2015 - GAZİ ÜNİVERSİTESİ.pdf

GAZĠ ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2016

ĠÇERĠK GAZĠ ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 GAZĠ ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 29 GAZĠ ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU 50

GAZĠ ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 3
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 3
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 3
5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 5
6. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 12
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 13
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 23

KISALTMALAR BAP : Bilimsel AraĢtırma Projeleri KDV: Katma Değer Vergisi

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Gazi Üniversitesi, bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kiĢiliğine sahip, özel bütçeli bir kuruluĢtur. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanır. Uygulama sonuçları ve muhasebe iĢlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre Maliye Bakanlığının Say2000i saymanlık otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir. Bu bağlamda anılan Yönetmeliğin 538 ve 539’uncu maddelerinde sayılan ve üniversite tarafından düzenlenen mali tablolardan; 2015 yılı bütçe uygulama sonuçları ile faaliyet sonuçlarına iliĢkin özet bilgiler aĢağıda gösterilmiĢtir. Tablo 1: 2015 Yılı Bütçe Giderleri GerçekleĢmeleri (TL) AÇIKLAMA BaĢlangıç Ödeneği Eklenen Ödenek DüĢülen Ödenek Toplam Ödenek Toplam Harcanan Bütçe GerçekleĢme Oranı (%) BÜTÇE GĠDERLERĠ TOPLAMI 585.121.000 118.143.729,90 12.506.458 683.458.271,88 608.771.801,70 %89,07 Tablo 2: 2015 Yılı Bütçe Gelirleri GerçekleĢmeleri (TL) AÇIKLAMA Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gelir Toplamı Bütçe GerçekleĢme Oranı (%) BÜTÇE GELĠRLERĠ TOPLAMI 585.121.000 645.133.679,57 %110,25 Tablo 3: 2015 Yılı Faaliyet Sonuçları (TL) AÇIKLAMA Faaliyet Gelirleri Faaliyet Giderleri Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu FAALĠYET SONUÇLARI 682.561.352,04 775.445.644,61 92.884.292,57

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtay’a Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. BirleĢtirilmiĢ veriler defteri. Geçici ve kesin mizan. Bilanço. Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kağıtlar sayım tutanağı, TaĢınır kesin hesap cetveli Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu ve gelir tablosu. Denetim görüĢü, üniversitenin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler;

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Gider Taahhütleri Hesaplarına ĠliĢkin Tutarların Gerçeği Yansıtmaması Üniversitenin, Gider taahhütleri ile ilgili nazım hesaplarda sadece Sermaye Taahhütlerinden Gayrimenkul Sermaye Üretim Giderlerini takip ettiği, Hizmet Alımları Taahhütleri ile mal ve malzeme alımlarına iliĢkin taahhütlerini bu hesaplarda izlemediği tespit edilmiĢtir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 471’inci maddesine göre; taahhüt hesapları, yılı için geçerli sözleĢmeler ile ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleĢmelere dayanılarak giriĢilen gider taahhütleri, mevzuatı gereğince bu tutarlara ilave edilen taahhütler ile bunlardan yerine getirilenlerin sözleĢme fiyatlarıyla izlenmesi için kullanılır. Hizmet Alımları Taahhütleri ve Mal ve Malzeme Alımlarına iliĢkin Taahhütlerde söz konusu hesapların kullanılmaması, hem Muhasebe Yönetmeliğine aykırılık teĢkil etmekte, hem de Ġdare tarafından giriĢilen taahhütlerin sağlıklı bir Ģekilde takip edilmesine, nakit ve bütçe planlamasına engel olmaktadır. Ayrıca ilgili hesapların tüm gider taahhütlerinde kullanılmaması kurumun bilanço dipnotlarında taahhütlerin eksik gösterilmesine sebep olmaktadır. Bu husus Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 5’inci maddesinin g bendinde yer alan tam açıklama ilkesine aykırılık teĢkil etmektedir. Ġlgili hükme göre; tam açıklama mali tabloların, bu tablolardan yararlanacak olanların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaĢılır Ģekilde düzenlenmesidir. Ġlgili hükme göre sözleĢmeye dayanılarak giriĢilen tüm gider taahhütlerinde, 920 Gider Taahhütleri Hesabı ile 921 Gider Taahhütleri KarĢılığı Hesaplarının kullanılması gerekmektedir. Adı geçen yönetmelik hükmüne aykırı olarak tüm gider taahhütlerinin, izleme ve bilgi verme fonksiyonu olan söz konusu nazım hesaplarda izlenmemesi sonucunda 2015 yılı bilanço dipnotlarında giriĢilen taahhütlerin eksik gösterilmesine neden olunmuĢtur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 Kamu idaresi cevabında; “Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 471 inci maddesine göre hizmet alımları taahhütleri ile mal ve hizmet alımlarına iliĢkin taahhütlerde 920 Gider Taahhütleri hesapları ile 921 Gider Taahhütleri KarĢılığı hesaplarının geriye dönük dönemleri de ihtiva edecek Ģekilde kullanılmasına baĢlanılmıĢtır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, ilgili nazım hesapların 2016 yılı itibariyle kullanılmaya baĢlandığı belirtilmiĢtir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda düzeltme kayıtlarının yapıldığı beyan edilmiĢse de 2016 yılında yapılan düzeltme kayıtlarının, 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 2: Verilen Depozito ve Teminatların 226 nolu Hesapta Takip Edilmemesi Gazi Üniversitesi tarafından elektrik dağıtım Ģirketine yapılan bir yıldan uzun süreli "güvence bedeli" ödemeleri ile ısınma aboneliği ve su aboneliği için ödenen “depozito bedelleri” nin 226 Verilen Depozito ve Teminatlar hesabına kaydedilmek suretiyle aktifleĢtirilmediği bu ödemelerin 630 Giderler Hesabı ile ilgili yılına doğrudan gider kaydedildiği tespit edilmiĢtir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin (MYMY) 142 inci maddesine göre; 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı, kamu idarelerince, bir iĢin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleĢmenin ya da diğer iĢlemlerin karĢılığı olarak diğer kamu idareleri veya kiĢilere bir yıldan daha uzun süreli verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için kullanılır. Aynı Yönetmeliğin hesabın iĢleyiĢi baĢlıklı 143 üncü maddesinde de; Bir yıldan daha uzun bir süre için bütçedeki ödeneğine dayanılarak verilen depozito ve teminatlar bir taraftan bu hesaba borç, 100-Kasa Hesabı, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya 325-Nakit Talep ve Tahsisleri Hesabına ya da ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830- Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir. Üniversitenin elektrik dağıtım Ģirketine yapılan "güvence bedeli" ödemeleri ile ısınma aboneliği ve su aboneliği için ödenen bir yıldan uzun süreli “depozito bedelleri” nin, MYMY

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 gereğince 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedilmesi ve aktifleĢtirilmesi gerekirken, tamamının abone bedeli adı altında 630 Giderler Hesabında muhasebeleĢtirilmesi ilgili yılların Faaliyet Sonuçları Tablosu ile Bilançosunda hataya neden olmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Kurumumuzca verilen uzun vadeli depozito ve teminatlar Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 142 ve 143 üncü maddeleri uyarınca 226 Verilen Depozito ve Teminatlar hesabına kaydedilerek takibi yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, düzeltme kayıtlarının 2016 yılında yapılacağı bildirilmiĢtir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda düzeltme kayıtlarının yapılacağı beyan edilmiĢse de 2016 yılında yapılacak düzeltme kayıtlarının, 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Verilen Depozito ve Teminatlar hesabına kayıtların yapılması hususunda gerekli özenin gösterilmesi gerekmektedir. BULGU 3: Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değeri Ġle AyrılmıĢ Amortisman Tutarı Arasındaki Farkın Yıl Sonunda Amorti Edilmemesi Diğer duran varlıklar hesap grubunda yer alan 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının kayıtlı değeri ile ayrılmıĢ amortisman tutarı arasındaki farka yıl sonunda amortisman ayrılmadığı tespit edilmiĢtir. 2015 yılı kesin mizanına göre; 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının borç bakiyesi 20.774.248,16 TL iken, buna denk olması gereken 299- BirikmiĢ Amortismanlar Hesabının alacak bakiyesi ise 19.405.029,74 TL olarak görülmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 219 uncu maddesinin a-2 bendine göre; elden çıkarılacak amortismana tabi duran varlıkların kayıtlı değeri ile ayrılmıĢ amortisman tutarı arasındaki fark, bu hesap grubuna aktarma iĢleminin yapıldığı dönem sonunda bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir. Ġlgili hükme göre, dönem sonunda 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299-BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı arasındaki fark giderilecek Ģekilde amortisman ayrılması dolaysıyla bu hesaplarının eĢitlenmesi gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 Yukarıda yapılan açıklamalara göre hatalı yapılan iĢlemler sonucunda anılan iki hesap arasında oluĢan 1.369.218,42 TL lik fark, 294 hesabının Bilançoda olması gerekenden bu tutar kadar fazla görünmesine, diğer taraftan yıl sonunda amortisman ayrıldığında faaliyet gideri yapılacağından Faaliyet Sonuçları Tablosunda da giderlerin yine bu tutar kadar olması gerekenden düĢük gösterilmesine neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar hesabının borç bakiyesi ile 299-BirikmiĢ Amortismanlar hesabının alacak bakiyesi arasındaki fark, harcama birimleri bazında tespit edilip ilgili düzeltme kayıtları yapılmıĢtır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar hesabının borç bakiyesi ile 299-BirikmiĢ Amortismanlar hesabının alacak bakiyesi arasındaki farkın düzeltildiği beyan edilmiĢse de 2016 yılında yapılan düzeltme kayıtlarının, 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki 1.369.218,42 TL hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 4: Vadeli Banka Hesabına ĠliĢkin Olarak Elde Edilen Faiz Gelirlerinden Bankalar Tarafından Yapılan Gelir Vergisi Kesintisinin Muhasebe Kayıtlarına Yansıtılmaması Gazi Üniversitesine ait vadeli banka hesabına tahakkuk eden faiz tutarlarından, banka tarafından %15 oranında Gelir Vergisi tevkifatı yapılmıĢ ancak bu iĢlem kurum hesaplarına kaydedilerek gösterilmemiĢtir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinin 8 inci bendinde faiz gelirine iliĢkin yapılması gereken muhasebe kaydı düzenlenmiĢtir. Ġlgili hükme göre bankalarca tahakkuk ettirilerek banka hesabına aktarılan faiz tutarlarının 102 Banka Hesabına, tevkifat tutarları 630- Giderler Hesabına borç, faiz tutarının içinde bulunulan aya ait kısmı 600- Gelirler Hesabına alacak kaydedilir. Banka hesabına aktarılan tutarın tamamı aynı zamanda 805- Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800- Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir. Kurum faiz gelirinden kesilen gelir vergisini 630 Giderler Hesabına borç

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 kaydetmeyerek 600 Gelirler Hesabının alacağına net faiz gelirini kaydetmektedir. Bankalar nezdinde açılan hesaplardan elde edilen faiz gelirlerinin gayrisafilik ilkesi ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine uygun olarak brüt faiz geliri, yapılan stopaj kesintisi ile net faiz geliri olarak ayrı ayrı yevmiye kayıtlarında yer almalıdır. Ġlgili hüküm gereğince tahakkuk ederek hesaplara geçen faiz miktarının stopaj suretiyle kesilen toplam 109.423,52 TL vergi tutarı düĢülmeksizin gelir hesaplarına kaydedilmesi aynı zamanda ödenen verginin giderleĢtirilerek ilgili gider hesaplarına kaydı gerekmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine aykırı olarak üniversite tarafından yapılan söz konusu muhasebe kaydı sonucunda 109.423,52 TL tevkifat tutarı kadar 2015 yılı Faaliyet Sonuçları Tablosunda hataya neden olunmuĢtur.
Kamu idaresi cevabında; “2016 yılı itibari ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinin 8 inci bendinde yer alan faiz gelirlerine iliĢkin yapılması gereken muhasebe kayıtları ile ilgili olarak 2015 yılı hesapları için geriye dönük herhangi bir iĢlem yapılması mümkün değildir. 2016 yılı itibari ile bankalarca tahakkuk ettirilerek banka hesabına aktarılan net faiz tutarları 102 Banka Hesabına, tevkifat tutarları 630-Giderler hesabına borç, faiz tutarının, içinde bulunulan aya ait kısmı 600-Gelirler hesabına alacak kaydedilerek, aynı zamanda banka hesabına aktarılan tutarın tamamı 805-Gelir Yansıtma hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilerek ilgili muhasebe kayıtları düzenli olarak yapılmaktadır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, düzeltme kayıtlarının 2016 yılında yapıldığı bildirilmiĢtir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda düzeltme kayıtlarının yapıldığı beyan edilmiĢse de 2016 yılında yapılan düzeltme kayıtlarının, 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki 109.423,52 TL hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 5: Maddi Olmayan Duran Varlıklar Ġçin Amortisman Ayrılmaması Yıl sonu iĢlemleri ile kesin mizan kayıtlarının incelenmesi sonucunda Maddi Olmayan Duran Varlıklara iliĢkin olarak amortisman ayrılmadığı tespit edilmiĢtir. Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliğin (Sıra No:47) “Amortisman ve tükenme

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 payı süre ve oranları” baĢlıklı 6 ncı maddesinin 2 nci fıkrasında; “Ancak, maliyet bedeli, 28/12/2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliğinin eki listede yer alan dayanıklı taşınırların her biri için 14.000 TL’yi, 13/9/2006 tarihli ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelikte yer alan taşınmazlar için 34.000 TL’yi aşmayan duran varlıklar ile tutarına bakılmaksızın Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesap gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranı % 100 olarak belirlenmiştir. Diğer bir ifadeyle maliyet bedeli bu tutarlara kadar olan duran varlıklar, hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edilir” Ģeklinde düzenleme yer almaktadır. Buna göre Maddi Olmayan Duran Varlıklar için her mali yıl sonunda % 100 amortisman ayrılmak suretiyle tamamen giderleĢtirme yapılması gerekmektedir. Üniversitenin 2015 yılı kesin mizanında; 260.1.0.0.0 ekonomik kodlu Bilgisayar Yazılımlarına iliĢkin Haklar Hesabının borç bakiyesinin 375.278,81-TL, 260.3.0.0.0 ekonomik kodlu Lisanslar Hesabına iliĢkin Haklar Hesabının borç bakiyesinin 1.364.564,98-TL, olduğu buna karĢılık bu hesaba iliĢkin 268.1.1.0.0 ekonomik kodlu Bilgisayar Yazılımlarına iliĢkin Amortisman Hesabı alacak bakiyesinin 32.524,45-TL, 268.3.0.0.0 ekonomik kodlu Lisanslar Hesabına iliĢkin Amortisman Hesabının alacak bakiyesinin 773.137,18 olduğu tespit edilmiĢtir. Yukarıda yapılan açıklamalara göre hatalı yapılan iĢlemler sonucunda anılan iki hesap arasında oluĢan 934.182,16-TL fark kurum bilançosunun (Diğer Duran Varlıklar BaĢlığı) olması gerekenden bu tutar kadar fazla görünmesine, diğer taraftan yıl sonunda amortisman ayrıldığında faaliyet gideri yapılacağından Faaliyet Sonuçları Tablosunda da Giderlerin yine bu tutar kadar olması gerekenden düĢük gösterilmesine neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “260 Haklar hesabının, Maliye Bakanlığı say2000i sisteminde birim kodu tanımlı olmadığından, devir iĢlemlerinin kurum kodu bazında (38.05) gerçekleĢmiĢ olması nedeniyle amortisman ayrılamamıĢtır. Konuya iliĢkin Maliye Bakanlığı

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 ile gerekli yazıĢmalar yapılarak, sistem üzerinde birim kodu tanımlaması yaptırılmıĢ, ayrılması gereken amortismanlar hesaplanarak ilgili kayıtlar yapılmıĢtır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara iliĢkin olarak gerekli düzeltmenin yapıldığı belirtilmiĢtir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda düzeltme kayıtlarının yapıldığı beyan edilmiĢse de 2016 yılında yapılan düzeltme kayıtlarının, 2015 yılı dönem sonu mali tablolarındaki 934.182,16 TL hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Gazi Üniversitesi 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı Faaliyet Alacakları (226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı), Maddi Olmayan Duran Varlıklar (268 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı), Diğer Duran Varlıklar (299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı), Gelirler (600 Gelirler Hesabı), Giderler (630 Giderler Hesabı) ve Taahhüt Hesapları (920 Gider Taahhütleri Hesabı, 921 Gider Taahhütleri KarĢılığı Hesabı)
hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: SayıĢtay Ġlamlarının Ġnfazının Ġzlenmemesi Üniversitenin 140 kiĢilerden alacaklar hesabında yer alan SayıĢtay yargılaması sonucu düzenlenen ilamlarda sorumlular adına tazmin hükmolunan ve kesinleĢen tutarların, sorumlularından tahsil edilmeyerek ilamların infaz edilmediği görülmüĢtür. 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu’nun “Kamu idareleri ve görevlilerinin sorumluluğu” baĢlıklı 9’uncu maddesinde aynen; “Sorumlular veya diğer ilgililer, denetçilerin isteyecekleri bilgi, kayıt ve belgeleri vermeye, işlem, faaliyet ve malların fiili ve fiziki durumlarını geciktirmeksizin göstermeye mecburdurlar. Sorumlular veya diğer ilgililerce verilemeyen veya gösterilemeyen belgeler ilgili kamu idarelerinden istenir. Sorumlular veya diğer ilgililer belgelerin asıllarını ve aslı gösterilemeyen belgelerin ikinci nüshalarını göstermek zorundadır. Hesabı bu Kanun hükümlerine göre zamanında ve tam olarak vermeyen sorumlular veya diğer ilgililer ile Sayıştay denetimine giren kamu idareleri görevlilerinden, denetleme ve yargılama sırasında, istenilen her çeşit bilgi, belge ve defterleri vermeyen ve denetleme ve yargılamayı güçleştirenlerin aylıkları, Sayıştay’ın istemi üzerine ilgili kamu idarelerince, hesabı veya istenen bilgi, belge ve defterleri eksiksiz verinceye kadar yarım olarak ödenir. Yarım aylık kesilmeye başlandığı tarihten itibaren muhasebe yetkilileri en çok üç ay, diğer görevliler ise Sayıştay’ca belli edilen süre içinde yine hesabı veya istenilen bilgi, belge ve defterleri vermez veya denetleme ve yargılamayı güçleştiren sebepleri ortadan kaldırmazlarsa, bu defa ilgili kamu idarelerince mevzuatındaki usule göre görevden uzaklaştırılarak haklarında gerekli soruşturma veya kovuşturma yapılır. Sayıştay ilamlarının infazını izlemeyen ve gereklerini yerine getirmeyenler hakkında da üçüncü fıkradaki hükümler uygulanır…. Yukarıdaki hükümlere uymayanlar ile 6 ncı maddenin birinci ve ikinci fıkralarının gereklerini haklı bir sebebe dayanmaksızın tam olarak ve zamanında yerine getirmeyen ilgililer hakkında Sayıştay’ın istemi üzerine disiplin veya ceza kovuşturması yapılır.” ,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 Aynı Kanunun “Ġlamların Ġnfazı” baĢlıklı 53’üncü maddesinde aynen; “Sayıştay ilamları kesinleştikten sonra doksan gün içinde yerine getirilir. İlam hükümlerinin yerine getirilmesinden, ilamların gönderildiği kamu idarelerinin üst yöneticileri sorumludur. İlamlarda gösterilen tazmin miktarı hüküm tarihinden itibaren itibaren kanuni faize tabi tutularak 9/6/1932 tarihli 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre tahsil olunur.” Hükümleri yer almaktadır. Kamu Zararlarının Tahsiline ĠliĢkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Kamu zararından doğan alacağın tebliği ve takibi ” baĢlıklı 10’uncu maddesinde ise kesinleĢen SayıĢtay ilâmlarının tebliğinde 21/2/1967 tarihli ve 832 sayılı SayıĢtay Kanunu hükümleri uygulanır denilmektedir. 6085 sayılı Kanunun geçici 3’ üncü maddesinde: “…(5) Diğer kanunlarda 832 sayılı Kanuna yapılan atıflar, bu Kanuna yapılmış sayılır.
(6) Kamu zararı alacaklarının yapılan tebligata rağmen sorumlular ve/veya ilgililerce süresinde rızaen ödenmemesi halinde ilgili alacak takip dosyası, sürenin bitiminden itibaren beş iş günü içerisinde, alacağın hükmen tahsili için, strateji geliştirme birimi veya taşradaki ilgili takip birimince kamu idaresini temsile yetkili hukuk birimine gönderilir.” denilmektedir. 2004 sayılı Ġcra ve Ġflas Kanunun “ZamanaĢımı” baĢlıklı 39’uncu maddesinde aynen; “İlama müstenit takip, son muamele üzerinden on sene geçmekle zamanaşımına uğrar. Noter senedine müstenit takip, senedin mahiyetine göre borçlar veya ticaret kanunlarında muayyen olan zamanaşımlarına tabidir.” Hükmü bulunmaktadır. Bu maddeye göre ilamlar, on yıl içinde tahsil edilmezse zamanaĢımına uğrar. Yukarıdaki mevzuat hükümleri gereğince SayıĢtay ilamlarının, kesinleĢtikten sonra 90 gün içinde infaz edilmesi gerekir. Ġlam hükümlerinin yerine getirilmesinden, ilamların gönderildiği kamu idarelerinin üst yöneticileri sorumludur.. Gazi Üniversitesi 2012 yılı hesap ve iĢlemlerinin SayıĢtay’ca yargılanması sonucu düzenlenen ilamlarda sorumlular adına tazmin hükmolunan ve kesinleĢen tutarların sorumlularından tahsil edilmediği, Kamu Zararlarının Tahsiline ĠliĢkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik gereği tahsilata yönelik herhangi bir iĢlem yapılmadığı görülmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 Kamu idaresi cevabında; “ SayıĢtay ilamları nedeniyle kiĢi borcu dosyası açılarak, 140 KiĢilerden Alacaklar hesabında görülen açık dosyaların bir kısmı için temyiz yoluna gidildiğinden, temyiz sonucu beklenmekte olup, büyük bir kısmının tahsilatı yapılarak dosyaları kapatılmıĢtır.” denilmektedir. Bulguda söz edilen, 2012 yılında kesinleĢen 2009/903 sayılı ilamda yer alan 9 maddeden 8’i için gerekli iĢlemler tesis edilip, tahsilatlar yapılarak kiĢi borcu dosyaları kapatılmıĢtır. Ġlgili ilamın 9 uncu maddesinin yanlıĢ yorumlanması üzerine gecikme söz konusu olmakla birlikte farkedildiği andan itibaren ilgililerden tahsilatlar yapılmaya baĢlanmıĢtır. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, “2012 yılı ilamının 9 uncu maddesinin yanlıĢ yorumlanması üzerine gecikme söz konusu olmakla birlikte fark edildiği andan itibaren ilgililerden tahsilatlar yapılmaya baĢlanmıĢtır” denilmesine rağmen fark edilmesi hususu tarafımızca dile getirilip bulgu konusu yapıldıktan sonra gerçekleĢmiĢtir. Ayrıca cevapta henüz tahsilata iliĢkin belge de sunulmamıĢtır. Üniversitenin 140 kiĢilerden alacaklar hesabında yer alan SayıĢtay yargılaması sonucu düzenlenen ilamlarda sorumlular adına tazmin hükmolunan ve kesinleĢen tutarların, sorumlularından tahsilinin gerçekleĢtirilmesi gerekmektedir. BULGU 2: Ġcra Yoluyla Takibi Yapılan Alacakların MuhasebeleĢtirilmemesi Üniversitenin icra takibindeki alacaklarının muhasebede izlenmemesi nedeniyle mali tablolarına yansıtılmadığı görülmüĢtür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı baĢlıklı 54’üncü maddesinde, gelirlerden takipli alacaklar hesabının tahakkuk ettirilen teĢebbüs ve mülkiyet gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarlar ve bunlardan yapılan tahsilatlar için kullanılacağı belirtilmiĢtir. Hesabın iĢleyiĢi baĢlıklı 56 ıncı maddesinde ise takibe alınan alacakların bu hesaba borç, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiĢtir. Bu hususun muhasebe takibi açısından Strateji GeliĢtirme Daire BaĢkanlığı, Ġdari ve Mali ĠĢler Daire BaĢkanlığı ve Hukuk MüĢavirliği arasında koordinasyonun sağlanması

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 gerekmektedir. Buna göre, kurumun tahakkuk etmiĢ ancak vadesinde ödenmediğinden ötürü tahsil edilemeyerek hukuk müĢavirliğince icra yoluyla takip yoluna gidilmiĢ alacaklarının 121 kodlu hesapta takip edilmesi gerekmektedir. Sonuç olarak 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile tahakkuku yapılan ancak 2015 yılı içerisinde ödenmeyen tutarlara iliĢkin baĢlatılan takip iĢlemi bağlamında bu tutarların, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına aktarılmak suretiyle izlenmemesi sonucunda 2015 yılı Bilançosunun bu hesaplar itibariyle gerçek durumu yansıtmamasına neden olunmuĢtur.
Kamu idaresi cevabında; “Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 121- Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı baĢlıklı 54 üncü maddesinde, gelirlerden takipli alacaklar hesabının tahakkuk ettirilen teĢebbüs ve mülkiyet gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarlar ve bunlardan yapılan tahsilatlar için kullanılacağı belirtilmiĢtir.” denilmektedir. Kurumumuzca teĢebbüs ve mülkiyet gelirleri yasal süresi içerisinde tahsil edilmekle birlikte, nadiren oluĢan gecikme durumlarında kira tutarları gecikme faiziyle birlikte tahsil edilmekte olup, kanuni takip süreci baĢlatılmıĢ bir kurum alacağımız bulunmadığından ilgili hesaplar kullanılmamıĢtır. Hukuk MüĢavirliği tarafından kanuni takip süreci baĢlatılması ve tahakkuk birimlerince BaĢkanlığımıza bildirilmesi durumunda gerekli kayıtlar yapılacaktır.
Sonuç olarak Kamu Ġdaresi cevabında, “Hukuk MüĢavirliği tarafından kanuni takip süreci baĢlatılması ve tahakkuk birimlerince BaĢkanlığımıza bildirilmesi durumunda gerekli kayıtlar yapılacaktır.” demektedir. Ancak Takipli alacakların ilgili hesaplarda tahakkuk birimlerince bildirilmesinin sağlanması ve ilgili birimlerin hukuki olarak görev tanımlarına uygun görevlerini yerine getirmeleri gerekmektedir. Bu hususun muhasebe takibi açısından Strateji GeliĢtirme Daire BaĢkanlığı, Ġdari ve Mali ĠĢler Daire BaĢkanlığı ve Hukuk MüĢavirliği arasında koordinasyonun sağlanması gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 BULGU 3: Kiraya Verilen TaĢınmazlar ile TaĢınmaz Kiralama Gelirlerinin Nazım Hesaplarda Ġzlenmemesi Üniversite tarafından gerçekleĢtirilen taĢınmaz ve iĢletme hakkı kiralamalarının mevzuata uygun Ģekilde muhasebeleĢtirilmediği tespit edilmiĢtir. Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün “TaĢınmazlara ĠliĢkin ĠĢlemler” konulu 26.11.2014 tarihli ve 90192509-210.05.02-13278 sayılı Genel Yazısıyla “990-Kiraya Verilen, Ġrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı, 993- Maddi Duran Varlıkların Kira ve Ġrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı ve 999- Diğer Nazım Hesaplar KarĢılığı Hesabı” ihdas edilmiĢtir. Buna göre kiraya verilen taĢınmazlar kayıtlı değerleri üzerinden 990 kodlu hesabın ilgili yardımcı hesabına borç, 999 kodlu hesaba alacak; diğer taraftan toplam kira gelirleri (peĢin tahsil edilenler hariç) tahsil edileceği yıllara göre 993 kodlu hesabın bölümlenmiĢ yardımcı hesaplarına borç, 999 kodlu hesaba alacak kaydedilecektir. Dönem sonlarında 993 kodlu hesap yardımcı hesaplar bazında güncellenecek; kira gelirleri tahsil edildikçe 993 ve 999 kodlu hesaplara ters kayıt yapılacak; kira gelirlerinin tamamı tahsil edilince de 990, 993 ve 999 kodlu hesaplar ters kayıtlarla kapatılacaktır. Üniversitenin kiralamalara iliĢkin kayıtları incelendiğinde ilgili hesapların kullanılmadığı tespit edilmiĢtir. Sonuç olarak, taĢınmaz ve iĢletme hakkı kiralamalarına iliĢkin olarak kiralanan yer ve kira gelirlerinin, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda bilgi verme ve izleme fonksiyonu olan söz konusu nazım hesaplar kullanılarak muhasebeleĢtirilmemesi nedeniyle bilançoda ilgili tutarları kadar hataya neden olunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Kurumumuzun taĢınmaz ve iĢletme hakkı kiralamalarına iliĢkin olarak, Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 26.11.2014 tarih ve 90192509-210.05.02-13278 sayılı genel yazısında belirtilen nazım hesap kayıtlarının yapılması; kiraya verilen taĢınmazların tamamının değil taĢınmaz içerisindeki belli bölümlerin kiraya verilmesi ve bu bölümlerin kayıtlı değerlerinin tespit edilememesi nedeniyle mümkün olmamaktadır. “denilmektedir. Kurumumuzun taĢınmaz ve iĢletme hakkı kiralamalarına iliĢkin olarak, kira gelirlerinin Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 26.11.2014 tarih ve 90192509- 210.05.02-13278 sayılı genel yazısında belirtilen Ģekilde nazım hesaplar kullanılarak

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 muhasebe kayıtları yapılmaktadır. Söz konusu kayıtların 2015 yılında yapılmamıĢ olması bilançoda tutar olarak herhangi bir hataya sebebiyet vermemekle birlikte, sadece dip notlarda bilgi eksikliğine sebebiyet vermiĢtir. “denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında kira gelirleri için Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 26.11.2014 tarih ve 90192509-210.05.02-13278 sayılı genel yazısında belirtilen nazım hesap kayıtlarının kullanıldığı, söz konusu kiraya verilen taĢınmazların kayıtlı değeri ile ilgili nazım hesaplara kaydının değeri tespit edilmediğinden yapılmadığı belirtilmiĢtir. 31.12.2015 kesin mizana yansıyan durum itibariyle kira gelirleri için ilgili nazım hesapların kullanılmadığı görülmektedir.
Ġlgili nazım hesaplara iliĢkin kaydın yapılmayarak bilanço dipnotunda eksikliğe sebebiyet verilmesi muhasebenin temel kavramlarından tam açıklama ilkesine aykırılık teĢkil etmektedir. Ġlgili nazım hesapların kullanılması gerekmektedir. BULGU 4: Bilimsel AraĢtırma Projeleri (BAP) Hesaplarında Denkliğin Olmaması Bilimsel AraĢtırma Projelerine iliĢkin muhasebe kayıtlarının incelenmesi sonucunda nakit, avans ve kredilerin kaydedildiği hesapların borç bakiyeleri ile bilimsel araĢtırma projelerine aktarılan tutarlara ait emanet hesabı alacak bakiyesi arasında çift taraflı kayıt sistemi gereği olması gereken denkliğin sağlanmadığı görülmüĢtür. ġöyle ki, 102.8.3.0.0 ekonomik kodlu BAP Özel Hesaplarına ĠliĢkin Banka Hesabı borç bakiyesinin 5.111.252,24-TL, 102.8.10.1.0 ekonomik kodlu BAP Özel Hesaplarına ĠliĢkin Vadeli Banka Hesabı borç bakiyesinin 20.456.433,93-TL, 162.1.2.5.0 ekonomik kodlu Bilimsel AraĢtırma Projelerinden Verilen Krediler Hesabı borç bakiyesinin ise 2.761.820,00-TL, olmak üzere toplamda mevcut tutarın 28.329.506,17- TL olduğu buna karĢılık 333.20.0.0.0 ekonomik kodlu Bilimsel AraĢtırma Projelerine Aktarılan Tutarlar Emanet Hesabı alacak bakiyesinin ise 28.330.279,05-TL olduğu tespit

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 edilmiĢtir. Sonuç itibarı ile 333.20. hesabındaki alacak kaydına karĢılık, BAP banka, BAP vadeli banka ve kredi hesapları toplamında 772,88-TL tutarında borç kaydının eksik olup anılan denklik sağlanamamıĢtır. Kamu idaresi cevabında; “Bilimsel AraĢtırma Projeleri Hesapları düzenli takip edilmesine rağmen sehven hesap denkliklerinde oluĢan hata düzeltilerek, 333.20 ekonomik kodlu Bilimsel AraĢtırma Projelerine Aktarılan Tutarlar emanet hesapları ile 102.8.3.0.0 ekonomik kodlu BAP Özel Hesaplarına ĠliĢkin Banka hesabı, 102.8.10.1.0 ekonomik kodlu BAP Özel Hesaplarına ĠliĢkin Vadeli Banka hesabı ve 162.1.2.5.0 ekonomik kodlu Bilimsel AraĢtırma Projelerinden Verilen Krediler hesaplarının denkliği sağlanmıĢtır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, düzeltme kayıtlarının 2016 yılında yapıldığı bildirilmiĢtir. Bilimsel AraĢtırma Projeleri hesaplarında denkliğin sağlanması hususuna dikkat edilmesi gerekmektedir. BULGU 5: Ġç Kontrol Sistemine Döner Sermaye ĠĢletmesinin Dahil Edilmemesi 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetim ve Ġç Kontrol Kanununun “Ġç kontrolün tanımı” baĢlıklı 55’inci maddesi, Ġç Kontrolü; “idarenin amaçlarına, belirlenmiĢ politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir Ģekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluĢturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür.” Ģeklinde tanımlamıĢtır. Ġç kontrolün amacına iliĢkin 56 ıncı madde de ise: a) Kamu gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerinin etkili, ekonomik ve verimli bir Ģekilde yönetilmesini, b) Kamu idarelerinin kanunlara ve diğer düzenlemelere uygun olarak faaliyet göstermesini, c) Her türlü malî karar ve iĢlemlerde usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesini, d) Karar oluĢturmak ve izlemek için düzenli, zamanında ve güvenilir rapor ve bilgi

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 edinilmesini, e) (DeğiĢik: 22/12/2005-5436/10 md.) Varlıkların kötüye kullanılması ve israfını önlemek ve kayıplara karĢı korunmasını, Sağlamaktır.” Olarak belirlenmiĢtir. Kurumda, Ġç kontrol sisteminin kurulması, uygulanması, izlenmesi ve geliĢtirilmesi yönünde, yürürlükteki iç kontrol mevzuatı çerçevesinde yerine getirilmeye çalıĢılmıĢtır. Maliye Bakanlığı tarafından 31.12.2005 tarihli ve 26040–3 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayınlanan ve 01.01.2006 da yürürlüğe giren Ġç Kontrol ve Ön Mali Kontrole ĠliĢkin Usul ve Esasların “Ġç Kontrol Standartları” baĢlıklı 5'inci maddesinde; “Ġç kontrol standartları, merkezi uyumlaĢtırma görevi çerçevesinde Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir ve yayımlanır. Ġdareler, malî ve malî olmayan tüm iĢlemlerinde bu standartlara uymakla ve gereğini yerine getirmekle yükümlüdür. Kanuna ve iç kontrol standartlarına aykırı olmamak koĢuluyla, idarelerce görev alanları çerçevesinde her türlü yöntem, süreç ve özellikli iĢlemlere iliĢkin standartlar belirlenebilir.” hükmü yer almaktadır. Bu hükümler gereği Maliye Bakanlığı, Kamu Ġdarelerinde iç kontrol sisteminin oluĢturulması, uygulanması, izlenmesi ve geliĢtirilmesi amacıyla gerekli standart ve temel Ģartları belirlemiĢ ve “Kamu Ġç Kontrol Standartları Tebliği 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazetede yayınlamıĢtır. Buna göre Üniversite, Kamu Ġç Kontrol Standartları’na uyumlu bir iç kontrol sistemi oluĢturmuĢtur. Kamu idarelerinin, iç kontrol sistemlerinin oluĢturulması, uygulanması, izlenmesi ve geliĢtirilmesine rehberlik etmesi amacıyla Maliye Bakanlığı tarafından ayrıca Kamu Ġç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı Rehberi hazırlanmıĢtır. Üniversite anılan rehber doğrultusunda kendi Eylem Planını hazırlamıĢ ve Üst Yöneticinin onayı ile 21.07.2009 tarihinde Maliye Bakanlığına göndermiĢ, 05.02.2016 tarihinde de Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı (Aralık 2015) Raporu hazırlanarak Maliye Bakanlığına gönderilmiĢtir. Ancak Üst yöneticinin Ġç Kontrol ÇalıĢmalarını benimsemesi ve gözetimi büyük önem arz etmektedir. ġöyleki her yılın baĢında üst yönetici iç kontrol beklentilerine iliĢkin bir genel yazı yayınlamalıdır. Söz konusu yazı; bir sonraki yılın iç kontrol çalıĢmalarına iliĢkin ön bilgilendirmelerle birlikte üst yöneticinin iç kontrol uygulamalarında, birim yönetici ve personelinden beklediği performansı da belirtilir. Bu genel yazı aynı zamanda üst yöneticinin

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 iç kontrolü ne kadar sahiplendiğinin de bir göstergesidir. Üst yöneticinin birimlerdeki iç kontrolü izlediğini, birimlerle ilgili iç kontrol aksaklıklarından haberdar olduğunu ve bu aksaklıkların giderilmesini beklediğini birim yöneticilerine bildirmek amacıyla, Strateji GeliĢtirme Daire BaĢkanlığı tarafından oluĢturulan değerlendirme raporu üst yönetici imzasıyla birim yöneticilerine gönderilir. Birim yöneticilerinin de alt birim yöneticilerine ve personele görevlerini iç kontrole uygun gerçekleĢtirmeye önem verdiğini göstermesi gereklidir. Bu sahipliği göstermek amacıyla birim yöneticileri kendi birimlerinde yılda en az bir kez çalıĢanları ile periyodik iç kontrol değerlendirme toplantısı yaparak değerlendirmelerini bir toplantı tutanağına bağlarlar ve bu tutanakların bir örneğini Strateji GeliĢtirme BaĢkanlığına gönderirler. Bütün bunların yıllar itibariyle Üniversite de yapılmıĢ olması o Eylem Planını uygulanabilir olmasını sağlayacaktır. Bu saydığımız faaliyetlerin tümünün yürütülmüĢ olduğu kabul edilse bile Üniversitenin bütünlüğü göz önünde bulundurulduğunda, Döner Sermaye ĠĢletmesinin de iç kontrol sisteminin dıĢında kalmaması gerekmektedir. Oysa yapılan incelemede iç kontrol sistemi yapılandırılmasına iĢletmenin dâhil edilmediği tespit edilmiĢtir. Üniversitenin bir parçası olan döner sermaye iĢletmesi ile özel bütçe kapsamındaki birimlerinin iĢ ve iĢlemleri örtüĢmekte ve birbirinin içerisine giren faaliyetleri yürütmektedirler. Döner Sermaye ĠĢletmesinin, yapılandırılan iç kontrol sisteminin dıĢarısında kalmıĢ olması iĢleyiĢin doğasına da aykırı düĢmektedir. Zira personel kaynağı, yapılan iĢ, yürütülen faaliyetler (Pedagojik formasyon, sürekli eğitim merkezi, Tıp Fakültesi hastanesi, DiĢ Hekimliği vs. gibi) hepsi iç içe geçmiĢ bir arada yürütülen iĢ ve iĢlemlerdir. Özel bütçe olan üniversite ile Döner Sermaye ĠĢletmesi arasındaki bağlantının kurulmamasının iç kontrol çalıĢmalarını zafiyete uğrattığı düĢünülmektedir. Bu nedenle iç kontrol sistemi içerisine Döner Sermaye ĠĢletmesi ve bünyesindeki Tıp Fakültesi Hastanesi, DiĢ Hekimliği Fakültesi ile diğer döner sermaye birimlerinin yer aldığı Fakülte ya da AraĢtırma Merkezlerinin de dâhil edilmesi iyi bir uygulama olacak ve sistemden beklenilen fayda sağlanacaktır. Buna göre kurumun, Kamu Ġç Kontrol Standartları’na uyumlu bir iç kontrol sistemi oluĢturmak üzere; yapması gereken çalıĢmaları belirlemesi, bu çalıĢmalar için eylem planını oluĢturması, gerekli prosedür ve düzenlemelerini hazırlarken Döner Sermaye ĠĢletmesini de kapsayacak Ģekilde belirlemesi yerinde olacaktır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 Kamu idaresi cevabında; “Bulgunuzda belirtilen hususlara iliĢkin çalıĢmalar baĢlatılmıĢ olup, Kamu Ġç Kontrol Standartlarına uyumlu ve Döner Sermaye ĠĢletmesini de kapsayacak bir iç kontrol sistemi oluĢturulacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara iliĢkin olarak gerekli çalıĢmaların yapılacağını belirtilmiĢtir. Gazi Üniversitesinin, Kamu Ġç Kontrol Standartları’na uyumlu bir iç kontrol sistemi oluĢtururken Döner Sermaye ĠĢletmesini de kapsayacak Ģekilde çalıĢmalarını yürütmesinin yerinde olacağı düĢünülmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 8. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları GAZĠ ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI BĠLANÇOSU AKTĠF HESAPLAR PASĠF HESAPLAR 1 Dönen Varlıklar 226.326.536,90 3 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 58.829.852,32 10 Hazır Değerler 69.954.813,17 32 Faaliyet Borçları 8.654.070,11 100 Kasa Hesabı 286,04 320 Bütçe Emanetleri Hesabı 8.654.070,11 102 Banka Hesabı 66.836.189,21 33 Emanet Yabancı Kaynaklar 44.845.054,17 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı (-) -1.324.294,21 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı 1.584.643,98 104 Proje Özel Hesabı 4.442.632,13 333 Emanetler Hesabı 43.260.410,19 12 Faaliyet Alacakları 131.433.000,00 36 Ödenecek Diğer Yükümlülükler 5.198.502,68 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı 131.433.000,00 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı 5.120.547,25 14 Diğer Alacaklar 1.663.174,10 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı 76.679,82 140 KiĢilerden Alacaklar Hesabı 1.663.174,10 362 Fonlar veya Diğer Kamu Ġdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı 1.275,61 15 Stoklar 2.969.428,13 38 Gelecek Aylara Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları 132.225,36 150 Ġlk Madde ve Malzeme Hesabı 2.969.428,13 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı 132.225,36 16 Ön Ödemeler 20.293.731,50 4 Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar 103.771,28 162 Bütçe DıĢı Avans ve Krediler Hesabı 20.293.731,50 43 Diğer Borçlar 103.771,28

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 19 Diğer Dönen Varlıklar 12.390,00 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı 103.771,28 197 Sayım Noksanları Hesabı 12.390,00 5 Öz Kaynaklar 858.712.104,86 2 Duran Varlıklar 598.434.898,99 50 Net Değer 750.695.636,93 24 Mali Duran Varlıklar 382.700,00 500 Net Değer Hesabı 750.695.636,93 241 Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı 382.700,00 57 GeçmiĢ Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları 108.044.798,82 25 Maddi Duran Varlıklar 595.748.798,41 570 GeçmiĢ Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı 108.044.798,82 250 Arazi ve Arsalar Hesabı 158.233.391,70 58 GeçmiĢ Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları -28.330,89 252 Binalar Hesabı 512.266.567,45 580 GeçmiĢ Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı (-) -28.330,89 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı 182.645.962,92 59 Dönem Faaliyet Sonuçları -92.884.292,57 254 TaĢıtlar Hesabı 4.141.552,14 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu H. 0 255 DemirbaĢlar Hesabı 121.091.518,32 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı(-) -92.884.292,57 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) -442.411.797,39
258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı 59.781.603,27
26 Maddi Olmayan Duran Varlıklar 934.182,16
260 Haklar Hesabı 1.739.843,79
268 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) -805.661,63
29 Diğer Duran Varlıklar 1.369.218,42
294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı 20.774.248,16

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) -19.405.029,74
BORÇ TOPLAMI: 824.761.435,89 ALACAK TOPLAMI: 824.761.435,89
Bilanço Dipnotları
910 Teminat Mektupları Hesabı 24.622.843,18
911 Teminat Mektupları Emanetleri Hesabı 24.622.843,18
920 Gider Taahhütleri Hesabı 106.982.490,02
921 Gider Taahhütleri KarĢılığı Hesabı 106.982.490,02
948 BaĢka Birimler Adına Ġzlenen Alacaklar Hesabı 5.720.447,99
949 BaĢka Birimler Adına Ġzlenen Alacak Emanetleri Hesabı 5.720.447,99
962 1.990.694,90
963 1.990.694,90

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26 GAZĠ ÜNĠVERSĠTESĠ FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU Hesap Kodu Yardımcı Hesap GĠDERĠN TÜRÜ 2013 2014 2015
Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr 630 01 Personel Giderleri 295.811.664 46 327.121.155 31 387.762.925 24 630 02 Sos. Güv. Kurumlarına Devlet Primi Gid. 51.414.001 57 57.599.357 81 61.331.166 46 630 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 62.448.915 55 70.540.342 38 79.353.222 53 630 05 Cari Transferler 7.978.179 53 8.449.100 0 12.273.200 00 630 07 Sermaye Transferleri
630 11 Değer Ve Miktar DeğiĢimleri Giderleri 69.540 72 135.211 64 992.304 63 630 12 Gelirlerin Ret ve Ġadesinden Kaynaklanan Giderler 1.086.123 32 939.278 72 838.067 97 630 13 Amortisman Giderleri 29.028.830 82 50.452.306 28 207.308.786 51 630 14 Ġlk Madde ve Malzeme Giderleri 3.570.362 17 5.291.930 03 5.896.375 45 630 25 Kamu Ġd Bedelsiz Olarak Devr Mali Olmayan Var KayGid 21.390 00 630 20 Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Giderler 2.759 09
630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 18.498.350 17 33.276.704 84 16.302.451 39 630 99 Diğer Giderler 369.550 92 53.523 44 3.365.754 43 GĠDERLER TOPLAMI (A) 470.278.278 32 553.858.910 45 775.445.644 61

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27 Hesap Kodu Yardımcı Hesap GELĠRĠN TÜRÜ 2013 2014 2015
Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr 600 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 24.652.088 15 22.039.888 81 20.483.769 68 600 04 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Özel Gel. 472.004.190 14 517.883.989 62 619.612.663 18 600 05 Diğer Gelirler 34.162.981 19 31.031.084 30 42.032.739 05 600 11 Değer ve Miktar DeğiĢimleri Gelirleri 160.438 54 9.387 55 147.681 65
(Ġndirim,Ġade,Ġskonto Toplamı) 0 0 0 GELĠRLER TOPLAMI (B) 530.979.698 02 570.964.350 28 682.561.352, 04
FAALĠYET SONUCU (B-A) 60.701.419 70 17.105.439 83 -92.884.292 57

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

GAZĠ ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ....................... 29
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 30
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 30
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 30
5. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 32
6. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 33
7. EKLER ........................................................................................................................................................ 44

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Gazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğünün, hesap ve iĢlemlerinin muhasebeleĢtirilmesi ile mali rapor ve tabloları, “Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 565 ve 573’üncü maddelerinde düzenlenen defter, cetvel ve tablolardan oluĢmaktadır. Saymanlığın muhasebe kayıt iĢlemleri, Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. 2015 yılı bilançosunda sermayesi 21.288,60 TL olup, toplam aktif büyüklüğü 143.773.342,47 TL dir. Döner sermaye gelir toplamı 332.621.365,17TL, gider toplamı 303.489.490,06TL olup, gelir tablosunda yılsonu itibariyle tahakkuk eden kar toplamı 29.131.875.11 TL’dir. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetimin bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır.  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Gelir tablosu,  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  SatıĢların maliyeti tablosu,  Sermaye hareketleri tablosu,  Nakit akım tablosu,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Envanter defteri,  ĠĢletme bütçesi, Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler;

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31 uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 32 5. DENETĠM GÖRÜġÜ Gazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 33 6. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Diğer Kamu Tüzel KiĢilerinden Alacaklar Hesabında Kayıtlı Tutarlara ĠliĢkin Olarak Borçlu Kurumların Tespit Edilememesi Döner Sermaye ĠĢletmesi içerisinde yer alan Sağlık Uygulama ve AraĢtırma Merkezinin (Gazi Hastanesinin) 120.07 Diğer Kamu Tüzel KiĢilerinden Alacaklar hesabına iliĢkin iĢlemleri incelendiğinde; ĠĢletmenin konsolide mali tablolarında yer alan ve kurumlardan alacaklarını oluĢturan söz konusu hesapta kayıtlı toplam 16.859.250,73 TL tutarındaki alacağının olduğu ancak bu alacağın hangi kurumlardan olduğunun bilinmediği, her alacak için alacak takip dosyası tutulmadığı tespit edilmiĢtir. Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin Gelirlerin tahakkuku, takibi ve tahsili baĢlıklı 8 inci maddesinde: “(1) İşletme gelirlerinin tahakkuku ve takibi gelir gerçekleştirme görevlilerince, tahsil işlemleri ise muhasebe birimlerince yürütülür.” GerçekleĢtirme Görevlileri ve Sorumluluğu” baĢlıklı 10 uncu maddesinde ise; “…. (3) Gelir gerçekleştirme görevlileri; işletme gelirlerinin tahakkuk ve takip işlemlerini yürütürler. (4) Gider ve gelir gerçekleştirme görevlileri, kendilerine verilen görevlerin mevzuatına ve usulüne uygun olarak yürütülmesinden, düzenledikleri belgelerin doğruluğundan ve diğer gerçekleştirme görevlileri tarafından düzenlenen belgeler üzerinde yapmaları gereken kontrollerden sorumludurlar.” Denilmektedir. Diğer taraftan, Muhasebe Yetkilisi Adaylarının Eğitimi, Sertifika verilmesi ile Muhasebe Yetkililerinin ÇalıĢma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'in "Muhasebe Yetkilisinin Sorumlulukları" baĢlıklı 24'üncü maddesinde muhasebe yetkililerinin muhasebe kayıtlarının usulüne uygun ve saydam bir Ģekilde tutulmasından sorumlu oldukları belirtilmektedir. "Alacakların takip ve tahsil sorumluluğu" baĢlıklı 23'üncü maddesinde ise;

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 34 "(1) Alacakların takip edilerek tahsil edilebilir hâle getirilmesi idarenin görev ve sorumluluğundadır. (2) Muhasebe yetkilisi, alacakların takibi için gerekli bilgileri ve belgeleri düzenli olarak işletmeye vermekle yükümlüdür. (3) Muhasebe yetkilisi, idarelerce ilgili mevzuatına göre tahakkuk ettirilerek tahsil edilebilir hâle gelmiş gelir ve alacakları ilgili hesaplara kaydederek, nakden veya mahsuben tahsil edilmesinden sorumludurlar." denilmektedir. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre muhasebe yetkilisi, hesaplarda kayıtlı alacakların tahsil edilebilme durumunu ve muhasebe standartları gereği gerçek durumu yansıtmasının sağlanmasına yönelik iĢlemleri yürütmekle sorumludur. Tahakkuk birimi ise borçluların takibi için yapılması gereken iĢlemleri yapmakla yükümlüdür. Döner Sermaye ĠĢletmesi ve Döner Sermaye Saymanlığı tarafından 120.07 hesabında yer alan alacakların toplam kayıtlı tutarı bilinmekte ancak borç giriĢlerinin ve yapılan tahsilatların “Muhtelif Kurumlar” ibaresi ile yapılması neticesinde hangi kurumdan ne kadar alacaklı olunduğu hususu tam olarak bilinememektedir. Yapılan incelemede Saymanlık tarafından kullanılan muhasebe sisteminde, yapılan tahsilatların toplam olarak göründüğü, sistemin hangi kurumdan ne kadar tahsilat yapıldığını, kalan borcun kime ait olduğunun bilinmediği ve buna bağlı olarak da doğru raporlamanın yapılamadığı tespit edilmiĢtir. Dolayısıyla; mali tablolarda yer alan ve önceki yıllara ait olan alacak tutarının borçlularının hangi kurumlar olduğu, tahsilatın takibi ve gerçekleĢtirilmesi, ne kadarının Ģüpheli alacak olduğunun bilinememesi kayıtların sağlıklı ve güvenilir olmadığı anlamına gelmektedir. Bu durumda mali tablolarda 120.07 hesabının borcunda kayıtlı olan 16.859.250,73 TL’ lik tutarın gerçek durumu yansıtıp yansıtmadığı, fiilen Ģüpheli alacak haline dönüĢüp dönüĢmediği Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğü ve Döner Sermaye Saymanlığınca da bilinmemektedir. ĠĢletmenin 120.07 Diğer Kamu Tüzel KiĢilerinden Alacaklar tutarlarından ne kadarının tahsilinin imkansız hale geldiği, ne kadarının gerçekte tahsil edilmiĢ olduğunun ancak özel bir çalıĢma ile saptanabileceği, bunun için de gerekli iĢlemlerin yapılmasının

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 35 yerinde olacağı düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; (Sağlık Uygulama ve AraĢtırma Merkezi) “Bulgu da merkezimiz döner sermaye 120.07 Diğer Kamu Tüzel KiĢilerden Alacaklar hesabında kayıtlı bulunan 16.589.250,73 TL tutarındaki alacağın olduğu, ancak bu alacakların hangi kurumlardan olduğunun bilinmediği, her alacak için alacak dosyası tutulmadığı bulgusuna iliĢkin; ilgili hesapta bulunan ve mensubiyeti bilinmeyen alacaklarla ilgili daha önceki denetimlerde de benzer eleĢtiriler mevcut olup, 2015 yılının sonunda Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğü ile baĢlatılan çalıĢma neticesinde geriye yönelik olarak 2005 yılından bu yana yapılan kayıtlar tespit edilmeye çalıĢılmaktadır. Ek-1'de gösterilen 2008 yılına ait hesap izahatı tablosundan da anlaĢılacağı üzere 2008 yılında benzer bir problemin olduğu, muhtelif kurumlar içeriğinin tespit edilemediği ve buna istinaden Maliye Bakanlığı yetkilileri ile toplam alacak üzerinden pazarlık yapıldığı, belirli bir rakam üzerinde mutabakata varıldığı, ancak muhasebe kayıtları üzerinde düzeltmelerin, iĢlemin yapıldığı tarihteki muhasebe yetkilisi tarafından gerçekleĢtirilmediği yapılan incelemeler ve Ģifahi görüĢmeler neticesinde tespit edilmiĢtir. Bulgu da tespit edilen olumsuzluk, yıllara sari olarak devam eden muhasebe kayıtlarındaki hatalardan kaynaklanmaktadır. SayıĢtay denetçimizin bulgusu doğrultusunda daha önce baĢlatılan geriye dönük inceleme hızlandırılmıĢ (Ek-2) olup, en kısa süre içerisinde sonlandırılacak ve hesap kayıtları düzeltilecektir.” denilmektedir. (Döner Sermaye Saymanlığı) “Bilindiği üzere Gazi Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğü olarak saymanlığımıza bağlı tahakkuk birimlerinden gelen bilgi ve belgeler doğrultusunda muhasebe kayıtları oluĢturulmaktadır. Daha önceden de çeĢitli denetim raporlarına konu olan "Diğer Kamu Tüzel KiĢilerinden Alacaklar Hesabında ki tutarların Sağlık AraĢtırma ve Uygulama Merkezince her ay saymanlığımıza gönderilen kurumlara kesilen faturalar dökümünde Sosyal Güvenlik kurumu ve Diğer Kurumlar olarak bildirilmekte; dolayısıyla tedavi giderleri SGK kapsamı dıĢında kalan kendi yardımlaĢma sandıkları bulunan bankalara, çeĢitli devlet ve üniversite hastanelerine düzenlenmiĢ ancak detayı saymanlığımıza bildirilmemiĢ olan tutarlardan oluĢmaktadır. Sağlık AraĢtırma Uygulama Merkezi ile daha önceden yapılmıĢ olan yazıĢmalar ile 2015 ekim ayından itibaren bu kurumlara iliĢkin detay kayıtlar hesaplara alınmaktadır. Müdürlüğümüzce saymanlık hesaplarında yapılan incelemede anılan hesaba iliĢkin kayıtların 2005 yılından bu yana süregelmekte olduğu görülmüĢtür.Bu nedenle daha önceki yıllarda saymanlığımıza bildirilen saymanlık istatistikleri cetvellerinde sadece Diğer Kurumlar adı altında tek bir tutar

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 36 bildirildiğinden bu alacakları hangi kurum ve kuruluĢlardan olduğunun anlaĢılması için faturaları düzenleyen birimden bilgi ve belge talep edilmesi uygun olcaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresi cevabında; bulguda vurguladığımız hususu ortadan kaldırmak için çalıĢma baĢlattığını belirtmiĢtir. ĠĢletmenin 2015 yıl sonu itibariyle 120.07 “Diğer Kamu Tüzel KiĢilerinden Alacaklar” tutarı olan 16.859.250,73 TL alacağın hangi kurumlardan olduğunun bilinmediği, her alacak için alacak takip dosyası tutulmadığı gibi bu tutarın ne kadarının tahsilinin imkansız hale geldiği, ne kadarının gerçekte tahsil edilmiĢ olduğunun idarece bilinmediği anlaĢılmaktadır. Bu durumun ancak idarenin yürüteceği özel bir çalıĢma ile saptanabileceği ve bunun için de idarece gerekli iĢlemlerin yapılacağı belirtilmiĢ ise de konunun önemi gereği çalıĢmanın ivedilikle tamamlanması yerinde olacaktır.
BULGU 2: Sağlık AraĢtırma ve Uygulama Merkezine Ait Depoda Güvenli Stok Miktarının Üzerinde Sarf Malzemesi Bulundurulması Üniversite Döner Sermaye ĠĢletmesi bünyesinde yer alan Sağlık AraĢtırma ve Uygulama Merkezinin (Gazi Hastanesi) stok takibine yönelik sisteminden elde edilen verilerin, 2015 yılı tüketim miktarları göz önüne alınarak analiz edilmesi neticesinde; depolarda güvenlik stok miktarının üzerinde sarf malzemesinin bulunduğu tespit edilmiĢtir. Tespite yönelik analiz, geçmiĢ yıllardan devreden ve yıl içerisinde alınan malzeme miktarlarının toplanarak cari yıldaki çıkıĢ miktarına oranlanması suretiyle yapılmıĢtır. Buna göre kamu kaynaklarının etkili ve verimli kullanılması ilkesi ile bağdaĢmayacak Ģekilde bazı sarf malzemelerinin altı aydan daha fazla süre yetecek miktarda stoklandığı görülmüĢtür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun Kamu Kaynağının Kullanılmasının Genel Esasları baĢlıklı Üçüncü Bölümünün 7 inci maddesinde: “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” Denilerek kaynakların etkili kullanılması gerektiği belirtilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 37 Anılan kanunun pek çok maddesinde vurgulanan “kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir Ģekilde elde edilmesi ve kullanılması” hususu baĢka kanunlarda da tekraren vurgulanmıĢtır. ġöyle ki; 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin h fıkrasının birinci bendinde, “Döner sermaye işletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılması esastır.” denilmiĢtir. Ayrıca Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 56’ncı maddesinde: “Her türlü işletme kaynağının elde edilmesi, muhafazası ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” denilmektedir. 2015 yılı sonu itibariyle, ambarda bulunan bazı malzemelerin yıl içerisinde fazla miktarda alındığı ya da geçmiĢ yıllardan devrettiği fakat kullanıma sunulmak suretiyle ambar kayıtlarından çıkıĢı yapılan miktarların daha az olduğu, dolayısıyla bazı sarf malzemelerinin, kullanım miktarıyla depoda bulunan miktarları arasında orantısızlık olduğu açıktır. Güvenlik stok miktarı hariç (6 ay), 2.667.174,55 TL tutarında tıbbi sarf malzemesinin altı ay ve daha fazla süre yetecek miktarda depolarda mevcut olması, belirtilen mevzuat hükümleri gereği kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir Ģekilde elde edilmesi ve kullanılması hususuna aykırılık teĢkil etmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz Sağlık AraĢtırma ve Uygulama Merkezi, gerek sunulan hizmetin çeĢitliliği bakımından, gerekse gerçekleĢen iĢlem hacmi bakımından ülkemizin en önemli sağlık merkezlerinden birisidir. Merkezimizde sunulan hizmetlerin rassal, ertelenemez ve hangi hizmetlere müracaat olacağının önceden tam olarak bilinmemesi gibi özellikleri, etkin stok planlaması yapmanın önündeki en büyük engellerindendir. Bunun yanı sıra merkezimizin ülkemiz sağlık sisteminde baĢvurulabilecek son basamaklardan birisi olması ve bunun beraberinde getirdiği sorumluluk gereği, sunulan hizmetin aksamaması ve yokluk maliyetine katlanmamak amacıyla ihtiyaç duyulabilecek her türlü tıbbi sarf malzemenin her an hazır bulundurulması da zorunludur. Merkezimizde faaliyet gösteren depolarda güvenlik stoğu miktarından daha fazla stok olması ise süreklilik arz eden bir durum

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 38 olmayıp, temelde 3 ana nedene dayanmaktadır.

1. Yılsonu fiziki sayımları ve kullanıcı kaynaklı düzensiz stok düĢüĢleri,
2. Tıbbi teknolojideki hızlı değiĢim ve yeni operasyonel yaklaĢımlar,
3. Öğretim üyeleri arasında personel devir hızının yüksek olması. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 44. Maddesine dayanılarak çıkarılan TaĢınır Mal Yönetmeliği hükümlerince 23.11.2015-18.12.2015 tarihleri arasında Merkezimiz depolarında bulunan taĢınırların fiziki sayımı yapılmıĢtır. Anılan tarih aralığında Merkez Ambar stok çıkıĢ faaliyetleri tamamen durdurulmuĢ, fakat malzeme ve fatura giriĢi devam etmiĢtir. Bu tarih aralığında sözleĢme süresi dolacak olan ihaleler nedeniyle toplamda 5.031.341,39 TL tutarında 633 adet fatura giriĢi gerçekleĢmiĢtir. Merkezimiz ihalelerinin mali yıla endekslenmesi nedeni ile anılan tutarda giriĢ olmasına rağmen, çıkıĢ gerçekleĢmemiĢtir. Bu durum stoktaki malzemelerin hem tutar hem miktarının artmasına yol açan fakat stok yönetimi ve planlaması ile ilgili durumu tam olarak yansıtmayan bir tablo olarak değerlendirilmiĢtir. Öte yandan Merkezimiz bünyesinde faaliyet gösteren uç depolarda görevli mutemetlerinde gerek yılsonu sayımlarında görev almaları, gerekse iĢ yoğunlukları nedeni ile stok düĢüĢlerini gerçek zamanlı yapamadıklarından ve ödeme sıkıntısı nedeniyle ihalelerde malzeme alınamaması, alınamayan malzemeler ile ilgili yıl içerisinde yapılan mükerrer ihalelerde malzeme alınabilmesi ve istenen malzemelerin teslimatı ile ilgili sürelerin kısalması ve genelde teslimatların yılın son çeyreğine kalması vb. gibi gerekçeler sürekli olmasa da yılsonlarında stok miktarlarında olumsuz tablolara sebep olabilmektedir. Merkezimizin esas amacı eğitime dayalı tıbbi uygulama olduğundan, tıbbi teknolojik geliĢmelerin ve yeni yaklaĢımların yakından takip edilmesi önem arz etmektedir. Bu kapsamda evvelce tedarik edilen bazı tıbbi sarf malzemelerin tüketilemeden teknolojinin değiĢtiği ve bu kapsamda yer alan malzemelerin de stok maliyetini artırdığı aĢikârdır. Bu malzemelerin stok devir hızı oldukça yavaĢ olmasına rağmen yine de tüketilmeye çalıĢıldığı, fakat stok mevcutlarına oranla bu tüketim miktarının yetersiz olduğu söylenebilir. Bununla birlikte bir takım tıbbi sarf malzemelerin de yeni kullanılmaya baĢlanması sebebi ile tabloya yansıyan stok devir hızının az olmasına rağmen bunun gerçeği yansıtmadığı görülmüĢtür. Örneğin, hemostatik kanama durdurucu ürünler Genel Cerrahi ve Ortopedi Kliniklerinde kullanılmaya baĢlanmıĢ, fakat cerrahi güvenliği ve konforu artırması sebebi ile Kadın Doğum,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 39 Beyin Cerrahi ve diğer cerrahi branĢlar tarafından da kullanılmak istenmektedir. Merkezimizin stok maliyetini artıran bir diğer önemli sorun da, öğretim üyeleri arasında personel devir hızının yüksek olmasıdır. Son yıllarda hayata geçen yasal düzenlemelerle, öğretim üyelerinin bir kısmı Merkezimizden ayrılmıĢ, bir kısmı ise part-time çalıĢmaya baĢlamıĢtır. Bu olumsuzluk, tıbbi sarf malzeme kullanımını da ciddi olarak etkilemiĢtir. Örneğin spesifik bir cerrahi yaklaĢımı gerçekleĢtirecek hekimlerin hizmet üretmek için kullanacağı sarf malzemeler temin edilmiĢ, fakat ilgili öğretim üyesi Merkezimizden ayrılınca bu cerrahi yaklaĢım diğer öğretim üyeleri tarafından uygulanmamıĢtır. Özellikle cerrahi branĢlarda gözlenen bu olumsuzluk bazı tıbbi sarf malzemelerin stok devir hızının ciddi oranda azalmasına neden olmuĢtur. Yukarıda bahsedilen olumsuzlukların ötelenmesi amacı ile hastane bilgi yönetim sistemi ve istatistiklerden yararlanılarak entegre analiz yöntemleri uygulanmıĢ, gerçek zamanlı ve doğru bilgilerin karar mercilerine ulaĢtırılması hedeflenmiĢtir. Sunulan hizmette aksamaya yol açmadan stok maliyetinin minimize edilmesi amacıyla otomasyonel destekli "Stok Takip ve Planlama Birimi" kurulmuĢtur. Birim tarafından satın alınması talep edilen her bir stok kalemi tek tek değerlendirilmekte, hastane genelindeki mevcutları sorgulanmakta, devam eden harici alım süreçleri belirlenmekte ve bilimsel metotlara dayalı talep tahmin yöntemleri ile optimal miktarda satın alma gerçekleĢtirilmesi sağlanmaktadır. Ayrıca iletiĢim kanalları açık tutularak tüm paydaĢlarla enformasyon sağlanması ve uç depolar arasında malzeme transferlerinin gerçekleĢtirilmesi de sağlanmaktadır. Bundan sonraki süreçte de SayıĢtay Denetçilerimizin bulguları da dikkate alınarak ve önemsenerek, yukarıda yapılan çalıĢmalar ıĢığında optimal miktarda tıbbi sarf malzeme bulundurulmaya çalıĢılacak ve stok planlama sistemi daha da iyileĢtirilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresi cevabında, "bundan sonraki süreçte de bulguda belirtilen hususlar dikkate alınarak ve önemsenerek, yukarıda yapılan çalıĢmalar ıĢığında optimal miktarda tıbbi sarf malzeme bulundurulmaya çalıĢılacak ve stok planlama sistemi daha da iyileĢtirilecektir." demektedir. Ancak 2015 yılı içerisinde var olan bu stokların öncelikle tüketilmesinin sağlanması için idarece gerekli koordinasyonun sağlanması gerekmektedir. Bu Ģekilde kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir Ģekilde elde edilmesi ve kullanılması da sağlanmıĢ olacaktır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 40 BULGU 3: Hastane Borç Stokunun Sürdürebilir Mahiyette Olmaması Döner Sermaye ĠĢletmesi birimlerinden Gazi Üniversitesi Sağlık AraĢtırma ve Uygulama Merkezi Hastanesinin borçlarını ödemekte güçlük çektiği tespit edilmiĢtir. Yapılan incelemede yıllar itibariyle yüklenici firmalara olan borç miktarının artarak devam ettiği, bununla birlikte iĢletmenin borç stokunun yüksekliği yüzünden geçmiĢ yıllar itibariyle faturalarını tahsil edemeyen firmaların alacaklarını temlik yaptırmakta olduğu görülmüĢtür. Ġhale ile yapılan alımlara iliĢkin bağıtlanan sözleĢmelere satılan mal bedellerinin on iki ayda ödenebileceği hükmü konulmaktadır. Bu da yapılan alımlarda ödeme güçlüğü çekildiğini gösterdiği gibi teklif edilen fiyatların artıĢına da neden olmaktadır. Yıllar Ġtibariyle 320 SATICILAR Hesabındaki Borç –Alacak Tutarları ve Borç ArtıĢını Gösterir Tablolar: 2013 Toplam Borç Hesabı 2013 Toplam Alacak Hesabı 2014 Yılına Devreden Toplam Borç Miktarı 102.189.272,53 229.408.583,02 127.219.310,49 2014 Toplam Borç Hesabı 2014 Toplam Alacak Hesabı 2015 Yılına Devreden Toplam Borç Miktarı 111.039.252,54 244.139.140,83 133.099.888,29 2015 Toplam Borç Hesabı 2015 Toplam Alacak Hesabı 2016 Yılına Devreden Toplam Borç 118.277.626,17 287.337.737,04 169.060.110,87 Yukarıdaki tablolardan anlaĢılacağı üzere hastanenin yıllar itibariyle borç stokunun arttığı görülmektedir. 2014 yılına devreden borç miktarı yaklaĢık 127 milyon iken 2016 yılına devreden borç miktarı yaklaĢık 169 milyon olmuĢtur. Oysa yıllar itibariyle gelirde borcun arttığı oranda bir artıĢ olmadığından borç miktarı giderek artmaktadır. 2013 Yıl Sonu Borç Toplamı 127.219.310,49, Ödeme Miktarı 102.189.272,53 TL, 2014 Yıl Sonu Borç Toplamı 133.099,888,29 TL. Ödeme Miktarı ise 111.039.252,54 TL, 2015 Yıl Sonu Borç Toplamı

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 41 169.060.110,87 TL ödeme miktarı ise 118.277.626,17 TL olarak gerçekleĢmiĢtir. Görüldüğü üzere ödeme miktarları borç oranında artmamakta, borç miktarı daha fazla artmaktadır. Mali verilerin 2015 yılı sonu itibariyle durumu ise aĢağıdaki tabloda gösterilmiĢtir; 2015 TOPLAM TAHSĠLAT GELĠRĠ 222.098.418,17 2015 TOPLAM GĠDER 92.784.928,03 EK ÖDEME ĠÇĠN DAĞITILMASINA KARAR VERĠLEN TUTAR 65.770.683,11 320 SATICILAR HESABI TUTARI (TOPLAM BORÇ) 169.060.110,87 2015 yılı mali veriler incelendiğinde; kurumun 2015 yılını satıcılara 169 milyon Türk Lirası borçla kapattığı görülmüĢtür. Halen ödenmemiĢ olan 2014 yılı borçlarının 2016 yılının yedi ve sekizinci aylarda ödenmesinin planlandığı belirtilmiĢtir. Toplam 222 milyon Türk Lirası gelire karĢılık; yapılan giderler, ek ödeme tutarı ve mevcut borçların toplamı (92.700+65.770+169.060) = 328 Milyon Türk Lirası tutarına yaklaĢmıĢtır. Gelir / Harcama Oranı 1,67 olarak çıkmaktadır ki sağlıklı oran olarak 1 veya altındaki bir rasyo sonucu tercih sebebidir. Bu durumda elde edilen gelirler ile yapılacak harcamaların finanse edilmesi olanaksızdır. Sonuç olarak, üniversite hastanesinde finansal sürdürülebilirlik için temel ilke olan gelir - gider dengesi sağlanamamaktadır. Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğünün gelir-gider dengesi ve borç yapısını göz önünde bulundurularak hizmet üretmesi ve harcama yapması zorlaĢmaktadır. Sosyal Güvenlik Kurumu fiyatlarında on yıldır artıĢ yapılmaması ve Sağlık Uygulama Tebliği fiyatlarının maliyetlerin altında kalmasının da bu süreçte etkili olduğu da ifade edilmektedir. Mali yapının bozulup iĢletmenin borçlarını ödeyemez hale gelmesine sebep olan yukarıda belirtilen bu hususlar çözümlenemediği takdirde, üniversite hastanesinin mali yönden sıkıntısının daha çok artabileceği düĢünülmektedir. Söz konusu olumsuzlukların idare tarafından da bilindiği gerçeğine rağmen konunun Türkiye genelinde çözümünün sağlanması noktasında bu alandaki paydaĢ diğer kurumlarla bir araya gelinerek sorunun çözümü için çalıĢma yürütülmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 42 Dolayısıyla yukarıda belirtilen olumsuzlukların ortadan kaldırılabilmesi için kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir Ģekilde elde edilmesi ve kullanılması hususuna uygun olarak iyileĢtirme yapılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Bulguda da belirtildiği üzere, hastanemiz 2010 yılından süre gelen borç ödeme ile ilgili problemler yaĢamakta olup, bu tarihten itibaren borç miktarı sürekli olarak artmıĢtır. Ġdaremiz bu doğrultuda 2013 yılından itibaren sürekli olarak gelirleri arttırmaya, giderleri azaltmaya yönelik faaliyetlerini sürdürmüĢ, bu doğrultuda da döner sermaye gelirleri üzerinden mümkün olduğunca yatırım kalemi harcaması yapmamıĢtır. Ancak gerek geri ödeme kuruluĢunun uyguladığı düĢük fiyat politikaları, gerekse döner sermaye gelirlerinden karĢılanan sabit giderlerin yüksekliği ekonomik toparlanmaya imkan vermemiĢtir. Ancak bütün bu olumsuzluklara rağmen idaremiz gerek Rektörlük Makamı bazında gerekse Maliye ve Kalkınma Bakanlıkları bazında giriĢimlerini sürdürerek, elektrik, su, doğal gaz gibi cari giderlerinin ve temizlik, güvenlik gibi hizmet giderlerinin bir kısmının rektörlük bütçesinden karĢılanması gibi bir takım önemli kazanımlar elde etmiĢtir. Bunun yanı sıra Sosyal Güvenlik Kurumu BaĢkanlığı ile imzalanan 2016 yılı Götürü Bedel Geri Ödeme anlaĢması da hastanemizin borç stokunun azaltılmasında etkili olmuĢtur. Ġdaremiz 2015 yılsonunda borç hesabını yaklaĢık 169 milyon borç ile kapatmıĢken (Ek-1), 2016 yılı Nisan ayı sonu itibariyle yaklaĢık 105 milyon borcu bulunmaktadır. (Ek-2). Bu geliĢmeler doğrultusunda ilgili kurumlar nazarında gerekli giriĢimler devam etmekte olup, borç yükü azaltılmaya çalıĢılmaktadır. Sonuç olarak ; Kamu Ġdaresi cevabında, “2015 yıl sonunda borç hesabını yaklaĢık 169 milyon borç ile kapatmıĢken (Ek-1), 2016 yılı Nisan ayı sonu itibariyle yaklaĢık 105 milyon borcu bulunmaktadır” demesine rağmen 2016 yılı sonunda borç miktarının ne kadar olacağı tam olarak bilinememektedir. Bu durumda borç yükünün varlığı hastanenin mali olarak yönetilebilmesinin önünde bir zorluk olarak durmaktadır. Bulgumuzda da belirttiğimiz gibi; Mali yapının bozulup iĢletmenin borçlarını ödeyemez hale gelmesine sebep olan hususların çözümlenmesi gerektiği aĢikardır. Söz konusu olumsuzlukların idare tarafından bilindiği ancak konunun Türkiye genelinde diğer Üniversite hastaneleri içinde söz konusu olduğu ve çözüm sağlanması noktasında bu alandaki paydaĢ diğer kurumlarla bir araya gelinerek sorunun çözümü için gerekli çalıĢmaların yürütülmesi gerektiği düĢünülmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 43 Dolayısıyla yukarıda belirtilen olumsuzlukların ortadan kaldırılabilmesi için kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir Ģekilde elde edilmesi ve kullanılması hususuna uygun olarak gerekli iyileĢtirme çalıĢmalarının yapılması gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 44 7. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları GAZĠ ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2015 YILI BĠLANÇO TABLOSU (TL) AKTIF 1 10 100 KASA HESABI 138,99 AKTIF 1 10 102 BANKALAR HESABI 15.194.938,45 AKTIF 1 10 103 VERĠLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMĠRLERĠ HESABI (-) -14.012,57 AKTIF 1 10 105 DÖVĠZ HESABI 60.563,33 AKTIF 1 12 120 ALICILAR HESABI 95.119.885,51 AKTIF 1 12 121 ALACAK SENETLERĠ HESABI 486.746,53 AKTIF 1 12 123 BANKA KREDĠ KARTLARINDAN ALACAKLAR HESABI 2.508.919,29 AKTIF 1 12 126 VERĠLEN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 64.065,60 AKTIF 1 12 127 DĠĞER TĠCARĠ ALACAKLAR HESABI 17.308,83 AKTIF 1 12 128 ġÜPHELĠ TĠCARĠ ALACAKLAR HESABI 6.804.185,56 AKTIF 1 12 129 ġÜPHELĠ TĠCARĠ ALACAKLAR KARġILIĞI HESABI (-) -6.804.185,56 AKTIF 1 13 134 ĠġLETMELER ARASI MALĠ BORÇLARDAN ALACAKLAR HESABI 1.717.226,66 AKTIF 1 13 135 PERSONELDEN ALACAKLAR HESABI 192.368,36

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 45 AKTIF 1 13 136 DĠĞER ÇEġĠTLĠ ALACAKLAR HESABI 1.232.494,08 AKTIF 1 15 150 ĠLK MADDE VE MALZEME HESABI 25.245.387,83 AKTIF 1 18 180 GELECEK AYLARA AĠT GĠDERLER HESABI 1.833.481,24 AKTIF 1 19 190 DEVREDEN KATMA DEĞER VERGĠSĠ HESABI 99.153,15 AKTIF 2 24 248 DĠĞER MALĠ DURAN VARLIKLAR HESABI 12.500,00 AKTIF 2 25 250 ARAZĠ VE ARSALAR HESABI 0,00 AKTIF 2 25 253 TESĠS MAKĠNA VE CĠHAZLAR HESABI 0,00 AKTIF 2 25 255 DEMĠRBAġLAR HESABI 0,00 AKTIF 2 26 260 HAKLAR HESABI 350.000,00 AKTIF 2 26 267 DĠĞER MADDĠ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR HESABI 3.570,00
268 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR(-) -353.570,00 PASIF 3 30 303 ĠġLETMELER ARASI MALĠ BORÇLAR HESABI 1.387.129,46 PASIF 3 32 320 SATICILAR HESABI 170.665.339,02 PASIF 3 32 326 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 515.885,71 PASIF 3 32 329 DĠĞER TĠCARĠ BORÇLAR HESABI 60.311,21 PASIF 3 33 335 PERSONELE BORÇLAR HESABI 0,00

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 46 PASIF 3 33 336 DĠĞER ÇEġĠTLĠ BORÇLAR HESABI 3.956.980,98 PASIF 3 36 360 ÖDENECEK VERGĠ VE FONLAR HESABI 4.154.124,05 PASIF 3 36 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLĠK KESĠNTĠLERĠ HESABI 150.929,94 PASIF 3 36 362 ÖDENECEK DÖNER SERMAYE YÜKÜMLÜLÜKLERĠ HESABI 1.205.259,43 PASIF 3 36 363 ÖDENECEK DÖNER SERMAYE KATKI PAYLARI HESABI 226.805,68
369 ÖDENECEK DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 2.696,58 PASIF 3 39 397 SAYIM VE TESELLÜM FAZLALARI HESABI 89.166,59 PASIF 5 50 500 SERMAYE HESABI 97.981,88
501 ÖDENMEMĠġ SERMAYE -76.691,77 PASIF 5 57 570 GEÇMĠġ YILLAR KARLARI HESABI 15.910.427,65 PASIF 5 58 580 GEÇMĠġ YILLAR ZARARLARI HESABI -83.704.879,05 PASIF 5 59 590 DÖNEM NET KARI HESABI 34.078.922,06 PASIF 5 59 591 DÖNEM NET ZARARI HESABI -4.947.046,95 AKTĠF TOPLAMI 143.773.342,47TL PASĠF TOPLAMI 143.773.342,47TL

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 47 GAZĠ ÜNĠVERSĠTESĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ GELĠR TABLOSU (TL) 2015 2014 2013 A- BRÜT SATIġLAR 292.051.576,10 259.031.989,74 250.353.547,98 1- Yurt Ġçi SatıĢlar 281.090.632,15 257.315.217,72 243.250.302,44 2- Yurt DıĢı SatıĢlar 0,00 0,00 0,00 3- Diğer Gelirler 10.960.943,95 1.716.772,02 7.103.245,54 B- SATIġ ĠNDĠRĠMLERĠ (-) 3.267.047,72 1.630.318,25 14.516.077,27 1- SatıĢtan Ġadeler (-) 3.267.047,72 1.630.318,25 14.516.077,27 2- SatıĢ Ġskontoları (-) 0,00 0,00 0,00 3- Diğer Ġndirimler (-) 0,00 0,00 0,00 C- NET SATIġLAR 288.784.528,38 257.401.671,49 235.837.470,71 D- SATIġLARIN MALĠYETĠ (-) 151.918.157,39 111.982.419,46 99.432.208,94 1- Satılan Mamüller Maliyeti (-) 0,00 0,00 0,00 2- Satılan Ticari Mallar Maliyeti (-) 0,00 0,00 0,00 3- Satılan Hizmet Maliyeti (-) 151.918.157,39 111.982.419,46 99.432.208,94 4- Diğer SatıĢların Maliyeti (-) 0,00 0,00 0,00 BRÜT SATIġ KARI ve ZARARI 136.866.370,99 145.419.252,03 136.405.261,77 E- FAALĠYET GĠDERLERĠ (-) 146.741.526,60 153.885.731,40 155.364.233,38 1- AraĢtırma ve GeliĢtirme Giderleri (-) 0,00 1384,56 0,00 2- Pazarlama, SatıĢ ve Dağıtım Giderleri (-) 0,00 2529,92 0,00 3- Genel Yönetim Giderleri (-) 146.741.526,60 153.881.816,92 155.364.233,38 FAALĠYET KARI VEYA ZARARI -9.875.155,61 -8.466.479,37 -18.958.971,61 F- DĠĞER FAALĠYETLERDEN OLAĞAN GELĠR ve KARLAR 686.510,03 811.543,39 9.550.748,30

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 48 1- Faiz Gelirleri 1.254,91 21,30 0,00 2- Konusu Kalmayan KarĢılıklar 0,00 0,00 8.033.175,71 3- Menkul Kıymet SatıĢ Karları 0,00 0,00 0,00 4- Kambiyo Karları 21.045,39 26.458,43 8.533,93 5- Reeskont Faiz Gelirleri 0,00 0,00 0,00 6- Diğer Olağan Gelir ve Karlar 664.209,73 785.063,66 1.509.038,66 G- DĠĞER FAALĠYETLERDEN OLAĞAN GĠDER ve ZARARLAR (-) 2.229.780,47 5.492,89 101.095,25 1- KarĢılık Giderleri (-) 0,00 0,00 0,00 2 - Menkul Kıymet SatıĢ Zararları (-) 0,00 0,00 0,00 3- Kambiyo Zararları (-) 4.312,34 0,00 1.158,77 4- Reeskont Faiz Giderleri (-) 0,00 0,00 0,00 5- Diğer Olağan Gider ve Zararlar (-) 2.225.468,13 5.492,89 99.936,48 OLAĞAN KAR VEYA ZARARLAR -11.418.426,05 -7.660.428,87 -9.509.318,56 H- OLAĞANDIġI GELĠR ve KARLAR 43.150.326,76 45.889,47 23.691,04 1- Önceki Dönem Gelir ve Karları 0,32 0,00 0,00 2- Diğer OlağandıĢı Gelir ve Karlar 43.150.326,44 45.889,47 23.691,04 I- OLAĞANDIġI GĠDER ve ZARARLAR (-) 2.600.025,60 0,00 0,00 1- ÇalıĢmayan Kısım Gider ve Zararları (-) 0,00 0,00 0,00 2- Önceki Dönem Gider ve Zararları (-) 0,00 0,00 0,00 3- Diğer OlağandıĢı Gider ve Zararlar (-) 2.600.025,60 0,00 0,00 DÖNEM KARI VEYA ZARARI 29.131.875,11 -7.614.539,40 -9.485.627,52 J-DÖNEMKARIVERGĠveDĠĞ.YASALYÜKÜMLÜLÜKKARġILIKLARI () 0,00 0,00 0,00 DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI 29.131.875,11 -7.614.539,40 -9.485.627,52

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 49 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

GAZĠ ÜNĠVERSĠTESĠ 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. ÖZET ........................................................................................................................................................... 50
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 51
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 51
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 52
5. GENEL DEĞERLENDĠRME ................................................................................................................... 53
6. DENETĠM BULGULARI .......................................................................................................................... 54

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 50

1. ÖZET Bu rapor, Gazi Üniversitesi'nin performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca, SayıĢtay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Gazi Üniversitesi'nin hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aĢağıdakiler denetlenmiĢtir:  2014–2018 dönemine ait Stratejik Plan,  2015 yılı Performans Programı,  2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu zamanında yayınlanmadığından incelenememiĢtir.  Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri.
   Gazi Üniversitesi 2015 yılı performans denetimi kapsamında yapılan denetim sonucunda : -Faaliyet Raporunun zamanında yayınlanmadığı, -Performans Programında yer alan Performans Hedefi Tablosu ve Faaliyet Maliyetleri
   Tablosunda açıklamalar kısmına yer verilmediği, -Performans Programında yer alan bazı performans göstergelerinin performans hedefleriyle ilgili olmadığı, -Performans Programında yer alan bir performans hedefinin çıktı/sonuç odaklı olmadığı, -Stratejik Planı, Performans Programı ve Faaliyet Raporlarının oluĢmasını sağlayan veri kayıt sisteminin ürettiği verilerin güvenirliğine yönelik risklerin mevcut olduğu, görülmüĢtür. Buna karĢılık Gazi Üniversitesinin Stratejik Plan, Performans Programı ve Ġdare Faaliyet Raporlarının mevcut olduğu, Stratejik Plan ve Performans Programının mevzuaatta belirlenen süreler içinde hazırlandığı, veri kayıt sistemi performansın ölçümüne yönelik belirlenmiĢ bir yazıĢma sürecinin mevcut olduğu olumlu bir değerlendirme bulgusu olarak

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 51 tespit edilmiĢtir. Bu itibarla, Stratejik Plan, Performans Programı, Faaliyet Raporu sürecinin mevzuatın öngördüğü doğrultuda katılımcı yöntemlerle sürdürülmesi, Performans Hedef ve Göstergelerinin ölçülebilir Ģekilde belirlenmesi, faaliyet sonuçlarını ve performans bilgisini ölçmek adına daha güvenilir veri kayıt sistemi oluĢturulması, geliĢtirilmesi, sorumlu personelin süreçle ilgili bilgilendirilmesi ve eğitilmesinin; sürecin daha sağlıklı iĢlemesine, sürdürülmesine katkı sağlayacağı düĢünülmektedir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve Ġdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına iliĢkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmıĢ olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine iliĢkin sistemlerin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine iliĢkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 52 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları ve SayıĢtay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluĢturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu çerçevede, Gazi Üniversitesinin yayımladığı 2014-2018 dönemine ait Stratejik Plan 2014 yılı performans denetiminde incelendiğinden bu yıl incelenmemiĢtir. 2015 yılı Performans Programı incelenmiĢtir. 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu zamanında yayınlanmadığından incelenememiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 53 5. GENEL DEĞERLENDĠRME 2015 yılı performans denetimi kapsamında Gazi Üniversitesinin, 2015 yılı Performans Programı incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiĢtir. Gazi Üniversitesinin 2015 yılı Performans Denetimi kapsamında; daha önce değerlendirildiği için 2014-2018 Dönemi Stratejik Planı değerlendirmeye alınmamıĢ, 2015 yılı Faaliyet Raporu zamanında yayınlanmadığı için değerlendirilememiĢtir. 2015 yılı Performans Programının ise mevcut olduğu, mevzuatta belirtilen zamanlara uyularak hazırlandığı, mevzuatta belirtilen sunum kriterlerine uygun olarak hazırlandığı görülmüĢtür. Gazi Üniversitesinin hazırlamıĢ olduğu Performans Programındaki performans bilgisinin içeriğinin bulgu konusu yapılan hususlar dıĢında kısmen uyduğu düĢünülmektedir. Gazi Üniversitesi’nin performans bilgisini değerlendirmek için kullandığı faaliyet sonuçlarının ölçülmesi ve değerlendirilmesine iliĢkin veri kayıt sistemleri incelendiğinde, verilerin tek bir merkezden takibini sağlayacak otomasyon sisteminin olmadığı ve bu verilerin güvenirliğine iliĢkin risklerin olduğu tespit edilmiĢtir. Bu hususa iliĢkin açıklamalara denetim bulgularında yer verilmiĢtir. Yapılan performans denetimi sonucunda Gazi Üniversitesinin performans yönetimi sistemini ilgili mevzuat hükümlerine ve iç kontrol sistemi ilkelerine kısmen uygun Ģekilde oluĢturduğu görülmüĢtür. Gazi Üniversitesinin faaliyet raporunu mevzuatta belirtilen zaman göz önüne alarak hazırlaması ve yayımlaması gerekmektedir. Faaliyet Raporu zamanında yayınlanmadığından dolayı 2015 yılı performans denetimi kapsamında değerlendirilememiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 54 6. DENETĠM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir. B. Performans Programının Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 1: Performans Göstergelerinin Performans Hedefleriyle Ġlgili Olmaması Gazi Üniversitesi 2015 yılı Performans Programı üzerinde yapılan incelemeler neticesinde, aĢağıda yer verilen göstergelerin hedeflerle ilgili olmadığı tespit edilmiĢtir. Maliye Bakanlığınca yayımlanan Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeliğin “Tanımlar” baĢlıklı 3 üncü maddesinde, performans göstergesi; kamu idarelerince performans hedeflerine ulaĢılıp ulaĢılmadığını ya da ne kadar ulaĢıldığını ölçmek, izlemek ve değerlendirmek için kullanılan ve sayısal ifade edilen araçlar olarak tanımlanmaktadır. Performans göstergelerinin, hedefe ulaĢılıp ulaĢılmadığını ölçmede kullanılabilmesi için performans hedefiyle performans göstergesinin ilgili olması gerekmektedir. Ancak 2015 yılı Performans Programının incelenmesinde aĢağıda yer verilen göstergelerin hedefle ilgili olmadığı tespit edilmiĢtir: Stratejik Hedef Performans Hedefi Gösterge Değerlendirme Üniversitemizdeki fiziki mekanların etkin kullanılmasını sağlamak Eğitim ve sosyal, kültürel bina ve mekanları iyileĢtirmek. Öğrenci baĢına düĢen derslik alanı Nicel olarak belirlenen performans hedefi ile bunu ölçmek için kullanılacak göstergeler arasında ilgi bulunmamaktadır. Öğrenci baĢına düĢen sosyal alan Öğrenci baĢına düĢen laboratuvar alanı

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 55 Stratejik Hedef Performans Hedefi Gösterge Değerlendirme Hasta takip sistemi ve tedavi süreçlerini iyileĢtirmek. Hasta takip sistemi ve tedavi süreçlerini iyileĢtirmek. Poliklinik hasta sayısı Nicel olarak belirlenen performans hedefi ile bunu ölçmek için kullanılacak göstergeler arasında ilgi bulunmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; “2017 yılı ve daha sonra hazırlanacak performans programlarında performans göstergelerinin performans hedefleriyle ilgili olmasına özen gösterilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, raporda tespit edilen bulgu ve öneriler kabul edilerek, 2017 Performans Programı hakkında gerekli çalıĢmaların yapılacağı belirtilmektedir. Bu itibarla bulgumuz kapsamında gerekli düzeltmelerin yapılıp yapılmadığı 2016 yılı denetimlerinde izlenecektir. BULGU 2: Performans Hedefi Tablosu ve Faaliyet Maliyetleri Tablosunda Açıklamalar Kısmına Yer Verilmemesi Gazi Üniversitesi 2015 yılı Performans Programı, “Performans Programı Hazırlama Rehberi” eki 1’de belirlenen Ģekle uygun olarak hazırlanmıĢ temel baĢlıklara yer verilmiĢtir. Tablo 1 ve 2’de yer alan “Açıklamalar” kısmına “Performans Hedefi Tablosu” ve “Faaliyet Maliyetleri Tablosu”nda yer verilmiĢtir. Performans Programı Hazırlanma Rehberi’ne göre, performans hedefi tablosundaki açıklama kısmında söz konusu hedeflerin belirlenme amaçlarına ve performans hedefinin gerekçesine kısaca değinileceği; faaliyet maliyetleri tablosunun açıklama kısmında ise ilgili faaliyetin kapsamı, gerekçesi ve önemine iliĢkin bilgiler ile faaliyet maliyetinin hesaplamasına iliĢkin hususlara yer verileceği belirtilmiĢtir. 2014 yılı Performans Programı Denetiminde bu husus bulgu konusu edinilmiĢ fakat 2015 yılı Performans Programında da bu iki tablodaki açıklama kısmının yer almadığı görülmüĢtür.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 56 Kamu idaresi cevabında; “2016 Yılı Performans Programı ile birlikte Tablo 1- Performans Hedefleri Tablosu ile Tablo 2- Faaliyet Maliyeti Tablosu’nda açıklamalar kısmına yer verilmiĢtir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bulgu konusu edilen hususun 2016 yılı Performans Programında dikkate alınarak düzeltildiği belirtilmiĢtir. Bu itibarla bulgumuz kapsamında ifade edilen hususlar 2016 yılı denetiminde izlenecektir. BULGU 3: Performans Programında Yer Alan Performans Hedefinin Çıktı veya Sonuç Odaklı Olmaması Performans programı üzerinde yapılan incelemeler neticesinde bir performans hedefinin girdi odaklı olduğu tespit edilmiĢtir. Performans Programı Hazırlama Rehberine göre, performans programlarında yer alan performans hedeflerinin çıktı veya sonuç odaklı olmalıdır. Söz konusu düzenlemeye göre; ''Çıktı: Ġdare tarafından üretilen nihai ürün veya hizmetlerdir. Sonuç: Ġdarenin sunduğu ürün ve hizmetlerin, bireyler _ve toplum üzerinde meydana getirdiği etkilerdir.'' Performans Programında yer alan bir hedefin girdi odaklı olması sebebiyle değerlendirmeye tabi tutulamaz. Stratejik Hedef Performans Hedefi Değerlendirme Ortaöğretim kurumlarına devam eden veya bu kurumlardan mezun olan öğrencilere üniversitemizi tanıtarak baĢarılı öğrencilerin üniversitemizi tercih etmesini sağlamak. Üniversitemizin tanıtılmasına yönelik programları hazırlamak Performans Hedefi çıktı veya sonuç odaklı olmayıp girdi odaklı olarak belirlenmiĢtir. Girdi odaklı belirlenen performans hedefi için ilgililik değerlendirmesi yapılmaz.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 57 Kamu idaresi cevabında; 2017 yılı ve daha sonra hazırlanacak performans programlarında performans programında yer alan performans hedefinin çıktı veya sonuç odaklı olmasına dikkat edilecektir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, raporda tespit edilen bulgu ve öneriler kabul edilerek, 2017 Performans Programı hakkında gerekli çalıĢmaların yapılacağı belirtilmektedir. Bu itibarla bulgumuz kapsamında gerekli düzeltmelerin yapılıp yapılmadığı 2016 yılı denetimlerinde izlenecektir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 4: Faaliyet Raporunun Zamanında Yayınlanmaması Gazi Üniversitesinin 2016 yılı faaliyet raporunu zamanında yayınlamadığı tespit edilmiĢtir. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 11 inci maddesine göre; özel bütçeli idarelerin kurumlarının ilgili mali yıla iliĢkin idare faaliyet raporları üst yöneticileri tarafından izleyen mali yılın en geç ġubat ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklanır. Bu raporların birer örneği aynı süre içerisinde SayıĢtay’a ve Bakanlığa gönderilir. Üniversitenin faaliyet raporunu sunmasının zamanlılığı bakımından ilgili yönetmelik hükümlerine uymadığı görülmüĢtür. Faaliyet raporlarının hazırlanmasında ve yayımlanmasında yasal mevzuatlara uyulması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik’te 2014 yılının Kasım ayında yapılan değiĢiklik ile Nisan ayı sonu olan Ġdare Faaliyet Raporu hazırlama süresi ġubat ayı sonu olarak belirlenmiĢtir. Ayrıca en büyük yükseköğretim kurumlarından biri olan Üniversitemizde 22 fakülte, 7 enstitü, 1 konservatuvar 5 yüksekokul, 8 meslek yüksekokulu ve 47 araĢtırma ve uygulama merkezi faaliyet göstermektedir. Bu nedenlerle Ġdare Faaliyet Raporunun hazırlanmasında ihtiyaç duyulan verilerinin elde edilmesi ve derlenmesi süreçlerinde gecikmeler yaĢanmıĢtır. 2016 yılı ve

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 58 sonraki dönemlerde hazırlanacak faaliyet raporlarının zamanında yayınlanmasına özen gösterilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bulguda tespit edilen hususlar doğrultusunda 2016 yılı ve sonraki dönemlerde hazırlanacak faaliyet raporlarının zamanında yayınlanmasına özen gösterileceği belirtilmiĢtir. Bu itibarla gelecek yıllarda faaliyet raporlarının zamanında yayınlanıp yayınlanmadığı izlenmeye devam edilecektir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 5: Stratejik Planı, Performans Programı ve Faaliyet Raporlarının OluĢmasını Sağlayan Verilerin Değerlendirilmesinde Güvenilirliğe Yönelik Riskler Olması Veri kayıt sistemine iliĢkin yapılan inceleme ve görüĢmelerde stratejik plan ve performans programı için bağımsız yazılım Ģeklinde tek bir paket programının olmadığı, performans ve gerçekleĢmelere iliĢkin verilerin ilgili birimlerin gerçekleĢme raporlarından manuel ve yazıĢmalar yoluyla elde edildiği görülmüĢtür. Ölçümlerin manuel olarak yapılması güvenilirliğe yönelik riskleri artıracak ve riskler için etkin kontrol strateji ve yöntemleri belirlenmesini zorlaĢtıracaktır. Bununla birlikte veri kayıt sisteminde raporlanan bazı verilerin izlenmesinde ve sonuçların elde edilmesinde sorunlarla karĢılaĢıldığı tespit edilmiĢtir. Sonuç olarak güvenilirlik, veri kayıt sistemlerinin gerçeklemeleri tam ve doğru Ģekilde ölçerek faaliyet raporunda güvenilir veri sunuyor olması anlamına gelir. Yukarıda belirtilen hususlar birlikte değerlendirildiğinde Üniversitenin veri kayıt sisteminin ürettiği verilerin güvenirliğine yönelik risklerin mevcut olduğu anlaĢılmakta olup bu durumun faaliyet raporu sonuçlarının hatalı olmasına yol açabileceği düĢünülmektedir. Üniversitenin raporlanan verilerde önemli bir hata olması riskini azaltmak üzere yeterli kontrol sistemleri geliĢtirmesi gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 59 Kamu idaresi cevabında; “Üniversitemiz kalite değerlendirme çalıĢmaları kapsamında veri toplama ve raporlama süreci Gazi Üniversitesi Akademik Değerlendirme ve Kalite GeliĢtirme Kurulu (GÜADEK) tarafından yürütülmektedir. Üniversitemiz Bilgi ĠĢlem Dairesi BaĢkanlığı tarafından geliĢtirilmiĢ olan ve GÜADEK tarafından kullanılan veri kayıt sistemi 2010 yılında açılmıĢ olup 2013 yılına kadar kullanımda kalmıĢtır. Ancak Yükseköğretim Kurulunun 09.12.2013 tarih ve 75850160-199-8611-64665 sayılı yazısı gereğince performans göstergelerinde ve raporlama biçiminde değiĢikliğe gidildiğinden sistem bu tarihten sonra kullanılamamıĢtır. Performans göstergeleri (stratejik planı için gerekli olan göstergeler de dahil) mevcut ihtiyaca göre gözden geçirilerek sistemin önümüzdeki yıllarda tekrar kullanıma açılması planlanmaktadır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bulguda tespit edilen hususlar doğrultusunda söz konusu sistemin ilerleyen zamanlarda kullanıma açılacağı belirtilmiĢtir. Bu itibarla bulgumuz kapsamındaki hususlar 2016 yılı denetimlerinde izlenecektir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Gazi Üniversitesi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 60 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr