2015 - KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ.pdf
KASTAMONU ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2016
ĠÇĠNDEKĠLER
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
- DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 2
- SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 3
- DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 3
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 4
- DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................... 9
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 10
- EKLER ........................................................................................................................................................ 32
KISALTMALAR KDV : Katma Değer Vergisi KWH : Kilowatt saat TL : Türk Lirası M2 : Metrekare
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Kastamonu Üniversitesi, bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kiĢiliğine sahip, özel bütçeli bir kuruluĢtur. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanır. Uygulama sonuçları ve muhasebe iĢlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre Maliye Bakanlığının Say2000i saymanlık otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir. Bu bağlamda anılan Yönetmeliğin 538 ve 539‟uncu maddelerinde sayılan ve üniversite tarafından düzenlenen mali tablolardan; 2015 yılı bütçe uygulama sonuçları ile faaliyet sonuçlarına iliĢkin özet bilgiler aĢağıda gösterilmiĢtir. Tablo 1: 2015 Yılı Bütçe Giderleri GerçekleĢmeleri (TL) AÇIKLAMA BaĢlangıç Ödeneği Eklenen Ödenek DüĢülen Ödenek Toplam Ödenek Toplam Harcanan Bütçe GerçekleĢme Oranı (%) BÜTÇE GĠDERLERĠ TOPLAMI 92.571.000 27.480.271 2.913.600 117.137.671 113.104.428 112,18 Tablo 2: 2015 Yılı Bütçe Gelirleri GerçekleĢmeleri (TL) AÇIKLAMA Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gelir Toplamı Bütçe GerçekleĢme Oranı (%) BÜTÇE GELĠRLERĠ TOPLAMI 92.571.000 126.807.527 115,29 Tablo 3: 2015 Yılı Faaliyet Sonuçları (TL) AÇIKLAMA Faaliyet Gelirleri Faaliyet Giderleri Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu FAALĠYET SONUÇLARI 126.807.527 113.104.428 13.703.099
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar‟ın 5‟inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8‟inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. BirleĢtirilmiĢ veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kağıtlar sayım tutanağı, TaĢınır kesin hesap cetveli ile taĢınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri. Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değeri ile AyrılmıĢ Amortisman Tutarı Arasındaki Farkın Yıl Sonunda Amorti Edilmemesi Diğer Duran Varlıklar hesap grubunda yer alan 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının kayıtlı değeri ile ayrılmıĢ amortisman tutarı arasındaki fark için yıl sonunda amortisman ayrılmadığı tespit edilmiĢtir. 2015 yılı kesin mizanına göre; 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının borç bakiyesi 38.836,02 TL iken, buna denk olması gereken 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabının alacak bakiyesi ise 5.668,08 TL olarak görünmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟nin 219‟uncu maddesinin a-2 bendine göre; elden çıkarılacak amortismana tabi duran varlıkların kayıtlı değeri ile ayrılmıĢ amortisman tutarı arasındaki fark, bu hesap grubuna aktarma iĢleminin yapıldığı dönem sonunda bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedilir. Ġlgili hükme göre, dönem sonunda 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı arasındaki fark giderilecek Ģekilde amortisman ayrılması dolayısıyla bu hesapların eĢitlenmesi gerekmektedir. Yukarıda yapılan açıklamalara göre hatalı yapılan iĢlemler sonucunda anılan iki hesap arasında oluĢan 33.167,94 TL‟lik fark, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının Bilançoda olması gerekenden bu tutar kadar fazla görünmesine, diğer taraftan yıl sonunda amortisman ayrıldığında faaliyet gideri yapılacağından Faaliyet Sonuçları Tablosunda da giderlerin yine bu tutar kadar olması gerekenden düĢük gösterilmesine neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “294 Elden Çıkartılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı arasındaki fark giderilecek Ģekilde kayıtlar düzeltilerek Amortisman ayrılması iĢlemleri ile ilgili muhasebe kayıtları Strateji GeliĢtirme Daire BaĢkanlığınca yapılacaktır. ” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevaptan, 294 Elden Çıkartılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ve 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesapları ile ilgili düzeltme kayıtlarına yönelik çalıĢmaların baĢlatılmıĢ olduğu anlaĢılmaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda 2016 yılında kayıtların yapılmaya baĢlanacağı beyan edilmiĢse de, yapılacak bu kayıtların 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 2: Takipli Alacakların 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında Ġzlenmemesi Kurumun icra takibindeki alacaklarının muhasebeleĢtirilmeyerek mali tablolarına yansıtılmadığı tespit edilmiĢtir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟nin 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı bölümünün “Hesabın niteliği” baĢlıklı 54‟üncü maddesinde; "(1) Gelirlerden takipli alacaklar hesabı; mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Mezkûr Yönetmeliğin “Hesaba iliĢkin iĢlemler” baĢlıklı 55‟inci maddesinde ise; “ (1) Gelirlerden takipli alacaklar hesabına ilişkin takibe alma işlemleri aşağıdaki açıklamalara göre yapılır: a) İlgili servislerce muhasebe servisine bildirilen takibe alınmış olan alacakların takip kayıtları, düzenlenecek muhasebe işlem fişi ile ilgili hesaplara kaydedilerek yapılır. b) İlgili servislerce takibe alma işlemi gün sonuna kadar muhasebe servisine bildirilir. c) Yanlışlıkla takibe alınan alacaklar, muhasebe servisine bildirildiğinde ilgili hesaplara kaydedilerek takip kaydından düşülür. (2) Gelirlerden takipli alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan, terkin edilenlere ilişkin olarak düzenlenen düzeltme fişleri muhasebe servisine gönderildiğinde, her bir düzeltme fişine veya düzeltme fişlerinin ekli olduğu günlük icmal listesine göre düzenlenecek muhasebe işlem fişiyle giderler hesabına kaydedilerek terkin edilen tutarlar kayıtlardan çıkarılır." hükmüne yer verilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 Üniversitenin tahsil edilemeyen ve takibe alınan alacaklarının, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabından 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına aktarılmadığı, takipli alacakların hukuk müĢavirliğince yürütülen hukuki süreç sonunda çıkacak karara göre tahsilat yapıldığında gelir olarak kaydedildiği görülmüĢtür. Üniversitenin kiralık iĢletmelerine iliĢkin olarak takip iĢlemi süren toplam 493.283,10 TL tutarındaki kira alacağının, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabından söz konusu hesaba aktarılmaması sonucu bu hesaplar itibariyle 2015 yılı Bilançosunun gerçek ve doğru bilgi üretmemesine neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Söz konusu alacaklar 2015 yılı itibari ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine uygun olarak Strateji GeliĢtirme Dairesi BaĢkanlığınca 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında takip edilmektedir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, icra takibindeki alacakların 2015 yılı itibari ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine uygun olarak 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında takip edildiği ifade edilmektedir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik 2015 yılına ait muhasebe kayıtları incelendiğinde Kamu Ġdaresi cevabında bahsedilen muhasebe kayıtlarının bulunmadığı görülmüĢtür. Bulguda belirtilen muhasebe kayıtlarının yapılmaması 2015 yılı dönem sonu mali tablolarında hataya neden olmaktadır. BULGU 3: 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının Kullanılmaması Kurumun yevmiye defteri ve kesin mizanının incelenmesi sonucunda, bir yıldan daha uzun bir süre içinde iade edilecek olan nakden veya mahsuben alınan depozito ve teminatların, Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar grubunda yer alan 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında izlendiği tespit edilmiĢtir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı bölümünün “Hesabın niteliği” baĢlıklı 330‟uncu maddesinde; “(1) Alınan depozito ve teminatlar hesabı, mevzuatları gereği nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatlardan bir yıldan daha uzun bir süre içinde iade edilecek
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 olanların izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Mezkûr Yönetmeliğin “Hesabın iĢleyiĢi” baĢlıklı 331‟inci maddesinde ise; “(1) Alınan depozito ve teminatlar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Alacak
- Depozito ve teminat olarak tahsil edilen tutarlardan bir yıldan daha uzun bir süre içinde iade edilecek olanlar bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir. b) Borç
- Alınan depozito ve teminatlar hesabında kayıtlı tutarlardan izleyen faaliyet dönemi içinde iade edilecek depozito ve teminatlar dönem sonunda bu hesaba borç, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına alacak kaydedilir. …” hükümlerine yer verilmiĢtir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatlardan bir yıldan daha uzun bir süre içinde iade edilecek olanların 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında izlenmesi, bu hesapta kayıtlı olup izleyen faaliyet döneminde iade edileceklerin ise dönem sonunda 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına aktarılması gerekmektedir. Söz konusu teminatların, Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar hesap grubunda 430 hesabı ile izlenmesi gerekirken, 330 hesabı ile Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar hesap grubunda izlenmesi nedeniyle dönemsellik ilkesine aykırı Bilanço düzenlenmesine neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatların Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar grubunda yer alan 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında izlenen hatalı muhasebe kayıtları Strateji GeliĢtirme Dairesi BaĢkanlığınca düzeltilerek Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine uygun olarak 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında izlenecektir.” denilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevaptan, 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı ile ilgili düzeltme kayıtlarına yönelik çalıĢmaların baĢlatılmıĢ olduğu anlaĢılmaktadır. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda 2016 yılında kayıtların yapılmaya baĢlanacağı beyan edilmiĢse de, yapılacak bu kayıtların 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Kastamonu Üniversitesi 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı Faaliyet Alacakları (121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı), Diğer Duran Varlıklar (299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı), Diğer Borçlar (430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı) ve Gider Hesabı (630 Giderler Hesabı) hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Kiraya Verilen TaĢınmazlar ile TaĢınmaz Kiralama Gelirlerinin Nazım Hesaplarda Ġzlenmemesi Kurum tarafından gerçekleĢtirilen taĢınmaz ve iĢletme hakkı kiralamalarının mevzuata uygun Ģekilde muhasebeleĢtirilmediği tespit edilmiĢtir. Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün “TaĢınmazlara iliĢkin ĠĢlemler” konulu 26.11.2014 tarihli ve 90192509-210.05.02-13278 sayılı Genel Yazısıyla “990-Kiraya Verilen, Ġrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı, 993- Maddi Duran Varlıkların Kira ve Ġrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı ve 999- Diğer Nazım Hesaplar KarĢılığı Hesabı” ihdas edilmiĢtir. Buna göre; kiraya verilen taĢınmazlar kayıtlı değerleri üzerinden 990 kodlu hesabın ilgili yardımcı hesabına borç, 999 kodlu hesaba alacak; diğer taraftan toplam kira gelirleri (peĢin tahsil edilenler hariç) tahsil edileceği yıllara göre 993 kodlu hesabın bölümlenmiĢ yardımcı hesaplarına borç, 999 kodlu hesaba alacak kaydedilecektir. Dönem sonlarında 993 kodlu hesap yardımcı hesaplar bazında güncellenecek; kira gelirleri tahsil edildikçe 993 ve 999 kodlu hesaplara ters kayıt yapılacak; kira gelirlerinin tamamı tahsil edilince de 990, 993 ve 999 kodlu hesaplar ters kayıtlarla kapatılacaktır. Sonuç olarak, taĢınmaz ve iĢletme hakkı kiralamalarında, kiralanan yer ve kira gelirlerinin yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda ihdas edilen nazım hesaplar kullanılarak muhasebeleĢtirilmesi ve mali tablolara yansıtılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “TaĢınmaz ve iĢletme hakkı kiralamalarının, gelir tahakkuk iĢlemleri yapılarak 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ve 220 Gelirlerden Alacaklar Hesaplarında izlenmekte olup, 2016 yılı itibari ile tavsiyeleriniz doğrultusunda Strateji GeliĢtirme Dairesi BaĢkanlığınca Nazım Hesaplarda muhasebe kaydı yapılarak izlenecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevaptan, taĢınmaz kira gelirlerinin ilgili hesaplarda muhasebeleĢtirilmesine yönelik çalıĢmaların baĢlatılmıĢ olduğu anlaĢılmaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda 2016 yılında kayıtların yapılmaya baĢlanacağı beyan edilmiĢse de, yapılacak bu kayıtların 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 2: Kıdem Tazminatı KarĢılıklarının Ayrılmaması Üniversite bünyesinde istihdam edilen iĢçiler için ayrılması gereken kıdem tazminatı karĢılıklarının ayrılmadığı ve ilgili hesaplara kaydedilmediği tespit edilmiĢtir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 372 Kıdem Tazminatı KarĢılığı Hesabı bölümünün “Hesabın niteliği” baĢlıklı 284‟üncü maddesinde; “Kıdem tazminatı karşılığı hesabı, belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılır…‟ denilmektedir. Aynı Yönetmeliğin 472 Kıdem Tazminatı KarĢılığı Hesabı bölümünün “Hesabın niteliği” baĢlıklı 331‟inci maddesinde ise; "Kıdem tazminatı karşılığı hesabı, belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılır." hükmü yer almaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuat gereği kurum bünyesinde istihdam edilen iĢçiler için muhasebenin ihtiyatlılık kavramı ve dönemsellik ilkesi gereği kıdem tazminatı karĢılığı ayrılması ve ilgili hesaplara kaydedilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz bünyesinde istihdam edilen iĢçiler için ayrılması gereken kıdem tazminatı karĢılıklarının 2016 yılından itibaren ilgili hesaplara alınarak Strateji GeliĢtirme Dairesi BaĢkanlığı tarafından muhasebe kayıtları yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevaptan, Kıdem Tazminatı KarĢılığı Hesabının 2016 yılı itibariyle kullanılmaya baĢlanılacağı belirtilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda 2016 yılında kayıtların yapılmaya baĢlanacağı beyan edilmiĢse de, yapılacak bu kayıtların 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 3: Kiraya Verilen Bazı Kantinlerden Elektrik Giderlerinin Tahsil Edilmemesi Kurum tarafından kiraya verilen bazı kantinlere elektrik giderlerinin ölçülmesi için süzme sayaç takılmadığı ve bu giderlerin ilgililerden tahsil edilmediği tespit edilmiĢtir. Üniversite tarafından kiraya verilen kantinlerin elektrik sayaçların bulunmadığı durumlarda, sayaç ya da süzme sayacın kiracı tarafından taktırılması ve taĢınmazların kullanımından doğan giderlerin kiracı tarafından karĢılanması yapılan sözleĢmeler uyarınca zorunludur. Yapılan incelemeler sonucunda Üniversitenin kiraya verdiği Çatalzeytin ve Daday kantinlerinde elektrik sayaçlarının olmadığı tespit edilmiĢtir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu'nun “Tanımlar” baĢlıklı 3'üncü maddesinin (i) bendinde kamu geliri; “… kanunlarına dayanılarak toplanan vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay veya benzeri gelirler, ...” olarak tanımlanmıĢtır. Aynı Kanun‟un 60‟ıncı maddesine göre ilgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirme, gelir ve alacakların takip ve tahsil iĢlemlerini yürütme mali hizmetler biriminin görevidir. Açıklanan hükümlere göre, kiracılara Üniversite tarafından sunulan elektrik hizmetleri için, kiracılardan kira geliri ile birlikte söz konusu harcamalara iliĢkin bedellerin tahsil edilmesi gerekmektedir. Ancak yapılan incelemelerde kiracılardan tahsil edilmesi gereken elektrik giderlerinin tahsil edilmediği ayrıca bu tutarların 140 KiĢilerden Alacaklar Hesabı ve 600 Gelirler Hesabı ile muhasebeleĢtirilmediği görülmüĢtür. Kamu idaresi cevabında; “Söz konusu kantinlerin elektrik giderlerinin tahsili için gerekli iĢlemler baĢlatılmıĢ olup, kiraya verilecek olan kantinler için de gerekli önlemler alınarak sıkı bir Ģekilde takip edilecektir.” denilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevaptan, bulgu konusu hususa yönelik düzeltme çalıĢmalarının baĢlatılmıĢ olduğu anlaĢılmaktadır. Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir. BULGU 4: Kurum Performans Programının Hazırlanmaması Yapılan incelemelerde, Kurumun 2015 yılı Performans Programını hazırlamadığı tespit edilmiĢtir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟nun “Stratejik planlama ve performans esaslı bütçeleme” baĢlıklı 9‟uncu maddesinde; “(Ek fıkra: 24/7/2008-5793/30 md.) Kamu idareleri, yürütecekleri faaliyet ve projeler ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programı hazırlar.” denilmektedir. Görüldüğü üzere, 5018 sayılı Kanun‟un 9‟uncu maddesi ile kamu idarelerine yürütecekleri faaliyetler ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programı hazırlama yükümlülüğü getirilmiĢtir. 05.07.2008 tarih ve 26927 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik‟in 6‟ncı maddesinde; “Üst yöneticiler, performans programlarının bu Yönetmelikte ve Performans Programı Hazırlama Rehberinde belirlenen esas ve usullere uygun olarak hazırlanmasından, uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların performans hedefleri ve hizmet gereklerine uygun olarak etkili, ekonomik ve verimli şekilde kullanılmasından ilgili Bakana; mahalli idarelerde ise meclislerine karşı sorumludur.” Aynı Yönetmeliğin 7‟nci maddesinin 4‟üncü fıkrasında ise; “Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idarelerin, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunuyla belirlenen bütçe büyüklüklerine göre nihai hali verilen performans programları Bakanlıklarda Bakan; diğer idarelerde ise ilgili Bakan veya üst yönetici
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 tarafından Ocak ayı içinde kamuoyuna açıklanır. Kamuoyuna açıklanan performans programları ilgili idarelerin internet sitelerinde yayımlanır. İnternet sitesi bulunmayan idareler, performans programlarına kamuoyunun erişimini sağlamak üzere gerekli tedbirleri alırlar.” hükümlerine yer verilmiĢtir. Kurumun resmi internet sitesi incelendiğinde, yukarıda yer verilen mevzuat gereği hazırlanması gereken 2015 yılı Performans Programının bulunmadığı ve kamuoyunun bilgilendirilmediği görülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “2015-2019 yıllarına ait Stratejik Plan 2015 yılı Nisan ayında sonuçlanarak yürürlüğe girdiği için Kurumun 2015 yılı Performans Programı hazırlanamamıĢtır.” denilmektedir. Sonuç olarak 2015 yılı sonrası Performans Programı hazırlık çalıĢmalarının ilgili mevzuat çerçevesinde hazırlanarak, Maliye Bakanlığı ve Kalkınma Bakanlığına gönderildikten sonra Kurulun internet sitesinde yayımlanmasına iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir. BULGU 5: Yap-ĠĢlet-Devret Modeliyle Ġhale Edilen Kampüs ÇarĢısının SözleĢmenin Üniversitece Feshedilmesine Rağmen Yüklenici Tarafından Bedelsiz Kullanılması Kastamonu Üniversitesi tarafından ihale edilen Kampüs Alanı 2430 m² Kapalı Alana Sahip ÇarĢı Yapım ve ĠĢletmesi (irtifak hakkı tesisi) iĢinde, sözleĢme Kurum tarafından feshedilmesine rağmen tüm yapı ve tesislerin yüklenici tarafından bedelsiz olarak iĢletilmeye devam edildiği tespit edilmiĢtir. 17.09.2012 tarihinde, 2886 sayılı Devlet Ġhale Kanunu‟nun 51. maddesi (g) fıkrasına göre ihale edilen ÇarĢı Yapım ve ĠĢletmesi iĢi için sözleĢmede toplam 200 gün inĢaat süresi belirlenmiĢtir. 23.07.2014 tarihinde, Üniversite tarafından toplam 478 gün geçtiği halde inĢaatın bitirilmediğine iliĢkin tespit tutanağı tutulmuĢ ve sözleĢme hükümlerine aykırı hareket edildiği gerekçesiyle 25.08.2014 tarihinde Ankara 63. Noterliği kanalıyla çekilen ihtarname ile sözleĢme feshedilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 Taraflar arasında imzalanan SözleĢmenin „Ġrtifak Hakkının Sona Ermesi ve Ġptali‟ baĢlıklı 15‟inci maddesinde; “İrtifak hakkının sona ermesi veya iptali halinde diğer kanunlardaki özel hükümler saklı kalmak kaydıyla, Üniversite taşınmazı üzerindeki tüm yapı ve tesisler sağlam ve işler durumda tazminat veya bedel ödemeksizin Üniversiteye intikal eder ve bundan dolayı hak lehtarı veya üçüncü kişilerce herhangi bir hak ve talepte bulunamaz.” hükmü yer almaktadır. Aynı sözleĢmenin „Tahliye‟ baĢlıklı 16‟ncı maddesinde ise hak lehtarının, sözleĢmede belirtilen nedenlerden dolayı hakkın son bulması halinde, yapılacak tebligattan itibaren on beĢ gün içinde söz konusu taĢınmazı boĢaltması gerektiği hüküm altına alınmıĢtır. Yukarıda zikredilen sözleĢme hükümlerine göre irtifak hakkı kurulan tüm taĢınmazların fesih tarihi itibariyle Üniversitenin mülkiyeti ve kullanımına geçmesi gerekmektedir. Ancak yapılan inceleme sonucunda, söz konusu taĢınmazların boĢaltılmadığı hatta yüklenicinin taĢınmazları üçüncü kiĢilere kiraya verdiği ve sözleĢme hükümlerine göre tahliye edilmesi gereken taĢınmaz için herhangi bir hukuki sürecin baĢlatılmadığı görülmüĢtür. Kamu idaresi cevabında; özetle çarĢı yapımı aĢamasında Belediyenin imar çalıĢmaları ile Üniversitemiz Yapı ĠĢleri ve Teknik Daire BaĢkanlığı personelimizin tecrübe eksikliğinden dolayı bazı aksaklıklar meydana gelmiĢ ve çarĢı yapımı süreci uzamıĢtır. Ancak Ģu anda çarĢımız öğrenci ve personelimize hizmet vermeye baĢlamıĢ ve bir aksaklık bulunmamaktadır. Konu ile ilgili Yapı ĠĢleri ve Teknik Daire BaĢkanlığımızın teknik açıklamaları ile görüĢleri ekte sunulmuĢtur. 25.08.2014 tarihinde Göğebakan Hukuk Bürosu tarafından Ġhtarname hazırlanarak Ankara 63. Noterliği tarafından 12.09.2014 tarihinde fesih iĢlemlerinin gerçekleĢtiğine dair evrak düzenlenmiĢtir. Yapı ĠĢleri ve Teknik Daire BaĢkanlığımızın 09.09.2014 tarihinde Hukuk MüĢavirliğine gönderdiği yazıda yükleniciye 24.07.2014 tarihinde noter kanalı ile ihtar çekildiği ve gerekli hukuki iĢlemlerin baĢlatılması hususları dile getirilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 Hukuk MüĢavirliğimizin 10.09.2014 tarihli yazısında ise hukuki iĢlemlerin neler olduğu konusunda açıklayıcı bilgi bulunmadığı ve Rektörlük Makam Onayı alınmadığı için herhangi bir iĢlem yapılamayacağı belirtilmiĢtir. Buna istinaden yapılan fesih iĢlemi tamamen geçersizdir. Fesih iĢlemlerinin gerçekleĢebilmesi için Üniversitemiz adına tek yetkili kiĢi Rektördür. 17.09.2012 tarihinde imzalanan sözleĢmenin altında da Üniversitemiz adına Rektör imzası bulunmaktadır. Yüklenicinin 200 gün içerisinde binayı kullanıma açamamasının sebepleri bulunmaktadır. Bu sebepler arasında; çarĢı inĢaatı için tahmin edilen zaman içerisinde inĢaatın tamamlanmasından sonra geçici kabulü yapılmadan önce, binanın formundaki köĢe çıkmaların dolgu alan içerisinde kalması sonucunda hasar görmüĢtür. Ayrıca binanın çevre düzenlemesi dolgu sahasında olduğu için imalatlarda ondülasyonlar meydana gelmiĢtir. Bu hasarların sebepleri araĢtırıldığında 2007-2011 yılları arasında kampüs içi yol yapım çalıĢmaları yapılırken planlanması yapılmayan; yol üzerindeki mazgallarda toplanması gereken yağmur sularının yerin altında drenaj boruları ile birleĢtirilmeyip deĢarj edilememesi sonucunda dolgu alanın altında toplanmasından dolayı dolgu alan bu yağmur sularının olumsuz etkisinde kalmıĢ ve zemindeki farklı oturmalar sonucu binanın hasar almasına sebep olmuĢtur. Bütün bu olumsuzluklar nedeniyle iĢin tamamlanma süreci uzamıĢ ve yapılan sözleĢmeye göre Yüklenicinin kusuru dıĢında zararlar meydana gelmiĢtir. Bu konu ile ilgili sözleĢmenin hasar ve zararlar baĢlıklı maddesine göre Yükleniciye ek süre kullanım hakkı doğmuĢtur. Ayrıca Yapı ĠĢleri ve Teknik Daire BaĢkanlığı tarafından sözleĢmedeki maddelere istinaden binanın dıĢ cephesinde değiĢiklikler istenmiĢ bu da yeni bir ataĢmanın (cephe projesi) hazırlanması anlamına gelmekte olup Yükleniciye ek süre getirmiĢtir. Yapı ĠĢleri ve Teknik Daire BaĢkanı‟nın yetkisinde olmadığı halde fesih sebebi olarak görülen “Üniversite ve Laboratuvar elektrik hatlarının zarar görmesi” konusu yükleniciden kaynaklanan bir hata olarak görülmüĢ, uyarı yazısı yazılması gerekirken fesih yoluna gidilmiĢtir. Ancak elektrik hatlarının zarar görmesi Belediye bünyesindeki KASKĠ Müdürlüğü tarafından yapılan çalıĢmalar esnasında olabileceği düĢünülmektedir. Ayrıca ÇarĢı Yapım ve ĠĢletme ĠĢi ile ilgili yüklenici tarafından Üniversitemiz Strateji
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 GeliĢtirme Daire BaĢkanlığına irtifak hakkı bedelleri yatırılmakta olup, zamanında ödenmeyen borçlar yasal faizi ile beraber tahsil edilmiĢtir. Dolayısıyla herhangi bir kamu zararı oluĢmamıĢtır. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından verilen cevapta, Ankara 63. Noterliği kanalıyla yapılan ihtar ve fesih iĢleminin geçersiz olduğu belirtilmektedir. Fesih sebebi olarak görülen sözleĢme hükümlerine aykırı fiillerin ve gecikmenin Kastamonu Belediyesi ve KASKĠ Müdürlüğünün çalıĢmaları esnasında olabileceği ifade edilmektedir. Kamu idaresi ile serbest avukat arasında imzalanan „Serbest Avukatlardan Hizmet Satın Alınmasına ĠliĢkin SözleĢme‟nin „Görev Tanımı‟ baĢlıklı 5‟inci maddesinde belirtildiği üzere; avukat Ġdarece kendisine havale edilen iĢ/iĢlemler ile dava/icra takipleri bakımından, her türlü resmi/özel kurum nezdinde Üniversiteyi temsilen her türlü iĢi baĢından sonuna kadar fiilen takip etmekle yetkilidir. Aynı sözleĢmenin „Görevler‟ baĢlıklı 6‟ncı maddesinde avukatın adli ve idari makamlar ile kamu ve özel tüm kurum ve kuruluĢlar nezdinde üniversiteyi temsile yetkili olacağı hüküm altına alınmıĢtır. SözleĢme hükümlerinden anlaĢıldığı üzere sözleĢme akdedilen avukatın kendisine tevdi edilen fesih iĢlemini Ġdare adına yerine getirme yetkisi bulunmaktadır. Kaldı ki yükleniciyle yapılan sözleĢmenin feshinin geçersiz olduğuna dair Ġdare tarafından herhangi bir iĢlem tesis edilmemiĢtir. Feshe dayanak olan sözleĢme hükmüne aykırı fiiller Üniversitenin Yapı ĠĢleri ve Teknik Daire BaĢkanlığı tarafından tutanakla tespit edilmiĢtir. SözleĢmeye aykırı fiillerin cevap metninde belirtilen Belediye ile KASKĠ Müdürlüğünün çalıĢmaları ile gerçekleĢtiğine iliĢkin herhangi bir kanıtlayıcı belge sunulmamıĢtır. Ġhale dosyası ve eklerinden anlaĢıldığı üzere yüklenici süre uzatımı için herhangi bir talepte bulunmamıĢ ve idare tarafından da süre uzatımı verilmemiĢtir. Bulguda açıklanan hususlar ve yukarıda ifade edilen gerekçeler göz önüne alındığında Ġdareyi temsile yetkili sözleĢmeli avukat vasıtasıyla Ankara 63. Noterliği kanalıyla çekilen ihtarname ve yapılan sözleĢmenin feshi iĢlemleri geçerli olup hukuki sonuçlar doğurmaktadır. SözleĢmenin feshinden doğan yükümlülükler olan yüklenicinin tahliyesi ve tüm taĢınmazların fesih tarihi itibariyle Üniversitenin mülkiyeti ve kullanımına geçiĢinin sağlanması gerekmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 BULGU 6: Üniversiteye Ait TaĢınmazların Kiralanmasında Kesin Teminat Alınmaması Kurumun mülkiyetinde bulunan taĢınmazların kiralanmasında, mevzuat gereği alınması gereken kesin teminatların alınmadığı tespit edilmiĢtir. 2886 sayılı Devlet Ġhale Kanunu‟nun “Kesin teminat” baĢlıklı 54‟üncü maddesinde; “Taahhüdün, sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşme yapılmasından önce müteahhit veya müşteriden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle % 6 oranında kesin teminat alınır.(Ek cümle:17/9/2004- 5234/9 md.) Tasfiye idaresince yapılan taşınır mal satışlarında kesin teminat, ihale bedelinin % 6'sından az olamaz. Müteahhit veya müşterinin bu zorunluluğa uymaması halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale bozulur ve varsa geçici teminatı gelir kaydedilir. Verilen kesin teminat, teminat olarak kabul edilen diğer değerlerle değiştirilebilir. Sözleşmenin yapılmasından sonra geçici teminat iade edilir.” denilmektedir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükmüne göre Üniversitenin 2886 sayılı Kanun‟a göre yapmıĢ olduğu taĢınmaz kiralamalarında, taahhüdün sözleĢme ve Ģartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla müstecirlerden ihale bedeli üzerinden en az % 6 oranında kesin teminat alması, alınan teminatları da ilgisine göre Merkezi Yönetim Muhasebe yönetmeliği hükümleri doğrultusunda muhasebe sisteminde izlemesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Kurumun mülkiyetinde bulunan taĢınmazların kiralanmasında mevzuat gereği alınması gereken Kesin Teminatların alınması için ilgili Harcama Birimlerine talimat verilmiĢ olup, konuyla ilgili gerekli titizlik ve hassasiyet gösterilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, bulguda belirtilen eksikliklerin tamamlanmasına yönelik çalıĢmalara baĢlanıldığı belirtilmiĢtir. Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 BULGU 7: Yap-ĠĢlet-Devret Modeliyle Ġhale Edilen Yurt Yapım ĠĢinde Ġrtifak Hakkı SözleĢmesi Hükümlerine Aykırı Hususların Bulunması A) Ġrtifak Hakkı SözleĢmesi ile Yapılması Öngörülen Öğrenci Yurdu Yapım ĠĢinde, SözleĢmeye Riayet Edilmemesi 26.09.2012 tarihinde 2886 sayılı Devlet Ġhale Kanunu‟nun 51‟inci maddesinin (g) bendine göre pazarlık usulü ile ihale edilen “30.000 M2 Öğrenci Yurdu Yapımı ve İşletmesi ile 100 Adet Öğrenci Evinin Hibe Olarak Yapım İşinin” tek yüklenicinin katılması sonucunda yükleniciye 249 ay (29 yıl 1 ay) süre irtifak hakkı tanıyan irtifak hakkı sözleĢmesi 01.11.2012 tarihinde akdedilmiĢtir. Ġhale, 2886 sayılı Kanun‟un 51‟inci maddesinin (g) bendine göre süre üzerinden açık eksiltme yöntemi ile yapılmıĢtır. Ġhalede irtifak süresi, idari Ģartnamenin 3‟üncü maddesine göre 30 yıl ile açılmıĢ ve pazarlık sonucu 2. teklifte bu süre 29 yıl 1 ay olarak belirlenmiĢtir. SözleĢmenin 4‟üncü maddesinde irtifakın amacı ve kullanım Ģekli olarak; 2100 öğrenci kapasiteli öğrenci yurdunun yapılması, iĢletme ve kullanım hakkı Üniversiteye ait olan hibe 100 adet öğrenci evinin (net 80 m2) yapılarak Üniversiteye teslim edilmesi ve ana yurt binası içerisinde kullanım hakkı Üniversiteye ait olan 100 yatak kapasiteli 40 odanın ücretsiz olarak Rektörlük emrine tahsis edilmesi olarak belirtilmiĢtir. SözleĢmenin 5‟inci maddesinde, yüklenicinin 180 gün içerisinde yurt ve öğrenci evlerinin uygulama projesini tamamlayıp, 01.04.2013 tarihinde inĢaata baĢlaması ve bu süreden itibaren 480 takvim günü içerisinde geçici kabule hazır hale getirmesi gerektiği ifade edilmiĢtir. Ancak yüklenici firma, iĢi belirlenen süreden 13 ay geç bitirmiĢ ve Üniversiteyi zarara uğrattığı gerekçesiyle Üniversite ile yüklenici arasında ana sözleĢmenin 19‟uncu maddesine istinaden karĢılıklı olarak açılan davalardan feragat edilerek 09.10.2015 tarihinde ek protokol düzenlenmiĢtir. Bu ek protokol ile ana sözleĢmede belirtilen 2100 öğrenci kapasiteli yurt inĢaatı ve net 80 m2 100 adet öğrenci evine ilaveten gecikme kaynaklı Üniversitenin zararına karĢılık olarak 28 adet aynı evsafta öğrenci evi daha yapılması hüküm altına alınmıĢtır. Hiç Ģüphesiz ki süre üzerinden yapılan bu tür açık eksiltmelerde yatırımcı süre kararını belirlerken, sözleĢme ve Ģartnamelerde belirtilen Ģartlar çerçevesinde katlanılacak olan yatırım ve iĢletme maliyetleri ile bu iĢletmeden elde edilecek gelir unsurlarını hesaba katmaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 Dolayısıyla maliyet, gelir ve süre unsurları birbirine sıkı sıkıya bağlı unsurlardır. ġartları ihale ile belirlenmiĢ olan maliyet ve gelire iliĢkin bilgilerde bir değiĢiklik olduğu takdirde, bu unsurlara göre ĢekillenmiĢ olan irtifak süresinde de bir değiĢiklik olması gerekmektedir. Zira finans teorisinde yatırım kararlarını verme iĢlemi, maliyet, gelir ve süre unsurları hesaba katılarak çeĢitli hesaplama yöntemlerine göre yapılmaktadır (geri ödeme süresi yöntemi, indirgenmiĢ nakit akımları yöntemi gibi). Maliyet ve gelirde meydana gelen bir değiĢiklik üçüncü unsur olan süreyi de etkilemektedir. Zira ihalenin açılıĢ yılı olan 30 yıl, muhammen gelir ve gider tahmin parametrelerine göre ĢekillenmiĢtir. Ana irtifak sözleĢmesi ve yüklenicinin iĢi geç bitirmesi karĢısında Üniversitenin uğradığı zarara karĢılık yapılan ek protokol sonucunda; yüklenici toplamda, 100 adedi (40 oda) Üniversiteye ait olmak üzere 2100 adet öğrenci kapasiteli yurt ve hibe olarak 128 adet öğrenci evi yapmakla yükümlü ve yetkilidir. Ġhale öncesi ve sonrasına iliĢkin dokümanlar incelendiğinde sözleĢme 01.11.2012 tarihinde imzalanmıĢ ve yükleniciye 01.04.2013 tarihinde yer teslimi yapılmıĢtır. SözleĢme imzalandıktan sonra ve yer teslimi yapılmadan önce yüklenicinin Kastamonu Üniversitesine 19.02.2013 tarihinde yazmıĢ olduğu yazıda kiĢi baĢına düĢen m2 alanının artması ve kapasite sorunu yaĢanmaması için ihale ile belirlenmiĢ olan 15.000 m2 yer tahsisinin ve 30.000 m2 yapı alanın artırılması gerektiğini ve yapı alanının 42.000 m2 ile 52.500 m2 arasında bir değere çıkarılması ve bu doğrultuda tahsis edilen arazi alanının ise 35.000 m2 ile 43.750 m2 arasında bir değere çıkarılması gerektiğini ifade etmiĢtir. 22.02.2013 tarihinde Üniversite tarafından, yüklenicinin bu talebine karĢılık “… 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 64. Maddesi ve gereğince, Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı tarafından yapılan yazışmalar ile 15.000 m2 alan için irtifak hakkı tesisi edilmesi, 01.08.2012 tarihinde Milli Eğitim Bakanlığı tarafından uygun görülmüştür. 2012/5 sayılı genelge kapsamında Üniversitemiz yurtlar bölgesinde yurt yapılması amacıyla irtifak hakkı tesisi için Başbakanlığın 15.08.2012 tarihinde uygun görüşü doğrultusunda ihale şartnamesi hazırlandığından taahhüdünüzde yapılacak olan yurt inşaatı ile ilgili irtifak hakkı tesis edilen alanın dışında alan tahsis edilmesi imkânı bulunmamaktadır.” cevabı ile ihale ve sözleĢmede öngörülen alanın dıĢına çıkılmaması gerektiği ifade edilmiĢtir. Yüklenicinin izin verilmemesine rağmen ihale ve sözleĢmede öngörülen 30.000 m2 yapı alanın dıĢına çıkarak izinsiz ve sözleĢmeye aykırı olarak toplam 49.020 m2 yapı alanı
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21
yaptığı Kastamonu Belediyesince düzenlenen “Yapı Kullanma Ġzin Belgesinden”
anlaĢılmaktadır.
Yüklenici, ilerleyen süreçte yapmıĢ olduğu yurdu 28.09.2015 tarihinde T.C. Gençlik
ve Spor Bakanlığı Yüksek Öğrenim Kredi Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğüne 2720 öğrenci
kapasitesi üzerinden 10 yıllığına kiralamıĢ ve kira sözleĢmesinde 10 yıl sonra kiranın
yenileneceği ifade edilmiĢtir. Normal Ģartlarda yüklenici 100 adedi Üniversiteye ait olmak
üzere 2100 öğrenci kapasiteli öğrenci yurdu yapma ve iĢletme yetkisine sahiptir. Bu durumda
ihale Ģartname ve sözleĢmelerine göre yüklenicinin bu iĢten elde edeceği varidat 2000 öğrenci
üzerinden olması gerekmektedir.
Üniversitenin ihale öncesi maliyet ve gelir unsurlarını dikkate alarak irtifak hakkı
süresini Muhammen Bedel Tespit Tutanağında 30 yıl olarak hesaplayarak Ġdari ġartnamenin
3‟üncü maddesinde “İrtifak hakkı süresi 30 yılı geçememek kaydıyla en düşük irtifak hakkı
süresini veren istekliyle sözleşme imzalanacaktır.” demek suretiyle açık eksiltmeyi 30 yıl
üzerinden baĢlatmıĢtır.
Akdedilen sözleĢmede ihale Ģartname ve sözleĢmesinde belirtilen maliyet ve gelir
Ģartları altında 29 yıl 1 aylık süre olarak ĢekillenmiĢtir. Muhammen Bedel Hesapları fiili
durum olan 2720 öğrenci üzerinden hesaplanmıĢ olsa idi irtifak açılıĢ süresi 30 yıldan farklı
bir süre ile açılacağı Ģüphe götürmeyen bir gerçektir.
Ancak hali hazırda yüklenici, Kredi Yurtlar Kurumu ile akdettiği sözleĢme ile 720
(2720 -2000) öğrenci üzerinden daha fazla gelir elde edecektir.
Tablo 4: Yüklenicinin Elde Edeceği Fazla Gelirin Hesabı Tablosu
Fazla
Öğrenci
Sayısı
1 Öğrenci
Ġçin Tutar
(TL)
Bir Aylık Toplam
Tutarı 1 Yıllık Tutarı
29 Yıl 1 Aylık
Toplam Tutarı
(Kdv Hariç) (TL)
720 159,00 114.480,00 1.373.760,00 39.953.520,00
Yukarıda yapılan hesaba göre, yüklenici kendisine öngörülen alanın dıĢına çıkarak
iĢletilecek olan yurdun öğrenci sayısını, izin verilmediği halde 2720 öğreniciye çıkararak elde
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 edeceği kazancı 720 öğrenci daha artırarak irtifak süresince KDV hariç 39.953.520,00 TL haksız kazanç sağlamıĢ olacak ve Üniversitenin menfaatlerini zarara uğratacaktır. Yüklenici kaynaklı olarak ihale Ģartlarına ve sözleĢmeye aykırı olarak gelir unsuru artırılmasına rağmen sürede eksilme yönünde hiçbir değiĢiklik olmadığı görülmüĢtür. B) Feshedilmesi Gereken SözleĢmenin Feshedilmemesi SözleĢme hükümlerine riayet edilmemesine rağmen sözleĢmenin feshedilmediği tespit edilmiĢtir. SözleĢmenin “Ġrtifak Hakkının Sona Ermesi ve Ġptali” baĢlıklı 16‟ncı maddesinde aynen; “İrtifak hakkı, sürenin bitimi ile sonra erer. Ayrıca, sözleşme hükümlerine aykırı davranılması, taşınmazın sözleşmede öngörülen amaç dışında kullanılması veya hak lehtarı tarafından talep edilmesi halinde irtifak hakkı Üniversitece feshedilir. Bu durumda, hak lehtarından cari yıl irtifak hakkı bedeli tutarında tazminat alınır ve ayrıca, alınan teminatlar hazineye gelir kaydedilir. İrtifak hakkının sona ermesi veya iptali halinde, diğer kanunlardaki özel hükümler saklı kalmak kaydıyla, Üniversite taşınmazı üzerindeki tüm yapı ve tesisler sağlam ve işler durumda tazminat veya bedel ödenmeksizin Üniversiteye intikal eder ve bundan dolayı hak lehtarı veya üçüncü kişilerce herhangi bir hak ve talepte bulunulamaz. …” denilmektedir. Yüklenicinin yazı ile sorması üzerine izin verilmemesine rağmen gerek ihale Ģartlarına gerekse de sözleĢmeye aykırı bir Ģekilde kendisine öngörülen 30.000 m2 yapı alanını aĢarak 49.020 m2 yapı alanı yapması, Yüklenicinin sözleĢmenin 5‟inci maddesine göre, 180 gün içerisinde projeleri hazırlayıp 01.04.2013 tarihinde inĢaata baĢlaması gerekirken ihale dokümanından anlaĢıldığı üzere 26.04.2013 tarihinde sözleĢmeleri onaylanmak üzere teslim etmesi ve 26.04.2013 tarihi itibariyle henüz inĢaata baĢlamamıĢ olması, Ġdari Ģartnamenin 3‟üncü maddesine aykırı olarak geçici kabul yapılmadan yurdun iĢletilmeye baĢlanılması, nedenlerinden dolayı sözleĢmenin feshedilmesi gerekirken feshedilmediği görülmüĢtür.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 C) Yurdun Geçici Kabul Yapılmadan ĠĢletmeye Açılması ve Yüklenicinin Gelir Elde Etmeye BaĢlaması Ġdari ġartnameye aykırı olarak geçici kabul iĢlemleri yapılmadan yüklenici tarafından yurdun iĢletmeye açıldığı ve yüklenicinin gelir elde etmeye baĢladığı tespit edilmiĢtir. Ġdari ġartnamenin 3‟üncü maddesinde; “İrtifak hakkı süresi 30 yılı geçememek kaydıyla en düşük irtifak hakkı süresini veren istekliyle sözleşme imzalanacaktır. İrtifak hakkı geçici kabulün yapıldığı tarihten itibaren başlanacaktır.” denilmektedir. Yapılan incelemeler sonucunda geçici kabul iĢlemleri yapılmadan yurdun iĢletmeye açıldığı ve yüklenicinin gelir elde etmeye baĢladığı görülmüĢtür. Yukarıda yer verilen Ġdari ġartname hükmüne göre halı hazırda irtifak hakkı süresi baĢlamamıĢ olmasına rağmen yüklenici gelir elde etmeye baĢlamıĢtır. D) 128 Adet 80 m2 Öğrenci Evinin Halen YapılmamıĢ Olması Üniversite ile yüklenici arasında imzalanan ana sözleĢme ve ana sözleĢmenin 19‟uncu maddesine istinaden yapılan ek protokol ile yapılması öngörülen toplam 128 adet öğrenci evinin yapılmadığı tespit edilmiĢtir. SözleĢmelere göre 128 adet öğrenci evinin ana yurt binası ile birlikte yapılmaya baĢlanması ve geçici kabulleri yapılarak teslim edilmesi gerekmekte iken 128 adet 80 m2 öğrenci evinin halen yapımına baĢlanmadığı görülmüĢtür. Kamu idaresi cevabında; özetle ilgililer, Kastamonu Üniversitesinin 2006 yılında kurulmuĢ halen geliĢmesi ve büyümesini sürdürmekte olan, 25.000 öğrencisi bulunan genç bir üniversite olduğunu ve Kastamonu Ģehrinin 15.000‟ne yakın öğrencinin yurt sorununu çözebilecek bir halde olmadığını ve bu sorunun Üniversite yönetimi tarafından değerlendirilerek bugün birçok Üniversitede olduğu gibi Yap-ĠĢlet-Devret modeli ile yapılacak yurt binaları ile çözülebileceği kararına varıldığını ve ihale yapılarak yurt binası ve 100 adet öğrenci evinin yapılması yönünde sözleĢme yapıldığını belirtmiĢlerdir. Bunun yanında Kastamonu Belediyesinin kampüsün imar durumunu halledememesi ve kurum personelinin tecrübesiz olmasından kaynaklanan nedenlerle inĢaatların zamanında yüklenici tarafından bitirilemediğini ve bunun üzerine sorunu hukuki yollarla dava açılarak çözülmesi yoluna gidildiğini, fakat diğer kurumlarla yapılan görüĢmelerde sorunun hukuki yollarla çözüm sürecinin 4-5 yıl gibi uzun bir süre devam edebileceği ve tam bir netice
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 alınamayacağı öğrenilmiĢtir. Bunun üzerine Valilik, Kastamonu Belediyesi ve Üniversite üst yöneticilerinin çabaları sonucunda, yüklenici firma ve Kredi Yurtlar Kurumu ikna edilerek yüklenici firma ile 28 tane fazla öğrenci evi yapımı için sözleĢme yapılmıĢ ve öğrencilerin ucuz yurt imkanlarından yararlanması sağlanarak yüklenici firmanın yurt binalarının Kredi Yurtlar Kurumuna aylık 432.400,00 TL' ye kiralanması sağlandığını ifade etmiĢtir. Bunun sonucunda Ģu anda öğrencilerin 159,00 TL gibi bir ücret karĢılığında yurt imkanlarından yararlanmalarının sağlandığını ve Kastamonu Ģehrinde en ucuz yurdun Ģu anda 450,00 veya 500,00 TL arasında olduğunu söylemiĢlerdir. Nihayetinde üniversite yurt binalarının 4-5 yıl mahkeme kapılarında sürünerek atıl kalması ve kamu zararı oluĢmasının önlendiğini, kuruma 28 tane fazladan öğrenci evi kazandırıldığını ve en önemlisi de baĢlangıçtaki amaç olan öğrencilerin en ucuz yurt imkanlarından yararlanmasının sağlandığını ifade etmiĢ ve konu ile ilgili Yapı ĠĢleri ve Teknik Daire BaĢkanlığının teknik açıklamaları ve görüĢlerini ek olarak sunmuĢlardır. Yapı ĠĢleri ve Teknik Daire BaĢkanlığının ek olarak sunduğu cevapta ise; yüklenici ile yapılan ek protokolün üniversiteye ek 702.288,00 TL yarar sağladığına iliĢkin bazı hesap tablolarını eklemiĢlerdir. Bulgu maddesinin A bendine iliĢkin olarak, öngörülen 30.000 m2 yapı alanının izinsiz olarak 49.020 m2 „ye çıkarılması idarece öğrenildiği tarihte Milli Eğitim Bakanlığına yazı ile baĢvurulduğunu ve yazının halen Milli Eğitim Bakanlığında beklediğini ve yapının 30.000 m2‟den 49.020 m2‟ye çıkarılmasının 29 yıl 1 ay sonra kullanım ve mülkiyet hakkının tamamen Üniversiteye geçecek olması nedeniyle üniversitenin daha büyük kullanım alanına sahip yapılara kavuĢmuĢ olması anlamına geldiğini ve dolayısı ile kamu kararının söz konusu olduğunu ifade etmiĢlerdir. Bulgu maddesinin B bendine iliĢkin olarak, feshin zamanında idarece düĢünüldüğünü ancak iĢin Mahkeme sürecine girmesi durumunda böyle büyük bir yatırımın kullanılamayacağı hatta atıl duruma geçeceği ihtimalleri, kamuoyunun baskısı, devlet büyüklerinin öğrencilerin devlet yurtlarında barınması ile ilgili hassasiyetleri, talimatları ve talepleri doğrultusunda ivedi olarak yurt binalarının kullanımına baĢlandığını söylemiĢlerdir. Bulgu maddesinin C bendine iliĢkin olarak, yurt binalarının geçici kabulünün yapılmadan iĢletmeye açılması ve yüklenicinin gelir elde etmeye baĢlaması ile ilgili olarak,
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 Yükseköğretim Kredi ve Yurtlar Kurumu ile yüklenici arasında kira sözleĢmesi imzalandığı ve bu kira sözleĢmesi yapılırken öğrenci sayısına göre bir hesabın yapılmadığı, aralarında imzalanan kira sözleĢmesinin sadece binaların bütünü için kiĢi sayısı belirtilmeden aylık olarak 432.400,00 TL „ye imzalandığı ifade etmiĢlerdir. Bunun yanında Üniversitenin %1‟lik hasılat payının Üniversiteye gelir olarak kaydedilmesi ve yurt binasında bulunan 40 odanın tahsis edilmesi konusunda ek protokolün 5.1.1. maddesine göre tapuya Ģerh düĢülmesi ile baĢlayacağını söylemiĢ ve tapuya Ģerhin düĢülmesi iĢlemleri adına kampüs imar planı için halen Kastamonu Belediyesi ile Tapu ve Kadastro Müdürlüğü‟nde çalıĢmalar devam ettiğini ve dolayısı ile bugün itibari ile yükleniciden iĢletme gelirlerine ait hiçbir söz hakkının bulunmadığını ve Yükseköğretim Kredi ve Yurtlar Kurumu ile yüklenicinin aralarında gerçekleĢtirdiği kira sözleĢmesine istinaden yurt binalarının kullanımına devam edildiğini ifade etmiĢlerdir. Kampüs imar planının tamamlanmamasından ötürü yükleniciye 128 öğrenci evi ile ilgili yer tahsisi yapılamaması ve iĢin bir bütün olmasından dolayı kısmi kabule iliĢkin bir hükmün sözleĢmede yer almamasından kaynaklanan sebeplerden ötürü geçici kabul iĢlemleri gerçekleĢtirilemediğini belirtmiĢlerdir. Yeni yapılanma içerisinde olan Üniversitenin her geçen yıl öğrenci sayısının arttığını öğrencilerin barınma sorunları ile karĢı karĢıya kaldığını ve öğrencilerin belli yapılanmalara ait yurtlarda veya evlerde kalarak bu yapılanmaların etkisi altında kalmamalarının sağlandığı ve birçok öğrencinin yurt binaları açılmadan önce kendilerine barınacak yer ayarlayamadıkları için kayıt dahi yaptırmadan öğrenim hayatlarına ara verdiklerini ifade etmiĢleridir. Bulgu maddesinin D bendine iliĢkin olarak, 128 adet 80 m2 öğrenci evinin halen yapılmamıĢ olmasının nedenini, kampüs imar planının hazırlanması sürecinin Kastamonu Belediyesinde askı süresinin devam ettiğini, Kastamonu Tapu ve Kadastro Müdürlüğü nezdinde ifraz, tevhid ve yola terk iĢlemlerinin devam ettiği ve askı süresi sonunda Kastamonu Belediyesi tarafından Ġmar Planının onaylanacağını ve Belediye onayına müteakip Tapu ve Kadastro Müdürlüğündeki çalıĢmaların tamamlanacağını ve yüklenicinin hibe olarak yapacağı 128 adet öğrenci evi için imar çalıĢmaları tamamlayamadığından ötürü yükleniciye yer tahsisi yapılamadığını belirtmiĢlerdir. An itibari ile sadece kapasitenin artması üzerinden bulguda yapılan hesaba iliĢkin
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26 kesin hüküm vermenin doğru olmadığını ve Yükseköğretim Kredi ve Yurtlar Kurumu ile yüklenici arasında imzalanan kira sözleĢmesinden hareket ile herhangi bir kapasite tespitinin yapılamadığını belirtmiĢlerdir. Ayrıca böyle bir kapasite artırılması veya eksiltilmesi idarenin dıĢında iki tarafı bağladığını ve üniversitenin sadece yıllık gelirden %1 Hasılat Payı (tapuya Ģerh düĢüldükten sonra), Ġrtifak Hakkı Bedeli (tapuya Ģerh düĢüldükten sonra 30 gün içerisinde birikmiĢ bedelleri ile peĢin olarak) ve 100 öğrenci kapasiteli 40 odanın kullanım hakkı bulunduğunu söylemiĢlerdir. Nihayetinde SayıĢtay BaĢkanlığının raporunda belirttiği hususlar dikkate alınarak Rektör onayı ile Üniversite Ġç Denetim Birimi BaĢkanlığınca inceleme baĢlatıldığını ve oluĢturulacak olan denetim raporuna istinaden Yüklenici Firmaya gerekli yaptırımların uygulanacağını ifade etmiĢlerdir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, inĢaatların yüklenici tarafından zamanında bitirilemediği ve bunun üzerine sorunun hukuki yollarla dava açılarak çözülmesi yoluna gidildiği, ancak hukuki yollarla çözüm sürecinin uzun sürmesi ve tam bir netice alınamayacağı ifade edilmiĢse de yapılan ek protokolün getirdiği hükümler ve mevcut fiili durum yüklenici firmaya haksız bir kazanç sağlamıĢ ve ihalenin rekabet Ģartlarını sonradan ortadan kaldırmıĢtır. Ġdarece, öğrencilerin ucuz yurt imkanlarından yararlanmasının sağlandığı ifade edilmiĢtir. Öğrencilerin ucuz yurt imkanından faydalanması, yükleniciye 29 yılda toplam 39.953.520,00 TL tutarında ilave haksız kazanç sağlanmasını haklı kılmamaktadır. Bunun dıĢında ilgililer, kuruma 28 adet fazladan öğrenci evi kazandırıldığını ve bunda kamu yararının olduğunu belirtmiĢlerdir. Kamu yararı olduğu bir gerçektir. Ancak bu yarar Üniversitenin uğradığı bir zarara karĢılık olan bir yarardır. Zira 28 adet ilave öğrenci evi, inĢaatta bulunan eksiklikler ve yüklenicinin iĢi süresinde bitirememesi karĢısında üniversitenin uğradığı zarara karĢılık olarak yapılmıĢ ve bu olgu Ek protokolün 2‟nci maddesine iĢlenmiĢtir. Ana irtifak sözleĢmesinde, yüklenicinin iĢi zamanında bitirmemesi karĢısında herhangi bir ceza öngörülmemiĢtir. Ancak bu durum genel hükümleri ortadan kaldırmamaktadır. Zira Borçlar Hukukuna göre kiĢi bir sözleĢmeden doğan yükümlülüklerini zamanında yerine getirmediğinde karĢı tarafın zararını tazminle yükümlüdür. Kaldı ki idare tarafından yapılan bir hesap üzerine uğranılan zarar hesaplanmıĢ ve bu zararın karĢılığının 28 adet ev olması dolayısıyla ilave 28 ev yapılması ek protokolün 2‟nci maddesine yüklenici ile
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27
mutabık kalınarak eklendiği belgelerden anlaĢılmaktadır. 28 adet ilave ev, yurt alanının ve
öğrenci kapasitesinin izinsiz olarak artırılmasının karĢılığı değildir. Kaldı ki 28 adet ev bir
yana, ihalenin baĢında ana protokolde öngörülen 100 adet evin dahi hali hazırda inĢaatına
baĢlanılmamıĢtır. 128 adet öğrenci halen yapılmamıĢtır.
Bulgu maddesinin A bendine iliĢkin kamu idaresi, yapının 30.000 m2‟den 49.020
m2‟ye çıkarılmasının 29 yıl 1 ay sonra kullanım ve mülkiyet hakkının tamamen Üniversiteye
geçecek olması nedeniyle Üniversitenin daha büyük kullanım alanına sahip yapılara
kavuĢmuĢ olması anlamına geldiğinden kamu yararının söz konusu olduğunu ifade etmiĢse
de, yüklenicinin 29 yıl 1 ay boyunca izinsiz olarak 49.020 m2 alandan faydalanması ve 2100
öğrenci yerine 2720 öğrenci üzerinden Kredi Yurtlar Kurumundan gelir elde ettiği
düĢünüldüğünde 29 yıl 1 ay olan irtifak süresine iliĢkin hiçbir değiĢiklik yapılmadığından bu
durum Üniversite menfaatlerini zarara uğratmakta ve ayrıca ihalenin rekabet Ģartlarını
sonradan ihlal etmektedir.
Akdedilen sözleĢmede irtifak süresi, ihale Ģartname ve sözleĢmesinde belirtilen
maliyet ve gelir Ģartları altında 29 yıl 1 ay olarak ĢekillenmiĢtir. Muhammen Bedel Hesapları
fiili durum olan 2720 öğrenci üzerinden hesaplanmıĢ olsa idi idari Ģartnamenin 3‟üncü
maddesi olan irtifak açılıĢ süresi 30 yıldan farklı bir süre ile açılacağı Ģüphe götürmeyen bir
gerçektir.
Ancak hali hazırda yüklenici, Kredi Yurtlar Kurumu ile akdettiği sözleĢme ile 720
(2720 -2000) öğrenci üzerinden daha fazla gelir elde edecektir.
Tablo 5: Yüklenicinin Elde Edeceği Net Fazla Gelirin Hesabı Tablosu
Fazla Öğrenci
Sayısı
Kredi Yurtlar
Kurumunun
Öğrenci BaĢına
Yükleniciye
Ödediği Tutar
Bir Aylık
Toplam
Tutarı
1 Yıllık
Tutarı
29 Yıl 1
AylıkToplam
Tutarı(Kdv Hariç)
(A)
19.020m2 Ġlave
ĠnĢaat Alanının
Maliyeti
(19.020m2x800TL)
(B)
Yüklenicinin
Elde Edeceği Net
Fazla Gelir
(A-B)
720 159,00-TL 114.480,00 1.373.760,00 39.953.520,00 TL 15.216.000 TL 24.737.520,00 TL
(*800 TL idare tarafından gönderilen cevapta esas alınan metrekare inĢaat maliyeti )
Yukarıda yapılan hesaba göre, yüklenici kendisine öngörülen alanın dıĢına çıkarak
iĢletilecek olan yurdun öğrenci sayısını, izin verilmediği halde 2720 öğreniciye çıkarıp elde
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28 edeceği kazancı 720 öğrenci daha artırarak irtifak süresince KDV hariç net 24.737.520,00 TL haksız kazanç sağlayacak ve böylece Üniversitenin menfaatlerini zarara uğratacaktır. Yüklenici kaynaklı olarak ihale Ģartlarına ve sözleĢmeye aykırı yurt alanının ve öğrenci kapasitesinin izinsiz olarak artırılması sonucunda net gelir unsurunun artırılmasına rağmen sürede eksilme yönünde hiçbir değiĢiklik olmamıĢtır. Bulgu maddesinin B bendine iliĢkin kamu idaresi; yargılama sürecine girilmesi sonucunda bu yatırımın atıl duruma geçeceği ihtimalleri, kamuoyu baskısı gibi diğer nedenlerden dolayı sözleĢmenin feshedilmediğini beyan etmiĢse de bunun geçerli bir neden olarak kabul edilmesi mümkün değildir. Zira hukuki uyuĢmazlıkların çözülmesi için düzenlenen ek protokolde sadece iĢin zamanında bitirilmemesine karĢılık ek taahhütler (ek 28 adet öğrenci evi) alınmıĢ ve asıl hukuki ve mali problemlere hiç girilmemiĢ ve ana sözleĢme ve idari Ģartnamelerdeki hükümlere açık bir Ģekilde aykırılık bulunmasına rağmen sözleĢme feshedilmemiĢ ve yüklenicinin vekâletsiz iĢ görmesine zımni olarak müsaade edilmiĢtir. Bulgu maddesinin C bendine iliĢkin kamu idaresi; Yükseköğretim Kredi ve Yurtlar Kurumu ile yüklenici arasında kira sözleĢmesi imzalanırken öğrenci sayısına göre bir hesabın yapılmadığı ve binaların bütünü için kiĢi sayısı belirtilmeden aylık olarak kiralandığını ifade etmiĢse de yurdun kapasitesinin 2720 kiĢi olduğu 30.09.2015 tarih ve 40903700/010.99/1128 sayılı idareye ait yazıda görülmektedir. Gerçekten de yukarıda kamu idaresi cevabı içerisinde ve ilgili yazıda geçen 159 TL‟nin 2720 kiĢi ile çarpılması kira tutarını doğrulamaktadır. Ancak idarenin C bendine vermiĢ olduğu bu cevap bulgu metninde ifade etmiĢ olduğumuz yurdun geçici kabul iĢlemi yapılmadan iĢletmeye açılması ve yüklenicinin gelir elde etmeye baĢlaması hususuna bir cevap teĢkil etmemektedir. Ve sonuç olarak yurt geçici kabul iĢlemi yapılmadan iĢletmeye açılmıĢ ve yüklenici gelir elde etmeye baĢlamıĢtır. Ġdari ġartnamenin 3‟üncü maddesinde yer alan “Ġrtifak hakkı geçici kabulün yapıldığı tarihten itibaren baĢlanacaktır.” hükmüne göre de halı hazırda 29 yıl 1 aylık irtifak hakkı süresi de baĢlamamıĢ olmaktadır. Bu da yüklenicinin yapıdan 29 yıl 1 aylık irtifak hakkı süresinden daha fazla yararlanması sonucunu doğurmaktadır. Bulgu maddesinin D bendine iliĢkin kamu idaresi; kampüs imar planının hazırlanması sürecinin Kastamonu Belediyesinde askı süresinin devam ettiğini, Tapu ve Kadastro Müdürlüğü nezdinde ifraz, tevhid ve yola terk iĢlemlerinin devam ettiğini, askı süresi sonunda Kastamonu Belediyesi tarafından Ġmar Planının onaylanacağını, Belediye onayına müteakip
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29 Tapu ve Kadastro Müdürlüğündeki çalıĢmaların tamamlanacağını ve yüklenicinin hibe olarak yapacağı 128 adet öğrenci evi için imar çalıĢmaları tamamlanamadığından dolayı yükleniciye yer tahsisi yapılamadığını belirtmiĢse de imara iliĢkin iĢlemlerin ihaleye çıkılmadan önce bitirilmiĢ olması ve sözleĢmeyi müteakip yer tesliminin yapılmıĢ olması gerekmektedir. Sonuç olarak 128 adet öğrenci evi hali hazırda yapılmamıĢtır. Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir. BULGU 8: Ġç Kontrol Sistemi Yapılandırma ÇalıĢmalarının Tamamlanmaması Kamu idaresi tarafından, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟nun 55., 56. ve 57‟nci maddeleri ile hüküm altına alınan “Ġç Kontrol Sistemi” kapsamında yapılması gereken çalıĢmalar, Üniversite üst yöneticisinin yayınladığı genelge ile baĢlatılmıĢ ve 2009 yılında Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlanmıĢtır. Ancak daha sonra revize edilen bu planda yer alan eylemlerin hâlihazırda tamamlanmadığı, Kamu Ġç Kontrol Standartları ve bu bağlamda Ġç Kontrol Sistemi ile Risk Yönetim bileĢenlerinin tam olarak yapılandırılmadığı tespit edilmiĢtir. A) Kastamonu Üniversitesi tarafından gerçekleĢtirilen iç kontrol sistemi yapılandırma çalıĢmaları incelendiğinde; Ġç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı‟nın 30.06.2009 tarihi itibariyle hazırlanıp Maliye Bakanlığına gönderildiği, söz konusu Eylem Planı‟nın Maliye Bakanlığınca 04.02.2009 tarihli ve 1205 sayılı Genel Yazı ekinde yayımlanan Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi‟nde belirlenen esaslara uygun olarak hazırlandığı görülmüĢtür. Bununla beraber, iç kontrol sisteminin yapılandırılmasına iliĢkin olarak; Ġç Kontrol Ġzleme ve Yönlendirme Kurulu tarafından kurumda mücadele edilecek riskler için hangi kontrol faaliyetlerinin uygulanacağı konusunda herhangi bir çalıĢma yapılmadığı, Eylem planları ve iĢ süreçleri hazırlanmıĢ olup iĢ süreçlerinde çalıĢan personelin risk değerlendirmesi kapsamında odak grupları/atölye çalıĢmalarının yapılmayarak
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30 risklerin ve kontrol faaliyetlerinin belirlenmediği, Kurumda hangi riskler için hangi kontrol faaliyetlerinin hangi birimlerde uygulanacağını ve sorumluların belirlendiğini gösteren “Sorumlu Birim/Personel-Risk ĠliĢkisi” kurulmadığı, Ġç denetim birimi tarafından iç kontrol sistemine iliĢkin denetim çalıĢmalarının planlanmadığı görülmüĢtür. Ġç kontrol sisteminin değerlendirilmesine iliĢkin olarak; Kurumda yürütülen iç kontrol faaliyetlerinin takibi ve uygulanmasından sorumlu birim ve personelince en az yılda bir düzenlenmesi gereken değerlendirme raporlarının düzenlenmediği, Ġç denetim biriminin, iç kontrol sisteminin yeterliliği, etkinliği ve iĢleyiĢiyle ilgili olarak yönetime bilgi sağlamak, değerlendirme yapmak ve öneride bulunmak için raporlama yapmadığı, Strateji GeliĢtirme Birimi tarafından iç kontrol sisteminin yıllık değerlendirilmesi sonucu hazırlanması gereken Ġç Kontrol Sistemi Değerlendirme Raporunun hazırlanmadığı görülmüĢtür. B) Üniversiteye 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile üç adet iç denetçi kadrosu ihdas edilmesine rağmen sadece bir tanesine atama yapıldığı tespit edilmiĢtir. 5018 sayılı Kanunun “Üst Yöneticiler” baĢlıklı 11‟inci maddesinin son bendinde; “Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler.” denilmektedir. “Ġç Denetim” baĢlıklı 63‟üncü maddesinde ise; “İç denetim, kamu idaresinin çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini değerlendirmek ve rehberlik yapmak amacıyla yapılan bağımsız, nesnel güvence sağlama ve danışmanlık faaliyetidir. Bu faaliyetler, idarelerin yönetim ve kontrol yapıları ile malî işlemlerinin risk yönetimi, yönetim ve kontrol süreçlerinin etkinliğini değerlendirmek ve geliştirmek yönünde sistematik, sürekli ve disiplinli bir yaklaşımla ve genel kabul görmüş
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31 standartlara uygun olarak gerçekleştirilir.” hükmüne yer verilmiĢtir. Yukarıdaki mevzuat hükümleri göz önüne alındığında iç denetimin mali kontrolün çok önemli ve tamamlayıcı bir fonksiyonu olduğu açıktır. Ġç kontrol sisteminin temel unsuru olan ve aynı zamanda sistemin yeterli ve etkin bir Ģekilde iĢleyip iĢlemediği hususlarında değerlendirme ve önerilerde bulunan iç denetim, idarelerde üst yöneticilerin yönetim ve hesap verme sorumluluklarının yerine getirilmesinde önemli bir yardımcıdır. Ġç denetim biriminin iç denetime iliĢkin planlama yapması ve hazırlayacağı raporlarla üst yönetime öneri ve danıĢmanlık hizmeti yapması gerekmektedir. Bu itibarla iç kontrol sisteminin daha etkin iĢlemesini sağlamak ve iç denetim fonksiyonunun bir an önce sağlanması için boĢ olan iç denetçi kadrolarına atama yapılması gerekmektedir. C) Üniversite üst yöneticisine bağlı olan Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğünün iç kontrol sisteminin yapılandırılması amacıyla Kamu Ġç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planında Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğü için eylemler hazırlanmadığı tespit edilmiĢtir. Kurumun, Kamu Ġç Kontrol Standartları‟na uyumlu bir iç kontrol sistemi oluĢturmak üzere; yapması gereken çalıĢmaları belirlemesi, bu çalıĢmalar için eylem planını oluĢturması, gerekli prosedür ve düzenlemelerini hazırlarken Döner Sermaye ĠĢletmesini de kapsayacak Ģekilde belirlemesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Kurumumuzda Ġç Denetim Birimi kurulmuĢ, Ģu anda 3 adet iç denetçi kadrosundan 2 tanesinin ataması yapılmıĢ, kalan 1 adet iç denetçi kadrosu ataması en kısa zamanda yapılacaktır. Kadro tamamlandıktan sonra Ġç Kontrol Sistemi Yapılandırma çalıĢmaları hızlandırılarak bir an önce tamamlanacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, bulguda belirtilen eksikliklerin tamamlanmasına yönelik çalıĢmalara baĢlanıldığı belirtilmiĢtir. Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 32
8. EKLER
Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları
KASTAMONU ÜNĠVERSĠTESĠ BĠLANÇOSU 31.12.2015
AKTĠF HESAPLAR PASĠF HESAPLAR
1 Dönen Varlıklar 22.065.738,39 3 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 4.764.361,55
12 Faaliyet Alacakları 11.571.862,81 320 Bütçe Emanetleri Hesabı 1.911.382,91
102 Banka Hesabı 5.716.936,27 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı 209.621,18
104 Proje Özel Hesabı 287.719,56 333 Emanetler Hesabı 1.184.911,33
120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı 11.490.587,02 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı 1.432.917,00
121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı 71.563,00 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı 25.271,79
126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı 9.712,79 362 Fonlar veya Diğer Kamu Ġdareleri Adına Yapılan Tahsilat
Hesabı 257,34
140 KiĢilerden Alacaklar Hesabı 502.701,23 5 Öz Kaynaklar 173.185.567,39
150 Ġlk Madde ve Malzeme Hesabı 1.797.331,66 500 Net Değer Hesabı 63.012.791,15
162 Bütçe DıĢı Avans ve Krediler Hesabı 2.189.186,86 570 GeçmiĢ Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı 96.469.676,81
2 Duran Varlıklar 155.884.190,55 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı 13.703.099,43
220 Gelirlerden Alacaklar Hesabı 7.115.462,50
250 Arazi ve Arsalar Hesabı 9.588.311,85
252 Binalar Hesabı 84.541.786,97
253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı 9.537.642,05
254 TaĢıtlar Hesabı 1.969.042,13
255 DemirbaĢlar Hesabı 24.817.236,62
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 33
257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) -33.877.608,68
258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı 52.159.149,17
260 Haklar Hesabı 3.013.339,99
268 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) -3.013.339,99
294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı 38.836,02
299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) -5.668,08
BORÇ TOPLAMI : 177.949.928,94 ALACAK TOPLAMI : 177.949.928,94
Bilanço Dipnotları
910 Teminat Mektupları Hesabı 5.158.994,66
911 Teminat Mektupları Emanetleri Hesabı 5.158.994,66
948 BaĢka Birimler Adına Ġzlenen Alacaklar Hesabı 729.410,27
949 BaĢka Birimler Adına Ġzlenen Alacak Emanetleri Hesabı 729.410,27
962 Bilimsel Projeler Hesabı 448.068,60
963 Bilimsel Projeler KarĢılığı Hesabı 448.068,60
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 34
KASTAMONU ÜNĠVERSĠTESĠ
2013-2014-2015 YILLARI FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GĠDERĠN TÜRÜ 2013 2014 2015
Kod.1 TL TL TL
630 01 Personel Giderleri 32.118.117,76 40.225.800,85 51.820.835,10
630 02 Sos. Güv. Kurumlarına Devlet Primi Gid. 4.745.875,57 6.203.943,73 6.800.153,11
630 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 12.379.406,21 15.677.561,12 16.873.383,55
630 5 Cari Transferler 960.010,60 1.328.977,40 1.469.699,77
630 7 Sermaye Transferleri - - -
630 11 Değer Ve Miktar DeğiĢimleri Giderleri 29.361,53 72.976,13 67.576,33
630 12 Gelirlerin Ret ve Ġadesinden Kaynaklanan Giderler 10.891,10 312.432,11 8.395,72
630 13 Amortisman Giderleri 233.807,50 615.328,23 33.661.624,91
630 14 Ġlk Madde ve Malzeme Giderleri 1.513.947,66 1.715.967,53 2.349.727,54
630 20 Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Giderler - - -
630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 240.713,24 365.583,89 53.030,73
630 99 Diğer Giderler 50.954,19 3.563,71 1,28
GĠDERLER TOPLAMI (A) 52.283.085,36 66.522.134,70 113.104.428,04
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 35
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GELĠRĠN TÜRÜ 2013 2014 2015
Kod.1 TL TL TL
600 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 4.426.961,78 5.676.061,49 14.204.540,79
600 04 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Özel Gel. 71.380.669,81 86.941.819,62 107.153.302,72
600 05 Diğer Gelirler 3.621.144,63 3.889.773,91 4.535.223,05
600 11 Değer ve Miktar DeğiĢimleri Gelirleri 62.770,81 86.428,46 70.268,74
600 25 Kamu Ġd Bedelsiz Ol Al Mali Ol Var El Edilen Gel 844.192,17
GELĠRLER TOPLAMI (B) 79.491.547 96.594.083 126.807.527,47
FAALĠYET SONUCU [B-A] 27.208.461,67 30.071.948,78 13.703.099,43
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 36 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr