KAHRAMANMARAġ SÜTÇÜ ĠMAM ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2016
ĠÇERĠK KAHRAMANMARAġ SÜTÇÜ ĠMAM ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 KAHRAMANMARAġ SÜTÇÜ ĠMAM ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 46 KAHRAMANMARAġ SÜTÇÜ ĠMAM ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU 64
KAHRAMANMARAġ SÜTÇÜ ĠMAM ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
KISALTMALAR A.ġ.: Anonim ġirketi BAP: Bilimsel AraĢtırma Projeleri KDV: Katma Değer Vergisi R.G.: Resmi Gazete SAN-TEZ: Sanayi Tezleri Programı TÜBĠTAK: Türkiye Bilimsel ve Teknolojik AraĢtırmalar Kurumu YÖK: Yükseköğretim Kurumu
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. BirleĢtirilmiĢ veriler defteri. Geçici ve kesin mizan. Bilanço. Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kağıtlar sayım tutanağı, TaĢınır kesin hesap cetveli ile taĢınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri. Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu veya gelir tablosu. Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir. Bu hususlarla ilgili denetimimiz sonucunda aĢağıda belirtilen hususlar hariç denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: 104 Proje Özel Hesabı’nın Gerçeği Yansıtmaması Üniversite adına açılmıĢ olan banka hesaplarına iliĢkin olarak ilgili bankalardan temin edilen; hesap, hesap hareketleri, yetki ve bakiye bilgileri ile 104 Proje Özel Hesabına iliĢkin yevmiye kayıtları ve 2015 yılı Bilançosunun incelenmesi neticesinde; Avrupa Birliği, uluslararası kuruluĢlar veya uluslararası konsorsiyumlardan kamu idarelerine proje karĢılığı aktarılan hibe niteliğindeki tutarların izlendiği 104 Proje Özel Hesabının yılsonu bakiye tutarı ile Üniversitenin mali hizmetler birimince ilgili bankalardan alınan 2015 yılı sonu mutabakat yazıları ekinde yer verilen bakiye toplam tutarının birbiriyle uyuĢmadığı tespit edilmiĢtir. 104 Proje Özel Hesabının 31.12.2015 tarihi itibariyle bakiyesi 310.785,42 TL’dir. Buna karĢın, muhasebe birimi tarafından Vakıfbank’tan temin edilen 2015 yılı banka mutabakat yazılarına göre anılan bankada tutulan proje özel hesaplarına iliĢkin banka hesaplarının 31.12.2015 tarihi itibariyle toplam bakiyesi 93.818,26 Avro olup bu tutar (104 nolu hesaba iliĢkin 25’inci maddesi uyarınca bu hesapta izlenen döviz tutarları Merkez Bankası döviz satıĢ kurları üzerinden değerleneceğinden) 31.12.2015 tarihli Merkez Bankası Avro satıĢ kuru üzerinden 299.242,72 TL’dir. Dolayısıyla, 104 Proje Özel Hesabının yılsonu bakiyesi, banka hesaplarında bulunan fiili yılsonu bakiye tutarından 11.542,70 TL daha yüksektir. Buna göre, yukarıda değinilen tespitler çerçevesinde, 104 Proje Özel Hesabının olması gerekenden 11.542,70 TL daha yüksek gösterilmesi nedeniyle 2015 yılı Bilançosunda bu tutar kadar hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “104 Proje Özel Hesabı'nın yılsonu bakiye tutarı ile bankadan alınan 2015 yılı mutabakat bakiye toplam tutarı arasında fark olduğu belirtilmiĢtir. Söz konusu bulguda tespit edilen farkın nedenleri araĢtırılarak gerekli düzeltme kayıtları yapılacak olup, 2016 yılı içerisinde muhasebe kayıtları ile banka bakiyelerinin denkliği sağlanacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, 104 Proje Özel Hesabına iliĢkin bulguda belirtilen hatanın nedeninin tespit edilerek gerekli düzeltme kayıtlarının
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 yapılacağı ifade edilmiĢtir. Bununla beraber, 2016 yılında yapılacağı beyan edilen düzeltme kayıtlarının 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 2: TaĢınmaz Kaydına ĠliĢkin ĠĢlemlerin Mevzuatına Uygun Yapılmaması Üniversitenin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan, eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere arazi, arsa, bina, yer altı ve yer üstü düzenlerine iliĢkin iĢlemlerin incelenmesi sonucunda, Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik hükümlerinin eksik ve hatalı uygulandığı tespit edilmiĢtir. 02.10.2006 tarih ve 26307 sayılı sayılı R.G.de yayımlanan anılan Yönetmelik’in 5’inci maddesinin 1’inci fıkrası uyarınca, taĢınmaz kayıt ve kontrol iĢlemleri, kamu idarelerine ait taĢınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeĢitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınması olup tüm kayıtların belgeye dayanması esastır. Yine Yönetmelik’in 5’inci maddesinin 2’nci fıkrası gereğince, Yönetmelik eki Kayıt Planının “Tapuda Kayıtlı Olan TaĢınmazlar” baĢlığı altında yer alan taĢınmazlar maliyet bedeli üzerinden, bu taĢınmazlardan maliyet bedeli belirlenemeyenler rayiç değerleri üzerinden, rayiç değerin de tespit edilememesi halinde ise iz bedeli üzerinden kayıtlara alınacaktır. Ancak, Yönetmelik’in mevcut taĢınmazların kaydına iliĢkin geçici 1’inci maddesinde, Yönetmeliğin 5’inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taĢınmazların bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar 30.09.2014 tarihi itibariyle emlak vergi değerleri üzerinden kayıtlara alınacağı ve değer tespit çalıĢmalarının en geç 31.12.2016 tarihine kadar tamamlanması gerektiği belirtilmiĢtir. Yönetmelik’in 7’inci maddesi uyarınca, tapu kütüğünde kamu idarelerinin kendi adlarına tescilli olan taĢınmazların kaydının “Ek 2 Tapuda Kayıtlı Olan TaĢınmazlar Formu”na, tapu kütüğünde kayıtlı olmayan taĢınmazlardan sadece ekonomik olarak değerlendirmeye konu olanlar ile kamusal ihtiyaçlarda kullanılanların “Ek 3 Tapuda Kayıtlı Olmayan TaĢınmazlar Formu”na, tapu kütüğünde üçüncü kiĢiler adına tescilli veya diğer
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7
kamu idarelerinin yönetiminde olmakla birlikte irtifak hakkı tesisi, tahsis, kiralama, kullanma
izni verilmesi gibi yollarla kullanım hakkı kendilerine verilen taĢınmazların kaydının ise
“Ek 6 Sınırlı Aynî Haklar ile KiĢisel Haklar ve Tahsis Formu”na kaydedilmesi gerekmektedir.
Mali hizmetler biriminin ise bu formları konsolide ederek anılan Yönetmelik’in ekinde yer
alan (Ek 7) örneğe uygun Ģekilde taĢınmaz icmal cetvelleri düzenlemesi gerekmektedir.
Yönetmelik’in 10’uncu maddesi uyarınca (DeğiĢik: 3.6.2014-2014/6455 K.), kamu
idarelerinin mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taĢınmazların
mevcut kullanım Ģekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taĢınmazlar
mevcut kullanım Ģekli ile kayıtlara alınacaktır. Bununla beraber, kamu idareleri taĢınmazların
tapuda cins tashihinin yapılması için gerekli iĢlemleri de yapmakla da yükümlüdürler. Ancak
tahsis edilen veya irtifak hakkı tesise dilen taĢınmazlar için bu yükümlülük taĢınmaz maliki
idareye aittir.
Bir diğer husus, Yönetmelik’in 11’inci maddesi gereğince, kadastro, imar, ifraz,
tevhid, cins tashihi, yüzölçümü değiĢikliği, kat mülkiyeti tesisi, kamuya terk vb. nedenlerle
taĢınmazda meydana gelebilecek değiĢikliklerde mevcut kayıtlar kapatılıp oluĢan taĢınmazlar
esas alınarak yeni bir kayıt oluĢturulması gerekmektedir. Terkin, satıĢ, devir gibi mülkiyeti
sona erdiren durumlarda ise sona eriĢ nedeni açıklanarak kayıt kapatılacaktır. Ayrıca,
taĢınmaza yapılan ve 28 Sıra nolu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği uyarınca
(R.G.:10.01.2008- 26752) 34.000,00 TL’yi aĢan değer arttırıcı harcamaların da taĢınmazın
değerine eklenmesi gerekmektedir
Anılan 11’inci madde uyarınca kayıtlarda meydana gelen tüm değiĢikliklerin en geç
yedi gün içinde muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimine ve mali hizmetler
birimine; iĢlemin yapıldığı ayı takip eden ay sonuna kadar, Aralık ayı içinde iĢlem yapılanlar
ise aynı ayın sonuna kadar maliki kamu idaresine gönderilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede ise, Üniversite’nin kendi mülkiyetinde 227 adet, Hazine ve diğer
idarelerin mülkiyetinde olup kendisine tahsis edilen 21 adet taĢınmaz bulunduğu ve söz
konusu taĢınmazlarla ilgili ilk olarak 2014 yılı sonunda bir envanter çalıĢması yapılarak anılan
Yönetmelik ekinde belirtilen cetvellerin düzenlendiği ve daha sonra 2015 yılı sonunda da
yapılan bu çalıĢmaların yenilenerek kimi eksikliklerin tamamlandığı görülmüĢtür.
Bununla beraber, söz konusu çalıĢmalar neticesinde düzenlenen formlar ve yönetmelik
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 kapsamında yapılan diğer iĢlemlerin incelenmesi neticesinde; a) “Ek 2 Tapuda Kayıtlı Olan TaĢınmazlar Formu”na, taĢınmazların sadece arsa değerinin girildiği, söz konusu taĢınmazlar üzerinde bulunan binaların ise, üzerlerinde bulundukları arsalardan ayrı birer taĢınmaz gibi “Ek 3 Tapuda Kayıtlı Olmayan TaĢınmazlar Formu”na kaydedildiği, b) OnikiĢubat Ġlçesi Üngüt Mahallesinde bulunan bir plon yerinin “Ek 2 Tapuda Kayıtlı Olan TaĢınmazlar Formu”na kayıtlı olmadığı, c) 2015 yılında geçici kabulü yapılarak tamamlan; Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Derslik ve Merkezi Birimler 1. Etap Binası ile Pazarcık Meslek Yüksekokulu Binasının ve bu iĢlere iliĢkin maliyet bedellerinin ilgili cetvellere iĢlenmediği, d) Yine 2015 yılında gerçekleĢtirilerek geçici kabulleri yapılan ve mevcut binaların değerini arttırıcı nitelikteki 9 adet büyük bakım onarım iĢlerine iliĢkin maliyet bedellerinin söz konusu cetvellere eklenmediği, e) Anılan Yönetmelik eki (Ek: 7) taĢınmaz icmal cetvellerde ise (2015 yılında düzenlenenlere) taĢınmaz değerlerinin girilmediği, görülmüĢtür. Buna karĢın, yukarıda ele alınan mevzuat hükümlerinden anlaĢılacağı üzere, tüm taĢınmazların mevcut kullanım Ģekli ile ( örneğin tapu kaydında arsa olarak gözüken ancak üzerinde bir bina olan taĢınmaz bina olarak) kayıtlara alınması, taĢınmazın değeri belirlenirken de arsa ve üzerindeki diğer yapıların maliyet bedelinin de göz önüne alınması gerekmektedir. “Ek 3 Tapuda Kayıtlı Olmayan TaĢınmazlar Formu”na ise sadece tapuda hiçbir Ģekilde kayıtlı olmayıp ekonomik olarak değerlendirmeye konu olanlar ile kamusal ihtiyaçlarda kullanılan taĢınmazlar kaydedilecektir. Ayrıca taĢınmazın mevcut durumunda değiĢiklik olması halinde kayıtların yenilenmesi ve 34.000,00 TL’yi aĢan değer arttırıcı harcamaların da taĢınmazların değerine eklenmesi gerekmektedir. Netice itibariyle, Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik’in yukarıda açıklanan hükümlerinin eksik ve hatalı uygulandığı anlaĢılmıĢ olup bu durum Bilançonun taĢınmaz hesapları itibariyle doğru ve güvenilir bilgi üretmesine engel olmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemize ait arsa ve arazilerin tam ve gerçekçi olarak kayıtlara alınması, binaların ruhsat iĢlemlerinin yapılması ile mümkün olacaktır. Binaların
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 ruhsatlandırılması ile imar planı, parselasyon, cins tashihi gibi iĢlemler birlikte yapılmak zorundadır. Arsa ve araziler ile binalarla ilgili envanter çalıĢması yapılmıĢ, her bir arsa, arazi ve binanın listesi tanzim edilmiĢtir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresince verilen cevapta Üniversiteye ait arsa ve arazilerin tam ve gerçekçi olarak kayıtlara alınmasının, binaların ruhsat iĢlemlerinin yapılması ile mümkün olacağı ileri sürülmüĢ ise de, bulgu maddesinde açıklandığı üzere, Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik’in 10’uncu maddesi uyarınca (DeğiĢik: 3.6.2014- 2014/6455 K.), kamu idarelerinin mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taĢınmazların mevcut kullanım Ģekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taĢınmazlar mevcut kullanım Ģekli ile kayıtlara alınacaktır. Dolayısıyla, kayıtlar mevcut kullanım durumuna göre yapılacak olup bunun için ruhsat iĢlemlerinin tamamlanmasının beklenmesi gerekmemektedir. Bununla beraber, kamu idareleri taĢınmazların tapuda cins tashihinin yapılması için gerekli iĢlemleri de yapmakla da yükümlüdürler. Bunun dıĢında, Kamu Ġdaresi cevabında, arsa ve araziler ve binalarla ilgili envanter çalıĢmasının yapıldığı belirtilmiĢ ve Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik’e göre düzenlenen “Ek 2 Tapuda Kayıtlı Olan TaĢınmazlar Formu” cevap ekinde gönderilmiĢtir. Söz konusu form ve anılan Yönetmelik uyarınca yapılması gereken diğer iĢlemler 2016 yılı denetimleri kapsamında ayrıca incelenecektir. Sonuç olarak, Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik’in bulguda açıklanan hükümlerinin eksik ve hatalı uygulanması neticesinde Bilançonun taĢınmaz hesapları itibariyle hatalı bilgi üretmesine neden olunmuĢtur. BULGU 3: Kiraya Verilen TaĢınmazlara ĠliĢkin Muhasebe ĠĢlemlerinin Hatalı Yapılması Üniversite tarafından kiraya verilen taĢınmazlar ve bunlara iliĢkin kira gelirleri tahakkuklarının ilgili bilanço ve nazım hesaplarda takibine iliĢkin muhasebeleĢtirme iĢlemlerinin hatalı yapıldığı, bunun sonucunda da söz konusu gelirlerin tahsilinde aksamalar yaĢandığı tespit edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesiyle, Merkezi Yönetim kapsamındaki idarelerce uygulanacak muhasebe iĢlemlerine iliĢkin düzenleme yapma yetkisi Maliye Bakanlığına verilmiĢtir. Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünce 26.11.2014 tarihinde yayımlanan “TaĢınmaz ĠliĢkin ĠĢlemler” baĢlıklı Genel Yazı’yla; taĢınmazlardan kiraya verilenler ile üzerinde irtifak hakkı tesis edilenlerin kayıtlı değerleri ile izlenebilmesi amacıyla 990 Kiraya Verilen, Ġrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı, bu taĢınmazlardan elde edilecek toplam kira gelirleri ile irtifak hakkı gelirlerinin yıllar itibarıyla izlenebilmesi amacıyla 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve Ġrtifak Hakkı Gelirleri Hesabının ihdas edildiği bildirilmiĢtir. Anılan Genel Yazı ile ayrıntılı Ģekilde yapılan açıklamalara göre; 1- Kiraya verilen taĢınmazlar ile üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taĢınmazlara iliĢkin belgeler ilgili birimlerince muhasebe birimlerine verildiğinde, bu taĢınmazların kayıtlı değerleri üzerinden 990 Kiraya Verilen, Ġrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabının ilgili yardımcı hesabına borç, 999 Diğer Nazım Hesaplar KarĢılığı Hesabına alacak; diğer taraftan toplam kira ve irtifak hakkı tesisi gelirleri (peĢin tahsil edilenler hariç) tahsil edileceği yıllara göre 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve Ġrtifak Hakkı Gelirleri Hesabının bölümlenmiĢ yardımcı hesaplarına borç, 999 Diğer Nazım Hesaplar KarĢılığı Hesabına alacak kaydedilecektir. 2- Kira ve irtifak hakkı tesisi gelirleri tahsil edildiğinde 999 Diğer Nazım Hesaplar KarĢılığı Hesabına borç, 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve Ġrtifak Hakkı Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir. Kira sözleĢmesi ya da irtifak hakkı tesisi süresi sona erdiğinde 999 Diğer Nazım Hesaplar KarĢılığı Hesabına borç, 990 Kiraya Verilen, Ġrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabına alacak kaydedilecektir. 3- Ġlgili kira sözleĢmesine göre tahakkuk edip içinde bulunulan faaliyet dönemi içinde tahsili öngörülen kira gelirleri 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının borcu karĢılığında 600 Gelirler Hesabının alacağına kaydedilecektir. 4- Faaliyet dönemini takip eden aylara iliĢkin olarak yapılan peĢin tahsilatlarda 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı nolu ilgili hesabın kullanılması gerekmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 Bunun yanında, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 138’inci maddesi uyarınca 220 Gelirlerden Alacaklar Hesabı kamu idarelerince tahakkuk ettirilen ve bir yıldan daha uzun bir sürede tahsili gereken gelirlerden alacakların izlenmesi için kullanılmaktadır. Buna karĢın, kira bedelinin aylık olarak tahakkuk edeceği belirtilen kira sözleĢmelerinden doğan kira alacakları ancak ilgili oldukları ayda tahakkuk edip tahsil edilebilir hale geleceğinden, takip eden faaliyet dönemindeki bir aya iliĢkin olsa bile bu kira alacaklarının takibi için 220 Gelirlerden Alacaklar Hesabı’nın kullanılmaması gerekmektedir. Aksi halde, sonraki döneme iliĢkin olarak tahakkuk eden ve o yılın geliri olarak mali tabloya yansıması gereken bir kira geliri, içinde bulunulan faaliyet dönemi gelirlerine yansıtılmıĢ olacaktır. Yapılan incelemede;
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 Kiraya verilen taĢınmazların kayıtlı değerlerinin 990 Kiraya Verilen, Ġrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri hesabı ile 999 Diğer Nazım Hesaplar KarĢılığı Hesabında; taĢınmaz kira gelirlerinin ise 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve Ġrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı ile yine 999 Diğer Nazım Hesaplar KarĢılığı Hesabında izlenmemesi sonucunda Bilanço dip notlarında kaydedilmesi gereken tutarlar kadar, hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz tarafından kiraya verilen taĢınmazlar ile üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taĢınmazlarla ilgili hatalı muhasebe kayıtları bulunduğu tespit edilmiĢtir. Söz konusu bulguda bahsi geçen hususlarla ilgili Maliye Bakanlığını (Muhasebat Genel Müdürlüğü) 26/11/2014 tarih ve 13278 sayılı TaĢınmazlara ĠliĢkin ĠĢlemler konusu yazılarına istinaden gerekli düzeltme kayıtları yapılacaktır. Ayrıca, üniversitemiz taĢınmazlarından elde edilen gelirlerin muhasebeleĢtirme iĢlemlerinin tam ve zamanında yapılması için, muhasebeleĢtirmeye esas bilgi ve belgelerin muhasebe birimine gönderilmesine özen gösterilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, kiralamalara iliĢkin bulguda belirtilen muhasebe hatalarıyla ilgili gerekli düzeltme kayıtlarının yapılacağı, ayrıca, kira gelirlerinin muhasebeleĢtirme iĢlemlerinin tam ve zamanında yapılması için gerekli özenin gösterilceği ifade edilmiĢtir. Bununla beraber, kamu idaresince yapılacağı ifade edilen düzeltme kayıtları 2016 yılında gerçekleĢtirileceğinden, yapılacak bu düzeltmelerin 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hataları düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 4: Kiracılardan Tahsil Edilmesi Gereken Elektrik, Su ve Doğalgaz Bedeli Alacaklarının MuhasebeleĢtirilmemesi Üniversite tarafından kiraya verilen çeĢitli taĢınmazlara iliĢkin olarak kiracılar ile bağıtlanan sözleĢmeler gereğince veya borçlar hukukunun genel hükümleri uyarınca kiracılar tarafından karĢılanması gereken elektrik, su ve doğalgaz tüketim bedellerinden doğan alacakların tahakkuk kayıtlarının yapılmadığı, bunların ancak tahsil edildiğinde gelir kaydı yapılarak muhasebeleĢtirildikleri tespit edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “14 Diğer Alacaklar” baĢlıklı 81’inci maddesinde diğer alacaklar hesap grubunun, faaliyet alacakları ve kurum alacakları dıĢında kalan alacakların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiĢtir. Yapılan incelemede, Üniversite tarafından kiraya verilen çeĢitli taĢınmazlara iliĢkin olarak her ay tahakkuk eden ve kira sözleĢmeleri gereğince kiralayanlar tarafından ödenmesi gereken elektrik, su ve doğalgaz giderlerinden doğan alacakların 140 Diğer Alacaklar hesabında izlenmediği tespit edilmiĢtir. Buna göre, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine aykırı olarak 140 KiĢilerden Alacaklar Hesabının borcuna ve 600 Gelirler Hesabının alacağına kaydedilmesi gerekirken kaydedilmeyen tutarlar kadar 2015 yılı Bilançosu ile Faaliyet Sonuçları Tablosunda hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz tarafından kiraya verilen taĢınmazların ve sözleĢme gereğince kiracı tarafından karĢılanması gereken elektrik, su ve doğalgaz tüketim bedellerine iliĢkin muhasebe kayıtları Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, bulguda konu edilen kiracılardan tahsil edilecek elektrik, su ve doğalgaz tüketim bedeli alacaklarına iliĢkin muhasebe iĢlemlerinin, 2016 yılı itibariyle ilgili mevzuat hükümlerine göre yapılacağı ifade edilmiĢtir. Bununla beraber, 2016 yılında yapılacak düzeltme kayıtlarının 2015 yılı dönem sonu mali tablolarını düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 5: TaĢınmazların ve Bunlara ĠliĢkin Yapılmakta Olan Yatırımların Hatalı MuhasebeleĢtirilmesi Üniversite tarafından envanteri çıkartılan taĢınmazların bir kısmının hiç kayıtlara alınmadığı, bu taĢınmazlar üzerinde yapılmakta olan yatırımlar ile geçici kabulü yapılarak tamamlanan binaların ve bunlarla ilgili değer artırıcı bakım ve onarımların ise hatalı muhasebeleĢtirildiği tespit edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik'in 5’inci maddesinin 2’nci fıkrası uyarınca, Yönetmelik eki Kayıt Planının “Tapuda Kayıtlı Olan TaĢınmazlar” baĢlığı altında yer alan taĢınmazlar maliyet bedeli üzerinden, bu taĢınmazlardan maliyet bedeli belirlenemeyenler rayiç değerleri üzerinden, rayiç değerin de belirlenememesi durumunda ise iz bedeli üzerinden kayıtlara alınacaktır. Ancak, Yönetmelik'in mevcut taĢınmazların kaydına iliĢkin geçici 1’inci maddesinde, Yönetmelik'in 5’inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taĢınmazların bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar 30.09.2014 tarihi itibariyle emlak vergi değerleri üzerinden kayıtlara alınacağı ve değer tespit çalıĢmalarının en geç 31.12.2016 tarihine kadar tamamlanması gerektiği belirtilmiĢtir. 07.12.2014 tarih ve 29218 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin ise, “Maddi duran varlıklar” baĢlıklı 169’uncu maddesi uyarınca; taĢınmazların muhasebeleĢtirilmesinde yukarıda anılan Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik'in ilgili hükümleri ile aĢağıdaki hususlar dikkate alınacaktır; a) Hesaplarda yer almayan maddi duran varlıklardan, envanter ve değerlemesi yapılanlar ilgili harcama birimi tarafından bildirildikçe, muhasebe birimince ilgili maddi duran varlık hesabı ve net değer hesabına kaydedilmek suretiyle hesaplara alınacaktır. b) Edinilen maddi duran varlıklar, maliyet bedeli ile hesaplara alınacak olup bağıĢ veya hibe olarak edinilen maddi duran varlıklar varsa bilinen değeriyle, yoksa değerlemesi yapıldıktan sonra tespit edilen değeriyle hesaplara alınacaktır. c) 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenen maddi duran varlıklar, geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılacaktır. (Bu durumda, örneğin arsa olarak kayıtlı bir taĢınmaz üzerine yapılmakta olan bir binanın geçici kabulü gerçekleĢtirildiğinde, maliyet bedellerinin bilindiği varsayımı altında; 252 Binalar Hesabına (arsa ve inĢaat maliyet toplam değeri üzerinden) borç, 250 Arsa ve Araziler Hesabına (arsa maliyet değeri üzerinden) ve 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına (bu hesapta kayıtlı inĢaat maliyet değeri üzerinden) alacak kaydı yapılmalıdır.) d) Maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı arttıran maliyetlerden (10.01.2008 tarih ve 26752 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 28 Sıra nolu ve 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 47 sıra nolu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliğleri uyarınca) 34.000,00 TL’yi aĢanlar ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edilecek ve amortisman hesaplamasında dikkate alınacaktır. 34.000,00 TL’yi geçmeyen harcamalar ise doğrudan gider kaydedilecektir. Ayrıca, Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünce 27.12.2014 tarih ve 29218 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan 41 sıra nolu Genel Tebliğ ile idarelerce tahsisli kullanılan taĢınmazların izlenebilmesi için “03 Tahsisli Kullanılan TaĢınmazlar” yardımcı hesap kodu ihdas edilmiĢtir. Buna karĢın, yapılan incelemede; a) 2014 yılı sonunda yapılan envanter çalıĢmasıyla 252 Binalar Hesabına kaydedilmesi gereken taĢınmazların toplam değeri 433.424.401,00 TL olarak tespit edilmesine karĢın söz konusu hesaba 2014 yılından devreden tutarın sadece 30.294.379,89 TL olduğu, 2015 yılında ise 630 Giderler Hesabına kaydedilmesi gereken değeri 34.000,00 TL’den bir kısım küçük bakım onarım giderleri ile 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip edilmesi gereken bir kısım hakkediĢ ödemelerinin 252 nolu hesaba kaydedildiği, dolayısıyla 252 nolu hesabın gerçeği yansıtmadığı, b) 2015 yılı ve önceki yıllarda geçici kabul tutanakları idarece onaylanarak tamamlanan yapım iĢlerinin 251 ve 252 nolu hesaplara aktarılmaları gerekirken aktarılmadığı, dolayısıyla 258 nolu hesabın da gerçeği yansıtmadığı, c) Bir adet plon yerinin envanter kayıtlarında yer almadığı, dolayısıyla, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının da söz konusu plon yeri için kaydedilmesi gereken tutar kadar eksik olduğu, d) Üniversiteye tahsisli taĢınmazlar için “03 Tahsisli Kullanılan TaĢınmazlar” yardımcı hesap kodunun kullanılmadığı, tespit edilmiĢtir. Bu itibarla, anılan mevzuat hükümlerine aykırı olarak yapılan ve ayrıntısı yukarıda gösterilen hatalı muhasebe iĢlemleri sonucunda tespit edilebildiği kadarıyla;
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 taĢınmazlara ve yapılmakta olan yatırımlara iliĢkin muhasebe hatalarının düzeltileceği ifade edilmiĢtir. Bununla beraber, yapılacağı belirtilen düzeltme kayıtları 2016 yılında gerçekleĢtirileceğinden, 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hataları düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 6: Gider Taahhütleri Hesaplarına ĠliĢkin Tutarların Gerçeği Yansıtmaması Üniversitenin taraf olduğu ve bir gider taahhüdünü içeren sözleĢmelerin izlenmesi gereken 920 Gider Taahhütleri ve 921 Gider Taahhütleri KarĢılığı Hesaplarında sadece 2014 yılından devreden tutarların kayıtlı olduğu, bunun dıĢında söz konusu hesaplara 2015 yılında hiç kayıt yapılmadığı tespit edilmiĢtir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 920 nolu hesaba iliĢkin 473’üncü maddesi uyarınca gider taahhütleri hesabı, yılı için geçerli sözleĢmeler ile ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleĢmelere dayanılarak giriĢilen ve mevzuatı gereğince bunlara ilave edilen taahhüt tutarlarıyla bunlardan yerine getirilenler ve feshedilenlerin sözleĢme fiyatlarıyla izlenmesi için kullanılır. Buna göre, Üniversitenin gerçekleĢtirdiği tüm mal ve hizmet alımları ile yapım iĢlerine iliĢkin sözleĢmelerden doğan taahhütler tutarları ile bunlara ilave edilen her türlü taahhüt artıĢı 920 nolu hesaba borç, 921 nolu hesaba alacak; giriĢilen taahhüdün yerine getirilmesi nedeniyle sözleĢme fiyatları üzerinden hesaplanan hakediĢ tutarları ise 920 nolu hesaba alacak, 921 nolu hesaba borç kaydedilecektir. Yapılan incelemede ise, söz konusu nazım hesaplarda sadece 2014 yılından devreden taahhüt tutarlarının kayıtlı olduğu, bunun dıĢında, söz konusu taahhütlerden 2015 yılında yerine getirilenler ile 2015 yılında giriĢilen taahhütler ve bunlardan yerine getirilenlere iliĢkin herhangi bir kayıt yapılmadığı anlaĢılmıĢtır. Bu itibarla, anılan Yönetmelik hükmüne aykırı olarak tüm gider taahhütlerinin, izleme ve bilgi verme fonksiyonu olan söz konusu nazım hesaplarda izlenmemesi sonucunda
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 kurumun 2015 yılı bilanço dipnotlarında bu hesaplara kaydedilmesi gereken tutarlar kadar taahhütlerin eksik gösterilmesine neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemizin taraf olduğu ve bir gider taahhüdünü içeren sözleĢmelerin takip edildiği 920 ve 921 nolu hesaplara 2015 yılında hiç kayıt yapılmadığı tespit edilmiĢtir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 473. maddesi gereğince, üniversitemiz tarafından 2015 yılında giriĢilen taahhütlerin muhasebeleĢtirilmesi için gerekli iĢlemler yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresi tarafından gönderilen cevapta, 920 Gider Taahhütleri ve 921 Gider Taahhütleri KarĢılığı Hesabına iliĢkin 2015 yılında giriĢilen taahhütlerin muhasebeleĢtirilmesi için gerekli iĢlemlerin yapılacağı ifade edilmiĢtir. Bununla beraber, yapılacağı beyan edilen düzeltme kayıtları 2016 yılında gerçekleĢtirileceğinden bu kayıtların 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 7: Vadeli Banka Hesabına ĠliĢkin Olarak Elde Edilen Faiz Gelirinin Hatalı MuhasebeleĢtirilmesi Üniversiteye ait vadeli banka hesabına tahakkuk eden faiz tutarları üzerinden banka tarafından yapılan %15 oranındaki Gelir Vergisi tevkifatının muhasebeleĢtirme iĢleminin hatalı yapıldığı tespit edilmiĢtir. 27.12.2014 tarih ve 29218 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 19’uncu maddesi 8’inci fıkrasında faiz gelirine iliĢkin yapılması gereken muhasebe kaydı düzenlenmiĢtir. Ġlgili hükme göre, bankalarca tahakkuk ettirilerek banka hesabına aktarılan faiz tutarları 102 Banka Hesabına, tevkifat tutarları 630 Giderler Hesabına borç, elde edilen brüt faiz tutarları ise 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedilir (181 Gelir Tahakkukları hesabının aylık dönemler itibariyle kullanılmasına anılan Yönetmelik gereği 2016 yılında baĢlanacaktır). Aynı zamanda, banka hesabına aktarılan net tutarlar 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilecektir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 Yapılan incelemede Üniversitenin, vadeli banka hesabına tahakkuk eden faiz gelirini net tutarlar üzerinden 600.5.1.9.3 hesap koduna kaydettiği, tevkifat tutarını ise muhasebe kayıtlarında hiç göstermediği, dolayısıyla yukarıya alınan Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak hatalı muhasebeleĢtirme iĢlemi yaptığı tespit edilmiĢtir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili hükümlerine aykırı olarak yapılan söz konusu muhasebe kaydı sonucunda, karĢılıklı olarak 600 Gelirler Hesabının 600.5.1.9.3 kodu ile 630 Giderler Hesabının 630.3.4.3.1 koduna kaydedilmesi gerekirken kaydedilmeyen 125.653,67 TL’lik tevkifat tutarı kadar 2015 yılı Faaliyet Sonuçları Tablosunda hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemizin vadeli banka hesabına tahakkuk eden faiz gelirlerine iliĢkin yapılan tevkifat tutarlarının muhasebe kayıtlarında gösterilmediği tespit edilmiĢtir. 2016 yılında banka hesaplarımıza tahakkuk ettirilecek faiz gelirlerine iliĢkin muhasebe kayıtları Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 19. maddesinin 8. fıkrasına göre yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, bulguda konu edilen vadeli banka hesabına tahakkuk eden faiz tutarlarına iliĢkin muhasebe iĢlemlerinin, 2016 yılı itibariyle ilgili mevzuat hükümlerine göre gerçekleĢtirileceği ifade edilmiĢtir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda 2016 yılında kayıtların yapılmaya baĢlanacağı beyan edilmiĢse de, yapılacak bu kayıtların 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 8: 102 Banka Hesabının Gerçeği Yansıtmaması ve Üniversite Adına Yetkisiz Birimler Tarafından Banka Hesabı Açılması Üniversite adına açılmıĢ banka hesaplarına iliĢkin olarak ilgili bankalardan temin edilen; hesap, hesap hareketleri, yetki ve bakiye bilgileri ile 102 Banka Hesabına iliĢkin yevmiye kayıtları ve 2015 yılı Bilançosunun incelenmesi neticesinde; A) 102 Banka Hesabının yılsonu bakiye tutarı ile Üniversitenin mali hizmetler birimince ilgili bankalardan alınan 2015 yılı sonu mutabakat yazıları ekinde yer verilen bakiye toplam tutarının birbirini tutmadığı tespit edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 102 Banka Hesabının yılsonu itibariyle bakiyesi 15.025.747,57 TL’dir. Buna karĢın, muhasebe birimi tarafından Vakıfbank’tan temin edilen ve detayı aĢağıda gösterilen 2015 yılı banka mutabakat yazısına göre anılan banka hesaplarının 31.12.2015 tarihi itibariyle toplam bakiyesi 15.027.335,35 TL’dir. Dolayısıyla, 102 Banka Hesabı yılsonu bakiyesi, banka hesaplarında bulunan fiili yılsonu bakiye tutarından 1.587,78 TL daha düĢüktür. Tablo 4: Üniversiteye Ait Banka Hesaplarına ĠliĢkin Ġlgili Bankadan Alınan Mutabakat Yazısına Göre Yılsonu Bakiye Tutarları Banka Mutabakat Yazısı Ekinde Yer Alan Hesap Adı Bakiye Tutarı (TL) Muhasebe Birimi ve Vadeli Hesap 10.489.860,30 Bilimsel AraĢtırma Projeleri 2.507.921,68 San-tez Projeleri 361.036,68 Tübitak Projeleri 1.618.713,20 Farabi Hesabı 44.071,16 Mevlana DeğiĢim Programı 5.440,00 2013- 2014 Eğitim YurtdıĢı Öğrenci Ofisi 292,33* Toplam: 15.027.335,35 *Banka Mutabakat Yazısında 100 USD olup 31.12.2015 tarihli Merkez Bankası döviz satıĢ kuru olan 2,9233 TL üzerinden TL’ye çevrilmiĢtir. B) Üniversite adına açılmıĢ banka hesaplarını kullanma yetkisi sadece muhasebe birimi itibariyle muhasebe yetkilisi ve muhasebe yetkilisi mutemedinde olduğu halde baĢka birimlerce de banka hesabı açıldığı, ayrıca, üniversite adına açılmıĢ tüm banka hesaplarının muhasebece takip edilmesi gerekirken bir kısım banka hesaplarının ancak ana hesaba yapılan aktarmalar üzerinden dolaylı olarak takip edildiği, bir kısım banka hesaplarının ise hiçbir Ģekilde takibinin yapılmadığı tespit edilmiĢtir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nda, kamu idaresi hesaplarının niteliği ve bu hesaplara iliĢkin görev, yetki ve sorumluluklar tanımlanmıĢ; bu görev ve yetkilerin kimler tarafından kullanılacağı belirlenmiĢtir. Anılan Kanun’un 61’inci maddesinde muhasebe hizmeti; “gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleri” Ģeklinde tanımlanmıĢ ve bu iĢlemlerin muhasebe yetkililerince yürütüleceği belirtilmiĢtir. Muhasebe yetkilisi, bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve eriĢilebilir Ģekilde tutulmasından sorumlu tutulmuĢtur. Bahsi geçen 61’inci maddenin devamında, muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almaya, vermeye ve göndermeye yetkili olanların “muhasebe yetkilisi mutemedi” olduğu ve bunların doğrudan muhasebe yetkilisine karĢı sorumlu olduğu belirtilmiĢ ve bu maddeye istinaden Maliye Bakanlığınca 31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı 3. mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan “Muhasebe Yetkilisi Mutemetlerinin Görevlendirilmeleri, Yetkileri, Denetimi Ve ÇalıĢma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmelik ile de bunların görevlendirilmeleri, yetkileri, denetimi, tutacakları defter ve belgeler ve diğer hususlara iliĢkin usul ve esaslar belirlenmiĢtir. Diğer yandan, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 102 Banka hesabına iliĢkin “Hesabın niteliği” baĢlıklı 17’inci maddesinde; “(1) Banka hesabı, muhasebe birimleri adına bankaya yatırılan paralar ve bankaya tahsil için verilen çeklerden tahsil işlemi tamamlananlar ile muhasebe birimlerince düzenlenen çek ve gönderme emirlerinden ödendiği veya gönderildiği bildirilen çek ve gönderme emri tutarlarının izlenmesi için kullanılır.” “Hesaba iliĢkin iĢlemler” baĢlıklı 18’inci maddesinde ise; “(1) Muhasebe birimlerince bir gün içinde tahsil edilen paralardan, ertesi gün kasadan yapılacak ödemeler için Bakanlıkça tespit edilerek duyurulan tutarlar alıkonularak, fazlası düzenlenecek teslimat müzekkeresi ile bankaya yatırılır. (2) Bankalarca muhasebe birimleri adına yapılan diğer tahsilat için, teslimat müzekkeresi düzenlenmez. Bu tür tutarlar bankadan alınacak hesap özet cetveline göre kayıtlara alınır. (3) Muhasebe birimlerince, hesaplarının bulunduğu bankalardan nakden yapılacak ödemeler için bu bankaların kendi çekleri; ödeme yapılacak kişilerin hesaplarına aktarılacak tutarlar ile bankalarda açtırılacak krediler için “Gönderme Emri” (Örnek:14) düzenlenir. Muhasebe birimlerince, bankalar nezdindeki döviz hesabından yapılacak ödemelerde ise
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 “Döviz Gönderme Emri” (Örnek:15) kullanılır.” denilmek suretiyle, 102 Banka Hesabının yalnızca muhasebe birimlerine adına açılan banka hesaplarının takibi için kullanılacağı ve söz konusu banka hesaplarına iliĢkin her türlü para yatırma, tahsilat ve ödeme iĢlemlerinin de muhasebe birimlerince (5018 sayılı Kanun’un anılan hükümleri uyarınca muhasebe yetkilisi ve/veya mutemedince) yerine getirileceği açıkça belirtilmiĢtir. Ayrıca, söz konusu hükümlerden muhasebe birimi adına açılan tüm hesapların muhasebece takip edilmesi gerektiği de anlaĢılmaktadır. Buna karĢın Üniversite adına hesap açıldığı tespit edilen Ziraat Bankası, Vakıfbank ve ĠĢ Bankasının ilgili Ģubeleriyle yapılan yazıĢmalar sonucunda bu bankalardan edinilen bilgilerden; b1) AĢağıda, ayrıntıları gösterilen banka hesaplarının Üniversite’nin ana hesabına yapılan aktarmalar üzerinden dolaylı olarak takip edildiği ve bu nedenle söz konusu banka hesaplarında 31.12.2015 tarihi itibariyle bulunan bakiye tutarların 102 Banka Hesabında gözükmediği, ayrıca bu hesapların bir tanesinde kullanma yetkisinin muhasebe yetkilisi veyahut mutemedinde olmadığı tespit edilmiĢtir. Tablo 5: Üniversiteye Ait Olup Muhasebesi Ana Hesap Üzerinden Dolaylı ġekilde Takip Edilen Banka Hesapları Ġlgili Banka ġubesi Hesap adedi Hesabı Kullanan Birim Hesabın Niteliği 31.12.2015 Tarihi Ġtibariyle Toplam Bakiye (TL) Vakıfbank KahramanmaraĢ ġubesi 67 Muhasebe Birimi Tahsilat ve BAP Proje Hesapları 174.532,70 Akbank KahramanmaraĢ ġubesi 1 “ “ MaaĢ Hesabı 818,97 Akbank Binevler ġubesi 2 “ “ MaaĢ Hesabı 12.021,89 Akbank Çevreyolu ġubesi 1 “ “ MaaĢ Hesabı 0,00 Akbank Elbistan ġubesi 1 “ “ MaaĢ Hesabı 0,01 Ziraat Bankası KahramanmaraĢ ġubesi 1 “ “ Tahsilat Hesabı 13.160,00 Ziraat Bankası Göksun ġubesi 1 Göksun Meslek Yüksek Okulu Tahsilat Hesabı 1.292,74 Toplam: 201.826,31
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 b2) AĢağıda ayrıntısı gösterilen banka hesabının muhasebe birimince değil Sağlık Kültür Sosyal ĠĢler Daire BaĢkanlığınca kullanıldığı ve bu hesabın muhasebe takibinin yapılmadığı anlaĢılmıĢtır. Tablo 6: Üniversiteye Ait Olup Muhasebesi Takip Edilmeyen Banka Hesapları Ġlgili Banka ġubesi Hesabı Kullanan Birim 31.12.2015 Tarihli Toplam Bakiye (TL) Ziraat Bankası KahramanmaraĢ ġubesi Sağlık Kültür Sosyal ĠĢler Daire BaĢkanlığı (Stajyer Öğrenci Ücretleri Hesabı) 2.835,43 Buna göre, yukarıda değinilen mevzuata aykırı iĢlemler neticesinde ve Bulgunun (A) ve (B) fıkralarında ortaya konan tespitler çerçevesinde, 102 Banka Hesabında toplam 206.249,52 TL hata bulunmakta olup 2015 yılı Bilançosunda da bu tutar kadar hataya neden olunmuĢtur. Bunun dıĢında, muhasebe birimi dıĢındaki birimler adına açılan banka hesaplarının kapatılması veyahut bu hesaplar için de muhasebe yetkilisinin yetkilendirilmesi veya bu hesaplar için yetkilendirilen kiĢilerin muhasebe yetkilisi mutemedi olarak görevlendirilmesi, ayrıca, Üniversite adına açılmıĢ tüm hesapların muhasebesinin doğrudan izlenmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “102 Banka Hesabının yılsonu bakiye tutarı ile bankalardan alınan 2015 yıl sone mutabakat yazıları ekinde yer verilen bakiye toplam tutarının birbirini tutmadığı ve üniversite adına açılmıĢ bir kısım banka hesapların muhasebece dolaylı takip edildiği, bir kısmının ise hiçbir Ģekilde takibinin yapılmadığı belirtilmiĢtir. 102 Banka hesabının yılsonu bakiyesi ile banka mutabakat tutarında meydana gelen fark, banka hesabına iĢletilen yılsonu faiz tutarının muhasebe kayıtlarına alınmaması nedeniyle ortaya çıkmıĢtır. Söz konusu fark, 2016 yılında muhasebe kayıtlarına alınarak, 102 banka hesabının bakiyesi düzeltilmiĢtir. Ayrıca, muhasebe birimi dıĢındaki birimler tarafından açılan banka hesaplarından kullanılmayanların kapatılması, diğer hesapların ise muhasebe tarafından doğrudan takibi yapılacaktır.” denilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, 102 Banka Hesabına iliĢkin bulguda belirtilen hata ile ilgili düzeltme kayıtlarının yapıldığı ifade edilmiĢ, ancak cevap ekinde buna iliĢkin herhangi bir belge ibraz edilmemiĢtir. Ayrıca, yapıldığı ifade edilen düzeltme kaydı 2016 yılında gerçekleĢtirildiğinden 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi de bulunmamaktadır. BULGU 9: Üniversite Adına Yetkisiz Gelir Toplanması / Gider Yapılması ve GerçekleĢmelerinin Muhasebe ve Bütçe Hesaplarına Yansıtılmaması Üniversiteye bağlı AfĢin, Elbistan ve Göksun Meslek Yüksekokul Müdürlükleri bünyesinde kiracılarca iĢletilen kantinlerin kira sözleĢmelerinin Üniversite tarafından feshedilmesi üzerine Rektörlük Makamınca anılan Yüksekokul Müdürlüklerine öğrencilere çay ve simit satma yetkisi tanındığı, ancak, bu iĢlemin ilgili mevzuat hükümlerine uygun Ģekilde gerçekleĢtirilmediği görülmüĢtür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 60 ve 61’inci maddeleri uyarınca, idareler adına idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil iĢlemlerini yürütmek görevi mali hizmetler birimine ait olup bu kapsamda gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî iĢlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması iĢlemleri muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumluluğundadır. Yine anılan 61’inci maddede, muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almaya, vermeye ve göndermeye yetkili olanlar muhasebe yetkilisi mutemedi olarak sayılmıĢ olup bunlar doğrudan muhasebe yetkilisine karĢı sorumlu tutulmuĢlar ve bunların görevlendirilmeleri, yetkileri, denetimi, tutacakları defter ve belgeler ve diğer hususlara iliĢkin usul ve esasların Maliye Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiĢtir. Maliye Bakanlığınca yayımlanan “Muhasebe Yetkilisi Mutemetlerinin Görevlendirilmeleri, Yetkileri, Denetimi Ve ÇalıĢma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmelik”in (R.G.: 31.12.2005-26040 / 3.mükerrer) 4’üncü maddesinde muhasebe yetkilisi mutemedi, muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26 geçici olarak almaya, muhafaza etmeye, vermeye, göndermeye yetkili ve bu iĢlemler ile ilgili olarak doğrudan muhasebe yetkilisine karĢı sorumlu olan kamu görevlileri ve yetkili memurlar Ģeklinde tanımlanmıĢtır. Anılan Yönetmeliğin 5’inci maddesinde, muhasebe yetkilisi mutemedi olarak seçilen görevlinin adı, soyadı, görev yeri, unvanı ve imza örneği ile görev ve yetkilerinin ilk görevlendirmede muhasebe yetkilisine yazılı olarak bildirilmesi gerektiği ve Kanunlarda öngörüldüğü Ģekilde ve bu Yönetmelik esaslarına göre yetkili kılınmamıĢ hiçbir kimsenin kamu idaresi adına para tahsil edemeyeceği, değerleri alamayacağı, gönderemeyeceği ve ödeme yapamayacağı belirtilmiĢtir. Yönetmelik'in 14’üncü maddesi uyarınca muhasebe yetkilisi mutemetlerince yapılan tahsilat ve alınan değerler karĢılığında alındı düzenlenmesi gerekmekte olup Yönetmelik'in 7’inci maddesinde; muhasebe birimi hizmet binası dıĢında veya muhasebe biriminin bulunduğu yerin belediye hudutları dıĢında görevlendirilen muhasebe yetkilisi mutemetleri tarafından yapılan tahsilatın, özel mevzuatında aksine bir hüküm bulunmadığı sürece, miktarı ne olursa olsun en çok yedi, değerli kağıt satıĢ hasılatının ise en çok onbeĢ günde bir ve her halde mali yılın son iĢ gününde muhasebe biriminin veznesine veya banka hesabına yatırılmasının zorunlu olduğu, söz konusu tahsilatın, muhasebe biriminin veznesine belge ve defterlerle birlikte getirileceği, muhasebe birimince gerekli kontroller yapılıp yatırılması gereken tahsilat miktarı tespit edildikten sonra en son kullanılan alındı dip koçanının arkasına ve defterlerin ilgili sayfalarına gerekli Ģerhler konularak onaylanacağı hüküm altına alınmıĢtır. Yapılan incelemede ise; Üniversitenin AfĢin, Elbistan ve Göksun Meslek Yüksekokulları bünyesinde aynı kiracı tarafından iĢletilen kantinlerin kira sözleĢmelerinin 08.09.2015 tarihinde Rektörlükçe feshedildiği, yine Rektörlük Makamınca anılan Yüksekokul Müdürlüklerine yazılan 14.09.2015 tarihli yazılarla öğrencilerin mağduriyet yaĢamaması amacıyla söz konusu kantinler yeniden ihale edilene kadar Yüksekokul Müdürlüklerine çay ve simit satıĢı yapma yetkisi tanındığı, ancak bu yetkilendirmeyle ilgili olarak;
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27 iliĢkin alındı belgesi düzenlenip düzenlenmediğinin belli olmadığı, düzenlendi ise de bu alındıların süresi içerisinde kanıtlayıcı belgeleriyle birlikte muhasebe yetkilisine ibraz edilmediği ve yapılan tahsilatın süresi içerisinde muhasebe birimi veznesine veya banka hesabına yatırılmadığı, tespit edilmiĢtir. Konunun yerinde denetimimiz esnasında ilgili Yüksekokul Müdürlüklerinden sorulması üzerine;
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28 simit satma yetkisi tanındığı tespit edilmiĢtir. Söz konusu bulguda yer alan hususlarla ilgili olarak, 31.12.2005 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Muhasebe Yetkilisi Mutemetlerinin Görevlendirilmeleri, Yetkileri, Denetimi ve ÇalıĢma Usul ve Esasları Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre elde edilen gelirlerin söz konusu mutemetler tarafından alındı belgesi ile tahsil edilmesi ve yapılacak giderlerin ise 5018 Sayılı Kanunun 32. maddesine göre yapılmasının sağlanması amacıyla gerekli yazıĢmalar yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, bulguda yer alan hususlarla ilgili olarak bundan böyle yapılacak iĢlemlerin ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılmasının sağlanması amacıyla gerekli yazıĢmaların yapılacağı ifade edilmiĢtir. Bunun dıĢında, bulguda belirtilen muhasebe hatalarına iliĢkin henüz herhangi bir düzeltme kaydı bildirilmemiĢ olup 2016 yılında yapılacak düzeltme kayıtlarının 2015 mali tablolarını düzeltici etkisi de bulunmamaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29 6. DENETĠM GÖRÜġÜ KahramanmaraĢ Sürçü Ġmam Üniversitesi 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı Hazır Değerler (102 Bankalar Hesabı ve 104 Proje Özel Hesabı), Faaliyet Alacakları (120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı, 220 Gelirlerden Alacaklar Hesabı), Diğer Alacaklar (140 KiĢilerden Alacaklar Hesabı), Maddi Duran Varlıklar (250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı ve 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı), Gelecek Aylara / Yıllara Ait Gelirler (380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ve 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı), Net Değer (500 Net Değer Hesabı), Gelir Hesapları (600 Gelirler Hesabı), Gider Hesapları (630 Giderler Hesabı) ve Nazım Hesaplar (920 Gider Taahhütleri ve 921 Gider Taahhütleri KarĢılığı Hesabı, 990 Kiraya Verilen, Ġrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı, 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve Ġrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı ve 999 Diğer Nazım Hesaplar KarĢılığı Hesabı) hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Banka Hesapları Arası Aktarmaların Hatalı MuhasebeleĢtirilmesi Yapılan incelemede Üniversite banka hesapları arasındaki aktarmalarda mevzuatı gereği kullanılması gereken 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı ile 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiĢtir Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 19, 22 ve 37’nci maddeleri uyarınca muhasebe birimlerine ait ulusal para birimi cinsinden banka hesapları arasındaki para aktarımı için bankaya verilen talimatlarda öncelikle 108 Diğer Hazır Değerler hesabına borç ve 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabına alacak kaydı yapılması, ilgili banka hesapları arasında para aktarımı gerçekleĢtiğinde ise, 102 Banka Hesabına bir yandan 103 nolu hesabın borcu karĢılığında alacak kaydı yapılırken, diğer yandan da 108 nolu hesabın alacağı karĢılığında borç kaydı yapılmalıdır. Buna karĢın üniversite tarafından kullanılan banka hesapları arasındaki para aktarımlarının muhasebeleĢtirilmesinde anılan Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak doğrudan 102 Banka Hesabına borç ve alacak kaydı yapıldığı ve 103 ve 108 nolu hesapların kullanılmadığı, bunun sonucunda, 2015 yılsonu kesin mizanında; 102 Banka Hesabının alacak toplamı ile 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri Hesabının borç toplamı eĢit olması gerekirken, bu tutarlar arasında 5.563.691,01 TL fark olduğu tespit edilmiĢtir. Sonuç olarak bankalar arası göndermelerde 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri Hesabının, bu hesaba aracı olarak ise 108 Diğer Hazır Değerler Hesabının kullanılması gerekmekte olup, söz konusu muhasebe iĢleminin hatalı gerçekleĢtirilmesi dolayısıyla 2015 yılı bilançosunda anılan tutarlar kadar hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz banka hesapları arasındaki aktarmalarda mevzuat gereği çalıĢtırılması gereken 108 Hazır Değerler Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiĢtir. 2016 yılında banka hesaplarımız arasındaki aktarmalarda, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 19, 22 ve 37. maddelerine göre muhasebeleĢtirme iĢlemleri yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, bulguda konu edilen banka
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31
hesapları arasındaki aktarmalara iliĢkin muhasebe iĢlemlerinin, 2016 yılı itibariyle ilgili
mevzuat hükümlerine göre yapılacağı ifade edilmiĢtir.
Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususa iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam
edilecektir.
BULGU 2: Bilimsel AraĢtırma Projeleri Kaynaklarından Elde Edilen Faiz
Gelirlerinin Bütçeye Gelir Olarak Kaydedilmemesi
Üniversitelerde Bilimsel AraĢtırma Projelerine ait nakit mevcutların vadeli hesaplarda
değerlendirilmesinden elde edilen faiz gelirlerinin muhasebe hesaplarına kaydedilmesinde
tereddütler bulunmaktadır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58’inci maddesine dayanılarak çıkarılan ve
10.04.2002 tarih ve 24722 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Kurumları
Bilimsel AraĢtırma Projeleri Hakkındaki Yönetmeliğin 11’inci maddesinde; Bilimsel
AraĢtırma Projeleri için tahsis edilecek kaynaklara “özel ödenekler” baĢlığı altında yer
verilmiĢtir. Buna göre; Bilimsel araĢtırma projelerinin finansmanında kullanılmak üzere
aĢağıda belirtilen gelirlerden kaynak sağlanacaktır;
-Yükseköğretim kurumunun döner sermaye iĢletmelerinden, öğretim üyelerinin
doğrudan veya dolaylı katkısı olup olmadığına bakılmaksızın, elde edilen her türlü gayrisafi
hasılatın yüzde 10'undan az olmamak üzere, Yükseköğretim kurumu yönetim kurulunun
belirleyeceği oranda aktarılacak tutarlar,
-Bilimsel AraĢtırma Projelerinden elde edilen gelirler,
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 32 Elde edilen bu kaynakların ilgili yükseköğretim kurumu bütçesine bir yandan özel gelir, diğer yandan açılacak tertiplere özel ödenek kaydedilmesi hususunda Maliye Bakanlığı görevlendirilmiĢtir. Görüleceği üzere, yönetmeliğin mezkûr maddesi ile Bilimsel AraĢtırma Projelerine diğer gelirler adı altında bir kaynak öngörülmüĢtür. Ancak bu kaynağın içeriğinin neler olabileceğine iliĢkin ayrıntılı bir düzenlemeye yer verilmemiĢtir. Dolayısıyla faiz gelirleri gerçek bir gelir olduğu için niteliği itibariyle “diğer gelirler” adı altında yer alabilir. Diğer yandan; genel olarak Kamunun mali yönetimini ve uygulamaların kontrolünü düzenleyen 5018 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesi kamu gelirini; “Kanunlarına dayanılarak toplanan vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay veya benzeri gelirler, faiz, zam ve ceza gelirleri, ….ile diğer gelirler” Ģeklinde tarif etmiĢtir. Anılan hükme göre; her ne suretle elde edilirse edilsin, üniversite adına gelir olarak banka hesaplarına geçmiĢ tutarların üniversite bütçesine gelir olarak kaydedilmesi, buna iliĢkin kayıtların ilgili yardımcı defterlerde ve hesaplarda tam ve doğru olarak tutulması ve bu hesaplar esas alınarak çıkarılan Kesin Mizanların ise gerçeği yansıtacak Ģekilde hazırlanmıĢ olması gerekmektedir. Gerek 5018 sayılı Kanun’da gerekse Yükseköğretim Kurumları Bilimsel AraĢtırma Projeleri Hakkındaki Yönetmelik’te “diğer gelirler” ifadesine yer verilerek ilgili düzenlemeleri uygulayanlarda bir tereddüt oluĢmasına sebebiyet verilmiĢtir. Üniversite uygulamalarına bakıldığında bir kısım üniversiteler; Bilimsel AraĢtırma Projelerine ait nakit mevcutların vadeli hesaplarda değerlendirilmesinden elde edilen faiz gelirlerini bütçe gelirleri hesabına kaydederken, bir kısım üniversiteler söz konusu bu gelirleri Bilimsel AraĢtırma Projesi kaynağı kabul edip ilgili emanet hesaplarında takip etmektedir. Dolayısıyla; uygulamada iki ayrı yöntem kullanılmaktadır. Ancak kanun ve yönetmeliğin mevzuat hiyerarĢisindeki yerleri düĢünüldüğünde burada dikkate alınması gereken hükümlerin 5018 sayılı Kanun’un hükümleri olduğu açıktır. Sonuç olarak; Anılan Yönetmelikte YÖK tarafından açıklayıcı bir düzenleme yapılıncaya kadar Bilimsel AraĢtırma Projelerine ait nakit mevcutların vadeli hesaplarda değerlendirilmesinden elde edilen faiz gelirlerinin, 5018 sayılı Kanunun ilgili hükümleri
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 33 gereği bütçe gelirleri ile gelirler hesaplarına kaydedilmesi ancak gereği halinde bu tutarların BAP hesaplarına aktarılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bilimsel AraĢtırma Projelerine ait nakit mevcutlarının vadeli hesaplarda değerlendirilmesinde elde edilen faiz gelirlerinin muhasebe hesaplarına kaydedilmesinde açık bir hükme yer verilmemesi nedeniyle, üniversiteler arasında uygulama birliği bulunmakta, bir kısım üniversiteler elde edilen faizleri bütçe geliri hesabına kaydetmekte, bir kısım üniversite ise bu faiz gelirini Bilimsel AraĢtırma Projesi kaynağı olarak emanet hesaplarına kaydetmektedir. Ayrıca; Yükseköğretim Kurumları Bütçelerinde Bilimsel AraĢtırma Projeleri için Tefrik Edilen Ödeneklerin Özel Hesaba Aktarılması Kullanımı, MuhasebeleĢtirilmesi ile Özel Hesabın ĠĢleyiĢine ĠliĢkin Esas ve Usullerin Tanımlar baĢlıklı 3. maddesinde (ğ) bendinde Proje Özel Hesabının tanımı yapılmıĢtır. Buna göre; Özel Hesap: "Yükseköğretim kurumları bütçelerinde bilimsel ve teknolojik araĢtırma hizmetleri için öz gelir ve hazine yardımı karĢılığı olarak tefrik edilen bilimsel araĢtırma projelerine iliĢkin ödeneklerin, ilgili bütçe tertiplerinden tahakkuka bağlanmak suretiyle aktarıldığı kamu bankalarının birinde açtırılan proje özel hesabını" denilmektedir. Aynı Usul ve Esasların 4. maddesinin (d) bendinde, "Özel hesaba aktarılan tutarlar, yükseköğretim kurumlarının Strateji GeliĢtirme Birimlerince açılmıĢ bulunan diğer banka hesapları ile iliĢkilendirilmez." denilmektedir. Bu nedenle, söz konusu Usul ve Esaslarda yer alan hususlar doğrudan faiz gelirleri ile ilgili olmasa da Bilimsel AraĢtırma Projeleri Özel Hesabına iĢletilen faiz gelirlerinin bütçe geliri olarak kaydedilmesin uygun olmayacağı kanaatindeyiz.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresince gönderilen cevapta, Yükseköğretim Kurumları Bütçelerinde Bilimsel AraĢtırma Projeleri için Tefrik Edilen Ödeneklerin Özel Hesaba Aktarılması Kullanımı, MuhasebeleĢtirilmesi ile Özel Hesabın ĠĢleyiĢine ĠliĢkin Esas ve Usuller’in 3’üncü maddesinin (ğ) bendi ile 4’üncü maddesinin (d) bendi hükümlerine atıf yapılarak, Bilimsel AraĢtırma Projeleri Özel Hesabında iĢletilen faiz gelirlerinin bütçe geliri olarak kaydedilmesin uygun olmayacağının düĢünüldüğü ifade edilmiĢtir. Buna karĢın, bahse konu bulgu maddesinde esas vurgulanmak istenen husus Bilimsel AraĢtırma Projeleri Özel Hesabında iĢletilen faiz gelirlerinin nitelik olarak bütçe geliri olup
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 34 olmadıkları değil, Bilimsel AraĢtırma Projeleri için tahsis edilen kaynaklar Üniversite bütçesinde öncelikle bütçe geliri olarak kaydedilip sonrasında yine bütçe gider kaydı yapılarak emanet hesaplara aktarıldığı halde bu kaynaklardan elde edilen faiz gelirinin ne gelir hesaplarıyla ne de bütçe gelirleriyle hiç iliĢkilendirilmiyor olmasıdır. Söz konusu faiz gelirlerinin de bütçe gelirleri ile gelirler hesaplarına kaydedilmesi muhasebenin temel ilkelerinin bir gereği olup sonrasında ise Üniversite Ġdaresince bu tutarların yeniden BAP hesaplarına aktarılması mümkündür. Söz konusu hususa dikkat edilip edilmediği, bir sonraki denetim yılında kontrol edilmeye devam edilecektir. BULGU 3: Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı'nın Süresinde Tamamlanamaması Üniversite tarafından iç kontrole iliĢkin mevzuat hükümleri uyarınca hazırlanan Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı’nda yer verilen eylemlerin süresi içeresinde tamamlanamadığı anlaĢılmıĢtır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 1’inci maddesinde Kanun’un amaçları arasında; kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir Ģekilde elde edilmesi ve kullanılmasını, hesap verebilirliği ve malî saydamlığı sağlamak üzere, kamu malî yönetiminin yapısını ve iĢleyiĢini ve malî kontrolü düzenlemek de sayılmıĢtır. Yine Kanun’un 11’inci maddesi ile üst yöneticiler, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli Ģekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden ve malî yönetim ve kontrol sisteminin iĢleyiĢinin gözetilmesi ve izlenmesinden sorumlu tutulmuĢlardır.. Kanun’un 57’inci maddesi ise, yeterli ve etkili bir kontrol sisteminin oluĢturulabilmesi için; mesleki değerlere ve dürüst yönetim anlayıĢına sahip olunması, malî yetki ve sorumlulukların bilgili ve yeterli yöneticilerle personele verilmesi, belirlenmiĢ standartlara uyulmasının sağlanması, mevzuata aykırı faaliyetlerin önlenmesi ve kapsamlı bir yönetim anlayıĢı ile uygun bir çalıĢma ortamının ve saydamlığın sağlanması bakımından ilgili idarelerin üst yöneticileri ile diğer yöneticileri tarafından görev, yetki ve sorumluluklar göz
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 35 önünde bulundurulmak suretiyle gerekli önlemlerin alınması gerektiğini belirtmiĢtir. Kamu idarelerince iç kontrol sistemi kurma çalıĢtırmaları devam etmekte olup konu ile ilgili olarak Maliye Bakanlığınca en son yayımlanan 02.12.2013 tarih ve 70451396-24 sayılı “Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum” konulu Genelgede idarelerce yürütülmekte olan söz konusu çalıĢmalarla ilgili Maliye Bakanlığı ve SayıĢtay tarafından tespit edilen eksiklikler belirtilerek, kamu idarelerinin eylem planlarını yapılan açıklamalar doğrultusunda gözden geçirip gerekirse revize ederek en geç 31.12.2014 tarihine kadar Maliye Bakanlığına göndermeleri istenmiĢtir. Bu çerçevede, KahramanmaraĢ Üniversitesi tarafından gerçekleĢtirilen iç kontrol sistemi oluĢturma çalıĢmaları incelendiğinde; Ġç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı’nın 30.06.2009 tarihi itibariyle hazırlanıp Maliye Bakanlığına gönderildiği, söz konusu Eylem Planı’nın Maliye Bakanlığı’nca 04.02.2009 tarihli ve 1205 sayılı Genel Yazı ekinde yayımlanan Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi’nde belirlenen Ģablon esas alınarak hazırlandığı görülmüĢtür. Bununla beraber, yapılan incelemede, anılan Eylem Planı'nda yer verilen bir çok eylemle ilgili olarak planda belirtilen süreler dolduğu halde, söz konusu eylemlerin henüz tamamlanmadığı, buna karĢın, Plan’ın revize de edilmediği tespit edilmiĢtir. Bu itibarla, anılan mevzuat hükümleri uyarınca üniversitede iç kontrol sisteminin yapılandırılması çalıĢmalarının yürütülmesi ve tamamlanarak uygulanmasına iliĢkin gözetim ve izleme sorumluluğu üst yönetici olarak Rektöre aittir. Bu sorumluluğunun gereği olarak kamu iç kontrol standartları uyum eylem planının revize edilmesi ve üniversitede iç kontrol sistemi yapılandırma çalıĢmakarının tamamlanması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz Eylem Plan'ında yer verilen bir çok eylemle ilgili olarak planda belirtilen süreler dolduğu halde, söz konusu eylemlerin henüz tamamlanmadığı, buna karĢın planın revize de edilmediği belirtilmiĢtir. Üniversitemiz 02.12.203 tarih ve 70451396-24/10775 sayılı Genelgenin 4,5,13, ve 14. maddeleri kapsamında Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı' nı revize edilerek, 29.01.2014 tarih ve 904374412-73/784 sayılı yazımız ekinde Maliye Bakanlığına ( Bütçe ve
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 36 Mali Kontrol Genel Müdürlüğü) göndermiĢtir. 2015 yılında yapılan Ġç Kontrol Ġzleme ve Değerlendirmesi ile SayıĢtay'ın bulguları göz önüne alınarak, üniversitemiz Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı 10775 sayılı Genelgenin 5. maddesi kapsamında, revize edilerek Maliye Bakanlığına ( Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü) 30 Mayıs 2016 tarihine kadar gönderilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, bulguda belirtilen iç kontrol eylem planına iliĢkin eksikliklerin tamamlanmasına yönelik çalıĢmalara baĢlanıldığı ifade edilmiĢtir. Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir. BULGU 4: Üniversite Mülkiyetinde Olan TaĢınmazların Yönetiminde Mevzuata Aykırı ĠĢlemler Yapılması Üniversite’ye ait bazı taĢınmazların 2886 sayılı Devlet Ġhale Kanun’u ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olarak kullandırıldığı görülmüĢtür. 2886 sayılı Devlet Ġhale Kanunu’nun kapsama iliĢkin 1’inci maddesi, uygun bedelin tespitine iliĢkin 28’inci maddesi ve ihale usullerine iliĢkin 35’inci maddesi hükümleri uyarınca, anılan Kanun kapsamındaki idarelere ait taĢınmazların üçüncü kiĢilere ihalesiz ve bedelsiz olarak kullandırılması mümkün bulunmamaktadır. ġu kadar ki, 2886 sayılı Kanun’un 71’inci maddesi uyarınca, bu Kanun kapsamına giren idarelerin kendi aralarında yaptıkları ihale iĢleri ile bu idarelerin her türlü ihtiyaçlarının yine bu idarelere bağlı sabit veya döner sermayeli müesseseler ile özel kanunlarla kurulmuĢ ve kendilerine kamu görevi verilmiĢ tüzelkiĢiliğe sahip kuruluĢlardan temini ile ilgili ihale iĢleri Maliye Bakanlığının uygun görüĢü alınarak kıymet takdiriyle suretiyle yapılacaktır. Ancak, anılan madde hükmü idarelerin ihtiyaçlarını diğer idarelerden veya kamu sermayeli Ģirket ve müesseselerden temin etmesine iliĢkin olup idarelerin kamu Ģirket ve müesseselerine taĢınmazlarını kiralaması durumunda ise bu kiralama iĢleminin de yine 2886 sayılı Kanun’da düzenlenen ihale usullerinden birisiyle gerçekleĢtirilmesi gerekmektedir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “TaĢınmaz tahsisi” baĢlıklı
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 37 47’inci maddesi ise bu Kanun kapsamındaki kamu idarelerinin, kanunlarında belirtilen kamu hizmetlerini yerine getirebilmek için mülkiyetlerindeki taĢınmazlarla Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri, birbirlerine ve köy tüzel kiĢiliklerine bedelsiz olarak tahsis edebileceklerini belirtmiĢtir. Ancak, idare hukukunun genel ilkeleri gereğince böyle bir tahsis iĢleminin yazılı olması gerektiği açıktır. Buna karĢın yapılan incelemede;
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 38 iĢlemlerinin, mevzuatında öngörülen kurallar dahilinde hizmetin amacına uygun olarak verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapılması gerektiği, bu ilkeye aykırı eylem ve iĢlemlerden doğacak zararlardan, malların yönetimi veya kullanılması hususunda yetki verilenlerin sorumlu olduğu belirtilmiĢtir. Bu itibarla, kamu taĢınmazlarının etkin, verimli ve hukuka uygun kullanımının sağlanması bakımından, üniversite mülkiyetinde olan taĢınmazların yönetiminde anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde hareket edilerek, taĢınmazların kamu idareleri dıĢındaki Ģahıs veya tüzel kiĢilerce ihalesiz ve bedelsiz olarak kullanılmasına izin verilmemes ve tüm iĢlemlerin bu konuda yetkili kılınmıĢ birimlerce ve yazılı olarak gerçekleĢtirilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Söz konusu bulguya iliĢkin olarak Ġdari ve Mali ĠĢler Daire BaĢkanlığınca verilen cevapta özetle; kendilerinin bulgu konusu edilen hususlardan sadece Posta ve Telgraf Anonim ġirketine yapılan ücretsiz yer tahsisiyle ilgili sorumlulukları bulunduğu, bu tahsis iĢleminin de Üniversite Yönetim Kurulu’nun çeĢitli tarihlerde aldığı kararlara istinaden ve üniversite personeli ve öğrencilerin faydası gözetilerek gerçekleĢtirildiği ileri sürülmüĢtür. Bulguda konu edilen ve diğer taĢınmaz iĢlemlerine iliĢkin ise ilgili birimlere yazı yazılarak gerekli iĢlemlerin yapılmasının sağlanacağı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu idaresince verilen cevapta, bulgu konusu edilen taĢınmaz iĢlemlerinden sadece Posta ve Telgraf TeĢkilatı Anonim ġirketine 21.01.2014 tarihinde imzalanan bir Protokol ile AvĢar Kampüsü içerisinde hizmet vermek üzere bir büro yeri ile ATM cihazı yerinin ücretsiz olarak tahsis edilmesi hususunda açıklama yapılmıĢ, diğer iĢlemlerle ilgili gereğinin yapılacağı ifade edilmiĢtir. Her ne kadar kamu idaresi cevabında PTT A.ġ.'ye ücretsiz olarak yapılan yer tahsislerine gerekçe olarak AvĢar Kampüsünün Ģehir merkezine uzaklığı ve öğrenci ve personelin elde edeceği faydalar ileri sürülmüĢ ise de, bulguda belirtilen mevzuat hükümleri gereğince bu iĢlemlerin bedelsiz olarak yapılması mümkün bulunmamaktadır. Nitekim, yine kamuya ait kuruluĢlar olmasına karĢın, aynı kampüs alanı içerisinde bulunan kamu bankalarına ait bankamatiklerden yıllık belli bir kira ücreti alınmaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 39 Bu husus ve bulguda ele alınan diğer taĢınmaz iĢlemlerine iliĢkin olarak bir sonraki denetim yılında kontrol iĢlemlerine devam edilecektir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 40
8. EKLER
Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları
KAHRAMANMARAġ SÜTÇÜ ĠMAM ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI BĠLANÇOSU
AKTĠF HESAPLAR PASĠF HESAPLAR
1 Dönen Varlıklar 47.225.557,20 3 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 8.165.976,91
10 Hazır Değerler 15.274.051,75 32 Faaliyet Borçları
100 Kasa Hesabı 339,33 320 Bütçe Emanetleri Hesabı
102 Banka Hesabı 15.025.747,57 33 Emanet Yabancı Kaynaklar 6.350.282,112
103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı (-) -63.669,37 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı 199.623,35
104 Proje Özel Hesabı 310.785,42 333 Emanetler Hesabı 6.150.658,77
105 Döviz Hesabı 36 Ödenecek Diğer Yükümlülükler 1.815.694,79
106 Döviz Gönderme Emirleri Hesabı (-) 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı 1.569.256,65
108 Diğer Hazır Değerler Hesabı 848,00 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı 244.425,44
12 Faaliyet Alacakları 24.995.431,18 362 Fonlar veya Diğer Kamu Ġdareleri Adına Yapılan
Tahsilat Hesabı 2.012,70
120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı 24.659.001,00
121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı 330.918,75
126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı 5.511,43 5 Öz Kaynaklar 468.772.793,15
14 Diğer Alacaklar 111.410,97 50 Net Değer 300.983.788,31
140 KiĢilerden Alacaklar Hesabı 111.410,97 500 Net Değer Hesabı 300.983.788,31
15 Stoklar 964.222,10 57 GeçmiĢ Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları 154.867.592,84
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 41
150 Ġlk Madde ve Malzeme Hesabı 964.222,10 570 GeçmiĢ Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı 154.867.592,84
16 Ön Ödemeler 4.637.252,45 58 GeçmiĢ Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları -26.670.363,44
160 ĠĢ Avans ve Kredileri Hesabı 580 GeçmiĢ Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı (-) -26.670.363,44
161 Personel Avansları Hesabı 59 Dönem Faaliyet Sonuçları 39.591.775,44
162 Bütçe DıĢı Avans ve Krediler Hesabı 4.637.252,45 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı 39.591.775,44
164 Akreditifler Hesabı
2 Duran Varlıklar 429.713.212,86
22 Faaliyet Alacakları 273.404,61
220 Gelirlerden Alacaklar Hesabı 273.404,61
24 Mali Duran Varlıklar 11.264.333.25
241 Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan
Sermayeler Hesabı
25 Maddi Duran Varlıklar 418.068.029,60
250 Arazi ve Arsalar Hesabı 112.497.611,81
251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı 5.374.458,42
252 Binalar Hesabı 34.553.567,81
253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı 82.830.793,89
254 TaĢıtlar Hesabı 2.121.435,46
255 DemirbaĢlar Hesabı 34.829.922,66
256 Diğer Maddi Duran Varlıklar Hesabı
257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) -119.626.115,67
258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı 264.986.355,22
259 Yatırım Avansları Hesabı
26 Maddi Olmayan Duran Varlıklar 0,00
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 42
260 Haklar Hesabı 2.635.564,50
267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar
268 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) -2.635.564,50
29 Diğer Duran Varlıklar 107.445,40
294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar
Hesabı 4.748.464,34
299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) -4.641.018,94
BORÇ TOPLAMI: 476.938.770,06 ALACAK TOPLAMI: 476.938.770,06
Bilanço Dipnotları
900 Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabı
901 Bütçe Ödenekleri Hesabı
902 Bütçe Ödenek Hareketleri Hesabı
903 Kullanılacak Ödenekler Hesabı
904 Ödenekler Hesabı
905 Ödenekli Giderler Hesabı
910 Teminat Mektupları Hesabı 10.204.901,68
911 Teminat Mektupları Emanetleri Hesabı 10.204.901,68
920 Gider Taahhütleri Hesabı 73.591.019,11
921 Gider Taahhütleri KarĢılığı Hesabı 73.591.019,11
948 BaĢka Birimler Adına Ġzlenen Alacaklar Hesabı 1.334.765,14
949 BaĢka Birimler Adına Ġzlenen Alacak Emanetleri Hesabı 1.334.765,14
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 43
KAHRAMANMARAġ SÜTÇÜ ĠMAM ÜNĠVERSĠTESĠ FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GĠDERĠN TÜRÜ 2013 2014 2015
Kod.1
630 01 Personel Giderleri 74.132.482,66 89.241.862,87 107.725.296,64
630 02 Sos. Güv. Kurumlarına Devlet Primi Gid. 11.907.906,32 14.478.729,38 15.787.116,06
630 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 15.708.165,84 16.398.239,64 20.499.853,41
630 5 Cari Transferler 2.593.083,23 2.751.213,31 2.439.999,22
630 7 Sermaye Transferleri
630 11 Değer Ve Miktar DeğiĢimleri Giderleri 89.028,24 2.247.970,24 84.974,59
630 12 Gelirlerin Ret ve Ġadesinden Kaynaklanan Giderler 559.844,92 681.288,33 459.049,96
630 13 Amortisman Giderleri 6.882.065,50 78.792.799,93 14.962.398,97
630 14 Ġlk Madde ve Malzeme Giderleri 6.140.417,62 5.882.120,85 9.569.811,76
630 20 Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Giderler
630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler
630 99 Diğer Giderler 80.517,83 94.660,58 348.068,11
GĠDERLER TOPLAMI (A) 118.093.512,16 210.568.885,13 171.876.568,72
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 44
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GELĠRĠN TÜRÜ 2013 2014 2015
Kod.1
600 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 8.713.385,91 11.013.308,20 12.786.084,90
600 04 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Özel Gel. 168.270.677,02 164.745.676,58 189.517.088,52
600 05 Diğer Gelirler 6.569.648,70 8.063.461,76 8.999.695,25
600 11 Değer ve Miktar DeğiĢimleri Gelirleri 184.522,79 76.075,15 105.508.71
(Ġndirim,Ġade,Ġskonto Toplamı) 0,00 0,00 0,00
GELĠRLER TOPLAMI (B) 183.738.234,42 183.898.521,69 211.468.344,16
FAALĠYET SONUCU [B-A)] (+ / -) 65.644.722,26 - 26.670.363,44 39.591.775,44
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 45 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
KAHRAMANMARAġ SÜTÇÜ ĠMAM ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
KISALTMALAR KDV: Katma Değer Vergisi R.G.: Resmi Gazete SGK: Sosyal Güvenlik Kurumu SUT: Sağlık Uygulama Tebliği
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 46
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 47 verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 48 düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 49 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Gider Taahhütleri Hesabının Kullanılmaması Yıl içerisinde geçerli sözleĢmeler ile ertesi mali yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleĢmelere dayanılarak giriĢilen taahhütlerde 980 Gider Taahhütleri Hesabı ile 981 Gider Taahhütleri Alacaklı Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiĢtir. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun Geçici 11’inci maddesi ve Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 597’nci maddesine istinaden hazırlanan 29 Eylül 2010 tarih ve 27714 sayılı resmi gazetede yayımlanan Döner Sermayeli ĠĢletmeler Genel Tebliği’nin (Döner Sermayeli ĠĢletmeler Detaylı Hesap Planı) (Sıra No: 1) “Yeni açılan nazım hesaplar” baĢlıklı 5’inci maddesine göre; yılı için geçerli sözleĢmeler ile ertesi mali yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleĢmelere dayanılarak giriĢilen taahhütler, mevzuatı gereğince bu tutarlara ilave edilenler ile bunlardan yerine getirilenler veya feshedilenlerin sözleĢme fiyatlarıyla izlenmesi için 980 Gider Taahhütleri Hesabı ile 981 Gider Taahhütleri Alacaklı Hesabının kullanılması gerekmektedir. Görüleceği üzere, 980 ve 981 nolu hesapların kullanılması idare tarafından giriĢilen taahhütlerin takibi ile bütçe ve nakit planlaması açısından son derece önemlidir. Söz konusu hesapların kullanılmaması, hem anılan Yönetmeliğe aykırılık teĢkil etmekte hem de Ġdare tarafından giriĢilen taahhütlerin sağlıklı bir Ģekilde takip edilmesine engel olmaktadır. Bu itibarla, anılan Yönetmelik hükmüne aykırı olarak tüm gider taahhütlerinin, izleme ve bilgi verme fonksiyonu olan söz konusu nazım hesaplarda izlenmemesi sonucunda kurumun 2015 yılı bilanço dipnotlarında bu hesaplara kaydedilmesi gereken tutarlar kadar taahhütlerin eksik gösterilmesine neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğü tarafından yapılan yıl içinde geçerli sözleĢmeler ile yıllara sair yapılan sözleĢmelerde 980 – 981 gider Taahhütleri Alacaklı hesabının kullanılmadığı bildirilmiĢtir. 01.05.2016 tarihinden itibaren devam eden sözleĢmeli iĢlerin bu güne kadar yapılan hak ediĢler düĢülerek kalan sözleĢme tutarları 980 – 981 Gider Taahhütleri hesabında gösterilecektir.” denilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 50 Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, iĢletme tarafından giriĢilen taahhütlerin izlendiği Gider Taahhütleri Hesabına iliĢkin kayıtların 2016 yılı içerisinde yapılacağı belirtilmiĢtir. Ancak,yapılacak söz konusu düzeltme kayıtlarının 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. 6. DENETĠM GÖRÜġÜ KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı Nazım Hesaplar (980 Gider Taahhütleri Hesabı ve 981 Gider Taahhütleri Alacaklı Hesabı) hesap alanı hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 51 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Kıdem Tazminatı KarĢılıkların Ayrılmaması Ġlgili yasal düzenlemeler gereğince ayrılan ve faaliyet dönemi içinde veya izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karĢılıklarının izlenmesi için kullanılması gereken 372 ile 472 Nolu Kıdem Tazminatı KarĢılığı hesaplarının kullanılmadığı tespit edilmiĢtir. Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 311 ve 354’ncü maddelerinde 372 – 472 Kıdem Tazminatı KarĢılığı Hesaplarına iliĢkin düzenlemelere yer verilmiĢtir. Anılan Yönetmelik düzenlemelerine göre ĠĢletme bünyesinde istihdam edilen iĢçiler için muhasebenin ihtiyatlılık kavramı ve dönemsellik ilkesi gereği kıdem tazminatı karĢılığı ayrılmalı ve ilgili hesaplara kaydedilmelidir. Kamu idaresi cevabında; “Kıdem tazminatı karĢılığı hesabı, belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve bir yıl içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karĢılıklarının izlenmesi için kullanılmak üzere ilgili hesaplar kullanılmamıĢtır. 01.05.2016 tarihinden itibaren bünyesinde iĢçi çalıĢtıran birimlerin gelirlerinden 0/003 oranında kesinti yapılarak 770 Genel Yönetim Giderleri hesabına borç, 372 Kıdem Tazminatı hesabına alacak olarak kaydedilecektir. Konusu kalmayan kıdem tazminatı karĢılıkları ise 679 Diğer OlağandıĢı Gelir ve Karlar hesabına alacak olarak aktarılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, 01.05.2016 tarihinden itibaren kıdem tazminatı karĢılıklarının ayrılması iĢlemlerine baĢlanacağı ve buna iliĢkin muhasebe kayıtlarının yapılacağı belirtilmiĢtir. Bununla beraber, 2016 yılında yapılacak kayıtların, 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 52 BULGU 2: Sosyal Güvenlik Kurumu Tarafından Kesintiye Tabi Tutulan ĠĢletme Faturalarının Terkin ĠĢlemine ĠliĢkin Muhasebe Kaydının Hatalı Yapılması Üniversite Sağlık Uygulama ve AraĢtırma Hastanesi tarafından verilen sağlık hizmetleri sonucu düzenlenen ve Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilen faturalar incelenerek belli bir tutarda kesintiye tabi tutulmakta ve ilgili birime ödenmektedir. Yapılan incelemede, söz konusu döner sermaye iĢletmesinin tahakkuk eden gelirlerinden SGK tarafından kesinti yapılan tutarın terkin edilmesine iliĢkin muhasebe kaydının hatalı yapıldığı tespit edilmiĢtir. 2015 yılı sonunda SGK tarafından ĠĢletme faturaları üzerinden yapılan kesinti tutarı toplamının 841.840,74 TL olduğu görülmüĢtür. ĠĢletme gelirlerinden terkin edilmesi gereken ve tahsil imkânı kalmayan söz konusu tutar 659 Diğer Olağan Gider ve Zararlar Hesabına borç, 120 Alıcılar Hesabına alacak olarak kaydedilmiĢ ancak söz konusu muhasebe kaydının devamında sanki bir gelir tahsili gerçekleĢmiĢ gibi bahse konu 841.840,74 TL'nin, 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak ve 805 Gelir Yansıtma Hesabı borç kaydedildiği tespit edilmiĢtir. Bu durumda, 800 Bütçe Geliri Hesabının 841.840,74 TL fazla gösterilmesine neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından kesinti yapılarak kurumumuza iade edilen faturaların muhasebe iĢlemlerinde 659 Diğer Olağan Gider ve Zararlar hesabına borç 120 Alıcılar hesabına alacak kaydedilmiĢ ancak sehven 800 lü hesaplar çalıĢtırılmıĢ. 01.05.2016 tarihinden itibaren yapılacak kesintilerde 659 Diğer Olağan Gider ve Zararlar hesabına borç 120 Alıcılar hesabına alacak kaydedilerek iĢlem tamamlanacak 800 lü hesaplar çalıĢtırılmayacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, 2016 yılı içerisinde gerçekleĢecek Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından kesintiye tabi tutulan iĢletme faturalarının terkin edilmesine iliĢkin muhasebe iĢlemlerinin bulguda belirtildiği Ģekilde kaydedileceği ifade edilmiĢtir. Ancak, söz konusu yapılacak kayıtların 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 53 BULGU 3: Maddi Duran Varlıkların Mali Yılsonunda Üniversite Özel Bütçesine Devredilmemesi KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmelerine ait maddi duran varlıkların mali yılsonunda Üniversite’ye devredilmediği tespit edilmiĢtir. 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 58’inci Maddesine istinaden Yükseköğretim Kurulu tarafından yayımlanan Döner Sermaye ĠĢletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara ĠliĢkin Yönetmelik'in “Gelir ve Giderler ile Bunların MuhasebeleĢtirilmesi” baĢlıklı 6’ncı maddesinde; “ (…) Öğretim üyelerinin katkılarına dayanmayan döner sermaye işletmeleri dışındaki döner sermaye gelirleri ile alınan araç, gereç ve öteki demirbaş eşya (Canlı demirbaş hariç) her mali yılın sonunda üniversite ayniyat saymanlığına devredilir….” denilmektedir. Yapılan incelemede, Üniversite Döner Sermaye ĠĢletmesinin 2015 yılı Kesin Mizanına göre 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabının 2.962.777,53 TL, 254 TaĢıtlar Hesabının 134.562,01 TL ve 255 DemirbaĢlar Hesabının 1.795.953,68 TL olmak üzere toplam 4.893.293,22 TL borç kalanı verdiği tespit edilmiĢtir. Yukarıdaki mevzuat hükmüne aykırı olarak Döner Sermaye ĠĢletmesinin edinmiĢ olduğu ve hesaplarında yer alan 4.893.293,22 TL değerindeki maddi duran varlıklarının (tesis, makine, cihaz, taĢıt ve demirbaĢ) üniversite özel bütçesi ayniyat saymanlığına devredilmemesi ve ilgili taĢınır hesaplarından çıkıĢlarının yapılmaması sonucunda bu hesaplar itibariyle Bilançoda, 689 Diğer Olağan DıĢı Gider ve Zararlar Hesabı itibariyle de Gelir Tablosunda bu tutar kadar hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; "Üniversitemiz Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğü tarafından 10 alt birime, 1-Sağlık AraĢtırma ve Uygulama Hastanesi, 2- Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğü,
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı
Düzenlilik Denetim Raporu
54
3- Ziraat Fakültesi,
4- Haymer Müdürlüğü,
5- Sekamer Müdürlüğü,
6- Ġktisadi ve Ġdari Bilimler Fakültesi,
7- Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi,
8- KahramanmaraĢ Meslek Yüksek Okulu,
9-Üskim Müdürlüğü
10- Diğer Birimler
olarak hizmet verilmektedir. Sağlık AraĢtırma ve Uygulama hastanesi hariç diğer
birimlere alınan DemirbaĢ malzemeler her mali yılın sonunda ilgili birimlere yazılarla devir
iĢlemi yapılmıĢtır. Ancak devir edilen malzemeler sehven ilgili hesaplardan düĢülmemiĢtir.
Tüm bu DemirbaĢ malzemelerin ivedilikle ilgili birimlerin hesaplarından düĢüm yapılması
sağlanacak ve bundan sonraki alınacak demirbaĢ malzemelerde mevzuata uygun olarak iĢlem
yapılacaktır. Sağlık AraĢtırma ve Uygulama hastanesi için alınan DemirbaĢ malzemeler
Hastanemiz içinde kurulan DemirbaĢ Ambarında takip edilmekte bu malzemelerinde 2016
yılında devir iĢlemleri yapılarak mevzuata uygun hale getirilecektir." denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, maddi duran varlıklarının
üniversite özel bütçesine devrine iliĢkin kayıtların 2016 yılı içerisinde yapılacağı belirtilmiĢtir.
Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam
edilecektir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı
Düzenlilik Denetim Raporu
55
BULGU 4: Mesleki Mali Sorumluluk Sigortasının Yaptırılmaması
KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Eğitim, AraĢtırma ve Uygulama Hastanesinde görevli
bazı tabiplerin 1219 sayılı Tababet Ve ġuabatı San'atlarının Tarzı Ġcrasına Dair Kanun'a göre
zorunlu olarak yaptırması gereken mesleki mali sorumluluk sigortasını yaptırmadıkları tespit
edilmiĢtir.
5947 sayılı Üniversite ve Sağlık Personelinin Tam Gün ÇalıĢmasına ve Bazı
Kanunlarda DeğiĢiklik Yapılmasına Dair Kanun’un (R.G.:30.01.2010-27478) 8’inci maddesi
ile 1219 sayılı Kanun’a (R.G.: 14.04.1928- 863) eklenen Ek 12’nci maddeye göre; kamu
sağlık kurum ve kuruluĢlarında çalıĢan tabipler, diĢ tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına
göre uzman olanlar, tıbbi kötü uygulama nedeniyle kendilerinden talep edilebilecek zararlar
ile kurumlarınca kendilerine yapılacak rüculara karĢı sigorta yaptırmak zorundadır. Aynı
düzenlemeye göre; bu sigorta priminin yarısı kendileri tarafından, diğer yarısı döner
sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden, döner sermayesi bulunmayan kurumlarda
kurum bütçelerinden ödenecektir. Aynı madde hükmü uyarınca, mesleki mali sorumluluk
sigortasını yaptırmayanlara sigortası yaptırılmayan her kiĢi için mülki idare amirince beĢbin
Türk Lirası idari para cezası verilecektir.
Üniversite Hastanesinde belirtilen zorunlu mesleki sigortayı yaptırmakla yükümlü 287
çalıĢan bulunmasına karĢın 179 kiĢinin sigorta yükümlülüğünü yerine getirmediği
belirlenmiĢtir.
Tabipler, diĢ tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların tıbbi kötü
uygulama nedeniyle sebep olacakları zararlardan gerek zarar gören kiĢilerin gerek
kurumlarının ve rücu edilmesi halinde kendilerinin zararlarının en aza indirilmesi için sigorta
iĢlemlerinin tamamlanmasının takibi önem arz etmektedir.
Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz Hastanesinde Mesleki Mali Sorumluluk
Sigortayı yaptırmakla yükümlü 287 çalıĢan bulunmasına rağmen 179 kiĢinin sigorta
yükümlülüğünü yerine getirmediği bildirilmiĢtir.
Tarafınızca bulunan bu bulgu Üniversitemiz AraĢtırma ve Uygulama Hastanesi
BaĢhekimliğine ve Tıp Fakültesi Dekanlığına 29.04.2016 tarih 599 sayılı ayazımızla
bildirilmiĢ olup, Üniversitemiz Hastanesinde Mesleki Mali Sorumluluk Sigortasını
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 56 yaptırmakla yükümlü personelin sigortalarını yaptırmaları, yaptırmayan personel için yasal iĢlemlerin yapılacağı tüm personele duyurulmuĢtur.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, mesleki mali sorumluluk sigortasının yaptırılmasına iliĢkin gerekli çalıĢmaların baĢlatıldığı ifade edilmiĢtir. Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 57 8. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları KAHRAMANMARAġ SÜTÇÜ ĠMAM ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2015 YILI BĠLANÇOSU AKTĠF KAYNAKLAR 2015 1- DÖNEN VARLIKAR 38.207.263,84 A- Hazır Değerler 3.748.301,77 2- Alacaklar 0,00 Bilanço 0,00 4- Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-) 0,00 5- Diğer Hazır Değerler 0,00 B- Menkul Değerler 0,00 1- Hisse Senetleri 0,00 2- Kamu Kesimi Tahvil,Senet ve Bonoları 0,00 3- Diğer Menkul Kıymetler 0,00 4- Menkul Kıymet Değer DüĢ.KarĢılığı (-) 0,00 C- Ticari Alacaklar 24.332.131,56 1- Alıcılar 24.250.509,90 2- Alacak Senetleri 66.863,57 3- Alacak Senetleri Reeskontu (-) 0,00 4- Verilen Depozito ve Teminatlar 0,00 5- Diğer ġüpheli Alacaklar 0,00 6- ġüpheli Diğer Alacaklar KarĢılığı (-) 0,00 7-Banka Kredi Kartlarından Alacaklar 14.758,09 D- Diğer Alacaklar 400.000,00 1- Personelden Alacaklar 0,00 2- Dğier ÇeĢitli Alacaklar 400.000,00 3- ġüpheli Alacaklar 0,00 4- ġüpheli Diğer Alacaklar KarĢılığı (-) 0,00 E- Stoklar 9.353.011,90 1- lk Madde ve Malzeme 8.844.594,12 2- Yarı Mamüller 464.587,51 3- Mamüller 42.627,12 4- Ticari Mallar 0,00
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 58 5- Diğer Stoklar 1.203,15 6- Stok Değer DüĢüklüğü KarĢılığı (-) 0,00 7- Verilen SipariĢ Avansları 0,00 F-Yıllara Yaygın ĠnĢaat ve Onarım Maliyetleri 0,00 1- Yıllara Yaygın ĠnĢ.Onarım Maliyetleri 0,00 2- TaĢeronlara Verilen Avanslar 0,00 G- Gelecek Aylara Ait Giderler ve Gelir Tahakkukları 360.756,01 1- Gelecek Aylara Ait Giderler 360.756,01 2- Gelir Tahakkukları 0,00 H- Diğer Dönen Varlıklar 13.062,60 1- Devreden KDV 13.062,60 2- Ġndirilecek KDV 0,00 3- PeĢin Ödenen Vergiler ve Fonlar 0,00 4- ĠĢ Avansları 0,00 5- Personel Avansları 0,00 6- Sayım ve Tesellüm Noksanları 0,00 7- Diğer ÇeĢitli Dönen Varlıklar 0,00 8- Diğer Duran Varlıklar KarĢılığı (-) 0,00 DÖNEN VARLIKLAR TOPLAMI 38.207.263,84 II - DURAN VARLIKLAR 3.771.360,36 A- Ticari Alacaklar 0,00 1- Alıcılar 0,00 2- Alacak Senetleri 0,00 3- Alacak Senetleri Reeskontu (-) 0,00 4- Verilen Depozito ve Teminatlar 0,00 5- Diğer Ticari Alacaklar 0,00 6- ġüpheli Ticari Alacaklar KarĢılığı (-) 0,00 B- Diğer Alacaklar 0,00 1- Personelden Alacaklar 0,00 2- Diğer ÇeĢitli Aalacaklar 0,00 3- ġüpheli Alacaklar KarĢılığı (-) 0,00 C- Mali Duran Varlıklar 0,00 1- Diğer Mali Duran Varlıkar 0,00 2- Diğer Mali Duran Varlıklar KarĢılığı (-) 0,00 D- Maddi Duran Varlıklar 3.771.360,36 1- Arazi ve Arsalar 0,00
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 59 2- Yer Altı ve Yer Üstü Düzenleri 0,00 3- Binalar 0,00 4- Tesis,Makine ve Cihazlar 2.962.777,53 5- TaĢıtlar 134.562,01 6- DemirbaĢlar 1.795.953,68 7- Diğer Maddi Duran Varlıklar 0,00 8- BirikmiĢ Amortismanlar (-) 1.121.932,86 9- Yapılmakta Olan Yatırımlar 0,00 10- Verilen Avanslar 0,00 E- Maddi Olmayan Duran Varlıklar 0,00 1- Haklar 0,00 2- Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar 0,00 3- BirikmiĢ Amortismanlar (-) 0,00 4- Verilen Avanslar 0,00 F- Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar 0,00 1- Arama Giderleri 0,00 2- Hazırlık ve GeliĢtirme Giderleri 0,00 3- BirikmiĢ Tükenme Payları (-) 0,00 4- Verilen Avanslar 0,00 G- Gelecek Yıllara ait Giderler ve Gelir Tahakkukları 0,00 1- Gelecek Yıllara Ait Giderler 0,00 2- Gelir Tahakkukları 0,00 H- Diğer Duran Varlıklar 0,00 1- Gelecek Yıllarda Ġndirilecek KDV 0,00 2- Gelecek Yıllar Stokları 0,00 3- Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar 0,00 4- PeĢin Ödenen Vergiler ve Fonlar 0,00 5- Diğer ÇeĢitli Duran Varlılar 0,00 6- Stok Değer DüĢüklüğü KarĢılığı (-) 0,00 7- BirikmiĢ Amortismanlar (-) 0,00 DURAN VARLIKLAR TOPLAMI 3.771.360,36 AKTĠF (VARLIKLAR ) TOPLAMI 41.978.624,20
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 60 2015 PASĠF ( KAYNAKLAR) 40.371.777,31 I- KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 40.371.777,31 A- Ticari Borçlar 36.949.582,39 1- Satıcılar 36.389.718,53 2- Alınan Depozito ve Teminatlar 159.863,86 3- Diğer Ticari Borçlar 400.000,00 B- Diğer Borçlar 327.042,40 1- Personele Borçlar 298.763,13 2- Diğer ÇeĢitli Borçlar 28.279,27 C- Alınan Avanslar 0,00 1- Alınan SipariĢ Avansları 0,00 2- Alınan Diğer Avanslar 0,00 D- Yıllara Yaygın ĠnĢaat ve Onarım HakediĢleri 0,00 1- Yıllara Yaygın ĠnĢ.Onarım HakediĢler Bedelleri 0,00 E- Ödenecek Vergi ve Yükümlülükler 3.095.152,52 1- Ödenecek Vergi ve Fonlar 1.541.974,30 2- Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri 3.510,92 3- Ödenecek Döner Sermaye Yükümlülükleri (Hazine .P) 450.384,02 4- Ödenecek Döner Sermaye Katkı Payları 1.099.283,28 5- Vadesi GeçmiĢ veya ErtelenmiĢ Yükümlülükler 0,00 6- Ödenecek Diğer Yükümlülükler( KDV Tevkifatı) 0,00 F- Borç ve Gider KarĢılıkları 0,00 1- Dönem Karı Vergi ve Diğer Yas.Yük.KarĢılıkları 0,00 2- Dönem Karının PeĢin Ödenen Ver.ve Diğ.Yük.(-) 0,00 3- Kıdem Tazminatı KarĢılığı 0,00 4- Maliyet Giderleri KarĢılığı 0,00 5- Diğer Borç ve Gider KarĢılıkları 0,00 G- Gelecek Yıllara Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları 0,00 1- Gelecek Aylara Ait Gelirler 0,00 2- Gider Tahakkukları 0,00 H- Diğer Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 0,00 1- Hesaplanan KDV 0,00 2- Merkez ve ġubeler Cari Hesabı 0,00 3- Sayım ve Tesellüm Fazlaları 0,00 4- Diğer ÇeĢitli Yabancı Kaynaklar 0,00
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 61 KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR TOPLAMI 40.371.777,31 II- UZUN VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 0,00 A- Ticari Borçlar 0,00 1- Satıcılar 0,00 2- Alınan Depozito ve Teminatlar 0,00 3- Diğer Ticari Borçlar 0,00 B- Diğer Borçlar 0,00 1- Diğer ÇeĢitli Borçlar 0,00 2- Kamuya Olan ErtelenmiĢ veya TaksitlendirilmiĢ Borçlar 0,00 C- Alınan Avanslar 0,00 1- Alınan SipariĢ Avansları 0,00 2- Alınan Diğer Avanslar 0,00 D- Borç ve Gider KarĢılıkları 0,00 1- Kıdem Tazminatı KarĢılığı 0,00 E- Gelecek Yıllara Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları 0,00 1- Gelecek Yıllara Ait Gelirler 0,00 2- Gider Tahakkukları 0,00 UZUN VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR TOPLAMI 0,00 III- ÖZ KAYNAKLAR 1.606.846,89 A- ÖdenmemiĢ Sermaye 20,00 1- Sermaye 20,00 2- ÖdenmemiĢ Sermaye (-) 0,00 B- Sermaye Yedekleri 0,00 1- MDV.Yeniden Değerlendirme ArtıĢları 0,00 C- Kar Yedekleri 0,00 1- Özel Fonlar 0,00 D- GeçmiĢ Yıllar Karları 14.215.843,73 E- GeçmiĢ Yıllar Zararları ( - ) 0,00 F- Dönem Net Karı (Zararı) (-) 12.609.016,84 1- Dönem Net Karı 1.535.055,16 2- Dönem Net Zararı (-) 14.144.072,00 ÖZKAYNAKLAR TOPLAMI 1.606.846,89 PASĠF ( KAYNAKLAR ) TOPLAMI 41.978.624,20
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı
Düzenlilik Denetim Raporu
62
KAHRAMANMARAġ SÜTÇÜ ĠMAM ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE
ĠġLETMESĠ 2015 YILI GELĠR TABLOSU
Hesap
Kodu AÇIKLAMA 2014 2015
TL TL
60 BRÜT SATIġLAR 68.008.095,72 88.033.131,88
61 SATIġ ĠNDĠRĠMLERĠ (-) 1.136.479,95 1.511.439,21
NET SATIġLAR 66.871.615,77 86.521.692,67
62 SATIġLARIN MALĠYETĠ (-) 45.756.251,84 69.836.763,15
BRÜT SATIġ KARI VEYA ZARARI 21.115.363,93 16.684.929,52
63 FAALĠYET GĠDERLERĠ (-) 23.152.680,78 28.354.869,09
FAALĠYET KARI VEYA ZARARI -2.037.316,85 -11.669.939,57
64 DĠĞER FAAL.OLAĞAN GELĠR VE KARLAR 248.521,05 241.156,52
65 DĠĞER FAAL.OLAĞAN GĠDER VE ZARARLAR (-) 12.933,51 841.882,51
66 FĠNANSMAN GĠDERLERĠ 0,00 0,00
OLAĞAN KAR VEYA ZARAR -1.801.729,31 -12.270.665,56
67 OLAĞANDIġI GELĠR VE KARLAR 54.597,93 292.331,61
68 OLAĞANDIġI GĠDER VE ZARARLAR (-) 497.701,93 630.682,89
DÖNEM KARI VEYA ZARARI -2.244.833,31 -12.609.016,84
Dönem Karı ve Diğer Yasal Yükümlülükler KarĢılığı 0,00 0,00
69 DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI -2.244.833,31 -12.609.016,84
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 63 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
KAHRAMANMARAġ SÜTÇÜ ĠMAM ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 64
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 65 olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine iliĢkin sistemlerin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine iliĢkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları ve SayıĢtay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisi ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluĢturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu çerçevede, KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesinin yayımladığı 2013-2017 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 66 5. GENEL DEĞERLENDĠRME 2015 yılı Performans Denetimi kapsamında KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesinin yayımladığı 2013-2017 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiĢtir. KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesinin 2013-2017 dönemine ait Stratejik Planı değerlendirildiğinde, Planın zamanında ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun Ģekilde yayımladığı görülmüĢtür. Üniversitenin, misyon ve vizyonunu gerçekleĢtirmek üzere 7 adet amaç, bu amaçların altında 41 adet hedef ve bu hedeflere yönelik 187 performans göstergesi belirlemiĢtir. Kurum stratejik planını hazırlarken amaçlarını üst politika belgelerine uygun Ģekilde belirlemiĢ ve hedeflerini de bu amaçları gerçekleĢtirecek Ģekilde tespit etmiĢtir. Yapılan denetim sonucunda, belirlenen hedef ve performans göstergelerinin ilgililik ve iyi tanımlanma kriterini sağladığı, ancak 2 adet hedefin ölçülebilirlik kriterini sağlamadığı tespit edilmiĢtir. Bu hususta yapılan değerlendirmelere denetim bulgularında yer verilmiĢtir. KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesinin 2015 yılı Performans Programı değerlendirildiğinde, Programın zamanında ve mevzuatta belirtilen kapsam ve içeriğe uygun olarak yayınlandığı görülmüĢtür. 2015 yılı Performans Programında Üniversite, 15 adet performans hedefi ve 142 performans göstergesi bulunmaktadır. Performans Programında yer alan hedef ve göstergelerin ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlanma kriterlerini sağladığı görülmüĢtür. KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesinin ilgili ve ölçülebilir olduğu tespit edilen tüm performans göstergelerine iliĢkin faaliyet sonuçlarını ölçmek amacıyla düzenli bir veri kayıt sistemi kurduğu görülmüĢtür. Yapılan performans denetimi sonucunda, Üniversitenin performans yönetimi sistemini ilgili mevzuat hükümlerine ve iç kontrol sistemi ilkelerine kısmen uygun Ģekilde oluĢturduğu, belirlemiĢ olduğu hedeflere iliĢkin gerçekleĢme değerlerini ölçtüğü ancak, gerçekleĢmelerde meydana gelen sapmalarla ilgili geçerli ve ikna edici bir açıklama yapmadığı görülmüĢtür. Üniversite, stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporunu hazırlamakla birlikte söz konusu belgelerin mevzuat hükümlerine tam olarak uygun olması için geliĢime ihtiyaç duymaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 67 6. DENETĠM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 1: Stratejik Planda Performans Göstergelerinin Sayısal Olarak Belirlenmemesi Stratejik Planda yer verilen bir kısım performans göstergelerinin somut ve ölçülebilir olmadıkları görülmüĢtür. Performans göstergeleri; gerçekleĢen sonuçların önceden belirlenen hedefe ne ölçüde ulaĢıldığının ortaya konulmasında kullanılır. Bir performans göstergesinin, ölçülebilirliğin sağlanması bakımından miktar, zaman, kalite veya maliyet cinsinden ifade edilmesi gerekmektedir. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Stratejik Planlara Dair Tebliğ’e göre, hedeflere yönelik performans göstergelerinin, bu göstergeler cinsinden mevcut durumun ve plan döneminde ulaĢılması arzulanan seviyenin belirtilmesi gerekmektedir. AĢağıdaki örnekte görüldüğü üzere, stratejik hedefe ne ölçüde ulaĢıldığını ölçmek için göstergeler tanımlanmıĢ; fakat sayısal olarak ifade edilmemiĢtir. Belirlenen göstergelerde ulaĢılmak istenen seviye belirtilmediğinden hedefe ulaĢılıp ulaĢılmadığını ölçmek mümkün olamayacaktır. Stratejik Hedefler Performans Göstergesi Hedef 3.3 Bölgesel, ulusal ve uluslar arası konularda düzenlenen aktiviteler aracılığı ile kurumsal imajın geliĢtirilmesi ve sonuçlarının kamuoyuna aktarılması. G7: MarkalaĢma sürecinin baĢlatılması Hedef 4.5 Akademik ve idari personelin çalıĢma Ģartlarının iyileĢtirilmesi. G3: Lojman yapımına iliĢkin giriĢimde bulunulması
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 68 Hedeflerin tanımlandıktan sonra sayısal olarak tespit edilememesinin veya göstergelerle ölçülebilir duruma getirilememesinin stratejik plan için önemli bir eksiklik olduğu düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemizin 2013-2017 stratejik planda 7 stratejik amaç altında 41 stratejik hedef belirlenmiĢ olup bunların ölçülebilmesi için performans göstergeleri tespit edilmiĢtir. BaĢkanlığınız tarafından tespit edilen bir kısım performans göstergelerinin ölçülebilir nitelik taĢımadığı tespit edilmiĢtir. Kurumumuz söz konusu performans göstergelerini sayısal olarak ölçülebilir durumda algılayarak ölçme yapmıĢtır. Ayrıca metin hatasının düzeltilmesi için gerekli tedbirlerin alınacağı ve hazırlıklarını baĢlattığımız 2018-2022 stratejik planımızda tespit edilen eksikliklerin tekrarlanmaması konusunda gerekli hassasiyet gösterilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresi tarafından gönderilen cevaptan, bulguda tespit edilen hususların 2018-2022 stratejik planında tekrarlanmaması konusunda dikkat edileceği anlaĢılmakta olup, söz konusu eksikliklerin giderilmesi hususu, bir sonraki denetim yılında kontrol edilecektir. B. Performans Programının Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 2: Performans Hedefi Tablosu ve Faaliyet Maliyetleri Tablosunda Açıklamalar Kısmına Yer Verilmemesi Üniversitenin 2015 yılı Performans Programının incelenmesi neticesinde, performans hedefi tablosu ve faaliyet maliyetleri tablosunda açıklamalar kısmına yer verilmediği görülmüĢtür. KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesinin 2015 yılı Performans Programı, “Performans Programı Hazırlama Rehberi” eki 1’de belirlenen Ģekle uygun olarak hazırlanmıĢ, temel baĢlıklara yer verilmiĢtir. Tablo 1 ve 2’de yer alan “Açıklamalar” kısmına ise ne “Performans Hedefi Tablosu”nda, ne de “Faaliyet Maliyetleri Tablosu”nda yer verilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 69 Performans Programı Hazırlanma Rehberi’ne göre, performans hedefi tablosundaki açıklama kısmında söz konusu hedeflerin belirlenme amaçlarına ve performans hedefinin gerekçesine kısaca değinileceği; faaliyet maliyetleri tablosunun açıklama kısmında ise ilgili faaliyetin kapsamı, gerekçesi ve önemine iliĢkin bilgiler ile faaliyet maliyetinin hesaplamasına iliĢkin hususlara yer verileceği belirtilmiĢtir. KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesinin 2015 yılı Performans Programında bu iki tablodaki açıklama kısmına hiç yer verilmemesi anılan Rehber’e aykırılık oluĢturmaktadır. Kamu idaresi cevabında; “Kurumumuz hazırlayacağı daha sonraki raporlarda tespit edilen eksikliklerin tekrarlanmaması konusunda gerekli tedbirleri alacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresi tarafından gönderilen cevapta, bulguda tespit edilen hususların bir sonraki Performans Programında tekrarlanmaması konusunda dikkat edileceği ifade edilmiĢ olup, söz konusu eksikliklerin giderilmesi hususu bir sonraki denetim yılında kontrol edilecektir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 3: Faaliyet Raporunda Performans Hedeflerine ĠliĢkin Sapma Nedenlerinin Açıklanmaması Üniversitenin 2015 yılı Faaliyet Raporu incelendiğinde, Raporda performans hedeflerine iliĢkin sapma nedenlerinin açıklanmadığı görülmüĢtür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 41’inci ve Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesine göre; Performans bilgileri baĢlığı altında, idarenin stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleĢme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara iliĢkin değerlendirmelere yer verilmelidir. Buna göre, bütçe ve performans hedeflerinin gerçekleĢmelerinde sapmalar olması durumunda idarelerin hedef ve gerçekleĢme arasındaki sapmaların nedenleri hakkında açıklama getirmeleri gerekmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 70 KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 yılına iliĢkin Faaliyet Raporunda ise, 2015 yılı Performans Programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleĢme durumu raporlanmıĢtır. Hedef ve gerçekleĢmelere iliĢkin olarak 8 adet hedefin gerçekleĢmesinde sapma olduğu halde meydana gelen sapmalara geçerli ve ikna edici bir açıklama yapılmadığı görülmüĢtür. Hedeflerde meydana gelen sapmalar ve farklar ayrı ve net biçimde gösterilmelidir. Ayrıca gerçekleĢmenin hedeflenenden fazla olması durumunda da sapmaya iliĢkin nedenlerin faaliyet raporunda açıklanması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “BaĢkanlığınız tarafından tespit edilen hedeflerden sapma nedenlerinin büyük kısmı ödenek yetersizliğinden ve iĢlem süreçlerinin zaman almasından kaynaklandığı belirtilebilir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresi tarafından gönderilen cevapta, bulguda tespit edilen hususların nedenleri açıklanmıĢtır. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre performans hedeflerine iliĢkin sapmaların nedenlerine Faaliyet Raporunda yer verilmesi gerekmektedir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 71 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr