kamu adına tahsilat veya ödeme yapamayacağı, yetkisiz tahsilat veya ödeme yapılması hallerinde; söz konusu tutarların, yetkisiz tahsilat veya ödeme yapılanlardan alınarak, ilgisine göre bütçeye gelir kaydedileceği veya ilgililerine iade edilmek üzere emanet hesaplarına kaydedileceği ve ayrıca, bunlar hakkında ilgili kanunları uyarınca adli ve idari yönden gerekli iĢlemler yapılacağı hüküm altına alınmıĢtır
Uygulamada ise Üniversite adına yetkisiz kiĢiler tarafından hesaplar açıldığı, söz konusu hesapların ve hesaplardaki bakiyelerin mali tablolara dahil edilmediği, yıllar önce açılmıĢ çeĢitli hesapların unutulduğu, bakiyelerinin banka hesaplarına dahil edilmediği, yıllarca hiçbir hesap hareketi olmadan bekleyen bu hesapların kapatılmadığı tespit edilmiĢtir. Daha önce açılıp kapatılmayan ve mali tabloya dahil edilmeyen hesap sayısı 13 olup bu hesaplardaki yıl sonu toplam bakiye tutarı 2.881,09TL’dir.
Diğer bir husus ise yaz okulu ücretlerinin birimlerce ayrı hesapta izlendiği, tahsilat ve iadelerin bazı birimlerde bu hesaptan, bazı birimlerde de elden yapıldığı tespit edilmiĢtir. Akademik birimlerce açılan yaz okulu ücretlerine iliĢkin hesaplardan muhasebe biriminin

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 bilgisi bulunmamaktadır. Muhasebe hesaplarına sadece yaz okulu hesaplarından aktarılan tutar olan öğretim elamanları ücret miktarı kadarı intikal etmektedir. Söz konusu bu banka hesaplarına iliĢkin banka hesap hareketleri incelendiğinde, elden ücret iadesi yapılmak üzere yetkilinin hesaptan para çektiği ancak altı ay boyunca herhangi bir iade iĢlemi yapılmadığı, diğer birimlerde de elden ücret iadesi yapıldığına iliĢkin öğrenciden imza alındığına iliĢkin tutanak tutulduğu, ayrıca yıl sonlarında bu hesaplarda devreden tutarların olduğu ve bu tutarlara iliĢkin olarak muhasebe birimine herhangi bir aktarma iĢleminin yapılmadığı görülmüĢtür. Muhasebe biriminin dıĢında akademik birimler tarafından açılan hesap sayısı 33 olup bu hesaplardaki yıl sonu toplam bakiye tutarı 62.220,97TL’dir.
Yetkisiz kiĢiler tarafından açılan hesaplar kapatılmalı ve bu hesaplarda yer alan tutarlar kurum hesabına aktarılarak bilançoya yansıtılmalıdır. Ayrıca yaz okulu ücretlerinin tahsilatı ve iadesi muhasebe biriminin kullandığı banka hesapları dahilinde gerçekleĢtirilerek yetkisiz tahsilat ve ödeme önlenmelidir. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz adına yetkisiz olarak açılan tüm hesaplar kapatılarak Muhasebe Birimimiz adına açılacak yeni hesaplarda toplanacak olup, 2016 mali Yılı içerisinde gerekli özen ve hassasiyet gösterilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara iliĢkin olarak gerekli çalıĢmaların yapılacağı belirtilmiĢtir Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda 2016 yılında yapılacak kayıtların 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Mersin Üniversitesi 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı Hazır Değerler (102 Banka Hesabı), Stoklar (150 Ġlk Madde ve Malzeme Hesabı), Maddi Duran Varlıklar (253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 255 DemirbaĢlar Hesabı) hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Banka Hesapları Arası Aktarmaların Hatalı MuhasebeleĢtirilmesi Yapılan incelemede banka hesapları arasındaki aktarmalarda mevzuatı gereği kullanılması gereken 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı ile 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiĢtir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 21. ve 37. maddelerine göre, muhasebe birimlerine ait ulusal para birimi cinsinden banka hesapları arasındaki para aktarımı için bankaya verilen talimatların, 108 Diğer Hazır Değerler Hesabına borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilmesi, bu talimatlardan yerine getirilenlerin ise 108 Diğer Hazır Değerler Hesabına ve 102 Banka hesabına alacak, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına ve 102 Banka Hesabına borç kaydedilmesi gerekmektedir. Yapılan incelemede, 102 nolu hesabın alacak toplamının 4.101.087.624,65TL, 103 nolu hesabın borç toplamının 236.702.678,32TL, 108 nolu hesabın alacak toplamının 715.249,83TL olduğu, banka hesapları arası aktarmaların 102 borç ve 102 alacak Ģeklinde kaydedildiği görülmüĢtür. Mali tablodaki rakamlar ve muhasebe iĢlemleri incelendiğinde banka hesapları arasındaki para aktarımı için 108 ve 103 nolu hesapların kullanılmadığı görülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “108 Diğer Hazır Değerler hesabına yardımcı hesap eklenmesi için Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğüne ait Kamu Harcama ve BiliĢim Sistemi (KBS) üzerinden elektronik posta gönderilmiĢ olup, cevabı müteakip Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümleri gereği 2016 mali Yılında bulguda bahse konu muhasebe kayıtları mevzuatına uygun Ģekilde yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususa iliĢkin olarak gerekli iĢlemlerin yapılacağı belirtilmiĢtir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda 2016 yılında yapılacak olan kayıtların 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 BULGU 2: Ġç Kontrol Sistemi Yapılandırma Sürecinin Tamamlanmaması Kurumda iç kontrol sisteminin yapılandırılmasına yönelik çalıĢmaların tamamlanmadığı tespit edilmiĢtir. Ayrıca, Üniversite rektörüne bağlı olan döner sermaye iĢletmesinde Üniversitenin hazırladığı Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı kapsamında iç kontrol sisteminin yapılandırılmasına yönelik olarak eylemlere yer verilmemiĢtir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak Maliye Bakanlığınca düzenlenen Ġç Kontrol ve Ön Mali Kontrole ĠliĢkin Usul ve Esaslarda; üst yöneticiler, iç kontrol sisteminin kurulması ve gözetilmesinden, harcama yetkilileri, görev ve yetki alanları çerçevesinde, idari ve malî karar ve iĢlemlere iliĢkin olarak iç kontrolün iĢleyiĢinden sorumludur. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun geçici 11inci maddesinin üçüncü fıkrasında; “Döner sermaye işletmeleri yeniden yapılandırılıncaya kadar bunların bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması ve muhasebesi ile kontrol ve denetimi Maliye Bakanlığınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir… ”, 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “Kontrol ve denetimin amacı” baĢlıklı 11’inci maddesinde; “İşletmelerde kontrol ve denetimin amacı; a) Gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerin, etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yönetilmesini, b) İlgili mevzuata uygun olarak faaliyet gösterilmesini, c) Her türlü malî karar ve işlemlerde usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesini, ç) Varlıkların kötüye kullanılması ve israfını önlemek ve kayıplara karşı korunmasını, d) Karar oluşturmak ve izlemek için düzenli, zamanında ve güvenilir rapor ve bilgi edinilmesini, sağlamaktır.” ifadesi yer almaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 Yönetmeliğin “Hüküm bulunmayan hâller” baĢlıklı 599’uncu maddesinde ise; “Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hâllerde, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile 30/12/2006 tarihli ve 26392 mükerrer sayılı Resmî Gazete ’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin genel esasları, kıyasen uygulanır.” denilmekte olup, Yönetmelikte iĢletmelerin iç kontrol sistemini yapılandırılmasına iliĢkin faklı bir düzenleme olmadığı için döner sermaye iĢletmeleri 5018 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatta yer alan iç kontrol sistemine iliĢkin hükümlere tabi olacaklardır. Kurum, Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planını hazırlamıĢ ve üst yöneticinin onayı ile uygulamaya koymuĢtur. Eylem planı kapsamında iç kontrol sisteminin yapılandırılmasında Risk Değerlendirilmesi unsuru kapsamında iĢ tanımlarının ve iĢ süreçlerinin çıkarılması, bu iĢ süreçlerinde çalıĢan personel tarafından risklerin belirlenmesi, değerlendirilmesi ve kontroller geliĢtirilmesine yönelik olarak çalıĢmalar henüz yapılmamıĢtır. Bu hususlar, iç kontrollerin belirlenmesindeki temel çalıĢmalardır. HazırlanmıĢ olan Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planının Kamu Ġç Kontrol Rehberinde yer alan hususlar dikkate alınarak uygulanması ve özelikle Risk Değerlendirme çalıĢmasının bulguda belirtildiği gibi tamamlanması gerekmektedir. Yine Üniversite rektörüne bağlı olan döner sermaye iĢletmesinde Üniversitenin Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı kapsamında iç kontrol sisteminin yapılandırılmasına yönelik eylemlerin hazırlanması ve uygulanması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planının Kamu Ġç Kontrol rehberinde yer alan hususlar dikkate alınarak uygulanması ve özellikle Risk Değerlendirme çalıĢmasının bulguda belirtildiği gibi tamamlanmasına yönelik çalıĢmalar yapılacak, Üniversitemize bağlı olan döner sermaye iĢletmesinde Üniversitemiz Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı kapsamında iç kontrol sisteminin yapılandırılmasına yönelik eylemlerin hazırlanması ve uygulanması sağlanacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara iliĢkin olarak gerekli çalıĢmaların yapılacağı belirtilmiĢtir. Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 BULGU 3: Bilimsel AraĢtırma Projeleri Kaynaklarından Elde Edilen Faiz Gelirlerinin Bütçeye Gelir Olarak Kaydedilmemesi Üniversitelerde Bilimsel AraĢtırma Projelerine ait nakit mevcutların vadeli hesaplarda değerlendirilmesinden elde edilen faiz gelirlerinin muhasebe hesaplarına kaydedilmesinde tereddütler bulunmaktadır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58'inci maddesine dayanılarak çıkarılan ve 10.04.2002 tarih ve 24722 sayılı resmi gazetede yayınlanan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel AraĢtırma Projeleri Hakkındaki Yönetmeliğin 11’inci maddesinde Bilimsel AraĢtırma Projeleri için tahsis edilecek kaynaklara özel ödenekler baĢlığı altında yer verilmiĢtir. Buna göre; Bilimsel araĢtırma projelerinin finansmanında kullanılmak üzere aĢağıda belirtilen gelirlerden kaynak sağlanacaktır; -Yükseköğretim kurumunun döner sermaye iĢletmelerinden, öğretim üyelerinin doğrudan veya dolaylı katkısı olup olmadığına bakılmaksızın, elde edilen her türlü gayrisafi hasılatın yüzde 10'undan az olmamak üzere, Yükseköğretim kurumu yönetim kurulunun belirleyeceği oranda aktarılacak tutarlar,

• Bilimsel AraĢtırma Projelerinden elde edilen gelirler,
• Bilimsel AraĢtırma Projeleri için yapılacak bağıĢ ve yardımlar,
• Yükseköğretim kurumu yönetim kurulunun izni ile yükseköğretim kurumunun yurtiçindeki veya yurtdıĢındaki kuruluĢlarla yapacağı ortak araĢtırmalar için ilgili kuruluĢlar tarafından ödenecek tutarlar,
• ve diğer gelirler, Elde edilen bu kaynakların ilgili yükseköğretim kurumu bütçesine bir yandan özel gelir, diğer yandan açılacak tertiplere özel ödenek kaydedilmesi hususunda Maliye Bakanlığı görevlendirilmiĢtir. Görüleceği üzere, yönetmeliğin mezkur maddesi ile Bilimsel AraĢtırma Projelerine diger gelirler adı altında bir kaynak öngörülmüĢtür. Ancak bu kaynağın içeriğinin neler olabileceğine iliĢkin ayrıntılı bir düzenlemeye yer verilmemiĢtir. Dolayısıyla faiz gelirleri gerçek bir gelir olduğu için niteliği itibariyle “diğer gelirler” adı altında yer alabilir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 Diğer yandan; genel olarak Kamunun mali yönetimini ve uygulamaların kontrolünü düzenleyen 5018 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesi kamu gelirini; Kanunlarına dayanılarak toplanan vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay veya benzeri gelirler, faiz, zam ve ceza gelirleri, ….ile diğer gelirler Ģeklinde tarif etmiĢtir. Buna göre; her ne suretle elde edilirse edilsin, üniversite adına gelir olarak banka hesaplarına geçmiĢ tutarların üniversite bütçesine gelir olarak kaydedilmesi, buna iliĢkin kayıtların ilgili yardımcı defterlerde ve hesaplarda tam ve doğru olarak tutulması ve bu hesaplar esas alınarak çıkarılan Kesin Mizanların ise gerçeği yansıtacak Ģekilde hazırlanmıĢ olması gerekmektedir. Gerek 5018 sayılı Kanunda gerekse Yükseköğretim Kurumları Bilimsel AraĢtırma Projeleri Hakkındaki Yönetmelik’te “diğer gelirler” ifadesine yer verilerek ilgili düzenlemeleri uygulayanlarda bir tereddüt oluĢmasına sebebiyet verilmiĢtir. Üniversite uygulamalarına bakıldığında bir kısım üniversiteler; Bilimsel AraĢtırma Projelerine ait nakit mevcutların vadeli hesaplarda değerlendirilmesinden elde edilen faiz gelirlerini bütçe gelirleri hesabına kaydederken, bir kısım üniversiteler söz konusu bu gelirleri emanet hesaplarında takip etmektedir. Dolayısıyla; uygulamada iyi ayrı yöntemi kullanılmıĢtır. Ancak kanun ve yönetmeliğin mevzuat hiyerarĢisindeki yerleri düĢünüldüğünde genel ve kapsayıcı bir düzenleme olan 5018 sayılı Kanun’un burada dikkate alınması gereken hükümleri, hiyerarĢik olarak alt ve özel düzenleme içeren Yönetmelik hükümlerine göre tercih edilmesi gereken hükümlerdir. Sonuç olarak; Bilimsel AraĢtırma Projelerine ait nakit mevcutların vadeli hesaplarda değerlendirilmesinden elde edilen faiz gelirlerinin, 5018 sayılı Kanun’un ilgili hükümleri gereği bütçe gelirlerine kaydedilmek suretiyle muhasebe hesaplarına intikal ettirilmesi gerekmektedir. Sonuç olarak; Anılan Yönetmelikte Yükseköğretim Kurulu tarafından açıklayıcı bir düzenleme yapılıncaya kadar Bilimsel AraĢtırma Projelerine ait nakit mevcutların vadeli hesaplarda değerlendirilmesinden elde edilen faiz gelirlerinin, 5018 sayılı Kanunun ilgili hükümleri gereği bütçe gelirleri ile Gelirler hesabına kaydedilmesi ancak gereği halinde bu tutarın Bilimsel AraĢtırma Projeleri hesaplarına aktarılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bilimsel AraĢtırma Projelerine ait nakit mevcutların vadeli hesaplarda değerlendirilmesinden elde edilen faiz gelirlerinin, 5018 sayılı Kanunun ilgili

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 hükümleri gereği bütçe gelirleri ile gelirler hesabına kaydedilmesi sağlanacak, 2016 Mali Yılı içinde gerekli özen ve hassasiyet gösterilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara iliĢkin olarak gerekli çalıĢmaların yapılacağı belirtilmiĢtir Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda 2016 yılında yapılacak olan kayıtların 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 4: Bilimsel AraĢtırma Projeleri Özel Hesabına Aktarılan Tutarlardan Satın Alınan Tüketime Yönelik Mal ve Malzemelerin TaĢınır Sistemi ile Muhasebe Sisteminde Takip Edilmemesi Bilimsel AraĢtırma Projeleri Özel Hesabına aktarılan tutarlardan satın alınan tüketime yönelik mal ve malzemeler için taĢınır iĢlem fiĢi düzenlenmediği ve söz konusu tutarların 150 Ġlk Madde ve Malzeme Hesabına yansıtılmadığı tespit edilmiĢtir. Yükseköğretim Kurumları Bütçelerinde Bilimsel AraĢtırma Projeleri için Tefrik Edilen Ödeneklerin Özel Hesaba Aktarılarak Kullanımı, MuhasebeleĢtirilmesi ile Özel Hesabın ĠĢleyiĢine ĠliĢkin Esas ve Usuller’in, "MuhasebeleĢtirme iĢlemleri ve belgeleri" baĢlıklı 9’uncu maddesinin (2) numaralı fıkrasında aynen "(2) Satın alınan dayanıklı taşınırlar, Taşınır Mal Yönetmeliği gereğince taşınır işlem fişi düzenlenerek yükseköğretim kurumu envanterine alınır ve söz konusu taşınırlar, bunları kullanacak proje yürütücüsüne ya da belirleyeceği kişiye zimmetlenir. Tüketime yönelik mal ve malzemeler ise doğrudan proje yürütücüsünün kullanımına tahsis edilir." hükmü yer almaktadır. Söz konusu hükmün, "Tüketime yönelik mal ve malzemeler" ile baĢlayan ikinci cümlesinin "satın alınan dayanıklı taĢınırlar" ile baĢlayan birinci cümlesinin istisnası gibi "ise" Ģart bağlacı ile devam etmesi nedeniyle üniversite uygulamalarında tüketime yönelik mal ve malzemeler için TaĢınır ĠĢlem FiĢi düzenlenmediği dolayısıyla 150 Ġlk Madde ve Malzeme Hesabı ile de muhasebeleĢtirilmediği anlaĢılmıĢtır. Ancak kaynağına ve edinme yöntemine bakılmaksızın kamu idarelerine ait taĢınır malların kaydı, muhafazası ve kullanımı ile yönetim hesabının verilmesine iliĢkin esas ve

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 usuller bir üst norm olan TaĢınır Mal Yönetmeliği ile belirlenmiĢ olup taĢınır iĢlem fiĢinin hangi hallerde düzenlenmeyeceği 10'uncu maddesinde; "... aşağıda sayılan hallerde Taşınır İşlem Fişi düzenlenmez.

1. Satın alındığı andan itibaren tüketimi yapılan su, doğalgaz, kum, çakıl, bahçe toprağı, bahçe gübresi ve benzeri maddeler,
2. Makine, cihaz, taşıt ve iş makineleri ile demirbaşların servislerince yapılan bakım ve onarımlarında kullanılan yedek parçalar ile doğrudan taşıtların depolarına konulan akaryakıt, likit gaz (LPG) ve yağlar,
3. Kısa sürede tüketilen mutfak tipi tüpler ve yangın söndürme tüplerine yapılan gaz dolumları ile yazıcı kartuşlarının dolumları,
4. Dergi ve gazete gibi süreli yayınlar ile arşivlenme niteliği olmayan kütüphane materyalleri" Ģeklinde sıralanmıĢtır. Bilimsel AraĢtırma Projeleri Özel Hesabına aktarılan tutarlardan satın alınan tüketime yönelik mal ve malzemeler ise bunlar arasında sayılmamaktadır. Buna göre, anılan Esas ve Usuller’in 9'uncu maddesinin (2) numaralı fıkrasının, TaĢınır Mal Yönetmeliği hükümlerine aykırı olacak Ģekilde yorumlanması nedeniyle, tüketime yönelik mal ve malzemeler için taĢınır iĢlem fiĢinin düzenlenmeden doğrudan proje yürütücüsünün kullanımına tahsis edildiği dolayısıyla giriĢ çıkıĢ kayıtlarının muhasebe sisteminde 150 Ġlk Madde ve Malzeme Hesabında izlenmediği tespit edilmiĢtir. Bu durumun, suistimallere sebebiyet verebileceği ihtimali karĢısında taĢınır malların kaydı, muhafazası, kullanımı ve takibine engel olması yönüyle 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nda yer alan hesap verme sorumluluğu ile TaĢınır Mal Yönetmeliğinde düzenlenen sorumluluğun sağlanamayacağı düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Yükseköğretim Kurumları Bütçelerinde Bilimsel AraĢtırma Projeleri Ġçin Tefrik Edilen Ödeneklerin Özel Hesaba Aktarılarak Kullanımı MuhasebeleĢtirilmesi ile Özel Hesabın ĠĢleyiĢine ĠliĢkin Esas ve Usullerin 9 uncu maddesinde ”Satın alınan dayanıklı taĢınırlar, TaĢınır Mal Yönetmeliği gereğince taĢınır iĢlem fiĢi düzenlenerek yükseköğretim kurumu envanterine alınır ve söz konusu taĢınırlar, bunları kullanacak proje yürütücüsüne ya da belirleyeceği kiĢiye zimmetlenir. Tüketime yönelik mal

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 ve malzemeler ise doğrudan proje yürütücüsünün kullanımına tahsis edilir.” hükmü gereğince tüketime yönelik mal ve malzemeler için taĢınır iĢlem fiĢi düzenlenmemektedir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, ilgili Esas ve Usuller çerçevesinde iĢlem gerçekleĢtirdikleri belirtilmiĢtir. Bulguda belirtilen gerekçeler nedeniyle Bilimsel AraĢtırma Projesi kapsamında alınan taĢınırlar için ilgili hesapların kullanılması gerektiği düĢünülmektedir. Ayrıca 2016 yılı içinde veya daha sonrasında yapılacak olan düzeltme kayıtlarının 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 5: Kıdem Tazminatı KarĢılıklarının Ayrılmaması Üniversite bünyesinde istihdam edilen iĢçiler için ayrılması gereken kıdem tazminatı karĢılıklarının ayrılmadığı ve ilgili hesaplara kaydedilmediği görülmüĢtür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 372 Kıdem Tazminatı KarĢılığı Hesabı Bölümünün “Hesabın niteliği” baĢlıklı 291’inci maddesinde; “Kıdem tazminatı karşılığı hesabı, belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılır…” 472 Kıdem Tazminatı KarĢılığı Hesabı Bölümünün “Hesabın niteliği” baĢlıklı 342’nci maddesinde ise; "Kıdem tazminatı karşılığı hesabı, belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılır."
Hükümleri yer almaktadır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Temel Kavramlar” baĢlıklı 5'inci maddesinde ise; “Genel yönetim muhasebesi, muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan ve aşağıda belirtilen kavramlara göre yürütülür:

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 … i) İhtiyatlılık: Muhasebe uygulamasında muhtemel risklere ve olaylara karşı bu Yönetmelikte belirtilen durumlarda karşılık ayrılır. Faaliyet sonucunu değiştirmeye yönelik olarak gizli yedekler ya da gereğinden fazla karşılık ayrılamaz.…” denilmektedir. Anılan Yönetmelik düzenlemelerine göre Üniversite bünyesinde istihdam edilen iĢçiler için muhasebenin ihtiyatlılık kavramı ve dönemsellik ilkesi gereği kıdem tazminatı karĢılığı ayrılmalı ve ilgili hesaplara kaydedilmiĢ olmalıdır. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz bünyesinde istihdam edilen iĢçiler için, muhasebenin ihtiyatlılık kavramı ve dönemsellik ilkesi gereği kıdem tazminatı karĢılığının ayrılması ve ilgili hesaplara kaydedilmesi sağlanacak, 2016 Mali Yılı içinde gerekli özen ve hassasiyet gösterilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara iliĢkin olarak gerekli çalıĢmaların yapılacağı belirtilmiĢtir Ġhtiyatlık ilkesine uygun olarak, muhtemel risklere ve olaylara karĢı karĢılık ayrılması gerekmektedir. BULGU 6: Kiraya Verilen TaĢınmazlar ile TaĢınmaz Kiralama Gelirlerinin Nazım Hesaplarda Ġzlenmemesi Üniversite tarafından gerçekleĢtirilen taĢınmaz ve iĢletme hakkı kiralamalarının mevzuata uygun Ģekilde muhasebeleĢtirilmediği tespit edilmiĢtir. Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün “TaĢınmazlara ĠliĢkin ĠĢlemler” konulu 26.11.2014 tarihli ve 90192509-210.05.02-13278 sayılı Genel Yazısıyla “990-Kiraya Verilen, Ġrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı, 993- Maddi Duran Varlıkların Kira ve Ġrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı ve 999- Diğer Nazım Hesaplar KarĢılığı Hesabı” ihdas edilmiĢtir. Buna göre; kiraya verilen taĢınmazlar kayıtlı değerleri üzerinden 990 kodlu hesabın ilgili yardımcı hesabına borç, 999 kodlu hesaba alacak; diğer taraftan toplam kira gelirleri

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 (peĢin tahsil edilenler hariç) tahsil edileceği yıllara göre 993 kodlu hesabın bölümlenmiĢ yardımcı hesaplarına borç, 999 kodlu hesaba alacak kaydedilecektir. Dönem sonlarında 993 kodlu hesap yardımcı hesaplar bazında güncellenecek; kira gelirleri tahsil edildikçe 993 ve 999 kodlu hesaplara ters kayıt yapılacak; kira gelirlerinin tamamı tahsil edilince de 990, 993 ve 999 kodlu hesaplar ters kayıtlarla kapatılacaktır. Üniversitenin kiralamalara iliĢkin kayıtları incelendiğinde ilgili hesapların kullanılmadığı tespit edilmiĢtir. Sonuç olarak, taĢınmaz ve iĢletme hakkı kiralamalarına iliĢkin olarak kiralanan yer ve kira gelirlerinin, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda bilgi verme ve izleme fonksiyonu olan söz konusu nazım hesaplar kullanılarak muhasebeleĢtirilmemesi nedeniyle Bilançoda ilgili tutarları kadar hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz tarafından gerçekleĢen taĢınmaz ve iĢletme hakkı kiralamalarında bahse konu nazım hesaplar kullanılacak olup, 2016 Mali Yılı içinde gerekli özen ve hassasiyet gösterilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara iliĢkin olarak gerekli çalıĢmaların yapılacağı belirtilmiĢtir Kiralanan yer ve kira gelirlerinin ihdas edilen nazım hesaplar kullanılarak muhasebeleĢtirilmemesi 2015 yılı dönem sonu mali tablolarında hataya neden olmaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 8. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları MERSĠN ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI BĠLANÇOSU AKTĠF HESAPLAR 1 DÖNEN VARLIKLAR 64.830.248,01
10 HAZIR DEĞERLER 25.270.518,32
100KASAHESABI
102BANKAHESABI
104 PROJE ÖZEL HESABI 2.544,65 24.901.182,11 366.791,56
12 FAALĠYET ALACAKLARI 30.404.334,29
120 GELĠRLERDEN ALACAKLAR HESABI 30.099.800,00 121GELĠRLERDENTAKĠPLĠALACAKLARHESABI
126 VERĠLEN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 296.734,29
7.800,00
14 DĠĞER ALACAKLAR 2.538.155,16
140 KĠġĠLERDEN ALACAKLAR HESABI 2.538.155,16
15 STOKLAR 584.603,62
150 ĠLK MADDE VE MALZEME HESABI 584.603,62
16 ÖN ÖDEMELER 6.032.636,62
162 BÜTÇE DIġI AVANS VE KREDĠLER HESABI 6.032.540,22 165 MAHSUP DÖNEMĠNE AKTARILAN AVANS VE KREDĠLER HESABI 96,40 2 DURAN VARLIKLAR 509.859.353,31
22 FAALĠYET ALACAKLARI 1.350.000,00
220 GELĠRLERDEN ALACAKLAR HESABI 1.350.000,00

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 25 MADDĠ DURAN VARLIKLAR 508.509.353,31
250 ARAZĠ VE ARSALAR HESABI 36.346.205,07 251 YERALTI VE YERÜSTÜ DÜZENLERĠ HESABI 236.221,52 252 BĠNALAR HESABI 457.737.719,18 253 TESĠS, MAKĠNE VE CĠHAZLAR HESABI 83.507.480,84 254 TAġITLAR HESABI 2.160.402,25 255 DEMĠRBAġLAR HESABI 50.645.045,42 257 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI ( - ) -131.263.734,66 258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABI 9.140.013,69
26 MADDĠ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 0
260 HAKLAR HESABI 1.321.305,04 268 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI ( - ) -1.321.305,04
29 DĠĞER DURAN VARLIKLAR 0
294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDĠ DURAN VARLIKLAR HESABI 1.497.803,96 299 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI ( - ) -1.497.803,96
AKTĠF TOPLAMI 574.689.601,32 3 KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 11.121.278,32
32 FAALĠYET BORÇLARI 848.776,36
320 BÜTÇE EMANETLERĠ HESABI 848.776,36
33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 7.661.547,56
330 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 333 EMANETLER HESABI 340.501,39 7.321.046,17
36 ÖDENECEK DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 2.414.299,88
360 ÖDENECEK VERGĠ VE FONLAR HESABI 2.289.030,55 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLĠK KESĠNTĠLERĠ HESABI 122.493,55 362 FONLAR VEYA DĠĞER KAMU ĠDARELERĠ ADINA YAPILAN TAHSĠLAT HES 2.775,78

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 38 GELECEK AYLARA AĠT GELĠRLER VE GĠDER TAHAKKUKLARI 196.654,52
380 GELECEK AYLARA AĠT GELĠRLER HESABI 196.654,52 4 UZUN VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 25.000,00
43 DĠĞER BORÇLAR 25.000,00
430 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 25.000,00 5 ÖZ KAYNAKLAR 563.543.323,00
50 NET DEĞER 387.700.745,20
500 NET DEĞER HESABI 387.700.745,20
57 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAALĠYET SONUÇLARI 143.925.369,71
570 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAALĠYET SONUÇLARI HESABI 143.925.369,71
59 DÖNEM FAALĠYET SONUÇLARI 31.917.208,09
590 DÖNEM OLUMLU FAALĠYET SONUCU HESABI 31.917.208,09
PASĠF TOPLAMI 574.689.601,32 BĠLANÇO DĠP NOTLARI: 906 MAHSUP DÖNEMĠNE AKTARILAN KULLANILACAK ÖDENEKLER HESABI 96,40 907 MAHSUP DÖNEMĠNE AKTARILAN ÖDENEKLER HESABI 96,40 910 ALINAN TEMĠNAT MEKTUPLARI HESABI 16.415.471,21 911 ALINAN TEMĠNAT MEKTUPLARI EMANETLERĠ HESABI 16.415.471,21 914 VERĠLEN TEMĠNAT MEKTUPLARI HESABI 1.323.161,31 915 VERĠLEN TEMĠNAT MEKTUPLARI KARġILIĞI HESABI 1.323.161,31 920 GĠDER TAAHHÜTLERĠ HESABI 809.291,06 921 GĠDER TAAHHÜTLERĠ KARġILIĞI HESABI 809.291,06 948 BAġKA BĠRĠMLER ADINA ĠZLENEN ALACAKLAR HESABI 1.334.950,60 949 BAġKA BĠRĠMLER ADINA ĠZLENEN ALACAK EMANETLERĠ HESABI 1.334.950,60 962 BĠLĠMSEL PROJELER HESABI 1.244.958,79 963 BĠLĠMSEL PROJELER KARġILIĞI HESABI 1.244.958,79 964 KAMU ĠDARELERĠNE TAHSĠSLĠ BĠNALAR VE ARAZĠLER HESABI 0,14 965 KAMU ĠDARELERĠNE TAHSĠSLĠ BĠNALAR VE ARAZĠLER KARġILIĞI HESA 0,14

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 MERSĠN ÜNĠVERSĠTESĠ FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU Hesap Kodu Yardımcı Hesap GĠDERĠN TÜRÜ N-2 YILI N-1 YILI CARĠ YIL (N) Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr 630 01 Personel Giderleri 95.525.728 84 113.215.592 61 137.115.482 91 630 02 Sos. Güv. Kurumlarına Devlet Primi Gid. 16.578.900 73 19.714.643 86 21.495.515 47 630 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 21.837.035 47 28.989.978 42 28.565.495 28 630 5 Cari Transferler 2.495.189 98 2.642.456 14 4.758.090 45 630 7 Sermaye Transferleri 3.870.000 0 3.044.000 0 4.120.511 11 630 11 Değer Ve Miktar DeğiĢimleri Giderleri 26.954 92 353.198 48 241.598 07 630 12 Gelirlerin Ret ve Ġadesinden Kaynaklanan Giderler 12.159.792 7 229.228 59 624.280 04 630 13 Amortisman Giderleri 16.876.332 41 28.984.065 74 27.182.968 13 630 14 Ġlk Madde ve Malzeme Giderleri 6.036.152 1 6.709.604 67 5.349.445 42 630 20 Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Giderler 20.495 45 312.598 47 1.104.500 16 630 25 Kamu Ġd. Bedelsiz Olarak Devr. Mali Olmayan Var. Kaynaklanan Giderler 0 0 630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 524.807 67 801.312 35 1.639.837 08 630 99 Diğer Giderler 13.155 53 285 52 141.306 46 GĠDERLER TOPLAMI (A) 163.964.545 8 204.996.964 85 232.339.030 58

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 Hesap Kodu Yardımcı Hesap GELĠRĠN TÜRÜ N-2 YILI N-1 YILI CARĠ YIL (N) Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr 600 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 12.396.712 1 10.880.314 95 12.887.662 70 600 04 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Özel Gel. 200.298.043 63 210.974.978 33 239.079.331 89 600 05 Diğer Gelirler 943.042 26 11.615.444 10 12.081.089 08 600 11 Değer ve Miktar DeğiĢimleri Gelirleri 201.028 98 79.112 12 166.750 65 600 25 Kamu Ġd. Bedelsiz Olarak Al. Mali Olm. Var. El. Edilen Gel. 41.404 35
(Ġndirim,Ġade,Ġskonto Toplamı)
GELĠRLER TOPLAMI (B) 222.038.826 88 233.549.849 50 264.256.238 67
FAALĠYET SONUCU [B-A)] (+ / -) 58.074.281 80 28.552.884 65 31.917.208 09

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

MERSĠN ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ....................... 27
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 28
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 28
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 28
5. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 30
6. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 31
7. EKLER ........................................................................................................................................................ 35

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Mersin Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğünün, hesap ve iĢlemlerinin muhasebeleĢtirilmesi ile mali rapor ve tabloları, Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 565 ve 573’üncü maddelerinde düzenlenen defter, cetvel ve tablolardan oluĢmaktadır. Saymanlığın muhasebe kayıt iĢlemleri, Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. 2015 yılı bilançosunda sermayesi 250,00 TL olup, toplam aktif büyüklüğü 57.326.383,39 TL’dir. Döner sermaye gelir toplamı 113.161.654,30 TL, gider toplamı 135.999.648,32 TL olup, gelir tablosunda yılsonu itibariyle tahakkuk eden zarar toplamı 22.837.994,02 TL’dir. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır.  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Gelir tablosu,  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  SatıĢların maliyeti tablosu,  Sermaye hareketleri tablosu,  Nakit akım tablosu,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Envanter defteri,  ĠĢletme bütçesi,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28 Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29 düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30 5. DENETĠM GÖRÜġÜ Mersin Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31 6. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Personelden Alacakların Muhasebe Sistemi Üzerinden Ġzlenememesi Personelden alacaklar muhasebe sistemi üzerinden izlenememektedir. 01.05.2007 tarih ve sayılı 26509 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesabın niteliği” baĢlıklı 117. maddesinde 135 Personelden Alacaklar Hesabının, iĢletme personelinin iĢletmeye olan çeĢitli borçlarının izlenmesi için kullanılacağı ve Yönetmeliğin 118. maddesinde de 135 Personelden Alacaklar Hesabına iliĢkin alacak ve borç kayıtları açıklanmıĢtır. Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hüküm bulunmayan haller” başlıklı 599. maddesinde; “Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hâllerde, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile 30/12/2006 tarihli ve 26392 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin genel esasları, kıyasen uygulanır.” Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 83. maddesinin dördüncü fıkrasının b ve c bendlerinde; “b) Muhasebe birimlerince, kişilerden alacaklar hesabına kaydedilen alacakların her biri için ayrı bir tahsilat izleme dosyası açılır. Bu dosyalara, alacağın hesaplara alındığı malî yıl ile bu rakamlardan sonra gelmek üzere malî yıl başında “1” den başlayarak verilen rakamlardan oluşan bir alacak sıra numarası verilir. Verilen alacak sıra numarası yazıyla merkezde strateji geliştirme birimine, merkez dışında takibe yetkili birime bildirilir. Bu numaralar aynı zamanda kişilerden alacaklar hesabı defterinin alacak sıra numarasını da oluşturur. Alacakların izlenmesi bu dosyalardan yapılır. c) Kişilerden alacaklar hesabına alınan tutarlar için (b) bendinde belirtildiği şekilde verilen alacak sıra numaraları, alacağın tamamı tahsil edilinceye kadar kullanılır. Bu alacaklar için tahakkuk ettirilerek faiz bölümüne kaydedilen tutarlara da alacağın aslına ait alacak sıra numarası verilir ve faiz tutarlarının tahsili de aynı dosyadan izlenir.” denilmektedir. Açıklanan mevzuat esasları uyarınca personel tahsilat izleme dosyalarına alacak sıra numarası verilmesi gerekir. Tüm Döner Sermaye ĠĢletmelerinin kullandığı muhasebe programı olan Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi, tahsilat izleme dosyalarına alacak sıra

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 32 numarası vermemektedir ve ayrıca alacağın hangi yıldan devrettiği görülememektedir. Sadece cari özet raporunda tek tek tahsilat izleme dosyalarına girildiğinde önceki yıldan devirler görülebilmektedir. Personelden alacakların takibinden sorumlu olan görevli, alacakları temel office programları üzerinden izlemektedir. Dolayısıyla personelden alacakların takibinin gereği gibi muhasebe sisteminden doğrudan yapılamaması bu hesabın Bilançoda doğru ve güvenilir bilgi üretmesini engellemektedir. Kamu idaresi cevabında; “18-22 Nisan 2016 tarihleri arasında Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından verilen eğitimlerde personelden alacakların Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi (DMĠS) üzerinden izlenebilmesi için sistem üzerinde düzenleme yapılması sözlü olarak talep edilmiĢtir. Bununla birlikte Döner Sermaye Mali Yönetim Sisteminden (DMĠS) kaynaklanan 135 Personelden Alacaklar Hesabı ile ilgili tespit edilen sorunlar, Muhasebat Genel Müdürlüğü Döner Sermaye Dairesi BaĢkanlığına, Mersin Defterdarlığı Mersin Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğü’nün 24.05.2016 tarih ve 257 sayılı yazısı ile bildirilmiĢtir. Personelden Alacakların takibi muhasebe sistemi üzerinden doğrudan yapılamamakla birlikte Ġdaremizce (DMĠS) sistemi üzerinden olmasa bile takibi yapılmaktadır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabından, bulguda tespit edilen hususa yönelik olarak gerekli çalıĢmaların baĢlatılmıĢ olduğu anlaĢılmıĢtır. Personelden alacakların takibinin gereği gibi muhasebe sisteminden doğrudan yapılamaması bu hesabın Bilançoda doğru ve güvenilir bilgi üretmesini engellemektedir. BULGU 2: 420 Satıcılar Hesabının Kullanılmaması Bir yıldan uzun vadeli ticari borçların izlenmesi için kullanılması gereken 420 Satıcılar Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiĢtir. 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 337. maddesinde 420 Satıcılar Hesabının

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 33 iĢletmenin faaliyet konusu ile ilgili her türlü mal ve hizmet alımlarından kaynaklanan bir yıldan uzun vadeli ticari borçlarının izlenmesi için kullanılacağı, Yönetmeliğin “Hesabın iĢleyiĢi” baĢlıklı 338. maddesinde de hesaba iliĢkin alacak ve borç kayıtları gösterilmiĢtir. Mevzuat hükmünden anlaĢılacağı üzere iĢletmenin faaliyet konusu ile ilgili her türlü mal ve hizmet alımlarından kaynaklanan bir yıldan uzun vadeli ticari borçlar 420 nolu hesapta izlenmelidir. Mersin Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesinin borçları incelendiğinde bir yıldan uzun vadeli borçlarının olduğu görülmüĢtür. Bir yıldan uzun vadeli ticari borçların ilgili hesapta izlenmemesinin mevzuata aykırı olduğu düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bir yıldan uzun vadeli ticari borçların izlenmesi için Ġdaremizce 420 Satıcılar Hesabı kullanılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususa yönelik olarak gerekli iĢlemlerin yapılacağı belirtilmiĢtir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda 2016 yılında ve daha sonrasında yapılacak olan kayıtların 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 3: Satıcılar Hesabının Borç ve Alacak Tutarlarının Gerçeği Yansıtmaması 320 Satıcılar Hesabının Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğine aykırı olarak kaydedilmesi nedeniyle borç ve alacak tutarlarının gerçeği yansıtmadığı tespit edilmiĢtir. Söz konusu yönetmeliğin 264 ve 265’nci maddelerine göre, döner sermayeli iĢletmeler tarafından satıcılara nakden veya hesaben yapılan ödemeler 320 nolu Hesabın borcuna kaydedilmelidir. Döner Sermaye ĠĢletmesinin yevmiye kayıtları incelendiğinde; bir satıcıya yapılması gereken tüm tutarlar önce borçlandırılmakta, karĢılığında satıcıya yapılan ödeme tutarı düĢülmek suretiyle kalan tutar tekrar ilgili satıcılar hesabına kaydı yapılmaktadır. Bir baĢka

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 34 deyiĢle, bir satıcıya ödeme yapılırken öncelikle söz konusu satıcıya ait tüm borçlar ödenmiĢ gibi hesabın borcuna kayıt edilmekte, daha sonra ise satıcılara olan toplam borçtan ödeme yapılan tutar düĢülerek kalan tutar tekrar borçlandırılmaktadır. Böylece 320 Satıcılar Hesabı yapılan her bir ödeme iĢleminde ödenmeyen tutar kadar kalan borç tutarı kadar hem borç tutarı hem de alacak tutarı fazla kaydedilmiĢ olunmaktadır. Oysaki ilgili Yönetmeliğe göre iĢletmelerin yapmıĢ oldukları ödeme tutarları kadar 320 Satıcılar Hesabını borçlandırılması ve yapılan ödemenin türüne göre de alacak hesabına kaydı yapılması gerekmektedir. 320 Satıcılar Hesabını Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğine aykırı olarak kaydedilmesinden kaynaklanan borç ve alacak tutarlarının mizanda fazla gösterilmesine neden olunduğu tespit edilmiĢtir.
Kamu idaresi cevabında; “Döner Sermeyeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 264 ve 265. Maddesine göre 320 satıcılar hesabında bir satıcıya yapılması gereken ödemeler önce borçlandırılmakta, karĢılığında satıcıya yapılan ödeme tutarı düĢülmek suretiyle iĢlem tamamlanmaktadır. Ancak belirtilen sorun, Satıcılar tarafından temlik edilen kayıtların muhasebeleĢtirilmesi, Ġcra iĢlemleri ve idari para cezalarının mahsubu aĢamasında oluĢmaktadır. Sorun Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi (DMĠS) programından kaynaklanmaktadır. Sorunun giderilmesi için Muhasebat Genel Müdürlüğü Döner Sermaye Dairesi BaĢkanlığına, Mersin Defterdarlığı Mersin Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğü’nün 24.05.2016 tarih ve 257 sayılı yazısı ile bildirilmiĢtir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabından, bulguda tespit edilen hususa yönelik olarak gerekli çalıĢmaların baĢlatılmıĢ olduğu anlaĢılmıĢtır. 320 Satıcılar Hesabının Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğine aykırı olarak kaydedilmesi borç ve alacak tutarlarının mizanda fazla gösterilmesine neden olmaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 35 7. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları MERSĠN ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2015 YILI BĠLANÇOSU AKTĠF 1 DÖNEN VARLIKLAR 57.246.695,77 10 HAZIR DEĞERLER 5.436.368,76 100 KASA HESABI 0 102 BANKALAR HESABI 5.436.368,76 103 VERĠLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMĠRLERĠ HESABI (-) 0 108 DĠĞER HAZIR DEĞERLER HESABI 0 12 TĠCARĠ ALACAKLAR 24.760.857,06 120 ALICILAR HESABI 23.198.014,51 123 BANKA KREDĠ KARTLARINDAN ALACAKLAR HESABI 232.862,98 128 ġÜPHELĠ TĠCARĠ ALACAKLAR HESABI 1.329.979,57 13 DĠĞER ALACAKLAR 857.469,27 134 ĠġLETMELER ARASI MALĠ BORÇLARDAN ALACAKLAR HESABI 789.375,24 135 PERSONELDEN ALACAKLAR HESABI 2.897,57 136 DĠĞER ÇEġĠTLĠ ALACAKLAR HESABI 64.545,56 138 ġÜPHELĠ DĠĞER ALACAKLAR HESABI 650,9 15 STOKLAR 25.167.988,43 150 ĠLK MADDE VE MALZEME HESABI 25.167.988,43 152 MAMULLER HESABI 0 18 GELECEK AYLARA AĠT GĠDERLER VE GELĠR TAHAKKUKLARI 1.024.012,25 180 GELECEK AYLARA AĠT GĠDERLER HESABI 1.024.012,25 19 DĠĞER DÖNEN VARLIKLAR 0 190 DEVREDEN KATMA DEĞER VERGĠSĠ HESABI 0 191 ĠNDĠRĠLECEK KATMA DEĞER VERGĠSĠ HESABI 0 195 Ġġ AVANSLARI HESABI 0 2 DURAN VARLIKLAR 79.687,62 24 MALĠ DURAN VARLIKLAR 78.474,58 248 DĠĞER MALĠ DURAN VARLIKLAR HESABI 78.474,58 25 MADDĠ DURAN VARLIKLAR 1.014,80 253 TESĠS, MAKĠNE VE CĠHAZLAR HESABI 0 254 TAġITLAR HESABI 0 255 DEMĠRBAġLAR HESABI 1.014,80 29 DĠĞER DURAN VARLIKLAR 198,24 294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDĠ DURAN
VARLIKLAR HESABI 198,24 VARLIKLAR TOPLAMI 57.326.383,39 PASĠF 3 KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 113.032.584,47 30 MALĠ BORÇLAR 815.379,49 303 ĠġLETMELER ARASI MALĠ BORÇLAR HESABI 815.379,49 32 TĠCARĠ BORÇLAR 109.370.181,90 320 SATICILAR HESABI 109.236.045,49

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 36 326 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 134.136,41 33 DĠĞER BORÇLAR 455.158,70 335 PERSONELE BORÇLAR HESABI 419.967,85 336 DĠĞER ÇEġĠTLĠ BORÇLAR HESABI 35.190,85 34 ALINAN AVANSLAR 134.775,70 340 ALINAN SĠPARĠġ AVANSLARI HESABI 134.775,70 36 ÖDENECEK DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 2.257.088,68 360 ÖDENECEK VERGĠ VE FONLAR HESABI 1.667.043,05 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLĠK KESĠNTĠLERĠ HESABI 11.864,03 362 ÖDENECEK DÖNER SERMAYE YÜKÜMLÜLÜKLERĠ HESABI 569.553,46 363 ÖDENECEK DÖNER SERMAYE KATKI PAYLARI HESABI 8.628,14 369 ÖDENECEK DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLER HESABI 0 39 DĠĞER KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR HESABI 0 391 HESAPLANAN KATMA DEĞER VERGĠSĠ HESABI 0 4 UZUN VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 7.769,79 42 TĠCARĠ BORÇLAR 7.769,79 426 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 7.769,79 5 ÖZ KAYNAKLAR -55.713.970,87 50 ÖDENMĠġ SERMAYE 74,62 500 SERMAYE HESABI 250 501 ÖDENMEMĠġ SERMAYE HESABI (-) -175,38 57 GEÇMĠġ YILLAR KARLARI 2.584.617,74 570 GEÇMĠġ YILLAR KARLARI HESABI 2.584.617,74 58 GEÇMĠġ YILLAR ZARARLARI -35.460.669,21 580 GEÇMĠġ YILLAR ZARARLARI HESABI (-) -35.460.669,21 59 DÖNEM NET KARI/ZARARI -22.837.994,02 590 DÖNEM NET KARI HESABI 542.769,75 591 DÖNEM NET ZARARI HESABI (-) -23.380.763,77 KAYNAKLAR TOPLAMI 57.326.383,39

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 37 MERSĠN ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ GELĠR TABLOSU Hesap Kodu AÇIKLAMA 2013 2014 2015 TL TL TL 60 BRÜT SATIġLAR 78.899.648,27 93.553.533,09 119.489.160,17 61 SATIġ ĠNDĠRĠMLERĠ (-) 4.991.167,06 5.286.516,57 6.327.505,87
NET SATIġLAR 73.908.481,21 88.267.016,52 113.161.654,30 62 SATIġLARIN MALĠYETĠ (-) 48.084.254,90 54.757.314,84 75.980.443,63
BRÜT SATIġ KARI VEYA ZARARI 25.824.226,31 33.509.701,68 37.181.210,67 63 FAALĠYET GĠDERLERĠ (-) 40.914.524,89 43.529.511,33 51.735.522,76
FAALĠYET KARI VEYA ZARARI -15.090.298,58 -10.019.809,65 -14.554.312,09 64 DĠĞER FAAL.OLAĞAN GELĠR VE KARLAR 1.221.182,55 456.091,41 877.858,95 65 DĠĞER FAAL.OLAĞAN GĠDER VE ZARARLAR (-) 6.714,79 816,66 0,02
OLAĞAN KAR VEYA ZARAR -13.875.830,82 -9.564.534,90 -13.676.453,16 67 OLAĞANDIġI GELĠR VE KARLAR 27.293,12 6.406,89 113.698,38 68 OLAĞANDIġI GĠDER VE ZARARLAR (-) 861.855,92 123.714,48 9.275.239,24
DÖNEM KARI VEYA ZARARI -14.710.393,62 -9.681.842,49 -22.837.994,02
Dönem Karı ve Diğer Yasal Yükümlülükler KarĢılığı
69 DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI -14.710.393,62 -9.681.842,49 -22.837.994,02

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Mersin Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 38 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr