ĠZMĠR YÜKSEK TEKNOLOJĠ ENSTĠTÜSÜ 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2016
ĠÇĠNDEKĠLER
KISALTMALAR A.ġ. : Anonim ġirket ĠYTE : Ġzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü KWH : Kilowatt Saat TÜBĠTAK : Türkiye Bilimsel ve Teknolojik AraĢtırma Kurumu VS. : Vesaire
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ġzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ġzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar‟ın 5‟inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8‟inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. BirleĢtirilmiĢ veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kağıtlar sayım tutanağı, TaĢınır kesin hesap cetveli ile taĢınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri. Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ġzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ġzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değeri ile AyrılmıĢ Amortisman Tutarı Arasındaki Farkın Yıl Sonunda Amorti Edilmemesi Diğer duran varlıklar hesap grubunda yer alan 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının kayıtlı değeri ile ayrılmıĢ amortisman tutarı arasındaki fark için yıl sonunda amortisman ayrılmadığı tespit edilmiĢtir. 2015 yılı kesin mizanına göre; 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının borç bakiyesi 190.556,86 TL iken, buna denk olması gereken 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabının alacak bakiyesi ise 122.953,52 TL olarak görülmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟nin 219‟uncu maddesinin a-2 bendine göre; elden çıkarılacak amortismana tabi duran varlıkların kayıtlı değeri ile ayrılmıĢ amortisman tutarı arasındaki fark, bu hesap grubuna aktarma iĢleminin yapıldığı dönem sonunda bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedilir. Ġlgili hükme göre, dönem sonunda 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı arasındaki fark giderilecek Ģekilde amortisman ayrılması dolayısıyla bu hesapların eĢitlenmesi gerekmektedir. Yukarıda yapılan açıklamalara göre hatalı yapılan iĢlemler sonucunda anılan iki hesap arasında oluĢan 67.603,34 TL‟lik fark, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının Bilançoda olması gerekenden bu tutar kadar fazla görünmesine, diğer taraftan yıl sonunda amortisman ayrıldığında faaliyet gideri yapılacağından Faaliyet Sonuçları Tablosunda da giderlerin yine bu tutar kadar olması gerekenden düĢük gösterilmesine neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Mezkur bulgu ile ilgili olarak 630 Giderler Hesabına aradaki fark tutarı kadar 67.603,34 TL borç, 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabına alacak kaydetmek suretiyle gerekli düzeltme kaydı oluĢturulmuĢ, 294 ve 299 nolu hesapların eĢitlenmesi sağlanmıĢtır. Bu konuda gerekli titizlik ve hassasiyetin gösterilmesi sağlanacaktır.” denilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ġzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabına iliĢkin düzeltme kayıtlarının yapıldığı belirtilmiĢtir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda düzeltme kayıtlarının yapıldığı beyan edilmiĢse de 2016 yılında yapılan düzeltme kayıtlarının, 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 2: Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢa Yatırılan Sermayenin Mali Tablolarda Yer Almaması Yapılan incelemelerde, Ġzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsünün, Res ĠYTE Elektrik Üretim A.ġ.‟de sahip olduğu 22.000,00 TL tutarındaki sermaye payının muhasebe kayıtlarına alınmadığı tespit edilmiĢtir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı bölümünün “Hesabın niteliği” baĢlıklı 159‟uncu maddesinde; “Mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kâr ve zararlar, bütçeye iade olunan sermayeler ile bu kurumlara ikrazen verilen özel tertip iç borçlanma senetleri bedelinden, bu kurumların ödenmemiş sermayelerine mahsup edilenlerin izlenmesi için kullanılır” denilmektedir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükmüne aykırı olarak Enstitünün adı geçen A.ġ.‟de sahip olduğu sermaye tutarının anılan hesap ile aktifleĢtirilmemesi nedeniyle 2015 yılı Bilançosunda 241 Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı itibariyle 22.000,00 TL tutarında hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Enstitümüz ile RES ĠYTE Elektrik Üretim A.ġ. arasında 2 Eylül 2015 tarihinde yapılan protokol gereği 1 TL hisse payında toplamda 22.000 adet hisse karĢılığı olarak 22.000 TL sermaye taahhüdü anlaĢması yapılmıĢtır. Buna iliĢkin olarak sermaye tutarı olan 22.000,00 TL 241 Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı kayıtlarına alınarak Enstitümüz mali tablolarında yer alması sağlanmıĢtır.” denilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ġzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, 241 Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabına iliĢkin düzeltme kayıtlarının yapıldığı belirtilmiĢtir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda düzeltme kayıtlarının yapıldığı beyan edilmiĢse de 2016 yılında yapılan düzeltme kayıtlarının, 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 3: Ġcra Yoluyla Takibi Yapılan Alacakların 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı Yerine 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabında Ġzlenmeye Devam Edilmesi Kurumun icra takibindeki alacaklarının muhasebeleĢtirilmeyerek mali tablolarına yansıtılmadığı görülmüĢtür. Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟nin 54‟üncü maddesinde; mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen gelirlerden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında izleneceği hüküm altına alınmıĢ olup hesaba iliĢkin iĢlemler ise Yönetmeliğin 55‟inci maddesinde; “… a) İlgili servislerce muhasebe servisine bildirilen takibe alınmış olan alacakların takip kayıtları, düzenlenecek muhasebe işlem fişi ile ilgili hesaplara kaydedilerek yapılır. b) İlgili servislerce takibe alma işlemi gün sonuna kadar muhasebe servisine bildirilir. c) Yanlışlıkla takibe alınan alacaklar, muhasebe servisine bildirildiğinde ilgili hesaplara kaydedilerek takip kaydından düşülür. (2) Gelirlerden takipli alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan, terkin edilenlere ilişkin olarak düzenlenen düzeltme fişleri muhasebe servisine gönderildiğinde, her bir düzeltme fişine veya düzeltme fişlerinin ekli olduğu günlük icmal listesine göre düzenlenecek muhasebe işlem fişiyle giderler hesabına kaydedilerek terkin edilen tutarlar kayıtlardan çıkarılır.” Ģeklinde düzenlenmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ġzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereği, Üniversitenin tahakkuk etmiĢ ancak vadesinde ödenmediğinden dolayı tahsil edilemeyerek hukuk müĢavirliğince icra yoluyla takibi yapılan toplam 223.086,26 TL tutarındaki alacağın, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabından anılan hesaba aktarılması gerekirken ilgili kaydın yapılmaması sonucunda 2015 yılı Bilançosunda söz konusu tutar kadar hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına alınan kira gelirlerimizden tahsili yapılamayıp icra yoluyla tahsil edilmek üzere Hukuk MüĢavirliğine sevkedilen toplam 130.779,42 TL alacağımız söz konusu olup, bu alacağımız 2016 yılı hesaplarında 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında yer alacak Ģekilde kayıtlarımıza alınmıĢtır. Kalan 92.306,84 TL bakiye ise araĢtırılmıĢ olup, kiĢi borçlarından Hukuk MüĢavirliğine sevk edilen alacaklarımız olduğu tespit edilmiĢtir. Bu tutarlar “Faaliyet Alacakları” niteliğinde olmayıp 140 KiĢilerden Alacaklar Hesabında izlenmeye devam edilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına iliĢkin düzeltme kayıtlarının yapıldığı belirtilmiĢtir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda düzeltme kayıtlarının yapıldığı beyan edilmiĢse de 2016 yılında yapılan düzeltme kayıtlarının, 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ġzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Ġzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı Faaliyet Alacakları (121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı), Mali Duran Varlıklar (241 Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı), Diğer Duran Varlıklar (299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı) ve Gider Hesabı (630 Giderler Hesabı) hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ġzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Proje Özel Hesabındaki Dövizler Ġçin Her ĠĢlemde ve Ay Sonlarında Değerleme Yapılmaması 104 Proje Özel Hesabına iliĢkin döviz kur artıĢ ve azalıĢlarının düzenli olarak muhasebeleĢtirilmediği, bundan dolayı yıl içerisinde hesapta bulunan dövizlerin TL karĢılıklarının gerçek durumu yansıtmadığı tespit edilmiĢtir. Avrupa Birliği ve Uluslararası KuruluĢların Kaynaklarından Kamu Ġdarelerine Proje KarĢılığı Aktarılan Hibe Tutarlarının Harcanması ve MuhasebeleĢtirilmesine ĠliĢkin Yönetmeliğin „‟Proje karĢılığı hibelerin muhasebeleĢtirilmesi‟‟ baĢlıklı 8‟inci maddesinde; “… b) Proje kapsamında yapılacak ödemeler, banka hesabı üzerine düzenlenecek döviz gönderme emri veya banka çekiyle yapılır. İlgilisine ödenmek veya gönderilmek üzere döviz gönderme emri veya çek düzenlendiğinde, 630-Giderler Hesabı veya varlığa dönüştürülecek bir kullanım ise ilgili varlık hesabına borç, 106-Döviz Gönderme Emirleri Hesabına alacak; bankadan alınacak günlük hesap özet cetvelinden ilgilisine ödendiği veya gönderildiği anlaşılan tutarlar ise 106-Döviz Gönderme Emirleri Hesabına borç, 104-Proje Özel Hesabına alacak kaydedilir. c) Yapılan muhasebeleştirme işleminde kur farkı olması durumunda; olumlu fark tutarı, 104-Proje Özel Hesabına borç, 600-Gelirler Hesabına alacak; olumsuz fark tutarı ise 630-Giderler Hesabına borç, 104-Proje Özel Hesabına alacak kaydedilir. d) Ay sonlarında döviz mevcudunun Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının ay sonu döviz satış kuru üzerinden değerlemesi sonucunda; kur artışından doğan farklar, 104-Proje Özel Hesabına borç, 600-Gelirler Hesabına alacak; kur azalışından doğan farklar ise 630- Giderler Hesabına borç, 104-Proje Özel Hesabına alacak kaydedilir.” denilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre 104 Proje Özel Hesabı bakiyesinde bulunan dövizlerin kur güncellemelerinin, yapılan her iĢlemde ve ay sonlarında düzenli olarak yapılması ve ortaya çıkan kar/zarar durumuna göre gelir ya da gider hesaplarının çalıĢtırılması gerekmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ġzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 Kamu idaresi cevabında; “Avrupa Birliği ve uluslararası kuruluĢlarının kaynaklarından kamu idarelerine proje karĢılığı aktarılan hibeler 104 Proje Özel Hesabında izlenmektedir. Banka mevduat hesaplarımızdaki döviz değeriyle muhasebe sistemimizde (say 2000i) özel olarak izlenen AB modülünden takip ettiğimiz döviz bakiyeleri ayrıntı hesap düzeyinde eĢit görünmektedir. Fakat oluĢan kur farkları nedeniyle mizanımızdaki TL değeriyle uyum göstermemektedir. Buna iliĢkin olarak her bir hesap için kur farkları güncelleĢtirilerek ilgili hesaplara 2016 yılı için alınması sağlanmıĢtır. Böylece 104 Proje Özel Hesabı bakiyesinde bulunan dövizlerin kur güncellemelerinin her iĢlemde ve ayrıca ay sonlarında düzenli olarak yapılması ve ortaya çıkan kar/zarar durumuna göre ilgili hesaplara alınması sağlanacak ve bu konuda gerekli özen gösterilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, 104 Proje Özel Hesabı ile ilgili düzeltme kayıtlarının yapıldığı belirtilmiĢtir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda düzeltme kayıtlarının yapıldığı beyan edilmiĢse de 2016 yılında yapılan düzeltme kayıtlarının, 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 2: Mülkiyeti Üniversiteye Ait TaĢınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması Mülkiyeti Üniversiteye ait arazi ve arsaların üzerine idari bina, hizmet binası, spor kompleksleri, yemekhane vs. binalar yapılmasına rağmen bunların tapu kayıtlarında cins tashihlerinin yapılmadığı görülmüĢtür. 02.10.2006 tarih ve 26307 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmeliğin “Cins tashihlerinin yapılması” baĢlıklı 10'uncu maddesinde: “1) Kamu idareleri; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde ve kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır. Kamu idareleri cins tashihinin yapılması için gerekli işlemleri yaparlar. (2) Tahsis edilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar açısından bu
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ġzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 yükümlülük kullanan idarenin veya gerçek veya tüzel kişilerin durumu tespit eden yazısı üzerine taşınmaz maliki idareye aittir. Ancak cins tashihine ilişkin gerekli belgeler ile buna ilişkin malî yükümlülükler kullanıcılar tarafından karşılanır.” denilmektedir. Bu düzenleme ile cins tashihi iĢlemleri tapu kayıtlarından bağımsız hale getirilmiĢtir. Öncelik taĢınmazların muhasebe birimlerince kaydının mevcut kullanım Ģekliyle yapılarak mali tablolarda gösterilmesi, daha sonra tapu kayıtları bakımından cins tashihi ile ilgili iĢlemlerinin yapılmasıdır. Sonuç olarak Üniversite mülkiyetinde bulunan arsa ve arazilerin tapu kayıtları ile mevcut kullanım Ģeklinin birbirine uyumlu olması için yapılacak cins tashihi tapu iĢlemlerine baĢlanılması ve bu iĢlemlerin bitmesi beklenilmeden de bunların mevcut kullanım Ģekilleri (bina, yerüstü düzeni vb) itibariyle ilgili taĢınmaz hesaplarına kaydedilmeleri gerekirdi. Söz konusu muhasebe kayıtlarının yapılmaması nedeniyle Bilançoda TaĢınmaz hesaplarının gerçeği yansıtmamasına neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Cins tashihi yapılması için, tüm binaların Yapı Kullanım Ġzin Belgelerinin alınması gerekli olup, bununla ilgili Urla Belediyesine müracaat edilmiĢ ve iĢlemlerin sürmekte olduğu Yapı ĠĢleri ve Teknik Daire BaĢkanlığı tarafından bildirilmiĢtir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevaptan, mülkiyeti Üniversiteye ait taĢınmazların ilgili hesaplarda muhasebeleĢtirilmesine yönelik çalıĢmaların baĢlatılmıĢ olduğu anlaĢılmaktadır. Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir. BULGU 3: TÜBĠTAK Özel Hesabına ĠliĢkin Banka Hesabında Bulunan Paraların Vadesiz Hesapta Tutulması Türkiye Bilimsel ve Teknolojik AraĢtırma Kurumu (TÜBĠTAK) özel hesaplarına iliĢkin banka hesabının incelenmesi neticesinde; ihtiyaç fazlası nakit tutarların vadeli hesaplarda veya diğer yatırım araçlarında değerlendirilmeyerek faiz gelirlerinin arttırılmadığı
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ġzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 tespit edilmiĢtir. 11.9.2013 tarih ve 28762 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan Kamu Haznedarları Genel Tebliğinin “Kapsam” baĢlıklı 2‟nci maddesinin; “(1) Aşağıda sayılan kurumlar bu Tebliğ hükümlerine tabidir. a) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, b) Özel bütçeli idareler, …
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ġzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 5.436.704, 42 TL düzeyinde gerçekleĢtiği, diğer zamanlarda ise sürekli olarak 5.436.704,42 TL‟den fazla bir Ģekilde seyrettiği görülmüĢtür. Ġhtiyaç fazlası nakdin, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri doğrultusunda değerlendirilmeyerek elde edilecek faiz gelirlerinden mahrum kalınması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟nun çeĢitli hükümleri doğrultusunda kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli değerlendirilmemesi sonucunu doğurmaktadır. Sonuç olarak; kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması esas olup, yöneticilerin bu hususta gerekli özen ve hassasiyeti göstermesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Proje hesaplarının vadeli hesaplarda değerlendirilmesi konusunda TÜBĠTAK'a yazı ile görüĢ sorulmuĢtur. Cevap olarak TÜBĠTAK Kaynaklarından Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu Ġdareleri ile TÜBĠTAK tarafından yürütülen dıĢ destekli projelerin harcamalarının gerçekleĢtirilmesine iliĢkin esas ve usullerde ayrı düzenleme yapılmasının planlanacağı belirtilmiĢtir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, TÜBĠTAK tarafından ilgili esas ve usullerde ayrı bir düzenleme yapılamasının planlanacağı belirtilmiĢse de TÜBĠTAK tarafından gönderilen paralar “TÜBĠTAK Özel Hesaplarına ĠliĢkin Banka Hesabı” adlı bir banka hesabında tutulmakta ve kurum mali tablolarında yer almakta olup yönetimi kamu idaresi tarafından yapılmaktadır. 2015 yılı enflasyon oranının yüzde 8,81 olarak gerçekleĢtiği dikkate alındığında, TÜBĠTAK banka hesaplarında bulunan paraların değeri geçen yılın aynı ayına göre %8,81 oranında değer kaybetmesi sonucunu doğurmaktadır. Para düzeyinin sürekli olarak 5 milyon TL‟nin üzerinde olması kayıplarında her yıl büyük tutarlarda gerçekleĢmesine neden olmaktadır. Ġhtiyaç fazlası nakdin, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri doğrultusunda değerlendirilmeyerek elde edilecek faiz gelirlerinden mahrum kalınması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟nun çeĢitli hükümleri doğrultusunda kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli değerlendirilmemesi sonucunu doğurmaktadır. TÜBĠTAK tarafından projelerin desteklenmesi için gönderilen bu paraların enflasyon sonucu erimesini önlemek amacıyla tıpkı diğer banka hesapları gibi harcama planlamasına göre günlük, 7 günlük veya aylık vadeli hesaplarda değerlendirilmesi gerektiği düĢünülmektedir. Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ġzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 edilecektir. BULGU 4: Ġç Kontrol Sistemi Yapılandırma ÇalıĢmalarına BaĢlanılmaması Ġzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsünde, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve ilgili mevzuat gereğince yapılandırılması gereken Ġç Kontrol Sistemi çalıĢmalarının baĢlatılmadığı tespit edilmiĢtir. 5018 sayılı Kanun‟un “Ġç Kontrol Sistemi” baĢlıklı beĢinci kısmının 55, 56 ve 57‟nci maddelerinde iç kontrol sisteminin tanım, amaç ve yapısı verilmiĢtir. “Ġç kontrolün tanımı” baĢlıklı 55'inci maddesinde iç kontrol; “İç kontrol; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür.” Ģeklinde tanımlanmaktadır. “Ġç kontrolün amacı” baĢlıklı 56‟ncı maddesinde; “a) Kamu gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerinin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yönetilmesini, b) Kamu idarelerinin kanunlara ve diğer düzenlemelere uygun olarak faaliyet göstermesini, c) Her türlü malî karar ve işlemlerde usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesini, d) Karar oluşturmak ve izlemek için düzenli, zamanında ve güvenilir rapor ve bilgi edinilmesini, e) (Değişik: 22/12/2005-5436/10 md.) Varlıkların kötüye kullanılması ve israfını önlemek ve kayıplara karşı korunmasını, Sağlamaktır.” denilerek iç kontrolün amaçları sayılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ġzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 31.12.2015 tarih ve 26040 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan Ġç Kontrol ve Ön Mali Kontrole ĠliĢkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmeliğin “Ġç kontrole iliĢkin yetki ve sorumluluklar” baĢlıklı 8„inci maddesinde ve Kamu Ġç Kontrol Standartları Tebliğinde belirtildiği gibi; Üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin kurulması, iĢleyiĢinin gözetilmesi, izlenmesi ve Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden sorumlu oldukları ve bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri hükme bağlanmıĢtır. 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete‟de yayınlanan Kamu Ġç Kontrol Standartları Tebliği ile kamu idareleri tarafından iç kontrol sistemlerinin Kamu Ġç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere yapılması gereken çalıĢmalar için eylem planı oluĢturulması, gerekli prosedür ve ilgili düzenlemelerin hazırlanması çalıĢmalarının 31.12.2008 tarihine kadar tamamlanması, söz konusu çalıĢmaların etkili bir Ģekilde yürütülmesini sağlamak üzere idarelerin üst yöneticileri tarafından gerekli önlemlerin alınması istenmiĢtir. Yine Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 02.12.2013 tarih ve 10775 sayılı Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Genelgesi‟nin 12‟nci maddesinde; Eylem planlarını Maliye Bakanlığına göndermeyen kamu idareleri ile eylem planlarını yeniden hazırlayacak kamu idarelerinin genelgede yer alan açıklamalar doğrultusunda en geç 31.12.2014 tarihine kadar Kamu Ġç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı Rehberi çerçevesinde hazırlayacakları Eylem Planlarını üst yöneticinin onayını müteakip on iĢ günü içinde Bakanlığa göndermeleri istenmiĢtir. Bu çerçevede, Ġzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü tarafından gerçekleĢtirilen iç kontrol sistemi oluĢturma çalıĢmaları incelendiğinde; Ġç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı‟nın hazırlanmadığı görülmüĢtür. Bununla beraber, iç kontrol sisteminin yapılandırılmasına iliĢkin olarak; Ġç Kontrol Ġzleme ve Yönlendirme Kurulu tarafından kurumda mücadele edilecek riskler için hangi kontrol faaliyetlerinin uygulanacağı konusunda herhangi bir çalıĢma yapılmadığı, Kurumda hangi riskler için hangi kontrol faaliyetlerinin hangi birimlerde uygulanacağını ve sorumluların belirlendiğini gösteren “Sorumlu Birim/Personel-Risk ĠliĢkisi” kurulmadığı, Mücadele edilecek risklerin hangi birimlerde, hangi personellerin sorumluluğunda
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ġzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 olacağını ve değerlendirileceğini gösteren “Sorumlu Birim/Personel-Risk ĠliĢkisi” kurulmadığı, Ġç denetim birimi tarafından Ġç kontrol sistemine iliĢkin denetim çalıĢmaları planlanmadığı görülmüĢtür. Yukarıda yer verilen mevzuat ve açıklamalar kapsamında; Ġzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsünde üst yönetici Rektörün sorumluluk ve gözetiminde, iç kontrol sisteminin yapılandırılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Enstitümüz tarafından 2016 yılı Ġç Kontrol çalıĢmalarına baĢlanabilmesi için gerekli adımlar atılmaya baĢlanmıĢtır. Öncelikle Enstitümüz personeline Ġç Kontrol ile ilgili eğitim verilmesi, gerekli organizasyonun yapılması, yöntemlerin belirlenmesi, süreçlerin oluĢturulması ve iç denetimi de kapsayacak tüm kontrol faaliyetlerinin geliĢtirilmesine yönelik çalıĢmalar planlanmıĢtır. Ayrıca bu konuda ihtiyaç duyduğumuz DanıĢmanlık Hizmeti satın alma yolu ile sağlanacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından gönderilen cevaptan, Ġç Kontrol ile ilgili gerekli organizasyonun yapılması, yöntemlerin belirlenmesi, süreçlerin oluĢturulması ve iç denetimi de kapsayacak tüm kontrol faaliyetlerinin geliĢtirilmesine yönelik çalıĢmaların planlandığını ve uygulamanın düzeltileceği anlaĢılmıĢtır. Bir sonraki denetim yılında söz konusu hususlara iliĢkin kontrol iĢlemlerine devam edilecektir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ġzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17
8. EKLER
Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları
ĠZMĠR YÜKSEK TEKNOLOJĠ ENSTĠTÜSÜ BĠLANÇOSU 31.12.2015
AKTĠF HESAPLAR PASĠF HESAPLAR
1 Dönen Varlıklar 37.578.124,67 3 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 16.331.336,92
100 Kasa Hesabı 515,65 320 Bütçe Emanetleri Hesabı 595.310,67
102 Banka Hesabı 17.592.310,24 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı 128.872,37
104 Proje Özel Hesabı 394.292,09 333 Emanetler Hesabı 15.001.158,45
120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı 13.415.294,73 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı 566.427,71
140 KiĢilerden Alacaklar Hesabı 302.767,13 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı 38.741,42
150 Ġlk Madde ve Malzeme Hesabı 777.668,46 362 Fonlar veya Diğer Kamu Ġdareleri Adına Yapılan Tahsilat
Hesabı 826,3
162 Bütçe DıĢı Avans ve Krediler Hesabı 2.193.938,01
164 Akreditifler Hesabı 2.901.338,36
2 Duran Varlıklar 426.784.215,85
220 Gelirlerden Alacaklar Hesabı 2.235.916,55 4 Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar 465.640,87
241 Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı 453.000,00 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı 54.445,40
242 Döner Sermayeli KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı 1.000,00 472 Kıdem Tazminatı KarĢılığı Hesabı 411.195,47
247 Sermaye Taahhütleri Hesabı (-) -454.000,00
250 Arazi ve Arsalar Hesabı 164.089.381,95
251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı 32.602.426,41 5 Öz Kaynaklar 447.565.362,73
252 Binalar Hesabı 175.903.823,56 500 Net Değer Hesabı 363.613.561,53
253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı 48.781.635,45 570 GeçmiĢ Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı 76.185.160,39
254 TaĢıtlar Hesabı 643.680,83 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı 7.766.640,81
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ġzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18
255 DemirbaĢlar Hesabı 16.886.101,88
257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) -24.791.662,73
258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı 10.365.308,61
260 Haklar Hesabı 9.169.810,59
267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı 403.927,52
268 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) -9.573.738,11
294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı 190.556,86
299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) -122.953,52
BORÇ TOPLAMI : 464.362.340,52 ALACAK TOPLAMI : 464.362.340,52
Bilanço Dipnotları
910 Teminat Mektupları Hesabı 5.990.185,08
911 Teminat Mektupları Emanetleri Hesabı 5.990.185,08
920 Gider Taahhütleri Hesabı 13.038.562,81
921 Gider Taahhütleri KarĢılığı Hesabı 13.038.562,81
948 BaĢka Birimler Adına Ġzlenen Alacaklar Hesabı 379.472,65
949 BaĢka Birimler Adına Ġzlenen Alacak Emanetleri Hesabı 379.472,65
962 Bilimsel Projeler Hesabı 3.346.738,86
963 Bilimsel Projeler KarĢılığı Hesabı 3.346.738,86
990 Kiraya Ver. Ġrtifak Hakkı Tesis Ed. Mad Duran Var. 6.158.256,00
993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve Ġrtifak Hakkı Gel. 2.437.476,55
999 Diğer Nazım Hesaplar KarĢılığı Hesabı 8.595.732,55
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ġzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19
ĠZMĠR YÜKSEK TEKNOLOJĠ ENSTĠTÜSÜ 2013-2014-2015 YILLARI FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GĠDERĠN TÜRÜ 2013 2014 2015
Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr
630 01 Personel Giderleri 34.272.857 96 37.838.782 37 45.942.138 52
630 02 Sos. Güv. Kurumlarına Devlet Primi Gid. 5.768.300 38 6.452.455 39 6.871.683 77
630 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 10.632.774 96 12.233.790 40 13.324.276 89
630 5 Cari Transferler 1.232.430 89 1.498.593 37 1.515.350 50
630 7 Sermaye Transferleri
630 11 Değer Ve Miktar DeğiĢimleri Giderleri 511.940 62 379.854 50 230.295 53
630 12 Gelirlerin Ret ve Ġadesinden Kaynaklanan Giderler 4.747 0 3.063 50 35.410 10
630 13 Amortisman Giderleri 1.287.022 90 5.778.633 10 17.862.825 91
630 14 Ġlk Madde ve Malzeme Giderleri 1.375.775 82 2.163.157 60 1.592.222 86
630 20 Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Giderler
630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 5.004.043 25 3.170.000 0 1.039.353 00
630 99 Diğer Giderler 52 69 124.092 59 26.061 83
GĠDERLER TOPLAMI (A) 60.089.946 47 69.642.422 82 88.439.618 91
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Ġzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GELĠRĠN TÜRÜ 2013 2014 2015
Kod.1 TL Kr TL TL Kr TL
600 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 4.482.345 5 2.229.038 42 1.971.072 76
600 04 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Özel Gel. 75.923.983 56 83.667.639 38 91.499.382 91
600 05 Diğer Gelirler 1.799.357 99 2.816.883 58 2.435.644 36
600 11 Değer ve Miktar DeğiĢimleri Gelirleri 669.679 14 380.784 27 300.162 69
(Ġndirim,Ġade,Ġskonto Toplamı)
GELĠRLER TOPLAMI (B) 82.875.365 74 89.094.344 65 96.206.259 72
FAALĠYET SONUCU [B-A] 22.785.419 27,00 19.451.921 83 7.766.640 81
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ġzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr